Birçok alanda olduğu gibi, hayatımızın bütününü kuşatan, zihnin çalışma biçimini, algılayışımızı belirleyen görsellik karşısında da İslamcıların takındığı karşıt tavırlar söz konusu. Görselliği önemsemeyenler: çoğunluğu oluşturan grup. Ne gündelik yaşamdaki somut örnekleri ne de olayın felsefî boyutunu “görmeyen”; başarılı tasarımlardan, iyi karelerden, kaliteli reklamlardan estetize olan kesim. Görselliği içselleştirenler: tasarım furyasına kendini kaptıran, photoshop, after effects kullanan, BSV’de yahut varyantlarında sinema atölyesine katılan, görsel tahakkümün sıkıntılı taraflarının farkında bile olmayanlar.
Görsellik karşıtları: her türlü görsel sanata karşı çıkan, göze hitap etmenin şeytanî bir tarafı olduğunu iddia eden ve (özellikle Aydınlanma karşıtı isimlerden beslenerek) bu iddianın altını doldurmaya çalışanlar.
Eskiyeni dergisinin “Görsellik ya da Görüntü Kültürü” sayısında yer alan “Gösteri Toplumunda Ahlakî Müphemlik” başlıklı yazısında Kenan Çağan, günümüzün görselliğe dayalı yaşam biçimini sorguluyor, her gün üzerimize boşaltılan yığınla görsel imgeden ve bu durumun toplumsal hayatta tekabül ettiği ahlakî değişimden söz ediyordu. Hal Niedzviecki de Dikizleme Günlüğü‘nde önce televizyon ve son olarak internet üzerinden insanların hayatlarını teşhir etmek üzere nasıl yarıştıklarını ve yavaş yavaş mahremiyet algısının nasıl değiştiğini Amerika’da yaşanan bir takım olaylar üzerinden somutluyor. Kimse kimseyi gözden kaçırmıyor artık. “Ölüm”leri “hayat” olarak da okuyabiliriz:
bize ne başkasının ölümünden demeyiz
çünkü başka insanların ölümü
en gizli mesleğidir hepimizin
başka ölümler çeker bizi
ve bazen başkaları
ölümü çeker bizim için.
(İsmet Özel, “Üç Firenk Havası”)
Göz nesneleştiricidir. Başörtüsü bundan dolayı kozmetiği karşısına al/malıd/ır, özneleşmektir çünkü eylemin amacı. Terzi somut bir şeye bakar, elbise insan içindir çünkü, terzi hayatı görür. Hayatı nesneler üzerinden materyalist bir okumaya tâbi tutmaya alışıyoruz görüntü toplumu ile birlikte. Hayata fotoğrafçı gibi bakarsanız, hayata değil başka bir şeye bakarsınız, soğuk/yapay bir şeye. Facebook’la birlikte girilmeyen ev, Google Earth’le görünmeyen köy kalmadı, şiirin kılavuzluğu da para etmiyor işte. İşin teorik tarafını bir yana bırakmalı, şiir konusunda teorik konuşmak oldukça kasıntı olmayı ve bir dizi anlaşılmaz laf etmeyi gerektiriyor çünkü, görsel şiir bu kuşatma karşısında bir direnişi işaretlemeli diye düşünüyoruz. Madem görüntü çağındayız o zaman alın size “görsel şiir” şeklinde sıkıntılı bir sunuş yerine; poetikhars.com‘da yer yer güzel örneklerine rastlayabileceğimiz üzere resmî evrakı yapıbozumuna uğratan, görselin ciddiyetini alaya alan, görüntüyü fetişleştiren modern insanı sarsacak bir söylemi içeren bir çıkış yapmalı görsel şiir. Türkiye’de görsel şiir denilince akla gelen ilk isim Serkan Işın. Görsel şiir çalışmalarının yanı sıra işin teorik kısmıyla da ilgilenmekte. Derya Vural da bu alanda öne çıkan bir görsel-şair. Bu iş Türkiye ortamında deneysel bir uğraş olmaktan öteye geçemeyecek belki; kitleselleşmeyecek, bilinmeyecek, görülmeyecek ama görsel karşıtlığı/seviciliği karşısında farklı bir duruş imkânını sağlayabilir ve bu az bir şey değil.
İlgili
Etiketler: derya vural, görsel şiir, Kenan Çağan, serkan ışın
Bu makaleyi beğendiniz mi? Paylaşın!
Related Posts
Şimdi, nedir bu?
Hece’de de Siyasi Şiirler
Yazar Hakkında:
1 Yorum+ Yorum Ekle
Özgür Sahne 12 Ağustos 2010, 09:03	
görselliğin modern dönemde yaygınleştığı, kurumlaştığı doğru ama bütün çağlar boyunca görsellik kendi imkan alanlarına paralel bir değere sahip olmuştur.
bence olumlu görsellik de vardır ve imtihan bilinç ve süreci dolayımında olumlu ve olumsuz görsellik var olmaya devam edecektir.
olumlu olanı da görselliğe dönük toptancı yargılara mahkum etmemek icap eder diye düşünüyorum naçizane…
Cevapla
Yorum bırak
Cevabı iptal etmek için tıklayın.
İsim (gerekli)
E-Posta (Paylaşılmayacak) (gerekli)
İnternet sitesi
Yorum
Δ
Bizi Twitter'da takip edin!
Tasfiye 54
Tasfiye 53
Tasfiye 52
Tasfiye 51
Tasfiye 50
Tasfiye 49
Panel Notları
Tasfiye Arşivi
Tasfiye Arşivi Ay seçin Aralık 2021 (1) Kasım 2021 (1) Ekim 2021 (3) Eylül 2021 (1) Ağustos 2021 (1) Temmuz 2021 (3) Haziran 2021 (1) Mayıs 2021 (1) Nisan 2021 (3) Mart 2021 (1) Şubat 2021 (3) Ocak 2021 (3) Aralık 2020 (4) Kasım 2020 (2) Ekim 2020 (2) Eylül 2020 (1) Haziran 2020 (1) Mayıs 2020 (8) Nisan 2020 (9) Mart 2020 (2) Şubat 2020 (1) Aralık 2019 (1) Kasım 2019 (1) Haziran 2019 (1) Mart 2019 (1) Ocak 2019 (2) Kasım 2018 (1) Eylül 2018 (1) Haziran 2018 (2) Mayıs 2018 (1) Mart 2018 (2) Aralık 2017 (1) Ekim 2017 (2) Eylül 2017 (2) Temmuz 2017 (1) Haziran 2017 (1) Nisan 2017 (2) Mart 2017 (1) Şubat 2017 (1) Ocak 2017 (1) Aralık 2016 (2) Kasım 2016 (4) Ekim 2016 (4) Eylül 2016 (2) Ağustos 2016 (1) Mart 2016 (1) Şubat 2016 (2) Aralık 2015 (1) Kasım 2015 (3) Ekim 2015 (2) Eylül 2015 (1) Haziran 2015 (3) Mayıs 2015 (2) Nisan 2015 (2) Mart 2015 (1) Şubat 2015 (1) Ocak 2015 (1) Aralık 2014 (1) Kasım 2014 (4) Ekim 2014 (1) Eylül 2014 (1) Temmuz 2014 (2) Mayıs 2014 (2) Nisan 2014 (4) Mart 2014 (6) Şubat 2014 (3) Ocak 2014 (3) Aralık 2013 (3) Kasım 2013 (6) Ekim 2013 (1) Eylül 2013 (3) Temmuz 2013 (4) Haziran 2013 (3) Mayıs 2013 (7) Nisan 2013 (7) Mart 2013 (14) Şubat 2013 (13) Ocak 2013 (8) Aralık 2012 (12) Kasım 2012 (12) Ekim 2012 (11) Eylül 2012 (7) Ağustos 2012 (9) Temmuz 2012 (8) Haziran 2012 (10) Mayıs 2012 (11) Nisan 2012 (23) Mart 2012 (18) Şubat 2012 (13) Ocak 2012 (23) Aralık 2011 (18) Kasım 2011 (23) Ekim 2011 (23) Eylül 2011 (21) Ağustos 2011 (40) Temmuz 2011 (27) Haziran 2011 (24) Mayıs 2011 (35) Nisan 2011 (31) Mart 2011 (14) Şubat 2011 (24) Ocak 2011 (60) Aralık 2010 (35) Kasım 2010 (27) Ekim 2010 (21) Eylül 2010 (30) Ağustos 2010 (46) Temmuz 2010 (22) Haziran 2010 (33) Mayıs 2010 (17) Nisan 2010 (13) Mart 2010 (8) Şubat 2010 (1)