Çikolata kisti rahim içini döşeyen endometrium dokusunun rahim dışı organlarda yerleşmesi durumu endometriozis (çikolata kisti) olarak adlandırılmaktadır. Bu dokular adet kanaması ile birlikte kanar ve bazı şikayetlere neden olurlar. Çikolata kisti diğer adıyla endometriozis, kısırlıkla ilişkili bir problemdir. Hastalığın gebe kalamayan kadınlarda görülme sıklığının yüksek olduğu ortaya konulmuştur.
Çikolata kisti, doğurganlık çağındaki (15-49 yaş) kadınların en sık yaşadığı problemlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Çikolata kisti yaygın olarak 25 – 35 yaş aralığındaki kadınlarda görülürken, kısırlık problemi olan kadınlarda %30-40 oranında, ağrılı adet, ağrılı ilişki ve kronik kasık ağrısı olan kadınlarda %70 oranındadır.
Çikolata kistinin anne veya kız kardeş gibi birinci derece yakınlarda olması durumunda görülme riski daha da artmaktadır.
Çikolata Kisti Nerelerde Görülür?
Çikolata kisti vücutta şu bölgelerde görülmektedir;
Yumurtalıklar :
En sık, %60-75 oranında, yumurtalıklarda görülmektedir. Yumurtalıklarda olan endometriozis hastalığına endometrioma yani “çikolata kisti” denilmektedir.
Periton Zarı
Tüpler
Vajina
Mesane ve İdrar Borusu
Göbek Deliği
Bağırsaklar
Eski Operasyon Dikiş Bölgeleri
Akciğerler, Diyafram, Spinal Kanal, Beyin, Göz, Meme Dokusu, Kalp, Kollar ve Eller, Dalak gibi vücudun diğer bölgeleri.
Çikolata Kisti Neden Oluşur?
Çikolata kistinin oluşum nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte başlıca görüşler şu yönde olmaktadır;
Adet sırasında rahim içi dokunun tüpler aracılığıyla karın boşluğuna geri akması ve karın içine yerleşmesi,
Östrojen hormonu miktarında artış olması (buna bağlı olarak bazı hücrelerde değişiklik gözlenmesi)
Rahim içi dokusunun kan yoluyla yayılması
Genetik yatkınlık
Çevresel etmenler
Çikolata Kisti Belirtileri Nelerdir?
Çikolata kistinin neden olduğu başlıca belirtiler şunlardır;
Adet sancısı
Şişkinlik
Karın ağrısı
Karnın alt kısmında rahatsızlık duymak
Sık idrara çıkmak
İdrar yaparken ağrı hissedilmesi ve/veya kanlı idrar
Cinsel ilişki esnasında ağrı yaşanması
Kısırlık
Adet düzensizliği
Çikolata Kisti Kimlerde Görülür?
Çikolata kisti ürüme çağındaki tüm kadınlarda oluşabileceği gibi yaygın olarak 30’lu yaşlardaki kadınlarda görülmektedir. Menopozla birlikte adet kanamaları bittiğinde çikolata kistinin neden olduğu şikayetler de sonlanmaktadır. Ayrıca;
Sık ve uzun süren adet görenler
Erken yaşta adet görmeye başlamış olanlar
Geç menopoza girenler
Fazla kafein tüketenler
Ailesinde çikolata kisti olanlar
Doğuştan rahim anormallikleri olanlar
Et ve yağ tüketimi fazla olanlar çikolata kisti problemi için risk grubunu oluşturmaktadırlar.
Çikolata Kistinin Neden Olduğu Sorunlar
Neden olduğu ağrı vb. şikayetlerle kişinin iş ve sosyal yaşamını olumsuz etkiler.
Cinsel hayatı olumsuz etkiler.
Gebe kalmayı güçleştirir.
Çikolata Kisti Tanısı Nasıl Konur?
Şiddetli adet sancısı ve kısırlık gibi durumlarda mutlaka kadın doğum uzmanına baş vurmak gerekmektedir. Kadın doğum uzmanı gerekli gördüğü takdirde ultrasonografi yapacaktır. Bu şekilde yumurtalıklara yerleşen çikolata kisti varsa görüntülenebilmektedir. Bunun yanı sıra hastadan, ileri görüntüleme yöntemleri (bilgisayarlı tomografi, MR) veya bazı kan testleri de istenebilir.
Kesin tanı konulması için karın içinin ince bir boru ucundaki kamera ile görüntülendiği laparoskopi tekniğine başvurulabilir.
Çikolata Kisti Tedavisi
Çikolata kisti tedavisinde doktor tarafından ağrı kesiciler ve doğum kontrol hapları verilir. Çikolata kisti tedavisinde ayrıca cerrahi müdahale de gerekebilmektedir. Cerrahi müdahale laparoskopi ile gerçekleştirilir.
İlaç tedavisinde amaç, östrojen hormonu düzeyini düşürmektir. Cerrahi tedavide ise yapışıklıkları açmak, endometriozis odaklarını ortadan kaldırmak ve yumurtalık kistlerini çıkarmak amaçlanır.