Anasayfa » Gündem » Dünyayı su savaşları mı bekliyor? Gündem17 Kasım 2021 ANKARA-UHA HABER / İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Öğretim Görevlisi, Su Politikaları Derneği ve Hidropolitik Akademi Merkezi Direktörü Dursun Yıldız,  Dünyada yaklaşık 884 milyon insanın suya erişim sıkıntısı yaşadığına dikkat çekerek, tarih boyunca suyun paylaşımının da gerginliğe neden olduğunun altını çizdi. […]
Kategoriler
Kategoriler Kategori Seçin Araştırma Geliştirme Atıksu Arıtma Çevre Çevre Güvenliği Biyoçeşitlilik Dijital Su Enerji Enerji Güvenliğ GAP Göllerimiz ve sulak alanlarımız Gıda Gıda Güvenliği Hidroelektrik Hidroloji Kent Selleri Kent Taşkınları Kuraklık Makaleler Orta Asya’nın Su Sorunları Ortadoğu’nun Yeni Su Denklemi RAPORLAR Su Su Diplomasisi SU EĞİTİMİ Su Finansmanı su güvenliği Su Kaynakları Su Kirliliği Su ve Enerji Su ve Kalkınma Su Yönetimi Su’dan Savaşlar sulama yönetimi Sınıraşan Sular Tarımsal sulama Taşkınlar Toprak Erozyonu Uncategorized Yeni Enerji Jeopolitiği Yeni Orta Doğu ve Yeni Su Denklemi Yeraltısuyu Zebra Midye İçme suyu İklim Değişimi
Çok Ziyaret Edilenler
RAPORLAR Su su güvenliği Su Yönetimi İklim Değişimi
Follow Su Politikaları Derneği on WordPress.com
Son Yazılar
İzmir Büyükşehir: Bedelini Ödüyoruz ama Gördes Barajı Su Tutmuyor,
Türkiye Kendi Su Modelini Geliştiriyor -HidroTürk-
Kayıp-kaçağı yüksek belediyelere su tahsisi yapılmayacak’
Bitirilemeyen Melen Barajı 460 milyon TL enerji maliyeti bindirdi
Orta Asya’da Sınıraşan Su Sorunlarının Bölgeye Özgü Özellikleri Var !
En çok okunanlar
Türkiye Kendi Su Modelini Geliştiriyor -HidroTürk-	
Bitirilemeyen Melen Barajı 460 milyon TL enerji maliyeti bindirdi	
SPD Melen Barajı İçin "Teknik Değerlendirme Notu" yayınladı	
Suda bulunan ağır metaller ve etkileri: İçtiğiniz su ne kadar sağlıklı?	
Kayıp-kaçağı yüksek belediyelere su tahsisi yapılmayacak'	
Ekolojik Kentsel Dönüşümde Örnek Kent: Stockholm	
10 Kasım 2021	
SPD 'den Yeni Rapor: İçme ve Kullanma Sularımız Hangi Kaynaklardan Geliyor ?	
Amerika’dan ciddi uyarı: Türkiye susuz bir geleceğe ve çölleşmeye gidiyor	
Polatlı'nın İçme Suyu Ankara İvedik'ten Gidecek	
Sosyal Medya
hidropolitikakademi@outlook.com kişisinin Facebook üzerindeki profilini görüntüle
hydropolitcsacademy@gmail.com kişisinin LinkedIn üzerindeki profilini görüntüle
RSS
RSS - Yazılar
RSS - Yorumlar
İZLENEN WEB SAYFALARI
Su Politikaları Derneği
Toprak Su Enerji
WordPress.com News
thechangingpalette
Images by T.Dashfield Photography
MINISTRY OF MINES, INDUSTRY AND TECHNOLOGICAL DEVELOPMENT
vaghasiya.mili
Yeni Yazılar
İzmir Büyükşehir: Bedelini Ödüyoruz ama Gördes Barajı Su Tutmuyor,
Türkiye Kendi Su Modelini Geliştiriyor -HidroTürk-
Kayıp-kaçağı yüksek belediyelere su tahsisi yapılmayacak’
Bitirilemeyen Melen Barajı 460 milyon TL enerji maliyeti bindirdi
Orta Asya’da Sınıraşan Su Sorunlarının Bölgeye Özgü Özellikleri Var !
ANALİZ -YORUM-MAKALE
ENTEGRE SU KAYNAKLARI YÖNETİMİ Su kaynaklarının yönetimi söz konusu olduğunda tüm uzmanların birleştikleri konu, tüm havzanın bütüncül bir yaklaşımla değerlendirildiği ve planlamanın sürdürülebilirlik temelinde yapıldığı Entegre Su Kaynakları Yönetimi’nin bir zorunluluk olduğudur (GWP, 2000). Çünkü akarsu havzaları, birbirlerini etkileyen karmaşık alt sistemlerden oluşan büyük bir sistemler bütünüdür. ESKY, “su kaynaklarından maksimum ekonomik ve sosyal getirinin elde edilebilmesi için havzadaki su, toprak ve bunlarla ilişkili kaynakların korunması, yönetilmesi ve geliştirilmesi çalışmalarının koordinasyonu sürecidir. Bu süreç, kaynakların eşitlikçi kullanımının, Tatlısu ekosistemlerinin korunmasının ve gerektiğinde restorasyonunun planlanmasını da içerir” (GWP, 2000; Şekil 18). Entegre Su Kaynakları Yönetimi, Aralık 2000 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi’nin desteklediği tek yaklaşımdır. Entegre planlamanın temel ilkesi, su kaynaklarının tüm kullanımlarının ve bunların birbirleriyle etkileşiminin birlikte değerlendirilmesi, bu yolla su kaynakları kullanımının sosyal, ekonomik ve çevresel amaçlara uygun biçimde planlanmasının garantilenmesidir. Bu yaklaşımla, farklı sektörler için üretilen politikaların birbirleriyle uyumlu olması sağlanabilir. Ancak bu temel ilkenin ötesinde, planlamanın ayrıntısı ile mekan ve zaman boyutları ne kadar kapsamlı olursa, entegre planlamanın su kaynaklarının korunmasına ve sürdürülebilir kalkınmaya katkısı o derece fazla olur. Örneğin entegre yönetim planlaması; •	Yerel gereksinim ve etkileşimlerin yanı sıra, genel sosyal ve ekonomik hedefleri de göz önüne alabilir, •	Diğer havzalarla etkileşim irdelenebilir ve yönetim kararları bu etkileşimler göz önünde bulundurularak alınabilir, •	Yıllar sonra ortaya çıkacak etkiler irdelenebilir (örneğin, yeraltı su kaynaklarının kullanımı sonucunda taban suyunun çekilmesinin mikroklimayı nasıl değiştireceği öngörülebilir), •	Küresel iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisi değerlendirilerek uyum ve azaltım önerileri planlanabilir, •	Su arıtma işlevleri göz önüne alınarak, gelecekte temiz su kaynaklarını arttırabilmek amacıyla koruma ormanları oluşturulabilir. Karasal ve sucul habitatların sürdürülebilir yönetimi ESKY’nin temel bileşenlerindendir. Bu yönetim planlamasının yapılabilmesi için, tehdit ve baskılar ile bunların su kaynaklarına etkisinin, sucul sistemlerin bu baskılara yanıtının çok iyi anlaşılması gerekir. Öte yandan, kaynak yönetiminin etkili, güvenilir ve şeffaf olabilmesi, ancak planlama ve karar-verme süreçlerinin havzadaki tüm paydaşların katılımı, işbirliği ve desteği yoluyla gerçekleşebilir. Bu nedenle, Su Çerçevesi Direktifi’nin gerektirdiği planlama süreci, paydaşlara önemli rol düşen bir döngü olarak görülebilir (Direktif 2000/60/EC Avrupa Komisyonu). Bu çerçevede entegrasyon 9 temel ilke çerçevesinde gerçekleşmelidir: 1- Karar-vericiler planlama yaklaşımını sahiplenmeli ve sürece etkin biçimde katılmalıdır. 2- Havza Yönetim Planı dinamik olmalı ve sürekli iyileştirilmelidir. Bunun gerçekleşebilmesi için, tüm bilimsel, sosyal ve ekonomik bilgi sürekli yenilenmelidir. 3- Her havzaya özel, farklı kurumsal düzenlemeler oluşturulmalıdır. Bu amaçla hidrolojik ve kurumsal kapasite ile paydaş farklılıklarından doğan özel gereksinimlere uyacak düzenlemeler kurgulanmalıdır. 4- Paydaşlar, karar vericiler ve uzmanlardan oluşan Akarsu Havzası Oluşumu’nun rolü ve yapısı açıkça tanımlanmalıdır. 5- Akarsu havzasının “çıkarlarının” güçlü bir biçimde savunulmasına olanak verecek oluşumlar tasarlanmalıdır. 6- Havza Yönetim Planı’nda yer alan uygulamalardan kısa dönemde hayata geçirilecek olanlar kendi aralarında önceliklendirilmelidir. 7- Havza Yönetim Planı’nın hayata geçirilmesi ve etkililiği düzenli olarak izlenmelidir. 8- Yerel yönetimlerin katılımı ve ortaklığı sağlanmalıdır. Böylece planın etkili biçimde hayata geçirilmesi sağlanabilir. 9- İşbirliği için farklı araçlar ve oluşumlar kurgulanmalıdır. Bu yolla çok sayıda farklı paydaş ve sektör arasındaki yatay ve dikey koordinasyon sağlanabilir. Entegre Su Kaynakları Yönetimi’nin Ana Aşamaları ESKY çok karmaşık hidrolojik, sosyal, kültürel, politik ve ekolojik sistemlerin anlaşılmasını ve bu sistemlere ilişkin öngörülerin geliştirilmesini gerektirir. Havza sisteminin temel bileşenleri için oluşturulan bu öngörüler, farklı senaryolara göre gerçekleşebilir. Planlamanın ana aşamalarının genel yapısı aşağıdaki gibidir: 1- Paydaş Analizi: Bölüm 4.5’de detaylı olarak açıklanmıştır 2- Akarsu havzasına ilişkin bilgilerin derlenmesi: Havzanın ve içerdiği su kaynaklarının fiziksel ekolojik ve sosyal özelliklerinin belirlenmesi. a. Fiziksel (Topografik, jeolojik, iklimsel özellikler; toprak özellikleri; sulak alan sınırları; sulak alanlar ve akarsular için fiziksel ve kimyasal izleme verileri; vb.), b. Biyolojik ve ekolojik (Bitki örtüsü; biyolojik çeşitlilik verileri - türler ve dağılımları, popülasyon özellikleri, tehditler, koruma gereksinimleri; mikro ve makro ölçeklerde besin ağı ilişkileri, ekosistem hizmetleri; vb.), c. Sosyal ve ekonomik (Arazi kullanımı; tarımsal yapı – ürünler, işleme biçimleri, üretim ilişkileri; su kaynaklarının doğrudan kullanımı – evsel kullanım, tarım ve sanayi için kullanım; doğrudan su kullanımı dışındaki ekosistem hizmetlerinin kullanımı – balıkçılık, avcılık, rekreasyonel, su ve hava arıtması, mikroklima, avcılık, altyapı, endüstri ve su kirliliği; kültürel yapı; ekonomik yapı; vb.). 3- Akarsu havzasının karakterizasyonu: Havza sisteminin temel bileşenlerinin ve bunlar arasındaki etkileşimlerin tanımlanması. a. Havza için hidrolojik modelin oluşturulması ve modelin iklimsel değişkenlerle ilişkilendirilmesi, b. Havza için biyolojik çeşitlilik değerlendirmesi (indikatör türlerin ve tehlike altındaki türlerin yayılışlarının belirlenmesi – gerekli durumlarda yayılış modellemesi yapılması; koruma gereksinimlerinin mekânsal analizi – gerekirse mekânsal tehdit analizi yapılması), c. Ekosistem modellemesi: Havzanın hidrolojik modeli ve biyolojik çeşitlilik değerlendirmeler kullanılarak havza sistemini tanımlayan ekolojik modelin kurulması (her bir sulak alan için kavramsal modellerin oluşturulması; karasal ekosistemleri tanımlayan habitatların ve ilişkilerin kurulması; bunları sulak alan kavramsal modelleri ile birleştiren bütüncül sistem modellerinin oluşturulması) ve modelin iklimsel değişkenlerle ilişkilendirilmesi, d. Sosyo-ekonomik analiz: Sosyal ve ekonomik bileşenleri ve ekosistem dinamiklerini bağdaştıran bütüncül havza sistemi modelinin oluşturulması (sosyal ve ekonomik özellikleri tanımlayan modellerin oluşturulması; ekosistem ile sosyal ve ekonomik etkileşimlerin tanımlanması ve analizi; bunların iklimsel değişkenlerle ilişkilendirilmesi). 4- Gelecek için öngörüler geliştirilmesi, bu öngörüleri tanımlayan senaryolar oluşturulması. a. İklim öngörüleri (Küresel iklim değişikliği nedeniyle iklimsel değişkenlerde ortaya çıkması beklenen değişimlere ilişkin öngörüler), b. Sosyal öngörüler (nüfus projeksiyonları; tarımsal ürün, üretim biçimi ve sulamaya ilişkin öngörüler; sosyal yapıdaki değişimlere ilişkin öngörüler; çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına ilişkin yaklaşımlar için öngörüler; ekonomik işleyiş ve duruma ilişkin öngörüler; sektörel gelişmelere ilişkin öngörüler; doğal kaynakların, özellikle de su kaynaklarının azalması durumunda ortaya çıkacak sosyal ve toplumsal yanıtlara ilişkin öngörüler; vb.), c. Hidrolojik öngörüler (iklim değişikliği ve su kullanımı sonucunda su kaynaklarının durumunda ortaya çıkacak zamansal ve mekânsal değişimlere ilişkin öngörüler), d. Biyolojik çeşitliliğe ilişkin öngörüler (Tür dağılımlarında, popülasyonların sağlığında, koruma önceliklerinde beklenen değişimlere ilişkin öngörüler). Su ve suyla etkileşen diğer doğal kaynakların durumunu etkileyen tüm bileşenlerin ekosistem modeli içinde değerlendirilmesi: Çok Kriterli (Entegre) Mekânsal Su Yönetimi Dinamik Modellemesi olarak adlandırabileceğimiz bu değerlendirmenin nihai çıktısı, bir karar analizidir. a. Ekosistem yanıtına ilişkin öngörüler (İklimsel, sosyal, hidrolojik öngörüler ve biyolojik çeşitliliğe ilişkin öngörülerin ekosistem modeli içinde değerlendirilmesi), b. Yarar, risk ve optimizasyon analizleri (Farklı senaryoların değerlendirilmesi yoluyla su ve diğer doğal kaynakların durumunda beklenen değişimlerin ortaya konulması, bu senaryolar aracılığıyla tanımlanan farklı uygulamalar sonucunda ortaya çıkacak yararların ve risklerin analiz edilmesi). 6- Bütüncül Havza Yönetimi için, su ve diğer kaynaklarının adil ve sürdürülebilir kullanımı ilkesine uygun biçimde ve şeffaf, katılımcı yöntemlerle planlama yapılması: Entegre Su Kaynakları Yönetimi bir süreçtir. İzleme, yeniden değerlendirme, yeni bilgilerin ve yeni teknolojilerin entegrasyonu, yeniden-katılımcılık ve yeniden-planlama aşamalarının tekrarlandığı bir döngüden oluşur. Referans Muluk, Ç.B., Kurt, B., Turak, A., Türker, A., Çalışkan M.A., Balkız, Ö., Gümrükçü, S., Sarıgül, G., Zeydanlı, U. 2013. Türkiye’de Suyun Durumu ve Su Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar: Çevresel Perspektif. İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği - Doğa Koruma Merkezi.
Follow Su Politikaları Derneği on WordPress.com
PERSPEKTİF
Türkiye’de havza bazında yönetime geçiş süreci
Hidrolojik havza sınırlarının temel alındığı su yönetimi, su kaynaklarının korunarak akılcı kullanımının en temel yaklaşımı olmasının yanında SÇD gereğince de uygulanması gereken bir su yönetim şeklidir. SÇD’nin de gerektirdiği üzere havza yönetimi yaklaşımında “havza otoritesi”, “havza komisyonu” veya “havza müdürlükleri” gibi yönetici kurumsal yapılar ile yönetim tek kurumda toplanır. Bu kurum görevi gereğince havza yönetim planlarını esas alarak çeşitli sektörlerin bugünkü ve gelecekteki ihtiyaçlarına göre su tahsisi yapar. Genellikle su miktar ve tahsisi tek bir kurumca yapılır (Bilen, 2008).
Eski Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın hazırladığı Ulusal Havza Yönetim Stratejisi 2012-2023’te ifade edilen havza bazlı yönetim modeli ile havzalardaki su kaynaklarının korunması, verimliliği ve tasarrufu ile birlikte su kullanıcılarına gerekli su temininin sağlanması ve su ile ilgili yapılacak yatırımların planlanması konuları önceliklendirilmiştir. Bu çerçevede 25 nehir havzası için havza eylem planları çıkarılacak ve aynı zamanda havzada bulunan tüm paydaşların temsil edildiği havza yönetim heyetleri kurulacaktır.
Su sorunlarının çözümünde temel yaklaşımlardan biri olan havza bazlı yönetim modeline geçilecek olması, Türkiye’de suyun geleceği açısından önemli bir adım olarak görülmektedir. Havza odaklı yönetim birimlerinin oluşturulacak olması havzadaki katılımcılığı da artıracaktır.
Türkiye’de havza yönetimi yaklaşımına geçişin en somut adımlarından bir tanesi de Su Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün altında kurulan Havza Yönetimi Planlaması Daire Başkanlığı’dır.
Başkanlığın en temel görevlerinin başında Havza Koruma Planları ve Nehir Havza Yönetim Planları’nın hazırlanması ve uygulanması gelmektedir. Bu doğrultuda 2012 yılında Su Havzalarının Korunması ve Yönetim Planlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmeliğin amacı bütüncül bir yaklaşımla yüzey suları ve yeraltı sularının miktarını, fiziksel, kimyasal ve ekolojik kalitesini koruma altına almak ve su havzaları yönetim planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Yönetmelik SÇD havza yönetim unsurları temel alınarak hazırlanmış olup; ilk aşamada hazırlanacak olan Havza Koruma Eylem Planları daha sonra Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nca hazırlanacak olan Havza Yönetim Planları’na esas oluşturacaktır.
Türkiye’de Nehir Havza Yönetim Planları’na temel oluşturmak amacı ile Havza Koruma Planları yapılması süreci devam etmektedir. Eski Orman ve Su İşleri Bakanlığı koordinasyonunda 11 adet havza için Havza Koruma Planları tamamlanmış ve geri kalan 14 havza için çalışmalar başlatılmıştır (Ayaz, 2012). Ayrıca, Havza Koruma Eylem Planı tamamlanan 4 havza (Susurluk Havzası, Meriç-Ergene Havzası, Konya Kapalı Havzası ve Büyük Menderes Havzası) için Nehir Havza Yönetim Planı oluşturma çalışmalarının 2013 yılında başlamış olup sürmektedir.
Referans
Muluk, Ç.B., Kurt, B., Turak, A., Türker, A., Çalışkan M.A., Balkız, Ö., Gümrükçü, S., Sarıgül, G., Zeydanlı, U. 2013. Türkiye’de Suyun Durumu ve Su Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar: Çevresel Perspektif. İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği – Doğa Koruma Merkezi.
Upcoming Events
Yaklaşan etkinlik yok
Ziyaretçi Sayısı
57.662 hits
Adres
Güfte Sokak 8/9 Kavaklidere/Ankara /Turkey
+90 312 417 00 41
Kasım 2021
P
S
Ç
P
C
C
P
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
« Eki
Bloga e-posta ile abone ol
Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.
Diğer 208 takipçiye katılın	
E-posta Adresi:	
Abone ol
Sosyal
Çevir
Search for...

SAYFALAR
Ana Sayfa
ATA SÖZLERİMİZDE VE DEYİMLERDE ‘’ SU ‘’
Etkinlikler
Hakkımızda
İletişim
Kurumsal Yapı
Projeler
Top categories: RAPORLAR Araştırma Geliştirme
WordPress.com'da Blog Oluşturun.
Su Politikaları Derneği
Toplum için, Bilgi ile
Toprak Su Enerji
Toplum için, Bilgi ile
WordPress.com News
The latest news on WordPress.com and the WordPress community.
thechangingpalette
where the arts meet and are forever changing
Images by T.Dashfield Photography
The camera gave me an incredible freedom. It gave me the ability to parade through the world and look at people and things very, very closely. Carrie Mae Weems