Bilindiği gibi 6740 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 25.08.2016 tarihli resmi gazetede 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yayınlandı. Bu Kanun her ne kadar çalışanların zorunlu olarak bireysel emeklilik sistemine katılımı koşullarını düzenlese de işverene de bir takım yükümlülükler getiriyor.
Peki Nedir Bu Kanun?
Kanun kısaca “kişilerin bireysel emeklilik sistemine Devlet katkısı ile birlikte ödeme yaparak, emeklilik yaşına geldiğinde ikinci bir emeklilik maaşı bağlanması” şeklinde özetlenebilir. Ancak bizim bu yazımızda bahsettiğimiz konu Kanun’un otomatik olarak çalışanların sisteme girmesinin “zorunlu” kılınmasıyla ilgili olan kısmıdır. Zira Kanun’un 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe girecek olan değişiklik hükümleriyle aşağıda belirtilen şartları sağlayanların sisteme katılımı otomatik olarak sağlanacaktır:
Türk vatandaşı olan
45 yaşını doldurmamış olan (46 yaş ve üstü sisteme otomatik girdirilmeyecektir.)
İşçi ya da memur olarak çalışan (5510 4/1-a ve b fıkraları kapsamında çalışanlar)
Sistemde 2 ay kalmak zorunlu olsa da iki ay sonunda çıkma hakkı tanındığı için “zorunluluk” unsuru hafifletilmiştir. Sistemde kalmaya devam edenlere Devlet katkısı verilmesi ise bir diğer olumlu unsurdur.
Bireysel emeklilik sisteminin temel mantığı gereği, çalışandan her ay belirli bir miktarda prim kesintisi yapılması gerekecektir. Bu rakam her memur ya da işçi için aynı rakam olmayacaktır. Çalışanın sigorta primine esas kazancının %3’ü kadar BES kesintisi yapılacaktır. Asgari ücret için hesaplandığında 2016 yılı için maaşlardan 49,41 TL kesinti yapılacaktır.
Gelelim İşverenin Yükümlülüklerine:
1-İşçinin ya da memurun maaşından yapılan bu kesintileri ilgili yerlere göndermek,
2- 01.01.2017 tarihine kadar en az bir emeklilik şirketiyle sözleşme imzalamak, (Emeklilik şirketinin kamuya ait olması gerekmemektedir. Kamu ya da özel emeklilik şirketlerinden hizmet kalitesi uygun olan birisiyle anlaşılması yeterli olacaktır.)
3-Sisteme girdireceği işçilerinden ya da memurlarından fonun türüne dair yazılı bir onay almak. (Alınacak onayda, çalışan fon tercihinin faizli mi yoksa faizsiz mi olacağını belirlemelidir.)
4-Çalışanın maaşından yapılacak kesintinin süresinde ve eksiksiz olarak emeklilik şirketine yatırmak. (Aksi takdirde işçinin yaşayabileceği maddi kayıplardan işveren sorumlu olduğu gibi, bu durumun tespit edilmesi halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca idari para cezası da uygulanacaktır.)
İşverene Uygulanacak İdari Para Cezası:
Kanunla belirlenen yükümlülüklerinden herhangi birisini yerine getirmeyen işverenin, bu fiilin tespiti halinde işverene bu durumdaki her işçisi / ihlali için 100,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.