Nemli iklimden kuru iklime geçiş, Asur imparatorluğunda mahsulün bozulmasına ve sonuç olarak imparatorluğun çöküşüne neden olmuş olabilir.
Asurbanipal’i aslan avlarken betimleyen rölyef. MÖ. 645-635
Asur imparatorluğu, dramatik çöküşünden önce 300 yıl boyunca doğuya hakim olan güçlü bir süper güçtü. Şimdi araştırmacılar, yükselişin ve düşüşün nedeni olarak yeni bir teorileri olduğunu söylüyor: iklim değişikliği.
İmparatorluk yaklaşık MÖ 912 yılında ortaya çıktı ve Akdeniz’den Mısır’a ve Basra Körfezi’ne kadar uzanarak büyüdü.
Fakat Kral Asurbanipal’ın MÖ 630 civarında ölümünden kısa bir süre sonra imparatorluk çökmeye başladı, büyük Ninova şehri MÖ 612’de yağmalandı. MÖ 7. yüzyılın sonunda ise imparatorluğun çöküşü tamamlandı.
(Asurbanipal Kimdi?)
Şimdi bilim insanları, imparatorluğun kaderinin tersine döndüğü zamanın, iklimin nemliden kuruya dramatik geçişi ile çakıştığını söylüyor.
Mısır’daki Nasser Gölü. Assur imparatorluğu, yaklaşık 200 yıl boyunca bol miktarda yağış almış, ardından MÖ 675 ile 550 arasında bir mega kuraklık yaşamış gibi görünüyor. C: Alamy
Araştırmacılar, “Yaklaşık iki asır süren yüksek yağış ve yüksek tarım verimi, MÖ 7. yüzyılda iklim mega kuraklık koşullarına geçtiğinde yüksek yoğunluklu kentleşmeyi ve ekonomik genişlemeyi geçindiremedi.” diyor.
Başka bir deyişle, iç savaş, aşırı genişleme ve askeri yenilgi, imparatorluğun çöküşünde rol oynarken, temel itici güç, ekonomik çöküşe yol açan, siyasi huzursuzluğu ve çatışmayı artıran mahsul başarısızlıkları olabilir.
Çalışmaya dahil olmayan Asur uzmanı olan Profesör Postgate, iklim değişikliğinin imparatorluğun çöküşüne yardımcı olmasının mümkün olduğunu söylüyor.
“Bu zamanlarda Asur İmparatorluğu’na olanlarla ilgili daha iyi bir açıklamamız yok. MÖ 645 yılından Ninova’nın yağmalanmasına kadar, yazılı kayıtlar çok az.”
Elam kalesini kuşatan Asurluları gösteren rölyeften detay. MÖ 645-635.
İklimin olası etkisini araştırmak için bilim insanları, Irak’ın kuzeyindeki Kuna Ba mağarasından alınan iki sarkıtı analiz ettiler. Mağaraya damlayan su olarak oluşan mineral birikintileri içinde, izotoplar olarak bilinen iki farklı oksijen atomu oranına baktılar. Bu oran yağış seviyelerine ışık tutuyor.
Ekip, MÖ 925 ile MÖ 550 yılları arasında iklimin iki farklı aşaması olduğunu ortaya çıkarmak için sonuçları toryum-230 tarihleme yöntemiyle birleştirdi.
Yaklaşık MÖ 725 kadar süren ilk aşama, ortalama koşullardan daha nemli olarak belirlendi. Dikitte görülen MÖ 850 ile MÖ 740 yılları arasındaki dönem, 4.000 yıllık süre içerisinde en nemli zamanı gösteriyordu. Bu dönem aynı zamanda Assur imparatorluğunun genişlediği zamanla çakışıyordu.
İkinci aşama ise gittikçe kuruyan şartları gösteriyordu: MÖ 675 ile MÖ 550 arasında Assur imparatorluğu çökerken, bölge bir mega kuraklığın gölgesindeydi.
(Asur Tabletlerinde En Eski Kutup Işıkları Kaydı Bulundu)
Paleoklimatolog ve çalışmanın ilk yazarı Prof. Ashish Sinha, Assur imparatorluğu geniş bir coğrafyada olmasına rağmen, bilgisayar modellerinin ve modern yağış verilerinin Kuna Ba mağarası ile benzer koşullardan etkilenebileceğini gösterdi.
Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmacılar, mega kuraklığa geçişin toplum üzerinde yıkıcı bir etkisi olabileceği sonucuna varıyor.
1999-2001 ve 2007-2008 yılları arasında kuzey Irak’ta ciddi kuraklıkların mahsul başarısızlıklarına ve hayvancılık sıkıntılarına yol açtığını belirterek modern krizlerin görüşlerini desteklediklerini söylüyorlar.
The Guardian. 13 Kasım 2019.
Makale: Ashish Sinha, Gayatri Kathayat, Harvey Weiss, Hanying Li, Hai Cheng, Justin Reuter, Adam W. Schneider, Max Berkelhammer, Selim F. Adalı, Lowell D. Stott, R. Lawrence Edwards. 2019. Role of climate in the rise and fall of the Neo-Assyrian Empire. Science Advances; 5 (11)
Yorumlar
Bu haberi paylaş:
1.6k
Paylaşım
FacebookTwitterWhatsapp
TelegramTumblrLinkedinFlipboardReddit
Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora programında devam ediyor. İletişim: ermanbu@gmail.com	
Etiketlerasurçöküşiklimimparatorlukkuraklık	
Bunlar da ilginizi çekebilir...
Aşırı Soğuk Bile İnsanların İberya’ya Yerleşmesini Engellemedi
Avrupa’daki İlk Homo sapiens Grupları Yarı Arktik İklimde Yaşadı
Kretase’deki Büyük Yok Oluşun Nedeni Volkanizma Değildi
You must be logged in to post a comment	Login	
Son Haberler
Asena Esen Kaya | 4 Aralık 2021
Geçmişte Ortadan Kaybolan Değişik Köpek Irkları Var mı?
Yaren Kırdök | 4 Aralık 2021
Sehpa Olarak Kullanılan Mozaik, İmparator Caligula’ya Ait Çıktı
Arkeofili | 4 Aralık 2021
Mexico City’de İlginç Bir Aztek Sunağı Ortaya Çıktı
Erman Ertuğrul | 3 Aralık 2021
3.6 Milyon Yıllık Ayak İzleri, Bilinmeyen İnsan Atasına Ait Çıktı
Arkeofili | 3 Aralık 2021
İtalya’da 11 Dinozordan Oluşan Sürünün Fosilleri Keşfedildi
Türkiye
Arkeofili | 2 Aralık 2021
Zerzevan Kalesi’nde 1.600 Yıllık Kemik Flüt Bulundu
Erman Ertuğrul | 25 Kasım 2021
Magnesia Antik Kenti’nde Zeus Tapınağı Ortaya Çıkartıldı
Arkeofili | 23 Kasım 2021
Karabük’teki Antik Kentte 1.800 Yıllık Demir Maske Bulundu
Listeler
Arkeofili | 30 Kasım 2021
2021 Kasım Ayının En Önemli 10 Arkeoloji Haberi
Arkeofili | 21 Kasım 2021
Quiz: Bu Yapılar Yaşayanlar için mi, Ölüler için mi İnşa Edildi?
İpek Kırömeroğlu | 6 Kasım 2021
Antik Roma’nın 8 Güçlü Kadın Figürü
Arkeofili
Türkiye’den ve dünyadan güncel haberler, kapsamlı dosyalar, röportajlar ve listeler sunarak; arkeolojiyi, uzaktan ya da yakından ilgili insanlara anlatmak, sevdirmek ve Türkiye'de arkeoloji bilimi ile kültür varlıkları için farkındalık yaratmak üzere kurulmuş bir arkeoloji oluşumudur.