Tanı veya tedavi için, bir medikal işlem uygulanırken hastanın tepkisini ve hatırlamasını olabildiğince azaltmak amacıyla kardiorespiratuar
fonksiyonu etkilemeden sedatif ve dissosiyatif anesteziklerle uyanıklık durumunun azaltılması ve ağrının kontrol altına alınmasıdır.
İstediğiniz sedasyon derecesini uygun bir şekilde belirleyin,
Tam bir fizik muayene yapın ve olası çıkabilecek riskleri düşünün(zor havayolu),
Kurtarıcı ekipmana(balon-maske,entübasyon tüpü, defibrilatör, antidotlar) ve monitöre sahip olun,
Sedasyondan önce analjezi uygulayın,
İstenilen sedasyon düzeyine gelene kadar ilacı yavaş yavaş verin,
Hastanın bilinci açılana kadar hastayı monitörize edin ve gözleyin.
Düşük Sedasyon:
Lomber ponksiyon, basit kırık reduksiyon ,abse insizyon ve drenajı
Midazolam (0,1mg/kg IV) :Kısa etkili benzodiazepin, analjezik etkisi yok, bazen eksitasyon yapabilir, antidotu flumazenil(başlangıç dozu 0,2 mg)
Fentanil (1.5 micrograms/kg IV): Güçlü kısa etkili bir opioddir. Analjezik ve sedatif etkileri vardır.Fazla ve hızlı puşe de rijit göğüs sendromu nadir görülen bir komplikasyonudur ve opioid antagonisti naloksona yanıt vermez, entübasyon gerekebilir.
Düşük doz Ketamine
Orta Sedasyon
Omuz çıkığı, toraks tüpü takılması, senkronize kardioversion
Propofol (1 mg/kg IV ihtiyaç halinde 3 dk bir 0,5mg/kg ıv verilebilir) Ani solunum depresyonu ve apne yapabilir.Negatif inotrop ve vazodilatasyon hipotansiyona neden olur.Yumurta alerjisi olanlarda kullanılmamalıdır.Analjezik etkisi yoktur.Kafa içi basıncını azaltır.
Etomidat (0,15 mg/kg IV): Hızlı başlangıçlı kısa etkilidir. Kardiovasküler hemodinamiyi iyi korur. Miyoklonik kasılmalara neden olabilir.
Ketamine (1 mg/kg IV);:Kuvvetli analjezik etkiye sahiptir. Kan ve bos basıncını artırır.Hastanın bılincinin olmadığı fakat uyanık gözüktüğü disosiyatif anestezi yapar.Cinsel içerikli rüyalar görülebilir. Sedasyondan cıkış etkisini azaltmak için benzodiazepin verilebilir.
Fentanil ve Midazolam
Derin Sedasyon
Kalça çıkığı
Orta sedasyondaki ilaçların titre edilerek verilen daha yüksek dozları
Yapılan bir çok çalışmada PSA da hayatı tehdit eden durumlar %1 den az rapor edilmiştir.
Yakın zamanda yemek yenmesi kontrendike olmamakla birlikte aspirasyon riski ,sedasyon derinliği ile ilişkili olarak artar(>3 açlığı olanlarda risk minimal)!!!
Yaşlılarda daha düşük doz kullanılmasına dikkat edilmelidir!!!
Bir Acil Tıp doktoru PSA uygularken tüm riskleri gözden geçirmeli, önlemini almalı ve çok alert olmalıdır!!!
Kaynaklar:
Tintinalli Emergency Medicine
Rosen’s Emergency Medicine
Procedural Sedation and Analgesia in the Emergency Department: What Are the Risks? Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 551–572
Etiket: Analjezientübasyonsedo analjezi
Hakan Kürümlüoğlu
ilgili Yazılar
Arrest, pulmoner emboli, litik, spontan dolaşım
yazan Çağdaş Can
09/12/2020
0
Arrestlerin %5-13'ünden sorumludur pulmoner emboli. Tanısı zor olduğu için gerçek istatistikler çok daha yüksek olmalı. Otopsilerde çok, gerçekte az tanılanır,...
Erişkin kardiyak arrest algoritması 2020
yazan AYDIN SARIHAN
22/10/2020
0
Erişkin KPR 2020 AHA klavuzunda değişen öneriler Yaşam zinciri halakasına 6. halka olarak iyileşme dönemi eklenmiş. Uzman olmayan kişilerin kardiyak...
Kardiyak arrestte epinefrin etkin mi
yazan Çağdaş Can
02/01/2020
1
Adrenalin 'Köşeye sıkışan ejderha sonuna kadar savaşır' İlkbahar ve sonbahar Değil, biliniyor, sanılmıyor bile, kanıtlarla destekleniyor. Epinefrin arrestin temel ilacıydı,...
Anjioödem ve Herediter Anjioödem
yazan AYDIN SARIHAN
08/12/2019
0
Anjiyoödem, allerjik yanıt sonucu başlatılan zincir reaksiyonlar ile vasküler sızıntı oluşması ve derin deri, deri altı veya submukozal dokunun şişmesidir.
Yüksek Doz Roküronyum Uğruna
yazan Çağdaş Can
27/11/2019
0
Süksinilkolin için Roküronyum 'Biri yerine diğeri' için konuşulması gerek. Bir kere madde ve özden yola çıkarsak var olmak zaten tekliği...
Ketamin Kullanılır Travmatik Beyin Yaralanmalarında Sorunsuzca
yazan Çağdaş Can
23/10/2019
0
Ketamin Sedatif indüksiyoncu, evet efendim, ikisini de karşılayan değerli elemanlardan biridir Ketamin. O kafa içi basıncı yok mu, işte o...