Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir. Lütfen güvenilir kaynaklar ekleyerek madde içeriğinin geliştirilmesine yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve kaldırılabilir.
Kaynak ara: "Gitar" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR (Mart 2018) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin)
Gitar, parmakla veya pena ile çalınan, esasen sekiz şekline benzeyen, yan kısımları oval, sap üzerinde ses perdeleri olan, telli bir çalgı türü. Gitarlar genelde altı tellidir ve farklı çeşitlerdeki ağaç türlerinden yapılabilirler. Gitar neredeyse her türlü müzik türünde kullanılan bir müzik aletidir.
Caz Gitar
Bir Gypsy Gitar
İçindekiler
1 Gitar türleri
1.1 Klasik gitar
1.2 Akustik gitar
1.3 Elektrogitar
1.4 Basgitar
1.5 Perdesiz gitar
1.6 Lap steel gitar
1.7 7 telli gitar
1.8 12 telli gitar
1.9 Weissenborn gitar
1.10 Caz gitar
2 Gitarın kısımları
2.1 Sap
2.2 Köprü
2.3 Eşik
2.4 Manyetik
2.4.1 Pasif Manyetikler
2.4.2 Aktif Manyetiker
2.5 Kafa (Headstock)
2.6 Tremolo kolu
3 Akort
3.1 Lower tunings (kalınlaştırma)
4 Ayrıca bakınız
5 Kaynakça
Gitar türleriDüzenle
Klasik gitarDüzenle
Ana madde: Klasik gitar
Klasik gitar
Klasik gitar, tüm gitar türlerinin atası olarak tanımlanabilir. Gitarın gövdesinin ortasında ses deliği denilen yuvarlak bir boşluk bulunur. Gitarın telleri titreştiğinde gövdenin içinde bulunan hava titreşir ve tek çıkış noktası olan bu yuvarlak boşluktan dışarı ses olarak geri çıkar. Klasik gitarda; kalın 3 tel, ipek üzerine sarılmış çelik, ince 3 tel ise naylondur. Genellikle parmak ile çalınır. Klasik gitarda sağ elin görevi daha fazladır. Sağ eli kullanarak gitarda çok farklı ritim ve harmonikler oluşturulabilir. Genelde klasik ve flamenko tarzı müziklerde kullanılır.
Akustik gitarDüzenle
Ana madde: Akustik gitar
Görünüş itibarıyla klasik gitarı andıran akustik gitarın gövdesi, klasik gitardan biraz daha şişman ve basıktır. Daha dar bir sapa ve çelikten yapılmış tellere sahip olması, akustik gitarın klasik gitarla arasındaki en büyük farktır. Tellerin çelikten olması, akustik gitarın klasik gitardan daha basınçlı gergin bir sapa sahip olmasını ve sesinin klasik gitardan daha sert ve temiz çıkmasını sağlar. Genellikle akustik gitarların en kalın 4 teli sarımlı çelik, diğer 2 teli ise sarımsız çeliktir. Akustik gitarlar genellikle penayla çalınır. Rock, blues ve caz müzik türlerinde çok kullanılan bir gitar türüdür.
ElektrogitarDüzenle
Ana madde: Elektro gitar
Elektrogitar çok basit bir tanımla tellerin titreşimini gövdesinde bulunan manyetikler sayesinde elektrik akımına çeviren ve bir amfi yardımıyla akımı yüksek seviyede sese dönüştürebilen gitar türüdür. Diğer gitarlarla elektrogitarın kısımları aynıdır. Ek olarak elektrogitar için birkaç bölüm daha eklenebilir. Bunlar: Tremolo kolu, manyetikler, ses ve ton ayarı, switch...
BasgitarDüzenle
Ana madde: Bas gitar
Çalışma prensibi elektrogitara benzer. Fakat sesi normal gitarlardan 1 oktav kalındır. Portede basgitar için Fa anahtarı kullanılır. Değişik çeşitlerde basgitarlar da bulunmaktadır: Genelde 4 telli, 12 telli, 6 telli, 7 telli, 5 telli, perdesiz, kafasız.
Perdesiz gitarDüzenle
Ana madde: Perdesiz gitar
Ara sesleri verebilmek için yapılmıştır. Normal gitara çok benzese de oldukça farklı bir ses rengine sahiptir. Perdesiz gitarı 1976 yılında Erkan Oğur, Türk müziği seslerine olan ihtiyacı için üretmiştir. Hasan Cihat Örter, Perdesiz Gitar Metodu DVD çalışması yapmıştır. Daha sonraları perdesiz elektrik gitar, 8 telli perdesiz gitar, çift saplı elektrik ve klasik perdesiz/perdeli gibi farklı modelleri üretilmiştir.
Lap steel gitarDüzenle
Ana madde: Lap steel gitar
Hawaii yöresine ait bir gitardır. Gitar 6, 7 ve 9 telli olarak kullanılmaktadır. Gitar, çalınırken genellikle kucaktadır. Diğer gitarlardan farklı olarak, fretlere basılarak değil, gitaristin sol eline taktığı bir metal yardımıyla tellere dokunularak çalınır.
7 telli gitarDüzenle
Ana madde: 7 telli gitar
7 telli gitar; klasik gitarda bulunan 6 ana telin (yukarıdan aşağı; mi, la, re, sol, si, mi) haricinde bir kalın veya ince tel daha eklenmesiyle oluşan bir gitar çeşididir.
12 telli gitarDüzenle
Ana madde: 12 telli gitar
12 telli gitarlarda genellikle çelik teller kullanılır. Folk, blues ve rock and roll tarzlarında kullanılır.
Weissenborn gitarDüzenle
Ana madde: Weissenborn gitar
Weissenborn ya da diğer deyişle H. Weissenborn bir tür lap slide gitardır ve Los Angeles'ta 1920'ler ve 1930'larda Hermann Weissenborn tarafından üretilmiştir. 5000'den daha az sayıda orijinal enstrüman üretilmiştir ve kaç tanesinin hâlen sağlam kaldığı bilinmemektedir. Marka şu anda reprodüksiyon ürünleri için kullanılmaktadır.
Caz gitarDüzenle
Ana madde: Caz gitar
Göbekli, boş veya yarı dolu gövdeli ve genellikle caz müzikte kullanılan geniş gövdeli gitar türü.
Gitarın kısımlarıDüzenle
Headstock
Eşik
Gitar kulakları
Perdeler
Truss rod
Perde işaretleri
Sap
Topuk (Akustik) – Neckjoint (Elektro)
Gövde
Manyetikler
Elektronikler
Köprü
Pickguard
Arka kısım
Sound board
Body sides (ribs)
Ses deliği
Teller
Saddle
Klavye
SapDüzenle
Gitarın klavyesinin de bulunduğu kısımdır. Bu klavyede perdeler bulunur. Klasik gitardan hem kalınlık hem de genişlik açısından daha ince olan elektrogitar klavyesi ise genelde 18 ila 24 arasında perde sayısına sahiptir. Genellikle sapın içinden truss rod adı verilen bir metal ayar çubuğu geçer. Zamanla eğilebilen bu sap, bir vida yardımı ile eski hâline geri getirilebilir. Akort burguları en uçta bulunur ve genellikle metal bir aksama sahiptir.
KöprüDüzenle
Gitarda telleri gövdeye bağlayan kısımdır. Zamanla değişim geçirmiş olmakla beraber, değişik çeşitleri de mevcuttur. Köprü, sabit ya da oynar olabilir. Oynar köprülü gitarlarda köprü bir kol (tremolo kolu) yardımı ile ileri-geri hareket ettirilebilir. Bu ileri veya geri harekette köprüye bağlı olan teller gerilir ya da gevşer. Tellerin gerilip gevşemesi telden çıkan sesi etkileyeceğinden gitardan farklı notalar elde edilebilir. Köprüler genelde metalden yapılır. Köprünün baz ayarlarına dikkat edilmelidir, tellerden birinin kopması hâlinde elektrogitar geri dönüşü olmayan hasar görebilir.
EşikDüzenle
Gitarın sapında, telleri akort burgularına gitmeden önce sonlandıran kısımdır. Genelde ucuz gitarlarda plastikten oluşur. Ayrıca kemikten veya farklı malzemelerden yapılanlar da mevcuttur.
ManyetikDüzenle
Elektrogitarda veya manyetik takılmış klasik ya da akustik gitarda teldeki titreşimlerin algılandığı kısımdır. Manyetik alanda telin titreşiminin içerideki bir sargıda akım oluşturması prensibi ile çalışır. Çift hâlinde (Humbucker) ya da tek (Single) olabilir. Bazı manyetikler amplifikatöre çıkış sağlamadan sinyali yükseltebilirler.
Pasif ManyetiklerDüzenle
Ses titreşimlerinin, elektrik sinyaline herhangi bir elektronik değişime uğratmadan dönüşmesini sağlayan manyetik türüdür. En sık kullanılan manyetik türü olup, sesin tınısı (frekans cevabı) sadece manyetiğin bazı fiziksel özelliklerine (yüksekliğine, mıknatısına, sargısına) bağlıdır.
Aktif ManyetikerDüzenle
Bu manyetikler ses titreşimlerini bazı elektronik devreler ile bozulmaya uğratan manyetiklerdir. Sinyali, içerisindeki güç kaynağını (genelde bu bir pildir) kullanarak pre-amp ile güçlendiren, aktif filtrelerle ve gömülü equalizer'lar ile sinyalin özgününden farklı olarak enstrümandan çıkmasını sağlayan manyetiklerdir.
Çalışma prensibine göre 3 tip manyetik vardır:
Manyetik
Piezoelektrik
Çoklu-Bölünmüş Manyetikler (Polifonik)
Kafa (Headstock)Düzenle
Gitar kafa bölümü
Kafa kısmı (headstock) gitar sapının en ucunda bulunur. Tellerin bitiminde akort burgularını içeren kısımdır. Kafa bölümü gitar için çok önemli bir işleve sahiptir. Gitara stabilite sağlar. Gitarın üst kısmındaki güçlü gerilime rağmen sağlam bir temel oluşturur. Farklı amaçlara hizmet eden 3 çeşit gitar kafası vardır.[1]
Tremolo koluDüzenle
Tremolo kolu, gitarın eşik bölümünün bitiminde bulunur. Bu kolu öne veya arkaya gevşeterek tellerden farklı ses çıkartılması sağlanır. Klavye yönüne doğru gevşetilerek kalın, eşik yönüne gevşetilerek daha ince seslerle efekt elde edilebilir.
AkortDüzenle
Ana madde: Gitar akordu
6 telli bir gitarın standant akort dizisi:
İnceden kalına doğru E(ince mi) B(Si) G(Sol) D(Re) A(La) ve E(Kalın Mi) dir. Gitarda standart akort dizisi dışında kullanılan bütün düzenlere drop-tone denir.
Aşağıda, gitarda standart akort dizisi için üstteki sayılar perde numarası olmak üzere notaları verilmiştir.
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
E
F F♯ G A♭ A B♭ B C C♯ D E♭ E
B
C C♯ D E♭ E F F♯ G A♭ A B♭ B
G
A♭ A B♭ B C C♯ D E♭ E F F♯ G
D
E♭ E F F♯ G A♭ A B♭ B C C♯ D
A
B♭ B C C♯ D E♭ E F F♯ G A♭ A
E
F F♯ G A♭ A B♭ B C C♯ D E♭ E
Tel numarası
Bilimsel nota düzeyi
Helmholtz gösterimi
Frekans
1. tel E4 e' 329,63 Hz
2. tel B3 b 246,94 Hz
3. tel G3 g 196,00 Hz
4. tel D3 d 146,83 Hz
5. tel A2 A 110 Hz
6. tel E2 E 82,41 Hz
Lower tunings (kalınlaştırma)Düzenle
Tellerin EADGBE akort dizisinden aynı derecede gevşetilmesiyle oluşan akort dizileri:
D♯/E♭ tuning : D♯-G♯-C♯-F♯-A♯-D♯ / E♭-A♭-D♭-G♭-B♭-E♭
Bütün teller standart diziden yarım perde gevşetilir. Kullanan müzisyenler: Guns N' Roses, Van Halen, Jimi Hendrix, Stevie Ray Vaughan, Yngwie Malmsteen ve Alice in Chains
D tuning : D-G-C-F-A-D
Bütün teller bir tam perde gevşetilir. Kullanan müzisyenler: Pantera, Death, Dream Theater ve Kreator. Nirvana'nın Come As You Are şarkısında duyulabilir.
C♯/D♭ tuning - C♯-F♯-B-E-G♯-C♯ / D♭-G♭-B-E-A♭-D♭
Teller 1 ve yarım adım gevşetilir. Kullanan müzisyenler: Behemoth
C tuning - C-F-B♭-E♭-G-C / C-F-A♯-D♯-G-C
Teller 2 adım gevşetilir. Kullanan müzisyenler: Queens of the Stone Age, Dethklok, In Flames, Kyuss
B tuning - B-E-A-D-G♭-B / B-E-A-D-F♯-B / B-F#-B-E-G#-C#
Teller 2 adım ve 1 yarım adım gevşetilir. Kullanan müzisyenler: Entombed, Dismember, Five Finger Death Punch, Amon Amarth, Slipknot
A♯/B♭ tuning - A♯-D♯-G♯-C♯-E♯-A♯ / B♭-E♭-A♭-D♭-F-B♭
Teller 3 adım gevşetilir. Kullanan müzisyenler: Dream Theater, Breaking Benjamin
A tuning - A-D-G-C-E-A
Teller 3 adım ve 1 yarım adım gevşetilir.
G♯/A♭ tuning - G♯-C♯-F♯-B♯-D♯-G♯ / A♭-D♭-G♭-B-E♭-A♭
Teller 4 adım gevşetilir.
G tuning - G-C-F-A♯-D-G / G-C-F-B♭-D-G
Teller 4 adım ve 1 yarım adım gevşetilir.
F♯/G♭ tuning - F♯-B-E-A-C♯-F♯ / G♭-B-E-A-D♭-G♭
Teller 5 adım gevşetilir.
F tuning - F-A♯-D♯-G♯-C-F / F-B♭-E♭-A♭-C-F
Teller 5 adım ve 1 yarım adım gevşetilir.
Oktav Tuning - E-A-D-G-B-E
Teller 6 adım (bir oktav) gevşetilir. Bir basgitar ile aynı oktavdır.
Ayrıca bakınızDüzenle
Vikipedi'nin kardeş projelerinden
Gitar
hakkında daha fazla bilgi edinin
Vikisözlük'te tanımlar
Commons'ta dosyalar
Pena
Amplifikatör
Tab
Acciaccatura
KaynakçaDüzenle
^ "Gitarın bölümleri". guitarskillsplanet.com. 5 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2021.