Çaldýran ilçesi 1987 tarihine kadar köy statüsünde Muradiye ilçesine baðlý iken 7 Haziran 1987 tarihinde belde belediyesi statüsüne ve 4 Temmuz 1987 tarihinde Resmi Gazetede yayýmlanan 3392 sayýlý kanun ile ilçe statüsüne kavuþmuþtur.
Çaldýran ilçesi il merkezine 109 km, Erciþ ilçesine 68 km, Doðubeyazýt ilçesine 65 km mesafede olup il merkezine bölünmüþ yol ile baðlanmaktadýr.
Ýlçemizin yüz ölçümü 1587 km2 ve rakýmý 2050 metre olup, ilçe merkezi Çaldýran Ovasý'na kurulmuþtur. Etrafýnda Özalp, Doðu Beyazýt, Diyadin, Muradiye ilçeleri ve Ýran bulunmaktadýr. Ýlçe merkezinden E-99 karayolu geçmektedir.
Ýlçemizde doðan Bendimahi Çayý, ilçemizin ortasýndan geçerek Van Gölü'ne dökülmektedir. Ýlçemizde yer alan baþlýca daðlar ise, kuzeyde Büyük Tendürek (3538 m) ve Küçük Tendürek (3298 m)'den oluþan Tendürek Daðý, batýda Bemraz Daðý (2690 m), Köse Daðý (2646 m) ve Miladirij Daðý (2611 m), güneyde Pirreþit Daðý (3109 m) ve Kebir Daðý (2539 m), doðuda Elegan Daðý (2653 m), Aktaþ Daðý (2844 m), Dumanlý Daðý (3061 m) ve orta kesimine yakýn yer alan Alikelle Daðý (2726 m), Boz Daðý (2593 m) ve Kaf Daðý (2464 m)'dýr.
Ýlçemizin iklimi karasal iklimdir. Kýþlarý çok sert geçer ve sýcaklýk bazý gecelerde -40 lara ulaþýr.
Çaldýran Savaþýnýn Çaldýran Ovasýnda yapýldýðý bilinse de tarihçiler arasýnda görüþ ayrýlýðý bulunmaktadýr. Nitekim Çaldýranýn doðusunda bulunan Ýran sýnýrlarý içerisindeki Siyahçeþme adlý yerleþim biriminin adý 2005 yýlýnda Çaldýran (44.000 Nüfus) olarak deðiþtirilmiþtir. Burada da Çaldýran Ovasýndan daha küçük olan bir ova bulunmaktadýr. Ýranlýlar Çaldýran Savaþýnýn bu ova sýnýrlarý içerisinde yapýldýðýný iddia etmektedirler. 23 Aðustos 1514 tarihinde sonuçlanan Çaldýran Savaþýnýn 2014 yýlýnda 500. Yýlý kutlanmýþtýr.