Konuşmacı: „Çocukların sağlık hakları vardır.“ Konuşmacı: „Çocukların bakım hakları vardır.“ Konuşmacı: „Çocukların savaşta korunma hakları vardır.“ Konuşmacı: „Bütün çocuklar aynı haklara sahiplerdir.“ Konuşmacı: „Çocukların yetiştirilme hakları vardır.“ Konuşmacı: „Çocukların eğitim hakları vardır.“ Konuşmacı: „Çocukların sömürüden korunma hakları vardır.“ Konuşmacı: „Çocukların hakları vardır. Bazen bu çocuklar gibi, haklara işaret etmek için biraz yüksek sesle konuşmak gerekir.“ Çünki bu çocuk haklarına her zaman riayet edilmemektedir. Dünyanın bir çok yerinde de olduğu gibi bu Almanya’da da geçerlidir. Almanya’da çocuk haklarına dikkat edilmesi için mücadele veren birçok çocuk grubu vardır. Bu gruplar sürekli çocuk haklarına işaret ettikleri faaliyetlerde bulunurlar. Gruplara bu arada Birleşmiş Milletlerin Çocuklara Yardım Fonu UNICEF destek verir. Sunucun sorusuna cevap olarak genç bir oyuncu UNICEF futbolcularının bağış topladıklarından ve dünyada çocuk haklarını savunduklarından bahseder. Konuşmacı: „Bu gruplara kimler katılır ve neden? Hem bu çocuklar nelerin taraftarlarıdır acaba?“ 1. Yıldönümü: 25 yıldır çocuk hakları Çocuklar hakkı anlaşmasını neredeyse dünyanın bütün ülkelerin birlikte kararlaştırması, 25 yıl önce gerçekleşmişti. Bu yıldönümü Berlin’deki Bellevue sarayında kutlanılmaktadır. Bu arada çeşitli çocuk grupları projelerini cumhurbaşkanına ve hayat arkadaşına takdim etmektelerdir. Fakat o zaman nelerin kararlaştırıldığını unutmamak da önemlidir. Çünki çocuk haklarına sözleşmede alınan kararlara rağmen her zaman ve her yerde riayet edilmemektedir. Delikanlılar kısaca Alman tarihini hatırlatırlar, duvarların yıkıldığından ve kaderlerin değiştiğinden bahsederler. Sayısız faaliyetleriyle tam bu anlamda çocukların dünyasını değiştirmektelerdir. Çünki çocuklar her yerde bizde olduğu gibi serbestçe ve rahatça yaşamazlar. Bazı insanlar, örneğin denizdeki ve karadaki sığınmacılar, sanki „yasa dışı“ sayılırlar. Huzur ve emniyet veren bir memleket, herkesin hakkı olmalıdır. Hem de insan onuruna uygun yaşam şartları. Grup bugün parolasını tanıtıyor: „UNICEF’e göre bir yetenek“. Gençlerin maddi olanakları sınırlı olduğu için her birisi şahsi yeteneğini başkalarına yönelik kurslarda sunar. Herkes kendisini ortaya atabilir, yeteneği ne olursa olsun – pasta yapmak, dans etmek veya matematik. Cumhurbaşkanı ve hayat arkadaşı tarafından Bellevue sarayına davet edilmeleri, UNICEF ile birlikte çocuk hakları için çaba gösteren gruplara çalışmalarının ne kadar önemli ve değerli olduğunu göstermektedir. Birçok bireysel insanların çabaları olmasaydı dünyada hiç bir şey değişmezdi, onların gayretleri dünyadaki çocukların çoğunun durumunu iyileştirmekte yardımcı olur. Kendilerini devasa bir hareketin bir parçası olarak anlayan gençler, Cumhurbaşkanının ve etkinliğin hamisi olan Daniela Schadt’ın desteklerinden dolayı çok mutlulardır. Bu yıldönümü Berlin’deki Bellevue sarayında kutlanılmaktadır. Bu arada çeşitli çocuk grupları projelerini cumhurbaşkanına ve hayat arkadaşına takdim etmektelerdir. Fakat o zaman nelerin kararlaştırıldığını unutmamak da önemlidir. Çünki çocuk haklarına sözleşmede alınan kararlara rağmen her zaman ve her yerde riayet edilmemektedir. Delikanlılar kısaca Alman tarihini hatırlatırlar, duvarların yıkıldığından ve kaderlerin değiştiğinden bahsederler. Sayısız faaliyetleriyle tam bu anlamda çocukların dünyasını değiştirmektelerdir. Çünki çocuklar her yerde bizde olduğu gibi serbestçe ve rahatça yaşamazlar. Bazı insanlar, örneğin denizdeki ve karadaki sığınmacılar, sanki „yasa dışı“ sayılırlar. Huzur ve emniyet veren bir memleket, herkesin hakkı olmalıdır. Hem de insan onuruna uygun yaşam şartları. Grup bugün parolasını tanıtıyor: „UNICEF’e göre bir yetenek“. Gençlerin maddi olanakları sınırlı olduğu için her birisi şahsi yeteneğini başkalarına yönelik kurslarda sunar. Herkes kendisini ortaya atabilir, yeteneği ne olursa olsun – pasta yapmak, dans etmek veya matematik. Cumhurbaşkanı ve hayat arkadaşı tarafından Bellevue sarayına davet edilmeleri, UNICEF ile birlikte çocuk hakları için çaba gösteren gruplara çalışmalarının ne kadar önemli ve değerli olduğunu göstermektedir. Birçok bireysel insanların çabaları olmasaydı dünyada hiç bir şey değişmezdi, onların gayretleri dünyadaki çocukların çoğunun durumunu iyileştirmekte yardımcı olur. Kendilerini devasa bir hareketin bir parçası olarak anlayan gençler, Cumhurbaşkanının ve etkinliğin hamisi olan Daniela Schadt’ın desteklerinden dolayı çok mutlulardır. 2. Düsseldorf’lu çocuklar Düsseldorf yakınındaki Benrath sarayında yağmurlu bir Cumartesi öğle sonrası. Fakat kötü havaya rağmen SchokoFair grubu, adil üretilmiş gıda maddelerini savunan bir etkinlikte stand kurmuşlardır. SchokoFair grubunun çocukları, Düsseldorf’un Montessori ilk ve genel okulunun öğrencileridir. Onlar çikolata üretimindeki çocuk çalıştırmasının yasağı için mücadele vermektelerdir – çünki çocuk hakları anlaşmasının bir maddesine göre, çocuklar maddi sömürüden korunmalılardır. Bu demektir ki, çocuklar ucuz iş gücü olarak kullanılmamalıdır, aksine olumlu bir eğitim görme şansları olmalıdır. SchokoFair’in bu konuda nasıl mücadele verdiğini eylemcilerin biri anlatmaktadır. Özellikle önemli olan, uygunsuz durumları ilan etmektir. Örneğin, çikolatanın temelinde çoğu kez çocuk çalıştırmasının bulunduğunu – hem günde 18 saat kakao plantasyonlarında, yani zor şartlar altında olmak üzere. Bundan haberi olmayan elbette adil olmayan çikolatayı satın alır. Hem satıcılar bu karanlık durumların ortaya çıkmamasına dikkat etmektelerdir. Ayrıca bu aşırı çalıştırma şeklini – yani sömürüyü – 14 yaşındaki bir gazete dağıtıcının durumuyla kıyaslamak mümkün değildir. Plantasyonlarda eziyet çeken çocuklar çok daha küçük yaştalardır, işleri çok daha zordur. Bu aşırı zorlanma, yetişen bir çocukta kemik kırıklarına ve gerçekten tehlikeli yaralara yol açabilir. Buna karşı çikolata yerken hissettiğimiz zevki düşünürek gençler SchokoFair’e katılmaya karar vermişlerdir. Çocuklar ve gençler bir hayli faaliyetleri ve etkinlikleri düzenlemektelerdir: örneğin adil üretilmiş gıda maddelerini sergileyen bu stand. Ayrıca yetişkinlerin yardımıyla faaliyetlerini ve çocuk çalıştırmasına karşı mücadelelerini tanıtan, kendilerine ait bir internet sayfasını hazırlamışlardır. Burada çocukların şimdiye kadar yaptıklarını ve çabalarıyla elde ettikleri başarıları okumak mümkündür. Faaliyetleriyle çocuklar hatta Federal Şansölyeyle çocuk çalıştırması sorunu hakkında konuşmayı başarmışlardır. Çocuklara göre bu gün kalıcı bir hatıradır. Tek sesli olarak çalışmalarına dair Angela Merkel’den ve diğer önemli kişilerden aldıkları takdirlerin onlara ne kadar büyük bir zevki verdiğinden bahsederler. Ayrıca politikacıların bazılarıyla direkt olarak temas kurabilmişlerdir. Fakat çocuklar yetişkinlerin talimatları olmadan kendi başına bu hayırlı işi başlattıklarından gurur duymaktalardır. Bu arada önemli olan, mücadeleyi tek başına vermemektir, çünki büyük bir grup halinde çok daha fazla şeyi başarabilirsiniz, örneğin bir şirket sahasını ele geçirerek. İnsanlar konuyu daha iyi algılarlar ve yetişkinler dahil daha fazla destekleyiciler katılır. Bu desteğe sosyal medya da katkıda bulunabilir. Sözkonusu şirketlerin insan onurunu hiçe sayan tutumunu işaret etmek için her türlü bilgi kanalından faydalanılmaktadır. 3. Çocukların hangi hakları vardır? Çocuk hakları, 54 uzun maddeden oluşan bir anlaşmada tanımlanmaktadır. Bu oldukça karışık bir konudur sanki – fakat çocuk haklarına dair orada yazılı konuların en önemlileri hangileridir? UNICEF Almanya’ya göre anlaşmanın içerdiği hakların en önemli on haklar şunlardır: Eşitlik: Bütün çocuklar aynı haklara sahiplerdir. Hangi kıtada veya ülkede yaşadıkları, kız veya erkek olmaları ve zengin veya yoksul olmaları tamamen önemsizdir. Hepsi aynı haklara sahiptir. Sağlık: Çocukların sağlık hakları vardır. Yani insanlar çocukların uygun beslenmelerini, hareket edebilmelerini, doğada dolaşabilmelerini ve sağlıklı yetişmelerini sağlamak zorundalardır. Hem hasta olurlarsa tıbbi bakım hakları vardır. Eğitim: İyi bir eğitim gören, hayattaki şanslarını geliştirmiş olur. Bu nedenle her çocuğun eğitim hakkı vardır. Nerede büyürse büyüsün, anne-babası ne kadar zengin veya yoksul olursa olsun. Oyun ve boş zaman: Yetişirken oynamak ve boş zamana sahip olmak önemlidir. Çocuklar, oynayabilmek ve gelişebilmek için yeterli boş vakite sahip olmalılardır. Serbest fikir beyanı ve katılım: Çocukların fikirlerini serbestçe beyan etme hakları vardır. Ayrıca verilen kararlarda dinlenmelilerdir ve katılabilmelilerdir. Şiddetsiz yetiştirme: İster kendi ebeveynleri, ister diğer yetişkinler tarafından yetiştirilsinler – yetiştirmede şiddet uygulanmamalıdır. Bu durum hem evde hem de okul yaşamında geçerlidir. Savaşlarda ve kaçışlarda korunma hakkı: Özellikle savaş ve kaçış durumlarında çocukların korunması önemlidir. Yetişkinlerin aksine onlar kendilerini savunamadıklarından dolayı yetişkinler onları muhtemel tehlikelerden korumalılardır. Maddi ve cinsel sömürüden korunma hakkı: Çocuklar dünyanın hiç bir yerinde her hangi birinden ucuz iş gücü olarak kullanılmamalıdır. Ayrıca onları cinsel sömürüden korumak da şarttır. Anne-baba bakımı: Ebeveynlerin evlatlarına şefkatle bakmaları, çocukların hakkıdır. Bu hem öz ebeveynlerde, hem de evlat edinen anne babalarda geçerlidir. Özürlülerin özel bakımı ve desteği: Özellikle bedensel veya ruhsal yetenekleri engelli olan çocuklar diğer insanların özel yardımına muhtaçlardır. Onlarla hususi olarak ilgilenmemiz gerekir. 4. Lörrach’lı çocuklar Güneybatı Almanya’daki Lörrach’da da bir çocuk grubu, çocuk hakları için çaba göstermek amacıyla UNICEF’in genç elçileri olarak bir araya gelmiştir. Çocuklar bir parkta bir ıhlamur ağacını dikmişlerdir, „çocuk hakları ıhlamurunu“. Ağacı her ay belli bir çocuk hakkını temsil eden bir parolaya göre süslerler. Bu ay, ağacı çocukların eğitim hakkını temsil eden şeylerle süslemektelerdir. Çocuklar hakkı ıhlamuruna mekan olarak evlendirme dairesinin yakınını seçmişlerdir. Çiftlerin nikahlarının kıyıldığı bir mekan, pozitif bir ortamdır. Çocuk haklarını insanlara aynı şekilde açıklamayı arzu etmektelerdir. Bu mekana her kes gidebilmelidir, ister büyük olsun, ister küçük. Burası bütün ziyaretçilere çocuk haklarını hatırlatan, süküneti ve sembol gücünü temsil eden bir mekandır. Gençlere göre çocuk hakları ıhlamuru çok önemlidir, çünki onların haklarına dair insanların beyinlerindeki bilinç de yavaş yavaş büyümelidir. Bu arada ilk adım olarak dikkat çekmek önemlidir. Bu mekana gelen mutlaka düşünür, bu hakların çoğuna riayet edilmediğini farkeder ve daha sonra belki de taraftar olmaya başlar. Çocukların çoğu arkadaşları tarafından grup hakkında haberdar edilmiştir ve bundan beri kendi ortamlarının kıymetini daha iyi bilmektelerdir: Yeterli derecede besleniyorlar, eğitim şansları var – yani her şey. Kendilerinin nisbeten lüks içinde yetiştiklerini anlıyorlar ve bunun birazını da olsa karşılığını vermek istiyorlar. Hem kendileri olarak, yani her zaman olduğu gibi yetişkinler değil. 5. UNICEF ve çocuk hakları Birleşmiş Milletlerin Çocuklara Yardım Fonu UNICEF, her yıl çocuk haklarına yönelik çaba gösteren projeleri ödüllendirmektedir. Her yıl artan sayıda öğrenciler ve grupların oluştuğu yeni okullar, çocuk hakları konusuyla ilgilenmektedir. Berlin’de Cumhurbaşkanının katıldığı etkinlik veya UNICEF’in Frankfurt’daki ödül töreni, bu çalışmaların ne kadar önemli olduğunu ve çocuk hakları için faaliyette bulunan çocukların ne kadar ciddiye alındığını göstermektedir. Bir UNICEF eylemcisi daha sonra herkesin bu intibayı hissettiğinden bahseder. Herkeste meydana gelen heyecandan yanısıra her şeyden önce büyük bir onur olarak ve çocuk haklarına dair faaliyetlerin öneminin bir tasdiği olarak algıladıklarını bildirir. Çocuk hakları doğal olarak mevcut değillerdir, ne Almanya’da, ne de dünyanın diğer ülkelerinde. Almanya’da bu haklara riayet edilmesi için mücadele veren birçok gruplar ve çocuklar vardır. Yardım etmenin birçok farklı yolu vardır. Bağış toplanılabilir, mevcut bir projeye yardımda bulunabilir, diğer çocuklarla birlikte bir grup kurulabilir, imza toplanılabilir veya sadece diğer insanlara çocuk hakları ilan edilebilir. Sen çocuk haklarına dair yarin hangi faaliyeti başlatacaksın?