Amerika Birleşik Devletlerinde (ABD) Trump dönemi ile birlikte en çok konuşulan konu ilave gümrük vergileri ve ticaret savaşları oldu. ABD tarafından Çin, Avrupa Birliği (AB), Türkiye, Brezilya, Kanada ve Meksika menşeli çelik (% 25) ve alüminyum (%10) ürünlerine getirilen ek gümrük vergisi ile ticaret savaşları tetiklenmiş oldu. Önce Çin daha sonra AB ve Türkiye tarafından, ihraç edilen bu ürünlere yönelik getirilen ek gümrük vergisine karşılık ilk olarak ABD’den ithal edilen ürün grupları araştırılmaya başlandı. ABD tarafından geri bir adım atılmadığı sürece de ABD’ye karşı çok sert ek vergilerin getirileceği anlaşılıyor.
ABD ve diğer ülkeler arasındaki ticari gerilim o kadar fazla ki, bu gerilim hafta sonu sona eren G-7 zirvesine de yansıdı. ABD ve Kanada arasında gümrük vergileri yüzünden diplomatik söylemin de dışına çıkan çok sert sözler sarf edildi. Toplantı sonrasında Trump sonuç bildirgesini imzalamayacağını belirtti ve gerekçe olarak da Kanada tarafından ABD menşeli ürünlere uygulanan yüksek gümrük vergilerini gösterdi. Bu da bize ticaret savaşlarının çok da kısa sürede bitmeyeceğini aksine cephelerin genişleyerek daha da büyüyeceğini gösteriyor.
İlk hamlemizi Dahilde İşleme Rejimi ile yaptık
ABD tarafından çelik ve alüminyum ürünlerimize getirilen ek vergilere karşı ilk olarak dahilde işleme rejimi silahımızı kullandık. ABD menşeli ithal edilen aşağıda belirtilen birçok ürün grubunun 138 nolu özel şart ile dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilmesi engellendi.
138 nolu özel şartta “İthalat listesinde 08, 10, 24, 29, 39, 40, 44, 47, 52, 70, 71, 72, 73, 75, 76, 81, 84, 85, 87, 93 nolu fasıllarda yer alan ürünlerin ithalatı sadece Avrupa, Afrika, Asya, Orta ve Güney Amerika, Okyanusya, Kanada ve Meksika ülkelerinden gerçekleştirilebilir.” ifadesine yer verildi. Bunun anlamı; DİİB kapsamında ABD’den meyveler, hububatlar, tütün ve tütün yerine geçen maddeler, organik kimyasal ürünler, plastik ve kauçuk ile bunların mamulleri, ağaç ve ahşap eşya, pamuk, cam ürünleri, kıymetli taşlar ve metaller, demir, çelik, nikel, alüminyum ve bunlardan mamul eşya, makinalar ve mekanik cihazlar, kara taşıtları, silahlar ve mühimmat ile bunların aksam ve parçalarının ithal edilemeyecek olmasıdır.
Dahilde işleme rejimi bir ihracat teşviki olarak kullanılır. Bir ürün ihraç etmek isterseniz belirli şartları sağlamak kaydıyla bu ürünü üretmek için ithal edeceğiniz girdilerin ithalatından gümrük vergileri tahsil edilmez. Bu özel şart ile ihraç etmek için ürettiğiniz üründe ABD menşeli bir girdi var ise artık ithalat vergilerini ödeyerek gümrük işlemlerini sonlandıracaksınız. Tabii ki burada ABD mi yoksa ihracatçımız mı cezalandırılıyor tam anlaşılamıyor.
İkinci hamle ABD menşeli ürünlere ek vergi getirilmesi
Dahilde işleme rejimine ilişkin bu karar üzerinde tartışmalar devam ederken Ekonomi Bakanlığı tarafından ikinci bir hamle yapıldı. Bu kapsamda Dünya Ticaret Örgütüne bir mektup yazıldı. Mektupta açık açık ABD tarafından aşağıdaki tabloda yer alan ürün grupları için ilave gümrük vergilerine yer verildiği ve ABD tarafından çelik ve alüminyum için getirilen vergilerden vazgeçilmediği zaman ek vergilerin getirileceğine işaret ediliyor. Bu konuda da süre olarak 21 Haziran belirtiliyor.
Ne yapılmalı?
ABD tarafından başlatılan ticari gerilim giderek yayılıyor ve birçok ülkeyi bu ek vergiler olumsuz etkiliyor. Artan ticari gerilimin ilk sonuçlarının 2017 yılı BM Küresel Yatırım raporuna yansıdığı görülüyor. Bu rapora göre, artan korumacılık eğilimi ve bu eğilimden dolayı yatırım ortamının olumsuz etkilenmesi nedeniyle dünyadaki doğrudan yatırım miktarının bir önceki yıla göre % 23 azaldığı tespit edildi. Bu da ticaret savaşlarının ve bu gerilim ortamının kısa vadede bir ek vergi maliyeti gibi gözükse de uzun vadede azalan ticaret ve yatırım olacağını gösteriyor. Bu nedenle öncelikle gerilimin düşülmesi gerekiyor.
Diğer taraftan, ABD tarafından çelik ve alüminyum ürünlerimize yönelik ek verginin ne zaman kaldırılacağını tam olarak bilmek mümkün gözükmüyor. Ancak Dünya Ticaret Örgütü’ne bu vergilerin 21 Haziran’a kadar kalkmaması durumunda ABD menşeli ürünlere ek vergi getirileceğini bildirdik. Bu saatten sonra ABD geri adım atar mı ya da biz ek vergi getirir miyiz sorusuna şu an için yanıt bulmak çok zor. Ama bu tarihler açıklandıktan sonra ABD’den ithalat yapan şirketlerin çok ciddi anlamda bir hesap yapmak zorunda olduğu bir gerçek.
Öncelikle şunu belirtmekte fayda var. Bu gibi ek vergiler getirildiğinde “başlamış işlem” olarak nitelendirilen ürünler bu vergiden muaf tutuluyor. Yani vergiler yayınlandığı tarih itibarıyla çıkış ülkesinden yüklemesi yapılmış ürünler, vergilerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 45 gün içinde ithal edilmeleri durumunda bu ek vergi alınmıyor. Ancak bu başlamış işlemin, bu vergiler için uygulanıp uygulanmayacağı bilinmiyor. Ya da antrepoda stoklanan ürünler için bu vergi tatbik edilecek mi? Bu konuların bir an önce netleşmesi büyük önem arz ediyor.
Son olarak ek vergi alınması öngörülen ürünlerin çoğu hammadde ve girdi. Üretim yapmak için bu ürünlere ihtiyaç duyuluyor. Üretilen ürünler ya iç piyasa ya da ihraç pazarında tüketiliyor. İthal bağımlılığımız bu ürünlerin ek vergi sonrası ithalatını azaltmak yerine yüksek maliyet ile ithal etme sonucunu doğuruyor. Bu da hem iç piyasada fiyatların artması hem de artan maliyetler nedeniyle ihracat pazarında rekabet gücünün kaybedilmesine neden oluyor. Bunun sonucunun enflasyon artışı ve döviz girişinde azalış olacağı açık.
Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Yüksek kur ithalat bağımlılığımızı azaltmaz, aksine maliyeti artırır 03 Aralık 2021
İthalattaki KKDF’nin askıya alınmasının şimdi tam zamanı 26 Kasım 2021
ABD Menşeli Ürünlere Uygulanan Ek Mali Yükümlülük Sorunu Çözüldü 12 Kasım 2021
Kur artışı gümrükleme maliyetini nasıl etkiliyor? 28 Ekim 2021
Yeşil Dönüşüm'ün dış ticarete etkileri 20 Ekim 2021
Gümrükte düzeltme imkânları 30 Eylül 2021
Gümrükte gündem olmayan orta vadeli program 16 Eylül 2021
Roma Kulübü haklı mı çıkıyor? 02 Eylül 2021
Gizli ithalat vergisi uygulamasında neden ısrar ediliyor? 23 Ağustos 2021
AB Sınırda Karbon Vergisi uygulamasını hayata geçiriyor 29 Temmuz 2021
Piyasa Özeti
Borsa 1.908,47 1,51 %
Dolar 13,7697 0,78 %
Euro 15,5729 0,41 %
Euro/Dolar 1,1301 0,02 %
Altın (GR) 783,70 0,59 %
Altın (ONS) 1.768,97 0,07 %
Brent 72,0600 1,94 %
Çok Okunanlar
Enflasyon 3 yılın zirvesinde: Yüzde 21,31
Vatandaş rekoru görünce bozdurdu
Merkez Bankası, kurlara bir kez müdahale etti
Tahsilat endişesi büyüyor
Fitch, Türkiye'nin not görünümünü düşürdü
Hesabım Çıkış Yap Abone ol Giriş yap
Anasayfa
Web TV
Son Dakika
Döviz Bülteni
Ekonomi
Geri
Ekonomik Veriler
İş Dünyası
KOBİDEN
Mevzuat
Finans
Geri
Dolar
Altın
Borsa
Emtia
Kripto Para
Gündem
Yazarlar
Geri
Bugün Yazanlar
Tüm Yazarlar
Dünya
Geri
Küresel Ekonomi
Şirket Haberleri
Sektörel Bakış
Geri
Otomotiv
Emlak
Tarım
Turizm
Makine Sanayi
Demir Çelik
Lojistik
Denizcilik
Teknoloji
Sigortacılık
Tekstil
Gıda
Perakende
Madencilik
Mobilya
Savunma Sanayi
İklimlendirme
Girişimcilik
Geri
Kadın Girişimci
Tekno Girişimci
Genç Dünya
Sürdürülebilir Dünya
Şehirler
Dijital Yayınlarımız
İGA
Enerji
Yaşam
Spor
Eğitim
Foto Galeri
Video Galeri
Dünya'nın İK'sı
Dünya Kitap
Yaşam Keyfi
© 2020 Dünya. Tüm hakları saklıdır. İçeriklerin izinsiz kopyalanması yasaktır.
Ekonomi dünyasındaki gelişmeleri takip edin. Neleri size ulaştırmamızı istersiniz?
Günlük Bülten
Haftalık Bülten
Aydınlatma metni kapsamında elektronik ileti almak istiyorum.
Dunya.com internet sitesinde yer alan yazılı ve görsel içerik; izinsiz olarak kaynak gösterilse dahi kısmen ya da tamamen kopyalanamaz, başka yerde kullanılamaz.
Piyasa verileri FOREKS Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse senetleri, VİOP ve tahvil-bono verileri 15 dakika gecikmeli verilmektedir.
BIST isim ve logosu "koruma marka belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
Dünya Gazetesi Künyesi İletişim Reklam Gizlilik Politikası Aydınlatma Metni Çerez Politikası
Yazılım & Tasarım: Bilgin Pro
Bu site deneyimlerinizi kişiselleştirmek amacıyla KVKK ve GDPR uyarınca çerez(cookie) kullanmaktadır. Bu konu hakkında detaylı bilgi almak için çerez politikası ve aydınlatma metni sayfalarını gözden geçirebilirsiniz. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz.