Öyle sözler vardır ki; bir kaç satırda dünyayı anlatır… İşte bu sözlerden birisi de Cumhuriyet ilan edilmeden bir gün önce Mustafa Kemal Atatürk’ün 28 Ekim 1923 Akşamı Yaşanan gelişmeler üzerine tarihe geçen sözünün “Efendiler Yarın Cumhuriyeti İlan Ediyoruz!” sözü.
Bu sözün hikayesi:
28 Ekim 1923 akşamı Gazi Mustafa Kemal, bütün kabineyi Çankaya Köşkü‘nde toplanmak üzere çağırdı.
Bu toplantıda başvekil Fethi Okyar’ın istifası karara bağlandı. O akşam Latife Hanım da misafirleri ağırlamak üzere çalışıyordu. Yemekler hazırlanıyordu. Mustafa Kemal arkadaşlarına, yemekten sonra anayasanın bazı maddeleri üzerinde çalışacağını bildirmiş, yeni başkan adayı olduğu söylenen İsmet Paşa’yı da bu çalışmaya davet etmişti.
Erzincan Vali Metin İlyas Aksoy Ortaokulu Öğrencilerinin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla hazırladıkları Cumhuriyet panosu önünde çocuklar… Foto: Görsel Sanatlar Öğretmeni: Selma Korkmaz Gülüş
Sofrada seçim heyecanı vardı, herkes birbirine bakıyor bir şeyler anlatıyordu. Mustafa Kemal tam o anda hafifçe tabağına vurdu: ‘Beyler!’ dedi. O da heyecanlıydı, kaşları çatılmış, ama gözlerinde güleç bir ifade ile arkadaşlarına bakıyordu.
“Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilân edeceğiz!”
Bu toplantıda başvekil Fethi Okyar’ın istifası karara bağlandı. O akşam Latife Hanım da misafirleri ağırlamak üzere çalışıyordu. Yemekler hazırlanıyordu. Mustafa Kemal arkadaşlarına, yemekten sonra anayasanın bazı maddeleri üzerinde çalışacağını bildirmiş, yeni başkan adayı olduğu söylenen İsmet Paşa’yı da bu çalışmaya davet etmişti.
Sofrada seçim heyecanı vardı, herkes birbirine bakıyor bir şeyler anlatıyordu. Mustafa Kemal tam o anda hafifçe tabağına vurdu: ‘Beyler!’ dedi. O da heyecanlıydı, kaşları çatılmış, ama gözlerinde güleç bir ifade ile arkadaşlarına bakıyordu.
“Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilân edeceğiz!”
İsmet Paşa, Ali Fuat Paşa, Halit Paşa, Kemalettin Sami Bey’in de yer aldığı gecenin ayrıntıları Nutuk’ta şöyle dile getirildi:
‘ …Gece olmuştu Çankaya’ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemâlettin Sami ve Hâlit Paşa’lara rastladım.orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Millî Savunma Bakanı Kâzım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kâzım Paşa’ya ve Fethi Bey’e de Çankaya’ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya’ya gittiğim zaman, orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey’lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum.
Yemek sırasında : “Yarın Cumhuriyet ilân edeceğiz” dedim.
Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim. Ali Fuat Paşa Ankara’dan hareket ederken bunların Ankara’ya geldiklerini o günkü gazetede ‘Bir uğurlama ve bir karşılama’ başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar
Efendiler, görüyorsunuz ki, Cumhuriyet ilânına karar vermek için Ankara’da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla lüzum ve ihtiyaç görmedim. Çünkü onların da aslında ve tabiî olarak benim gibi düşündüklerinden şüphe etmiyordum. Halbuki, o sırada Ankara’da bulunmayan bazı kişiler, yetkileri olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden, düşünce ve rızaları alınmadan Cumhuriyetin ilân edilmiş olmasını bize gücenme ve bizden ayrılma sebebi saydılar.’
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun! Yarın Cumhuriyeti bir kez daha ilan edeceğiz!
Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve onun silah arkadaşlarını, şehitlerimizi, gazilerimizi, bugüne kadar vatan uğrunda çalışan herkesi selamlıyor ve saygıyla anıyoruz!
SAĞOL, YAŞA, VAROL CUMHURİYET
Foto: Görsel Sanatlar Öğretmeni Selma KORKMAZ
Erzincan Vali Metin İlyas Aksoy Ortaokulu 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla hazırladıkları Cumhuriyet panosu…
Kategori: Eğitim, Genel, Gündem	
Etiketler: Çankaya Köşkü, Erzincan Vali Metin İlyas Aksoy Ortaokulu Öğrencilerinin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla hazırladıkları Cumhuriyet panosu önünde çocuklar..., gazi mustafa kemal, Görsel Sanatlar Öğretmeni Selma KORKMAZ, Latife Hanım, Tarihe geçen "Efendiler Yarın Cumhuriyeti İlan Ediyoruz!" sözlerinin hikayesi...	
Sonraki Haber →
İç Güvenlik Sektörünün Sivil Gözetiminin Geliştirilmesi Projesi katılımcılarına sertifikaları verildi…
← Önceki Haber
BÜYÜK BULUŞMA 2022 BAHARINDA… PANDEMİ DOLAYISIYLA BİR KEZ DAHA ERTELENDİ…. EXPO 1 NİSAN’DA
Tweet
Share
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
İsim:
E-posta:
Comment:
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>