Divanı Lügatit Türk Yazım Kılavuzu Kültür Sanat PDF-DOC-PPT Yabancı Dil Öğren Kim, Kimdir? Nedir? Ne Demek? Özlü Sözler Eğitim TDH Türk Haber DİĞER
Ana Sayfa Yazarlar Biyografiler İzletiler Derlemeler Sayfalar Künye İletişim Sitene Ekle TDH SÖZLÜKLERİ TDH Türk Haber
Türkçe
Göktürkçe
Dil Bilgisi
Edebiyat
Akademik
Kitap Tanıtımı
Duyuru-Etkinlik
Sözcük Kökenleri
Nasıl Yazılır?
Türk Lehçeleri
Türkçe Adlar
Atasözleri
Noktalama İşaretleri
Tarih
Learn Turkish
Diksiyon ve Hitabet
Kitap Özetleri
Alfabeler
TDH DERNEĞİ
Bilmeceler
Videolu Dersler
Şiir
Dil Bilim
Türkçe Soruları
Ana Sayfa
Türler
Türkçe Göktürkçe Dil Bilgisi Edebiyat Akademik Kitap Tanıtımı Duyuru-Etkinlik Sözcük Kökenleri Nasıl Yazılır? Türk Lehçeleri Türkçe Adlar Atasözleri Noktalama İşaretleri Tarih Learn Turkish Diksiyon ve Hitabet Kitap Özetleri Alfabeler TDH DERNEĞİ Bilmeceler Videolu Dersler Şiir Dil Bilim Türkçe Soruları Divanı Lügatit Türk Yazım Kılavuzu Kültür Sanat PDF-DOC-PPT Yabancı Dil Öğren Kim, Kimdir? Nedir? Ne Demek? Özlü Sözler Eğitim TDH Türk Haber DİĞER
18. YÜZYILDA SÖZLÜK VE BİYOGRAFİ ÇALIŞMALARI
18. YÜZYILDA SÖZLÜK VE BİYOGRAFİ ÇALIŞMALARI
Edebiyat 02.02.2019, 23:20
Kaydet
A- A+
SEN DE YAZI-İÇERİK EKLE
18. YÜZYILDA SÖZLÜK VE BİYOGRAFİ ÇALIŞMALARI
18. yüzyıl Osmanlı sahasında Türkçe kelimelerin madde başı olarak verildiği ilk sözlük olan Şeyhülislâm Esad Efendi'nin Lehcetü'l-Lügat’i kaleme alınmıştır. 1732 yılında yazılmış olan eser 1844 yılında basılmıştır. Türkçeden Arapça-Farsçaya olan bu sözlükte, alıntı kelimeler, Türkçedeki kullanımlarına göre, örneğin "fâ'ide" değil "fayda", "tüfenk" değil "tüfek" biçiminde alınmıştır.
Lehcetü'l-Lügat ile birlikte 18. yüzyılda manzum birçok sözlük kaleme alınmıştır. Bunlardan ikisi Sünbül-zâde Vehbî’nin Tuhfe-i Vehbî ve Nuhbe-i Vehbî adlı sözlükleridir.
18. yüzyılda, Tuhfe-i Vehbî en çok ilgi gören sözlükler arasındadır. Eserin ilk baskısı Sünbül-zâde Vehbî hayattayken 1798 yılında yapılmıştır. Vehbî, resmi bir ziyaret için gittiği İran’da edindiği bilgileri oğlu Lutfullah’la paylaşmak için bu eseri kaleme almıştır. Tuhfe, 882 beyitten oluşmaktadır. Eser, besmelenin ardından mesnevî tarzında kaleme alınmış 93 beyitlik bir hamdele, salvele ve sebeb-i telifle başlar. Sözlük kısmı 58 kıt’adan oluşmaktadır. Sonda 201 beyitten oluşan Istılâhat-ı Acem başlığını taşıyan mesnevî yer almıştır. Tuhfe-i Vehbî’ye çeşitli zamanlarda şerh, hâşiye ve fihristler de yazılmıştır.
Nuhbe-i Vehbî ise, Vehbî’nin incelediği 120 eserin özetini içeren Arapça-Türkçe bir manzum sözlüktür. III.Selim’e sunulmuştur. Bu eser de Vehbî hayattayken 1805 yılında basılmıştır.
Vehbî’nin eserleri ile birlikte, bu yüzyılda Arapça-Farsça-Türkçe kaleme alınan sözlükler de vardır. Abdurrahman Zâhidî-i Konevî’nin Tevfiye’si, Osman Şâkir b. Mustafa-yı Bozokî’nin Müselles-nâme-i Şâkir’i ve Eşref Feyzî’nin Tuhfe-i Şâhîdî’ye nazire olan Lugat-ı Feyzî’si Arapça-Farsça-Türkçe olarak yazılmışlardır. Başka bir Tuhfe-i Şâhîdî naziresi ise, Mustafa Keskin b. Osman tarafından yazılan Manzûme-i Keskin’dir. Antakyalı Şeyh Ahmed tarafından yazılan Se-Zebân hem Arapça-Farsça-Türkçe manzum bir sözlük hem de bir gramer kitabıdır.
Bu yüzyılda sıbyan mekteplerinde öğrencilerin Farsça’yı öğrenmelerine katkı sağlamak için Mustafa İlmî b. İbrahim tarafından Tuhfetü’l-İhvân ve Hediyetü’s-Sıbyân adıyla Farsça-Türkçe manzum bir sözlük yazılmıştır. Ayrıca bu yüzyılda diğer sözlüklerden farklı olarak İtalyanca, Latince ve Rumca dillerinden kelimeleri ihtiva eden Esrâr Dede’nin Lügat-ı Talyan’ının da tarihî bir değeri vardır.
18. yüzyılda manzum sözlüklerle birlikte biyografik eserler de kaleme alınmıştır. Şair biyografilerini içeren 18. yüzyıl tezkireleri Mûcib’in Tezkire-i Mûcib’i, Safayî’nin Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idü’l-Eş‛âr’ı, Râmiz’in Âdâb-ı Zurefâ’sı, Sâlim’in Tezkire-i Şuarâ’sı, Bursalı Beliğ’in Nuhbetü’l-Âsâr Li Zeyl-i Zübdeti’l-Eş’âr’ı, Silahdârzâde Mehmed Emin‘in Tezkire-i Şuâra’sı, Mustafa Safvet Efendi’nin Nuhbetü’l-Âsâr fi Fevâidi’l-Eş’ar’ı, Esrâr Dede’nin Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye’si, Âkif ‘in Mir’ât-ı Şi‛r’idir.
18. yüzyılda genel biyografi alanında Şakâyık zeyilleri yazılmaya devam etmiştir. Uşşâkî-zâde Seyyid İbrâhim Hasîbî, Şeyhî Mehmed Efendi ve Fındıklı İsmet Efendi Şakâyık zeyli yazmışlardır. Vefeyâtnâme türündeki eserleri de biyografik eserler içine değerlendirmek gerekir. Vefeyât, vefat kelimesinin çoğul şeklidir. Biyografik eserler içinde de değerlendirilebilecek olan bu tür eserlerde, bahsedilen kişinin ölüm tarihi ve defnedildiği yer hakkında bilgi verilir. Ayvasarayî Hâfız b. İsmail’in bu türde iki eseri vardır. Bunlardan biri, Osmanlı padişahları ve devlet adamlarının bahis konusu edildiği Vefeyât-ı Selâtin ve Meşâhir-i Ricâl; diğeri de şeyhler, şâirler hakkındaki Vefeyât/Tezkire-i Ayvansarayî’dir. Bursalı İsmail Beliğ’in vefeyâtnâme türündeki eseri Gülzâr-ı Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân Bursa’da doğup büyüyen ve buraya yerleşen padişah, şehzade, vezir, din adamı, bilgin, şair ve diğer tanınmış kişilerin biyografilerine ve ölüm tarihlerine yer verir.
Bunların dışında sultan ve vezirlerin biyofrafilerinin anlatıldığı eserlerin en önemlilerinden biri Osmanzâde Ahmed Tâib’in Hadîkatü’l-Mülûk’udur. Hadîkatü’l-Mülûk’ta Tâib, Osman Gazi’den II. Mustafa’ya kadar 22 sultanın biyografilerine yer vermiştir. Hadîka-tü’l-Vüzerâ isimli eserinde de Tâib, sadarette bulunan 108 devlet adamının biyografisini yazmıştır. Müstakimzâde Süleyman Şemseddin’in Devhatü’l-Meşâyih adlı eserinde ise, Osmanlı şeyhülislamlarının biyografileri verilmiştir.
Ana Sayfa
Türler
Türkçe Göktürkçe Dil Bilgisi Edebiyat Akademik Kitap Tanıtımı Duyuru-Etkinlik Sözcük Kökenleri Nasıl Yazılır? Türk Lehçeleri Türkçe Adlar Atasözleri Noktalama İşaretleri Tarih Learn Turkish Diksiyon ve Hitabet Kitap Özetleri Alfabeler TDH DERNEĞİ Bilmeceler Videolu Dersler Şiir Dil Bilim Türkçe Soruları Divanı Lügatit Türk Yazım Kılavuzu Kültür Sanat PDF-DOC-PPT Yabancı Dil Öğren Kim, Kimdir? Nedir? Ne Demek? Özlü Sözler Eğitim TDH Türk Haber DİĞER
Yorumlar (0)
@name kişisine cevap olarak
×
Yorumunuz başarılı bir şekilde gönderilmiştir. Editörlerimizin onayının ardından yayınlanacaktır!
Gönder
Bunlara Göz Atmadan Geçmeyin
Arapça, Farsça ve Türkçenin Biçimbilimsel Karşılaştırılması - I
Zur türkischen Sprache - Was ist im Türkischen anders als im Deutschen?
Türler
Türkçe
Göktürkçe
Dil Bilgisi
Edebiyat
Akademik
Kitap Tanıtımı
Duyuru-Etkinlik
Sözcük Kökenleri
Nasıl Yazılır?
Türk Lehçeleri
Türkçe Adlar
Atasözleri
Noktalama İşaretleri
Tarih
Learn Turkish
Diksiyon ve Hitabet
Kitap Özetleri
Alfabeler
TDH DERNEĞİ
Bilmeceler
Videolu Dersler
Şiir
Dil Bilim
Türkçe Soruları
Divanı Lügatit Türk
Yazım Kılavuzu
Kültür Sanat
PDF-DOC-PPT
Yabancı Dil Öğren
Kim, Kimdir?
Nedir? Ne Demek?
Özlü Sözler
Eğitim
TDH Türk Haber
DİĞER
Edebi Akımlar
Edebiyat terimleri sözlüğü - En çok kullanılan edebiyat terimleri
Edebiyatta Düşünceyi Geliştirme Yolları
ANNE! RÜZGAR ESTİ SAVURDU BAŞAĞIMIZI… Eluca Atalı - İsveç
Halk Edebiyatının Genel Özellikleri Nelerdir?
Köşe Yazarlarımız Tümü
Prof. Dr. Mesut Şen
Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun'dan Atsız'ın ölüm yıl dönümü konferansı
Prof. Dr. Emine Gürsoy Naskali
Komşuluk konulu çalışmaya davet
Güneyhan Rüzgar
Türk Dil Devrimi Üzerine: Osmanlıca
Yalçın Mıhçı
Trakai Gölü ve Atatürk
Ümit Şıracı
Tanrı Dağlarında Müzik Ziyafeti
Uğurcan Küçükağaoğlu
BAŞARI
7°
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K. Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak Kıbrıs Famagusta Girne Güzelyurt Lefkoşa
açık
Sayfalar Tümü
Derneğe Üye Ol
Makale Gönder
Tüm hakları TDH'ye aittir.
Haber Kategorileri
Türkçe
Göktürkçe
Dil Bilgisi
Edebiyat
Akademik
Kitap Tanıtımı
Duyuru-Etkinlik
Sözcük Kökenleri
Nasıl Yazılır?
Türk Lehçeleri
Türkçe Adlar
Atasözleri
Sayfalar
Künye
İletişim
RSS
Sitene Ekle
Bizi Takip Edin
Copyright © 2021 Her hakkı saklıdır. Yazılım ve Haber Teması: TE Bilişim
Künye İletişim RSS Sitene Ekle
Kapat
Sitede Ara
Ara
#asonans nedir #DARWİN #ygs dil anlatım deneme sınavı #JANOS ECKMANN #ÖABT #Edebi Akımların Temsilcileri #Apostil #Varsayım Cümleleri #Türkiye Cumhuriyeti #Ñ Harfi #Empresyonizm #Peyami Safa Kimdir #GAZOZ AĞACI #Eski Anadolu Türkçesi ve Özellikleri #Semiz #2018-2019 11. SINIFLAR TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI #paragraf soruları pdf indir #Etimolojik sözlük #Göktürkçe klavye iphone #Hece çalışmaları
`; script = ``; function initUCC() { modal = `
İÇERİK GÖNDER
${fields}
`; $('head').append(style); $('body').append(button, modal); var postModal = $('#postModal'), postHead = postModal.find('.panel-heading'), postBody = postModal.find('.list-group'), postField = postModal.find('.post-field'), modalHeight = postModal.height(), bodyHeight = 0, headerHeight = postHead.outerHeight(); console.log(modalHeight, headerHeight); postField.each(function( index ) { if (index < 5) { bodyHeight += $( this ).outerHeight(); } if (index === 4) { postBody.css("max-height", bodyHeight) } }); setTimeout(() => { postModal.css({"bottom": "-" + bodyHeight + "px"}); }, 2000); var postStatus = true; $('body').on('click', '.post-modal-trigger', function (e) { postStatus = !postStatus; postBottom = postStatus?"-"+bodyHeight:10; faChevron = ["fa-chevron-up","fa-chevron-down"]; postHead.find(".post-icon").toggleClass(faChevron[0]).toggleClass(faChevron[1]); postModal.toggleClass("visible"); postModal.css("bottom", postBottom+"px"); }); /*$('#postModal .post-icon').click(function(){ $('#postModal').addClass('d-none'); });*/ } $(".helpers .letter").click(function(){ var kara = $(this).data('letter'); $("input[name=search]").val($("input[name=search]").val() + kara); });