(Google Arama ile sayfaya gelenlere not: Yazılarda sorun varsa tarayıcınızda adresimize dokunup GiT veya ENTERe basın. Veya sayfalarımızı sadece site üzerindeki bağlantıları kullanarak dolaşın. Sorun Google kaynaklı.)
3- Kadri Paşa:
Muhammed Kadri Paşa (v. 1306/1888); aslı Anadolu'lu, kendisi Mısır'da doğdu, doğduğu yerde (Mellûy) ve Kahire'de okudu, ayrıca yabancı diller okulundan mezun oldu. Hidîv'in velîahdine hoca tayin edildi, sonra sırasıyle Mehâkim-i muhtelita müsteşarı, adliye nâzırı, maârif vezîri ve adliye vezîri oldu. Kadri Paşa da bizdeki Cevdet Paşa gibi yabancı kanunların alınması yerine İslâmî ve yerli kökten kanunlar yapılması için mücadele etmiş, bu mevzuda eserler kaleme almıştır.(60)
Dil konusundaki çeşitli eserlerinden başka hukukî kitapları şunlardır: Mürşidu'l-hayrân (Mecelle gibi), Kanunu'l-adli ve'l-insâf... (evkaf), el-Ahkâmu'ş-şer'iyye fi'l-ahvâli'ş-şahsıyye, Tatbîqu-mâ vucide fi'l-qânûni'l-medenî muvâfıkan li-mezhebi-Ebî-Hanîfe.(61)
4- Sıddık Hasan Han:
Muhammed Sıddık Han b. Hasen b. Alî (v. 1307/1889); aslı Buhârâlı, Hindistan'da, Kınnevc'de doğdu ve yetişti, tahsil maksadıyla Dehlî'ye geldi, burada Şah Veliyyullah'ın oğlunun talebelerinden okudu, Hicaz'a gitti, orada da Şevkânî'nin talebelerinden ders aldı, memleketine avdetten sonra maîşet kazanmak için gittiği Pehupal'de Melike ile evlenerek ona nâib, servet ve mülke nail oldu. Kendisini okumaya ve yazmağa verdi. Sıddık Han ondokuzuncu asır İslâm dünyasının müceddid ve müctehidlerindendir. Arapça, farsça ve hindçe altmış civarında kıymetli eseri vardır.
Bazı eserleri: Husnü'l-üsve (kadın hakkında), Fethu'l-beyân fî meqâsıdi'l-Kur'an (on cild, dirayet ve rivâyet tefsiri), Husûlü'l-me'mûl (fıkıh usûlü), Avnu'l-Bârî (Buhârî şerhi), el-Iklîd, et-Tarîkatü'l-müslâ (ikisi de taklidin reddine ve ictihada dâir), Neylü'l-merâm (ahkâm âyetlerinin tefsiri), Miskü'l-hıtâm (Bülûğu'l-merâm şerhi, farsça)...(62)
5- Ömer Hilmi:
Karinâbatlı Ömer Hilmi Efendi (v. 1307/1889); İstanbul'da doğdu, birçok hocadan okudu ve Kazasker Tikveşli Yûsüf Efendi'den icazet aldı. Müderris, Fetvahâne baş müsevvidi, fetvâ emini, Evkaf-ı Humâyûn müsteşârı, Senedât-ı Hâkanî memuru, Temyiz azası ve reisi olarak vazîfeler îfâ etti. Cevdet Paşa'nın "devrimizin İmam-ı A'zamı" diye iltifat eylediği Ömer Hilmi Efendi Mecelle cemiyetinde çalıştı ve Mekteb-i Hukuk'ta Mecelle okuttu.
Eserleri: Ahkâmu'l-erâzî, Mi'yâru'l-adâleh (ceza hukukuna dâir, Mecelle tarzında), İthâfu'l-ahlâf fî ahkâmi'l-efvaf.(63)
60. Mısır'da Kanunlaştırma Hareketi bahsine bakınız.
61. ez-Ziriklî, age., C. VII, s. 231.
62. İbn el-Âlûsî, Cilâu'l-ayneyn, s. 48 vd.; ez-Ziriklî, age., C. VII, s. 36.
63. Prof. Mardin, age., s. 162-163; Dr. Öztürk, age., s. 28-29.
Buradaki iki mavi çizgi arası içerik site editörünce konulmuştur ve rastgele çıkmaktadır. İçeriğini onayladığımız anlamına gelmez, dikkatli davranın.