Arabulucu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümüne yardımcı olmak amacıyla arabuluculuk sürecini idare eden, bağımsız ve tarafsız hareket eden ve bu alanda eğitim almış bir hukukçudur.
Ülkemizde arabuluculuk faaliyeti, Adalet Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kurumlardan birinde arabuluculuk eğitimini tamamlamış, Bakanlıkça yapılan sınavda başarılı olmuş, Adalet Bakanlığı Arabulucular Siciline kayıtlı, mesleğinde beş yıllık kıdeme sahip Hukuk Fakültesi mezunu Türk vatandaşları tarafından yürütülebilmektedir.
Arabulucu bir uyuşmazlıkta, dostane bir çözüme ulaşmak amacıyla taraflara yardımcı olmak ve bu süreci etkinleştirmek üzere çalışır, taraflara bir çözüm dayatmaz. Taraflar kendi çözüm seçeneklerini kendileri oluştururlar.
Tarafların uyuşmazlıklarına bir çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde arabulucu çözüm önerisi de getirebilir, ancak, bu öneriyi kabul edip etmemekte taraflar tamamıyla serbesttirler.
Arabulucu, faaliyetini tek başına yürütebileceği gibi işin niteliğine ve ihtiyaçlara göre birden fazla arabulucu ile birlikte de yürütebilir. Bu durumda “eş arabuluculuk” söz konusudur.
​
Arabulucu ve Avukat Arasında Ne Fark Vardır?
Avukat, hukuki ilişkilerin düzenlenmesi ve hukuki uyuşmazlıkların çözümünde bilgi ve tecrübesini adaletin hizmetine ve kişilerin yararlanmasına sunan kimsedir. “Avukat” uyuşmazlık taraflarından birini temsil eder; onun hak ve menfaatlerinin korunmasına yardımcı olur; dolayısıyla taraflıdır.
“Arabulucu” ise uyuşmazlığın çözümüne yardımcı olur, tarafı temsil etmez; bilakis tarafsızdır.
Avukat hukuki bilgisi ile taraflara hizmet sunarken arabulucu, tarafa hukuki açından görüş vermez, yol göstermez. Ancak bu konuda bir ihtiyaç olması hâlinde, ihtiyaç duyan taraflara bir avukata başvurarak hukuki tavsiye almalarını önerebilir.
Avukatlık mesleğini icra etmek için, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’ndaki şartları taşıyan hukuk fakültesi mezunlarının avukatlık stajını tamamladıktan sonra bir baroya kayıt olmaları gerekmektedir.
Arabulucu olabilmek için ise kanundaki şartları taşımak ve Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığının tuttuğu sicile kaydolmak gerekir.
Her bir taraf avukatını seçerken serbestçe hareket edebilirken, arabulucunun seçimi veya hangi usulle atanacağı konusunda tarafların tümünün ortaklaşa karar vermeleri gerekir.