Afganistan’da Taliban’dan kaçan 143 Afgan askerinin 3 uçak ve 2 helikopterle Tacikistan’a geçtiği belirtildi.
Tacikçe yayın yapan Ozodi Radyosu, içinde ikisi kadın 143 Afgan askerinin bulunduğu 3 uçak ve 2 helikopterin dün gece Tacikistan’ın Afganistan sınırındaki Bohtar havaalanına iniş yaptığını duyurdu. Tacikistan Acil Durumlar ve Sivil Savunma Devlet Komitesi yetkilisine dayandırılan haberde, söz konusu Afgan askerlerinin geçici olarak Bohtar şehrindeki bir üniversiteye ait yurda yerleştirildiği ifade edilirken, Tacik makamlarının Afgan askerlerin başka bir yere yerleştirilmesiyle ilgili görüştüğü bilgisi paylaşıldı. Haberde, Afgan askerlerinin bulundurdukları 56 silahı Tacik makamlarına teslim ettiği de aktarıldı.
Afganistan silahlı kuvvetlerine ait küçük bir askeri uçağın, dün gece, Özbekistan’ın Afganistan ile sınırındaki Surhanderya bölgesine düştüğü, uçakta bulunan iki askerin yaralandığı kaydedilmişti.
Bazı basın organlarında, Taliban’ın Afganistan’ın tamamını ele geçirmesinin ardından Cumhurbaşkanı Eşref Gani’nin dün gece ülkesini terk ederek uçakla Tacikistan’a geçtiği iddia edilmiş, Tacikistan Dışişleri Bakanlığı ise bu haberlerin gerçeği yansıtmadığını bildirmişti.
Özbekistan Savunma Bakanlığı, Afganistan sınırı yakınındaki Surhanderya bölgesinde düşen Afganistan silahlı kuvvetlerine ait uçağın Özbekistan silahlı kuvvetlerince vurulduğunu açıkladı.
Özbekistan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, hava savunma birliklerinin, dün gece Afganistan silahlı kuvvetlerine ait askeri uçağın ülke hava sahasını ihlal etmesini önlediği, düşürülen uçağın ülke sınırlarını ihlal ettiği belirtildi. Olayla ilgili soruşturma başlatıldığı aktarılan açıklamada, olayda ölen olmadığı bildirildi.
Daha önce, yerel basında yer alan haberde, dün gece Özbekistan’ın Afganistan ile sınırındaki Surhanderya bölgesinde Afgan silahlı kuvvetlerine ait uçağın düştüğü, uçakta bulunan iki Afgan askerinin yaralandığı iddia edilmişti.
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan da Taliban’ın başkent Kabil’de kontrolü ele geçirmesine Afgan ordusunun başarısızlığının sebep olduğunu söyledi.
Sullivan, ülkesinde ABC ve NBC televizyonlarının gündüz kuşağı yayınlarına katılarak Afganistan’daki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu. ABD Başkan Joe Biden’ın, ülkesinin Afganistan’da bir on yıl daha savaşı sürdürmesini istemediğini, 20 yılda milyarlarca dolar yatırım yapılan ve eğitilen Afgan ordusunun ülkeyi savunmaya başlamasının vaktinin geldiğine inandığını belirten Sullivan, “Onlara (Afgan ordusu) irade kazandırmayı başaramadık ve sonuçta Kabil için savaşmamaya karar verdiler.” ifadesini kullandı.
ABD için en kötü senaryonun ABD’nin Afgan ordusunun kendisinin savaşmaya hazır olmadığı durumda binlerce askerini iç savaşa sokmak olacağını vurgulayan Sullivan, Başkan Biden’ın bu meselede elinde olmadan kötü tercihler arasında seçime zorlandığı görüşünü dile getirdi. “Kabil’de olanların yüreklerini yaraladığını” ifade eden Sullivan, Biden’ın tercihinin arkasında olduğunu kaydetti.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, üye ülkelerin dışişleri bakanlarının yarın Afganistan’daki gelişmeleri konuşmak üzere video konferans yöntemiyle toplanacağını duyurdu.
Josep Borrell, Twitter hesabından yaptığı açıklamada “Afganistan bir yol ayrımında. Afganistan vatandaşlarının güvenliği ve refahının yanı sıra uluslararası güvenlik de söz konusu.” ifadesini kullandı. Borrell, AB dışişleri bakanlarının yarın öğleden sonra ön değerlendirme yapmak üzere video konferans yöntemiyle olağanüstü bir toplantı yapacağını bildirdi.
İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, ABD’nin Afganistan’dan çekilmesinin kalıcı barış için fırsat olduğunu belirterek ülkedeki tüm grupları uzlaşıya davet etti.
İran Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ile görüşen Reisi, Afganistan’daki gelişmelerle ilgili değerlendirmede bulundu.
İran’ın Afganistan’daki gelişmeleri yakından izlediğini ve komşuluk ilişkilerine bağlı olduğunu aktaran Reisi, “ABD’nin Afganistan’daki askeri yenilgisi ve çıkışı, bu ülkenin güvenliği ve kalıcı barışı için bir fırsata dönüştürülmelidir. İran Afganistan’ın istikrarı için çaba gösteriyor ve bu ülkedeki tüm grupları milli uzlaşıya davet ediyor.” ifadelerini kullandı. Reisi, Zarif’i gelişmeleri anbean ayrıntılı takip ederek kendisine rapor etmekle görevlendirdi.
Pakistan Başbakanı İmran Han, Afganistan’ın köleliğin zincirlerini kırdığını bildirdi. Geo News televizyonundaki habere göre, Han, başkent İslamabad’da ilkokullar için “Yeni Milli Eğitim Müfredatı”nın tanıtımında yaptığı açıklamada, köleleştirilmiş zihinlerin büyük şeyler başaramayacağını belirterek, bu zincirlerden kurtulmanın önemli olduğunu vurguladı. Han, Afganistan’da yaşanan gelişmelere atıfta bulunarak, Afganistan’ın köleliğin zincirlerini kırdığını kaydetti.
Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi, Afganistan sorununun çözümü için kapsamlı ve geniş tabanlı siyasi uzlaşı çağrısında bulundu.
Radio Pakistan’daki habere göre Kureyşi, aralarında Afganistan Halk Meclisi Başkanı Mir Rahman Rahmani ve Afganistan’ın eski Dışişleri Bakanı ve Cemiyet-i İslami Partisi lideri Selahaddin Rabbani’nin de bulunduğu Afgan politikacılardan oluşan heyet ile İslamabad’da bir araya geldi.
Kureyşi, tüm tarafların Afganistan’ın ve bölgenin daha iyi geleceğe sahip olması için birlikte çalışması gerektiğini ifade ederek, Afganistan sorununun çözümü için kapsamlı ve geniş tabanlı siyasi uzlaşı çağrısında bulundu.
Pakistan’ın kolaylaştırıcı rolüyle ilgili dünyayı yanlış yönlendirmeye çalışan barış karşıtı unsurları ülkesinin devamlı olarak takip ettiğine dikkati çeken Kureyşi, uluslararası topluma Afganistan’ın rehabilitasyonu ve yeniden inşası için ekonomik yardım ve iş birliği sağlamaya çağırdı.
Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Kureyşi, Pakistan’ın Afgan toplumunun tüm kesimlerini ülkenin nihai kaderi için önemli gördüğünü belirtti.
Afganistan’da barış ve istikrarın Pakistan’ın çıkarlarına olduğuna dikkati çeken Kureyşi, İslamabad’ın barışçıl, birleşik ve müreffeh bir Afganistan’ı desteklemeyi sürdüreceğini kaydetti. Afganistan heyeti ise ülkenin çok etnikli yapısına işaret ederek, Afganistan’da kapsayıcı siyasi çözümün önemine vurgu yaptı.