Bu semptomlar arasında bazı benzerlikler olsa da, hepsinin oluşma sebebi aynı değildir. Bu nedenle, sorunun etkin bir şekilde çözülebilmesi için temel sebebinin belirlenmesi gerekmektedir.
Ultra İşlenmiş Gıda Tüketiminin 5 Sonuçları
Un Tüketmeyi Kesmek İçin 5 Basit Adım
Günde Üç Fincan Kahve Karaciğeriniz İçin Ne Yapabilir?
Alerji, gıda intoleransı, isteksizlik, gıda zehirlenmesi… Bu 4 durum arasındaki farkları biliyor musunuz? Her ne kadar benzer semptom gösterseler de, hepsinin oluşma nedeni farklıdır. Bu yazımızda size semptomları tanımanıza ve semptomları tetikleyebilecek nedenleri anlamanıza yardımcı olacak bilgiler vereceğiz.
Bazı insanlar 3 kavramın aynı anlama geldiğini düşünse de kökenleri ve bu hastalıklara eşlik eden fonksiyonel değişiklikler birbirinden tamamen farklıdır. Her biri hakkında bilgi sahibi olmak beslenme ve sağlık sorunları yaşamamak için önemlidir.
Gıda alerjisi, intoleransı, isteksizliği ve zehirlenmesi arasındaki farklar
1. Alerji
İmmün sistemi tarafından antijeni tanınarak zararlı olmayan bir şeye karşı alerjik tepkiye sebep olur. Bu tepkiyi, aşağıdaki semptomlarla ilişkilendirilen vücudun yanlış alarma verdiği yanıt olarak düşünebiliriz:
Karıncalanma veya kaşıntı
Ödem
Ürtiker (Kurdeşen)
Dilde ve boğazda şişme
Karın ağrısı
İshal veya bulantı
Kusma ve baş dönmesi
Alerjiler, hafif belirtilerden anafilaktik (alerjik) şoka kadar farklı aşamalar gösterebilir. İkinci olarak ölümcül bir sonuç doğurabilir ve ilaç enjeksiyonları ile müdahale etmek gerekebilir.
Alerjinin nedeni genellikle kabuklu deniz ürünleri, fındık, balık, yumurta, süt veya buğdayda bulunan bazı protein içeren maddeler olabilir. Bu proteinlerin küçük bir miktarının alınması, IgE (Immünoglobülin E) antikoruyla şok sürecini başlatabilir.
Solunum yollarında baskı, kan basıncında düşüş, hızlı nabız atışı veya baş dönmesi ve bilinç kaybı hissederseniz doktorunuza başvurmanız son derece önemlidir.
Gıda alerjileri, bağışıklık sistemi alerjenlerin varlığına tepki gösterdiğinde ortaya çıkar. Diğer yiyeceklerin yanı sıra kabuklu deniz hayvanları, kuruyemişler, balıklar, yumurtalar alındıktan sonra da ortaya çıkabilir.
2. İntolerans
Yiyecek intoleransı, belirli yiyeceklerin tüketilmesi nedeniyle vücudun verdiği negatif bir reaksiyondur. Hospital Nutrition‘da yayınlanan bir araştırmaya göre, vücutta sindirimi olumsuz etkileyen yiyeceklerin tüketilmesi, metabolizma veya gıdanın bir araya geldiğinde organizmada gıda kaynaklı bir tepkimeye neden olur.
Kalıtsal ise birincil, oluşum sebebi genetik değilse ikincil veya belirli bir süre içinde ise geri dönüşümsel olabilir, kalıtsal ve doğumdan itibaren hala devam ediyorsa doğuştan olabilir.
Gıda intoleransına neden olma olasılığı en yüksek olan bileşikler arasında laktoz ve glüten bulunur, ancak diğer gıdalar da intoleransa neden olabilir. Genel olarak, gıda intoleransı belirtileri şu durumlarda ortaya çıkar:
Gastrointestinal bozukluklar
Dermatolojik şikayetler
Nörolojik sorunlar
Kilo alımı
Eklem problemleri veya romatizmal rahatsızlıklar
Alerjiye ilişkin dikkate değer en büyük farklılık, bağışıklık sistemine bağlı olmayan intolerans ve semptomlarının daha az akut olmasıdır.
Son yıllarda bireysel olarak yapılan araştırmalar, belirli gıdalara karşı intolerans varlığının bir kan testiyle tespit edilebileceğini ortaya koymuştur. Ancak bu sonuçlar bilimsel bir veri niteliğini taşımamaktadır.
Bu yazı da ilginizi çekebilir: İşlevlerine göre ayrılmış besin grupları
3. Tiksinme
Hayat adımımızı attığımız ilk 3 yıl içinde en sık görülen yeme bozukluklarından biridir. Organoleptik (duyu organlarını uyaran) özelliklerinden dolayı bazı yiyeceklerin ısrarla reddedilmesidir. Belirtileri arasında yüzdeki tiksinme ifadesi, istifra etme ve yemeğin atılması yer alır.
Genellikle duyu organlarının işlev bozukluğunun bir parçası olan bir durumdur. Bu nedenle başka duyu organları yoluyla algılanan problemlerle birlikte görülür. Genel olarak yeni besinlerin tanıtıldığı çocuğun sürekli olarak yiyeceği reddetmesiyle tespit edilebilir.
Tiksinme problemi yaşayan çocuğumuzun sevdiği yemeği sorunsuz yediğinizi görürüz. Buna rağmen çocuğumuz besin takviyesi olmadan beslendiğinde, beslenmesi yetersiz kalır. Beslenme yetersizliği çocuğumuzun büyümesine etki etmez. Yiyecek alerjileri veya travmatik deneyimlerle ilişkilendirmek doğru değildir.
Organoleptik (duyu organlarını uyaran) özelliklerinden dolayı bazı yiyeceklerin ısrarla reddedilmesidir. Küçük yaştaki çocuklarda beslenme sorunu sık rastlanan bir şeydir.
4. Gıda Zehirlenmesi
Bu reaksiyon yukarıda gösterilen 4 farklı durumun sonuncusudur. Bakteri, virüs, parazit üreten veya toksinleri içeren bir yiyeceğin veya sıvının tüketilmesi sonucu vücudun gösterdiği reaksiyondur. Aşağıda sıralan risk faktörleri tarafından tetiklenebilir:
Elleri düzgün yıkamamak.
Temiz mutfak gereçleri kullanmamak.
Gıdaları yanlış koşullarda saklama.
Bir kuyudan veya bulaş riski bulunan sudan tüketme.
Semptomları; mide bulantısı, kusma, ishal, kas ağrısı veya krampları ve ateşi içerir. Bu belirtiler, bulaş olmuş gıdayı tükettikten saatler sonra başlayıp haftalar sonrasına kadar devam edebilir.
Sık sık kusma atakları veya dışkıda kan varsa veya ishal 3 günden fazla sürüyorsa doktora başvurmak gerekir. Ayrıca yüksek ateş ortaya çıkarsa veya dehidratasyon (vücut aşırı sıvı kaybettiyse), kaslarda karıncalanma belirtileri varsa da dikkat edilmelidir.
Anaerobe’de yayınlanan bir araştırmaya göre en sık görülen gıda zehirlenmeleri, Clostridium Botulinum, E.Coli (Koli Basili) ve Salmonella bakterileri tarafından üretilenlerdir. Bu mikroorganizmaların türlerinin çoğu et ve yumurtalarda veya yanlış sıcaklıkta muhafaza edilen açık konservelerde bulunur.
Yukarıda açıklanan sebeplerden ötürü, uygun gıda hijyeninin sağlanması ve gıdaların uygun şekilde muhafaza edilmesi çok önemlidir. Bunun için her bir gıda türüne göre ne tür saklama ve paketleme yapılması gerektiğini öğrenmek gerekir.
Bu da ilginizi çekebilir: Buzdolabınıza koymanız gereken 11 yiyecek
Sonuç
Artık bu 4 durum arasındaki farkları biliyorsunuz. Semptomları benzerlik gösterse de, sorunun kaynağının belirlenmesi, etkili bir çözüme yönteminin bulunması açısından önemlidir. Çözüm yönteminin bulunması orta ve uzun vadede başka komplikasyonların yaşanmasının önüne geçer.
İnsanların Yaptığı 6 Saklama Hatası
Yiyecekleri depolamak gıdayı israf etmekten kurtarır. Bugünkü makelemizde yapılan 6 saklama hatası hangileri, onları sıralayacağız. Daha fazla oku »
Kaynakça
Ruiz Sánchez JG., Palma Milla S., Pelegrina Cortés B., López Plaza B., Bermejo López LM., Gómez Candela C., A global visión of adverse reactions to foods: food allergy and food intolerance. Nutr Hosp, 2018. 35: 102-108.
Lavine E. Blood testing for sensitivity, allergy or intolerance to food. CMAJ. 2012;184(6):666–668. doi:10.1503/cmaj.110026
Chukwu EE:, Nwaokorie FO., Coker AO., Campos MJ., et al., Detection of toxigenic clostridium perfringens and clostridium botulinum from food sold in Lagos, Nigeria. Anaerobe, 2016. 42: 176-181.
İlginç makaleler
Beslenme
Ultra İşlenmiş Gıda Tüketiminin 5 Sonuçları
Son yıllarda, gıda endüstrisi, yemek yeme konusunda işleri biraz daha kolaylaştırmak için evlerimize girdi. Zamanın olmaması ve bu yiyeceklerin yapımının…
Beslenme
Un Tüketmeyi Kesmek İçin 5 Basit Adım
Un tüketmek, yıllar içinde tartışmalı görüşler üretti. Doktorlar beyaz, rafine unun daha az sağlıklı olduğunu ve tam buğday unu ile değiştirilmesi…
Beslenme
Günde Üç Fincan Kahve Karaciğeriniz İçin Ne Yapabilir?
Günde birkaç fincan kahve içmenin sağlığınız için iyi olabileceğini biliyor muydunuz? Aslında, orta düzeyde tüketildiği sürece kahve tüketiminin sağlığa çok…
Diyet
Kilo Kaybı İçin Düşük Karbonhidrat Diyeti: Bilmeniz Gerekenler
Düşük karbonhidrat diyeti, protein ve yağlara öncelik vermek için karbonhidratları azaltmaya dayalı bir diyet trendidir. Bu eğilim, onu destekleyen bilimsel…
Diyet
Bu Besinlerin Tarihi Asla Geçmez
Yiyeceklerin daha uzun süre dayanması ve onları çöpe atmamak için her zaman son kullanma tarihine bakarız. Sonuçta, besinlerin tarihi geçtikten sonra tüketilmesi, organoleptik niteliklerini olumsuz yönde etkileyebilir. Ancak en tehlikeli kısım, gıdanın kendisinde tüketicinin sağlığını riske atabilecek mikroorganizmalar geliştirebilmesidir. Ama…
Diyet
Yumurtaları Buzdolabının İçinde mi Dışında mı Saklamalıyım?
Yumurtaların neden süpermarkette oda sıcaklığında saklandığını ve insanların neden onları evde buzdolabına koyduğunu hiç merak ettiniz mi? Yumurtaları saklamanın doğru…
Akdeniz diyeti
Yeşil Akdeniz Diyeti: Artıları ve Eksileri
Akdeniz diyeti, dünyadaki en sağlıklı ve en popüler diyetlerden biridir. Son zamanlarda Heart dergisinde yayınlanan bir araştırma, geleneksel olandan daha…
Beslenme
Mısır Yağı Sağlıklı Bir Seçim mi?
Yemeklik yağlar bir diyetin temel bir bileşenidir; bu yağların çeşitliliği ve tüketimi, her ülke ve bölgedeki mevcudiyetine bağlıdır. Öyle ki…
İlginç makaleler
Organik ve genetiği değiştirilmiş gıda
Chia Tohumunun 7 Şaşırtıcı Faydası
Bu küçük, koyu renkli, glütensiz, lifli ve antioksidan açısından zengin tohumlar çok popüler. Ve iyi bir sebeple! Chia tohumları, ünlüler…
Beslenme
Ultra İşlenmiş Gıda Tüketiminin 5 Sonuçları
Son yıllarda, gıda endüstrisi, yemek yeme konusunda işleri biraz daha kolaylaştırmak için evlerimize girdi. Zamanın olmaması ve bu yiyeceklerin yapımının…
Tarifler
Mandalina Sorbe Nasıl Yapılır?
Mandalina sorbe, yazın serinletici bir tariftir. Sıvı alımını sağlarken belirli miktarda temel besin sağlar. Ayrıca evde hazırlarsanız, bir mağazadan satın almaktan çok daha sağlıklı bir sonuç elde edersiniz. Ev yapımı ürünlerin genellikle gıda katkı maddeleri içermediğini göz önünde bulundurmalısınız. Bu…
Egzersiz ve Spor
Fitboxing’in Faydaları Nelerdir?
Fitboks, forma girmek isteyenler arasında popülerlik kazanmış bir spordur. Amerika Birleşik Devletleri kökenlidir ve boks, kickboks, muay thai ve CrossFit egzersizlerinin bir kombinasyonudur. Fitboxing ‘in amacı, tüm vücudu kapsamlı bir şekilde çalıştırmaktır. İlk başta, yalnızca optimal fiziksel durumda olanlara yönelik…
Biz Kimiz
GİZLİLİK POLİTİKASI
Kullanım hüküm ve koşulları
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.
Biz Kimiz
GİZLİLİK POLİTİKASI
Kullanım hüküm ve koşulları
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
© 2021 Sağlığa bir adım | Sağlıklı alışkanlıklar ve sağlığa dikkat etme yolları hakkında bir blog
International: Français | Suomi | Dansk | Deutsch | Română | Nederlands | Polski | العربية | Ελληνικά | Español | Português | 日本語 | Українська | Svenska | 한국어 | Русский | 繁體中文 | English | हिन्दी | Norsk bokmål | Italiano | Български
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.