İtalya, üç bölümden oluşur: Fransa, İsviçre, Avusturya ve Yugoslavya ile komşu olan kıta bölümü; Akdeniz’i iki havzaya ayıran (doğuda Adriya deni­zi, batıda Tiren denizi) ve kuzeybatı güneydoğu doğrultusunda uzanan ya­rımada bölümü; özellikle iki büyük ka­ra parçası olan Sicilya ve Sardinya’yı kapsayan adalar bölümü.
İtalya fiziki harita
Coğrafi Yapı
ALPLER: İtalya’yı kuzeyden yay biçi­minde çevreleyen Alpler batıda orta billursu kütlelerde sona erer, ülkenin en yüksek tepeleri burada yer alır (Gran Paradiso: 4.061 m; Cervino da­ğı; 4.477 m; Rosa dağı: 4.634 m). Bu kütleler birbirlerinden Dördüncü Za­man buzullarının aşınmasıyla oluş­muş derin boğazlarla ayrılır: Buzulla­rın geride bıraktıkları buzultaş setle­rinin ardında son derece güzel göller vardır (Maggiore gölü, Como gölü).
Alpler, burada en yüksek dorukları­na ulaşmakla birlikte aşılmaz değil­dir, İtalya vadilerinden Fransa’ya (Cenis dağı geçidi: 2.083 m) ve İsviçre’ye (Büyük Saint Bernard geçidi: 2.473 m) geçit veren birçok boğaz vardır. Ku­zeydoğu Alpleri (Bergamask Önalpleri, Trentino Önalpleri, Dolomitler) o denli yüksek olmamakla birlikte daha az geçit verirler: Avusturya’ya ancak Adige vadisinden ve Brenner boğazın­dan (1.371 m) geçilebilir.
Venedik’te Murano adasından görünüş.
Batıda Piemonte ve Lombardia çukur­luğunda kaybolmuş olan Önalpler bu­rada yeniden ortaya çıkar ve orta küt­lelerin önünde yüz kilometreyi bulan genişlikte bir alanı kaplarlar. Bunlar kireçtaşı kütleleridir, çizgisel aşın­mayla pek oyulmamışlardır ama yı­kıntı biçiminde gözalıcı engebelere dö­nüştürülmüşlerdir (Dolomitler). Dağ­ların yayı, doğuda Venedik Alpleri ve Friuli yaylasıyla kapanır, bunlar hız­la alçalan kireçtaşlı kütlelerdir.
Po ırmağının deltası
PO OVASI. Doğuda Adriya denizine açılan Po ovası, Alpler’in yükseldiği dönemde oluşmuş ve Üçüncü Zaman’da 8.000 m kalınlığında bir tabaka oluşturan deniz ve kara kökenli alüv­yonlarla dolarak yükselmiş geniş bir çukurluktur. Batısında (Piemonte) al­çak tepeler (Monferrato: 700 m, Asti) bulunan Po ovasının doğusunda (Lom­bardia, Venedik), Po’nun deltasına ka­dar uzanan ve zaman zaman sular al­tında kalan alçak topraklar yer alır. Alüvyon ovasının kenarları, fontanili denen kaynakların suladığı kat kat taraçalardan oluşur.
YARIMADA KESİMİ. İtalya’nın ya­rımada kesimi, Apennin sıradağlarının çevresinde sıralanan dağlardan, tepe­lerden, havzalardan oluşur. Kuzey­batıda çoğu yeri kumtaşlı ve şistli Liguria Apenninleri, Cenova körfezini Po ovasından 2.000 m yüksekliğinde bir engelle ayırır. Onu güneybatıda Toscana Apenninleri izler, temeli şist­lerden ve marnlardan oluşan bu dağ­larda sık sık frane denen toprak kay­maları görülür. Kütlenin orta kesimin­de yer alan Abruzzi dağları oldukça yüksek (Gran Sasso d’İtalia: 2.912 m) ve kolay geçit vermeyen kireçtaşı küt­lelerinden oluşur. Apenninler’in güne­yiyse ufak kumtaşlı ya da şistli (Basilicata), kireçtaşlı (Puglia), ya da billursu (Sila kütlesi) kütlelerden oluşur. Apenninler’in Adriya yamacında Puglia’da biraz genişleyen daracık bir kı­yı ovası uzanır. Tiren yamacı üç hav­zadan oluşur: Toscana; Lazio; Napoli körfezi sakinlerine hiç rahat verme­yen bir volkanik bölge olan Campania. Bu birbirinden ayrı havzalar, verimli tepeleri balçıklı yaylalara ve uzun sü­re sağlığa zararlı olmuş bataklıklara bağlar.
ADALAR KESİMİ. Doğal görünümler­den yana büyük bir çeşitlilik gösterir. Sardinya (24.000 km2) eski bir granit Hersinyen tabanıdır, içlerinden ba­zalt akıntıları fışkırmış bulunan kırık­larla yarılmıştır. Gallura’nın, orta sı­radağların (Gennargentu’da 1.829 m) ve İglesiente’nin (Linas dağında 1.236 m) yükseltilmiş bloklarına Logudoro, Nurra ve Campidano çöküntü hendek­leri denk düşer. Bakışımsız biçimli Si­cilya adasında (25.700 km2) granitli dağlar (Peloritani dağları), kireçtaşlı yaylalar (İblei dağları), çok sayıda te­pe ve küçük iç havzalar ile geniş bir volkanik bütün olan Etna bulunur.
İTALYA KIYILARI. Yansı adalarda olmak üzere 7.458 km olan İtalya kı­yıları, kimi yerde yüksek ve kayalık (Liguria, Calabria, Sicilya, Sardinya), kimi yerde alçaktır; çoğu kesimleri (Venedik lidoları, Puglia, Taranto kör­fezi, Maremma) deniz kulaklarıyla kaplıdır. Uzunluklarına karşın kıyalar­da elverişli limanlar bulunmaz, sahil­ler ya elverişsizdir ya da geri kesimgelişmemiştir. Eskiçağ’dan miras kalan limanlar (Cenova, Napoli, Trieste) mo­dern denizciliğin gereksinimlerine an­cak önemli çalışmalar sonunda uyarlanabilmişlerdir.
İklim, Bitki Örtüsü ve Akarsu Ağı
Cortina d ’A mpezzo ’nun kuzeydoğusunda Ghedina gölü
Kuzey İtalya ile Güney İtalya arasındaki geleneksel ikilik, iklim ve bitki örtüsü söz konusu olduğunda olanca açıklığıyla ortaya çıkar: Çoğunlukla sisli bir havanın egemen oldu­ğu Lombardia, çayırlarıyla, gökyüzü­nün açık olduğu Campania ise porta­kal bahçeleriyle dikkati çeker. Kuzey İtalya’da kara iklimi ve hatta bir dağ iklimi görülür, kış ile yaz arasında sı­caklık farkları çok fazladır, atmosfer­de nem oranı yüksektir, yazın bile bol yağış düşer: Milano’da sıcaklık orta­laması ocak ayında 3°C, temmuzda 23,8°C’tır, yıllık yağış miktarıysa 750 mm’yi bulur. Po ovasında çayır­lar, yaprağını döken ağaçlardan olu­şan ormanlar uzanır; başta gelen ürünler, mısır ve pirinçtir. Buna kar­şılık, yarımada kesiminde iklim Akde­niz tipidir. Kışlar çoğunlukla soğuk ve yağışlıdır, ama yaz her zaman sıcak ve kurak geçer: Roma’da sıcaklık ortalaması ocakta 9,8°C, temmuzda 24,8°C’tır, yıllık yağış miktarı 480 mm’yi bulur. Yazın kavrulan, sonba­harın ve kışın sel gibi yağmurlarıyla aşman toprakta Akdeniz bölgelerinin doğal bitki örtüsü ve ürünleri görülür: Makiler, yeşil meşeler, zeytinlikler, bağlar,buğday tarlaları göze çarpar. İtalya’nın bir tek büyük akarsuyu var­dır: Po ırmağı (652 km). Bu ırmağın de­bisi (1.500 m3/sn) yıl boyunca hemen hemen değişmez, ilkbaharda Alpler’in karları ve buzullarıyla, yazın, sonba­harda ve kışın yağışlar ve kaynaklar­la beslenir. Yarımada kesimindeki bütün ırmaklar Akdeniz tipidir (Arno, Tiber, Volturno, Metauro); yazın genel­likle kururlar, her sonbahar şiddetle kabarır, kimi zaman su baskınlarına yol açarlar.
İDARE BÖLGELERİ
MERKEZİ
Abruzzi
L’Aquila
Basilicata
Potenza
Calabria
Catanzaro
Campania
Napoli
Emilia Romagna
Bologna
Friuli-Venezia Giulia
T rieste
Lazio
Roma
Liguria
Cenova
Lombardia
Milano
Marche
Ancona
Molise
Campobasso
Piemonte
Torino
Puglia
Bari
Sardinya
Cagliari
Sicilya
Palermo
Toscana
Floransa
Trentino-Alto Adige
Taranto
Umbria
Perugia
Val d’Aosta
Aosta
Veneto
Venedik
Hadi Paylaş!
Konuyla İlgili Konu Başlıkları
Fransa’nın İklimi ve Bitki Örtüsü
İtalya Nüfusu
İtalya Ekonomisi ve Ulaşım Yolları
Marmara Bölgesi Bitki Örtüsü
İtalya’da Sanat
İzmir Bitki Örtüsü
İstanbul Bitki Örtüsü
Karadeniz Bölgesi Bitki Örtüsü Akarsuları ve Gölleri
Kanada Coğrafi Özellikleri İklimi ve Nüfusu
İç Anadolu Bölgesi Bitki Örtüsü
Updated: 25 Ocak 2014 at 20:25
Etiketler: İtalya
◀ İstiridye Hakkında Bilgiler
İtalya Nüfusu ▶
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Arama
Son Yazılar
İnsanda Üreme Sistemi
Hayvanlarda Üreme Nasıl Olur?
Çiçekli Bitkilerde Polen ve Yumurta Hücresi Nasıl Oluşur?
Çiçekli Bitkilerde Üreme Nasıl Olur?
Tohumsuz Bitkilerde ve Plazmodyumda Metagenez Nasıl Olur?
Kategoriler
Ansiklopedi
Atatürk ve bilim
Biyografi
Biyoloji
Coğrafya
Din Kültürü
Edebiyat
Felsefe
Fen ve Teknoloji
Fen Bilimleri
Finans
Fizik
Genel
Güncel
Hello world
Hikayeler
Hukuk
İnkılap Tarihi
Kimya
Matematik
Sağlık
Sinema-Film
Sınavlar
Sosyal Bilgiler
Tarih
Teknoloji
Turizm
Türkçe
Uncategorized
Son Yorumlar
Niçin ibadet edilir? Kısaca açıklayınız. için mustafa
Boşaltım sisteminin sağlığını korumak için neler yapılmalıdır? için Ebru
Cenaze namazının kılınışının diğer namazlardan farkı nelerdir? için zaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa
Cetveldeki ilk 20 elementin proton elektron nötron sayıları için Esra
Anadoluda kurulan Türk beyliklerinin Anadolunun Türkleşmesine katkıları için pollyanna
© 2013 - 2021 Yardimcikaynaklar.com | Sitemap | İletişim | Soru-Cevap | Tüm Hakları Saklıdır. Kaynak (Yardimcikaynaklar) link verilmek suretiyle site içerikten özgürce faydalanılabilir.