Diyet yapıyorsunuz fakat kilo veremiyorsunuz ya da arkadaşınız sizden daha fazla yemek yediği halde sizden çok zayıf ya da arkadaşınızla aynı anda diyete başlıyorsunuz fakat o sizden daha hızlı kilo veriyor ya da kilo almamanız için gün içerisinde kaç kalori almanız gerekiyor. Herkesin vücudu farklı ve vücudunun dinlenirken harcadığı enerji farklıdır. Bu tür soruların cevabı metabolizma hızınızın kaç olduğunda saklıdır.
Bazal Metabolizma Hızı fiziksel olarak tamamen dinlenir durumdayken vücudun harcadığı enerji miktarıdır. Bazal metabolizma hızının hesaplanabileceği formüller internette veya kitaplarda bulabiliyoruz, ortalama hesaplarla siz şu kadar kalori almalısınız günde deniliyor fakat bu hesaplar ne kadar doğru. Aynı yaş, kilo ve boyda olan kadınlar üzerinde yapılan araştırmalarda formülle hesaplanan bazal metabolizma hızlarının 1400 kcal olduğu bulunmuş fakat yapılan gerçek metabolizma ölçümlerinde 3 kişinin metabolizma hızlarının 1320-1511-1705 kcal olarak çok farklı sonuçlar elde ediliyor. Artık metabolizma ölçümünün yapılması çok kolay; sadece dinlenerek ağız ve burnu kapatan bir maske ile sizin nefes alıp-vermenize göre ölçüm yapabilen, kullanımı pratik ölçüm cihazları kullanılmaya başlandı.
Bazal Metabolizma Hızını etkileyen etmenler nelerdir?
Genetik etkiler, yaş, metabolik hastalık, vücut yağ ve kas yüzdeleri, ateşli hastalıklar, hamilelik gibi durumlar bazal metabolizma hızını etkilemektedir.
Yaş
Yaşın ilerlemesiyle BMH yavaşlamaktadır, gençlerde yüksek iken, yaş ilerledikçe azalır. Yaş ilerledikçe menapoz gibi hormonel etkilerin yanında, yağ yüzdesinin artması, hareketin azalması gibi bir çok faktör etkilemektedir.
Genetik
Özellikle ailede kilo fazlalığı varsa bireyler kilo almaya yatkın olurlar
Cinsiyet
Erkeklerde kadınlara göre yağ oranı düşük, kas oranı yüksek olduğundan dolayı, erkeklerde metabolizma hızı kadınlara göre daha hızlıdır.
Diyet
Uzun süre kilo alıp vermek, sık sık diyet yapıp, kilo verip tekrar geri almak veya şok diyetlerle, sağlıksız zayıflama yöntemleri uygulayarak hızlı kiloların verilmesi gibi faktörler sonucunda metabolizma hızı yavaşlamaktadır.
Vücut Isısı
Vücut ısısının yükselmesi, metabolizma hızını arttırır.
Vücut Ağırlığı
Vücut ağırlığında ki artış sonucunda yağ yüzdesi artışıyla beraber metabolizma hızı azalır.
Metabolik Hastalıklar
Metabolizma hızı, hipertermi (ateşli hastalıklar) ve hipertroidide artarken hipotermi (soğuğa maruz kalma) ve hipotroidide azalır.
Diyete Başlamadan Önce metabolizma Hızınızı Ölçtürün
Bazal metabolizma hızının yavaş olması az yemeye çalışmanıza rağmen kilo almanıza veya diyet yapsanız da yavaş kilo vermenize sebep olabilmektedir. Kilo almamak veya metabolizma hızınıza göre hesaplanmış bir diyetle düzeni ile zayıflamaya başladığınız takdirde metabolizma hızınızın azalmasını engellenmesine sebep olacaktır ayrıca diyette ağırlık kaybının ne hızla olacağını da tahmin eder ve hayal kırıklığına uğramazsınız.
Bazal Metabolizma Hızınız Yavaşsa!!!
Beslenme düzeninizde diyetten gelen yağ miktarını sınırlandırmalısınız, vücutta yağ yüzdesinin azalması metabolizma hızının artmasına sebep olacaktır. Yağ vücutta kaslara oranla daha az enerji harcadığı için bazal metabolik hız azalır ve vücut ağırlığını korumak için daha az enerjiye gereksinim duyulur. Bununla bağlantılı olarak vücutta kas oranının arttırılması da metabolizma hızının artmasına sebep olacaktır, yeterli protein tüketimi ve haftada 3-4 kez 40 dk yapılacak olan düzenli egzersiz vücutta kas kitlesinin artmasını sağlayacaktır. Az az sık sık beslenme metabolizma hızının artmasına sebep olduğu için 6-7 öğün şeklinde beslenme şeklini benimsemek önemlidir. Ara öğünlerin diyete eklenmesiyle. Öğünler arası uzun açlıklar sonucunda bazal metabolizma hızının düşeceği unutulmamalıdır. Bu nedenle, diyet yaparken ara öğünlere meyve, küçük sandviçler, light yoğurt, ayran, kepekli bisküvi, kuru meyve v.b besinler ara öğün alternatifleri olarak seçilebilir . Günlük 2-2,5lt sıvı tüketimi de vücutta metabolik işlemlerde de kullanılacağından daha önemli hale gelmektedir. Yaşam tarzı haline gelmesi gereken bir başka hareket de egzersizdir.