Muş ili Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer almaktadır. Doğudan Ağrının Patnos ve Tutak, Bitlis’in Ahlat ve Adilcevaz, kuzeyden Erzurum’un Karayazı, Hınıs, Tekman, Karaçoban, batıdan Bingöl’ün Karlıova ve Solhan, güneyden ise Diyarbakır’ın Kulp, Siirt’in Sason ve Bitlis’in Güroymak ve Mutki ilçeleri ile çevrilidir.
Muş Güney Doğu Toros Dağlarının uzantısı olan Haçreş dağlarının önemli zirvelerinden Kurtik Dağının kuzeye bakan yamaçlarında, Çar ve Karni derelerinin aktıkları vadiler arasında kuruludur.
Muş’un ilk ne zaman kurulduğu ve adının kaynağı kesin olarak bilinmemektedir. Muş adına dair pek çok rivayet vardır. Bir rivayete göre Muş adı, şehre, Asurlulardan kaçarak Muş yöresine gelen İbrani kabilelerinden biri tarafından verilmiştir. Nitekim 1914 Bitlis Vilayet Salnamesinde Muş adının İbrani’ce “Sulak verimli ve otlak” anlamına gelen “Muşa” kelimesinden geldiği ileri sürülmüştür. Muşun, geçmişten günümüze yemyeşil ve sulak bir ovaya sahip olması, bu rivayetin tümüyle asılsız olmadığını, nispeten belirli bir gerçeğe dayandığını gösterir.
Bir diğer rivayete göre Muş adı, İÖ. 12. yy. Ege göçlerinden sonra ilk kez Asur kaynaklarında adı geçen ve Yukarı Dicle Vadisine yerleştikleri bildirilen Muşkiler’den gelmektedir. M.Ö. II. Binin ikinci yarısında Orta Anadolu’da Hatti egemenliğine son vererek doğuya doğru genişleyen Muşkiler’in bir kolu Muş yöresine gelerek şehrin temelini atmıştır. Daha sonradan buradan Asur topraklarına girmişlerdir. Asur kaynaklarında İÖ. 12-8 y.y. arasında adlarından sık sık bahsedilen Muşkiler’in İÖ. 12 y.y. ilk yarısında büyük bir ordu ile Toros dağlarını aşarak güneye indikleri ve Asur’un sınır kentlerini tehdit ettikleri biliniyor. Bu dönemde Muşkiler’in bir kolu Muş kentini kurarak buraya yerleşmiş olabilirler.
Muş’un kuruluşu ve adına dair diğer bir rivayet ise dini kaynaklıdır. Buna göre, Muş’un Hz. Nuh’un oğlu Yasef’in (Yusuf) torunu Muş oğullarınca kurulduğu rivayet edilmektedir. Öte yandan, Muş Arapça’da “Şeffaf, Parlak” Farsça’da ise “Nehirlerde yolcu taşıyan küçük gemi” anlamlarına gelmektedir.
İlk çağda Muş'u da içine alan bölgeye “Taronitit” deniyordu. Bu bölgenin merkezi durumundaki Muşun adı da kimi kaynaklarda “Taron” olarak geçmektedir. Aynı kelime, İslam çağlarında “Taron” olarak kullanılmıştır.
Değişik çağlarda çok büyük savaşların, yağmaların yapıldığı, büyük göçlerin ve yıkımların ortasında kalan Muş barışa kavuştuğu dönemlerde hızla ilerleyerek ilerlemeye müsait bir bölge olduğunu ulaştığı parlak dönemlerle ispat etmiştir.
Muş çevresinde bulunan birçok tarihi eserde Muşkilerin alâmeti olan yonca kabartmasına rastlamak mümkündür. Muşkilerin Anadolu'da yayılma tarihleri İÖ. 2000 yani günümüzden 4000 yıl öncesine rastladığına göre Muş'un tarihçesini 4 binli yıllardan başlatmak yanlış olmaz. Doğal, tarihi ve kültürel değerler bakımından büyük bir turizm potansiyeline sahip olan Muş, Doğu Anadolu'nun Yukarı Murat-Van bölümünde, Çar Deresi ve Korni Deresi arasındaki ovaya kurulmuştur.
Urartulardan başlayan köklü kültür tarihi, ilin hiç şüphesiz en önemli turizm kaynağıdır. Kış ve doğa sporları bakımından büyük bir potansiyele sahip Muş ilinde henüz bu yönde yeterli turizm yapılanması bulunmamakla beraber, çalışmalar sürdürülmektedir.
why do people cheat click redirect
Eğitim Kurumları
1.İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi (Muş Alparslan Üniv.) -
2.Fen Bilimleri Enstitüsü (Muş Alparslan Üniv.) -
3.Sosyal Bilimler Enstitüsü (Muş Alparslan Üniv.) -
4.Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Muş Alparslan Üniv.) -
5.Sağlık Yüksekokulu (Muş Alparslan Üniv.) -
6.Meslek Yüksekokulu (Muş Alparslan Üniv.) -
7.Muş Alparslan Üniversitesi -
8.Eğitim Fakültesi (Muş Alparslan Üniv.) -
9.Fen Edebiyat Fakültesi (Muş Alparslan Üniv.) -
Kütüphaneleri
Yazarları
1.Abdulbaki Aydın # -
2.Cafer Barlas - جعفر برلص
Bu şehirde kayıtlı üyeler
Kullanıcı Yorumları
! Yorum yazabilmeniz için üye olmalısınız.
Üyelik için lütfen sayfanın üst kısmında yer alan"Üye Giriş | üye ol" linkine tıklayınız.
Kayıt Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 26.12.2008
Eski Eserler Kütüphanesine Hoşgeldiniz!
Hesap İşlemleri
Email: Şifre: Şifremi Unuttum
Üye değil misiniz? Üye olun!
Eski Eserlere üye olarak, kütüphanenimiz ve eserlerimiz hakkında paylaşımlardan hesabınız üzerinden faydalabilirsiniz...