Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), Osmanlı Hanedanı elinde bulunan halifelik sıfatının yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti tarafından kaldırılması olayıdır. Devletin laikleştirilmesi konusunda atılan en önemli adımdır. Halife sözcüğü, Arapça bir kelime olup Hz. Muhammed'in dünya işlerine vekalet etme anlamında kullanılır. Halifelik ya da Hilafet, İslami siyasi yönetimine verilen addır. Halifelik makamı Yavuz Sultan Süleyman'ın Memlük Devletine son vermesiyle Osmanlı Devleti'ne geçmiştir.
Halifelik makamının birleştirici gücü ve fonksiyonu olması gerekir. Çoğu zaman aynı anda birkaç devlette görülmüştür. Başka bir devletteki halifeyi tanımayarak başka bir devlet kendi halifesini ilan etmiştir. En önemli sorun ise hilafet makamının kaldırılmadığı sürece Türkiye Cumhuriyeti'nde yapılması gereken zorunlu inkılapların önünde bir engel olarak görülüyordu.
Halifeliğin Kaldırılmasını Hazırlayan Sebepler
Saltanatın kaldırılması ve IV. Mehmet'in (Padişah Vahdettin) İstanbul'dan sınır dışı edilmesinin ardından TBMM'nin seçmiş olduğu Abdulmecit Efendi, eski rejimi savunanların tek ve son umudu haline gelmiş ve bundan destek alan Abdulmecit Efendi, imzasını Halif- i Müslimin olarak atması kararlaştırılmışken ileride hanlık iddiasında bulunabileceğine işaret eden " Halife Abdulmecit bin Abdulaziz Han " olarak atmaya başlamıştı. Cuma Selamlığına Fatih'in kıyafeti ve başındaki sarıkla çıkmak istedi. Yeniden törenler düzenlemeye ve demeçler vermeye başladı. Bunun üzerine birçok İslam devletleri kendisine bağlılığını bildirmesiyle kendisini İslamın önderi olarak görmeye başladı. Bu durumdan rahatsız olan Mustafa Kemal, İzmir'deki ordu tatbikatı sırasında ordu komutanlarına düşüncesini açıklayarak halifeliğin kaldırılmasını meclis gündemine getireceğini belirtti.
Halifeliğin kaldırılması
1 Mart 1924 Yılında yapılan bütçe görüşmelerinde Halifeliğe ayrılacak ödeme konusu gündeme getirildikten sonra 3 Mart 1924'de kabul edilen yasa ile halifelik kaldırılmış ve ileride hilafet konusunda hak iddia etmemeleri için Osmanlı hanedanı üyelerinin de yurt dışına gönderilmelerine karar verildi. 5 Mart 1924 sabahı Abdulmecid Efendi ailesi ile bilikte Türkiye topraklarından ayrıldı.
Halifeliğin kaldırıldığı gün başka kararlar da alındı:
Osmanlı hanedanı yurt dışına çıkarıldı
Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi
Şerriye ve Evkaf Vekaleti kaldırıldı. Yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu
Erkan-ı Harbiye Vekaleti kaldırıldı. Yerine Genel Kurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı kuruldu.
Yeni düzen yürürlüğe girdi
Halifeliğin Kaldırılmasının Sonuçları
Halifeliğin kaldırılması, laik düzene geçişin ilk adımıydı.
Halifeliğin kaldırılması eski rejim taraftarlarını etkisizleştirmiş, iç ve dış politika da tam bağımsızlık sağlamıştır.
Ulusal egemenlik anlayışını güçlendirmiştir.
TBMM'ndeki karşıt görüşlerin etkisi azalmıştır.
Halifeliğe bağlı kurumlarda yeni düzenlemeler gerçekleştirilerek bu kurumların TBMM'ne geçişi sağlanmıştır.
Osmanlı hanedanı 155 kişilik bir ekiple yurt dışına çıkarılmıştır.
Halifeliğin kaldırılmasından sonra Şerif Hüseyin kendisini halife ilan etti. Bunun üzerine 9 ülke yöneticisi de kendilerini halife ilan ettiler.
Son Güncelleme : 03.04.2021 11:57:36
Kaynakça / İçeriği Geliştiren Uzmanlar
Uzm. murtaza bulduklu - 03.04.2021 11:57:36
Halifeliğin Kaldırılması ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
Sayfayı Düzenle
Halifeliğin Kaldırılması Yorumları
Kırmızı sayı
Yorumu Gönder >>
1 Yorum Yapılmış "Halifeliğin Kaldırılması"
birincisi..yavuz sultan selim olacak..onu duzeltiniz. 2.4 vahidettin yok..6.mehmet vahideddin var..tarihi lütfen dikkatli anlatın ...
Yılmaz . 27.12.2016
CEVAP YAZ
Kırmızı sayı
Cevap Yaz
Sakarya Meydan Muharebesi
23 Ağustos  12 Eylül 1921 tarihleri arasında yapılan. Türk milleti için bir ölüm kalım savaşı olan Sakarya Meydan Muharebesi; Kurtuluş Savaşı içinde kader tayin edici olmuştur. Bu savaştan önce Yunanlıların başlıca hedefi; Ankara yönünde ilerleye...
1.İnönü Savaşı
1. İnönü Savaşı, 6 Ocak 1921 tarihinde iki taraftan saldırıya geçen Yunan ordularıyla İnönü mevzilerinde savunmada olan Türk kuvvetleri arasında yapılan savaştır. 6 Ocak 1921 tarihine kadar Uşak ve Bursa bölgelerinde hazırlıklarını tamamlayan Yuna...
Misaki Milli Nedir
Mısak-ı Milli, Türklerin Kurtuluş Savaşının siyasi manifestosu olan altı maddelik bir bildiri adıdır. İstanbul' da toplanan son Osamanlı Meclisi tarafından bu bildiri 28 Ocak 1920 yılında oybirliği ile kabul edilmiştir ve kabul edildikten sonraki 17 ...
Moskova Antlaşması
Moskova antlaşması, TBMM ve Rusya arasında karşılıklı menfaatler adına 16 Mart 1921 tarihinde imzalanmış bir antlaşmadır. Rusya'nın komünist ihtilaline maruz kalması sebebiyle savaştan çekilmesi, İtilaf devletlerinin tepkisine sebep olmuştu. Rusya'd...
Boğazlar Sorunu
Boğazlar Sorunu, İtilaf Devletleri tarafından ortaya atılmış, Çanakkale ve İstanbul Boğazları'nın stratejik öneminden faydalanabilmek adına Osmanlı üzerinde kurgulanan planlardan bir tanesi olarak tarihteki yerini almıştır. Boğazlar Sorunu sadece Osm...
İzmir İktisat Kongresi
İzmir İktisat Kongresi İzmir' de Banka-han binasında toplanan yeni Türkiye'nin ekonomik sorunlarının tartışıldığı bir kongredir. Yeni Türk devletinin temelleri 23 nisan 1920'de atılmıştı fakat en önemli sorunun ülkenin işgallerden kurtarılması olarak...
Reval Görüşmeleri
Reval Görüşmeleri, görüşmelerin başlaması ve ilerleyiş süresi; Tarihler 9 Haziran 1908'i gösterirken bu günün sabahında Finlandiya Körfezi'nin Baltık kıyısında bulunan Reval bu günkü Estonya'nın başkenti konumunda bulunan Tallin'de zamanın İngiltere ...
Musul Sorunu
Musul Sorunu, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde başlayıp Cumhuriyet'in ilk yıllarında dahi devam eden önemli sınır sorunlarından bir tanesidir. Osmanlı Devleti'nin hakimiyeti zamanında sınırları içerisinde yer alan bu topraklar, Sanayi İnkılâbı'nd...
Güney Cephesi
Güney Cephesi, Kurtuluş Savaşı döneminde Antep, Urfa ve Maraş'ta Türk askerlerinin Fransızlara karşı mücadele ettiği cephedir. Bu anlamda Güney Cephesine Fransız cephesi ya da Kilikya cephesi de denilmektedir. Güney Cephesinde sadece Fransızlara karş...
Maarif Kongresi
Maarif Kongresi, 15-21 Temmuz 1921 tarihinde Ankara'da gerçekleştirilmiştir. O sırada Eskişehir-Kütahya savaşları yapılmakta, Sakarya'da askerler doğuya çekilmekteydi. Böylesine sıcak bir atmosferde 180 kişiden fazla bir katılımcının yer aldığı kongr...
2. İnönü Savaşı
2. İnönü Savaşı, 23 Mart 1921'de Yunan hücumuyla başlayan, milli mücadeledeki en kritik savaşlardan biridir. TBMM Hükümetinin geleceği, milli mücadele ruhunun tazelenmesi, İtilaf Devletleri'nin tutumu, vs. birçok açıdan çok önemli bir dönüm noktası o...
Çerkez Ethem İsyanı
Çerkez Ethem isyanı, Milli Mücadele içinde yer alan diğer isyanlardan daha farklı sebeplere sahiptir. Bu ayaklanmanın etnik bir sebebi olmadığı gibi, bölgesel bir nedene de dayanmamaktadır. Vatan savunmasında kendi birliğiyle görev yapan Çerkez Ethem...
Sakarya Meydan Muharebesi
1.İnönü Savaşı
Misaki Milli Nedir
Moskova Antlaşması
Boğazlar Sorunu
İzmir İktisat Kongresi
Reval Görüşmeleri
Musul Sorunu
Güney Cephesi
Maarif Kongresi
2. İnönü Savaşı
Çerkez Ethem İsyanı
Havza Genelgesi
Amasya Genelgesi
Kütahya Eskişehir Savaşı
Ermeni Sorunu
Balkan Savaşları
Kars Antlaşması
Erzurum Kongresi
Sevr Antlaşması
Ankara Antlaşması
Suriye Filistin Cephesi
Manda Ve Himaye Nedir
Doğu Cephesi
Büyük Taaruz
Misakı İktisadi
Atatürkün Samsuna Çıkışı
Gümrü Antlaşması
Mudanya Ateşkes Antlaşması
Kuvayi-milliye
Popüler İçerik
Havza Genelgesi
Havza Genelgesi, 28-29 Mayıs 1919 Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıktıktan sonra ilk resmi tepkisi olması sebebiyle tarihte büyük bir öneme sahip...
Amasya Genelgesi
Amasya Genelgesi, Türkiye'nin temellerinin atıldığı, ulusal egemenliğin ve tam bağımsızlığın en büyük adımlarının atıldığı önemli bir bildiridir. Yeni...
Kütahya Eskişehir Savaşı
Kütahya Eskişehir Savaşı 10 Temmuz 1921 ve 24 Temmuz 1921 tarihleri arasında Yunanistan ile Ankara Hükümeti ordusu arasında gerçekleşen savaştır. Muha...
Ermeni Sorunu
Günümüzde içinden çıkılması güç bir durum haline gelmiş olan bir sorundur. Ermeni Sorunu. Tıpkı geçmişte Osmanlıya yapıldığı gibi günümüzde de Türk...
Balkan Savaşları
Balkan savaşlarıBirinci Balkan Savaşı (1912)Birinci balkan savaşının nedenleriTopraklarını büyütme hesapları yapan Balkan devletleri (Bulgaristan,Yuna...
Kars Antlaşması
Kars Antlaşması, Sovyetler Birliği döneminde, birliğin himayesinde bulunan üç cumhuriyet; Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve Türkiye Cumhuriyeti ara...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları
Sakarya Meydan Muharebesi
1.İnönü Savaşı
Misaki Milli Nedir
Moskova Antlaşması
Boğazlar Sorunu
Sakarya Meydan Muhaberesi
Sakarya Meydan Muhaberesi
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Sakarya Meydan Muhaberesi
Sakarya Meydan Muhaberesi
Yardım Sayfaları
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.