8-9 yaşlarındayım. Köydekiler pek güzel bir çocuk olduğumu söylerlerdi. Anamın kucaklamasından anlardım beni diğer kardaşlarımdan ayırdığını.
Bir sabah babam erkenden kaldırdı hepimizi. Anamın bir torbaya koyduğu ekmek, yiyecek ve üç beş parça eşyayla yollara düştük. Tüm köy kaçıyorduk. ‘’Nereye gidiyorduk, niye gidiyorduk bilmiyorum. Sade bizim köy değil, sanırsın bütün dünya toplanmış, bilinmez bir yere koşuyorduk. Dört bir yandan hem top mermileri, hem de kurşun yağıyordu. Kaçarken kalabalığın ortasına bir top güllesi düştü. Kollar bacaklar havaya uçuyordu.’’ Ben de bir yere yığılıp kalmışım. Neden sonra ayağa kalktım. Anam, babam, kardaşlarım… Herhalde çoğu ölmüş ya da yitip gitmişlerdi. Bir de ekin yangını sarmış dört bir yanımızı. ‘’Dön ha dön. Çığlıklar, ağlamalar, inlemeler… Nerdeydim, ne yapıyordum, bilmiyordum. Tek başıma öyle korkmuştum ki, oradaki bir yarın dibine sığındım. Sonra birden ayak sesleri duydum. Ayağa kalktım sevinçle, bir çocuk kalabalığı geliyordu çölden aşağıya. Yanıma kadar geldiler, yüzleri kapkaraydı hepsinin de. Giysileri de yanmıştı bir çoğunun. Karıştım onlara.’’ Sürü halinde dolaşıyor, yiyecek bulduğumuz köylere saldırıyorduk. Aç, sefil, çırılçıplaktık. En kötüsü, eli silahlı, atlı adamlar, bizi gördükleri yerde kuş gibi avlıyor, öldürüyorlardı.
Her yer, ‘’savaşta öldürülmüş, sürülmüş Ermenilerin, Kürtlerin, Türkmenlerin, Azerilerin, Yezidilerin, Süryanilerin, sürüleri yok olmuş köpekleri ve babasız anasız kalmış aç çocuklarıyla dolmuştu.’’
Tanelerini toplayıp açlığımızı dindirmek için girdiğimiz bir tarladaki ekin yangınının ortasında kaldım bir gün, kaçamadım, gözlerim yandı, kör oldum.
Aradan yıllar geçti. ‘’Çok ölüm, çok kan, çok ateş gördüm. İyi ki bu dünyayı görmez olmuşum. Bu kanı göreceğime, keşke gözlerim daha önce kör olsaydı’’ diyorum.
Kaç yıl sonra, yolum Adana’ya düştü. Ulu Cami’nin önünde dilenmeye başladım. 1938 yılının bir yaz günüydü galiba. Arada sırada ekmek yemek getiren bir ırgat vardı, kürt. Onunla derleşiyorduk sessizce. Kürtçe konuştuğumuzu duymuş demek ki, bir çocuk geldi yanımıza. Kemal Sadık’mış adı. Ortaokul’a gidiyormuş. Adımı, memleketimi, köyümü sordu. Anlattım. Amcalarından, anasından duyduklarından herhal, beni bildi. ‘’Sen, anamın sözünü ettiği yitik çocuksun’’dedi. İhtiyacımı, sıkıntımı sordu. ‘’Kadirli’deki amcalarıma haber vereceğim, sana sahip çıkacaklar, yardım edecekler’’ diyerek gitti. Biz körlerin gönül gözü açıktır. Bu çocuk yiğit, iyi kalpli bir insan evladı olacak, anlamıştım ben…
Lütfi Akad anlatıyor:
‘’Naci Duru çağırtmış, Duru Film yazıhanesinde oturmuş, konuşuyoruz. ‘’Altı Ölü Var’’ filminin işinden, çekim sırasındaki aksiliklerden falan. O sırada iri bir sesle, ‘’Selamünaleyküm!’’ diyen biri girdi odaya. Uzun boylu, iri gövdesi kaslı ama şişman değil, belirgin esmer bir teni, kısa kesilmiş hafif dalgalı kara saçları var. Düzgün kaşlarının altındaki gözlerinden birinin dünyaya daha dikkatli baktığı hemen göze çarpıyor. Meğer sağ gözü görmüyormuş. Naci Duru, ‘’Yaşar Kemal’i tanıyor musun?’’ dedi. Adını duymuşluğum vardı, gazetelerde röportaj mı yapıyordu ne? ‘’Meraba arkadaş!’’ dedi Yaşar Kemal. Konuştuk sonra. Naci Duru, ikimizden bir film tasarımı istiyormuş, derdi buymuş.
Aradan bir kaç gün geçmişti zannederim. İpek Sineması’nın önünden Taksim’e doğru çıkarken, ensemin dibinden gelen kalın bir sesle irkildim: ‘’Ulan, sinemanın serserisi, nerelerdesin kaç gündür?’’ Sesin sahibi bir kaç gün önce tanıştığım Yaşar Kemal. Konuşma biçimine şaşırsam da renk vermedim. Mutlu olmuş, sevinmiştim doğrusu. Yıllardır içinde olduğum bu soğuk, çıkarcı ortamda, Yaşar’ın gocunmasız, mahalle arkadaşı sıcaklığını özlemişim demek ki! Neyse, sürükleyerek Duru Film’ e götürdü beni. Naci, beni görünce ‘’seni bekliyorduk’’ diyerek, kucağıma daktiloyla yazılmış bir tomar kağıt attı. ‘’Bunu oku!’
Elimde kağıtlar, Yaşar Kemal’e bakıyorum; ‘’Ben yazdım, beğeneceksin’’ dedi, içinde gözdağı da olan bir ses tonuyla!
Yaşar’la iyi dost olduk sonra. İyi tanıyordum onu. Hatta, Beyaz Mendil’in senaryo çalışması sırasında eklenen yeni bölümlerle birlikte diyalog ihtiyacı doğunca, ‘’bunları benim dilimle yazmak olmaz’’ düşüncesiyle, bazı konuşmaları onun diline benzeterek yazmıştım. Bunu daha sonra ona söylediğimde, ‘’Yok yahu, onları ben yazdım sanıyordum’’ demişti, sevimli bir şaşkınlıkla.
Beyaz Mendil, doğal bir çevre, yalın bir anlatım ve yeni bir müzikle uzun süre en sevdiğim filmlerimden biri oldu.
1996 ölüm orucunda hayatını kaybeden bir mahkum anlatıyor:
Bugün, ölüm orucundaki 52. günümüz. İlk 45 gün açlık grevi olarak başlamıştık. Çay, ıhlamur, şekerli su ve şeker alabiliyorduk. Ölüm orucuna geçince sadece şekerli su almaya başladık. Fakat, artık onu da içemiyorum. Hemen kusuyorum. Arkadaşlar iki gündür damlalık usülünü bulmuşlar, onunla ağzımıza su akıtmaya başladılar. Ama, damlayı bile yutamıyorum, sanki boğazımın ucuna takılıp kalıyor. Bu sabah yeni bir şey denedik, fena olmadı. İçinde biraz şeker olan suyu buz yapmış arkadaşlar, buzu emiyoruz. Zihnim karışıyor sürekli ve çok halsizim. Hep yatmak istiyorum. Yürümek zaten tam bir sorun. Tuvalete giderken arkadaşların kollarındayım. Ziyaretimize gelen ailelerimiz ziyaret esnasında gözaltına alınıyor. Doktor görüşmelerinde hiç bir mahremiyet yok. Ayrıca, tecrit uygulaması yapılan cezaevleri meselesi var. Tüm bunlar için ölüm orucundayız, ama Adalet Bakanı, “Bunlar kantinden yemek stoklamışlar, numara yapıyorlar. Hiçbiri ölmeyecek” diyormuş.
Bugün cezaevinde farklı bir hareketlilik var. Ziyaretimize arabulucu bir heyet gelecekmiş. İçlerinde Yaşar Kemal de var. ‘’Bir insanın açlıktan ölümünü izlemek acıların en büyüğüdür. İnsanlığa yakışmaz’’ diyormuş. Arkadaşlar çok seviyor ve önemsiyorlar onu. ‘’Gelsin, derdimizi anlatalım’’ diye haber göndermişlerdi zaten. Okuldayken de, cezaevindeyken de hep okuduğum bir yazardı. Bizim koğuşa gelirse ayakta karşılamalıyız, yatarak, yakışık almaz. İnşallah kalkabilirim ayağa. Taleplerimiz yerine getirilir ve hayatta kalırsam eğer, ona Evdale Zeynike’den söz edeceğim. Turna hikayesini mutlak biliyordur. Onun, Zeynike’nin devamı olduğunu düşünüyorum. Zeynike’nin iki gözü de görmüyordu, onun tek gözü. Olsun, ikisi de Homeros bence…
Tilda anlatıyor:
Beyaz çarşaflar içindeyim. Her yerimde serum hortumları, iğneler, kablolar. Söylenen her şeyi duyuyor ve anlıyorum, lakin cevap veremiyorum. Zaten ziyaretçi yasak. Her an kaydediliyor kan düzeyindeki değişiklerim. Gözüm hasta dosyasına kayıyor bir an. Tilda Kemal yazmışlar. ‘’Thilda’’ olacak halbuki, neyse…
Aslında en doğrusu Mathilda. Dedem koymuş. Paşa Dedem, Abdülhamid’in hekimbaşı Jak Mandil Paşa. Babam da Osmanlı Bankasının genel müdürüydü zaten. Güzel bir çocukluk geçirdim. İyi okullarda okudum. Coşkulu ve mutlu günler yaşadım. Kelimelere anlam bulmakla, hiç tanımadığım insanların hikayeleriyle ve onlar için mücadeleyle geçti ömrüm. Yaşlandım ve şimdi buradayım işte. Malum hastalık… Biraz uyumak istiyorum… Ama, birisi üzerime eğiliyor. Her gün gelen doktora benzemiyor pek. Ah, evet! Yaşar bu. Koca Adanalı…Gözlerimi kapatıyorum. Eğilip alnımdan öpüyor. “Thilda’cığım, sevgilim,” diyor. “Sana teşekkür ederim. Yaşadığımız bu güzel hayat için sana teşekkür ederim sevgilim. Korkma, sakın korkma! Biz namuslu bir hayat sürdük ‘’
Elbette korkmuyorum sevgilim. Namuslu hayat sürenleri hiç bir şey korkutamaz çünkü. “Duydu beni!” diyor kapıdaki doktora. “Eminim söylediklerimi duydu.” Tabii ki duydum Yaşar, tabii ki duydum…
Ercan Kesal
*Yaşar Kemal Kendini Anlatıyor, Alain Bosquet,
*Işıkla Karanlık Arasında, Ö.Lütfi Akad
ilgili yazılar:
“ÇOK ÖLÜM, ÇOK KAN, ÇOK ATEŞ GÖRDÜM” YAŞAR KEMAL’İ NASIL BİLİRDİNİZ?
YAŞAR KEMAL’E GÖRE YÜZYILIN EN İYİ ÜÇ ROMANI
Yaşar Kemal: İnanmış kişi, öbür inançlara saygı duyan kişidir…
Yaşar Kemal Anlatıyor: Babam gözümün önünde bıçaklanınca kekeme oldum!
Ercan Kesal: Emeğe, masumiyete ve inceliğe yer kalmadı ülkemde
Yaşar Kemal: Müslüman, Müslüman değil. Milliyetçi, milliyetçi değil…
İnsanın kaynağı kendi ruhudur* – Ercan Kesal
Yaşar Kemal: Karşındaki insana benzer insan olmayınca insan kederleniyor, kahroluyor
Etiketler
Edebiyat
Ercan Kesal
Yaşar Kemal
Facebook
Twitter
Pinterest
WhatsApp
Linkedin
ReddIt
Email
Print
Tumblr
Telegram
Mix
VK
Digg
LINE
Viber
Naver
Önceki İçerik“Hiçbir şey yapmadan geçen hayat, ölümdür” Günlükler – Sylvia Plath
Sonraki İçerikPsikolojik ve Ahlâkî Bir Sorun Olarak İtaatsizlik – Erich Fromm
cafrande.org
İlgili HaberlerYazarın Diğer İçerikleri
FAULKNER’IN KENDİSİ İÇİN YAZDIĞI MEZAR YAZITI: BENDEN GERİYE KALACAK OLAN…
TEZER ÖZLÜ: DOLAŞTIĞIM TÜM KENTLERDE ONU TAŞIDIM GÖLGELERDE, YAĞMURDA VE PARLAK GÜNEŞ IŞIĞINDA
ROMAN KAHRAMANLARI: “SUÇ VE CEZA”NIN RASKOLNİKOV’U – ATAOL BEHRAMOĞLU
DOSTOYEVSKİ: ÖNEMLİ OLAN TANRININ VAR OLMASI DEĞİL, İNSANIN İÇİNDE OLMASI DÜŞÜNCESİDİR
“BİR ÜLKE GEREK BİZE, TERK ETMEK İÇİN BİLE OLSA!” PAVESE’NİN İZİNDE – ALEJANDRO ZAMBRA
ORHAN VELİ: ALEYHİMDE YAZILAN YAZILARIN FAZLA OLMASI BENİ MEMNUN EDER
Cevap Ver İptal
Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz
Yanlış bir e-posta adresi girdiniz!
Lütfen e-posta adresinizi buraya girin
Ismimi, e-postamı ve web sitemi bir dahaki sefere bu tarayıcıya kaydet.
Δ
Sitemizi takip edin!
Adorno Yazıları
Adnan Yücel Yazıları
Ahmed Arif Yazıları
A. H. Tanpınar
Attila İlhan Yazıları
Aristo Yazıları
Ahmet Ümit Yazıları
Ali Şeriati Yazıları
A. Adler
Aziz Nesin Yazıları
Balzac
Behçet Aysan Yazıları
Bertolt Brecht Yazıları
Bukowski
B. Russell
Camus
Can Yücel Yazıları
Cemal Süreya Yazıları
Cemil Meriç Yazıları
Çehov
Çernişevski
Darwin
Deleuze
Descartes
Dostoyevski Yazıları
Ece Ayhan Yazıları
Enver Gökçe Yazıları
Einstein Yazıları
Erich Fromm Yazıları
Edip Cansever Yazıları
Foucault
Furuğ Ferruhzad Yazıları
Frida Kahlo Yazıları
Freud
Galeano
Goethe Yazıları
Gogol Yazıları
Gorki
G. Orwell
Halil Cibran Yazıları
Hegel
Hemingway
Jack London Yazıları
Jung
Kafka
Kant
Konfüçyüs Yazıları
Krishnamurti Yazıları
Lacan
Leyla Erbil Yazıları
Lenin
Locke
Marx
Marquez
Mehmed Uzun Yazıları
Metin Altıok Yazıları
Mina Urgan Yazıları
Musa Anter Yazıları
Murray Bookchin Yazıları
Montaigne
Nazım Hikmet Yazıları
Neruda
Nietzsche Yazıları
Oğuz Atay Yazıları
Orhan Veli Yazıları
Onat Kutlar Yazıları
Ömer Hayyam Yazıları
Özdemir Asaf Yazıları
Pavese
Picasso Yazıları
Platon Yazıları
Rıfat Ilgaz Yazıları
Sabahattin Ali Yazıları
Sadık Hidayet Yazıları
Sait Faik
Salvador Dali Yazıları
Sartre
Sevgi Soysal Yazıları
Schopenhauer
Shakespeare Yazıları
Stefan Zweig Yazıları
Steinbeck
Slavoj Zizek
Şükrü Erbaş Yazıları
Tezer Özlü Yazıları
Tesla
Turgut Uyar Yazıları
Tomris Uyar Yazıları
Tolstoy
Troçki
Van Gogh Yazıları
Vedat Türkali Yazıları
Victor Hugo Yazıları
Yaşar Kemal Yazıları
Yılmaz Güney Yazıları
Yusuf Atılgan Yazıları
© www. cafrande.org | Farklı fikirlere, renklere ve seslere yolculuk | Kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz | iletişim: cafrande.org@gmail.com, bariskisin@gmail.com