T羹rkiye �zel Okullar Derne�i’nin 癟evrim i癟i d羹zenledi�i ‘E�itimde Dijital D繹n羹�羹m’ program覺na kat覺lan Milli E�itim Bakan覺 Ziya Sel癟uk��un yapt覺�覺 konu�man覺n bir yerinde dijitalle�menin tetikledi�i d繹n羹�羹m羹n kitlesel e�itimden ki�isele do�ru bir y繹n i癟erdi�ini belirterek �u tespitte bulunuyor: ��Bu insan do�as覺na daha uygun bir yakla�覺m denebilir ama yine de i癟inde riskler bar覺nd覺ran yakla�覺m. Sadece kitlesel e�itim, e�itimin do�as覺na ayk覺r覺. Herkese 40 numara ayakkab覺 vererek ya da herkese ayn覺 i癟erik, ayn覺 kitap, ayn覺 y繹ntem; bunun asl覺nda e�itimin do�as覺na ayk覺r覺 oldu�unun hepimiz fark覺nday覺z. Ki�iselle�tirmeyi nas覺l yapaca�覺z? 襤�te tam da burada e�itim teknolojilerinin b羹y羹k katk覺s覺 devreye giriyor. 襤nsanlar覺n kendi do�alar覺na uygun, potansiyellerini ortaya 癟覺karabilecek ortamlar olu�turmada 羹retmenin rol羹, teknolojinin rol羹 繹nem kazanmaya ba�l覺yor.��
Teknolojinin e�itimde ne t羹r yap覺sal d繹n羹�羹mlere yol a癟t覺�覺 gibi tart覺�malara ihtiyac覺m覺z oldu�u a癟覺k. �zellikle salg覺n s羹recinin ard覺ndan ya�ad覺klar覺m覺z dikkate al覺n覺rsa. Ancak Say覺n Bakan覺n tespitinde ba�ka bir hususa dikkat kesilmemiz gerekti�ini d羹�羹n羹yorum. Say覺n Bakan覺n konu�mas覺 hem kamusal i�leyi�imizin hem de kulland覺�覺m覺z kamusal dilin keyfe kederlili�in m羹�ahhas bir 繹rne�i. A癟al覺m biraz daha. Medeniyetler �at覺�mas覺 tezinin sahibi Huntington, T羹rkiye��yi ��y覺rt覺k 羹lke�� olarak tan覺ml覺yordu hat覺rlanaca�覺 羹zere. Bu tan覺mlama daha 癟ok ya�ad覺�覺m覺z modernle�me s羹recinin ortaya 癟覺kard覺�覺 toplumun siyasal, k羹lt羹rel ayr覺�mas覺n覺, b繹l羹nmesini tan覺ml覺yordu. Say覺n Bakan覺n konu�mas覺nda ise somut bir �ekilde kar�覺m覺zda beliren ba�ka t羹r bir ��y覺rt覺lma��dan bahsedebiliriz. Bu y覺rt覺lmay覺 ayr覺 evrenler �eklinde i�leyen bir s繹z/konu�ma ve eylem evrenleri olarak tan覺mlamak gerekiyor.
Bu ayr覺�m覺� evrenlerin birbirine de�medi�i s覺ra d覺�覺 bir i�leyi�imiz var. Bakan覺n konu�mas覺ndan al覺nt覺y覺 bu y羹zden yapt覺m. Zorunlu, kitlesel bir yap覺y覺 ya�ad覺�覺m覺z ola�an羹st羹 ko�ullara ra�men tahkim eden MEB��in en yetkili a�z覺 s羹rd羹rd羹�羹m羹z sistemin sa癟ma oldu�unu ifade ediyor. Mesele �urada: Soyut, spek羹latif, ba�lamdan ba�覺ms覺z bir konu�ma olsa s繹ylenen s繹zleri tolere etmekte s覺k覺nt覺 ya�amay覺z. Ancak s繹zler do�rudan y羹r羹rl羹kteki uygulamay覺 hedef ald覺�覺 i癟in ka癟覺n覺lmaz �ekilde ortaya garip bir durum 癟覺k覺yor. 襤nsan do�as覺na ayk覺r覺 ise kitlesel e�itim (ki bunun bir de zorunlu aya�覺 var ve bu konu�mada zorunlu e�itimin insan do�as覺na ayk覺r覺 oldu�u dile gelmiyor) pek 癟ok 羹lkenin devlet te�kilat覺n覺 g繹lgede b覺rakacak ve say覺n bakan覺n Temmuz 2018��den bu yana ba�覺nda oldu�u bu yap覺n覺n kitlesellik karakterinde ne t羹r d繹n羹�羹mler ger癟ekle�tirdi diye bir sorgulama i癟inde olmam覺z gerekmez mi? Bu e�itim insan do�as覺na ayk覺r覺 ise MEB nas覺l b繹yle duruyor ve siz ge癟mi�ten devrald覺�覺m覺z yap覺n覺n do�as覺nda anlaml覺 hi癟 bir de�i�ikli�e gitmeden mevcudu s羹rd羹rerek nas覺l bakanl覺k yap覺yorsunuz? Bakanl覺k yap覺yorsan覺z bu s繹zleri nas覺l ve niye s繹yl羹yorsunuz?
Say覺n Bakan覺n yapt覺�覺 tespite itiraz etti�im d羹�羹n羹lmesin. Y覺llard覺r e�itim-繹�retim faaliyetlerimizin kitlesellik-zorunluluk boyutunu en 繹nemli mesele olarak de�erlendiren birisi olarak bu tespitten normal ko�ullarda memnun olurum. Ancak gel g繹r ki yukar覺da da de�indi�im kamusal i�leyi� ve kamusal dil kar�覺m覺za 癟ok daha zor ve 癟etrefilli bir durum 癟覺kar覺yor. Nedir bu ve bunu nas覺l izah edece�iz? ��Y覺rt覺lm覺�l覺k�� olarak nitelendirdi�im bu husus her biri birbirinden k繹t羹 olan iki durum 癟覺kar覺yor. Birincisi k覺saca bildi�iyle amel etmeme olarak de�erlendirebilece�im husus. Yani mevzunun, meselenin ne oldu�unu biliyorsunuz ancak mevzunun, meselenin gereklerini kar�覺layacak bir eylemlili�e giri�mekten, bireysel, sosyal veya politik sebebi ne olursa olsun, imtina ediyorsunuz. Bu izaha muhta癟 bir durum. Zira konu�ma ve eylem aras覺nda bir ba�, bir ba�lant覺 yoksa, her biri birbirinden ba�覺ms覺z i�leyen tabiri caizse ayr覺 evrenler ise o zaman alanla ilgili konu�man覺n da, bir �eyler yap覺yor olman覺n da anlam覺 yok demektir.
襤kincisi ise, daha da vahimi, ne konu�tu�umuzdan, ne yapt覺�覺m覺zdan b羹sb羹t羹n habersiz olmak anlam覺na gelir ki a癟覺k konu�mak gerekirse T羹rkiye��nin durumunun bu oldu�u anla�覺lmaktad覺r. Yani tarihsel olarak aktar覺la gelen bir e�itim-繹�retim prati�i var ve bu her t羹rl羹 d覺� m羹dahaleyi p羹sk羹rtebilecek sertlikte bir kurumsal varl覺�a d繹n羹�m羹� durumda. Bu kurumsal varl覺�覺n devam覺n覺 p羹r羹zs羹z �ekilde sa�layan �ey ise e�itim-繹�retim konu�mas覺n覺n y羹r羹rl羹ktekinin paradigmas覺na halel getirmeyecek bir alanda ve y羹zeysellikte yap覺l覺yor olmas覺d覺r. Bu 繹yle bir ahval olu�turuyor ki kitlesel e�itimin en kat覺 ve hoyrat olan覺n覺 s羹rd羹r羹rken kitleselli�in e�itimin do�as覺na ayk覺r覺 oldu�u tespitini de e�zamanl覺 olarak yapabiliyorsunuz. Bir tarafta zorunlu, kitlesel bir yap覺y覺 tahkim edersiniz, ayn覺 zamanda bu tahkimat覺n i癟inde kitlesel, zorunlu e�itimi yermek i癟in yaz覺lm覺� kitab覺 Talim Terbiye Kurulu��nun 繹nerisi olarak ��b羹t羹n�� 繹�retmenlerin sene ba�覺nda okumas覺n覺 resmi yaz覺yla isteyebilirsiniz. Bu i�leyi� kendi ba�覺na mant覺ksal bir kurgudan, i癟 tutarl覺l覺ktan yoksun oldu�u i癟in g繹rd羹�羹n羹z羹 yap覺p istedi�iniz gibi konu�abilirsiniz. Ne konu�tu�una, ne yapt覺�覺na dair bir fark覺ndal覺�覺n覺z yoksa, konu�tu�unuz ve yapt覺�覺n覺z �eyin neye kar�覺l覺k geldi�inin �uurunda de�ilseniz �羹phesiz kitleselli�i tahkim edip bireyselli�in faziletlerini anlatabilirsiniz. T羹rkiye��de e�itim mevzusu maalesef bu y覺rt覺lm覺�l覺k i癟erisinde birbirine de�meyen bir s繹z ve eylem prati�i olarak nas覺l gelmi�se 繹yle gitmeye devam ediyor.