SiyasetEmlakYazarlarFoto GaleriGazete HaberleriYerel HaberlerBlogTeknolojiOtomobilTatilKültür SanatEğitim
UzmanPara
FinansEkonomiSigortaCanlı BorsaDolarEuroAltınBorsa Takip Paketleri
Skorer
FutbolBasketbolPuan DurumuFikstür
Cadde
Magazin
Milliyet Tv
Video
Molatik
Milliyet Çocuk
Çocuk ŞarkılarıAktivitelerOyun
Sizden Gelenler
Pembenar
SağlıkAstrolojiYemekKadınBebek ÇocukHayat
Eğlence Oyun
OyunEvde SinemaMilli PiyangoOlumlama KartlarıSizden Gelenler
Ekler
CumartesiPazar
İletişim
KünyeReklamÜyelik
Bizi Takip Edin
Facebook
Twitter
UYGULAMALARI İNDİREBİLİRSİNİZ.
HaberlerDr. Jan Klod KayukaPnömoni (Zatürre)
Yazarlar
14.12.2019
Son Güncelleme:
15.12.2019
Pnömoni (Zatürre)
DR. JAN KLOD KAYUKA
jan.klod@milliyet.com.tr
PAYLAŞ
A
Soğuk kış aylarının kapımızda olduğu bu günlerde, solunum yolu enfeksiyonlarının başlamasıyla zatürre, tekrar hatırlanması gereken önemli bir konu haline geldi. Dünya Sağlık Örgütü’nün son çalışmalarına göre, ölüm sıralamasında üçüncü olarak görülüyor.
Zatürre (tıbbi adıyla pnömoni) başta virüs, bakteri gibi etkenlerin yol açtığı,
akciğer dokusunun tek veya iki taraflı enfeksiyonudur. Enfeksiyon, genellikle basit bir soğuk algınlığı, üst solunum yolu enfeksiyonu gibi başlar ve ilerler.
Zatürre, özellikle 1940-1950’li yıllarda tüberküloz mikrobuna, bir başka deyişle, vereme bağlı ve ölümle sonuçlanabilen çok ağır tablolardı. Bu nedenle büyüklerimiz zatürre lafından çok korkarlar.
Ardından günümüzde de sıklıkla karşılaşılan, pnömokok adı verilen mikropla olan klasik zatürreler arttı. Fakat o dönemde antibiyotiklerde ancak devreye girmeye başladığı için sık ölümler olabiliyordu.
Günümüzdeyse en sık sebep kapalı devre havalandırmaların hayatımıza girmesiyle (uçak ve toplu taşımacılık, büyük alışveriş merkezleri gibi) karşımıza çıkan çok hafif geçebileceği gibi ölüme dahi götürebilen ‘atipik pnömoni’lerdir.
Adından da anlaşılabileceği gibi sıra dışı seyredebiliyor ve bu nedenle geç teşhis edilebiliyor. Ayrıca grip sonrası gelişen zatürreler de sık görülmeye başlandı. Bunlarda sebep, grip yani influenza virüsü olabildiği gibi, zayıflamış zeminde yerleşmiş klasik zatürre de olabilir.
Kişide günlük yaşamı sırasında ortaya çıkan zatürreler, tedavi yaklaşımı açısından ikiye ayrılır:
Tipik Pnömoni: Üşüme ve titremeyle birden yükselen ateş, öksürük, iltihaplı balgam, göğüste yan ağrısı.
Akut başlangıçlıdır, yani ani başlar.
Atipik Pnömoni: Daha çok genç kişilerde ateş, halsizlik, baş ağrısı gibi başlangıç belirtilerle, kuru öksürük ve hırıltılı solunum gibi yakınmalarla karakterizedir.
Subakut gelişir, yani yavaş gelişir.
Genellikle kas ağrısı, başağrısı ve karın ağrısı gibi başlangıç belirtiler vardır. Ateş genellikle düşük olup, daha çok kuru öksürük mevcuttur.
Bu tip şikayeti olan hastalar, mutlaka doktora başvurmalıdır. Pnömoni, ihmal edilmemesi gereken bir sağlık sorunudur.
Erken teşhis edilmesi ve gecikmeden tedaviye başlanmasının ölümleri azalttığı bilinmektedir.
Hastanın yakınmaları pnömoni’yle uyumluysa, genellikle yapılan muayene ve akciğer röntgenindeki bulgularla teşhis konulabilir. Gerekirse kan ve balgam tahlilleri yapılabilir.
Bulaşıcı mıdır?
Pnömoni’ye zemin hazırlayan grip ve benzeri viral solunum yolu enfeksiyonları ise çok bulaşıcıdır. Hapşırık ve öksürükle yayılabildikleri gibi, ağız ve burun sekresyonlarıyla bulaşmış bardak, mendil, çatal-kaşık gibi eşyalar aracılığıyla diğer kişilere geçebilir.
Özellikle bebeklerde, çocuklarda, yaşlılarda ve bilinen başka bir hastalığı olan kişilerde, pnömoni’ler daha ölümcül olabilmektedir.
Bir kişinin pnömoni’ye yakalanmasının, kolaylaştıran çeşitli risk faktörleri vardır. Bunlardan korunmak mümkünse, pnömoni’ler önlenebilir.
Oluşmasındaki risk faktörleri
İleri yaş.
Kronik hastalıklar: Akciğer (KOAH, bronşektazi, akciğer kanseri), kalp, böbrek ve karaciğer hastalıkları, diyabet (şeker), sinir sistemi rahatsızlıkları (kas hastalıkları, inmeler, bunama), yutma güçlüğü yapan durumlar (çene, kas, sinir rahatsızlıkları, tümörler, yemek borusu hastalıkları), bağışıklık sistemi hastalıkları (AIDS, kan ve lenf bezi kanserleri)...
Sigara kullanımı.
Alkol alımı.
Kusmalar.
Geçirilmiş uzun süreli ameliyatlar.
Grip salgınları...
Pnömoni’ye yol açabilen veya kolaylaştırıcı olan grip salgınları sırasında kalabalıkta temasın azaltılması, maske kullanılması ve özellikle yüksek riskli gruba grip bulaştırabilecek kişilerin aşılanması korunma için önemlidir.
Pnömokok aşısı önerilen kişiler
Bağışıklık sistemi normal olup kalp, akciğer, şeker hastalığı, alkolizm, siroz ve beyin-omurilik sıvı kaçağı gibi kronik rahatsızlığı olanlar,
Bağışıklık sistemi yetersiz olup, pnömokoksik hastalık riskinin artmış olduğu dalağı alınmış kişiler, bazı kan hastalıkları, kronik böbrek rahatsızlığı bulunanlar ve organ nakli yapılmış olanlar,
AIDS taşıyıcısı erişkinler,
65 yaş ve üzerindekiler.
Grip ve pnömokok aşıları yüksek ateşli bir hastalığın seyrinde yapılmaz.
Grip aşısı yumurta alerjisi olanlara uygulanma-malıdır. Aşı uygulanan yerde ağrı ve kızarıklık gelişebilir. Ateş, halsizlik, kırıklık gibi bazı yan etkiler olabilir, bunlar geçici ve hafiftir.
Özellikle belirtmek istediğim bir nokta var;
zatürre aşısı, sadece klasik zatürre diye bahsettiğim pnömokok zatürresine karşı korur. Atipik dediğimiz sık rastlanılanlara etkili değildir. Büyüklerin bildiği ve korktuğu verem zatürresi olduğu için (“Artık bundan sonra ciğerin zayıf, dikkat et!” gibi) söylemler, klasik zatürre ve atipik zatürrede geçerli değildir. İyileştikten sonra hiç olmamış gibi tamamen normal hale döneriz.
Tedavisi
Birçok vakada pnömoni evde tedavi edilebilir. Ağır olguların, yaşlı hastaların, oksijen tedavisi veya yoğun bakım desteği gerektiren hastaların, hastaneye yatması gerekir. Erken başlandığında ve ayakta tedavi edilebilen olgularda, sonuçlar yüz güldürücüdür. Ancak teşhis ve tedavisi gecikmiş, ağır pnömoni olgularında, ölüm oranı yüksektir.
DR. JAN KLOD KAYUKA
jan.klod@milliyet.com.tr
YAZARIN DİĞER YAZILARI
NEFES DARLIĞI
ANTİBİYOTİK KULLANMA REHBERİ
Kışın koah
UNUTKANLIK
Osteoporoz (Kemik erimesi)
Astroloji
Yaşam Rehberi
Güzellik Sırları
Moda ve Trendler
Makyaj Tüyoları
Daha Fazla
Rüya Tabirleri
Burç Uyumu
Yükselen Burç
Olumlama Kartları
Nusret
CZN Burak
Acun Ilıcalı
Mesut Özil
Reynmen
Daha Fazla
Danla Biliç
Enes Batur
Can Yaman
Orkun Işıtmak
Duygu Özaslan
Enis Arıkan
Demet Özdemir
Hadise
İrem Derici
Demet Akalın
Aras Bulut İynemli
Daha Fazla
Barış Arduç
Elçin Sangu
Bensu Soral
Aslı Enver
Burcu Özberk
Murat Boz
Burak Özçivit
Neslihan Atagül
Serenay Sarıkaya
Kerem Bürsin
Hazal Kaya
Daha Fazla
Çağla Şıkel
Sinem Kobal
Burcu Esmersoy
Ezgi Mola
Fahriye Evcen
Esra Bilgiç
Cadde
Magazin Haberleri
Ünlüler Dünyası
Ünlülerin Stili
TV Rehberi
Foto Haber
Daha Fazla
Yazarlar
BİZİ TAKİP EDİN
UYGULAMALARI İNDİREBİLİRSİNİZ
MİLLİYET ANASAYFA CADDE ANASAYFA
Türkiye'den ve Dünya’dan son dakika haberler, köşe yazıları, magazinden siyasete, spordan seyahate bütün konuların tek adresi milliyet.com.tr; Milliyet.com.tr haber içerikleri kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz, kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.