By Rahime Kasım / 11 Eylül 2019 14 Kasım 2019 / Kitap Yazar / Cahit Berkay, G Minor, Hiçbir Yürek Vurgusu, Karlı Dağın İç Sesi, Lav Denizindeki Ada, Muhammet Erdevir, Rahime Kasım, Siste Kerem: Yakın Şiir, Son Gül İçin Prelüt, Son Gün İçin Prelüt, Uzak Aslı / Leave a Comment
“Bir adın özlem, bir adın umut ve illaki çiçekler yüzünün kıyısında. Saçlarında seni sevdikçe çoğalan gül ışığı. Aydınlık sabahlar ve sen: parmak uçlarıma kadar nüfuz eden uzun şiir.
Sessizliğin sesi: Klişe.
Sensizliğin sesi: Gerçek!
Zamanın ırmağında yıkadığım bir avuç taşı göğsümde saklıyorum sana veririm diye.
Birinci taş gözlerindir, katliam benim için.
İkinci taş sesindir, sarhoşluğuma sebep.
Üçüncü taş saçlarındır, dokunmak yasak.
Dördüncü taş kalbindeki ‘ben’dir, aramızda sır.
Beşinci taş uzaklığındır, kara bir bıçak gibi uzanır aramızda; paslı ağzı kanatır avuçlarımı.
Sen bu beş taşı al, kerem et bana, tebessümünü bağışla bir kez olsun.
Gözlerinin içi gülsün yeter; gözlerinin içi, gözlerinin içi, gözlerinin…”
(Tanıtım Bülteninden)
Muhammet Erdevir’in öykü kitabı Son Gül İçin Prelüt geçtiğimiz günlerde raflarda yerini aldı. İlk kitabı Lav Denizindeki Ada’dan sonra yayımladığı ikinci eser olma özelliğine sahip. Kadran Yayıncılıktan çıkmış, içinde ise 19 öykü bulunuyor. Bilhassa başlıklarının oldukça dikkat çekici olduğunu söylemeliyiz: Siste Kerem: Yakın Şiir, Uzak Aslı, Hiçbir Yürek Vurgusu, Son Gül İçin Prelüt, Karlı Dağın İç Sesi gibi.
Yazarın biyografisine baktığımızda ailesinde âşıklık geleneğinin sürdürüldüğünü dolayısıyla bir şiir çevresinde yetiştiğini görüyoruz. “Kadirlili Âşık Abdulvahap Kocaman’la aynı köyde yaşamanın” vurgusu ve devamındaki edebi okumalar onu şiire yakın bir yere konumlandırmayı şart kılıyor. Erdevir’in kalemini inşa eden en önemli unsur mahiyetindeki şiir, kendisini bu kitapta da belli ediyor. İnsan hayatının rutin akışında herhangi bir zamanda, mekânda, coğrafyada yaşanan ya da yaşanması muhtemel olayları konu alıyor. Bizi kitapçıda çalışan bir genç, bankta “sessizce” konuşan iki insan, belki ayrılık karşılıyor.
Öykülerin içinden şiirler, türküler, G Minor, isimleriyle birlikte şairler hatta Cahit Berkay geçiyor. Araya şiirin veyahut şiirselliğin girdiği bir düzyazının ya da kurgu metninin öz bütünlüğünün sarsılmaması ölçünün gözetilmesiyle alakalıdır. Şiirin metne dâhil olduğu ölçü, şiirden sonra akan kısımda kolayca özüne dönebilmesi, toplanıp devam edebilmesi gibi.
Son Gül İçin Prelüt’te ne tam manasıyla olay ne de durum öyküsü görebiliyoruz, yazarda böylesi endişe sezilmiyor. Örneğin Ateşten ve Dumandan ‘da olay örgüsü ya da kişiler daha net takip ediliyorken kitabın son kısmındaki Uzun Sözcükler’de bir şiir dizesinin bir insana nasıl kısım kısım nüfuz ettiğini, neleri önüne getirdiğini dinliyoruz.
Kitabı okurken aklımda sürekli Erdevir’in içinden geleni herhangi bir disipline tam manasıyla giydirmeyerek yazdığı lambası yanıp durdu. “Sadece sen oku diye” niyetinin sahiciliğini hatırlattı. İlk kitabını okumadığım için yarım bir izlenim olması gerçeği de var tabi.
Yalnızca ikinci kitabı için konuştuğumuzda sanki karşılıklı oturmuşuz da çay eksikmiş gibi ucu dertleşmeye uzanan bir üslupla öyküsüne eğildiğini görüyoruz. Söz konusu eğilimin öykünün tür anlamındaki dinamikleriyle örtüşüp örtüşmediği tartışılır ama muhatabında bulduğu karşılık daha dikkate alınacak bir değerdir diye düşünüyorum.
Şayet merakınızı uyandırdıysa Karlı Dağın İç Sesi öyküsünden bir alıntıyı şuraya bırakalım, fikir olsun:
“Göğsünün etlerini parçalaya parçalaya çıkarıyorsun mızrağı kalbinden. Mızraklarla kurulmuş bir köprü. Üstüne kurmuşsun gizli şehrini. İki dağ arasında gidip gelen herkes çiğneyip geçmiş. Yaşamaya devam etmişsin yaşamı boğan gölgesinde tuz ağacının. Güneş tedirgin, biliyorsun. Kar gelecek. Tipiyi getiriyor soğukluğu parmak uçlarının. Tarlaların kıyısında papatyalar. Bugün değil ama bir gün açacak. Açtıklarında başlarını vurmak için bekliyor olacak buzdan kılıçlarıyla cellatlar. Sahte bir cemre düşünce. Ayakların buz gibi suya değince. Gelmeyince ne olacak korkaklık bulutu? Sarp yamaçlarda sel mi olacak hasretinden, engin ovalarda sabah ayazı mı? Kayalıkları bileyerek ilerleyen sis buz olup tutunacak mı dağın zirvesine? Bilinir mi?”