SiyasetEmlakYazarlarFoto GaleriGazete HaberleriYerel HaberlerBlogTeknolojiOtomobilTatilKültür SanatEğitim
UzmanPara
FinansEkonomiSigortaCanlı BorsaDolarEuroAltınBorsa Takip Paketleri
Skorer
FutbolBasketbolPuan DurumuFikstür
Cadde
Magazin
Milliyet Tv
Video
Molatik
Milliyet Çocuk
Çocuk ŞarkılarıAktivitelerOyun
Sizden Gelenler
Pembenar
SağlıkAstrolojiYemekKadınBebek ÇocukHayat
Eğlence Oyun
OyunEvde SinemaMilli PiyangoOlumlama KartlarıSizden Gelenler
Ekler
CumartesiPazar
İletişim
KünyeReklamÜyelik
Bizi Takip Edin
Facebook
Twitter
UYGULAMALARI İNDİREBİLİRSİNİZ.
HaberlerYazarlarBüyük Birader seni izliyor!
Belma Akçurabakcura@milliyet.com.tr
Büyük Birader seni izliyor!
25 Nisan 2021
PAYLAŞ
A
Irkçı, cinsiyetçi ön yargılarla kurgulanmış algoritmalar insanın geçmişine bakıp geleceği hakkında karar verirken “yüz tanıma” programları da gözetleyerek bütün hayatınızı kayıt altına alıyor
“…Duvara asılı bir poster üstünde koca bir suratla izliyordu, Hareket ettiğinde seni izliyormuş gibi görünmek üzere tasarlanmıştı. Altında ‘Büyük Birader seni izliyor’ yazıyordu…”
George Orwell, “1984” adlı romanında yer alan kurgusal karakterlerden biri olan Big Brother’ı (Büyük Birader) böyle anlatıyor. Big Brother totaliter rejimle yönetilen, iktidar partisinin halk üzerinde büyük baskı kurduğu hayali bir ülkenin gizemli diktatörü. Orwell’in betimlediği toplumda her bir birey, tele-ekranlar aracılığıyla yetkililerin sürekli göz hapsi altındadır. Gözetim altında oldukları da “Büyük Birader seni izliyor” sloganıyla anımsatılmaktadır.
Yapay zekânın özgürlüklerimiz üzerindeki hükmünün arttığı bir toplumda yaşamak nasıl bir şey? Yapay zekânın insan hayatına etkisi nedir? sorularına yanıt arayan “Coded Bias” adlı belgesele göre “Büyük Birader seni izliyor” bugün gerçek oldu.
Çin, Amerika ve İngiltere “izleme” konusunda başı çekiyor. İngiltere’de caddelerdeki yüz tanıma araçlarına karşı bazı sivil oluşumlar “Biz de bizi izleyenleri izliyoruz” diyerek tepki gösteriyor.
Çin açıkça gözetliyor!
Çin’in vatandaşlarının yaşamlarını izlemek ve çeşitli hizmetlere erişimlerini kontrol eden puanlar oluşturmak için yüz taramalarını kullanacak bir “sosyal kredi” programı oluşturma çabaları ise ayrıca detaylandırıyor. Ve her bir vatandaşına günlük yaşama dair sosyal kredi notu veriyor. Belgesele göre; Çin açıkça vatandaşlarına “seni takip ediyorum” diyor. Mesela “Hükümet hakkında söyledikleriniz, yaptıklarınız sadece sizin değil, ailenizin dostlarınızın da notunu etkileyecek” diyor. Bir nevi vatandaşları üzerinde algoritmik itaat düzeni sağlıyor. Güvenilirliğini kaybeden vatandaşa kısıtlamalar getiriyor. Fakat durumdan memnun olan Çinliler de var. Çinli genç bir kadın, erkek arkadaşını seçerken vakit harcamadığını, sosyal kredi puanının bu seçimde etkili rol oynadığını belirtiyor. Ama Hong Kong’da, polis yüz tanıma sistemlerini kullandığında göstericiler ya lazerlerle yüz tanıma teknolojisini etkisiz hale getiriyor ya da kamera lenslerini siyaha boyayarak eylemlerine devam ediyor.
Amerika yalan söylüyor
Yeni icatlara önce zenginler sonra fakirler ulaşıyor sanıyorduk, ama belgesele göre gerçek tam tersi. 2000’li yılların başında Amerikalıların başarısızlığı üzerine bir yatırım yapıldı. Belli profiller “başarısız” olmak üzere seçilip ellerindeki projeye uygun hale getirildi. Bu insanlara yüksek faizli ev kredisi verilecekti, ama daha sonra ödeyemeyeceklerini umarak bu insanların ipotekli malı ve tüm varlıkları ellerinden alınacaktı. Bu Wall Street’ten çıkan algoritmik bir oyundu ve başarılı da oldu. 2008 ekonomik krizinde bu yolla 4 milyon Amerikalı kredi borcunu ödeyemediği için evinden oldu. Mortgage krizi esnasında Amerika tarihinin en büyük siyahi mal varlığı kaybı yaşandı.
Belgesel aslında Amerika’nın Çin’den pek farklı olmadığı konusunda uyarıyor. Amerika sadece bunu açıkça yapmıyor. Amerika Birleşik Devletleri de sosyal medya şirketlerinin, diğer şirketlerin ve kanun uygulayıcı kurumların üzerinden insanları gözetliyor, ancak bunu gizli yapıyor.
Algoritmalar ceza adaleti, eğitim, finans ve daha fazlasında giderek artan bir rol oynadıkça, dünya medyası teknoloji danışma kurulları ve akademik programlarla gerçekte neyin, amaçlandığı konusunda daha akıllı olmak zorunda.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Okul koridorlarında gizlenen şiddet!
5 Aralık 2021
Uyuşturucuyla yok olan bir kuşak
28 Kasım 2021
Türk yargısı Suriye kanunlarını referans alırsa!
14 Kasım 2021
İklim krizinde konuşulmayanlar
7 Kasım 2021
Bir yargı haberinin ipuçları
31 Ekim 2021
Belma Akçura
Tüm yazıları
DİĞER YENİ YAZILAR
Özay ŞendirCtrl+Alt+Delete, Türkiye'nin şansı
Haberler
Son Dakika Haberleri
Gündem Haberleri
Spor Haberleri
Siyaset Haberleri
Ekonomi Haberleri
Dünya Haberleri
Magazin Haberleri
Otomobil Haberleri
Teknoloji Haberleri
Eğitim Haberleri
Gazete Haberleri
Yerel Haberler
Seri İlanlar
Pembenar
Astroloji
Rüya Tabirleri
Burç Uyumu
Yükselen Burç
Gebelik Hesaplama
Yemek Tarifleri
Çorba Tarifleri
Kek Tarifleri
Kurabiye Tarifleri
Tatlı Tarifleri
Pasta Tarifleri
Kahvaltı Tarifleri
Uzmanpara
Altın Fiyatları
Canlı Borsa
Döviz Kuru
Kripto Para
Gram Altın
Yarım Altın
Çeyrek Altın
Dolar Kuru
Euro Kuru
Evde Kal
Koronavirüs
Film İzle
Sigorta
Puan Durumu
İmsakiye
Ramazan
Namaz Vakitleri
Hava Durumu
Milli Piyango Sorgulama
Uçak Bileti
Hız Testi
Güzel Sözler
Ayetel Kürsi
Rüya Tabirleri
Burçlar
Instagram Dondurma
Instagram Silme
Daha Fazla
Korku Filmleri
E Okul
Türkiye Haritası
Yasin Suresi
E Devlet
Saatlerin Anlamı
Marmaray Durakları
Metrobüs Durakları
Soğuk Espriler
Kız İsimleri
Erkek İsimleri
Bebek İsimleri
Altın Hesaplama
Oyun
Çocuk
Nasrettin Hoca Fıkraları
Ateş ve Su
Atasözleri
Daha Fazla
Masal Oku
Boyama Sayfası
Bilmeceler
Tekerlemeler
BİZİ TAKİP EDİN
UYGULAMALARI İNDİREBİLİRSİNİZ
Türkiye'den ve Dünya’dan son dakika haberler, köşe yazıları, magazinden siyasete, spordan seyahate bütün konuların tek adresi milliyet.com.tr; Milliyet.com.tr haber içerikleri kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz, kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.