Yeni DW'nin beta sürümüne herkesten önce göz atın. Görüşünüzü bize bildirerek yeni DW'yi daha da geliştirmemize yardımcı olabilirsiniz.
Yeni DW'yi ziyaret edin
Verdiğimiz hizmetleri geliştirmek amacıyla çerezlerden (cookies) faydalanıyoruz. Daha fazla bilgiye gizlilik ilkelerimizden ulaşabilirsiniz.
Daha fazla bilgi Tamam
Inhalt
Navigation
Weitere Inhalte
Metanavigation
Suche
Choose from 30 Languages
Albanian Shqip
Amharic አማርኛ
Arabic العربية
Bengali বাংলা
Bosnian B/H/S
Bulgarian Български
Chinese (Simplified) 简
Chinese (Traditional) 繁
Croatian Hrvatski
Dari دری
English English
French Français
German Deutsch
Greek Ελληνικά
Hausa Hausa
Hindi हिन्दी
Indonesian Indonesia
Kiswahili Kiswahili
Macedonian Македонски
Pashto پښتو
Persian فارسی
Polish Polski
Portuguese Português para África
Portuguese Português do Brasil
Romanian Română
Russian Русский
Serbian Српски/Srpski
Spanish Español
Turkish Türkçe
Ukrainian Українська
Urdu اردو
Wrong language? Change it here DW.COM has chosen Türkçe as your language setting.
DW.COM in 30 languages
DW AKADEMİSİ
HAKKIMIZDA
DW.COM
Deutsche Welle
GÜNDEM
DÜNYA
Türkiye
Almanya
Avrupa
Ekonomi
YAŞAM
BASIN
SPOR
Bilim ve Çevre
MULTİMEDYA
Canlı TV
Tüm medya içeriği
YAYINLARIMIZ
PARTNERLERİMİZ
İLETİŞİM
TV PROGRAMI (İNGİLİZCE)
ALMANCA ÖĞRENİN
ALMANCA KURSLARI
ALMANCA KURSLARI
Deutsch Interaktiv
Mission Europe
Radio D
Deutsch - warum nicht?
Audiotrainer
DEUTSCH XXL
DEUTSCH XXL
Deutsch Aktuell
Deutsch im Fokus
Telenovela
Bandtagebuch
Landeskunde
COMMUNITY D
COMMUNITY D
Das Porträt
Podcasts & Newsletter
Service
ALMANCA ÖĞRETİN
ALMANCA ÖĞRETİN
DW im Unterricht
Unterrichtsreihen
Deutschlehrer-Info
DÜNYA
Türkiye
Almanya
Avrupa
Ekonomi
YAŞAM
BASIN
SPOR
Bilim ve Çevre
GÜNDEM
Reklam
GÜNDEM
Taliban ile kadınları baş başa bıraktılar
Afganistan’ı İslam Emirliği’ne çeviren Taliban ılımlı olabilir mi? Şeriatla beraber kadın haklarından söz edilebilir mi? Hükümetler Taliban’dan ne medet umuyor? Banu Güven DW Türkçe’de yazdı.
Afganistan'daki kadınlar ve kızlar (Foto: Arşiv)
Taliban Kabil'e girdiğinde havaalanına akın eden insanları görüntüleyen bir Afgan gazeteci hem ağlıyor hem de şu sözleri tekrarlıyordu: "Bizi sattılar, bizi sattılar, bizi sattılar." Afganistanlı kadın yönetmen Sahraa Karimi, Taliban'ın kapısına dayandığı Kabil'in sokaklarında telaş içinde koştururken, "Dünya bizi yalnız bıraktı" diyordu. Başta ABD olmak üzere uluslararası güçler, düşen Afganistan hükümetinin başkanı olmasına rağmen Kabil'i en önce terk eden Eşref Gani, 300 bin kişilik Afgan ordusu… Hepsi Taliban'ı Kabil'e buyur etti, Afganistan'da seküler bir rejim hayal eden, yarı sekülerine de razı olan halkı, en çok da kadınları, Taliban rejiminin karanlığına bıraktı. Hükümetler değişen ulusal çıkarlarına göre davranıp Taliban'ı makbul ilan ederken, dünyanın dört bir yanından aktivistler, Kabil ve çevresinde sıkışıp kalan kadınlar ve kız çocukları için çabalıyor. Türkiye'de Eşitlik İçin Kadın Platformu EŞİK, geçtiğimiz günlerde ABD'den Kanada'ya, Hindistan'dan İran'a, Brezilya'dan Almanya'ya, Türkiye'den Afganistan'a 300'den fazla feminist, aktivist ve gazetecinin katıldığı bir toplantı yaptı. Bu toplantıdan çıkan mesaj, "Taliban'ı tanımıyoruz, tanıyanı da tanımıyoruz" oldu.
Gazeteci Banu Güven
Taliban'ı tanıyanlar
Amerika Birleşik Devletleri Afganistan'ı 2001'de, 11 Eylül saldırılarının ardından "teröre karşı savaş" adı altında işgal etmişti. O zaman Taliban ülkenin yüzde 90'ını kontrol ediyor ve El Kaide'yi de barındırıyordu. Yirmi yıl süren işgalde 2 bin 500'e yakın askerini kaybeden, 2 trilyon dolar harcayan ABD, sonunda Taliban'ı silip yok edemeyeceğine kanaat getirdi. Washington, uzun süre yürütülen diyalog sonucunda, ulusal güvenliğini tehdit etmemesi karşılığında sahneden çekilip, Kabil'i Taliban'a terk etti. Uzun lafın kısası, Afganistan'ın kontrolünün artık tamamen Taliban'ın kontrolüne geçeceğini bilmeyen yoktu. ABD Başkanı Joe Biden, Kabil hükümetinin beklediğinden çok daha erken düştüğünü söylerken, aslında kaçınılmaz sonu bildiğini itiraf ediyordu.
Video izle 07:36
Afganistan |"Kadınlar Taliban'ın eline düşmemek için çatılardan atlıyor"
Taliban ABD'ye El Kaide gibi terör örgütlerini desteklemeyeceği sözünü verdi, arkasını sağlama almak için Afganistan'ın komşularına da benzer taahhütlerde bulundu. Çin'e Doğu Türkistan'daki gruplara, Rusya'ya Çeçen mücahitlere, İran'a Suudi destekli Sünni militanlara, Pakistan'a IŞİD'in uzantısı olan Horasan İslam Devleti'ne destek vermeyeceği konusunda güvence verdi. Kadınlara ise güvence veren olmadı. Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid, ilk basın toplantısında kadın haklarına saygı göstereceklerini, kadınların çalışmalarına, öğrenim görmelerine izin vereceklerini söyledi, "Ama İslami kurallar çerçevesinde" diye ekledi. Taliban'ın İslami kurallardan ne kastettiğini, Afgan kadınlar gayet iyi biliyordu. Taliban'ın İslam anlayışı çerçevesinde bırakın okula gidememeyi, çalışamamayı, taşlanan, kırbaçlanan kadın az değildi.
Afganistan'da çıkar hesapları
Önerdiğimiz linkler
Taliban 1 trilyon dolarlık maden zenginliği elde edecek
Taliban bugüne değin afyon ve eroin ticaretinden büyük gelir elde ediyordu. Ancak şimdi radikal İslamcılar, Çin'in ekonomisini büyütebilmek için ihtiyaç duyduğu değerli madenlere sahip bir ülkeyi yönetecek.
Yorum: Batı ikiyüzlülüğe son versin
DW Afgan Dilleri Servisi Yöneticisi Waslat Hasrat-Nazimi, Afganistan'ın Batı tarafından yıllarca "güvenli ülke" olarak derecelendirildiğini hatırlatarak şimdi yaşandığı söylenen şaşkınlığı "ikiyüzlülük" olarak niteliyor.
BM'den uyarı: Afganistan'da ağır insan hakları ihlalleri yaşanıyor
Taliban'ın ele geçirdiği Afganistan'ın başkenti Kabil'e kaos hakim. Afganistan'ın durumu BMGK'nın gündemine gelirken, BM Genel Sekreteri Guterres ülkede ağır insan hakları ihlalleri yaşandığı uyarısında bulundu.
Bu gerçeğe rağmen, Türkiye de dahil olmak üzere uluslararası güçler, kendilerini, kamuoylarını ve dünyayı ılımlı bir Taliban olabileceğine inandırmaya çalışıyor. Türkiye, Kabil Havaalanı'nda "Biz bu göreve devam edelim. Bunun kimseye bir zararı yok. Tabii ki tehdit, risk görürsek 24 saatte çekiliriz" diyecek kadar kalmakta ısrarcı. Taliban stratejik havaalanının kontrolünü Türkiye'ye bırakır mı, şüpheli, ama sözcülerinin Türkiye Gazetesi'ne söyledikleri, Erdoğan'ın diğer alandaki arzularının gerçekleşebileceğine işaret: "Afganistan İslam Emirliği olarak tüm ülkelerden daha çok Türkiye'nin dostluğuna, desteğine ve iş birliğine ihtiyacımız var. Afganistan'ın yer altı zenginlikleri var. Ancak bunları işleyecek gücümüz yok. İşgal ve yağmacı yöneticiler yüzünden tüm altyapımız çöktü. Sağlık, eğitim, ekonomi, inşaat ve enerji alanında ve bakir yer altı zenginliklerinin işlenmesi konusunda Türkiye ile iş birliği yapmak istiyoruz. İç dengelerin tam olarak şekillenmesinin hemen ardından bu konularda Türk kardeşlerimizin etkin rol oynaması en büyük beklentimiz." Aynı kişi, aynı sözleri bir gün önce de Çin'e söylüyor, orası ayrı tabii. Reuters'in haberine göre, Afganistan'da 3 trilyon dolar değerinde yer altı kaynağı bulunuyor. Bakır, altın, petrol, doğal gaz, uranyum, boksit, demir cevheri, nadir toprak elementleri, lityum, krom, kurşun, değerli taşlar, mermer, ne isterseniz var. İşte bu yüzden herkes Afganistan'daki el değmemiş kaynakları çıkarmak, işletmek, ülkenin on yıllarca süren savaşta zarar gören altyapısının ihalesini kapmak için yarışta ve Taliban ile alışverişte. Bu alışverişte kadınları anan, "Ön koşulumuz kadınların özgürlüğü, eşitliği ve can güvenliğidir" diyen ise yok. Belki de muhatapları Taliban olduğu için böyle.
Afganistan'ın bütün komşuları ve diğer güçler ülkedeki yeni durumdan maksimum oranda faydalanmanın yolunu arayadursun, Afgan kadınlar kara kara ne yapacaklarını düşünüyor. Bazıları cesur, Taliban'ı mimlenmek pahasına sokakta protesto ediyor. Çoğu yine 25 yıl öncesine, Afganistan'ın Taliban hakimiyetine girdiği 1996'daki başlangıç noktasına dönmüş gibi, dikkatli adımlarla kendilerini nasıl bir hayatın beklediğini tartıyor.
Realpolitik de böyle bir şey işte. Hükümetlerin kendi çıkarları söz konusu olduğunda, gerisinin önemi kalmıyor. Oysa gerisi dediğin şey insan. Milyonlarca insan. Afganistan örneğinde milyonlarca kadın.
EŞİK'in düzenlediği panelden bir notla bitirelim: "Kadınların hayatı ve geleceklerinin Taliban'a teslim edilmesi, baraj kapaklarının açılması gibi. Hepimizin kaderi birbirine bağlı." Kendisine Cumhuriyet kadını falan deyip, Taliban'a anti-emperyalist diye övgü düzenlere duyurulur!
Banu Güven
© Deutsche Welle Türkçe
Tarih 23.08.2021
Hazırlayan Banu Güven
Konular Afganistan, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Taliban
Anahtar kelimeler Banu Güven, kadınlar, Afganistan, Taliban, Kabil, ABD
Yorumunuz: Bize yazın
Yazdır Bu sayfayı yazdır
Kısa link https://p.dw.com/p/3zOcD
Benzer içerik
Reuters: BAE Kabil Havalimanı için Taliban ile görüşüyor 24.11.2021
Kabil'deki havalimanının kontrolünü sağlama yarışında Türkiye ve Katar'a yeni bir rakip çıktı. Birleşik Arap Emirlikleri'nin de havalimanı için Taliban'la görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor.
Taliban lideri Molla Hasan'dan yardım çağrısı 28.11.2021
Afganistan'da geçici hükümetin Başbakanı Molla Hasan, televizyondan yayınlanan konuşmasında uluslararası örgütlere ülkeye yardımları sürdürme çağrısında bulundu.
Taliban kadın oyuncuların yer aldığı dizilerin durdurulmasını istedi 22.11.2021
Taliban, Afganistan'daki televizyon kanallarından kadın oyuncuların yer aldığı dizi ve filmleri durdurmasını istedi. Haber sunan kadın gazetecilere de başörtüsü takmaları çağrısında bulunuldu.