Halk arasında kabızlık olarak bilinen bağırsaklardaki şikâyetin tıp dilindeki adı konstipasyondur. Bağırsakların çalışmaması ya da yavaşlaması durumunda gaitanın (dışkı) sertleşmesi ve dışkılayamamaya “konstipasyon” adı verilir. Kabızlık; günümüzün getirileri olan sedanter yaşam, hazır gıdalarla beslenme, çalışma hayatının yoğun stresi, obezite, alkol ve sigara tüketimi sebepleriyle çok yaygın bir sindirim problemi haline gelmiştir. Kadınlarda konstipasyon görülme oranı, erkeklere göre 2-3 kat daha fazladır. Bu duruma kadınların menstrüal döngüdeki hormonal değişiklikleri sebep olmaktadır.
Bireylerde eğitim düzeyi düştükçe, konstipasyon görülme sıklığı artmaktadır. Bunun sebepleri; finansal durum, bilinçsizlikle alakalı olarak gerektiği kadar lif alamama ve fast food ağırlıklı beslenmedir. Konstipasyon hastalığının belirtileri arasında; karın ağrısı, şişkinlik ve iştahsızlık gibi rahatsızlıklar yer alır.
Günlük hayat akışımızı oldukça etkileyen kabızlığın tedavisi, uygulanacak diyet posası ile mümkündür. Diyet posası, bitkisel yiyeceklerin yapısında bulunan, ince bağırsağımızın sindiremediği, kalın bağırsakta kısmen ya da tamamen fermente edilen besinlerdir. Diyet lifini sağlıklı bir yaşam ve hastalıklardan korunmak için tüketmemiz gerekir. Diyet lifi doğal yolla (besinlerle) alınmalıdır. Bu sayede vücudumuz için gerekli olan besin ögelerini ve besin olmayan ögeleri (prebiyotik, fitoestrojenler vb.) almış oluruz. Yapılan bir çalışmada kabızlık görülen hastalarda günlük lif alımının 20 gramın altında olduğu görülmüştür. Sağlıklı bir birey için diyet lifi alımı 1000 kkal’de 14 gramdır. Günlük olarak ise; yetişkin kadınlar için 25 g, yetişkin erkekler için 38 gramdır. Adolesan bireylerde günlük alınması gereken diyet lifi miktarı, yaş + 5 gr/gün formülüyle hesaplanır.
Kabızlık görülen bireylerde aynı zamanda yetersiz su alımı da görülür. Bu yüzden hastaya diyet uygularken, önerilen miktarlarla beraber günlük sıvı alımı da 2 litreye çıkarılmalıdır.
Diyet posası, suda çözünen posa ve suda çözünemeyen posa olarak ikiye ayrılır. Çözünür posaya beslenmemizde sıkça yer alan kuru baklagiller, yulaf, elma, portakal ve birçok sebze meyve örnek verilebilir. Suda çözünür posa, diyetin yüzde 15 ila 50’sini oluşturmakla beraber, kan kolesterol seviyesini düşürür ve midenin geç boşalmasını sağlayarak besin tüketimini azaltır. Diyetin çoğunluğunu oluşturan, çözünmez posa bulunduran besinlere; tam buğday unundan besinler, buğday ve mısır kepeği, meyve kabukları, kök sebzeler (karnabahar, yeşil fasulye, patates) örnek verilebilir. Çözünmez posa diyeti, dışkıya yumuşaklık ve fekal hacim kazandırması, bağırsaklarda oluşan toksinlerin dışarıya atılmasını sağlaması sayesinde kabızlığa karşı en etkili tedavi yöntemidir.
Her şeyin fazlası zarar olduğu gibi yüksek lif alımı da (50 g ve üstü) vücutta bazı sorunlara yol açar; gaz sorunu, vücudun farklı bölgelerinde şişkinlik ve mide bulantısı örnek olarak sıralanabilir. Bunlara ek olarak; vitamin ve minerallerin yararlılığını azaltır, hipoglisemiyi arttırır. Tedavi sürecinde, bu tarz rahatsızlıkları önlemek amacıyla lif kullanımında belli bir doz tüketimini gözetmek oldukça mühimdir.
Kabızlığı önlemek için yapılan diyet programındaki lif miktarını, farklı besinlerle çeşitlendirmek gerekir. Günün kahvaltı öğününde beyaz ekmek yerine kepekli ekmek veya yulaf ezmesi tercih edilebilir. Buna ek olarak, haftada iki üç kez kuru baklagiller tüketilmeli ve günde minimum beş porsiyon meyve (tercihen kabuklu meyve) ve sebze tüketmek gerekir.
Konstipasyon, her ne kadar kişinin sağlığında sorunlar yaratsa da diyetisyen gözetiminde kısa süreli bir beslenme programı ile tedavisi mümkündür.
Kaynakça:
https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/B%2011.pdf
https://beslenmevediyetdergisi.org/index.php/bdd/article/view/314
Abone Ol
← ASLAN DERİN BİR NEFES ALDI
SİBER TOPLUM ÇAĞINDA YENİ BİR MAHREMİYET ALGISI →
Zeynep Melike Çarpar
Liseyi okul birinciliği ile tamamlamıştır. Sağlığın bir bilim dalı olan Beslenme ve Diyetetik Bölümünde,Biruni Üniversitesinde lisans öğrencisidir. 2014-2015 senelerinde lisanslı hentbolculuk yapmıştır. Akademik hayatta araştırmacıdır ve okumayı seven birisidir. Specter Medya platformunda “Sağlıklı Yaşam” alanında içerik üretmektedir.
İlgili İçerikler
ÇİĞ BADEMİN BESLENMEDEKİ ÖNEMİ VE FAYDALARI	
11 Mart 2021 6 Mayıs 2021 Nidanur Turgut	
KANSERDE BESLENME	
23 Eylül 2020 12 Ocak 2021 Fatma Nur Can	
GLUTEN VE ÇÖLYAK HASTALIĞI	
25 Temmuz 2020 5 Nisan 2021 Zeynep Melike Çarpar	
Son Haberler
Haberler Dünya
22-28 MART 2021 HABERLERİ – SPECTER MEDYA HABER	
28 Mart 2021 14 Nisan 2021 Specter Medya Haber Ekibi	
Specter Medya Haber Ekibi tarafından hazırlanan 22- 28 Mart 2021 tarihindeki Türkiye ve Dünya’da gerçekleşen gelişmeler.
Haberler Dünya
15-21 MART 2021 HABERLERİ – SPECTER MEDYA HABER	
21 Mart 2021 22 Mart 2021 Specter Medya Haber Ekibi	
Haberler Spor
KONYASPOR – FENERBAHÇE MAÇ SONU DEĞERLENDİRMESİ	
8 Mart 2021 4 Nisan 2021 Tarık Tamirci	
Haberler Spor
FENERBAHÇE – ANTALYASPOR MAÇ SONU DEĞERLENDİRMESİ	
4 Mart 2021 22 Mart 2021 Tarık Tamirci	
Son İçerikler
Blog Tercih 2021
DÖNÜŞEN DÜNYADA – SİYASET BİLİMİ	
20 Ağustos 2021 20 Ağustos 2021 Ömer Bolukçu	
Merhaba, ben Ömer Bolukçu. Işık Üniversitesi Siyaset Bilimi son sınıf öğrencisiyim. Akademik eğitimimi %100 İngilizce olarak almaktayım.
Blog Tercih 2021
DÖNÜŞEN DÜNYADA – SOSYOLOJİ	
20 Ağustos 2021 20 Ağustos 2021 Mehlika Ahsen Zengin	
Blog Tercih 2021
DÖNÜŞEN DÜNYADA – MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ	
20 Ağustos 2021 20 Ağustos 2021 Kadir Murat Gürsoy	
Blog Tercih 2021
DÖNÜŞEN DÜNYADA – HUKUK	
20 Ağustos 2021 20 Ağustos 2021 Fatih Davut Ejder	
Specter Medya farklı disiplinlerin özgürce araştırıldığı bu disiplinlerin serbestçe yazılabildiği ve konuşulabildiği bir medya platformudur.