Keçiler 10.000 yıl kadar önce, günümüzde batı İran’da bulunan Zagros dağlarının çevresindeki bölgede evcilleştirildi. Bulgu, keçilerin evcilleştirilen ilk hayvanlardan biri olduğunu ve sadece köpeklerin net bir şekilde onlardan önce evcilleştirildiğini gösteriyor.
Ganj Dareh arkeolojik alanından bir tuğlada birkaç toynak izi. C: The ‘Tracking Cultural and Environmental Change project’.
Yeni araştırmalar, en eski keçi sürülerinin genetik yapısını ortaya çıkardı. Yaklaşık 10.000 yıl önce Zagros dağlarında ölen 32 keçinin kalıntılarından alınan DNA’dan elde edilen bulgular, erken tarım uygulamalarının bu hayvanların evrimini nasıl şekillendirdiğine dair ipuçları veriyor.
Arkeolojik kanıtlar daha önce batı İran’daki Zagros Dağları’nın insanlar tarafından keçi yönetiminin en erken kanıtını sağladığına işaret etmişti. Burada Ganj Dareh bölgesinde, kemik kalıntıları erkek keçilerin tamamen büyüdükten sonra kasıtlı olarak katledildiğini gösteriyor.
Buna karşılık, dişi keçilerin daha büyük yaşlara erişmesine izin verildi, bu da, bugün bölgedeki çobanlara benzer şekilde, ilk keçi yetiştiricilerinin üreyen dişi hayvanların sayısını en üst düzeye çıkardığı anlamına geliyordu.
(Orta Asya’da Koyunlar 8.000 Yıl Önce Evcilleştirilmiş)
Bu erken dönem çobanlar ve keçiler arasındaki yakın ilişki, yapıların temellerinde, birkaç tuğlada bırakılmış keçi toynaklarının izlerini taşıyan tuğlalarda görülebilir. Bununla birlikte, keçileri daha büyük bir vücut boyutu ve pala boynuzu şekli ile yabani bezoara benziyordu.
Trinity’s School of Genetics and Microbiology’de araştırma görevlisi ve makalenin ilk yazarı olan Dr. Kevin G Daly, “Çalışmamız, arkeoloji ve genetiğin, her iki alandan da fikir ve sonuçlar oluşturarak son derece önemli soruları nasıl ele alabileceğini gösteriyor. Genetik sonuçlarımız Zagros bölgesinin evcil keçilerin ana atalarının temel kaynağı olduğuna ve güdülen, morfolojik olarak yaban keçilerinin genetik olarak yaklaşık 10.200 yıl önce evcilleştirme yolunda olduğuna işaret ediyor.” diyor.
Modern keçilerle bağlantılar
Genetik analizler, araştırmacıların, eski keçilerin evcil keçi soyunun en temelinde olduklarını belirlemelerine olanak sağladı ve bu, onların evcilleştirme sırasında ilk kez yetiştirilen hayvanlarla yakından ilişkili olduklarını düşündürdü.
Ancak şaşırtıcı bir bulgu, genomları daha çok yabani akrabaları olan bezoar dağ keçisine benzeyen 32 keçiden az sayıdaki keçinin keşfiydi. Bu, ilk keçi çobanlarının büyük olasılıkla yabani sürülerden keçi avlamaya devam ettiğini gösteriyor.
Dr. Daly, “Bu ilk hayvancılık, keçilerin genomlarını şekillendirdi. Y kromozomu çeşitliliğinin azaldığına dair işaretler vardı – daha az erkeğin üremesine izin verildi, bu da akraba çiftleşme eğiliminin artmasına neden oldu. Şaşırtıcı bir şekilde, Zagros keçisi, genellikle evcilleştirme ile bağlantılı bir popülasyon darboğazından geçmemiş ve daha sonraki evcil keçilerde bulunan güçlü seçilim sinyallerinden yoksun görünüyordu.” diyor.
Trinity’de popülasyon genetiği profesörü Dan Bradley, “Antik DNA, tarih öncesinin derinliklerine inmemize ve dünyanın ilk hayvan sürülerinin kökenlerini incelememize izin vermeye devam ediyor. 10.000 yıldan fazla bir süre önce, ilk hayvancılar, bugün de devam eden genetik bir mirasla hayvancılık yapıyorlardı.” diyor.
Trinity College Dublin. 7 Haziran 2021.
Makale: Daly, K. G., Mattiangeli, V., Hare, A. J., Davoudi, H., Fathi, H., Doost, S. B., … & Bradley, D. G. (2021). Herded and hunted goat genomes from the dawn of domestication in the Zagros Mountains. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(25).
Yorumlar
Bu haberi paylaş:
916
Paylaşım
FacebookTwitterWhatsapp
TelegramTumblrLinkedinFlipboardReddit
Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora programında devam ediyor. İletişim: ermanbu@gmail.com	
Etiketlerantik DNAevcilleştirmeirankeçizagros dağları	
Bunlar da ilginizi çekebilir...
Arabistan, Afrika’dan Erken İnsan Göçlerinde Kilit Taşıydı
Çin’de Bulunan Binlerce Yıllık Mumyaların Kökenleri Keşfedildi
Antik DNA Araştırmaları için İlk Defa Küresel Yönergeler Hazırlandı
You must be logged in to post a comment	Login	
Son Haberler
Yaren Kırdök | 2 Aralık 2021
Hatşepsut Tapınağında Acemi ve Usta Sanatçılar İşbirliği Yapmış
Yaren Kırdök | 2 Aralık 2021
Roma Sikkeleri, Dönemin Gelişen Ekonomisini Aydınlatıyor
Yağmur Karagülleoğlu | 1 Aralık 2021
120 Milyon Yıllık Kuşun Gösterişli ama Kullanışsız Kuyruğu Vardı
İpek Kırömeroğlu | 1 Aralık 2021
Tunç Çağı Güney İberyası’nda Genetik Değişiklikler
İpek Kırömeroğlu | 1 Aralık 2021
İnsanlar Azor Adalarına Düşünülenden Çok Daha Önce Gitmiş
Türkiye
Erman Ertuğrul | 25 Kasım 2021
Magnesia Antik Kenti’nde Zeus Tapınağı Ortaya Çıkartıldı
Arkeofili | 23 Kasım 2021
Karabük’teki Antik Kentte 1.800 Yıllık Demir Maske Bulundu
Arkeofili | 22 Kasım 2021
İstanbul’un En Yaşlı Ağacı, Bizans Döneminden Beri Ayakta
Listeler
Arkeofili | 30 Kasım 2021
2021 Kasım Ayının En Önemli 10 Arkeoloji Haberi
Arkeofili | 21 Kasım 2021
Quiz: Bu Yapılar Yaşayanlar için mi, Ölüler için mi İnşa Edildi?
İpek Kırömeroğlu | 6 Kasım 2021
Antik Roma’nın 8 Güçlü Kadın Figürü
Arkeofili
Türkiye’den ve dünyadan güncel haberler, kapsamlı dosyalar, röportajlar ve listeler sunarak; arkeolojiyi, uzaktan ya da yakından ilgili insanlara anlatmak, sevdirmek ve Türkiye'de arkeoloji bilimi ile kültür varlıkları için farkındalık yaratmak üzere kurulmuş bir arkeoloji oluşumudur.