Alyuvar, Eritrosit, kanda en çok sayıda bulunan hücre türüdür ve omurgalı hayvanlarda akciğer veya solungaçlardan vücut dokularına oksijen taşımasının başlıca aracıdır. Alyuvar veya kırmızı kan hücreleri olarak da bilinen eritrosit sözcüğü Yunanca erythros (kırmızı) ve kytos (oyuk) sözcüklerinden türemiştir. Alyuvarları olan çoğu canlıda oksijen taşımakta kullanılan molekül hemoglobin iken yumuşakçalar gibi bazı canlılarda bakır içeren hemosiyanin bulunur. Alyuvarlar ilk kez 1658 yılında Jan Swammerdam’ca tanımlanmıştı. Bu işi için bayağı bir erken dönem mikroskobu kullanmıştır. Modern bilimadamları kan hücrelerini artık labaratuvarda yapabiliyorlar. ABD’de Worcester’da kırmızı kan hücresini geliştiren şirketin (Advanced Cell Technology) baş uzmanı Robert Lanza, “kan stoklarında kıtlık yaşar mıyız diye endişelenilmesine gerek kalmadı” diyor. Labaratuvarda sıfır gurubu kan hücreleri üretiliyor.
Eritrosit – kırmızı kan hücreleri
Bir insan saçı
Beyin: 100 milyar üzerinde nöron
Kulakta bulunan kıl
Gözdeki kan damarları
İnsan Alyuvarları
Ortalama bir insan alyuvarının çapı 6-8 µm’dir. Normal alyuvar hacmi 80-100fl dir. Tek bir insan alyuvarı yaklaşık 270 milyon hemoglobin molekülü, ve her bir hemoglobin molekülü dört hem grubu içerir. Oksijeni bağlayan hem grubudur, her hem grubu bir oksijen molekülü bağlar, yani her hemoglobin molekülü dört adet oksijen molekülü bağlayabilir. Dört tane oksijen molekülü bağlayan hemoglobin bütünüyle doymuştur ve oksihemoglobin olarak adlandırılır. Oksihemoglobin parlak kırmızı renktedir. Oksihemoglobin bağladığı 4 oksijen molekülünden bir veya daha fazlasını yitirirse, deoksihemoglobin olarak adlandırılır. Deoksihemoglobin koyu kırmızı renktedir. Toplardamalardaki kanda (venöz kan) daha çok deoksihemoglobin bulunur; bu nedenle toplardamalardaki kan, atardamarlardaki kandan (arteryel kan) daha koyu renktedir. Alyuvarların hücre zarı her bireyde değişen özel proteinler içerir. Bu proteinlerden dolayı insan kanları, ABO diye adlandırılan kan gruplarına ayrılır.
Dil
Diş
Kan pıhtısı
Akciğer alveolleri
Akciğer kanser hücreleri
Memelilerde Alyuvarlar
Memeli alyuvarları bikonkav disk (iki yanından da basık yuvarlak) şeklindedir. Alyuvarların yapım yeri yassı kemiklerin iliğidir. Kemik iliğinde üretilme aşamasında olan olgunlaşmamış alyuvarların çekirdeği vardır (bölünme yetenekleri vardır) ve hemoglobin içermezler. Fakat gelişme süresinde alyuvar çekirdeğini dışarı atar ve hemoglobin içerir duruma gelir. Gelişme sona erdiğinde alyuvar çekirdeğin yanı sıra tüm organellerini yitirmiştir. Çekirdekleri olmadığı için DNA da içermeyen alyuvarlar bölünemezler (Omurgalı hayvanların nerdeyse tümünün alyuvarları çekirdeksizdir). Mitokondrileri de olmayan memeli alyuvarları, fermantasyon (mayalanma) yaparak, glikozun glikolize edilmesiyle (glikozu glikolitik fermentlerle parçalama) enerji üretirler. Bu tepkime sonucunda laktik asit oluşur. İki yandan basık yassı şekilleri (bikonkav disk) ve hiçbir organel içermemeleri oksijen taşınması konusunda onları uygun kılar, ve aynı nedenlerden dolayı uzun bir süre yaşayabilirler. Ortalama yaşam süreleri 120 gündür.
Villi küçük bağırsak
Yumurta
Döllenmiş yumurta
6 günlük bir insan embriyosu
Omurgalı Hayvanlarda Alyuvarlar
Alyuvarlar büyük oranda hemoglobin içerirler. Hemoglobin moleküllerine akciğerler veya solungaçlarda oksijen bağlanır. Böylece içinde oksijen bağlı hemoglobin taşıyan alyuvar vücuttaki dokulara oksijeni ulaştırabilir. Hemoglobin ayrıca karbon dioksitin de az bir bölümünü taşır. (İnsanlarda oksijenin %2’si ve karbondioksitin çoğu kan plazmasında çözünmüş olarak taşınır) Benzer bir protein olan miyoglobin ise kaslarda oksijen depolamaya yarar. Alyuvarların rengi hemoglobindeki hem grubundan gelir. Tek bir alyuvar saman rengindedir, fakat bir aradayken eğer hemoglobine oksijen bağlıysa parlak kırmızı renkte, eğer hemoglobine oksijen bağlı değilse mavimsi-mor renkte gözükürler.
[Kaynak: Wikipedia]
Etiketler: ABO, akciğer, akciğerler, Alyuvar, arteryel kan, atardamarlar, basık yassı şekiller, bikonkav disk, Çekirdek, çözünme, deoksihemoglobin, DNA, enerji, Eritrosit, erythros, fermantasyon, glikolitik fermentlerle parçalama, glikolize edilmesi, glikoz, glikozun glikolize edilmesi, hemoglobin, hemoglobin molekülü, hemoglobine oksijen bağlı, hemosiyanin, İnsan Alyuvarları, Jan Swammerdam, kan grupları, kan plazması, kan stoklarında kıtlık, kanda en çok sayıda bulunan hücre, kırmızı kan hücreleri, mayalanma, Memeli alyuvarları, Mitokondriler, Modern bilimadamları, Oksihemoglobin, oksijen molekülü, omurgalı hayvanlar, protein, proteinler, Robert Lanza, saman renginde, solungaç, solungaçlar, Toplardamalar, venöz kan, vücuttaki dokular, Worcester, Yunan, Yunanca, Yunanca erythros
Son Yazılar
Hz. Mevlana’nın Hayatı
Bir Mini Mozaik Ustasının Eline Düşerse
Atlar ve Tarihi
1300 Yıllık Kuran-ı Kerim
Aşkta Seçen mi, Seçilen mi Olmalısınız?
Windows 8 ve Reklam Müziği
Mimar Sinan
Astral Seyahat Nedir?
Pul ve Pulculuk Nedir?
Seni Seviyorum Derken İki Kere Düşünün
Son Yorumlar
Arşivler
Ocak 2013
Kasım 2012
Ekim 2012
Eylül 2012
Kategoriler
Afrika
Amerika
Antarktika
Araba
Aşk
Bilgisayar
Bilim-Teknik
Biyografi
Biyoloji
Çocuk
Doğa
Edebiyat
Fotoğraf
Genel
Hayvan
Hobi
İnanç
İnternet
Kadın
Kültür-Sanat
Matematik
Moda
Müzik
Sağlık
Sinema
Tarih
Telefon
Video
Meta
Giriş
Yazılar RSS
Yorumlar RSS
WordPress.org
Takvim
Kasım 2021
P
S
Ç
P
C
C
P
« Oca
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Online Kullanıcılar
2 kullanıcı Çevrimiçi
Kullanıcı: 2 Bots
Etiketler
abone Afrika ajda pekkan akciğer Allah ameliyat Arapça Arjantin Asya at Balkanlar besin maddesi bilim adamları Bursa deve dövme enerji erdal inönü Galatasaray Lisesi hasta Hazret-i Muhammed insan kedi klavye koyun kusma Medîne Meksika Müzik Mısır Nemli Peygamber Efendimiz selenyum su Türkiye türkçe Yeniköy Yunan Yunanca Çapa çin çocuk İngiltere İran İslam