Bebek bakımı ve çocuk yetiştirme süreci bazı zorlukları da beraberinde getiren bir dönemdir. Ebeveynler için duygusal iniş çıkışların kaçınılmaz olduğu bir süreçtir. Bebeği ile iyi vakit geçiren ebeveynler yeri geldiğinde zorlandıkları ve nasıl başa çıkacaklarını bilemedikleri zorlayıcı anlarla da karşı karşıya kalabilmektedir. Bu durumlarda duyguları kontrol edememek, öfkelenmek oldukça doğal olsa da ebeveynin tepkisini kontrol etmesi ve bağırmak gibi davranışlara başvurmaması bebeğin psikolojik sağlığı için oldukça önemlidir.
Bebeklik döneminde duygusal gelişim
Bebeklere bağırmanın bebeğin gelişimi üzerindeki etkisini anlayabilmek için öncelikle bebeğin duygusal gelişimini bilmek gerekmektedir. Duygusal gelişimin iki yönü bulunur, bunlardan ilki duyguları ifade edebilmek, bir diğeri de karşıdaki insanın duygularını anlayabilmektir.
Duyguları ifade edebilmenin kapsamında duyguları tanımak, yorumlayabilmek ve duyguların kabul görmesi de bulunmaktadır. Duygularını tanımaya başlayan bebek için bu duyguları önce ebeveynin bebeğe yansıtması, bu duyguları isimlendirmesi ve kabul etmesi gerekmektedir. Doğumu takip eden aylarda duygusal gelişim bebeğin etrafındaki insanlar ile ilişkisine bağlıdır. Duygusal gelişim sürecinde bebek duygularını ifade etme yöntemlerini ebeveynlerinin bunu nasıl yaptığını gözlemleyerek öğrenmektedir.
İlk aylarda bebek,
Ani ve yüksek seslerden korkar,
Sakinleşmek ve duygularını kontrol edebilmek için ebeveynine ihtiyaç duyar,
Ebeveyninin gerginliğini çabuk hisseder ve huzursuz olur.
İstek ve ihtiyaçlarını ağlayarak dile getirir, ebeveyn özellikle anne dışındaki kişiler tarafından sakinleştirilmesi güçtür.
Bebek ağladığında , duygusal olarak zorlandığında bebeği kucağa almak, onu sakinleştirmek ve onunla ilgilenmek güven duygusunu geliştirmek için önemlidir.
Bebek Ebeveynlerinin Tepkilerinden Nasıl Etkilenir?
Bebek, hayatının ilk yılında her alanda ebeveynlerine ihtiyaç duyar, adeta onlara muhtaçtır. Karnının doyurulması, ihtiyaçlarının giderilmesi, dünyayı keşfetmesi ve kendini tanıması gibi tüm alanlar ebeveynlerine bağlıdır. Ebeveynlerinin bebekleri ile ilgilenme şekilleri bebeğin dünya ile ilgili görüşlerini şekillendirir. Bebek, dünyanın güvenilir bir yer olup olmadığına ebeveynleri ile ilişkisi üzerinden karar verdiği gibi öz değerini de ebeveynlerinin kendisine karşı davranışları üzerinden değerlendirir. Bu ışıkta bakıldığında ebeveynlerin bebeğe karşı olumlu ya da olumsuz tepkileri bebeği doğrudan etkilediği net bir şekilde görülmektedir. Şefkat ve anlayışla duyguları kabul edilen bir bebek dünyayı güvenilir bir yer olarak algılar, kendisi ile ilgili olumlu bir algı geliştirir ve ileride sağlıklı sosyal ilişkiler kurabilir. Diğer taraftan sıklıkla öfke ile karşılaşan, duyguları kabul edilmeyen bir bebeğin dünyanın güvenliği ile ilgili algısı sorunlu, kendisi ile ilgili algısı olumsuz olur ve ileride insanlarla kuracağı ilişkilerde yüksek ihtimalle kendisi de öfke ile karşılık veren bir birey haline gelir.
Bebeğe Bağırmanın Zararları Nelerdir?
Bebeğe sürekli bağırmak,
Bebeğin yüksek ses ve karşılaştığı öfke nedeniyle korkmasına,
Ebeveynine olan güveninin sarsılmasına,
Özgüveninin sarsılmasına,
Çekingen, içine kapanık, duygu ve fikirlerini dile getirmeyen bir birey olmasına,
Öfke duygusunu ifade etme yönteminin bağırmak olduğunu öğrenmesine ve ileride onun da ebeveyne ve etrafındaki insanlara bağırmasına neden olur.
Bağırmanın sonucunda davranışın durduğu düşünülse de aslında bu anlık bir durgunluktur. Bebek veya çocuk kendisine bağırıldıktan hemen sonra davranışı durdursa da belli bir süre sonra aynı davranışı tekrar sergiler. Bir süre sonra bağırma tepkisine alıştığı için bağırmak davranışı o an bırakması için bile yeterli olmaz. Bu da içinden çıkılması zor bir döngü oluşturur. Ebeveynin her seferinde daha sert olmak zorunda kaldığı bir döngü.
Bebeğe bağırmak ebeveyn ve çocuk arasında sağlıklı bir iletişim kurulmasının da önüne geçmektedir. Ebeveyn bebeğin asıl duygusunu ve ihtiyacını anlayamadığı gibi bebek de ebeveyninin tepkisini anlamlandıramaz.
Bebeğe bağırmak her ne kadar fiziksel şiddet uygulamak gibi önemli bir sorun gibi görünmese de bir duygusal şiddet türüdür ve sürekli olduğunda bebeğin psikolojik sağlığına ciddi zararlar verebilir. Ebeveyn ve çocuk arasındaki güç dengesizliği fiziksel şiddet ve bağırma gibi davranışlarla pekiştirilir ve kötüye kullanılmış olur. Bu gibi tepkiler karşısında bebek kendini çaresiz ve korunmasız hissetmektedir.
Bebeğe Bağırmanın Önüne Nasıl Geçebiliriz?
Ebeveynlerin bebek ve çocuklarına bağırmasının arkasındaki nedenler genellikle şunlardır; bebeğin/çocuğun ebeveynin ciddi olduğunu anlamasını sağlamak, bebeğin/çocuğun dinlemesini sağlamak ve dikkatini çekmek, ebeveynin kendi duygu ve tepkilerini kontrol edemiyor olması ve bebeğin sergilediği davranışı ebeveynini sinirlendirmek için yaptığına dair inanç.
Bebeğe bağırmanın önüne geçmenin ilk adımı ebeveynin duygu farkındalığını geliştirmesidir. Ebeveyn kendi içsel süreçlerini izlemeli, duygularının vücudundaki sinyallerini anlamayı öğrenmeli ve öfkesini tetikleyen etkenleri belirlemesi gerekir. Bu şekilde ebeveyn bu duygu hissedildiğinde kontrolü eline alabilecektir. Duygularını ve duyguların etkisinde verdiği tepkilerini tanıyan birey bunları kontrol etme konusunda daha başarılı olur.
İkinci adım ise sakinleşme yöntemleri belirlemektir. Öfke duygusu oldukça doğaldır ve her ebeveyn bebeğine öfkelenebilir, önemli olan bu duyguyu nasıl yansıttığıdır. Öfke duygusunun sinyallerini aldığında kendisi için en uygun sakinleşme yöntemini uygulayan ebeveyn bebeğine vermesi gereken tepkiyi daha sağlıklı verecektir. Nefes egzersizleri, belli bir sayıya kadar saymak, kısa bir süre ortamdan uzaklaşmak gibi yöntemler sakinleşmeye yardımcı olabilir.
Ebeveynlerin kendilerine hatırlatmaları gereken şey bebeğin bu davranışı kendilerini kızdırmak için özellikle yapmadığıdır. Birkaç yaşındaki bebek henüz duygusal olarak olgunlaşmamış ve davranışlarını kontrol etme becerisini kazanamamıştır. Bu becerileri kazanması için ebeveynlerinin yönlendirmesine ve yardımına ihtiyaç duymaktadır.
Ebeveynin ciddiyetini bebeğe hissettirmesinin ve bebeğin dinlemesini sağlamasının bağırmaktan çok daha etkili bir yöntemi göz teması kurmaktır. Söylenmek istenen şey göz teması kurularak ve ciddi bir ses tonu ile söylendiğinde bağırmaktan daha etkili bir sonuç verecektir. Ebeveynin bebeğin davranışının sonucunu yaşatması, kararlı ve net bir şekilde kural ve sınırları belirlemesi de disiplin kurmanın en sağlıklı yöntemleri arasındadır. Örneğin; ebeveyn birkaç kere yapma dedikten sonra da oyuncağı ile sert bir şekilde oynayan bebeğine bağırmak yerine onunla göz teması kurarak “Oyuncak ile yere atmadan, böyle oynuyoruz” demesi daha etkili olacaktır. Eğer bebek aynı şekilde oynamaya devam ederse oyuncağın bir süre kaldırılması ve sert bir şekilde oynandığında zarar görmeyecek yumuşak bir oyuncağın önerilmesi daha öğretici ve kalıcı sonuçlar getiren bir yaklaşım olacaktır.
Ebeveynlerin sakin kalmayı her zaman başaramaması ve arada bir de olsa sesini yükseltmesi elbette ki olası bir durumdur. Ancak bu durumlarda da bir süre sonra bebeğin yanına gitmek özür dilemek ve bağırmanın yanlış olduğunu vurgulamak da ilişkiyi tamir edecek bir yöntemdir.
Yazar
Psikolog Fatma Hazal SARI
Üye olup, Haftalık Programımızı uyguladığınızda, 14 gün içinde çocuğunuzdaki değişimi fark edeceksiniz.
HEMEN ÜYE OLUN
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER YAZILAR
Boşanma Çocuğu Nasıl Etkiler?
Uzman Klinik Psikolog Mirey KASUTO
Boşanmanın çocuğu birçok yönden ve tüm hayatı boyunca etkileyebilir....
20 Temmuz 2017 - Perşembe
DEVAMI
Yeterince İyi Ebeveyn Misiniz?
Emel LEVİ
Mükemmel olmak yerine "Yeteri kadar" olsak?...
1 Mayıs 2018 - Salı
DEVAMI
Ailede Şiddet ve Önleme Yolları
Psikolog Fatma Hazal SARI
Çocuk ailede şiddetin hedefi olmasa ya da şiddete tanık olmasa bile bu durumdan olumsuz etkilenmektedir....
16 Ağustos 2021 - Pazartesi
DEVAMI
ARA
Düzenlendi
Başarılı bir şekilde güncellendi
×
Çocuğunuzun gelişim seviyesini görmek ve beyin gelişimini desteklemek için
ÜCRETSİZ ÜYE OLUN
a
KAPAT
×
Merhaba,
Tüm Türkiye'deki mekanları sizler için toparladık.
Çocuğunuzun gelişim seviyesini görmek ve beyin gelişimini desteklemek için
Hemen Başlayın
Silindi
Başarılı bir şekilde silindi
Hata
İşleminiz gerçekleştirilirken hata oluştu.
×
CocukluDunya'yı Deneyebilmeniz Için Size Bir Günlük Bedava Üyelik Açtık.
Çocuğunuzla Eğlenceli Zamanlar Dileriz.
KAPAT
×
Bedava üyeliğiniz bitti. Premium üyelik almak ister misiniz?
EVET
EVET
HAYIR
HAYIR
ÇocukluDünya
Premium Paket Avantajları
TEMEL PAKET
AYLIK PAKET
YILLIK PAKET
Gelişim değerlendirmesi SINIRLI
2500'den fazla eğitici oyun ve aktivite SINIRLI
Zeka kartları SINIRLI SINIRLI
Aktivite kitapları SINIRLI SINIRLI
Aylık gelişim bilgileri
Üye indirimleri SINIRLI SINIRLI
Psikologlara yazılı danışma -- --
Uzmanlarla söyleşi -- --
FİYAT ÜCRETSİZ 19,99 TL 119,99 TL
HEMEN AL
HEMEN AL
Premium pakete geçmek istemiyorum.
Henüz Premium Pakete Geçmek
İstemiyor musunuz?
Üzülmeyin, ÇocukluDünya'nın ücretsiz Temel Paketi ile de çocuğunuzun gelişimine destek olabilirsiniz.
Temel Paket
Gelişim değerlendirmesi
SINIRLI
Eğitici oyunlar ve aktiviteler
SINIRLI
Zeka kartları
SINIRLI
Aktivite kitapları
SINIRLI
Aylık gelişim bilgileri
Haftalık gelişim e-bültenleri
Üye indirimleri
SINIRLI
Psikologlara danışma
--
Uzmanlarla söyleşi
--
Çocuğumun gelişimi önemli! Premium Paket istiyorum.
Çocuğumun gelişimi önemli!
Premium Paket istiyorum.
Peki, Anladım
Peki, Anladım
×
Premium Paket Yenileme İptali
Devam ederseniz Premium paketinizin yenilemesi iptal edilecektir. Yenileme tarihine kadar Premium paketinizi kullanabilirsiniz, sonrasında paketiniz Temel pakete değiştirilecektir.
Çocuğumun gelişimi önemli! Vazgeç
Çocuğumun gelişimi önemli!
Vazgeç
ONAYLA
ONAYLA
×
Üyelik İptali
TAMAM
UZMAN GÖRÜŞÜ ÖNER
×
İlginiz için teşekkür ederiz. Maalesef özel sorulara cevap veremiyoruz.
Gönder
> > >
ÇocukluDünya
Hakkımızda
Ekibimiz
Üyelik İndirimleri
Üyelik Paketleri
Basında Biz
S.S.S.
Reklam ve Sponsorluk
İletişim
Blog
ÇocukluDünya Pazaryeri
Etkinlikler
Zeka Kartları
Aktivite Kitapları
Kitaplar
Oyun/Oyuncak
Aktivite Kutusu
Eğitici Setler
Çocuk Mekanları
Öne Çıkanlar
Ay Ay Bebek Gelişimi
Bebeklere bağırmak
Çalışan anne olmak
Bebekler için oyunlar
Anne sütünü zenginleştirme
Bebek oda sıcaklığı
Bebek muhallebisi
Arabada oynanabilecek oyunlar
Gebelik
Hamilelikte Bebek Gelişimi
Hamilelikte Beslenme
Hamilelikte Aşı
Gebelik Testi
Hamilelik Hormonları
13 Haftalık Gebelik
15 Haftalık Gebelik
18 Haftalık Gebelik
23 Haftalık Gebelik
31 Haftalık Gebelik
32 Haftalık Gebelik
Kullanım ve Gizlilik
Kullanıcı Sözleşmesi
Gizlilik Sözleşmesi
Gizlilik Politikası
ÇocukluDünya e-bültenine kayıt olun.
GÖNDER
Bizi Takip Edin
Copyright © 2021 Z Planet Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi. Her Hakkı Saklıdır.
Çerez Kullanımı
Kişisel verileriniz, mevzuata uygun olarak toplanıp işlenir. Detaylı bilgi almak için Verilerin Korunmasını inceleyebilirsiniz.