░ İşte bütün çatışmalardan uzak, kişinin yüreğini burkan bir kitap. Yakınma… Yakınma’da kişinin isyanını -ama tatlı bir isyan bu- arzularını, yer yer çaresiz kalışını buluruz. Kişi zaman zaman yalnız kalır. Yer yuvarlağında, bütün insanlar amansız, bitmez-tükenmez bir boğuşmanın içindedirler. Kişide bir korku, bir öfke ve yalnızlık dalgalanmaları görülür.
Bir yanda atom, bir yanda rejim kavgaları, kişi aklını sömürür. XX. yy’ın insanı feza yolculuğunda, hâlâ aç, hâlâ kin ve öfkeyle dolu. Birbirini yiyen aç kurtlar gibi… Kişi korkularında, “yakınma”larında haklı. San’at adına işlenen cinayetler işin tuzu-biberi.
San’atçı, söylemek istediğini gizliyor. Erkekçe, mertçe haykıran bir san’atçı, şair ve edip özlemi yakar-durur yüreğimizi. O öyle bir şair ki, san’atını sapık ideolojilere kul-köle yapmamış. Aldatmaca mısralarıyla kendi benliğine karşı “gülünç” düşmemiş.
Biz, değerli şair ve Türkçe’nin ustalarından M. Faik Ozansoy’da, susuzluğumuzu, açlığımızı giderdik. Hepimizin “yakınma”larını birleştirmesindeki ustalığı yanında, onu alkışladık. Edebiyat denilen çamur bataklığında, yeşil ve münbit vahaların bulunacağı fikrinden bir şeyler kaybetmedik…
Yakınma’da on dört güzel şiir var. Tanrı adına, insanlık adına tüm dilekler, istekler… Yakınma bir “yakarış”lar bütünlüğüdür. Bu bütünlük, bütün şiirlerin içine girmiş, biçimlenmiş ve kelimelerin ruhuna işlemiştir. Sonra, yer yer, tatlı bir isyana dönüşmüştür. Tatlı ve haklı bir isyan. Kişinin, Tanrı duygusu karşısındaki âcizliği.
Tanrım, yakınmayı bilmem,
Sana yalnız yalvarırım;
Ama şaşırdı düşüncem,
Nerdeyse taşacak sabrım.
…………
İnsanı Sen’sin yaratan,
Ama yaşatan Sen değil…
İçimize girmiş şeytan
Hepimiz Hâbil ve Kaabil.
İnsanoğlunu Tanrı’dır yaratan. Ama yaşatan değil. Yaşatan “şeytan”… Ve öylesine girmiştir ki şeytan, damarlarımıza, kanımıza; hepimiz Hâbil ve Kaabil kesilerek, yekdiğerimizi dişlemekteyiz…
Nerden anlar, ne bilirdim,
Çamur varmış, cevherinde;
…………
Şair, bu mısralarında biraz mistik. Kişinin topraktan yaratıldığı inancını taşıyor. Ve belki de, bütün günahlarımızı bu düşünceyle toprağa bağlıyor. Bir bakıma, kişinin suçu toprak…
Oysa;
Evet, bu dünya muamma,
Bütün insanlar bir tuhaf;
Dürüst görünürler ama
Hepsinde sahte bir taraf.
mısralarında, suçun kişide olduğu inancı görülür. Giderek, kişinin bencilliği, zenginin zenginle dostluğu ifade edilir. Öyle ki, karanlık dünyada, “Yakınma”larda olmasa; “garib”i tanıyan olmayacaktır. Garip kişi, yani atom ve rejim çatışmaları arasındaki yalnız kişi; Tanrı’sına şöyle yakınır.
Senden yakınım kaldı mı?
Önümdesin, arkamdasın..
Tanrım, insan bunaldı mı
Seni nasıl aramasın?
Yalnız kişi, ümit etmeyi, bunalma duygusundan uzaklaşmayı Tanrı’sında bulur ve ona dönmek ister.
İstersen masalla avut,
Türlü yalanlarla kandır;
Yoktan var ettiğin vücut
Tekrar yok olmaya hazır.
Bu mistik düşünce Yunus’a kadar gider. Munis Faik, Yunus zincirinin bir halkasıdır. Yunus, bu mısralardan bir kere daha onun ağzıyla haykırmıştır.
Fakat bir yerde insan olmanın yüceliğini duyar şair. İnsana küskünlüğü biter. İnsanı daha bir yürekten sever.
Tanrım, ben insan olmaktan
Başka sıfat aramadım
…………
İşlenen cinayetler, garip kişiyi yok eden cinayetler resmîleşse bile, kişi zihninden silinemez. Cinayetin işleyicilerine bir kutsalllık kazandırmaz. Dünyanın neresinde olursa olsun; “Öldürmek değildir elbet” görevimiz. Kişinin elleri kandan kurtarılmalıdır. Bütün savaşlar durdurulmalıdır. Kişiyi hayvanlaştıran kavgalar, giderek barışa dönüştürülmelidir. Kişi, korkusuz, kinsiz bir yaşayışa götürülmelidir. Kıbrıs’taki, Vietnam’daki, Biafra’daki bombalar susturulmalıdır. XX. yy. insanı yamyamlıktan sıyrılmalıdır.
Kişiler dost olmalıdır… Kırgınlıklar, dargınlıklar bitmelidir. Her yeni doğan gün, bir evvelkinden daha güzel bir geleceğe götürmelidir bizi. Türküler barış adına söylenmelidir.
Doğru yol barış yoludur;
Ne sağa, ne sola sapış.
Elinde şu güzel düstur:
Dostu sev, düşmanla barış!
Munis Faik’in dünyası bu. O böyle bir dünyanın özlemi içinde. Ya bizler?.. Böyle bir dünyayı hangimiz arzulamaz? Kan ve barut kokusundan uzak bir dünyayı arzulamamak akıl kârı mıdır?
Oysa; şimdiki ahvalimiz böyle değil! İnsanın mantığını durduran bir dünyada, türlü hareketler içindeyiz. Bir yerde, gözümüz ve gönlümüzün karardığı çok olmuştur. Bunun yanında usta şair M. Faik Ozansoy, bize tatlı bir mutluluk vadetmiştir. Sanırım, bundan böyle, onun usta kaleminden, Türkçe’ye yakışır biçimde daha çok “yakınma ve yakarışlar” duyacağız.
Bunu ondan istemek hakkımızdır değil mi? Tam ve sağlam bir Türkçe söyleyiş… Hani zamandır hasret kaldığımız. Düşünce ve “yakınma”ların muntazam dörtlükler ve kafiye sistemi içinde, kişiye verilmesi ne güzel!.. Biz, onun Türkçe’sinde dilin zevkini bozan, çakır dikenleri gibi adamın dil ve gönlüne batan, “öz Türkçe” sözcükler (!) bulamadık. Türkçe söylemenin hakkını vermiş. Sağlam bir iç ahenk kurmuş bentlerinde.
Herkesin, ama gerçek san’attan yana olanların baş ucunda bulunması gereken bir kitaptır bu. Yakınma sözümüzü şairin şu mısralarıyla bitirmeme izin verirsiniz değil mi?
Yakınmayı bilmem, dedim,
Sözüme başlarken daha;
Yok bunda tecrübem, dedim,
Affet girdimse günaha.
_______________________________________________
YAKINMA – M. Faik Ozansoy / Hisar Yayınları
“Yakınma” ve Munis Faik Ozansoy, Hisar Dergisi, Sayı: 69 s. 23 – 24 / Eylül 1969
Önceki	
Sonraki
﻿﻿
Seçilmiş Yazılar / Şiirler
A. Azmi Bilgin - Tekke Edebiyatı
Perşembe, 17 Mayıs 2018
░ ...
Ali Şir Nevai - Gazel (Kiçe Kelgümdir Diban)
Salı, 07 Şubat 2017
Kiçe kelgümdir...
Âşık Reyhânî - Gidirem (Öz Canımdan Çok Sevdiğim Erzurum)
Pazartesi, 01 Temmuz 2013
Öz canımdan çok...
Barat Vüsal - Kor Düyün
Perşembe, 02 Aralık 2021
Yıxdı mərd...
Cem Sultan - Gazel (Eyledüm)
Pazartesi, 23 Mart 2020
Dün gice ol...
Fuzuli - Gazel (Can çıkar tenden gönül zikr-i leb-i yâr eylegeç)
Cuma, 23 Nisan 2021
Can çıkar tenden...
Halide Edip Adıvar - Sultan Ahmet Açık Hava Toplantısındaki Konuşma
Pazartesi, 18 Haziran 2018
Kardeşlerim,...
Həcər Atakişiyeva - Nəcəf bəy Vəzirovun “Pul düşkünü Hacı Fərəc” əsərinin tarixi gerçəkliklərlə səsləşən cəhətləri və bədii xüsusiyyətləri