Graham Wallas tarafından önerilen dört aşama, yaratıcı sürecin en çok kabul gören modellerinden birini oluşturur. Bunları bilmek ve takip etmek, herhangi bir yaratıcı süreçte bize yardımcı olabilir.
Büyüleyici Bir Optik İllüzyon: Venüs Etkisi
Gustav Klimt ve Psikolojik Gerçeği Arayış
Goya'nın "Kara Resimler"indeki Psikoloji
Yaratıcı süreç tam da budur: bir süreç. Bu nedenle, birkaç adımın sistematik bir şekilde gerçekleştirilmesini içerir. Bu konuda birkaç yaklaşım vardır. Bununla birlikte, en iyi bilinenlerden biri Graham Wallas’ın önerdiğidir. Wallas, yaratıcı sürecin dört aşaması olduğunu öne sürdü.
Uzun bir süre, yaratıcı sürecin, yaratıcıya ilham vermek için müdahale eden ilham perileri veya dahiler gibi dış etkenlerle ilgili olduğuna inanılıyordu. Ancak bugün, yaratıcılığın yoğun ve karmaşık beyin aktivitesinin sonucu olduğunu biliyoruz. Bununla birlikte, tam olarak nasıl çalıştığı hala bir sır.
Graham Wallas bir üniversite profesörü ve siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler teorisyeniydi. Çeşitli alanlarda liderliğiyle dikkat çekti ve diğer meslektaşlarıyla birlikte Londra’da London School of Economics’i kurdu. Ayrıca, yaratıcı süreçle ilgili en ilginç teorilerden birinin sorumlusuydu. Bunun ne içerdiğini görelim.
“Yakın veya uzak gelecekteki felaketleri önlemek istiyorsak, insanlık olarak yaratıcı düşünmeye ihtiyacımız var.”
– Graham Wallas
Fikirler ve yaratıcılık
Fikirler, bir insanın akıl yürütmesinden veya hayal gücünden kaynaklanan zihinsel temsillerdir. Yansıma süreçleri, yaratıcılık ve zekayı uygulama yeteneği ile ilişkilidirler. Kavramlar fikirlerden doğar. Kavramlar, sanatsal, bilimsel veya diğer her türlü bilginin temelidir.
Yaratıcılık, mevcut olanlardan başlayarak yeni kavramlar veya fikirler üretme yeteneğidir. Genellikle bir sorunu çözmeye çalışır. Bu, yapıcı hayal gücü ve farklı düşünmeyi içerir.
Yaratıcılık insan bilişinin bir özelliği olsa da, çeşitli hayvan türlerinde de mevcuttur. Ancak, algoritmik bilgi işlem sistemlerinde kesinlikle yoktur. İnsanlarda, yaratıcı süreç son derece karmaşıktır ve iki beyin yarım küresi arasında iletişim gerektirir. Bunlar, diğer yönlerin yanı sıra hafıza ve zekayı da kapsar.
Yaratıcılığın kaç zihinsel sürece katılabileceği bilinmiyor. Bununla birlikte, uzmanların bildiği şey, bunun hayal gücüyle yakından ilişkili olduğudur. Bu, eylemleri, sonuçları veya girişimleri gerçeğe dönüştürmeden önce soyut bir alanda yeniden yaratmamıza izin veren zihinsel bir güçtür.
Graham Wallas ve yaratıcı sürecin dört aşaması
Yaratıcı fikirlerin üretilmesini analiz eden ve sentezleyen çeşitli yaklaşımlar olsa da en dikkat çekici olanlardan biri Graham Wallas tarafından ortaya atılan yaklaşımdır. Bu, yaratıcı sürecin belirli bir sırayı takip eden dört aşaması olduğuna dair bir model önerir. Bunlar aşağıdaki gibidir:
Aşama 1: Hazırlık
İlk aşama, belirli bir bağlamda bir sorunu tanımlamaya çalışır. Halihazırda mevcut olan bilgilerin çoğunun derlenmesini içerir. Ayrıca, bilinçli ve gönüllü bir anlama ve analiz çabası gerektirir.
Burada, bazı durumlarda, bu aşamada sorunun kendisinin bir sorun olarak tanımlanmayabileceğini açıklığa kavuşturmakta fayda var. Bu, onu belirtmek için daha fazla karmaşıklığa ve keskinliğe ihtiyaç duyulduğu anlamına gelir. Diğer durumlarda, sorun daha çok bir zorluk, meydan okuma veya görev olarak algılanabilir. Her durumda, bu aşamanın temel yönü, durumun ve sonuçlarının tam olarak anlaşılmasıdır.
2. Aşama: Kuluçka
Yaratıcı sürecin bu aşaması, belirsiz bir süre boyunca problemden kopma ile karakterize edilir. Bu dönem, zorluğun çözülmesine yardımcı olan fikirlerin ortaya çıkması ve bilinçsizce işlemesi için gereklidir.
Fikirler kendiliğinden ortaya çıkacaktır. Bir rüyada görülebilirler, dışarıda yürürken veya aslında herhangi bir zamanda düşünülebilirler. Bazı durumlarda, birçok insan sabrını yitirdiği için bu aşamada vazgeçer. Bu, yaratıcı sürece bir son verir.
Aşama 3: Aydınlanma
Yaratıcı sürecin tüm aşamalarından aydınlatma, fikirlerin şekillenmeye başladığı zamandır. İlk problemi çözme seçeneklerinin ortaya çıkmaya başladığı ana karşılık gelir. Bazı yazarlar buna “eureka anı” diyor. Fikrin somut bir şeye dönüştüğü aşamadır.
Bu aşama aynı zamanda en büyük kişisel tatmin anını da içerir. Aslında, yapılan yatırımın ödülüdür. Ayrıca, daha önce kimsenin geçmediği bir yol boyunca bir çözüm bulabilme gerçeğini içerir.
4. Aşama: Doğrulama
Doğrulama aşamasında amaç, nihai sonucun belirli yönlerini düzeltmek veya iyileştirmek için sonuçları değerlendirmektir. Benzer şekilde, yaratıcı sürecin gerekli aşamalarını izleyerek meyvelerini verip vermediğini ve beklentilerini karşılayıp karşılamadığını doğruladığı noktadır.
Aksi takdirde, kuluçka aşamasına geri dönmek ve hedefe ulaşmak için yeni seçenekleri düşünmek gerekecektir. Burada şunu belirtmek gerekir ki, temel hususlar baştan dikkate alınmasaydı, her şeye yeniden başlamak gerekirdi. Çoğu durumda, bu aşama sonuçların sosyalleştirilmesini de içerir.
Bazı ek hususlar
Son olarak, yaratıcı sürecin tüm aşamalarının kendi zorluklarını sunduğuna dikkat edilmelidir. Hem entelektüel bir kısım hem de duygusal bir kısım vardır.
Örneğin, belirli zorlukların nasıl yönetileceğini bilmek gerekebilir. Bunlar, ileriye doğru bir adım atarken ve önceden tahmin edilmeyen bazı değişkenlerin var olduğunu keşfederken her zaman ortaya çıkan türlerdir. Aslında, bu tür sorunlar çoğu zaman tüm projenin aniden terk edilmesine neden olur.
Benzer şekilde, baskı ya da sonuçları bir an önce görme arzusu da işi önceden bozabilir. Nitekim bu tür bir sürecin kendi ritmi vardır. Bu nedenle, yaratıcı fikrin gerçek sonuçları olan bir uygulamaya dönüşmesi için her zaman sabır gereklidir.
Yaratıcılık Doğuştan Mı Gelir, Yoksa Öğrenilir Mi?
Yaratıcılık sadece görsel sanatlar ile kısıtlı bir bağlam değildir, ve herkes doğuştan bir parça yaratıcılık taşısa da bunu öğrenmek de mümkündür. Daha fazla oku »
Kaynakça
Impulsa, C. (2018). Las 4 etapas del proceso creativo según Graham Wallas.
İlginç Başlıklar
Sanat ve psikoloji
Büyüleyici Bir Optik İllüzyon: Venüs Etkisi
Sanatçıların resimlerinde neden ayna kullandığını hiç merak ettiniz mi? Şans eseri değil. Gerçekten de, sanat eserlerindeki optik efektler, sanatçılar tarafından…
Sanat ve psikoloji
Gustav Klimt ve Psikolojik Gerçeği Arayış
Gustav Klimt, 1862 yılında Viyana’da dünyaya gelmiştir. Viyana Secession olarak bilinen resim okulunun kurucusudur. Buna ek olarak 1893 yılında duvar…
Sanat ve psikoloji
Goya’nın “Kara Resimler”indeki Psikoloji
Francisco de Goya’nın Kara Resimler eserlerinin psikolojisi hala gizemini korumaktadır. Quinta del Sordo’yu süsleyen bu gizemli ve ürkütücü tablolar, yorgun ve…
Sanat ve psikoloji
Şiirin Büyüsü ve Acıyı Dindirme Becerisi
Şiirin büyüsü, hayatınızın, kalbinizin bir milyon parçaya bölünmüş gibi hissettiğiniz o anlarında içerisinde bulunduğunuz o acıyı hafifletebilir. Düşünceniz parçalandığında ve…
Sanat ve psikoloji
Medusa ve Perseus Miti: Korkuya ve Sanata Dair
Bazılarına göre Medusa ve Perseus miti korkuya ve kendinizi sanat aracılığıyla kurtarmanızın nasıl mümkün olduğuna dair bir metafordur. Diğerlerine göre…
Sanat ve psikoloji
Olağanüstü Bir Ses: Mercedes Sosa
Mercedes Sosa, hayatı boyunca duygularını kontrol altında tutmakta son derece zorlandığı iki konser vermiştir. Bunlardan ilki İspanya’daki ilk turunda 1973 yılında Barselona’da gerçekleşmiştir. O dönemde ülkenin yönetimi diktatör Francisco Franco’da bulunuyordu. Bu nedenle konserlerinin reklamının yapılması da yasaklanmıştı. Ancak yine…
Sanat ve psikoloji
Aşk ve Ölüm Tablolarının Ressamı: Edvard Munch
Edvard Munch, Norveçli bir ressam ve baskı resim sanatçısıdır. Eserleri özellikle psikolojik temaları çağrıştırır. Bir ressam olarak ürettiği eserlerin, 19.…
Sanat ve psikoloji
Joaquin Phoenix ve Oscar Konuşması
Akademi ödülünü elinde tutuyordu fakat bu ödüle pek de değer veriyormuş gibi görünmüyordu. Kendine güven duygusunu yansıtan ses tonu kimi zamanlar utangaç ifadeler ve davranışlar sergileyen, kimi zaman da duyguların yoğunluğunu yaşayan o adamdan biraz uzak bir görüntü çiziyordu. Joaquin…
İlginç makaleler
Duygular
Hayal kırıklığı ve Depresyon, Benzer Ama Farklı
Hayal kırıklığı ve depresyon genellikle son derece benzer görünmektedir. Aslında , her iki durumda da acı, ilgisizlik, yorgunluk, hayal kırıklığı…
Diyet ve Beslenme
Nasıl Yemek Yediğiniz Kişiliğinizi Tanımlar
Nasıl yemek yediğinizin kişiliğinizi belirlediğini düşünüyor musunuz? Juliet A. Boghossian’a göre öyle. Kişilik tiplerinin insanların yemek yerken nasıl davrandığına göre…
Klinik psikoloji
Bilime Göre Erkekler ve Kadınlar Depresyonu Farklı Yaşıyor
Erkekler ve kadınlar depresyonu farklı yaşarlar. Aslında ıstırap ve duygusal acı her iki cinsiyette de aynı olmasına rağmen, semptomları yönetme…
Kültür
Arkadaşlarınızla Yapabileceğiniz 20 Eğlenceli Şey
Arkadaşlarınızla yapabileceğiniz birçok eğlenceli şey var. Bu yazıda, hava nasıl olursa olsun yapılacak bazı şeyler bulacaksınız. Bazıları ücretsiz olduğu veya…
Biz Kimiz
Kullanım hüküm ve koşulları
GİZLİLİK POLİTİKASI
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.
Biz Kimiz
Kullanım hüküm ve koşulları
GİZLİLİK POLİTİKASI
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
© 2021 Aklınızı Keşfedin | Psikoloji, filozofi ve sanat ile ilgili konulardaki fikir ve eğlence blogu.
International: Português | English | Deutsch | 日本語 | Italiano | Español | Suomi | Français | Polski | Dansk | Norsk bokmål | Svenska | Nederlands | 한국어
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.