DİL Afrikaner Dili Almanca Amhara Dili Arapça Arnavutça Azerice Azerice (Kiril Alfabesi) Bemba Bislama Dili Bulgarca Chitumbuka Danca Efik Endonezya Dili Ermenice Estonca Eve Dili Fiji Dili Fince Fransızca Gürcüce Hiligaynon Dili Hollandaca Hırvatça Japonca Kanton Çincesi (Geleneksel) Kanton Çincesi (Yalınlaştırılmış) Katalanca Kazakça Keçuva Dili (Ayakuço) Keçuva Dili (Cuzco) Kikaonde Kinyaruanda Kore Dili Kırgızca Lehçe Lingala Litvanca Lozi Luganda Luvale Macarca Madagaskar Dili Makedonca Malta Dili Mandarin Çincesi (Geleneksel) Mandarin Çincesi (Yalınlaştırılmış) Myanmar Dili Norveç Dili Pangasinan Dili Portekizce Rumence Rundi Dili Rusça Samoa Dili Sebuano Sepedi Dili Sinhali Dili Slovakça Slovence Sotho (Lesotho) Svahili Svahili (Kongo) Sırpça Sırpça (Latin Alfabesi) Tagalog Dili Tatarca Tay Dili Tetum Dili Tigre Dili Tok Pisin Tsonga Tsvana Dili Tui Türkçe Ukraynaca Urduca Vietnam Dili Wolaita Dili Yoruba Yunanca Zosa Zulu Dili Çekçe Çeva Dili Çitonga Dili İbo Dili İbranice İlokan Dili İngilizce İspanyolca İsveççe İtalyanca İzlanda Dili Şonaca
KAPAK KONUSU
Dil Engeli Aşılıyor: İşin Mutfağında Neler Oluyor?
Dil Engeli Aşılıyor: İşin Mutfağında Neler Oluyor?
“Dünyada tercümeden daha karmaşık bir iş olmadığı söylenir” (The Cambridge Encyclopedia of Language)
YEHOVA’NIN ŞAHİTLERİNİN yayınları dikkatli bir planlama ve araştırma sürecinden geçerek yazılır ve tercümeye hazır hale getirilir. Bu süreç boyunca New York’taki dünya merkez bürosunda bulunan Yazı Departmanı, içeriğin doğruluğu ve kullanılan dilin güncelliği açısından tüm metni titizlikle kontrol eder. *
Daha sonra Yazı Departmanı hazırladığı metni, dünyanın dört bir yanındaki yüzlerce tercüme ekibine gönderir. Bu tercümanların çoğu çeviri yaptıkları dilin konuşulduğu yerde yaşar ve çalışır. Onlar genelde kendi anadillerine tercüme yaparlar. Bu kişiler İngilizce malzemeyi tam olarak anlamalı ve tercüme ettiği dile hâkim olmalı.
TERCÜME SÜRECİ
Bu şemada Uyanış! dergisinin İspanyolcaya tercüme edilme süreci gösteriliyor
İngilizce metin, Yehova’nın Şahitlerinin ABD’deki merkez bürosunda bulunan Yazı Departmanından İspanyolca tercüme ekibine gelir
Ekibin her üyesi metni dikkatle inceler
Ekip tercümeye başlamadan önce bir araya gelerek İngilizce metin üzerinde konuşur
Tercümanlar doğal, anlaşılır, dil bilgisi açısından doğru ve orijinal metne sadık bir tercüme yapmaya dikkat ederler
Tercüme edilen metin son kontrolden sonra matbaalara ve dağıtım noktalarına gönderilir
Dünya çapındaki okuyucular Kutsal Kitaptaki yararlı bilgileri kendi dilinde okur
Tercümanların genel olarak nasıl bir çalışma sistemi var?
Britanya’daki tercümanlardan Geraint şöyle açıklıyor: “Tercümanlar olarak bir ekip işi yapıyoruz. Bu yüzden işbirliği çok önemli. Tercümede karşılaştığımız problemlere birlikte çözüm arıyoruz. Tercüme yaparken sadece kelimeleri değil, kelime gruplarını da göz önünde bulunduruyoruz. Her makalenin hedef kitlesini aklımızda tutarak ifadelerin anlatmak istediği şey üzerinde duruyoruz.”
Tercüme yaparken hedefiniz nedir?
“İnsanların yayınlarımızı okurken bir çeviri değil de kendi anadillerinde yazılmış bir metin okuduklarını hissetmesini istiyoruz. Bunun için doğal bir dil kullanmaya çalışıyoruz. Bu şekilde okuyucumuzun dikkati dağılmayacak ve damak tadına uyan lezzetli bir yemek yer gibi okuduklarından zevk alacak.”
Çeviri yapılacak dilin konuşulduğu yerde yaşamanın ne gibi avantajları var?
“Bu dili konuşanlarla birlikte yaşamak büyük bir avantaj. Bu sayede, günlük hayatta konuşulan dille iç içeyiz. Ayrıca terimlerin ve ifadelerin doğal ve anlaşılır olup olmadığını, kulağa hoş gelip gelmediğini yerinde deneyebiliyoruz. Bu, metnin anlamını doğru şekilde aktarmamıza yardım ediyor.”
Çalışma yönteminiz nedir?
“Her bir proje bir ekibe tayin edilir. İlk olarak, ekibin her bir üyesi metnin duygu ve düşüncesini anlamak, temel yapısını çözmek ve hedef kitleyi tespit etmek için İngilizce metni okuyor. Kendimize şunları soruyoruz: ‘Bu makale ne anlatmak istiyor? Makalenin teması ve amacı ne? Bu makale bana ne öğretecek?’ Bu aşamada güzel bir tercüme yapmamıza yardım edecek fikirler geliştiriyoruz.”
“Daha sonra, ekip üyeleri düşüncelerini paylaşıyor, böylece herkes birbirinden birçok şey öğreniyor. Örneğin şu sorulara cevap arıyoruz: Makaleyi tam olarak anladığımıza emin miyiz? Aynı üslubu nasıl aktarabiliriz? Amacımız orijinal metnin okuyucuda bıraktığı etkinin aynısını kendi okuyucumuzda da yaratabilmek.”
Bir tercüme ekibi nasıl çalışır?
“Okuyucularımızın metni ilk okuyuşta anlamalarını istiyoruz. Bunun için tercüme ettiğimiz her paragrafı sesli olarak birkaç kez okuyoruz.”
“Tercüman paragrafı çevirirken diğerleri kendi bilgisayar ekranlarından onu takip ediyor. Herhangi bir fikir atlanmış mı ya da eklenmiş mi diye kontrol ediyoruz. Ayrıca çevrilen paragrafı dil bilgisi, yazım kuralları ve doğallık açısından da kontrol ediyoruz. Sonra biri paragrafı sesli olarak okuyor. Eğer okurken bir yerde takılırsa bunun sebebini bulmaya çalışıyoruz. Tercüme bitince, bir kişi tüm makaleyi sesli olarak okuyor, o sırada diğerleri de sorun olarak gördükleri yerleri belirliyor.”
İşiniz epey ayrıntılıymış!
“Evet, öyle. Günün sonunda yorulduğumuz bir gerçek. O yüzden malzemeyi ertesi sabah taze bir zihinle tekrar okuyoruz. Birkaç hafta sonra Yazı Departmanı bize metinde yaptığı son düzeltmeleri gönderiyor. Daha sonra tercümemizi tekrar okuyup son bir kontrol yapıyoruz.”
Ne tür bilgisayar programları kullanıyorsunuz?
“Tabii ki bilgisayarlar hâlâ tercümanların yerini alamıyor. Ama Yehova’nın Şahitleri, tercüme işini kolaylaştıracak bazı bilgisayar sistemleri geliştirdi. Örneğin, sık kullanılan terimleri ve sözcükleri bir arada bulundurduğumuz bir çeşit sözlük kullanıyoruz. Ayrıca, bu dile çevrilmiş her şeyi bulabileceğimiz bir program var. Bu sayede tercümede daha önce karşılaşılan zorluklara ekiplerin nasıl çözümler bulduklarını görebiliyoruz.”
İşiniz sizin için ne ifade ediyor?
“Çevirdiğimiz malzemeyi insanlara verilecek bir hediye gibi görüyoruz. Ve bu değerli hediyeyi yaptığımız çeviriyle onlara en güzel şekilde sunmak istiyoruz. Bir kişinin dergilerimizde veya internet sitemizde okuduklarından etkilenebileceğini ve hayatında olumlu değişiklikler yapabileceğini düşünmek bizi çok heyecanlandırıyor.”
Yaşam Boyu Yarar Sağlayacak Bilgiler
Dünya çapında milyonlarca kişi Yehova’nın Şahitlerinin yayınlarını kendi dillerinde okumaktan büyük yarar görüyor. Şahitlerin yayınlarında, videolarında ve jw.org web sitesinde günlük yaşamda kullanabileceğimiz yararlı bilgiler vardır. Bu bilgiler Yaratıcının Sözü olan Kutsal Kitaba dayanır. Adı Yehova olan Tanrı, Kutsal Sözündeki bilgilerin “her millete, her kabileye, her dile” ulaşmasını istiyor (Vahiy 14:6). *
^ p. 4 Metinler ilk olarak İngilizce hazırlanır.
^ p. 25 Kendi dilinizde veya başka yüzlerce dilde bulunan ses kayıtlarını, videoları ve diğer yayınları görmek için www.jw.org sitesini ziyaret edin.
JW.ORG
Yehova’nın Şahitlerinin resmi web sitesi
750’den fazla dilde
Yaratıcıyı Dinleyin ve Sonsuza Dek Yaşayın
Yehova’nın Şahitleri tarafından yayımlanan kitapçık
640’tan fazla dilde
Gözcü Kulesi
Yehova’nın Şahitleri tarafından yayımlanan dergi
250’den fazla dilde
Uyanış!
Yehova’nın Şahitleri tarafından yayımlanan dergi
100’den fazla dilde
“Bazı sağlık sorunlarım var. Doktorumun tavsiyelerine ek olarak, kendi anadilim olan Madagaskar dilindeki Uyanış! dergisinde okuduklarımdan çok yararlandım. Bu dergi sayesinde öfkemi nasıl kontrol edebileceğimi öğrendim. Dergide sağlıklı beslenme ve egzersizle ilgili görüşlere de yer veriliyor. * Okuduklarımı uyguladıkça sağlığım daha iyiye gitti” (Ranaivoarisoa, Madagaskar).
“Bir endokrinolog olan doktorum ders verirken Gucerat dilindeki Uyanış! dergisinin makalelerini kullanıyor. Bir okulda uyuşturucunun ve alkolün kötüye kullanımı hakkında ders vermiş. Birkaç hafta sonra bazı öğrenciler Uyanış! dergisindeki bilgiler sayesinde babalarının artık paralarının çoğunu alkole değil çocuklarına harcadığını söylemiş” (Janet, Hindistan).
^ p. 52 Uyanış! dergisi belirli bir beslenme veya tedavi yöntemi önermez. Herkes beslenme ve egzersiz hakkında kişisel kararını vermeden önce seçeneklerini dikkatle gözden geçirmelidir.
Angola’da yaşayan bir anne Uyanış! dergisine şöyle yazdı: “Sekiz yaşındaki oğlum kalemlerini kaybetmiş, o yüzden arkadaşlarının kalemlerini almış. Jw.org’da Portekizce Çalmak Kötüdür videosunu seyredince cesaretini toplayıp kalemleri aldığını itiraf etti. Onunla beraber okula gitmemi istedi. Okulda arkadaşlarından özür diledi ve kalemlerini neden geri verdiğini açıkladı. Öğretmeni videoyu tüm sınıfa göstermemize izin verdi. Videoyu izledikten sonra bazı öğrenciler ‘Bir daha bir şey çalmayacağız!’ dediler.”
Dil Öğrenmek İçin Bir Araç
Yehova’nın Şahitleri 2014 yılında JW Language adlı ücretsiz bir elektronik uygulama çıkardı. Bu uygulama Kutsal Kitabı yabancı dillerde öğretmeye yardım amacıyla hazırlandı. Uygulama Almanca, Bengali, Çince, Endonezya dili, Fransızca, Hintçe, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca, Japonca, Kore dili, Myanmar dili, Portekizce, Rusça, Svahili dili, Tagalog dili, Tay dili ve Türkçeyi kapsamaktadır.