Menopoz kelimesi İngilizce; “ay (moon)” ve “sonlanma (pause)” kelimelerinden oluşturulmuştur. Tam olarak kelime karşılığı adetten kesilme olup, “menopoz yaşı”kadının en son fizyolojik adet kanamasının olduğu zamanı ifade eder.
Menopoz, genel bilinenin aksine rahimin değil yumurtalıkların işlevinin sona ermesidir. Yumurtalıklarda yeni yumurta oluşumu gerçekleşememekte ve hormon üretimi yapılamamaktadır. Yeterince estrojen ve progesteron hormonları üretiminin olmamasına bağlı olarak adetten kesilme gerçekleşmektedir.
Menopoz ortalama yaşı nedir?
Menopoz yaşı ortalama olarak 50 olarak kabul edilse de bu; 45 ile 50 yaş arası normal kabul edilir. Menopoza girme yaşını belirleyen pek çok neden olmasına rağmen en önemli nedenler genetik (ırsi) özelliklerdir. Ayrıca aşırı sigara tüketimi de erken menopoza sebep olabilmektedir. Adetten kesilmeden önceki döneme “premenopoz”, adetten kesilme sonrası döneme ise “postmenopoz” denmektedir.
Premenopoz (menopoz öncesi dönem)
40 yaşından sonra genel olarak kadınlarda adet düzensizliği problemleri başlar. Hatta bu dönemde adetler devam etse de sıcak basması ve terleme yakınmaları da olabilir. Bu dönemde adetler sıklıkla düzensizleşmiştir. Özellikle adet gecikmeleri, bazen da tam tersi olarak fazla miktarda adet görmeler ortaya çıkabilmektedir. Buradaki temel neden yumurtalıklardan salgılanan estrojen hormonunun zaman içinde azalmasıdır.
Sıcak basmaları ve adet gecikmeleri şikâyetleri de estrojen hormonunun vücudun ihtiyacına göre daha az olduğunu göstermektedir. Dolayısı ile menopozdan sonra karşımıza çıkan Osteoporos (kemik erimesi) gibi durumlar aslında menopoz öncesi dönemde başlamaktadır.
Menopoz belirtileri nelerdir? Menopoza girildiği nasıl tespit edilir?
Menopoz öncesi dönemde yaşanabilecek bir önemli durum da geç fark edilen gebeliklerdir. Adet gecikmeleri her zaman menopozun işareti olmayabilir. Bu nedenle menopoza tam olarak girene kadar etkin bir doğum kontrolü yöntemi uygulanmaya devam edilmelidir. Kural olarak adet gören her kadın, gebe kalma potansiyeline sahiptir. Yaşa bağlı bu olasılık gittikçe azalsa da teorik olarak hiçbir zaman sıfır değildir.
40 yaşını aşmış her kadında, adet gecikmelerinin olması durumunda öncelikle bir gebelik testi yapılmalıdır. Eğer gebelik yoksa menopoza geçiş durumu düşünülerek yumurtalık fonksiyonlarını ölçen birtakım hormon testleri yapılır ve bu şekilde bir menopoz durumunun olup olmadığı anlaşılabilir. Böyle bir kadın en az 6 ay boyunca adet görmemişse bu durum menopoz olarak kabul edilebilir. Yani, kesin olarak menopoza girildiğini görmek açısından en azından 6 aylık adet kesilmesi şeklinde bir dönemin geçmesi gerekir.
Menopozun laboratuvar yönünden tanımlanması için kanda FSH, LH ve estrojen hormonları (E2) değerlerine bakılır. FSH ve LH artmış, estrojen azalmışsa bu durum yumurtalıkların (overlerin) tükendiğini göstererek menopoz tanısını koydurur.
Yumurtalıkların yalnızca estrojen ve progesteron hormonlarını salgılamakla kalmadığı ve daha pek çok madde üretimi ile kadın fizyolojisinde yer aldığı son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalarda gözlemlenmiştir. Bir kadın için düzgün olarak çalışan yumurtalıklar en önemli organlardandır.
Cerrahi menopoz nedir?
Cerrahi menopoz bir nedenden ötürü jinekolog doktorlar tarafından yumurtalıkların alımı sonrası gelişen menopozdur. Yapılan ameliyatlarda yumurtalıkların alımı genel olarak rahimin de alımı (histerektomi) ile birliktedir.
Çoğunlukla 45 yaşından sonra myom (rahimde ur )nedeniyle histerektomi ameliyatına alınan kadınlarda genellikle rahim ile birlikte yumurtalıklar da alınır. Yumurtalıkların alınmasının sebebi, ileride gelişebilecek olası yumurtalık kanserine karşı kişiyi korumaktır.
45 yaş ve altında yapılan rahim ameliyatlarında ise genellikle yumurtalıklar korunur. Çünkü rahim alınıp adetten kesilme durumu gerçekleşse bile yumurtalıklar belli bir süre daha görevine devam edeceği için bir menopoz durumu söz konusu olmaz. Yani, menopozun sıcak basma, ateş ve terleme gibi durumları olmayacaktır.
Yumurtalıkları alınarak adetten kesilme durumuna “cerrahi menopoz” denir.
Cerrahi menopozda adetten kesilmenin verdiği sıkıntılar ve problemler normal menopoza göre çok daha şiddetlidir. Çünkü normal menopozda yumurtalıkların tükenmesi yavaş yavaş olup vücut belli bir şekilde duruma adapte olurken cerrahi menopozda bu süreç ani olarak gerçekleşir.
Rahimin alınması sonucu menopoza giren kişiler, ameliyattan 15-20 gün sonra hekimlerine başvurarak menopoz tedavilerine başlamalıdırlar.
Erken menopoz nedir?
Adetten kesilme 40 yaşından erken gerçekleşmişse “erken menopoz” olarak tanımlanmaktadır. Erken menopoz tıbbi literatürde “prematür menopoz” olarak da geçer.
Prematür Ovaryen Yetmezlik (POF) nedir?
Menopozun 30 yaşından daha erken ortaya çıkması durumuna ise “Prematür Ovaryen Yetmezlik” (POF) veya “Prematür Over Yetmezliği” adı verilir. Bu şekilde yumurtalıkların çok erken dönemde tükenmesi kadınlarda psikolojik ve fizyolojik yönden pek çok problemi de beraberinde getirir. Prematür Ovaryen yetmezlik (POF), mutlaka nedenlerin araştırılması ve uygun tedavilerin başlanmasını gerektiren bir durumdur.
Erken menopoz eğer tedavi edilmezse kadın vücudu çok erken dönemde menopozun yıkıcı etkilerine maruz kalacak ve menopoza bağlı hastalıklar (kemik erimesi ve kalp hastalığı gibi), erken yaşta ve çok daha şiddetli bir şekilde ortaya çıkabilecektir.
Osteoporozisten korunmak için beslenmede dikkat edilecek hususlar
Her yaş döneminde yeterli kalsiyum tüketilmelidir. Kalsiyum için en iyi kaynak süt ve süt ürünleridir. Sütün dışında özellikle yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve pekmez kalsiyumdan zengindir.
Mineral içeriği yüksek sert suların içilmesi tercih edilmelidir.
D vitamini gereksinimi karşılanmalıdır. Güneş ışınlarından uygun şekilde ve düzenli olarak yararlanılmalıdır. Kış günlerinde öğle vakitleri, yaz aylarında ise kuşluk ve ikindi vakitlerinde güneşlenilmelidir.
İçme ve kullanma sularının florid içeriğinin litrede 0,7-1,2 mg düzeyinde olması kemik ve diş sağlığı açısından önemlidir.
Aşırı posa tüketiminden sakınılmalıdır.
Aşırı protein tüketiminden kaçınılmalıdır. Çünkü yüksek proteinli diyet idrarla kalsiyum atımını arttırır ve osteoporozis için önemli bir risk faktörüdür.
Aşırı fosfor tüketiminden kaçınılmalıdır. Proteinli besinler genelde fosfordan da zengindir. Protein yeterli düzeyde alınırsa aşırı fosfor alımı da önlenir.
Yemeklere aşırı tuz eklemekten ve tuzlanmış besinleri aşırı tüketmekten sakınılmalıdır. Çünkü aşırı tuz, idrarla kalsiyum atımını arttırmaktadır.
Sigara içilmemelidir. Sigara kan kortizon düzeyini artırarak 25-hidroksi D vitamininin, Aktif şekli 1-25 dihidroksi D vitaminine dönüşümünü azaltır. Aynı şekilde kandaki C vitamini düzeyini ve serum östrojen düzeyini de düşürür.
Düzenli fiziksel aktivitede bulunulmalıdır. Fiziksel aktivite gençlikte kemik kütlesini arttırır, yaşlılıkta ise kemik kaybını önler. Her gün en az 30 dakika yürüyüş gereklidir.
Alkolden sakınılmalıdır. Alkol, kemik oluşum hücrelerini harap eder ve kalsiyum emilimini bozar.
Aşırı incelikten kaçınılmalıdır. Beden Kütle indeksi 25’in altına inmemelidir. Çünkü menopozdan sonra vücut, yağ dokusundaki östrojenden de yararlanmaktadır.
Özellikle alüminyum içeren antiasitlerden, kortizonlu ilaçlardan sakınılmalıdır.
Aşırı kafein tüketilmemelidir. Kafein içeren içeceklerin sık tüketiminden kaçınılmalıdır.
Osteoporozis, menopozda görülen en önemli sağlık sorunudur. Yukarıdaki beslenme önerilerinin yanı sıra, menopozda kardiyovasküler hastalık ve şişmanlık riskinin yüksek olması nedeniyle diyetin enerjisi ve yağ oranına da dikkat edilmelidir.
Menopoza girmiş kadınlarda kardiyovasküler hastalıklar, osteoporozis gibi hastalıkların gelişme riski fazladır. Kardiyovasküler hastalıkların gelişmesinde sadece östrojen hormonu değil menopoz öncesi kadının beslenme durumu (hayvansal kaynaklı yağların yüksek oranda tüketilmesi gibi), şişmanlık, sigara kullanımı da menopoz sonrası etkendir.
Osteoporozis kemiklerden kalsiyum kaybının artması sonucunda kemiklerin kolaylıkla kırılması hastalığıdır ve menopoza girmiş kadınlarda daha sık görülür.
30 yaşından sonra kemik kaybı başlar. Genelde kadınların kemik mineral yoğunluğu erkeklerden düşüktür. Kemik kaybı hızı menopozda önemli ölçüde artar. Menopozdan sonraki kemik kaybının esas nedeni östrojen yetersizliğidir.
Sağlıklı beslenmek ve hareket etmek düzenli yaşam menopoz döneminde çok önemlidir.
Sağlıklı günler dileklerimizle.
Son değişiklik Perşembe, 17 Ağustos 2017 00:35
Sayı 146 - Ağustos 2017
Sağlık
Aynur Taşyürek
Son ekleyen Aynur Taşyürek
Mart Ayı Kalın Bağırsak Kanseri Farkındalık Ayı
Prostat Kanseri Nedir?
Kist Hidatik (Kistik Ekinokokkoz)
21 Haziran Dünya ALS Günü
1 Haziran Ulusal Fenilketonüri Günü
Benzer Makaleler
KORUNAda - Çok geç kaldık !
Adalı'dan Haberler
KORUNAda - Tünelin ucunda ışık görünmüyor !
Adalı'dan Haberler
KORUNAda - Geç mi kaldık?
Adalı'dan Haberler
Canlı Yayın - Pandeminin İlk Yılı Tamamlandı !!!
Adalı'dan Haberler
Canlı Yayın - Adalar'da Sivrisinek Sorunu İçin Biyolojik Mücadele
Adalı'dan Haberler
Yorum yapmak için oturum açın
yukarı çık
ADALI DERGİSİ SON SAYI
-- Dergi Sayısı Seç -- 2021– Sayı 198 - Aralık 2021– Sayı 197 - Kasım 2021– Sayı 196 - Ekim 2021– Sayı 195 - Eylül 2021– Sayı 194 - Ağustos 2021– Sayı 193 - Temmuz 2021– Sayı 192 - Haziran 2021– Sayı 191 - Mayıs 2021– Sayı 190 - Nisan 2021– Sayı 189 - Mart 2021– Sayı 188 - Şubat 2021– Sayı 187 - Ocak 20212020– Sayı 186 - Aralık 2020– Sayı 185 - Kasım 2020– Sayı 184 - Ekim 2020– Sayı 183 - Eylül 2020– Sayı 182 - Ağustos 2020– Sayı 181 - Temmuz 2020– Sayı 180 - Haziran 2020– Sayı 179 - Mayıs 2020– Sayı 178 - Nisan 2020– Sayı 177 - Mart 2020– Sayı 176 - Şubat 2020– Sayı 175 - Ocak 20202019– Sayı 174 - Aralık 2019– Sayı 173 - Kasım 2019– Sayı 172 - Ekim 2019– Sayı 171 - Eylül 2019– Sayı 170 - Ağustos 2019– Sayı 169 - Temmuz 2019– Sayı 168 - Haziran 2019– Sayı 167 - Mayıs 2019– Sayı 166 - Nisan 2019– Sayı 165 - Mart 2019– Sayı 164 - Şubat 2019– Sayı 163 - Ocak 20192018– Sayı 162 - Aralık 2018– Sayı 161 - Kasım 2018– Sayı 160 - Ekim 2018– Sayı 159 - Eylül 2018– Sayı 158 - Ağustos 2018– Sayı 157 - Temmuz 2018– Sayı 156 - Haziran 2018– Sayı 155 - Mayıs 2018– Sayı 154 - Nisan 2018– Sayı 153 - Mart 2018– Sayı 152 - Şubat 2018– Sayı 151 - Ocak 20182017– Sayı-150 - Aralık 2017– Sayı 149 - Kasım 2017– Sayı 148 - Ekim 2017– Sayı 147 - Eylül 2017– Sayı 146 - Ağustos 2017– Sayı 145 - Temmuz 2017– Sayı 144 - Haziran 2017– Sayı 143 - Mayıs 2017– Sayı 142 - Nisan 2017– Sayı 141 - Mart 2017– Sayı 140 - Şubat 2017– Sayı 139 - Ocak 20172016– Sayı 138 - Aralık 2016– Sayı 137 - Kasım 2016– Sayı 136 - Ekim 2016– Sayı 135 - Eylül 2016– Sayı 134 - Ağustos 2016– Sayı 133 - Temmuz 2016– Sayı 132 - Haziran 2016– Sayı 131 - Mayıs 2016– Sayı 130 - Nisan 2016– Sayı 129 - Mart 2016– Sayı 128 - Şubat 2016– Sayı 127 - Ocak 20162015– Sayı 126 - Aralık 2015– Sayı 125 - Kasım 2015– Sayı 124 - Ekim 2015– Sayı 123 - Eylül 2015– Sayı 122 - Ağustos 2015– Sayı 121 - Temmuz 2015– Sayı 120 - Haziran 2015– Sayı 119 - Mayıs 2015– Sayı 118 - Nisan 2015– Sayı 117 - Mart 2015– Sayı 116 - Şubat 2015– Sayı 115 - Ocak 20152014– Sayı 114 - Aralık 2014– Sayı 113 - Kasım 2014– Sayı 112 - Ekim 2014– Sayı 111 - Eylül 2014– Sayı 110 - Ağustos 2014– Sayı 109 - Temmuz 2014
İÇİNDEKİLER - Sayı 146
Geleceği tartışabilmek
Halim Bulutoğlu
Büyükada ulaşım sorununun çözümüne yönelik bir yaklaşım
Özant Yüzak
Burgazada Sahipsiz Hayvanlar Kliniği yeniden açıldı
Semra Askeri Uzuner
Ada’ya yakışan iki sergi açıldı...
Semra Askeri Uzuner
Adalar yüzüyor mu?
Viktor Albukrek
Atlas Okyanusu kıyısında başka bir kültür
Ayşegül Bayraktar
Pançolu bebeğe mektup
Nilgün Refiğ Pala
Mavi kapak bahane, bu kampanya şahane!
Çiğdem Kayaoğlu
Adalar’da “Püflü Şeyler”...
Adalı Dergisi
Dokunmak güzeldir
Bercuhi Berberyan
Büyükada’da Güzel Bir Gün - 23 Temmuz 2017
Özge Togay
Adalar'da Sualtı : Güvercin Çatlağı...
Ateş Evirgen
Martı ile Balık
Sosi Cındoyan
Heybeliada’da bir dalgakıran: Arka Güverte
Semra Askeri Uzuner
“Kayayı Delen İncir”in hikâyesi
H. Can Yücel
TiyatroAda Sanat Kampı, Heybeliada Terk-i Dünya Manastırı’nda
Adalı Dergisi
Menopoz Nedir?
Aynur Taşyürek
Adalar Toplum Sağlığı Merkezi kanser taraması yapıyor
Adalı Dergisi
İlçe Sağlık Müdürlüğü’nde görev değişimi
Adalı Dergisi
Lozan Antlaşması’nın 94. yıldönümünde Cumhuriyet için bir arada oldular
Semra Askeri Uzuner
Holler My Dear ile caz şöleni
Adalı Dergisi
Nejat Gülen 90. yaşına yeni kitabı ile merhaba diyor...
Adalı Dergisi
Ağustos’ta iki önemli kamp
Begüm Yavuz
Yukarı
ÖNE ÇIKAN KONULAR
Ada
Adalılar
Büyükada
COVID19
Deniz
Ekoloji
Eğitim
Günlük Yaşam
Haklar
Hayvanlar
Heybeliada
Kültür ve Sanat
Planlama ve Gelecek Senaryoları
Prens Adaları
Sağlık
Sivil Toplum
Tarih
Tarihi Miras ve Koruma
Ulaşım
Yerel Yönetim
ÖZEL HABERLER
Ziyaretçi Memnuniyeti
Ziyaretçiler Adalar’a gelmekten memnun, ya Adalılar?
Dinsel İnanış ve Toplumsal Kimlik
Adalı sitesinde parça parça yayınlama sözü verdiğimiz araştırmanın dördüncü başlığı “Adalıların dinsel inanışları ve toplumsal kimlik algıları” üzerine.
Adalar'a Neden Yerleştim?
“Neden yerleştim?” sorusu, Adalar’ı ayrıştırdı. Burgazlıların yaklaşık yarısı, Büyükadalıların dörtte biri severek yerleşmiş.
Adalar 68 il ve ülkeden göç almış
Adalar 68 il ve ülkeden göç almış. İstanbulluları, Erzincanlılar, Trabzonlular, Vanlılar ve Rizeliler izliyor...
Adalıların sadece %4’ü Adalar doğumlu
Adalar’da yapılan saha araştırması, Adalıların sadece %4’ünün Adalar doğumlu, %14.6’sının ise Adalar doğumlu ya da 1940’dan önce Adalar’a göç etmiş kişilerden oluştuğunu gösteriyor.