ADR (Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) , tehlikeli maddelerin, insan sağlığına ve çevreye zarar vermeden, güvenli ve düzenli şekilde kamuya açık karayolu ile taşınmasını sağlayan bir yönergedir, Bu yönerge, taşıma faaliyetinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, ambalajlayanların, taşımacıların ve tehlikeli madde taşıyan her türlü aracın operatör ve sürücülerinin sorumluluk, yükümlülük ve çalışma koşullarını da belirler. Bu yönetmelik kapsamında alınan belgelere ve sertifikalara ADR belgesi denir.
Marla DT olarak ADR belgesi alımı sürecinde danışmanlık hizmeti ve Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Mukavemet Hesaplamaları hizmeti veriyoruz.
ADR İçin Sonlu Elemanlar Analizleri
Akaryakıt tankerleri standardı olan TS EN 13094`un EK-A`nı 5. Bölümünde hesaplamaların nasıl yapılacağı detaylı olarak açıklanmıştır. ADR için kontrol edilmesi gerekli olan ivmelenme yüklerine göre tankın dayanımı ve tank şase bağlantılarının kontrolü Sonlu Eleman Analizi yöntemi ve/veya Mukavemet hesaplamaları ile doğrulanabilir hale gelmiştir. TS EN 13094 standardında ve ADR 6.8`de tankta et kalınlığı düşürülmesine izin verilen durumlar ve teknik koşulları belirtilmiştir. Başvurularda ilgili standart maddesi ve gerekli hesaplamalarıyla belirtilmesine olanak sağlanmıştır. Marla DT olarak Mühendislik Hesaplamaları ve Sonlu Elemanlar Analizi Yeteneğimizi ADR standartlarının istediği koşullara uygun olarak müşterilerimizin hizmetine sunmaktayız.
Belge Düzenlenmesi Ve Güvenlik Etiketi
Firmanın başvurusuna müteakip, İnceleme Heyetince mevcut muayene ve deneyleri tamamlandıktan sonra oluşturulan raporlarla beraber, hazırlanan dosyalar, belgelendirme komitesine arz ediliyor. Belgelendirme Komitesi sunulan raporları inceledikten sonra alınan kararlar doğrultusunda dosyalar İdari Büroya teslim ediliyor.
Söz konusu dosyalar idari büro tarafından kontrol edilmekte ve belge basım işlemleri tamamlanıyor. Mevcut belgeler idari amir tarafından imzalandıktan sonra her bir belge aslının üzerine güvenlik etiketi yapıştırılıyor. Firmanın mali işlemlerini tamamlanmasına müteakip mevcut belgeler firma yetkilisine Kargo Posta ile gönderilip arşivleme işlemleri tamamlanıyor.
Bir Akaryakıt Tankeri başvurusunda istenen hesaplamalar ve/veya analizler:
•Tank gövdesi, bombeler ve dalga kıranlar et kalınlığı hesaplamaları: TS EN 13094`un EK-A
•Tankın ve Tank şase bağlantılarının ivmelere karşı dayanımı: Sonlu Eleman Analizi ve/veya mukavemet hesabı
•Doldurma derecesi ve kapasite hesabı: ADR bölüm 4.3
•Teçhizat korumaları ile ilgili hesaplamalar: TS EN 13094 6.14
Tankta yapılan hesaplama ve analizlerin doğrulanabilmesi için teknik resimlere ihtiyaç duyuluyor. Bu teknik resimler;
•Genel Teknik Resim(İmalat resmi ve alt parçalar)
•Teçhizatlar
•Teçhizat Korumaları
•Tank uçları, bölmeler ve dalga kıranlar
•Tank Şase Bağlantıları
•Borulama
•Elektrik akım şeması
Diğer tank tipleri içinde tasarım için gerekli hesaplamalar ilgili tasarım ve imalat standartları içinde belirtilmiştir.
Bu belirtilen detaylandırılan dokumanlar dışında bir tasarım onay başvurusunda gerekli diğer dokumanlar www.tmt.tse.org.tr internet sayfasında belirtiliyor.
Bir tasarım onay surecinin ilk aşaması olan dosya kontrolü ve hesaplama/ analizlerin doğrulanması aşamasından sonra üretimi yapılan söz konusu tasarıma ait tankın tip onay testlerine geçiliyor. Bu konudaki her türlü husus TS EN 12972 standardında belirtilmiştir. Prototip testlerinden de başarılı olan bir tank tipi için Tasarım onay sertifikası düzenleniyor. Tasarım onay işlemi esnasında firma tesislerinde TSE uzmanları tarafından kalite ve söz konusu tankın üretilebilirliği ile ilgili (Makine, teçhizat, personel alt yapısının incelenmesi) denetimler yapılıyor. Firma yeterli görülürse üretim ve üretim yeri uygunluk sertifikası düzenleniyor. Üretim ve üretim yeri uygunluk sertifikası 3 yıl geçerlidir.
TS EN 12972 standardında tip onay muayenesi, ilk/ara ve periyodik muayenelerle ilgili gerekli dökümanlar ve yapılacak testler detaylandırılmıştır. İlk muayene sırasında oluşturulan ve her bir tank için ayrı olarak hazırlanan dosyaya Tank Kaydı denir. Tank Kaydı, bir nüshası müşteriye, bir nüshası TSE`ye ve bir nüshası da firmada kalacak şekilde 3 kopya hazırlanmalıdır. Tank kaydı içeriği TS EN 12972 standardı ilk muayenede gerekli dokumanlar bölümünde detaylandırılmıştır.
Genel olarak bir tank kaydı belirtilen şu dokümanlardan oluşuyor:
•Tasarım Onay Sertifikasının Bir Kopyası
•Muayenesi Yapılan Tankın Genel Teknik Resmi
•İlk Muayene Sertifikası
•Tank Plakası Kopyası (Mühürlenmiş)
•Muayenesi Yapılan Tankta Kullanılan ve Onarılırken Kullanılabilecek Muadil Teçhizatların Listesi
•Muayenesi Yapılan Tankta Kullanılan Malzeme Listesi ve sertifikaları
•Tankta Yapılan Muayene ve Testlerin Raporları
•Tankta Yapılan Tamir ve Bakımların Kaydı
•Isıl işlem kayıtları
•WPS ve PQR dokümanları
•NDT Personel sertifikaları
•Kaynakçı sertifikaları
ADR`ye göre üretilecek bütün tankların ilk muayenesinin yapılma zorunluğu bulunuyor. İlk muayenesi yapılmamış tanklar ADR araç uygunluk belgesi alamıyor. Bu nedenden dolayı firmaların test prosedürlerini hazırlamaları, testlerle ilgili ekipmanlara sahip olmaları ve bunların kalibrasyonlarını düzgün bir şekilde yapmaları bekleniyor. Muayeneler ilgili TSE personelinin nezaretinde yapılıyor. Tank tipine bağlı olarak değişmekle birlikte bir tankın ilk muayenesinde;
•Tasarım Karakteristiklerinin kontrolü (Tankın boyut ve et kalınlığı ölçümü)
•Tankın iç ve dışının kontrolü
•Hidrostatik basınç testi
•Su kapasitesinin tayini
•Sızdırmazlık testi
Teçhizatların ve teçhizat çalışma durumunun kontrolü işlemleri yapılıyor.
ADR`li tankların tipine göre değişmekle birlikte 3 yıllık aralıklarla ara muayeneleri ve 6 yılda bir periyodik muayenelerinin yapılması gereklidir. Periyodik muayenelerde hidrostatik basınç testi yapılırken, ara muayenelerde bu test yapılmaz. Tıpkı ilk muayene gibi ara ve periyodik muayenelerini yaptırmayan tanklara da ADR araç uygunluk belgesi verilemez. Tank üstünde yapılan her türlü tamir işleminden sonra yapılan muayeneye istisnai muayene denir. Tankta yapılacak tamir işlemleri öncesi TSE`ye bilgi verilmesi gerekmektedir. Tankta yapılan tamir işlemi tank tasarım tip onayını bozabilir.