Ünlü Çin’li bilge Sun Tzu, Savaş Sanatı adlı kitabında usta liderlerin sahip olması gereken vazgeçilmez özellikleri sayarken, strateji oluşturma ve uygulamaya geçirmeyi en temel yetkinlik ve sorumluluk konusu olarak belirtir.
Günümüzün iş yaşamında da geçerli olan bu durum son hızla yasamakta olduğumuz dijital çağ ile birlikte üst yönetimi oluşturan liderlere her zamankinden daha fazla sorumluluk yüklemektedir.
Dijitalleşme ile oganizasyonların çevikleşmesi ve yatay hale gelmesi esasında üst yönetimin karar süreçlerinde isabet ve etkinliğini arttıran faktörlerdir.
Yatay organizasyon yapısıyla lokal liderler daha fazla insiyatif alarak aslında merkezi üst yönetimin zamanını çalan ve ayrıca aşırı yoğunluktan dolayı düşük odaklanmayla hatalı kararlar vermelerine yol açan konularda hem üst yönetimi rahatlatmakta hem lokal liderlerin iş motivasyonları artmakta hem de iş becerilerini geliştirmektedir.
Dijital dünyada organizasyonların çevikleşmesi yani karar süreçlerinin hızlanması ve esnekleşmesinin sağlanması liderlerin kurumlarına yapacakları en büyük katkılardan biridir.
Kurumun içerisinde yer aldığı yönetişimsel çevredeki paydaşlar nezdinde itibarının en üst düzeye çıkarılması, pazar payının ve karlılığın arttırılması, yeni ürün geliştirilmesi, müşteri sadakatinin arttırılması, iş modelinde yeni teknolojik gelişmeleri zamanında kullanmayı sağlayacak eko-sistemlerle işbirliği imkanlarının yaratılması, denetlenebilirlik ilkesinin temini için yüksek başarılı bir dijital dönüşüm tasarımı ve uygulaması gerekmektedir.
Peki bütün bunları kapsayan başarılı dijital dönüşüm nasıl tamamlanacaktır?
Gerçi, farkındalık, sürdürülebilirlik, Endüstri 4 vb. kavramlar gibi içi boşaltılan bir kavram haline gelen dijital dönüşümün yine de sunduğu özünü gerçekleştirmeyi başarmalıyız.
Bu amaca ulaşmanın bana göre tek yolu CEO’nun konuyu sahiplenmesinden geçer. Çünkü, bir kurumda CEO’nun liderlik etmediği hiçbir stratejik plan başarıya ulaşamamaktadır.
Yapılan araştırmalara göre, ülkeler bazında % 80 – 90’lara ulaşan dijital dönüşüm projelerinde başarı oranı % 20’lerde seyretmektedir.
Başarısızlığın temel nedeni, bir çok şirkette dijital dönüşüm terzi usulü konsepte değil konfeksiyon olarak düşünülmektedir. Bu nedenle de, kurumun gereklerine uymayan ve sahip olduğu kültürün eşsizliğini içermeyen başarısız uygulamalar ortaya konulmaktadır.
Hatta bir çok örnekte, itibarlı uluslararası bazı firmaların ürettikleri yazılım ve uygulamalar ‘bizim bünyemizin ihtiyacı olan mı, bizde ne tür değerler yaratır, kuruma özgü koşulları uyarlayabiliyormuyuz’ sorularının gerçek yanıtlarının peşinde gidilmeden kolaycılığa katılmaktadır.
Bir çok KOBI’de imkanlara göre ciddi bütçeler harcanan bırakınız dijital dönüşüm projesi basit bir ERP programı bile atıl vaziyettedir.
Yurtdışından yatırım alan bazı firmalarımızda, ana firmaya entegrasyon başlığı altında milyonlar harcanmakta fakat şirketin dijitalleşmesi için yapılması gereken projeler bütçe, zaman, insan kaynağı vb. kısıtlılıklar gerekçeleriyle ötelenmekte veya CEO’nun ilgisizliği farkedilince arka plana atılmaktadır.
Bir değişim ve dönüşümde ilk aşılması gereken kurum içi dirençtir. Bunu aşabilecek yegane güç de CEO’dur.
Bundan önce, CEO’nun dijital dönüşümün işletmeye ne getireceğinin farkında olması ve sürdürülebilirliğe katkı düzeyinin de farkında olması gerekir. CEO’nun kafasında bu iki koşul oturmazsa hazırlanacak proje ölü doğmuş olacaktır.
Şöyle ki, yönetiminin basarisinin anahtarı olarak görmediği bir projenin planlama ve tasarım aşamalarında CEO gerçek bir katkı sunmayacaktır.
Hadi sundu diyelim, en önemli ikinci aşama olan uygulamaya geçirilmede gereken kararlılığı göstermeyecektir.
Sonuç olarak, dijital projelerin büyük çoğunluğunda yaşanan başarısızlık ve maddi zararın bir benzeri de bu işletmemizde gerçekleşecektir.
Bu işe gönülden destek verecek CEO’lara son olarak naçizane bir tavsiyem, dönüşüm projesi tasarlanırken ve bütçelenirken yararlanılacak uzman ve bilgi kaynağının farklılığa açık bicimde çeşitlendirilmesidir.
Amazon kurucusu Jeff Bezos’un bir röportajında belirttiği gibi, ‘geçmişi gösteren bilançolarla, şirketin borsa değeriyle hiç zaman kaybetmem; ben ve üst yönetimim gelecekte neyi daha iyi ve daha hızlı yaparızın pesindeyiz’.