Bir alacaklınızın karşısına geçip, borcunuzu ödeyemediğinizin sebebini “ Gayrimenkulümü satmıştım, senin paranı da ayırmıştım ama adam annesini alıp yanıma ağlayarak geldi ve parasını geri istedi o yüzden sana olan borcumu ödemekte geciktim” diye bir anlatımda bulunduğunuzda alacaklı “anlattığınız hikâyenizi” ilgiyle dinlerse bu bir öyküdür. Ancak karşınızdaki alacaklı sizi dinleyip; “Kes lan hikâyeyi, borcunu ne zaman ödeyeceksin?” diye sorarsa maalesef bu bir hikâye olur.
Aradaki fark, anlattığınız hikâyenin tasarımında yatar.
Bir edebiyat metni her şeyden önce hareket ettiğiniz gerçekliği farklı bir tasarımla yarattığınız “yeni gerçekliği” anlatmakla başlar.
Öykü bu bakımdan salt bir gerçekliğin hikâyesi değildir. Öykü; bunu anlatma biçiminizden hikâyenin gerçekliğine kadar ki her şeydir. Görülebilir gerçeklikten çıkılıp, tasarlayarak sunduğunuz gerçeklik arasında en önemlisi gerçekliğin görülemeyen kısmındaki gerçeklerdir. Artı, anlatım üslubunuz, gerçekliğin inandırıcılığı, dili kullanma biçimi, hikâyedeki kahraman ve karakterlerin yeterli ve anlattığınız gerçekliğe uygunluğu, hikâyenin olay örgüsünde yer alan zaman, mekân ve bunlara uygun ışık ve sesin tasarlanması metnin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerindeki dağılımın dengeli olması ve sözcüklerin seçiminde ne az ne fazla yer tutması gibi öğelerin düşünülerek ve tasarlanarak hazırlanması sürecidir.
Bu yüzden bir edebiyat metni öncelikle “okuyucunu” varsayar ve onun ilgi ve beğenisini kazanmayı hedefler.