Zeki Ayhan, 1943 yılında günümüzde Van Merkez İpekyolu Belediyesine bağlı bir mahalle olan Bostaniçi köyünde doğmuştur. Orta hâlli bir ailede büyür. Âşığın babası, Hakkari’den göç ederek Van’a yerleşir. Ayhan, saza merakını, babasının bu çalgıyı kullanmasına bağlar. İlkokulu Bostaniçi köyünde okuyan Ayhan, ortaokul ve lise tahsilini Van Atatürk Lisesinde tamamlar. Lise tahsilini tamamladıktan sonra karayollarında çalışmaya başlar. Bir müddet sonra Van Halk Eğitim Müdürlüğünün talebi üzerine bir süre bu kurumda görev yapar. Ayhan, teknik ziraat alanına geçer ve bir yıllık stajdan sonra ziraat teknisyeni olur. Van'da yaşamını sürdürmektedir (Arvas 2005: 84).
Zeki Ayhan, gelenek içerisinde yetişmiş bir ozan değildir. Bu yönüyle onun gelenekteki yeri diğer ozanlardan farklıdır. Çok sayıda usta malı eser okuyan ozan, arabesk dâhil Türk müziğinin farklı türlerini icra edebilir. Sazla genç yaşlarından itibaren uğraşan Ayhan, sazın yanında ut, cümbüş, keman, tambur dabağlama çalar (Arvas 2005: 85).
Ayhan'ın müziğe karşı ilgisinin şekillenmesinde ve gelişmesinde babasının özel bir yeri vardır. İlk saz sevdasını babasından alır. Babası aynı zamanda çok güzel türkü okur. Âşık, ozan ve mahalli sanatçıların farklı fonksiyonlara sahip olduğunu belirten Ayhan, mahalli sanatçıların kıvrak, ozanların normal, âşıkların ise ağır havalar çaldığını ifade eder ve kendisini ozanların safına yerleştirir. 6 şiiri olan ozan, şiirlerinde mahlas kullanmaz veya ismini tapşırmaz. Şiirleri aşk ve sevda üzerinedir. Bu mesleğe başladığı ilk zamanlar, Van’da çalgı aletlerinin yokluğu nedeniyle İstanbul’dan saz temin eder ve Şemsi Yastıman’dan 6 ay saz dersleri alır. Etkilendiği âşıklar arasında Akarsu, Daimî ve Ferahî yer almaktadır. Van’da açılan ilk Halk Müziği Derneğinin kurucuları arasında Fevzi Leventoğlu ve Abbas Güven’le birlikte yer alır. 1965 yılında geleneksel Van kültürünün önemli temsilcilerinden olan Fevzi Leventoğlu ile birlikte Van Kültür Derneğinde yer alır. Van kültürünün tanıtılması için çalışmalar yürüten ozan bir dönem Van'da etkili bir halk kültürü merkezi olan Âşıklar Kahvesi'ne de emek verir (Arvas 2005: 85)
Kaynakça
Arvas, Abdulselam (2005). Van Âşıklık Geleneği. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
Arvas, Abdulselam (2012). Geçmişten Günümüze Van Aşıklık Geleneği. Ankara: Hâkim Yayıncılık.
http://www.memleketimvan.com/haber-349-ustad-zeki-ayhan-size-merhaba-diyor.html [erişim tarihi: 25.12.2018].