İmar planlarında hangi alanların emsale dahil edilip edilmeyeceği ile ilgili birçok bilgi yayınlanmaktadır. Gerek bina sahipleri veya yetkilileri, gerek müteahhitler gerekse yapı denetim firmaları emsale dahil olmayan alanlar nelerdir konusunda hemfikir olmak durumundadır. İnşaatın sınırlarını belirleyen emsal hesabı, yapıdan yapıya farklılık gösterirken, yükseklikten genişliğe kadar birçok unsur bu hesap içinde rol oynamaktadır.
Özellikle arsasını bina yapımı için verenler, deprem yönetmelikleri gereği imar değişikliğine girerek kentsel dönüşüme maruz kalacak olan binalar için emsal hesabı önem taşımaktadır. Belirli bir hesaplama metodu kullanılırken, katların alan toplamının arsadaki parselin alanına oranı alınmaktadır. Kat alanı sayısı olarak da bilinen emsal (KAKS) olarak anılmaktadır. Bu alan oranında kullanılan rakamlar veya oranlar genelde 0.20 ile 3.0 arasında değişen oranlar olmaktadır.
Bu nedenle hangi alanların emsale dahil olup olmayacağı aslında teknik bir hesaplama ile belirlenebiliyor. Ancak binaların sadece katlardan ibaret olmadığı düşünülecek olursa, hangi alanlarının bu emsal hesabına dahil edilmemesi gerektiği de ilgili yönetmeliklerde belirtilmiştir. Buna göre yangın merdiveni ve asansör boşluğunun da içinde olduğu birçok alan emsale dahil edilmiyor.
Emsale Dahil Olmayan Alanlar Nasıl Belirlenir?
Emsale dahil olmayan alanlar kanunlar çerçevesinde belirtilmiş olup, bu alanların neler olduğu aşağıda listelenmiştir;
Çatı Terasları
Avlular
Giriş Saçakları
Kanopiler
İstinat Duvarları
Sığınaklar
Otoparklar
Asansör Boşlukları
Şaftlar
Bacalar
Çöp Bacaları
Işıklıklar
Sahanlıklar
Kazan Dairesi
Su Sarnıcı
Yakıt Depoları
Su Depoları
Mescit
Yangın Merdivenleri
Bu alanlar emsale dahil edilmemektedir. Emsal hesabında bu alanların çoğunun yer aldığı binalarda dikkatli olmak gerekir. Teknik hesabın mutlaka uzmanlar tarafından yapılması, yanlışlık yapılmaması son derece önemlidir çünkü yapı denetim firmaları ile yerel yönetimlerin yapacağı kontrollerde problem çıkmaması adına bu gereklidir. İnşaatın hızlıca başlaması ve verimli şekilde iş güvenliği kurallarına riayet ederek tamamlanmasında emsal hesabının doğru yapılmasının etkisi büyüktür.
Teknik hesaplamalar konusunda mimarlar ve inşaat teknisyenlerinden yardım alınması hukuken de isteniyor. Bu yüzden bir inşaata başlanırken tüm yasal mevzuatın taranarak, hesaplamaların eksiksiz yapılmasının önemli büyüktür. Yapı inşasına uygunluk kontrollerinin yapılarak başlanması, inşa sürecinde yaşanacak olası problemlerin kolay bir şekilde çözülmesini sağlar. Bu yüzden teknik olarak tüm kriterlerin karşılanmalı, deprem yönetmeliğine göre hareket edilmeli, emsal hesabı da buna uygun olarak tamamlanmalıdır. Emsal hesabı için de emsale dahil olmayan alanların bilinmesi gerekir.
İmar Planı Emsale Dahil Edilmeyen Alanlara Etki Eder mi?
Bir bina inşa edilmeden önce belirli hazırlıkların yapılması gerekir. Bu hazırlık safhasında gerekli izinler alınarak proje oluşturulur. İmar planı da bu hazırlık aşamasında bitirilmesi gereken ve yangın yönetmeliklerine de uyması gereken planlar arasındadır. Binanın nasıl şekilleneceğini, hangi aşamaların takip edileceğini, katların planını ve daha birçok alanın imarını belirli bir plan kapsamında belirlemek ciddi bir iştir. Deprem yönetmeliğine uygun planlar, ülkemizdeki birçok alanda sağlamlık açısından örnek teşkil edecektir.
Binanın yangından korunması hakkında yönetmeliklere uygun tedbirler alınması, önlemler ışığında yangın söndürme sistemlerinin monte edilmesi, yangın merdivenlerinin tasarlanması, yangın kapılarının takılması hep bu önlemler silsilesi içindedir. Yangın merdivenlerinin emsale dahil edilmemesi de imar planındaki yerini belirlemektedir. Binaların yangın güvenliği konusunda daha yapım aşamasında gerekli önlemlerin alınması önem arz eder. İnşa aşamasında yapılacak işlemlere ek olarak daha sonra yangın söndürme sistemlerinin montajı uygun olacaktır.