Uykunuzda konuşmak rahatsızlık verici olabilir ama dinlemenin yararlı olduğu kanıtlandı. Araştırmacılar, uykuda beynin sözleri sadece tanımadığını, ayrıca onları kategorize edip, onlara önceden tanımlanmış bir şekilde tepki verdiğini de söylüyorlar. Bu durum, bir gün bizlerin daha etkili şekilde öğrenmemize yardımcı olabilir.
Pek çoğumuza göre uyku ölüm gibi gelir; algılarımız geçici olarak uykuda kesintiye uğrar ama uyku araştırmacıları bunun aldatıcı bir izlenim olduğunu biliniyor.
Örneğin; 2012 yılında yayınlanan bir çalışmada uyuyan insanların belirli sesleri ve kokuları ilişkilendirmeyi öğrenebilecekleri açıklanmıştır. Bir diğer çalışma da uyku sırasında ses ya da kokunun sunumu hafızaya ait işleri- -algısal ipuçları sağlama da ilk öğrenme sırasında mevcuttur–tetiklediği bildirilmiştir.
Uykuda beyinlerin yetenekleri çok daha ileri gözükmekte. Paris’deki the Ecole Normale Supérieur’dan Sid Kouider’in önderliğinde bir ekip, 18 gönüllüye sesli kelimelerin hayvan mı ya da bir nesne mi olduğunu sağ ya da sol elleri ile düğmeye basarak sınıflandırmayı öğretirler.
Araştırmacılar, gönüllülerin ellerinden birini hareket ettirmek için hazırlanmalarını gösteren aktivitedeki beyin spike(diken) dalgalarını ölçmede ve kaydetmede EEG kullanılır. Her bir el, beynin motor korteksinin o elin zıddı olan tarafiyla kontrol edildiği için, motor korteksinin hangi kısmının aktif olduğuna bakılarak beyin dalgaları ile hareket etmeye niyetli el eşleştirilebilinir.
Gönüllüler bu görevi, proses otomatikleşene kadar tekrar ettikten sonra, karanlık bir odada yatağa yatırılırlar. Burada onlara uykuya dalana kadar bu işlemi tekrar etmeleri söylenir.
EEG onların uykuya daldığını onayladıktan sonra, araştırmacılar gönüllülere bir dizi yeni kelime tanıtırlar. Gönüllülerin beyinleri aynı şekilde tepki vermeye devam eder. –onlar ellerini artık hareket ettirmemelerine rağmen, her bir kelimenin bulunduğu kategoriye uygun hareket yapmaya hazırlanırlar- Sadece öğrenilmiş ilişkilendirmelere tepki vermeleri yerine kelimelerin anlamlarını halâ analiz etmelerini sağlamak için yeni kelimeler gönüllülere tanıtılır.
Yanlış anıları uyku esnasında ekebilmenin olasılığını araştıran llinois, Evanston’daki Nortwestern Üniversitesi’nden Ken Paller şunları söylemekte: “ Bu uyku esnasında dilsel işleyişin oluşmasına dair pek çok soruya kapı açmakta ki burası keşfedilmemiş bir bölge.”
Kouider bu bilinçaltı prosesin olası olduğunu söylemekte, çünkü,uyku esnasında çok ağır bir biçimde baskılanan bölge olan prefrontal korteksi bypass yapan bu iş bir şekilde otomatikleştirilmiş olabilir. Kouider şunu söylüyor:”Uyuduğunuzda bazı bölgeler uyanık kalırken, bazı bölgeler de uyur. Uyku, önceki inanışa göre çok daha fazla lokaldir-bölgeseldir.”
Bu, bilinçaltı işleyişin limitlerinin ne olduğuna işaret edebilir.Prefrontal korteks, planlama, problem çözme,iş değiştirme gibi idari fonksiyonlar için önemli bir bölgedir.Kouider:”Yapılacak iki tane iş varsa ,ikisi arasında değişim yapmak zorundasınız.Bunu da uyku esnasında yapabileceğinize emin değilim.”
Uyanma durumunda, gönüllüler uykuları esnasında proses ettikleri herhangi bir kelimeyi hatırlayamazlar ama Kouider’in grubu, yeni bilginin hatırlanıp, korunması için şimdi, bu yaklaşım genişletilebilir mi diye inceleme yapmaktalar. Kouider:” Bir öğrenme yönteminiz varsa ve bu yeterince basit ve otomatikleştirilmişse, o zaman uyku esnasında bile bunu öğrenebilirsiniz.”
Ekip ayrıca daha karmaşık dilsel işlemleri de incelemekte.Kouider: “Şimdi uyku esnasında tam bir cümleyi proses edip edemeyeceğinizi ve bunun anlamlı olup olmadığını ya da karışık bir sesten uyuyana alâkalı bilgiyi çıkartıp çıkartamayacağımızı inceliyoruz.”
Çeviren:AylinEr
http://www.newscientist.com/article/dn26202-sleeping-brains-can-process-and-respond-to-words.html#.VBWLFIHfrqC