7338 Sayýlý "VERGÝ USUL KANUNU ÝLE BAZI KANUNLARDA DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA ÝLÝÞKÝN KANUN" 26.10.2021 Tarih ve 31640 Sayýlý Resmi Gazetede yayýmlanmýþtýr.
Bu kanun temel öðesi; 4. Dönem Geçici Vergi Beyannamesinin kaldýrýlmasýdýr. Diðer taraftan Yýllýk GV ve KV Beyannamelerinin verileme süreleri DEÐÝÞMEMÝÞTÝR. Yýllýk Gelir vergisi Beyannameleri Mart ayýnda. Kurumlar Vergisi Beyannameleri ise; Nisan ayýnda verilemeye devam edilecektir.
7338 Sayýlý Kanun ile yapýlan baþlýca deðiþiklikler;
V Basit usulde vergilendirilen ticari kazançlarýn gelir vergisinden istisna edilmesi, y Sosyal medya üzerinden elde edilen gelirlerin gelir vergisinden istisna edilmesi, y Çiftçilere kamu kurumlarýndan yapýlan desteklerin gelir vergisinden istisna edilmesi, y 4. Dönem geçici vergi beyannamesinin kaldýrýlmasý, y Uyumlu mükellef vergi indirimi uygulamasýnda deðiþiklik,
- Dijital vergi dairesi kurulmasý,
- Yurt dýþýnda bulunanlara yapýlan tebligat usulünde deðiþiklik yapýlmasý, y Ýlan yoluyla tebliðin GÝB/ilgili idarenin resmi internet sitesinden duyurulmasý,
- Vergi incelemesinin kural olarak dairede yapýlmasý, y Elektronik olarak tutulan defterlerde tasdik uygulamasý,
- Elektronik belge kapsamýna alýnan belgelerin zorunlu bilgileri taþýmamasý halinde hiç düzenlenmemiþ sayýlmasý,
- YMM tasdik raporunun ibrazýnda 60 gün ek süre verilmesi,
- Enflasyon düzeltmesi þartlarýnýn oluþmadýðý dönemde yeniden deðerleme yapýlabilmesi, y Tekerrür hükümlerinin uygulanmasýnda üst sýnýr getirilmesi,
- Gider pusulasýnýn süresinde düzenlenmemesi, matbaacýnýn belge basýmýnda bildirim yapmamasý, YMM tasdik raporunun süresinde ibraz edilmemesi halinde ceza kesilmesi, y Piþmanlýk uygulamasýnýn etkinleþtirilmesi,
- Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezasýnýn uzlaþma kapsamýna alýnmasý, y ATV, UTV ve karavanlarýn ÖTV karþýsýndaki durumunun netleþtirilmesi, y Yurt dýþýndan nakit sermaye getirilmesinde indirim oranýnýn artýrýlmasý,
Ýstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müþavirler Odasý olarak, meslek mensuplarýmýza yürürlüðe giren Kanunlarý, Tebliðleri ve Sirkülerleri anlaþýlýr dil ve örnekli açýklamalarý ile sîzlere ulaþtýrmaktayýz. Sorunlarý en aza indirmek ve uygulama pratiði Ýçin hazýrlanan rehber niteliðindeki bilgileri ve kanun metnini sîzlerin yararýna sunulmuþtur.
Kanunun açýklanmasý ile ilgili olarak düzenlenen bu rehberi hazýrlayan Sayýn SMMM Metin Beþer'e teþekkür ederim.
Çalýþmalarýnýzda baþarýlar ve kolaylýklar dilerim.
Saygýlarýmla,
Yücel Akdemir
Baþkan
A) GELÝR VERGÝSÝ KANUNUN DA YAPILAN DEÐÝÞÝKLÝKLER:
1) BASÝT USULDE VERGÝLENDÝRÝLEN KAZANÇLAR ÝÇÝN YILLIK BEYANNAME VERÝLMEYECEK:
Gelir Vergisi Kanununa mükerrer 20'nci maddesinden sonra gelmek üzere aþaðýdaki madde eklenmiþtir.
Basit usulde tespit olunan kazançlarda gelir vergisi istisnasý:
MÜKERRER MADDE 20/A - Bu Kanuna göre kazançlarý basit usulde tespit olunan mükelleflerin 46'ncý maddeye göre tespit edilen kazançlarý gelir vergisinden müstesnadýr.
Yapýlan deðiþiklik ile 193 sayýlý Kanunun 47 ve 48'inci maddelerinde yazýlý þartlarý topluca haiz olup basit usulde vergilendirilen ve Sl'incl maddede sayýlan basit usulden faydalanamayacaklar arasýnda yer almayan mükelleflerin ticari kazançlarý, GELÝR VERGÝSÝNDEN ÝSTÝSNA EDÝLMEKTEDÝR. Ýstisna kapsamýndaki bu kazançlar için YILLIK BEYANNAME VERÝLMEYECEK ve diðer gelirler dolayýsýyla beyanname verilmesi halinde de bu kazançlar (Basit usul kazançlarý) beyannameye dâhil edilmeyecektir.
Basit usulde vergilendirilen mükellefler 2021 yýlýnda elde ettikleri kazançlar da, gelir vergisinden istisna tutulmuþtur. Bu mükellefler yýllýk gelir vergisi beyannamesi vermeyecekler, baþka gelirleri nedeniyle yýllýk beyanname verseler bile, bu kazançlarýný beyannamelerine dâhil etmeyecekler.
Basit usulde vergilendirilen mükellefler; Beyanname vermemelerine raðmen VUK hükümlerine göre Belge alacak ve belge düzenleyeceklerdir. Kayýtlar Defter Beyan Sisteminden Esnaf odalarýnca veya meslek mensuplarýnca tutulmaya devam edilecektir.
2021 yýlý sonunda GVK 48. maddesine göre;
1. Satýn aldýklarý mallarý olduðu gibi veya iþledikten sonra satanlarýn yýllýk alýmlarý tutarýnýn 150.000. -TL veya yýllýk satýþlarý tutarýnýn 240.000.- TL AÞMASI halinde;
2.1 numaralý bentte yazýlý olanlarýn dýþýndaki iþlerle uðraþanlarýn bir yýl içinde elde ettikleri gayri safi iþ hâsýlatýnýn
76.000. -TL AÞMASI halinde,
3. 1 ve 2 numaralý bentlerde yazýlý iþlerin birlikte yapýlmasý halinde yýllýk satýþ tutarý ile iþ hâsýlatý toplamýnýn
150.000. - TL AÞMASI halinde, 2022 yýlýnda Gerçek usulde DBS den Ýþletme defteri veya diler ise Bilanço esasýna göre defter tutacaklardýr. Burada yer alan tutarlar her yýl Cumhurbaþkanlýðý kararý ile artýrýlabilmektedir. (7338 SK Md.1-4-5-6-7)
2) SOSYAL MEDYA ÜZERÝNDEN GELÝR SAÐLAYANLARDAN VERGÝ KESÝNTÝSÝ YAPILMASI ZORUNLULUÐU GETÝRÝLMÝÞTÝR. (YOUTUBER, BLOGGER / VLOGGER, TÝKTOKER):
Gelir Vergisi Kanuna eklenen Mükerrer Madde 20/B Ýle Sosyal Ýçerik üreticiliði Ýle mobll cihazlar için uygulama geliþtiriciliðinde kazanç istisnasý uygulanacaktýr.
Ýnternet ortamýndaki sosyal paylaþým aðlan ile gerek sosyal amaçlý kullanýlan gerek günlük hayatý kolaylaþtýran ve akýllý telefon veya tablet gibi mobll cihazlar için geliþtirilen uygulamalar, zaman zaman veya devamlý surette bazý kiþiler tarafýndan kazanç kaynaðý haline getirilmiþtir.
Bu kapsamda youtuber, blogger/vlogger, tiktoker diye adlandýrýlan, ancak genelde sosyal medya/içerik üreticileri olarak kabul edilen bu kiþiler sosyal paylaþým aðlarý üzerinden reklâm gelirleri, sponsorluk ve satýþ gelirleri, baðýþlar, bahþiþler ücretli abonelik gelirleri gibi çeþitli kazançlar saðlamaktadýr.
Elde edilen kazançlarý, bu kiþilerin Türkiye'de kurulu bir bankada bu faaliyetleri için özel bir hesap açmalarý ve bütün gelirlerini bu hesap aracýlýðý ile elde etmeleri koþulu ile vergiden istisna edildi.
Bu hesaplara her ay gelen tutar üzerinden bankalar %15 vergi kesecek ve vergi idaresine yatýracaklardýr. Böylece sosyal medya Üzerinden elde edilen kazançlarý vergilendirilmiþ olacaktýr. Bu kiþiler defter tutma, belge düzenleme, beyanname verme, saklama ve ibraz gibi yükümlülükleri söz konusu olmayacaktýr.
Ancak; Sosyal medya üzerinden elde edilen kazancýn Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesinde yazýlý tarifenin dördüncü gelir diliminde tutarý aþmasý halinde (2021 için 650.000 TL olup, gelecek yýl bu tutar Cumhurbaþkanlýðý kararý ile artýrýlabilmektedir.) gelirin tamamý için Yýllýk GV beyannamesi verilecek hesaplanan vergiden; kesilen %15 GV stopajý mahsup edilecektir. (7338 SK Md. 2)
Sosyal medya üzerinden yapacaklarý teslim veya hizmetler (elde edecekleri kazançlar) KDV'den de istisna olacaktýr. (7338 SK M d. 55)
3) KAMU KURUM VE KURULUÞLARI TARAFINDAN ÇÝFTÇÝLERE YAPILAN DESTEK ÖDEMELERÝ GELÝR VERGÝSÝNDEN ÝSTÝSNA EDÝLMÝÞTÝR:
Yapýlan düzenleme ile Gelir Vergisi Kanuna eklenen Mükerrer Madde 20/C ile Tarým sektörü ve çiftçilerin desteklenmesi için kamu kurum ve kuruluþlarý tarafýndan yapýlan tarýmsal destek ödemeleri gelir vergisinden istisna ediliyor. (7338 SK Md.3)
4) DÖRDÜNCÜ DÖNEM GEÇÝCÝ VERGÝ BEYANANMESÝ VERÝLMEYECEKTÝR:
GVK'nýn mükerrer 120'nci maddesinde yapýlan deðiþiklikle, cari vergilendirme döneminin ilk dokuz ayý, üçer aylýk dönemler itibariyle geçici vergi dönemleri olarak belirlenmektedir Buna göre, cari vergilendirme dönemi içerisindeki üç, altý ve dokuz aylýk periyotlar üçer aylýk dönemler itibariyle geçici vergi dönemleri kabul edilmektedir.
Ýlgili takvim yýlý veya hesap döneminin son üç aylýk dönemi (Dördüncü dönem) ise geçici vergi dönemi kapsamýnda sayýlmayacak, madde kapsamýndaki mükellefler tarafýndan bu dönem için geçici vergi beyannamesi verilmeyecektir.
Buna göre geçici vergi dönemleri 01.01.2022 tarihinden itibaren aþaðýdaki gibi olacaktýr:
Birinci dönem : Ocak - Þubat - Mart
Ýkinci dönem : Nisan - Mayýs - Haziran
Üçüncü dönem : Temmuz - Aðustos - Eylül
Dördüncü dönem : Kaldýrýldý
2021 Yýlý 4. Dönem Geçici Vergi Beyannamesi son olarak Þubat/2022 de verilecektir. (7338 SK Md.9)
5) VERGÝYE UYUMLU MÜKELLEFLER UYGULANAN %S ÝNDÝRÝM ÞARTLARI ÝYÝLEÞTÝRÝLDÝ:
Yapýlan düzenlemeyle vergiye uyumlu mükelleflere vergi indiriminin düzenlendiði GVK Mükerrer Madde 121'nin 2. fýkrasýnýn 2. bendinde deðiþiklik yapýlmakta, indirimden yararlanma koþulu olan indirimin hesaplanacaðý beyannamenin ait olduðu yýl ile önceki 2 yýlda haklarýnda tarhiyat yapýlmamýþ olmasý koþulu, yapýlan tarhiyatlarýn kesinleþmesine baðlanmaktadýr. Dolayýsýyla maddede belirtilen süre içerisinde haklarýnda tarhiyat yapýlmýþ olmakla birlikte tarhiyatýn KESÝNLEÞMEMÝÞ OLMASI halinde de mükelleflerin anýlan indirimden yararlanabilmeleri saðlanmaktadýr. Bununla birlikte, söz konusu süre içerisinde kesinleþen tarhiyatýn birinci fýkrada belirlenen indirim tutar sýnýrýnýn %1'inden az olmasý durumunda da indirimden yararlanma þartlarý ihlal edilmiþ sayýlmayacaktýr. ÖRNEÐÝN Vergiye uyumlu mükellef uygulamasýnda; 2021 yýlý için azami yararlanýlacak vergiye uyumlu mükellef indirim tutarý 1.500.000 TL olup, bu rakamýn %1'i olan yýllýk 15.000 TL'ye kadar yapýlacak ikmâlen veya resen tarhiyatlar, vergiye uyumlu mükelleflerin yapacaðý indirimlere engel olmayacaktýr.
Ayrýca, indirimden yararlanmak için ilk aþamada ilgili yýllar itibarýyla KESÝNLEÞMÝÞ tarhiyat olmamasý kuralý getirildiði için, yapýlan tarhiyatýn indirimden yararlanýldýktan sonra kesinleþmesi durumunda yararlanýlan indirimin mükelleften geri alýnmasýna iliþkin hüküm madde metninden çýkarýlmaktadýr.
Diðer taraftan, maddeyle mezkûr bentteki vergi indiriminden yararlanýlabilmesi için beyana tabi vergi türleri itibarýyla kesinleþmiþ bir tarhiyat bulunmamasý koþulunda da deðiþiklik yapýlmakta, ikmâlen, re'sen veya idarece yapýlmýþ ve kesinleþmiþ bir tarhiyat bulunmamasý koþulu vergi beyannamelerindeki vergi türleri itibarýyla sýnýrlandýrýlmaktadýr. Dolayýsýyla kesinleþmiþ tarhiyat bulunmamasý kuralý maddenin beþinci fýkrasýnda tanýmlanan vergi beyannameleriyle sýnýrlanmakta olup ÖRMEÐÝN Damga vergisi beyannamesi bu beyannameler arasýnda sayýlmadýðýndan damga vergisi beyannamesinin verilmemesi veya eksik beyanda bulunulmasý nedeniyle yapýlýp kesinleþen tarhiyatlar tutarýna bakýlmaksýzýn indirim þartýnýn ihlali sayýlmayacaktýr.
Bu deðiþiklikler, 01 Ocak 2022 tarihinden itibaren verilmesi gereken Yýllýk Gelir ve Kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere yayým tarihinde yürürlüðe girecektir. 2021 Yýlý için verilecek yýllýk GV ve KV beyannameleri için bu hüküm uygulanacak. (7338 SK Md.10)
B) VERGÝ USUL KANUNUN DA YAPILAN DEÐÝÞÝKLÝKLER:
1) ELEKTRONÝK VERGÝ DAÝRELERÝ KURULABÝLECEK:
213 sayýlý Vergi Usul Kanununun 4'üncü maddesinin ikinci fýkrasýnda yapýlan deðiþiklikle, fiziki ortamdan baðýmsýz olarak elektronik ortamda vergi dairesinin kurulmasý, vergi dairelerinin diðer vergi dairelerinin þubesi olarak belirlenmesi suretiyle mükelleflere hýzlý ve etkin hizmet verilebilmesinin saðlanmasý, vergi dairesince yapýlan iþlemlerin elektronik ortamda kurulan vergi daireleri tarafýndan da yerine getirilmesini temin edecek düzenlemeler yapma konusunda Hazine ve Maliye Bakanlýðýna yetki verilmektedir. (7338 SK Md.12)
2) YABANCI ÜLKELERDE BULUNANLAR YAPILACAK TEBLÝGATLAR:
Yapýlan düzenleme ile yabancý memleketlerde bulunanlarýn kendilerine yapýlacak tebligattan daha hýzlý bir þekilde haberdar olmasýnýn saðlanmasý ve tebligat sürecinin etkinleþtirilmesi amacýyla, yabancý memleketlerde bulunan Türk vatandaþlarýna yapýlacak tebligatta hangi usullerin izleneceði ile vergi dairelerinin yabancý memleketlerde bulunan kimselere teblið olunacak evraklarýnýn, Gelir idaresi Baþkanlýðýna gönderilmeksizin, vergi dairesi baþkanlýklarý, vergi dairesi baþkanlýðý bulunmayan yerlerde defterdarlýklar tarafýndan doðrudan yurtdýþý temsilciliklerine gönderilmesine iliþkin hükümler VUK97'nci maddesine eklenmektedir. (7338 SK Md.14)
3) ÝLAN YOLU ÝLE YAPILAN TEBLÝGAT ÝÞLEMÝNDE EK DÜZENLEME:
Yapýlan düzenlemeyle ilan yoluyla yapýlan tebliðin konusu her biri için ayrý ayrý olmak üzere, 3.600 Türk lirasýndan fazla vergi veya vergi cezasýna taalluk ettiði takdirde ilanýn ayrýca Hazine ve Maliye Bakanlýðýna baðlý vergi daireleri açýsýndan Gelir idaresi Baþkanlýðýnýn diðerleri için ilgili idarenin resmî internet sitesinde de duyurulabilmesi ve Hazine ve Maliye Bakanlýðýnýn söz konusu tutarý on katýna kadar artýrmaya, sýfýra kadar indirmeye, duyurunun kapsamý, þekli, zamaný ve süresiyle maddenin uygulamasýna iliþkin usul ve esaslarý belirlemeye yetkili olmasý temin edilmektedir. (7338 SK Md.15)
4) DÜZELTEME KONUSUNDA VERGÝ DAÝRESÝ MÜDÜRLERÝNÝN YETKÝ DEVRÝ:
Yapýlan düzenleme ile Vergi dairesi müdürlerinin düzeltme konusunda bir kýsým yetkilerine astlarýna devredebilirken, bir kýsmýnda ise yetki devri yapýlamamaktadýr. Diðer taraftan, kýsa zaman dilimlerinde yapýlan adres deðiþikliðine baðlý olarak mükelleflerin baðlý olduklarý vergi dairelerinde deðiþiklikler olmakta ve deðiþiklik öncesi dönemlere iliþkin olarak bir önceki vergi dairesi nezdinde iþlem yapýlmasý gerekliliði ortaya çýkmaktadýr.
Bu hususlarýn meydana getirdiði sorunlarýn çözülmesi amaçlarýyla, 213 sayýlý Kanunun 120'nci maddesinde deðiþiklik yapýlarak standart ve hata yapma olasýlýðýnýn az olduðu düzeltme iþlemlerinde (mükerrer ödemeden kaynaklanan, düþük tutarlý olan vb. düzeltme iþlemlerinde) yetki devri yapýlabilmesi ile ilgili dönemde baðlý olunan vergi dairesi tarafýndan yapýlmasý gereken düzeltmelerin diðer vergi daireleri tarafýndan da yapýlabilmesine izin verme ve uygulamaya iliþkin usul ve esaslarý belirleme konusunda Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýna yetki verilmektedir. (7338 SK Md.16)
5) VERGÝ ÝNCELEMELERÝNÝN DÝJÝTAL ORTAM DA YAPILASI SAÐLANMAKTADIR:
Yapýlan düzenleme ile Ticari faaliyetlerin icrasýnda deðiþen iþ yeri kavramý, vergi incelemesine taraf olan mükelleflerin büyük çoðunluðunun elektronik defter ve belge kullanmasý, dijital olarak veri depolama olanaklarýnýn çeþitlenmiþ olmasý, incelemelerin daha çok teknolojik ekipmanlar kullanýlmak suretiyle yapýlmasý, inceleme süreçlerinin dijital ortama taþýnmasý gibi geliþmeler uzaktan incelemeyi mümkün hale getirmektedir. (7338 SK Md.17)
6) VERGÝ ÝNCELEMELERÝN DE ÝÞE BAÞLAMA TUTANAÐI YAPILMAYACAK:
Vergi Usul Kanunu'nun 140. maddesinde yapýlan deðiþiklik ile Vergi incelemesine baþlama tarihi ve prosedürü deðiþtirilmiþtir. Düzenlemeye göre incelemeye baþlamada tutanak düzenlenmeyecek, incelemeye baþlandýðý mükellefe yazýyla bildirilecektir. (7338 SK Md.18)
7) KAMU KURUM VE KURULUÞLARININ MALÝYE ÝDARESÝNE BÝLGÝ AKTARMASI:
Vergi Usul Kanununa eklenen 170/A maddesi ile Mükelleflerin bildirmek zorunda olduklarý bilgilerin, kamu kurum ve kuruluþlarý tarafýndan Maliye'ye yazýlý veya elektronik olarak bildirilmesi halinde, bu bildirimler mükellefler tarafýndan yapýlmýþ bildirim olarak kabul edilecek. Bu þekilde kabul edilecek bildirimleri mükellefiyet grubu, faaliyet konusu, vergi türü, iþ yeri türü, gelir unsuru ve þirket türünü ayrý ayrý veya birlikte dikkate alarak tespit etmeye ve uygulamaya iliþkin usul ve esaslarý belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlýðý yetkili kýlýnmaktadýr. (7338 SK Md.19)
8) ELEKTRONÝK DEFTERLERDE TASDÝK KONUSUNA AÇIKLIK GETÝRÝLMÝÞTÝR:
Vergi Usul Kanununa eklenen 226/A maddesi ile fiziki ortamda tutulan defterlerde bulunan tasdik zorunluluðuna benzer þekilde, Hazine ve Maliye Bakanlýðýnýn Ticaret Bakanlýðý ile müþtereken veya kendisi tarafýndan belirlediði usul, esas ve süreler dâhilinde söz konusu defterler için BERAT ALINMASI veya defterlerin onaylanmasýnýn bu Kanun uygulamasýnda tasdik hükmünde sayýlmasý, berat alýnmasý ve onay iþlemlerinde belirlenen usul, esas ve sürelere uyulmamasý halinde ise defterlerin tasdik ettirilmemiþ sayýlmasý öngörülmektedir. (7338 SK Md.20)
9) ELEKRTONÝK ORTAMDA DÜZENLENEN BELGELERDE ZORUNLU BÝLGÝLER
Vergi Usul Kanunun 227'nci maddesinde deðiþiklik yapýlarak, mezkûr Kanun uygulamasýnda mükelleflere kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taþýmamasý halinde bu belgelerin vergi kanunlarý bakýmýndan hiç düzenlenmemiþ sayýlmasý uygulamasý kapsamýna elektronik belge olarak düzenlenmesi gereken belgeler de dâhil edilmektedir. (7338 SK Md.21)
10) TASDÝK RAPORU GEREKTÝREN DURUMLAR ÝÇÝN YMM' LERE 60 GÜNLÜK EKSÜRE VERÝLMEKDEDÝR:
Yapýlan düzenleme ile Vergi Usul Kanunu 'un mükerrer 227'nci maddesinde yapýlan deðiþiklikle, yeminli mali müþavirlerce düzenlenmiþ tasdik raporu ibrazý þartýna baðlanan muafiyet, istisna, zarar mahsubu ve benzeri konularda, tasdik raporunun süresi içerisinde ibraz edilmemesi durumunda, mükellefe teblið edilmek þartý ile 60 günlük bir mühlet verilmesi ve bu süre içinde verilmesi halinde tasdik raporunun zamanýnda verilmiþ sayýlmasý; tasdik raporunun bu süre içinde ibraz edilmemesi halinde ise tasdike konu haktan yararlanamamasý düzenlenmiþtir. (7338 SK Md.22)
11) GÝDER PUSULASININ DÜZENLENME ESASLARINA AÇIKLIK GETÝRÝLMÝÞTÝR:
VUK'un 234'üncü maddesinde Yapýlan düzenleme ile gider pusulasýnýn düzenlenme zorunluluðunun bulunduðu durumlara açýklýk getirilmekte ve belgenin düzenlenme süresinin de 7 gün olduðu açýk birþekilde ifade edilmektedir.
Ayrýca, maddede öngörülen hallerde banka, ödeme kuruluþu ve PTT tarafýndan düzenlenen belgeler (dekont, alýndý vb.) ile bu Kanun uygulamasýnda belge düzenleme yükümlülüðü bulunmayan kamu kurum ve kuruluþlarýnýn tabi olduklarý diðer ilgili mevzuat dahilinde düzenledikleri belgeler gider pusulasý yerine kabul edilmekte ve bu hallerde mükellefler tarafýndan ayrýca gider pusulasý düzenlenmemesi saðlanmaktadýr. (7338 SK Md.Z3)
12) ELEKTRONÝK ORTAMDAKÝ KAYITLAR VE ELEKTRONÝK CÝHAZLA BELGE DÜZENLEME ESASLARINDA YENÝ DÜZENLEME YAPILDI:
Yapýlan düzenleme ile VUK mükerrer 242'nci maddesinde deðiþiklik yapýlarak, elektronik defter beratý ve elektronik muhasebe fiþine iliþkin tanýmlarýn madde metnine eklenmesinin yaný sýra defter ve belgelerin elektronik ortamda ibraz edilebilmesi temin edilmektedir. Diðer taraftan vergi mahremiyetine iliþkin hükümlerin elektronik defter, belge ve kayýtlarýn oluþturulmasý, imzalanmasý, iletilmesi ve saklanmasý hususlarýndan herhangi biri için hizmet verme konusunda yetkilendirilen mükelleflerin ortak, yönetici ve çalýþanlarý hakkýnda da uygulanmasý saðlanmaktadýr. (7338 SK Md.24)
13) VUK DAKÝ DEÐERLEME ÖLÇÜLERÝNE "ALIÞ BEDELÝ" EKLENMÝÞTÝR:
Yapýlan Düzenleme ile Vergi Usul ý Kanunun 261'inci maddesine deðerleme ölçüsü olarak eklenen "alýþ bedelinin" tanýmý ve kapsamý belirlenmek suretiyle mevcut durumdaki belirsizlik giderilmekte olup, alýþ bedeli olarak dikkate alýnacak tutarýn ne olduðu açýk bir þekilde ifade edilmek suretiyle uygulamada yaþanan tereddütlerin önüne geçilmesi amaçlanmaktadýr. (7338 SK Md.26)
14) MALÝYET BEDELÝNÝN TANIMI YENÝDEN YAPILMAKTADIR:
VUK 262. Madde de yapýlan yeni düzenleme ile 7338 sayýlý Kanun (Bu kanun) 29. maddesi ile 270. madde ve 30. maddesi ile 273. maddenin birinci fýkrasýnýn ikinci cümlesi yürürlükten kaldýrýlmasý ile kaldýrýlan hükümler VUK 262. madde yeni þekilleri ile eklenmiþtir. (7338 SK Md.27)
15) VUK DAKÝ DEÐERLEME ÖLÇÜLERÝNE EKLENEN "ALIÞ BEDELÝ" NÝIM TANIMI YAPILMIÞTIR:
Yapýlan düzenleme ile VUK'na eklenen 268/A maddesinde Alýþ bedelinin tanýmý yapýlmaktadýr. Alýþ bedeli, bir iktisadi kýymetin satýn alma bedelidir. Ýktisadi bir kýymetin iktisap edilmesi ile ilgili diðer giderler alýþ bedeline dâhil deðildir. (7338 SK Md.28)
16) ENFLASYON DÜZELTMESÝ (ENFLASYON MUHASEBESÝ) VE YENÝDEN DEÐERLEME SÝSTEMÝ DEÐÝÞÝKLÝKLER YAPILMIÞTIR:
Yapýlan düzenleme ile Vergi Usul Kanunun mükerrer 298'inci maddesine eklenen (Ç) fýkrasý ile kolektif, adî komandit ve adî þirketler dâhil olmak üzere tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasýna göre defter tutan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine (söz konusu maddenin (A) fýkrasýnýn (9) numaralý bendi kapsamýnda bahse konu fýkranýn (1) numaralý bendinde yer alan þartlara bakýlmaksýzýn enflasyon düzeltmesi yapanlar ile kayýtlarýný Türk para birimi dýþýnda baþka bir para birimiyle tutmalarýna izin verilenler hariç), söz konusu maddenin (A) fýkrasýnda yer alan enflasyon düzeltmesi yapma þartlannýn gerçekleþmediði hesap dönemlerinin sonu itibarýyla, bilançolarýna dâhil bulunan amortismana tabi iktisadi kýymetlerini (bu niteliklerini koruduklarý müddetçe sat-kirala-geri al iþlemine veya kira sertifikasý ihracýna konu edilenler hariç) ve bunlar üzerinden ayrýlmýþ olup bilançolarýnýn pasifinde gösterilen amortismanlarý mezkûr maddede belirtilen þartlar doðrultusunda yeniden deðerleyebilme imkâný getirilmektedir.
Yeniden deðerlemede, iktisadi kýymetlerin ve bunlara ait amortismanlarýn, deðerlemenin yapýlacaðý hesap dönemi sonu itibarýyla yasal defter kayýtlarýnda yer aian deðerleri dikkate alýnacak, deðerlenecek varlýklarýn ve bunlara Ýliþkin amortismanlarýn, yeniden deðerlemenin yapýlacaðý yýla alt olan yeniden deðerleme oraný ile çarpýlmasý suretiyle yeniden deðerleme sonrasý deðerleri bulunacaktýr.
Mükerrer 298. maddenin (Ç) fýkrasý kapsamýnda yapýlan yeniden deðerleme sonucu oluþan ve pasifte özel bir fon hesabýnda gösterilen deðer artýþý tutarý üzerinden herhangi bir vergi ödenmesi söz konusu deðildir. Ancak yeniden deðerlemeye tabi tutulan varlýklarýn elden çýkarýlmasý (satýþ, devir, iþletmeden çekiþ, tasfiye gibi) halinde, pasifte özel bir fon hesabýnda gösterilen deðer artýþlarý, kazancýn tespitinde amortismanlar gibi iþleme tabi tutulacaktýr. (7338 SK Md.31)
17) AMORTÝSMAN SÜRESÝ KONUSUN DA YENÝ DÜZENLEME YAPILDI:
Vergi Usul Kanunun 32(ynci maddesinde yapýlan deðiþiklikle amortismanýn süre bakýmýndan uygulamasýna yönelik usullere yenileri eklenmektedir.
Bu kapsamda yapýlan düzenlemeler neticesinde;
a) Maddenin ikinci fýkrasý kapsamýnda olanlar hariç olmak üzere, iþletme aktifine yeni kaydedilecek amortismana tabi iktisadi kýymetler için aktife girme tarihinden itibaren günlük esasa göre amortisman ayrýlabilmesi bir seçimlik imkân olarak mükelleflere tanýnmaktadýr. Bu durumda, faydalý ömür süresinin gün olarak hesaplanmasýnda, Hazine ve Maliye Bakanlýðýnca yýl olarak tespit ve ilan edilen faydalý ömür süreleri üç yüz altmýþ beþ ile çarpýlmak suretiyle belirlenecektir.
b) Mükelleflere; Hazine ve Maliye Bakanlýðýnca belirlenen faydalý ömür süresinin iki katýný ve elli yýlý aþmamak, her yýl için ayný nispet uygulanmasý þartýyla, daha uzun faydalý ömürler dikkate alýnarak amortisman sürelerini uzatabilme hususunda serbesti tanýnmaktadýr. Örneðin halihazýrda jeneratörler 10 yýlda amorti edilmekte olup yapýlacak düzenlemeyle amortisman süresi 20 yýla kadar uzatýlabilecektir.
Bu durumda her yýl %5 amortisman oraný dikkate alýnacak ve bu þekilde belirlenen amortisman süresi ve oraný, izleyen yýllarda deðiþtirilemeyecektir.
c) Yýl veya gün esasýna göre amortisman ayýrabilme serbestisi tanýnan iktisadi kýymetler bakýmýndan, söz konusu yöntemlerden biri ile amortisman hesaplanmasýna baþlandýktan sonra, hesaplama þekli deðiþtirilemeyecektir.
Diðer taraftan, maddenin uygulama usul ve esaslarýný belirleme konusunda Hazine ve Maliye Bakanlýðý yetkili kýlýnmaktadýr. (7338 SK Md.34)
18) ÞÜPHELÝ ALACACAKLAR KONUSUN DA DEÐÝÞÝKLÝK ÝLE AZAMÝ TUTAR BELÝRLEMESÝ YAPILMIÞTIR:
VUK 323. Maddesin de yapýlan deðiþiklik ile; yapýlan protestoya veya yazý ile bir defadan fazla istenilmesine raðmen borçlu tarafýndan ödenmemiþ bulunan dava ve icra takibine deðmeyecek derecede küçük olan alacaklara iliþkin azami bir tutar (3.000.- TL) belirlenerek, bu konudaki belirsizlik giderilmektedir. Diðer taraftan þüpheli alacak hükümlerinin iþletme hesabý esasýnda defter tutan mükellefler açýsýndan da uygulanabilmesine imkân tanýnmaktadýr. (7338 SK Md.35)
19) AMORTÝSMANA TABÝ MALLARIN SATILMASIN DAOLUÞTURULAN "YENÝLEME FONU" NUN BAÞLANGIÇ TARÝHÝ KONUSUN DA YENÝ DÜZENLEME YAPILMIÞTIR:
Vergi Usul Kanunun 328'inci maddesinde yapýlan deðiþiklik ile, amortismana tabi iktisadi kýymetlerin satýlmasý halinde, satýlan iktisadi kýymetlerin yenilenmesi veya benzer mahiyetteki bir iktisadi kýymetin iktisabý iþin niteliðine göre zorunlu bulunur veya bu hususta iþletmeyi Ýdare edenlerce karar verilmiþ ve teþebbüse geçilmiþ olursa, satýþ neticesinde alýnan bedel ile bunlarýn envanter defterinde kayýtlý deðerleri arasýndaki oluþan kârýn, bilanço esasýna göre defter tutanlar tarafýndan, satýþýn yapýldýðý tarihi takip eden üçüncü takvim yýlýnýn sonuna kadar pasifte geçici bir hesapta tutulabileceði hüküm altýna alýnarak, bu kârýn geçici hesapta tutulacaðý süre konusundaki tereddüt mükellef lehine giderilmektedir.
Pasifte geçici bir hesapta(tutulan kârýn, finansal kiralama yoluyla edinilenler de dâhil olmak üzere iktisap edilen bir veya birden fazla kýymetin bu Kanun hükümlerine göre ayrýlacak amortismanlarýna mahsup edileceði belirtilerek yeni alýnacak iktisadi kýymetlerin sayýsýnda sýnýr olmadýðý vurgulanmaktadýr.
Geçici hesapta tutulan kârýn, satýþý yapýlan iktisadi kýymetin yerine iktisap edilen yeni kýymetlerin amortisman ayrýlabilecek tutarýndan fazla olmasý durumunda, bu fazlalýðýn satýþýn yapýldýðý yýlý takip eden üçüncü takvim yýlýnýn kâr ve zarar hesabýna ekleneceði hususu netleþtirilmektedir. (7338 SK Md.36)
20) AMORTÝSMANA TABÝ MALLARIN SÝGORTA TAZMÝNATI KONUSUN DA YENÝ DÜZENLEME YAPILMIÞTIR:
Vergi Usul Kanunun BZ^uncu maddesinde yapýlan deðiþiklikle, esas itibarýyla, 328'nci maddede yapýlan deðiþiklikler de dikkate alýnarak, mevcut uygulamadaki tereddütlü hususlar giderilmektedir.
Bu kapsamda, yangýn, deprem, sel, su basmasý gibi afetler yüzünden tamamen veya kýsmen zýyaa uðrayan amortismana tabi iktisadi kýymetler için alýnan sigorta tazminatý ile ziyaa uðrayan amortismana tabi iktisadi kýymetlerin yenilenmesi veya benzer mahiyetteki bir iktisadi kýymetin iktisabý iþin niteliðine göre zorunlu bulunur veya bu hususta iþletmeyi idare edenlerce karar verilmiþ ve teþebbüse geçilmiþ olursa, tazminat fazlasýnýn, bilanço esasýna göre defter tutan mükellef tarafýndan, tazminatýn alýndýðý tarihi takip eden üçüncü takvim yýlýnýn sonuna kadar pasifte geçici bir hesapta tutulabileceði hüküm altýna alýnarak tazminat fazlasýnýn geçici hesapta tutulacaðý süre konusundaki tereddüt mükellef lehine olacak þekilde giderilmektedir.
Pasifte geçici bir hesapta tutulan tazminatýn, finansal kiralama yoluyla edinilenler de dâhil olmak üzere iktisap edilen bir veya birden fazla kýymetin bu Kanun hükümlerine göre ayrýlacak amortismanlarýna mahsup edileceði belirtilerek yeni alýnacak iktisadi kýymetlerin sayýsýnda sýnýr olmadýðý vurgulanmaktadýr.
Geçici hesapta tutulan tazminatýn, tamamen veya kýsmen zarar gören iktisadi kýymetin yerine iktisap edilen yeni kýymetlerin amortisman ayrýlabilecek tutarýndan fazla olmasý durumunda, bu fazlalýðýn tazminatýn alýndýðý yýlý takip eden üçüncü takvim yýlýnýn kâr ve zarar hesabýna ekleneceði hususu netleþtirilmektedir. (7338 SK Md.37)
21) TEKERRÜR CEZA UYGULAMASI YENÝDEN DÜZENLENMÝÞTÝR:
Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesi deðiþtirilerek, tekerrürde artýrým tutarýnýn kesinleþen cezadan fazla olmamasý öngörülmüþtür. Düzenlemeye göre, kesinleþen bir cezadan sonra, maddede yer alan süreler içinde yeniden ceza kesilmesi durumunda, düzenleme çerçevesinde kesilecek ceza üzerine eklenecek artýrým tutarý, kesinleþen cezadan fazla olmamak üzere, kesilen cezanýn %50'si olacaktýr. Kesinleþen birden fazla ceza varsa, bunlardan tutar itibariyle en yükseði dikkate alýnacaktýr. (7338 SK Md.38)
22) USULSÜZLÜK CEZASI KONUSUN DA DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMIÞTIR:
Vergi Usul Kanunun usulsüzlük cezalarýný düzenleyen 352'nci maddesinde deðiþiklik yapýlarak, kâðýt ortamýnda yapýlan kayýt ve tutulan defterlere yönelik olarak kayýt nizamýna iliþkin hükümlere uyulmamasý durumunda kesilecek cezalar ile söz konusu Kanunun mükerrer 242'nci maddesinde yer alan yetki kapsamýnda uygulanmakta olan elektronik kayýt ve defter uygulamalarýndaki kayýt nizamýna uyulmamasý fiillerine uygulanacak cezalarýn ayný mahiyette olmasý ve bu fiillere karþýlýk olarak birinci derece usulsüzlük cezasý kesilmesi temin edilerek, uygulamada yaþanan tereddütler giderilmektedir. (7338 SK Md.39)
23) ÖZEL USULSÜZLÜK CEZASI UYGULAMASI:
Yapýlan düzenleme ile gider pusulasýnýn hiç düzenlenmemiþ sayýldýðý durumlara baðlý olarak özel usulsüzlük cezasý kesilecektir.
Anlaþmalý matbaalara belge basýmý ile ilgili bildirim yükümlülüðüne yönelik ceza hükmünde mükellef lehine deðiþiklik yapýlmaktadýr.
Diðer taraftan yapýlan deðiþiklikle, Kanunun mükerrer 227'nci maddesi uyarýnca tasdik kapsamýna alýnan konulara iliþkin olarak ibraz edilmesi gereken yeminli mali müþavir tasdik raporunun ayný maddenin üçüncü fýkrasýnda belirlenen sürede ibraz edilmemesi durumunda, ibraz yükümlülüðünü yerine getirmeyen mükellef adýna 50.000 Türk lirasýndan az ve 500.000 Türk lirasýndan fazla olmamak üzere, yararlanýlmasý tasdik raporunun ibrazý þartýna baðlanan tutarýn %5'i nispetinde özel usulsüzlük cezasý kesilecektir. (7338 SK Md.40)
Vergi Usul Kanunun mükerrer 355'inci maddesinin baþlýðý deðiþtirilmekte, ayrýca Kanunun mükerrer 242'nci maddesinde yer alan yetkiye istinaden Hazine ve Maliye Bakanlýðý tarafýndan getirilen yükümlülüklere uyulmamasý durumunda kesilecek cezaya iliþkin belirsizlik giderilmektedir. (7338 SK Md.41)
24) PÝÞMANLIK HÜKÜMLERÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILDI:
Vergi Usul Kanunun "piþmanlýk ve ýslah" baþlýklý 371'inci maddesinde, mükelleflerin vergiye uyumlarýnýn artýrýlmasý amacýyla deðiþiklik yapýlarak, devam etmekte olan vergi incelemesinin ilgili olduðu vergi türünden ve takdir komisyonuna sevk edilen olayýn ilgili olduðu vergi türünden farklý vergi türü için madde hükmünün uygulanabilmesi temin edilmektedir.
Deðiþiklikle mükelleflerin, haklarýnda yapýlmakta olan vergi incelemesi ya da yapýlan takdire sevk iþlemine iliþkin vergi türünden farklý vergi türü için piþmanlýkla beyanname verebilmesi mümkün hale gelmektedir. (7338 SK Md.42)
25) VUK 376. MADDEDEKÝ CEZA ÝNDÝRÝMÝN DE YENÝ DÜZENLEME YAPILDI:
Yapýlan düzenleme ile VUK 376'ncý maddesinin birinci fýkrasýnýn (2) numaralý bendinde yer alan indirimin, uzlaþma ve tarhiyat öncesi uzlaþma kapsamýna alýnan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalan için de uygulanabilmesini temin etmek amacýyla söz konusu maddede deðiþiklik yapýlmaktadýr. (7338 SK Md.43)
26) 5.000.-TÜRK LÝRASINI AÞAN USULSÜZLÜK VE ÖZEL USULSÜZLÜK CEZALARI UZLAÞAM KAPSAMINA ALINDI:
Yapýlan düzenleme ile 5.000 Türk lirasýný aþan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarýna iliþkin olarak uzlaþma talep edilebilmesi ve söz konusu tutarý aþmayan usulsüzlük cezalarý içinse 213 sayýlý Kanunun 376'ncý maddesinin birinci fýkrasýnda yer alan indirim oranýnýn %50 artýrýmlý olarak uygulanmasý saðlanmaktadýr.
Uzlaþmaya konu edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarýnýn tespitinde cezayý gerektiren fiil bazýnda kesilecek toplam ceza tutarý dikkate alýnacaktýr.
Ayrýca; Vergi Usul Kanunun ek ll'inci maddesinde deðiþiklik yapýlarak, 5.000 Türk lirasýný aþan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarý tarhiyat öncesi uzlaþma kapsamýna alýnmaktadýr. Uzlaþmaya konu edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarýnýn tespitinde, cezayý gerektiren fiil bazýnda kesilecek toplam ceza tutarý dikkate alýnacaktýr. (7338 SK Md. 44 ve 45)
27) KARÞILIKLI ANLAÞMA USULÜ:
Vergi Usul Kanunu'na EK 13. maddesinden sonra eklenen EK - 14-15-16-17-18. Maddeler ile ÇÝFTE VERGÝLENDÝRMEYÝ ÖNLEME ANLAÞMALARI kapsamýnda uygulanan Karþýlýklý Anlaþma Usulüne iliþkin düzenlemeler yapýlmýþtýr.
Düzenlemeler, 01.01.2022 tarihinden itibaren yapýlacak baþvurulara uygulanmak üzere yayýmý tarihinde yürürlüðe girecektir. Konu ile ilgili özet aþaðýdadýr. (7338 SK Md. 46-47-48-49-50)
Konu
Yapýlan düzenleme
Karþýlýklý anlaþma usulüne baþvuru
Çifte vergilemeyi önlenmesi anlaþmasýna aykýrý olarak vergilendirildiðini düþünen veya bu þekilde vergilendirileceðine iliþkin emareler bulunduðu iddia eden mükellefler «Karþýlýklý Anlaþma Usulü» hükmüne göre Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýna veya diðer ülke yetkili makamlarýna baþvurabilirler.
Baþvuruya iliþkin anlaþmada süre yoksa aykýrý iþlemden haberdar olunduðu tarihten itibaren 3 yýl içerisinde yapýlmasý gerekmektedir.
Karþýlýklý Anlaþma Usulü ve dava açma
Karþýlýklý anlaþma usulü baþvurusu, tarh ve teblið edilen vergi ve cezalar ile ihtirazý kayýtla beyanname üzerine tahakkuk eden vergiye dava açma süresini durdurur.
Karþýlýklý anlaþma baþvurusu reddedilir ya da anlaþmaya varýlamaz ise sonucun mükellefe teblið edildiði tarihten itibaren kalan dava açma süresi içinde dava açýlýr. Süre 15 günden az kalmýþsa, yazýnýn tebliðtarihinden itibaren 15 gün olarak uzar.
Baþvurunun neticelendirilmesi
Taraf ülkeler anlaþmaya varýrlarsa durum mükellefe yazý ile bildirilir. Teblið tarihinden 30 gün içerisinde mükellefin varýlan anlaþmayý kabul edip etmediðini GÝB'na bildirmesi þarttýr. Mükellef bu sürede bildirimde bulunmazsa, anlaþmayý kabul etmemiþ sayýlýr.
Anlaþma mükellef tarafýndan kabul edilmezse, otuz günlük sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi yeniden iþlemeye baþlar.
Süre on beþ günden az kalmýþsa bu süre on beþ gün olarak uzar. GÝB ile diðer akit devletin yetkili makamý arasýnda varýlan anlaþma mükellef tarafýndan kabul edilirse vergi ve cezalarda düzeltme yapýlýr.
Karþýlýklý anlaþma vaki olduðu halde, anlaþma uyarýnca düzeltilen vergi ve cezalar için dava açýlamaz, ceza indiriminden ve uzlaþma hükümlerinden faydalanýlamaz.
Söz konusu vergi ve cezalar mükellefe teblið tarihinden itibaren 1 ay içerisinde ödenir. Düzeltme iþlemine konu vergi ve cezalarýn Zi si bu süre zarfýnda ödenirse cezanýn yarýsý indirilir.
Baþvuru öncesi açýlan davalar ve uzlaþma talebi
Baþvuru öncesi dava açýlmýþ ise, baþvuru sonucu baðlanmadan vergi mahkemesinde incelenmez.
Uzlaþma baþvurusu yapýlmýþsa, baþvurunun sonuca baðlanmasýna kadar ertelenir. Mükellef anlaþma sonucunu beklemeden uzlaþma hakkýný kullanabilir.
Diðer konular
Karþýlýkla Anlaþma Usulü baþvurusu zamanaþýmýný durdurur. Duran zamanaþýmý, mükellef tarafýndan anlaþma sonucunun kabul edilmemesi durumunda bu durumun ortaya çýktýðý tarihi izleyen günden itibaren kaldýðý yerden iþlemeye devam eder.
Baþvuru, tahakkuk eden vergi ve cezalarýn tahsilatýný durdurmaz.
28) YENÝ MAKÝNE VE TEÇHÝZAT ÝÇÝN HIZLANDIRILMIÞ AMORTÝSMAN:
21.03.2018 tarih ve 7103 sayýlý "Vergi Kanunlarý ile Bazý Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanun'la Vergi Usul Kanunu'na eklenen geçici 30. maddeyle; SANAYÝ SÝCÝL BELGESÝNE SAHÝP MÜKELLEFLER TARAFINDAN MÜNHASIRAN ÝMALAT SANAYÝNDE, Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu, Araþtýrma, geliþtirmeye Tasarým Faaliyetlerinin Desteklenmesi hakkýnda Kanun ve Araþtýrma Altyapýlarýnýn Desteklenmesine Dair kanun kapsamýnda, münhasýran Ar-Ge, yenilik ve tasarým faaliyetlerinde, kullanýlmak üzere 31.12.2019 tarihine kadar alýnan yeni makine ve teçhizat ile teþvik belgesi sahibi mükellefler tarafýndan ayný süre içinde belge kapsamýnda iktisap edilen makine ve teçhizatýn, Maliye Bakanlýðýnca belirlenen sürenin yarýsý kadar bir sürede amortismana tabi tutulabilmesi saðlanmýþtý.
YAPILAN YENÝ DÜZENLEME ile, daha önce yapýlan uygulamaya benzer þekilde, 31.12.2023 tarihine kadar uygulanmak üzere, iktisap edilen yeni makine ve teçhizatlar için uygulanacak amortisman oran ve sürelerinin, tespit ve ilan edilen faydalý ömür sürelerinin YARISI DÝKKATE alýnmak üzere hesaplanmasýna olanak saðlanmýþtýr. (7338 SK Md. 51)
29) VERGÝ USUL KANUNU'NUN GEÇÝCÝ 32. MADDESÝ KAPSAMINDA YAPILACAK YENÝDEN DEÐERLEME:
Bu kanun ile (7338 sayýlý Kanun) 'la Vergi Usul Kanunu'na eklenen Geçici 32. madde ve mükerrer 298. maddeye eklenen (Ç) fýkrasý kapsamýnda yeniden deðerleme yapabilecek olan mükelleflere, anýlan fýkra uyarýnca ilk kez yeniden deðerleme yapacaklarý hesap döneminden önceki hesap döneminin sonu itibarýyla bilançolarýna kayýtlý bulunan taþýnmazlar ile amortismana tabi diðer iktisadi kýymetlerini, maddede yer alan koþullarla yeniden deðerleme olanaðý verilmiþtir.
Yeniden deðerlemede, VUK Mükerrer 298. maddeye eklenen (Ç) fýkrasý ilk kez yeniden deðerleme yapýlacak hesap döneminden önceki hesap döneminin sonu itibarýyla bilançoda kayýtlý bulunan taþýnmazlar ile amortismana tabi diðer iktisadi kýymetler ve bunlara ait amortismanlarýn deðerleri dikkate alýnacak, yapýlacak deðerlemede esas alýnacak yeniden deðerleme oraný olarak;
• Mükerrer 298. maddenin (A) fýkrasýna göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulan;
• En son bilançoda yer alan taþýnmazlar ve amortismana tabi iktisadi kýymetler ile bunlarýn amortismanlarý için, anýlan maddenin (Ç) fýkrasý kapsamýnda yapýlacak yeniden deðerlemenin ilgili olduðu hesap döneminden önceki hesap döneminin son ayýna iliþkin YÝ-ÜFE deðerinin, söz konusu bilançonun ait olduðu tarihi takip eden aya iliþkin YÝ-ÜFE deðerine bölünmesi ile bulunan oran,
• En son bilanço tarihinden sonra iktisap edilen taþýnmazlar ve amortismana tabi diðer iktisadi kýymetler ile bunlarýn amortismanlarý için, anýlan maddenin (Ç) fýkrasý kapsamýnda yapýlacak yeniden deðerlemenin ilgili olduðu hesap döneminden önceki hesap döneminin son ayýna iliþkin YÝ-ÜFE deðerinin, bunlarýn iktisap edildiði ayý izleyen aya iliþkin YÝ-ÜFE deðerine bölünmesi ile bulunan oran,
♦> Daha önce Kanun'un geçici 31. maddesinin;
• Birinci fýkrasýnda yer alan tarihe kadar yeniden deðerlemeye tabi tutulan taþýnmazlar ve amortismanlarý için, mükerrer 298. maddenin (Ç) fýkrasý kapsamýnda yapýlacak yeniden deðerlemenin ilgili olduðu hesap döneminden önceki hesap döneminin son ayýna iliþkin YÝ-ÜFE deðerinin, 2018 yýlý Mayýs ayýna iliþkin YÝ-ÜFE deðerine bölünmesi ile bulunan oran,
• Yedinci fýkrasýnda yer alan tarihe kadar yeniden deðerlemeye tabi tutulan taþýnmazlar ve amortismana tabi diðer iktisadi kýymetler ile bunlarýn amortismanlarý için, mükerrer 298. maddenin (Ç) fýkrasý kapsamýnda yapýlacak yeniden deðerlemenin ilgili olduðu hesap döneminden önceki hesap döneminin son ayýna iliþkin YÝ-ÜFE deðerinin, 2021 yýlý Haziran ayýna iliþkin YÝ-ÜFE deðerine bölünmesi ile bulunan oran,
dikkate alýnacaktýr.
7326 Sayýlý Kanunun Geçici 31. maddeye yeni eklenen düzenleme kapsamýnda yapýlan yeniden deðerleme sonucu oluþan ve pasifte özel bir fon hesabýnda gösterilen deðer artýþý tutarý üzerinden %2 oranýnda vergi ödenecek ve yeniden deðerlemeye tabi tutulan varlýklarýn elden çýkarýlmasý halinde, pasifte özel bir fon hesabýnda gösterilen deðer artýþlarý, kazancýn tespitinde dikkate alýnmayacaktýr.
Düzenlemeye göre, geçici 32. madde kapsamýnda yeniden deðerleme sadece bir kez, mükerrer 298. maddenin (Ç) fýkrasý uyarýnca yapýlacak yeniden deðerleme öncesinde olmak üzere yapýlabilecektir. (7338 SK Md. 52)
C) DAMGA VERGÝSÝ KANUNUN DA YAPILAN DÜZENLEMELER:
1) Yatýrým izleme ve koordinasyon baþkanlýklarýnýn (YÝKOB), 488 sayýlý Damga Vergisi Kanunu uygulamasýnda resmi daire kapsamýna alýnmasý saðlanmaktadýr. (7338 SK Md. 53)
2) Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayýlý tablonun "IV- Ticari ve medeni iþlerle ilgili kâðýtlar" baþlýklý bölümünde yapýlan düzenlemelerle,
a) Teminatlý sermaye piyasasý araçlarýnýn ihracýnda iþlem maliyetlerinin azaltýlmasýný teminen, Sermaye Piyasasý Kanununun 31/B maddesi kapsamýnda teminat yöneticisinin taraf olduklarý dâhil olmak üzere sermaye piyasasý
araçlarýnýn ihracýna konu t saðlanmaktadýr.
eminatlara iliþkin olarak düzenlenen makbuz
/e k
âðýtlara damga vergisi istisnasý
b) 5018 sayýlý Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
1 K
anununa ekli (1) ve (II) sayýlý cetvellerde yazýlý genel ve özel bütçeli
idarelerle, il özel idarelerine, yatýrým izleme ve koordinasyon baþkanlýklarýna, belediyelere ve köylere yapýlacak baðýþlara iliþkin olarak ilgili idare ile baðýþlayanlar arasýnda düzenlenen kâðýtlara damga vergisi istisnasý saðlanmakta, baðýþ yapanlarýn damga vergisi yükü kaldýrýlmaktadýr. (7338 SK Md. 54)
D) ÖZEL TÜKETÝM VERGÝSÝ KANUNUN DA YAPILAN DEÐÝÞÝKLÝKLER:
TÜTÜN MAMULLERÝ VE MOTORLU ARAÇLARA ÝLÝÞKÝN ÖTV UYGULAMASINDA CUMHURBAÞKANINA YENÝ YETKÝ VERÝLMEKTE:
1) Tütün mamulleri için asgari maktu vergi tutarlarýna iliþkin hadleri üç katýna kadar artýrma,
2) Motorlu taþýtlar için belirlenen oranlar ve oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarýnýn alt ve üst sýnýrlarýný üç katýna kadar artýrma,
3) Binek otomobiller için özel tüketim vergisine esas farklý matrah gruplarý oluþturabilme ve bu araçlara iliþkin motor güçleri itibariyle oran farklýlaþtýrabilme, yetkisi verilmiþtir. (7338 SK Md. 56-57)
E) KURUMLAR VERGÝSÝ KANUNUN DA YAPILAN DEÐÝÞÝKLÝKLER:
1) NAKÝT SERMAYE ARTIRIMINDA FAÝZ ÝNDÝRÝMÝ:
Yapýlan düzenleme ile nakdi sermaye artýþýnda faiz indirimi uygulamasýnda, YURT DIÞINDAN GETÝRÝLEN nakitle karþýlanan kýsým için ek avantaj saðlanmaktadýr. Önerilen düzenlemeye göre, %50 olan indirim oraný, yurt dýþý kaynaklý sermaye için %75 olarak uygulanacaktýr. (7338 SK Md. 59)
2) ÝNDÝRÝMLÝ KURUMLAR VERGÝSÝ ORANI TEÞVÝKÝ:
Yapýlan düzenleme ile 5520 sayýlý Kurumlar Vergisi Kanununun mevcut 32/A maddesinde yer alan indirimli kurumlar vergisinde, mükellefler yatýrým teþvik belgesi kapsamýnda yapmýþ olduklarý yatýrýmlar nedeniyle hak kazandýklarý yatýrýma katký tutarlarýný, gerek yatýrýmdan gerekse yatýrým döneminde diðer faaliyetlerinden elde ettikleri gelirlerine indirimli oranda kurumlar vergisi uygulamak suretiyle kullanabilmektedirler.
Yeni düzenlemeyle, yatýrým teþvik belgesi bazýnda yatýrým harcamasýna yatýrýma katký oranýnýn uygulanmasýyla belirlenen tutarýn %10'luk kýsmý, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayý takip eden ikinci ayýn sonuna kadar talep edilmesi þartýyla, özel tüketim vergisi ve katma deðer vergisi hariç olmak üzere tahakkuk etmiþ diðer vergi borçlarýndan terkin edilmek suretiyle kullanýlabilecektir. Böylece, yapýlan yatýrým harcamalarý nedeniyle hak kazanýlan yatýrýma katký tutarlarýnýn mükellefe geri dönüþü hýzlandýrýlmakta ve yatýrýmcýya saðlanan destek artýrýlmaktadýr.
Düzenleme vergi iadesi olmadýðýndan, getirilen terkin sistemi, terkine konu vergilerin hukuken tahsil edilmiþ þeklinde yorumlanmasýný, bir baþka anlatýmla mükelleflerin bu vergileri ödediðinin kabul edilmesini gerektirmektedir.
Yatýrýmcýlar tarafýndan bu kapsamda yapýlan yatýrým harcamalarý nedeniyle hak kazanýlan yatýrýma katký tutarýnýn en fazla %10'luk kýsmý bu düzenleme çerçevesinde ÖTV ve KDV hariç diðer vergi borçlarýndan terkin edilebilecektir. Bu tutar ile birlikte bu tutarýn bir katý, vazgeçilen yatýrýma katký tutarý olarak toplam yatýrýma katký tutarýndan düþülecektir. Yatýrýmýn bütünü itibarýyla terkini talep edilebilecek toplam tutarýn hesabýnda ise, mükellefin ilgili yatýrým teþvik belgesi kapsamýndaki toplam yatýrým harcamasýna yatýrýma katký oranýnýn uygulanmasýyla belirlenen tutarýn %10'unun aþýlmasý mümkün olmayacaktýr.
Düzenleme, gerek mevcut gerekse yeni alýnacak yatýrým teþvik belgeleri kapsamýnda 01.01.2022 tarihinden itibaren yapýlacak yatýrým harcamalarýna uygulanmak üzere yürürlüðe girecek olup 01.01.2022 tarihinden önce yapýlan yatýrým harcamalarý nedeniyle hak kazanýlan ancak kazanç yetersizliði nedeniyle henüz kullanýlamamýþ yatýrýma katký tutarlarý bu kapsamda deðildir. (7338 SK Md. 60)
F) KONAKLAMA VERGÝSÝ ERTELENMÝÞTÝR
7194 sayýlý Dijital Hizmet Vergisi ile Bazý Kanunlarda ve 375 sayýlý Kanun Hükmünde Kararnamede Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanunun ile getirilen "KONAKLAMA VERGÝSÝNÝN" uygulama tarihi 01.01.2023 olarak deðiþtirilmiþtir. (7338 SK Md. 61)