Değirmen, tahılları öğütmeye yarayan araçlardan biridir. El değirmeni, su değirmeni ve yel değirmeni gibi çeșitleri bulunmaktadır. Günümüzde, neredeyse tamâmen terkedilmesi sonucu köy ve kasabalarda ayakta kalan değirmenler günümüzde turistik bir konuma kavuşmuştur.
İçindekiler
1 Değirmenin Târihi Gelişimi
2 Değirmen Çeşitleri
2.1 Yel Değirmeni
2.2 Su Değirmenleri
2.3 Elektronik Değirmenler
3 Değirmen Taşı
4 Farklı Amaçlarda Değirmen
5 Dipnotlar
6 Kaynakça
7 Dış bağlantılar
Değirmenin Târihi Gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]
Değirmenlerin kullanılmaya başlanması Milat'tan önceki yüzyıllara dayanır. MÖ 600'de, Araplar tarım yapabilmek amacıyla yel değirmenini icâd ettiler.[kaynak belirtilmeli] Bu olay, aynı zamanda değirmenin icadı olarak da nitelendirilebilir. Bu tarihten 500 yıl sonra bugünkü Eski Yugoslavya ve Arnavutluk'ta su değirmenleri kullanılmaya başlandı. Bunların çalıştırılması için çok hızlı akan nehirlere ihtiyaç vardı.
Laterculi Alexandrini adlı eserde, MÖ 4. yüzyılda antik mühendis Abdaraxus'un dikey su değirmenini icat ettiğinden bahsedilir.
Günümüzde ise elektrik enerjisiyle ve akaryakıtla çalışan değirmenler geliştirilerek kullanılmaya başlanmıştır. Artık eski yel ve su değirmenlerinin yerine bu motorlu değirmenler kullanılmaktadır.
Değirmen Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Değirmenler yel, su ve elektronik olmak üzere, kullandığı enerjiye göre üçe ayrılır.
Yel Değirmeni[değiştir | kaynağı değiştir]
Yel değirmeni
Yel (rüzgâr) enerjisine bağlı olarak çalışan ve su değirmeninde olduğu gibi çalışırken yakıt tüketmeyen değirmeni türüdür. MÖ 600'de Araplar'ın yapmak için icat etmişlerdir.Eski olmasına rağmen bugün de yel değirmenlerine rastlanır. Çalışmak için mutlaka rüzgâr enerjisine gerek duyar.Rüzgâr olmadığında hayvan gücüyle çalıştırılır.
Su Değirmenleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Su değirmeni
Su enerjisine bağlı olarak çalışan ve yel değirmeninde olduğu gibi yakıt harcamadan çalışan değirmen türüdür. MÖ 100 yılında Eski Yugoslavya ve Arnavutluk'ta ilk kez kullanılmaya başlandı. Bunların çalışması için çok hızlı akan nehirler gerekiyordu. Bunun için su değirmenleri nehir kenarlarına kuruludur.Bazı su değirmenleri üstten akan suyla çalışır.
Elektronik Değirmenler[değiştir | kaynağı değiştir]
Yakıt enerjisiyle çalışırlar. Hangi yıl kullanılmaya başlandığı hakkında kesin bir bilgi yoktur. Her türlü iklim koşulunda kullanılabildiği için daha kullanışlıdır.
El değirmeni taşları (Şarkışla - Merkez)
Değirmen Taşı[değiştir | kaynağı değiştir]
Tahılları öğütür. Yel değirmenlerinin 360 derece sadece bir kez dönmesi, değirmen taşının aynı işi 50 kez tekrarlamasına yol açar.
Farklı Amaçlarda Değirmen[değiştir | kaynağı değiştir]
Değirmen, tarihte maddeleri öğütmekten başka amaçlarla da kullanılmıştır. Örneğin Hollanda'daki yel değirmenleri bir zamanlar polder denilen, sular altında kalmış toprakları sudan kurtarmak için kullanılmıştır.
Cevher Hazırlama işlemlerinde cevherlerin boyunu küçültme amacıyla farklı değirmen tipleri de kullanılmaktadır. Aktarılan ortam sistemiyle çalışan bu değirmenler; bilyalı değirmenler, çubuklu değirmenler, otojen değirmenler ve yarı-otojen değirmenler olarak sınıflandırılır.[1]
Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]
^ Önal,G., Ateşok, G., & Perek, K. T. (2014). Cevher Hazırlama El Kitabı. İstanbul: Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı. ISBN 978-975-7946-39-7. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
Johannes Mager, Günter Meißner, Wolfgang Orf: Die Kulturgeschichte der Mühlen. Edition Leipzig, Leipzig 1988. ISBN 978-3-361-00208-1. (Almanca)
Wolfgang Kuhlmann: Wasser, Wind und Muskelkraft. Die Getreidemühle in Legenden und Fakten. Hrsg.: Deutsche Gesellschaft für Mühlenkunde und Mühlenerhaltung. Petershagen-Frille 2012, ISBN 978-3-00-037659-7. (Almanca)
Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]
El Değirmeni Fotoğrafları
g
t
d
Rüzgâr gücü
Rüzgâr gücü
Çevreye etkisi
Yüksek irtifa
Tarihi
Kara taşıtları
Açık deniz
Türbinler
Yel değirmeni
Rüzgâr türbinleri
Aerodinamik
Paraşütlü
Çapraz rüzgâr uçurtması
Darrieus
Tasarım
Yüzen
Savonius
Mikro
Konvansiyonel olmayan
Dikey eksenli
Rüzgâr gücü endüstrisi
Danışmanlık şirketleri
Tarla yönetimi
Üreticiler
Yazılım
Windmade
Rüzgâr çiftlikleri
Müşterek tasarruf
Ülkelere göre tarlalar
Denizüstü tarlalar
Karaüstü tarlalar
Kavramlar
Betz Kanunu
Kapasite faktörü
EROEI(Enerji Yatırımından Sağlanan Enerji)
Tahmin
Şebeke enerjisi depolama
HVDC
Süreklilik
Güvenilirlik
Merdiven Değirmeni
Toplam enerji kazancı
Kaynak değerlendirilmesi
Depolama
Sübvansiyonlar
Rüzgâr profili güç kanunu
Otorite kontrolü
BNE: XX542878
BNF: cb12468050v (data)
GND: 4040457-2
HDS: 013884
LCCN: sh85085422
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Değirmen&oldid=26196798" sayfasından alınmıştır
Kategori:
Su
Gizli kategoriler:
KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi
Kaynaksız anlatımlar içeren maddeler
BNE tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
HDS tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
ISBN sihirli bağlantısını kullanan sayfalar
Sayfa en son 07.31, 17 Eylül 2021 tarihinde değiştirildi.
Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.