Entegre Havza Yönetimi, suyun akışa geçtiği en üst noktadan durağan hale geldiği, deniz veya göle ulaştığı noktaya kadar geçtiği tüm ekosistemlerin doğal varlıkları kullanan ve yöneten tüm taraflarla birlikte yönetimini öngören bir yaklaşımdır.
Entegre Havza Yönetimi ile suyun kullanımındaki ve yönetimindeki sorunlar belirlenir. Tüm havzanın temsil edildiği ve katılımcıların rollerinin ve sorumluluklarının açıkça tanımlandığı bir havza komisyonu oluşturulur.
Suyu kullanan ve yöneten taraflar ortak bir havza vizyonu geliştirirler.
Oluşturulan havza vizyonu ve havza komisyonu üzerinden; kaynak koruma, kullanım ve yönetim planı geliştirilir; taşkın yönetimi, kirlilik kontrolü ve biyolojik çeşitliliğin korunması gibi fonksiyonlar planlamaya entegre edilir; peyzaj restorasyonu sağlanır; alan yönetimi konusunda toplumun eğitim ve bilincini geliştirecek uygun araçlar geliştirilir.
Su havzaları sadece coğrafi alanlar değil, aynı zamanda sürekliliği olan sistemlerdir. Bu nedenle, tatlı su kaynaklarının yönetimi için en uygun ölçeğin idari veya siyasi sınırlar değil havza sınırları olduğu kabul edilir[1].
Entegre Havza Yönetimi bir havza içerisindeki bütün kaynak kullanımlarının entegrasyonunu hedeflediği için geleneksel su yönetim anlayışından farklıdır.
Entegre Havza Yönetimi, suyun akılcı ve sürdürülebilir kullanımı için hem mekânsal hem de sektörler arası planlama ve karar alma süreçlerinin entegre edilmesi ihtiyacından yola çıkar. Bu nedenle havza içerisindeki sosyal, politik, ekonomik ve kurumsal faktörlerin varlığını hesaba katarak doğal varlıkların kullanımını ve yönetimini içeren faaliyetlerin planlanması, yönetimi ve uygulama işlemi olarak tanımlanır[2].
Doğal kaynakların nehir havzası ölçeğinde korunması ve yönetilmesi için gerekli araçları bütüncül şekilde ele alan, sürdürülebilirliği ve hakça paylaşımı ön plana çıkaran bir süreç ihtiyacı, Entegre Havza Yönetimi (EHY) kavramının doğmasını sağlamıştır[3].
Su kaynaklarının çevresel, sosyal ve ekonomik anlamda dengeli yönetiminin örnekleri dünya genelinde son dönemlerde görülmektedir. 1992 yılında Rio de Janerio’da yapılan Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi’nde sunulan “Dublin Prensipleri” bu ihtiyaca cevap verebilecek “Entegre Su Kaynakları Yönetimi Yaklaşımı”nın oluşturulmasına zemin hazırlamıştır.
[1] Büke ve yaşayan nehirler yaşayan ege çalışma grubu, 2012. Büyük Menderes Havza Atlası. S Basım , İstanbul. 79pp. url: http://awsassets.wwftr.panda.org/downloads/atlas_web_download.pdf son erişim:1-9-2015
[2] Alpaslan, M.N.,Tanık, A., ve Dölgen, D.,2008. Türkiye’de Su Yönetimi: Sorunlar ve Öneriler, Tüsiad Yayınları, n. T/2008-09/469, İstanbul, 215pp. url: http://www.tusiad.org.tr/__rsc/shared/file/su-yonetimi.pdf son erişim:1-9-2015
[3] Büke, a.g.y.
* Bu infografik UNEP (2014) "Green Infrastructure Guide for Water Management: Ecosystem-based management approaches for water related-infrastructure" projeleri kapsamında hazırlanan posterlerden esinlenilerek ve değiştirilerek hazırlanmıştır.