Ülkemiz yine bir piyango çılgınlığı yaşıyor. İstanbul Bahçekapı'daki bayinin görüntüsünü izleyince şaşırmadım desem yalan olur. Binlerce kişi işi gücü bırakmış zengin olmanın hayali ile saatlerce sıra beklemeyi göze alarak piyango almak için yerlerini almışlardı.
En başta şunu söyleyeyim: Piyango satıcılarının "Size de çıkabilir" demelerine bakmayın. Bilet alan bir insanın büyük ikramiyeyi kazanma ihtimali on milyonda bir. Yani neredeyse sıfıra yakın. Üstelik bunu bilet alanlar da elbette biliyorlar. Hal böyle iken umutla sıraya giren, saatlerce bekleyen ve çoluk çocuğunun rızkını yatıran bu insanlar niçin piyango bileti alıyor? Televizyonda yaşlıca bir hanım, "On bilet aldım" diye biletleri sallıyordu. Diğer kişiler ise piyangodan ikramiye çıkarsa nereye harcayacaklarını ballandıra ballandıra anlatıyorlardı.
Bazı bilim adamları, "sürpriz ve beklenmedik olaylarla karşılaşmak istedikleri için" veya "heyecanla çekilişi beklemek ve heyecan duymak onlara zevk ve mutluluk veriyor" gibi cevaplar veriyorlar ama bu çılgınlığı yeterince açıklamıyor bence.
Hâlbuki piyango almanın birçok zararı da var:
Şans oyunlarına alışma söz konusu olabilir ve giderek kumara geçilebilir.
Bazen bekleme ve "Bana çıkacak mı?" heyecanı ve gerginliği kişinin psikolojisini bozabilir.
Özellikle dar gelirliler için önemli maddi kayıptır, gelirin israf edilmesidir.
Alın teri dökmeden, emek harcamadan zahmetsizce kazanmaya alışma ve bunu normal karşılama da hoş değildir.
Çekiliş olup da bir şey çıkmadığı anlaşıldığında hayal kırıklığı yaşanacak, moraller bozulacaktır.
Ya çıkarsa? Maalesef zannedildiği gibi mutluluk getirmiyor.
İnterneti karıştırdığınızda piyangoda büyük ikramiye çıktıktan sonra psikolojik dengesi bozulan, hayatı faciaya dönen, büyük hayal kırıklıkları yaşayan, mutsuzlaşan, eski kıt kanaat geçindiği günleri bile özler hale gelen insanların hikâyelerini okuyabilirsiniz.
Üstelik bu hikâyeler hem Türkiye'den hem de yurt dışından. Onları burada tekrarlayacak değilim. Ancak "talih kuşu"nun onlara mutluluk getirmediği, aksine düzgün giden yaşantılarını bozduğunu görüyoruz.
Ani zenginlik, emeksiz servet onlarda travmaya sebep olmuş, alın teri dökmeden ele geçen paranın kıymeti bilinmemiş ve ortaya çıkan sahte akrabalardan, peşlerine takılan para avcılarından, borç ve yardım isteyenlerden bunalmışlar. Piyango parasıyla kurdukları işleri batıran, ailesi dağılan, dostlarını kaybeden çok sayıdadır.
Bilimsel çalışmalar ne diyor?
Brickman ve arkadaşları piyango talihlileri arasında araştırma yapmışlar (Pozitif Psikoloji, Nobel Yayınları, 2014. Sayfa; 62). Büyük ikramiye kazanan talihlilerin hayatlarının nasıl değiştiğini incelemişler.Sonuç şu:
Talihliler zengin olmalarına rağmen artık hayattan ve günlük olaylardan daha az zevk alıyorlar ve kesinlikle daha mutlu değiller.
İngiliz bilim adamları tarafından yapılan bir araştırmada ise, piyango talihlilerinin yüzde 44'ünün kazandıkları tüm parayı sadece beş yıl içinde harcayarak tükettiklerini tespit etmişler.
Yine ABD'den ünlü psikolog Prof. Dr. Paul Bloom da internette yer alan Psikolojiye Giriş derslerinde şöyle demektedir:
"Birçok insan piyangodan milyon dolarlar kazanmanın kendilerini daha mutlu edeceğini düşünür ve de bu olur. Biletinizi açıp "100 milyon dolar kazandım! Oley! Tanrım 10,5 kat daha mutluyum'' diyebilirsiniz fakat bu olay üzerinden bir yıl geçtikten sonra o zamanki kadar mutlu olmayacaksınız. Aslında piyangodan para kazanmak oldukça kötü bir durum olup beklentilerinizin tersini yaşatabilir. Çok fazla para kazanmak çoğu zaman insanların ailelerinden, işlerinden, arkadaşlarından uzaklaşmasına neden olur ve depresyona üzüntüye sürükler, sizi mutlu eden sıradan şeyler dahi sizi artık mutlu etmeyebilir."
2008'de Kaliforniya Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir araştırmada da büyük ikramiyeyi kazananların mutluluğunun yalnızca altı ay sürdüğü anlaşıldı (sputniknews.com). Bu yüzden piyangoda büyük ikramiye kazananlara piyango talihlisi yerine talihsizi demek daha isabetli olacaktır.
Piyango alanların bir savunması da şöyleydi: "Ben kaybedeceğimi biliyorum ama bu organizasyon devletimizin. Kaybettiğim oraya gidecek. Ne var bunda?" Ancak Milli Piyango özelleştirildiği, devletin olmaktan çıktığı için bu söylem de artık doğru değil.
Kısacası piyango alanlar ikramiye çıksa da çıkmasa da mutsuz olmaktalar. Sıraya girip piyango bileti alabilmek için saatlerce bekleyenler keşke bu gerçekleri bilse de ona göre davransalar.
Prof. Dr. Sefa Saygılı
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.
Etiketler Milli Piyango Türkiye büyük ikramiye İnternet
üye olmadan yorum yazmak istiyorum üyeyim giriş yapmak istiyorum
iptal
kalan karakter 1000
yorumla
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan FİKRİYAT veya fikriyat.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
YAZAR ARŞİVİ
Günümüzün önemli problemi: Uyku yoksunluğu
Aralık 24, 2020
Çelişkilerle dolu bir hayat: Karl Marx
Aralık 02, 2020
Arnoud Van Doorn: Ateizm ve Irkçılıktan Müslümanlığa Mukaddes Yolculuk
Kasım 15, 2020
Pozitivizmin sahte peygamberi: Auguste Comte
Ekim 28, 2020
İslam'ı değiştirip yeni din kurmaya kalkanlar ve Ekber Şah
Ekim 19, 2020
Dünyanın ilk cinayet örgütünü kuran adam: Hasan Sabbah
Ekim 14, 2020
Öztürkçe akımının en önemli temsilcisi: Nurullah Ataç (1898-1957)
Ekim 06, 2020
Dil yaremiz
Ekim 03, 2020
YAZARIN TÜM YAZILARI
MEALLİ HATİM
İshak Danış ve Nüvit Candaner’in sesinden Mealli Hatim
KÜLTÜR SANAT
Osmanlı'ya tanıklık etmiş çeşmeler
Temmuz 5, 2019
Asırlara meydan okuyan 3 tarihi külliye
Haziran 8, 2020
Osmanlı'nın zarafetini gösteren gizli taşlar
Aralık 28, 2020
GALERİ
Hafızalara kazınan şiirler neden yazıldı?
Kasım 26, 2021
26 Kasım Cuma mesajları: Anlamlı, dualı, kısa ve uzun Cuma mesajları
Kasım 25, 2021
Peygamber Efendimizin tavsiye ettiği dualar
Kasım 25, 2021
PODCAST
İslam’dan edebiyata kadar en özgün konuların podcastleri
FİKRİYAT GÜNDEM
Ömer Halisdemir o kahramanlığı göstermese ne olurdu?
Temmuz 16, 2020
15 Temmuz gecesi ile ilgili öne çıkan detaylar
Temmuz 16, 2020
Piyango çılgınlığı
Aralık 29, 2020
Kızılbaş sufiliği ne demek ola?
Aralık 27, 2020
Sıra dışı salgın hikâyeleri
Aralık 26, 2020
SİYASET
Mayıs 27, 2019
Demokrasi tarihinde kara bir leke: 27 Mayıs
Aralık 7, 2020
Siyaset bizi nereye savurdu?
Aralık 2, 2020
Mazlumların ahı ve işkencecinin ölümü
Kasım 15, 2020
Zehirli cumhuriyet ve ‘İslam hastalığı!’
İSLAM DÜNYASI
Eylül 9, 2020
70 peygamberin ibadet ettiği Mescid-i Hayf
Aralık 24, 2020
Kuzey Afrika’da işgale karşı direniş hareketi: Senûsîlik
Aralık 24, 2020
Libya’da düşman işgaline direnişin sembolü: Ömer Muhtar
Aralık 24, 2020
Libya’nın tarihine dair önemli kırılma noktaları
Gelibolu'dan tarihe ışık tutan kareler
Tarih
Kur’an-ı Kerim’de değişimi ifade eden 9 kavram
İslam
Yeni bir fesat projesi: “İbrahimi Dinler!”
Yazarlar
Peygamber Efendimizin tavsiye ettiği dualar
İslam
Varolmak için mücâdele veren her canlı, bireydir
Yazarlar
Kur'an-ı Kerim'in kalbi Yasin Suresi
İslam
2021 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
Anasayfa Gündem Listeler Fikriyat Özel Kur'an-ı Kerim Akademik Fotoğraf Galeri Fikriyat TV Yazarlar Gizlilik Bildirimi Künye