“Başarı nedir?” sorusuna tek bir yanıt vermek zordur. Kabaca engelleri geçerek bir şeyi gerçekleştirme ya da elde etme olarak tanımlanmaktadır. Bu tanım, psikolojinin başarı kazanma arzusunun altındaki güdüyü araştırmasına neden olmuştur. Başarı gereksiniminin kişiden kişiye değiştiği bu araştırmaların sonuçlarındandır. İş ve aile yönelimi adlı bir ölçek geliştirilerek bireylere göre değişen başarı gereksinimleri ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırmacılar para kazanmaktan çok, kendi koydukları başarı standardına ulaşmaya çalışan, bu sırada kendilerine güvenerek, sosyal baskılara ve diğer etkenlere boyun eğmeden sorumluluk alan kişilerin en yüksek başarı güdüsüne sahip olduğu sonucuna varmışlardır. Son olarak da, başarı güdüsü çok olan kişiler başarıya ulaştıklarında dahi bazen bunu yeterli bulmayabilir saptamasına ulaşmışlardır. Peki, başarı güdüsü bizi başarmaktan koparıp başarı korkusuna sürükleyebilir mi?
Aslında başarı korkusunun başarısız olma korkusundan pek farkı yoktur. Çünkü her ikisi de kişiyi ulaşmak istediği hedeften uzaklaştırır. Biri, başaramazsam endişesi ile vazgeçirirken; diğeri ya başarırsam endişesi ile insanı durdurur. Başarırsam ne olur? Bu sorunun yanıtı kişiye göre değişebilir. Bazen başarısız ama sevdiğiniz, değer verdiğiniz insanların içinde olmak, başarırsam bu grupta kalamam endişesini getirir. Bazen başarılı insanlar gibi olup değişmekten korkarsınız. Böylece başarabileceğiniz şeylerden uzak durmaya, ertelemeye bir anlamda kendi başarınızı baltalamaya başlarsınız. Çevrenizde başaracağınıza inanan insanlar niçin böyle yaptığınızı ve korkunuzu bir türlü anlamazlar. Çatışmalardan ve değişimden kaçmak, başarı korkusunun nedeni olabilir. Kendi kendinizi başarmak için yeterince iyi olmadığınıza ikna edebilirsiniz. Hatta kendinizi başarıyı hak etmediğinize bile inandırabilirsiniz. Böylece başarının size sorun getireceği, yalnız kalacağınız, eleştirileceğiniz düşünceleri bir korku olarak yolunuzda duracaktır.
Başarı korkusu nasıl gelişir?
Küçük bir çocuk olduğunuzu düşünün. Henüz okula bile gitmiyorsunuz. Kreşte bir oyun düzenlenmiş ve siz üstünüze düşeni en iyi şekilde yapmışsınız. Babanız yanınıza geliyor ve “Evet, iyiydi. Artık grubun liderliğini de yapabilmen gerekir.” dedi. O yaşta öğrenirsiniz. Babanıza yaptığınız yetmiyor ve daha fazlasını bekliyor. Onun istediği kadar mükemmel olmanız imkânsız. Okula başladınız. Sınav sonuçları açıklandı. Sınıfta sizden yüksek not alan bir kişi var ya da en yüksek notu siz aldınız; ama notunuz tam not değil. Sevinçle başarınızı paylaşmak için eve geldiniz. Anneniz notunuzu öğrendi ve “İyi, demek ki bir sonraki sınavda tam not alabilirsiniz.” dedi. O anda anlarsınız. Yüksek bir çıtayı atladığınızda alacağınız takdir, atlamanız gereken çıtanın daha yükseğe konmasıdır. Başarının keyfini çıkaramadan yeni beklentiler için çalışmanız gerekir. Tüm bunlar başarı korkunuzu başlatır: “Başarırsam beklentiler artacak ve bir dahaki sefere o beklentileri gerçekleştiremezsem sevgiyi, ilgiyi, takdiri kaybedeceğim. Hep yükseğe, daha yükseğe gitmem gerekecek.” Her sınav, her istek, her hedef aynı şeyi hatırlatır size: “Bundan sonra daha iyisini yapamazsam?” ve başarmak istemezsiniz. Sürdürememekten, başladığınız yerden daha kötü bir yerde bitirmek zorunda kalmaktan, başararak kaybetmekten korkarsınız. Ama belki de en çok tam tepeden düşmekten korkacaksınızdır. Tekrar tırmanmak için güç bulamamaktan, düştüğünüz yerde yalnız kalmaktan, sevilmemekten ve sonunda başarmaktan vazgeçeceksinizdir. Başarının getirdiği sorumluluklardan kaçmak, başarırsanız hep başarılı olmanızın bekleneceği endişesinden uzak durmak, bir sonraki başarıyı sağlayamadığınız zaman size artık değer verilmeyeceği, sevilmeyeceğiniz, kınanacağınız korkusu ile yaşamak sizi hedeflerinize ulaşmaktan alıkoyacak ve mutsuz yapacaktır.
Başarı Korkusu ile Baş Etmeyi Başarabilmek
Kendi başarınızı sabote ettiğinizi fark ettiğinizde ya da size söylendiğinde oturup düşünmek gerekir. Koyduğum hedef ne kadar gerçekçi ile başlayıp, hedefinize ulaşırsanız ne kazanacağınızı ve ne kaybedeceğinizi düşünüyorsunuz; sorularınıza yanıtlarınızı tek tek sıralayın. Korkunuzun ne kadarı gerçekçi anlamaya çalışın. Sonra korkunuzla ve nedenleri ile yüzleşme zamanı gelmiş demektir. Kendi başınıza olmuyorsa bir profesyonelin yardımıyla yapabilirsiniz. Evet, bazen başarıyla baş etmek, başarısızlıkla baş etmekten daha karışıktır. Değişim, alışılmışın dışına çıkmak zor gelebilir. Alışkanlıkları sürdürmek daha rahat olabilir. Ama bunu düşünebilme aşamasına geldiyseniz unutmayın, başarının getireceğini düşündüğünüz tüm sorunlarla ve korkularla da baş edebilecek beceriniz var demektir. Herkesi mutlu etmek, herkesin sevgisini kazanmak, mükemmel olmak mümkün değildir. Ama kendinizi sevmeye devam edecek kadar, başarının getirebileceği olumsuz değişimlere karşı kişiliğinizi koruyabilecek, çevrenizde güvendiğiniz ve değer verdiğiniz insanların sizi destekleyecekleri, sevmeye devam edecekleri ve sizinle gurur duyacakları kadar başarılı olmak mümkündür.
3
İlgili Diğer Yazılar
Yayımlanmış 12 Haziran 2016
RİSK ALMAK HER ZAMAN BAŞARI GETİRMEZ!
Çoğu kez duyarsınız: “Risk almadan başarı gelmez, risk almaktan korkmamak gerekir.” ve benzerleri. Gerçekten risk almadan başarı olmaz mı? Daha da önemlisi […]
Yayımlanmış 18 Kasım 2013
ZAMAN YÖNETİMİ
Sıklıkla çocuklarımızın zamanı iyi kullanamadıklarından yakınıyoruz. Bu yakınmalarımız ders çalışma, sınav süresi gibi işlerde yoğunlaşmakla birlikte, bir yere gitmek için hazırlanmaya değin […]
Yayımlanmış 18 Kasım 2013
İŞ YERİNDE STRES
Stres tamamen negatif bir şey olarak algılanmamalıdır. Stresin birey üzerinde tamamıyla olumsuz etkisi olduğunu söylemek mümkün değildir. Aşırı stresli durumlar kaçınılmaz şekilde […]
Yayımlanmış 4 Aralık 2018
İŞ SİZİ TÜKETMESİN: TÜKENMİŞLİK SENDROMU
Hep çalışmanın erdeminden bahsedilir. İş bulmak, hele de sevdiğiniz, üstelik geçiminizi sağlayabilen bir işiniz varsa tükenmekten bahsetmek mümkün mü? Yapılan çalışmalar, işiniz […]
SON TWEETLER
Bengi SemerciFollow
Enstitümüzü kurarken bireylerin, ailelerin ve okulların, hem özel hem de iş yaşamlarında yaşam kalitelerini yükseltmeyi amaçladık.
8h
11. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali sona erdi. Konuklarımıza ve izleyicilerimize teşekkür ediyoruz. Tüm sinemaseverlerle bir sene sonra görüşmek üzere!
#uscff2021 #icapff2021 #HerkesİçinAdalet #JusticeForAll #icapff
Reply on Twitter 1466691163721814016Retweet on Twitter 14666911637218140165Like on Twitter 146669116372181401617Twitter 1466691163721814016
29 Kas
Every human being has an angel who will one day save her/ him. @bengisemerciens is an angel for me; and the love I receive from her is the source of many happiness.
❤️
Reply on Twitter 1465304582662328329Retweet on Twitter 14653045826623283293Like on Twitter 1465304582662328329438Twitter 1465304582662328329
27 Kas
KADIKÖY SİNEMASI
12.00
Kısa Yarışma Seçkisi I / Ekip Katılımıyla
14.00
Kısa Yarışma Seçkisi II / Ekip Katılımıyla
16.00
Yangın Gecesi
19.00
Kız Kardeşlik / Ekip Katılımıyla
21.15
Avrupa
#uscff2021 #herkesiçinadalet #justiceforall #icapff #uscff
Reply on Twitter 1464478893805645825Retweet on Twitter 14644788938056458254Like on Twitter 14644788938056458256Twitter 1464478893805645825
Daha fazla yükleyin...
INSTAGRAM
Instagramda İzleyin
SON VİDEOLAR
Bengi Semerci Enstitüsü
Prof. Dr. Bengi Semerci'nin YouTube kanalı. Tüm içeriklerden haberdar olmak için abone olun ve Instagram sayfamızı takip edin.
YouTube Video VVU2ZENmTFBzcEE5WWVVQmRaUDZ6a3FBLkI0THV0ZUkwM1BZ
Çocuklara ev ödevi vermek gerekir mi?
YouTube Video VVU2ZENmTFBzcEE5WWVVQmRaUDZ6a3FBLkI0THV0ZUkwM1BZ
Bir Soru Bir Cevap: Okula gitmek istemeyen çocuk
YouTube Video VVU2ZENmTFBzcEE5WWVVQmRaUDZ6a3FBLkhscTFGLXZBZzJF
Ergen ve aile ilişkisini neler etkiler?
YouTube Video VVU2ZENmTFBzcEE5WWVVQmRaUDZ6a3FBLmEyc0lzNzdEelpr
Bir Soru Bir Cevap: Tik Bozukluğu
YouTube Video VVU2ZENmTFBzcEE5WWVVQmRaUDZ6a3FBLjZKQTd1LTdjUElv
Çocuklara duygularını düzenlemeyi nasıl öğretiriz?
YouTube Video VVU2ZENmTFBzcEE5WWVVQmRaUDZ6a3FBLmlOX21yZVRTbHh3
Bir Soru Bir Cevap: DEHB Tedavisi
YouTube Video VVU2ZENmTFBzcEE5WWVVQmRaUDZ6a3FBLkN2RWpvQW0xX0Ew
Daha fazla yükleyin... Abone olun
SON YAZILAR
Konuşma Gecikmesine Neden Olan Etkenler
ENDİŞELİ OLAN ÇOCUKLARA NASIL DAVRANMAK GEREKİR?
ÇOCUK VE GENÇ PSİKİYATRİSİ ÇOCUK HAKLARININ NERESİNDE YER ALIYOR
KONULAR
Çocuk – Ergen
Erişkin
İş Dünyası
Güncel
Yayınlar
Kitaplar
Konuşma Duyuruları
Yazı dolaşımı
Previous post EĞİTİM SEMİNERİ
Back to post list
Next post İNSAN OLMANIN KARANLIK YÖNLERİ
Bu sitenin içerdiği tüm bilgilerin telif hakları Prof. Dr. Bengi Semerci’ye aittir ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve uluslararası mevzuat kapsamında hukuki koruma altındadır. Site içeriğinin izinsiz olarak indirilmesi, kaydedilmesi, çoğaltılması, işlenmesi ve yayınlanması ve bunlara teşebbüs edilmesi yasaktır. Bu gibi faaliyetlerde bulunduğu tespit edilen kişiler aleyhinde gerekli hukuki işlemler başlatılacaktır. Siteyi herhangi bir şekilde kullanan tüm ziyaretçi ve üyeler bu sayfadaki şartlara uymayı kabul etmiş sayılacaktır.