Yemeklik tuzun piyasada farklı şekillerde satıldığını fark etmiş olabilirsiniz. Yani, tuz için alışveriş yaparken, “Neden çok fazla çeşit var? Zaten tuz tuzdur” diyebilirsiniz. Farklı yemeklik tuz türlerini denemeye alışkın değilseniz, merak ediyor olabilirsiniz. Yemek için temel bir besin ve temel tat olan yemeklik tuz; deniz tuzu, iyotlu tuz, sofra tuzu, kaya tuzu ve koşer tuzu gibi farklı formlarda mevcuttur.
Tuz türleri arasındaki fark, bunların dokusu, tadı, kaynağı, işleme derecesi ve bu işlemde kullanılan yöntemdir. Kelt tuzu gibi bazı tuz türleri adını geldikleri yerden alırlar. Kelt tuzu adını, güneş buharlaştırma yöntemiyle üretildiği Fransa'nın Brittany kentindeki Kelt Denizi bataklıklarından alıyor.
Tuz türlerinin adlarının hepsinin bir hikayesi var. Bu yazımızda ise koşer tuzun hikayesinin ve bilinmeyen yönlerini anlatacağız.
Koşer Tuz nedir?
Koşer tuzu ile ilgili sorularınızı cevaplama zamanı; Koşer tuzu ne anlama geliyor? Koşer tuzu, küçük ve kolay çözülebilir tanelerden oluşan sofra tuzuna göre daha büyük bir tane boyutuna sahiptir. Sofra tuzu ile koşer tuzu arasındaki boyut farkını gözlemlemek kolaydır. Koşer tuzunda katkı maddesi bulunmaz, ancak topaklanmayı önleyici maddeler içerebilir. Koşer Tuz, Yahudi dini uygulamasında kuru salamura etlerinde kullanılır ve bazı markalar, dini bir kurum tarafından onaylanan koşer sertifikalı tuza sahiptir.
Koşer Tuz Nasıl Yapılır
Tuz, esas olarak sodyum klorürden (NaCl) oluşan, doğal bir mineraldir. Tuz kayalarından veya tuz madenlerinden hasat edilebilir veya tuz göllerinin ve deniz suyunun veya tuzlu suyun buharlaştırılmasıyla üretilebilir. Su buharlaştıktan sonra, her bir kullanım alanı için farklı şekilde işlenebilen sadece tuz kristalleri kalır.
Tuzun, endüstriyel tuz, havuz tuzu, yol tuzu, su arıtma tuzu ve hayvansal tuz gibi yiyeceklerin yanı sıra birçok kullanım alanı olduğunu biliyor muydunuz? Ayrıca, gıda endüstrisi için tuz, koşer tuzu, helal tuz gibi farklı yemeklik tuz türlerini Tuz Gölü'nden doğal olarak üreten Türkiye'nin güvenilir tuz üreticisi Koyuncu Tuz gibi Kosher sertifikasına sahip tuz firmaları tarafından da koşer tuzu üretilebilmektedir.
Neden Koşer Tuzu Denir?
Yahudi inancına göre üretilip sunulan koşer tuzunun oldukça eski bir geleneği vardır. Satış noktalarında ‘koşer tuzu’ olduğuna dair ibare bulunan bazı ürünlerin standartlara uygun olmadığı bir gerçektir.
Koşer tuzu, adını eti ezme amacından alır. Eti pişirmek, etin içindeki kanı çıkarmak anlamına gelir. Daha önce de belirttiğimiz gibi, koşer tuzunun büyük tanecikleri veya pulları vardır. İri tanecikleri et parçalarına yapışmayı kolaylaştırır ve böylelikle içindeki sıvıyı ve kanı çeker. Bu nedenle gerçek koşer tuzunun beklenen fonksiyonları da yerine getirmesi gerekir. Dolayısıyla, herhangi bir tuz koşer olabilir, ancak tüm tuzlar ‘koşer’ değildir.
Koşer Tuz ve Normal Tuz
Gerçekten heyecanlandığınız yeni bir tarif denediğinizi hayal edin. Ama tarifte koşer tuzu olduğunu görüyorsunuz. Sonra, "iyi de fark nedir?" diye düşünmeden duramıyorsunuz. Ve bunun yerine normal tuz kullanıyorsunuz. Tarifinizi tamamladıktan sonra koşer tuzu ile sofra tuzu arasındaki farkı anlayabilirsiniz. Doku, tane boyutu, üretim süreci, kullanılan katkı maddeleri farklıdır.
Koşer tuzu, geniş yüzeylere sahip daha büyük pullu kristallere sahiptir ve parmaklarla sıkıştırılması kolaydır. Büyük tane boyutu nedeniyle yiyeceklerde ve suda çözünmesi serbest akışlı sofra tuzuna göre daha uzun sürer. Bu nedenle koşer tuzu fırınlamada pek tercih edilmemektedir. Bazı koşer tuzları, topaklanmayı önleyici maddeler gibi katkı maddelerinden oluşabilir.
Aksine, sofra tuzu, tadı güçlendirmek için birçok katkı maddesini içerir. En yaygın tuz katkı maddesi iyottur. Dahası, sofra tuzu daha küçük tanelere sahip olduğundan, doğal haliyle kolayca birbirine yapışabilirler. Tuz şirketleri, tanelerin birbirine yapışmasını önlemek için topaklanmayı önleyici maddeler kullanır.
Tuz için ortak katkı maddeleri nelerdir?
Kalsiyum alüminosilikat
Kalsiyum karbonat
Kalsiyum silikat
Yağ asidi tuzları (asit tuzları)
Magnezyum karbonat
Liste daha da uzayabilir, ancak kısaca koşer tuzu bu katkı maddelerini içermez. Ayrıca Koşer tuzu iyot içermez. Koşer tuz ile normal tuz, bunlara göre oldukça farklı, değil mi? Sonra şu soru geliyor: Koşer tuzu için iyi bir ikame nedir?
İyi Bir Koşer Tuz İkamesi Nedir?
Denemek istediğiniz yeni tarife veya içeriğinde koşer tuzu gerektiren en sevdiğiniz tarife geri dönün. Koşer tuzunuz bitmiş olabilir veya biraz satın almak için markete gidecek vaktiniz olmayabilir. Bu durumda endişelenmeyin, koşer tuzunun alternatifleri vardır. Koşer tuz ikamesi seçeneklerinizi görelim.
Kristal deniz tuzu
Bazı yemekler, lapa lapa dokusu ve tadı için koşer tuzu gerektirebilir. Deniz tuzu, kaba ve büyük kristaller bakımından koşer tuzuna benzer. Bu, kaba deniz tuzunu koşer tuzu için mükemmel bir ikame yapar. Aynı doku ve gevrekliği elde edebilirsiniz. Ayrıca, deniz tuzunun tadı, koşer tuzu ile neredeyse aynıdır, bu da onu, koşer tuzu ikamesinde en iyi alternatiflerden biri yapar. Deniz tuzu, tuz gölleri veya deniz suyu yoluyla üretilir.
Koşer tuzu ve iri deniz tuzu kristallerinin boyutları biraz farklı olsa da farklılık gösterir. Bu nedenle koşer tuzu ikamesi olarak kullandığınız deniz tuzu miktarı oldukça önemlidir.
Tarifinizin ihtiyacına göre her 1 1/4 çay kaşığı koşer tuzu için bir çay kaşığı iri deniz tuzu ekleyebilirsiniz.
Salamura tuzu
Salamura tuzu, doku bakımından koşer tuzundan farklıdır. Bununla birlikte, aradığınız kaba doku yerine lezzet benzerliği ise, salamura tuzu sizin için iyi bir koşer tuzu ikamesidir. Ayrıca, salamura tuzu daha ince granülde olduğu için suda hızla çözünür. Bunlar göz önüne alındığında, salamura tuzu iyi bir koşer tuz alternatifidir. Yine de deniz tuzunda olduğu gibi, kullandığınız miktarı ayarlamanız gerekiyor.
Tarifinize göre her 1/4 çay kaşığı koşer tuzu için bir çay kaşığı salamura tuzu ekleyebilirsiniz.
Himalaya Tuzu
Bazıları, iri pullu taneleriyle görsel olarak hoş bir etkiye sahip olan yiyeceklere son dokunuşu nedeniyle koşer tuzu tercih edebilir. Ancak koşer tuzunuz biterse, koşer tuzu yerine Himalaya tuzu da kullanabilirsiniz. Himalaya tuzu, tarifinize ihtiyacınız olan estetik bitişi verecektir.
Ayrıca Himalaya tuzu, iri taneli koşer tuzu gibi gevreklik katar. İkisi arasındaki bariz fark, Himalaya tuzunun pembe rengidir. Himalaya tuzu neden pembe? Bunun nedeni, bu tür tuzun içinde pembe rengi veren eser miktarda demir oksit içermesidir. Ayrıca eser miktarda başka tuz mineralleri içerir.
Sonuç
Koşer tuzunun ne olduğunu, koşer tuzunun nasıl yapıldığını, neden buna koşer tuzu, koşer tuzu vs tuz denildiğini ve son olarak koşer tuzu yerine neyin iyi bir alternatif olduğunu ele aldığımıza göre, tariflerinizde bahsettiğimiz alternatifleri deneyebilirsiniz!