Afganistan’da yaşanan olayların neden olduğu şok dalgası yavaş yavaş etkisini kaybederken, bu fırtınanın getirdikleri de toz bulutları dağıldıkça ortaya çıkıyor.
WhatsApp Twitle Paylaş - +
ABONE OL
Dr. Zeynep Tuba Sungur / Analiz - AA
TALİBAN’IN 15 Ağustos’ta Kabil’i ele geçirmesinden bu yana iki ay geçti. Bu süreçte birçok önemli olay yaşandı. Taliban, Afganistan İslam Emirliğini ilan etti ve geçici kabinesini kurdu. Bu ani siyasi değişimin etkisi, artık toplumsal alana yansımaya başladı. Bu alanların içinde en çok öne çıkanı ise eğitim oldu. Aslında bu durum, Afganistan tarihi düşünüldüğünde sürpriz bir gelişme değil. 20. yüzyılın geneline bakıldığında, Afganistan kadar sık rejim değişikliği yaşayan bir ülke daha bulmak muhtemelen zordur. Yaşanan her rejim değişikliğinden en çok nasibini alan ise eğitim oldu. Zira her rejim, gelecek nesilleri kendi ideolojisi doğrultusunda yetiştirmek ister ve eğitim müfredatını buna göre şekillendirir.
KIZ ÖĞRENCİ SAYISI BU DÖNEMDE ARTTI
Nispeten daha istikrarlı ve barışçıl geçen krallık döneminde (1926-1973), modern eğitim kurumlarının sayısı giderek arttı ve milli eğitim kurumsallaştı. Ancak 1973’teki darbe, bu dönemi sona erdirerek Afganistan tarihinde büyük çalkantılara sebep oldu. 1978’de yaşanan Saur Devrimi ile Afganistan Demokratik Cumhuriyeti kuruldu fakat bir yıl sonra da Sovyet işgali başladı (1979-1989). Bu dönemdeki eğitim müfredatı kaçınılmaz olarak komünist ideoloji çerçevesinde şekillendi. Derslerin içeriğine devrimci fikirler enjekte edildi. Savaşın etkisiyle militarist öğelerin de yer aldığı bu müfredatta lise son sınıfl ardaki erkek öğrenciler askeri eğitime tabi tutuldu. Burada altı çizilmesi gereken bir diğer nokta ise Afganistan eğitim tarihinde en fazla kız öğrenci sayısının bu dönemde kaydedilmesidir.
‘CİHAT’ EĞİTİMİ
Afganistan'da eğitimin tarihçesi ışığında bugüne geldiğimizde Taliban'ın tekrar iktidara gelişinin üstünden daha iki ay geçmeden eğitim konusunun bu kadar ön plana çıkmasına şaşırmamak gerekir. Aynı dönemde Sovyetlere karşı savaşan "Mücahitler" ise Afganistan-Pakistan arasındaki Durand Hattı sınır bölgesinde yer alan medreselerde yeni mücahitler yetiştirmeyi hedefliyordu. Dünyanın çeşitli ülkelerinden buraya davet edilen Müslümanlar, bu medreselerde ABD’nin finansal desteği, Pakistan’ın örgütsel desteği ve Suudi Arabistan’ın Vehhabi ideolojisi çerçevesinde fiziki ve fikri bir "cihat" eğitimden geçirilirdi. Kitapların içeriğinde el bombası, kalaşnikof, silah, mermi gibi resimler; güçlü bir cihat söylemi; "Mücahitlere" övgüler ve Sovyet askerlerinin düşman olarak tasvirleri oldukça yaygındı. Bu kitapların ABD’de bulunan Nebraska Omaha Üniversitesi'nde bastırılıp bu medreselere gönderildiği, bilinen ve unutulmaması gereken bir gerçektir.
BİTMEYEN ŞİDDETİN KÖKENLERİ
Daha da önemlisi hem Sovyetlerin geri çekilmesinden sonra başa geçen "Mücahitler" yönetimindeki Afganistan İslam Devleti'nde (1992-1996) hem de Taliban yönetimindeki Afganistan İslam Emirliği'nde (1996- 2001) bu kitaplar yaygın olarak okutuldu. Afganistan’da yaklaşık 20 yıl boyunca (1980'ler ve 1990'lar) özellikle erkek çocukların böyle bir eğitimden geçirildikleri düşünüldüğünde, ülkede bitmeyen şiddetin kökenleri daha iyi anlaşılabilir.
OKULA GERİ DÖNÜŞ HAREKETİ
Kendinden önceki her rejim gibi Taliban da yeni nesilleri kendi ideolojisi doğrultusunda şekillendirmek isteyecektir. 2001 yılında ABD işgaliyle başlayan yeniden yapılandırma sürecinde de eğitim ön plandaydı. 2002 yılında UNICEF tarafından başlatılan “Okula Dönüş Kampanyası” sayesinde yıllardır okula gidemeyen çocukların (bilhassa kız ve İran ile Pakistan’daki mülteci çocuklar) okula geri dönüş hareketi başladı. Tabi bu süreçte ortaya çıkan en önemli soru, “Çocuklar eğitime geri dönüyor, ama tam olarak neye dönüyorlar?” oldu. Her gelen rejimle hallaç pamuğuna dönen müfredat yüzünden ders kitaplarının içeriği bu dönemde oldukça karışıktı. Devrim söylemiyle "cihatçı" söylem birbirine girmiş durumdaydı. Acil olarak müfredat reformu için eğitim alanındaki yasal süreç hızlandırıldı; daha yeni Anayasa (2004) bile yürürlüğe girmeden 2003 yılında Müfredat Çerçevesi (Curriculum Framework) belgesi onaylandı ve Afganistan’da eğitimin amaçları, içeriği ve beklenen sonuçları bu belgede açıklandı. Eğitim Kanunu ise 2008 yılında yürürlüğe girdi.
EĞİTİMDE BÜYÜK YOL KAT ETTİ
2004 yılından 2021'e kadar geçen sürede Afganistan'da eğitim konusunda büyük bir yol kat edildi - 2001 yılında yalnızca 1 milyonu bulan öğrenci sayısı (çoğunluğu erkek olmak üzere), 2017'ye gelindiğinde 9,3 milyon öğrenciye ulaştı. Neticede 2004 yılından 2021’e kadar geçen sürede Afganistan'da eğitim konusunda büyük bir yol kat edildi. Afganistan Eğitim Bakanlığı 2018 verilerine göre, bu sayının yüzde 40’ı kız öğrencilerden oluşuyordu.
EĞİTİMDE YOLSUZLUK!
YİNE de bu rakamlara bakılarak Afganistan’da eğitimin tam olarak işlerlik kazandığı söylenemez. Ülkenin yalnızca yüzde 25’inin şehirleşmiş olması ve devletin etki alanının Kabil ve diğer birkaç şehirle sınırlı kalması nedeniyle devlet eliyle karşılanan eğitim hizmeti ülkenin her yerine ulaşamadı. 2019 yılı Eğitim Bakanlığı verilerine göre, ülkede okul çağında olan 12 milyon çocuğun yüzde 42’sinin eğitime erişimi yok. Afganistan köylerinde okul demek, çoğu zaman açık havada kara tahta önünde yerde oturup bir şeyler öğrenmeye çalışan çocuklar anlamına gelir. Her ne kadar devlet, özel girişimciler ve uluslararası toplum tarafından yeni okul binaları inşa edilse de bu hiçbir zaman yeterli seviyeye ulaşmadı. Bina sıkıntısı bir yana, öğretmenlerin çoğu lise mezunu; hatta bazı durumlarda okur-yazar bile değildir. Ayrıca her alanda olduğu gibi eğitim alanında da yolsuzluk oldukça yaygındır.
‘AMAÇ ILIMLI MÜSLÜMANLAR’ YETİŞTİRMEK
MÜFREDATA bakıldığında ise içeriğin İslam Cumhuriyeti rejimiyle yönetilen bir devletin ideolojisi doğrultusunda hazırlandığı görülür. 2018 yılında saha araştırması amacıyla Kabil’e gittiğimde, Eğitim Bakanlığı uzmanları ile yaptığım görüşmelerde eğitimin yüzde 60’ının İslami; yüzde 40’ının seküler konulardan oluştuğu söylendi. Müfredat Çerçevesi (2003) belgesinde Afganistan devletinin eğitim politikalarından birinin “ılımlı Müslümanlar” yetiştirmek olduğu yazılmıştı. Böylece devlet, kendinden önceki "cihadist" eğitim ideolojisinden ve kendine paralel olarak Taliban’ın devam ettirdiği medrese eğitiminden kendini ayrıştırmaya çalışmıştır.
TALİBAN YENİ NESİLLERİ ŞEKİLLENDİRECEK!
SONUÇ olarak, Afganistan’da eğitim tarihçesinin ışığında bugüne geldiğimizde Taliban’ın tekrar iktidara gelişinin üstünden daha iki ay geçmeden eğitim konusunun bu kadar ön plana çıkmasına şaşırmamak gerekir. Kendinden önceki her rejim gibi Taliban da yeni nesilleri kendi ideolojisi doğrultusunda şekillendirmek isteyecektir. Şu anda kız çocuklarının eğitiminin yalnızca ilk 6 yılla sınırlandırılması gündemde olsa da ilerleyen süreçte Taliban’ın eğitim müfredatına da el atması muhtemel. Zira iktidara gelmeden önce de eğitim konusunda devletle çatıştığı en önemli konulardan biri Vatandaşlık Eğitimi ve Tarih dersleri olmuş; bu derslerin kaldırılmasını talep etmiştir. Geçmişte eğitim müfredatının zemin hazırladığı gelişmeler göz önüne alındığında, Taliban’ın bu ikinci dönemindeki eğitim müfredatının içeriğinin ne denli önemli olduğu aşikâr. Bu nedenle Taliban’ın yeniden iktidara gelişi yalnızca bugünkü siyasi etkileriyle değil; yakın gelecekte Afganistan'da yetişecek nesilleri ve üretilecek zihniyet yapısını şekillendiren uzun vadeli etkileriyle birlikte düşünülmelidir.
# Yeni, Ülke, milli, Öğrenci, ABD, Uluslararası, Yol, Afganistan
19 Eki 2021 - 06:00 - Analiz-Yorum Yazdır
Twitle Paylaş
GİRİŞ YAP
göndermek için kutuyu işaretleyin
Yorumunuz yarım kaldı, devam etmek için üstteki yoruma, silmek için buraya tıklayın
Kırmızı alanları dolduralım
Kırmızı alanlar eksik veya hatalı girildi. Lütfen bu alanları düzeltip tekrar gönderelim
Yorumunuz gözden geçirilip yayınlanacaktır
Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır
Yorum yazarak Diriliş Postası Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Diriliş Postası hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Diriliş Postası editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Diriliş Postası değil haberi geçen ajanstır.
Şimdi oturum açın, her yorumda isim ve e.posta yazma zahmetinden kurtulun. Oturum açmak için bir hesabınız yoksa, oluşturmak için buraya tıklayın.
Yorum yazarak Diriliş Postası Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Diriliş Postası hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Diriliş Postası editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Diriliş Postası değil haberi geçen ajanstır.
Kopuşun kalıcı olduğu yanılgısı
Belarus sınırındaki mülteci krizi ve AB-Rusya çekişmesi
Avrupa Birliği’nin ‘Stratejik Pusula’sı hangi yönü gösteriyor?
Sırplar Dayton’a imza koymadı
FETÖ’cü askeri öğrencilerin yüzde 58’i itirafçı oldu
Yetti gâri korona!
Anket A Milli Takım Katar'a gidebilir mi? Ankete Katıl
Sosyal Sayfalar
BEĞEN
TAKİP ET 178 B
TAKİP ET
TAKİP ET
Mide bulandıran gerçek! Müslüme’nin dedesi babası çıktı
Müslüme'nin annesi gerçeği itiraf etti! Acı gerçek...
Müge Anlı bugünkü bölüm 26 Kasım 2021 canlı izle! Müge Anlı ücretsiz YouTube ATV HD izle!
Gözlerinin içine baka baka açıkladı!
Aziz canlı izle! Show TV canlı yayın ile Aziz 4 bölüm canlı izle!
Müslüme'nin ölümünde mide bulandıran iddia!
GALERİ
Restoranda işbaşı yapan 'robot garsonlar' müşteri çekiyor
Yaralı köpeğe yardım eden vatandaş sosyal medyada gündem oldu
Tekirdağ’da kargalar gökyüzünde ilginç görüntü oluşturdu
Apple, zamlı fiyatlarla yeniden satışa başladı! İşte fiyat listesi
Mide bulandıran gerçek! Müslüme’nin dedesi babası çıktı
Görenlerin ağzını açık bırakan balık! Zombi...
Sosyal Sayfalar
BEĞEN
TAKİP ET 178 B
TAKİP ET
TAKİP ET
Sitemizdeki dış bağlantılar referans amaçlıdır, dış bağlantıların içeriklerinden
kuruluşumuz
sorumlu değildir
Kuruluş Hakkında
Künye Bilgileri
Yayın İlkeleri
Haber İhbar
Reklam Ver
İletişim
Foto Galeri
Video Galeri
Yazarlar
Anketler
Arşiv
Konular
Gazete Manşetleri
Röportaj
Gündem
15 Temmuz Destanı
Dünya
İktisat
Siyaset
Spor
Kültür Sanat
Eğitim
Savunma Sanayi
Hayat
Kurumsal Haberler
Memur ve Kamu
Yüzde100Türkiye
Elif Kuşağı
Oyun
Servisler
Sinemalar
Mekanlar
Yerel Haberler
Hava Durumu
Seri İlanlar
Eczaneler
Lig Fikstürü
Namaz Vakti
Vefatlar
Trafik Durumu
©Copyright 2021 Diriliş Postası Tüm Hakları Saklıdır - Veri PolitikasıKullanım Şartları +90 (212) 550 90 05
daktilo haber yazılımı - v1.9
GİRİŞ YAP
göndermek için kutuyu işaretleyin
Yorumunuz yarım kaldı, devam etmek için üstteki yoruma, silmek için buraya tıklayın
Kırmızı alanları dolduralım
Kırmızı alanlar eksik veya hatalı girildi. Lütfen bu alanları düzeltip tekrar gönderelim
Yorumunuz gözden geçirilip yayınlanacaktır
Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır
Yorum yazarak Diriliş Postası Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Diriliş Postası hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Diriliş Postası editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Diriliş Postası değil haberi geçen ajanstır.
Şimdi oturum açın, her yorumda isim ve e.posta yazma zahmetinden kurtulun. Oturum açmak için bir hesabınız yoksa, oluşturmak için buraya tıklayın.
Yorum yazarak Diriliş Postası Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Diriliş Postası hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Diriliş Postası editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Diriliş Postası değil haberi geçen ajanstır.
A A 9
Anasayfa
Video Galeri
Foto Galeri
Yazarlar
Röportaj
Gündem
15 Temmuz Destanı
Dünya
İktisat
Siyaset
Spor
Kültür Sanat
Teknoloji ve Bilim
Eğitim
Savunma Sanayi
Hayat
Kurumsal Haberler
Memur ve Kamu
Yüzde100Türkiye
Elif Kuşağı
Oyun
Analiz-Yorum
Televizyon
Güncel
Şehir Rehberi
Sinemalar
Şehir Rehberi
Yerel Haberler
Hava Durumu
Seri İlanlar
Trafik Durumu
Eczaneler
Lig Fikstürü
Namaz Vakti
Gazete Manşetleri
Vefatlar
Trafik Durumu
Kurumsal
Kuruluş Hakkında
Künye Bilgileri
Yayın İlkeleri
Topluluk Kuralları
Haber İhbar
Adres ve İletişim
Banka Hesapları
Reklam Seçenekleri
Abonelik
Veri Politikası
Kullanım Şartları
GİRİŞ YAP KAYIT OL
Foto Galeri
Video Galeri
Anketler
Arşiv
Haber İhbar
Hakkında
İletişim
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.