AİHM’de 2 Kasım günü karara bağlanan iki davada Rusya Federasyonu Çeçen sivilleri bombalamak, kaçırmak ve öldürmekten suçlu bulunurken, 31 davacı Çeçen’e 1.8 milyon Euro tazminat ödemeye mahkum edildi.
2 Kasım günü Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) ele alınan ilk dava, 15563/06 başvuru numarasıyla takip edilen Dzhabirailova ve Dzhabrailova ile Rusya Federasyonu arasındaydı. Mahkeme kayıtlarına göre dava konusu olan olay 19 Şubat 2003 tarihinde Çeçenya’nın başkenti Grozny’e bağlı Novy Tsentoroy yerleşim yerinde meydana geldi. 1983 doğumlu İsa Aytamirov normalde Argun kentinde ikamet etmesine rağmen olay günü, Gagarina Caddesi 36 numaradaki teyzesinin evinde diğer akrabalarıyla birlikte kalmaktaydı. Yerleşim alanında Rus işgalciler tarafından sokağa çıkma yasağı uygulanmaktaydı. Rus askeri güçlerinin gerçekleştirdiği bombardıman nedeniyle elektrikler kesikti ve evin camları plastik tabakalarla kapatılmıştı. Sabah saat 4.00 suların yaklaşık 30 kişilik maskeli, askeri üniformalı ve silahlı Rus işgalci üç zırhlı personel taşıyıcı (APC) ile evin önüne geldi. Duvardan atlayarak evin bahçesine giren Rus askerler evin içerisine daldı. Silahlarını evde bulunanlara doğrultan işgal güçleri kimsenin yerinden kıpırdamamasını emretti. İsa Aytamirov’i yalın ayak ve sadece iç çamaşırları ile bahçeye çıkardılar ve bir kulübenin duvarına yasladılar. Pencereden olanları izleyen teyze Zaynab Shamsudinovna Dzhabrailova dışarı çıkarak serbest bırakılacağı ümidiyle yiğeninin pasaportunu Rus askerlerine verdi. İşgalci askerlerin İsa’yı geldikleri APC’lerden birisinin içerisine bindirdiklerini fark eden teyze Zaynap, onlara engel olmak istediyse de yüzüne aldığı dipçik darbesiyle yere düşerek bilincini yitirdi. İşgalci Rus askerleri İsa’yı bilinmeyen bir istikamete doğru götürdü. Akrabaları çeşitli makamlara kaçırılan İsa’nın bulunması için başvurularda bulunduysa da son olarak 25 Eylül 2008 tarihinde zanlıların tespit edilemediğinden bahisle soruşturmanın kapatıldığı bildirildi. 19 Şubat 2003 tarihinden bu yana İsa Aytamirov’dan herhangi bir haber alınamadı.
AİHM, tanıkların beyanları ve mahkemeye sunulan deliller ışığında yaptığı incelemeler neticesinde Rusya Federasyonu’nun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. (Yaşam Hakkı), 3. (İşkence Yasağı), 5.(Özgürlük ve Güvenlik Hakkı) ve 13. (Etkin Başvuru Hakkı) maddelerini ihlal ettiğine kanaat getirdi. Mahkeme Rusya Federasyonu’nun davacı anneye 5 bin Euro maddi ve 40 bin Euro manevi tazminat ödemesine; bir diğer davacı olan teyzeye ise 5 bin Euro maddi ve 25 bin Euro manevi tazminat ödemesine hükmetti. Rusya Federasyonu ayrıca 5.500 Euro tutarındaki mahkeme masraflarını da karşılamaya mahkum edildi.
2 Kasım günü ele alınan bir diğer dava, 27065/05 başvuru numarasıyla takip edilen Abuyeva ve diğerleri ile Rusya Federasyonu arasındaydı. Davanın konusu 4 ile 7 Şubat 2000 tarihleri arasında Rus askeri güçlerinin Çeçenya’nın Katyr-Yurt yerleşim alanına düzenlediği saldırıda 24 Çeçen sivilin hayatını kaybetmesiyle ilgili 29 kişinin şikayetiydi. Mahkeme kayıtlarına göre, 1999 yılında başlayan ikinci Rus işgalinde Katyr-Yurt işgalci Ruslar tarafından “güvenli bölge” olarak ilan edildi ve 2000 yılının başında yerleşim alanında diğer bölgelerden kaçan sivillerle birlikte yaklaşık 25 bin sivil ikamet etmekteydi. Buna rağmen Rus işgalciler, yerleşim alanındaki sivilleri bilgilendirmeden ya da sivillerin tahliyesi için “insani koridor” açmadan 4 Kasım 2000 tarihinde Çeçen özgürlük savaşçılarını yok etmek amacıyla yoğun bombardımana tutulmaya başlandı. Bombardıman 7 Kasım 2000 tarihine kadar devam etti. Rus işgal güçlerinin düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden 24 sivil sığınaklardaydı, içlerinde küçük çocuklar ve yaşlılarda bulunuyordu. Davacılardan 10’u da bu saldırılar sırasında yaralandı ve içlerinden birisi hayatını protez bacak ile devam ettirmek zorunda kaldı.
Davacılardan Marusya Abuyeva ifadesinde, Rus işgal güçlerinin bombardımanından iki gün önce, köyde bir operasyon olabileceği yönündeki duyumlar üzerine, 2 Kasım 2000 tarihinde kendisinin ailesinin bir at arabasıyla Katyr-Yurt’u terk ederek Achkhoi-Martan’a gitmek istediklerini ancak köyü giriş ve çıkışlarını tutan Rus askerlerinin kendilerine izin vermediğini ve kimsenin köyden çıkmasına izin verilmeyeceğinin açıklandığını beyan etti.
Diğer davacılar ifadelerinde Rus işgalcilerin operasyonları sırasında yaşanılanları detaylı olarak aktardı.
Kayıtlara göre 4-7 Kasım 2000 tarihleri arasında Katyr-Yurt’ta Rus işgalcilerin havadan ve karadan gerçekleştirdiği bombardımanda hayatını kaybedenlerin kimlikleri şöyle: 1979 doğumlu Ruslan Abuyev, 1980 doğumlu Sulambek Abdulkerimov, 1936 doğumlu Kharis Anzorov, 1989 doğumlu Adlan Vakhayev, 1960 doğumlu Khasmagamed Vakhayev, 1988 doğumlu Larisa Guchigova, 1950 doğumlu Zara Masayeva, 1976 doğumlu Adam Dadayev, 1928 doğumlu Abdul-Muslim Debirov, 1952 doğumlu Lyuba Shakhayeva, 1988 doğumlu Islam Shakhayev, 1957 doğumlu Malgabek Osmayev, 1950 doğumlu Tamara Mestoyeva, 1982 doğumlu Islam Orsamikov, 1973 doğumlu Umar Orsamikov, 1972 doğumlu Ali Orsamikov, 1937 doğumlu Zaluba Dakayeva, 1905 doğumlu Zaibula Satuyeva, 1936 doğumlu Zalpa Soslambekova, 1959 doğumlu Supiyan Soslambekov, 1961 doğumlu Raisa Soslambekova, 1934 doğumlu Abdulshakhit Sulimanov, 1984 doğumlu Salambek Umalatov ve 1988 doğumlu Idris Dovletmurzayev. Saldırıda yaralanan davacılar ise şu isimlerden oluşuyor: 1965 doğumlu Malika Akhtakhanova (sol akciğerinde parçalanma), 1986 doğumlu Maryam Akhtakhanova (göz kapaklarında ve yüzünde yaralanma), 1951 doğumlu Mamudtsalya Akhtakhanov (başından aldığı yaralanma nedeniyle birinci dereceden özürlü), 1943 doğumlu Avgazar Byutukayev (sol bacağını kaybetti, donma tehlikesi atlattı ve kızı yaralandı), 1957 doğumlu Malizh Byutukayeva (göğsünün sağ bölümünde çeşitli yaralanmalar), 1959 doğumlu Raisa Vakhayeva (göğsünde çeşitli yaralanmalar), 1989 doğumlu Khava Vakhayeva (sol omzunda ve belinde çeşitli yaralanmalar), 1990 doğumlu Madina Vakhayeva (sol elinden yaralanma), 1964 doğumlu Nurzhan Vakhayeva (sırtından ve ellerinden yaralanmalar), 1986 doğumlu Elita Vakhayeva (yüzünden, sırtından ve bacaklarından yaralanmalar), 1981 doğumlu MuslimVakhayev (çeşitli yaralanmalar), 1992 doğumlu Salambek Vakhayev (başından yaralanma), 1965 doğumlu Aset Gaskalova (13 yaşındaki oğlu yaralandı),1966 doğumlu Tamara Dzhamaldinova (kızının köprücük kemiği kırıldı), 1970 doğumlu Khadisht Ismailova (vücudunun sol bölümünde yaralanmalar) ve 1970 doğumlu Maret Musayeva (sırtından yaralanma).
AİHM, davayla ilgili yaptığı değerlendirmede Rusya Federasyonu’nun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. (Yaşam Hakkı) ve 13. (Etkin Başvuru Hakkı) maddelerini ihlal ettiğine kanaat getirdi. Mahkeme Rusya Federasyonu’nun davacılara 30 bin ile 120 bin Euro arasında değişen maddi ve manevi tazminatları ödemesine; ayrıca 2.266 Euro tutarındaki mahkeme masraflarını da karşılamasına hükmetti. Bu davada Rusya toplamda 1.722.266 Euro tazminata mahkum edilmiş oldu.
Tweet
﻿
Bir yanıt bırakın!
Aşağıya bir yorum ekleyin veya kendi sitenizden trackback yapın. İsterseniz RSS ile de yorumları takip edebilirsiniz.
Yorum yazmadan önce lütfen kuralları okuyunuz...
Adınız (Zorunlu)
E-Posta Adresiniz (Yayınlanmayacak) (Zorunlu)
Web Sayfanız (Zorunlu değil)
500 karakter kaldı.
Yorum yaparken kullanabileceğiniz etiketler:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
Bu sitede Gravatar kullanabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi ve üyelik için Gravatar sitesini ziyaret ediniz.
Δ
﻿
Galeri »
Çeçen Ressam – Leçi Abaev
Çeçen ressam Leçi Abaev’in çalışmalarından bazı örnekleri sizlerle paylaşıyoruz.
Diğer yazılar »
Mp3 »
İmam Alimsultanov – Tolam (Mp3)
Ünlü Çeçen şarkıcı İmam Alimsultanov’a ait olan (şehit inşaAllah), 1997 yılında yayınlanmış “Tolam” adlı albümü Mp3 olarak sizlerle paylaşıyoruz.
Diğer yazılar »
Video »
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman)
“Unutmanız Emredildi”, 1944 yılında tüm Çeçen-İnguş halkının Nazi Almanyası ile işbirliği yapmakla itham edilerek Orta Asya ve Sibirya’ya sürgün edilmesi sırasında Sovyet ordusu tarafından dağlık Khaybakh Köyü’nde canlı canlı yakılan 705 kişinin hikayesini konu edinen …
Diğer yazılar »
Wallpaperlar »
2014 Yılı Takvimi
Aylık yayınlanan “Marsho” adlı bağımsız, siyasi ve kültürel e-dergi için tasarladığımız 2014 yılı takvimini, dergi yayın kurulunun verdiği izin üzerine sizlerle paylaşıyoruz.
Diğer yazılar »
Arşivler
Arşivler Ay seçin Ekim 2016 (1) Şubat 2016 (1) Mart 2015 (2) Şubat 2015 (3) Ocak 2015 (7) Aralık 2014 (2) Kasım 2014 (1) Ekim 2014 (2) Eylül 2014 (1) Ağustos 2014 (3) Temmuz 2014 (5) Haziran 2014 (1) Mayıs 2014 (6) Nisan 2014 (6) Mart 2014 (3) Şubat 2014 (5) Ocak 2014 (6) Aralık 2013 (2) Kasım 2013 (3) Ekim 2013 (3) Eylül 2013 (2) Ağustos 2013 (1) Temmuz 2013 (4) Haziran 2013 (21) Mayıs 2013 (21) Nisan 2013 (20) Mart 2013 (22) Şubat 2013 (16) Ocak 2013 (14) Aralık 2012 (26) Kasım 2012 (65) Ekim 2012 (10) Eylül 2012 (7) Ağustos 2012 (7) Temmuz 2012 (18) Haziran 2012 (5) Mayıs 2012 (8) Nisan 2012 (11) Mart 2012 (1) Şubat 2012 (4) Ekim 2011 (13) Eylül 2011 (41) Ağustos 2011 (21) Temmuz 2011 (21) Haziran 2011 (34) Mayıs 2011 (41) Nisan 2011 (38) Mart 2011 (55) Şubat 2011 (36) Ocak 2011 (53) Aralık 2010 (42) Kasım 2010 (49) Ekim 2010 (46) Eylül 2010 (19) Ağustos 2010 (38) Temmuz 2010 (40) Haziran 2010 (35) Mayıs 2010 (38) Nisan 2010 (38) Mart 2010 (30) Şubat 2010 (30) Ocak 2010 (38) Aralık 2009 (47) Kasım 2009 (52) Ekim 2009 (48) Eylül 2009 (42) Ağustos 2009 (42) Temmuz 2009 (52) Haziran 2009 (57) Mayıs 2009 (50) Nisan 2009 (30) Mart 2009 (51) Şubat 2009 (21) Ocak 2009 (9) Aralık 2008 (16) Kasım 2008 (11) Ekim 2008 (7) Eylül 2008 (9) Ağustos 2008 (13) Temmuz 2008 (5) Haziran 2008 (13) Mayıs 2008 (12) Nisan 2008 (53) Mart 2008 (35) Şubat 2008 (49) Ocak 2008 (54) Aralık 2007 (49) Kasım 2007 (34) Ekim 2007 (31) Eylül 2007 (51) Ağustos 2007 (68) Temmuz 2007 (66) Haziran 2007 (57) Mayıs 2007 (40) Nisan 2007 (26) Mart 2007 (14) Şubat 2007 (24) Ocak 2007 (15) Aralık 2006 (33) Kasım 2006 (7) Mart 2005 (1)
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin Arşiv Belgeleri (64) Çeçen Kültürü (5) Çeviriler – Makaleler (60) Duyurular (5) Galeri (11) Haberler (2.199) Mp3 (27) Röportajlar (24) Şarkı Sözleri (2) Video (37) Çizgi Filmler (3) Film, Tiyatro, Belgesel, Tv Programları (17) Wallpaperlar (7)
Şarkı Listesi
Here is the Music Player. You need to installl flash player to show this cool thing!
Logolarımız
Rastgele Yazılar
(Yenile)
Son Eklenen Video
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman)
Son Yorumlar
Ziyauddin Mahaev: “Türkiye’deydim!..” için Zabit
İmam Alimsultanov – Tolam (Mp3) için haydar ercivan
Zara Murtazaliyeva: “Beni de, Diğer Mahkumları da Dövdüler!” için Gizem
Haber Kameramanı: Aralık 1994 – Grozny için musa raduyev
Medet Önlü Suikastının Tetikçisi Murat Aluç Yakalandı! (Video) için musa raduyev
Makka Sagaipova – Bezam (Mp3) için Erdem Balaban
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman) için mustafa
İstanbul’ da Çeçence Dil Kursu Başlıyor için Mücahid
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman) için merve
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman) için ismail
Son Yazılar
Çeçen Gençlerden Çeçen Muhacirlere Yardım Çağrısı!
Türkiye Çeçen Diasporasından Açıklama
Duyuru: “Çeçenya: İzi Olmayan Savaş” Belgeselinin Gösterimi
Hürriyet: “Medet Önlü 1 Milyon Dolar İçin Öldürüldü!”
Marsho Dergisi’nin Şubat 2015 Sayısı Çıktı!
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman)
Duyuru: 23 Şubat Sürgünü Anma Programı
TBMM İnsan Hakları Komisyonu Başkanı’na Medet Önlü İçin Ziyaret
A.Dorsay: “Yanıbaşımızda yaşanan, ama pek bilmediğimiz bir trajedi”
Medet Önlü için Adalet Talep Edildi
Kadirov’un Milyar Dolarlık Evi - 1.238.638 views
Çeçen Ressam – Leçi Abaev - 962.990 views
Çeçen Ressam – Rustam Sardalov - 915.739 views
Çeçen Ressam – Seda Gubacheva - 914.770 views
Namazlarda Okunan Dualar ve Bazı Sûreler (Zamm-ı Sûre) - 684.513 views
ÇEÇEN DİLİ - 63.301 views
ÜNLÜ ÇEÇENLER - 61.910 views
Powered by Chechen Media | Giriş | Başlıklar için (RSS) | Yorumlar için (RSS) | Waynakh Online 2000-2020