Yetkinlikler, personelin mükemmel performans gösterebilmesi için sahip olması gereken ölçülebilir, gözlemlenebilir tutum, bilgi beceri ve davranışlardır. Yetkinliklerin temel amacı, çalışanların örgütün hedef ve beklentileriyle uyumlu davranışlar sergilemesini sağlamaktır.
Temel, yönetsel ve de fonksiyonel olarak ayrılan yetkinlikler kurumun stratejik hedeflere ulaşmasında önemli bir araçtır. Stratejik amaç ve hedeflerin belirlenmesi sırasında, işletmenin hedeflerini yakalayabilmek için personelin hangi yetkinliklere sahip olması gerektiği saptanır, yetkinlikler ile işletme hedefleri arasındaki uyum sağlanır.
Yetkinlikler; işe alım, performans değerlendirme, eğitim ve ödüllendirme, kariyer yönetimi gibi insan kaynakları fonksiyonlarında da kullanılmaktadır. İnsan kaynaklarının planlanması aşamasında örgütün hedefleri doğrultusunda kritik beceriler ve yetkinlikler belirlenmekte, işe alım sürecinde yetkinlikleri ölçen değerlendirme araçları kullanılmakta, çalışanların kariyer planlamalarında yetkinlik modellerinden faydalanılmakta; terfi ve iş değiştirme yetkinliklere dayandırılmaktadır. Çalışanların performans değerlendirmelerinde ve ücretlendirmelerinde de yetkinlik modellerinden faydalanılmakta, işler arasındaki ücret farklarını ve ücret artışını belirlemede yetkinlikler ön plana çıkarılmaktadır.
Yetkinlikler değerleme sürecinde yetkinlik ölçütleri çerçevesinde ve belirlenmiş değerlendiriciler tarafından değerlenir. 360 derece değerlendirme sürecinde bireyin unvanına göre belirlenmiş yetkinliklerden oluşan sorular hazırlanır, personelin en yakın amiri, astları ve takım arkadaşları tarafından değerlendirilir.
Personel değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken 8 temel yetkinlik alanında personel çok yönlü izlenir. Bu yetkinlikler;
- İletişim
- Liderlik
- Değişimlere Uyabilmek
- İlişkiler
- İş Yönetimi
- Üretim
- Başkalarının Yetiştirilmesi
- Personelin Geliştirilmesi
Yetkinliklerin sağladığı faydalar nelerdir?
- Şirketin gelişim ihtiyaçlarının net olarak tespit edilebilmesini sağlar,
- Bireysel davranışları, şirket değerleri ve stratejileri ile uyumlu hale getirerek yön birliği sağlar,
- Seçme yerleştirmenin tutarlı ve şeffaf olmasını sağlar,
- Çalışan motivasyonunu arttırır,
- Eğitimlerin davranışlarla ilişkilendirilerek etkinliğinin arttırılmasını sağlar,
- Davranışların tanımlanması nedeniyle yöneticilere rehberlik eder,
- İletişimin güçlenmesini sağlar,
- Doğru işe doğru elaman ilkesinin uygulanmasını sağlar,
- Kişisel gelişim için yön belirlemeye yardımcı olur,
- Çalışanlardan ne tür davranışların beklendiğini net olarak ortaya koyar,
- Bireysel ve örgütsel başarı için gerekli olan yetkinliklerin belirlenmesi 360 derece geri besleme sürecine katkıda bulunmaktadır.
- Daha adil ve doğru değerlendirme yapılmasını sağlayarak, adil ücretlendirme yapılması ve terfi kararlarının verilmesine yardımcı olur,
Focus Pys de değerlendirilecek yetkinlikler tanımlanarak yetkinlik havuzları oluşturulur. Yetkinlik havuzundaki davranış göstergeleri sınıflandırılarak, personelin üst amirleri, iş arkadaşları ve de astları tarafından değerlendirilir. Yetkinliklerin yüzdelik katkı oranlarına göre kendi içinde ağırlıklandırılmasıyla yetkinlik puanı saptanır. Analiz sonucunda raporlama yaparak personelin iş arkadaşları, amiri ve de astlarından aldığı değerlendirme sonucunu görebilir, katılması gereken eğitimleri raporlayabilirsiniz.
Yönetici çalışanını, çalışan yöneticisini değerlendirirken veya çalışma arkadaşı değerlendirme yaparken farklı davranış göstergelerini ve unvana göre farklı yüzdelik ağırlıkları kullanılmaktadır.