Kuranı Kerim’de israf anlamında bir de tebzir kavramı vardır. İsraf bir değeri gereğinden fazla harcamadır. Tebzir ise hiç gereği yokken harcamadır. Onun için Kuranı Kerim’de; “Allah’ın seçkin kulları infak ettiklerinde israf etmezler” denirken, “tebzir yapanlar şeytanlarla kardeştirler” buyrulur. Yani tebzir israftan da öte bir israftır; Türkçe’ye ‘saçıp savurma’ diye çevrilir.
Aslında haddi aşmanın her türlüsü israftır. Zevku sefada, yemede içmede, cinsellikte, gezip tozmada, uyumada, konuşmada ve daha pek çok alanda haddi aşmak israftır.
İsrafı; Allah’ın verdiği her türlü değeri, dünyaya da ahirete de yaramayacak şekilde tüketmek diye tanımlayabiliriz. Her türlü değeri; malı mülkü, parayı, zamanı, sağlığı, bedeni, bilgiyi… Bu aslında Efendimizin bir şerefli sözünün ifadesi olur:
“Kıyamet günü Rabbinin huzurunda şu beş şeyden hesaba çekilmeden kul olduğu yerden kıpırdayamaz: Ömrünü nerede tükettin, gençliğini nerede eskittin, malını nereden kazandın, nereye harcadın, bilginle ne yaptın?”
İsraf kültürü
Yıllar önce ekonomi sözlüklerinde israf maddesini bulamadığıma şaşırmıştım. Yenilerde yayımlanan birisi israfı üç beş satırla tanımlamış, buna da şaşırdım, yanlışlık yapmış, kapitalizmde israf mı olur? Onun kendisi israftır.
Kapitalizm insanın ihtiyaçlarını karşılamayı değil, ihtiyaç üretip mal satmayı hedefler. Bunun için üretimin sürekli artırılması esastır. Modern mabetler olan AVM’lere ihtiyaç karşılamak için gidilmez. Yeni çıkanlar alınır, eskiler atılır. ‘Kullan ve at’ bu anlayışın en temel özelliğidir.
İşin ilginç yanı, Müslümanların da bugün inanç açısından Müslümanım deseler de hayat tarzı olarak kapitalist olmalarıdır. Bu nereye kadar gidebilir? İki adım sonra “inandığınız gibi yaşamazsanız, yaşadığınız gibi inanırsınız” sözü gereği, kapitalistçe yaşayan Müslümanlar inanç açısından da kapitalist olmak zorunda kalacaklardır. Kapitalist, kapitale sahip olan değil, kapital için yaşayandır.
Bir mümin için Allah’ın şu sözleri aslında meseleyi anlatmaya yeter: “israf edenleri Allah sevmez,” “müsrifler cehennemin yaranıdırlar.” Böyle olduğuna inanan bir insan israf yapabilir mi?
Bilginin tabiatı açısından bakıldığında, hem buna inandığını söyleyip hem de israfa devam edenler aslında buna tam olarak inanmamaktadırlar. İsrafları ölçüsünde imanları eksiktir.
İsraftan kaçınma, Allah’ın insana verdiği her türlü değeri O’nun sevmediği yolda zayi etmeme bilincidir. O halde şöyle denebilir: İnsan ne kadar israf ediyorsa aslında o kadar nefsine tapmaktadır.
Yazıyı paylaş:
Benzer İçerikler
Ekim 2011 418. Sayı
İsraf Ve Yoksulluk, Kapitalizmin Özüdür!
Zafer Araştırma Grubu
Satır Arkası
Haziran 2009 390. Sayı
Kapitalizm, Tek Yol Değil!
Mehmet Tüzün
Son küresel ekonomik krizden hareketle birçok yorumlar yapılıyor, okuyoruz. Bazıları kapitalizmin tükendiğini,…
Mayıs 2017 485. Sayı
İsraf, Bereketi Öldürür
Prof. Dr. Faruk Beşer
İsraf, Kuranı Kerîm’in temel kavramlarından biridir ve haddi aşmak, sınırı geçmek demektir.
Mart 2016 471. Sayı
Gel De İsraf Et!
Mükerrem Cahide Saraoğlu
Bizden istenen şey açık: sürekli “israf” etmemiz…
Ocak 2008 373. Sayı
“İktisat Risalesi” Yazıları-4 / İsraf ve Savurganlık (Tebzir)
Sami Uslu
İktisat Risalesi'nin ekonomi öğretisine yap dediği iktisat ve kanaat, yapma dediği ise, israf ve…
Yazarın Diğer Yazıları
Tümünü Göster
Mayıs 2017 485. Sayı
İsraf, Bereketi Öldürür
Prof. Dr. Faruk Beşer
İsraf, Kuranı Kerîm’in temel kavramlarından biridir ve haddi aşmak, sınırı geçmek demektir.…
Ekim 2013 442. Sayı
İsraf Ve Kapitalizm
Prof. Dr. Faruk Beşer
İsraf, Kuranı Kerim’in temel kavramlarından biridir ve haddi aşmak, sınırı geçmek demektir.…
Şubat 2012 422. Sayı
Namaz Nasıl Miraç Olur?
Prof. Dr. Faruk Beşer
Bilindiği gibi miraç, kelime anlamı ile yükseltici demektir. Asansör gibi insanı yukarılara…
Hakkımızda
BİLİM ARAŞTIRMA
KÜLTÜR SANAT DERGİSİ
Adres: Zafer Dergisi
Adapazarı, Sakarya, Türkiye
+90 (549) 505 60 01 - 02 - 03
Bizi Takip Edin
Bağlantılar
Anasayfa
Dergiler
Yazarlar
Abonelik
Hakkımızda
İletişim
MOBİL UYGULAMALARIMIZ
Güvenilir
Bu sayfa ile kullanıcı arasında transfer edilen tüm veriler, 128bit SSL ile şifrelenerek korunmaktadır.