Zeynep Alpaslan: “İyi bir çocuk kitabı büyüklere de hitap etmeli.” Zeynep Alpaslan: “İyi bir çocuk kitabı büyüklere de hitap etmeli.” – BEĞENMEYEN OKUMASIN
Türk Edebiyatı
Dünya Edebiyatı
Buluşmalar
Röportajlar
Sorduklarımız
Beğendiklerimiz
Skip to content	
Zeynep Alpaslan: “İyi bir çocuk kitabı büyüklere de hitap etmeli.”
25 Mart 2018 Gözde Benzet Röportajlar Türk Edebiyatı	0
0	
Daha önceki paylaşımlarımızda çocuk edebiyatına dair sizden gelen önerileri paylaşmıştık. Bu konu sadece okuyucu paylaşımlarıyla sınırlı kalmasın istedik ve ülkemiz çocuk edebiyatının sevilen isimlerinden Zeynep Alpaslan ile bir söyleşi gerçekleştirdik. Tabii ki sohbetimiz çocuk kitaplarıyla sınırlı kalmadı. Yetişkin kitaplarını ve çizgi bant projesi Mini Melankolikler’den de bahsettik. Bu ilham verici sohbetimizi keyifle okumanızı dileriz.
Zeynep yazar olma sürecin nasıl başladı? Yazmaya çocuk kitapları ile mi başladın?
Yazar olmak çocukluk hayalimdi, yazmayı öğrendiğimden beri yazıyordum, öncesinde de kardeşime hikâyeler uydururdum. Çocukken kendi küçük köşemde, Doğan Kardeş, Kırmızı Fare gibi dergileri okurdum. Casper’ı çok severdim. Kendi hikâyelerimi yazıp resimlerdim. Sanırım bu çizgi romanları okuya okuya kendime ait bir dil geliştirdim.
Ben de onu merak ediyordum. Çocuk edebiyatı gibi değil eserlerin. Ben okuduğumda büyüklere kısa öyküler gibi…
Bence iyi bir çocuk kitabı hem büyüklere hem küçüklere hitap etmeli. Mesela Alice Harikalar Diyarı’nda ne kadar çocuk kitabı ne kadar yetişkin kitabı tartışılır. Peter Pan aynı şekilde. Tekrar tekrar döndüğüm kitaplar bunlar. Ben her yazdığımın hem büyüklere hem küçüklere bir şey söylemesine çalışıyorum.
Tokyo’dan bahsedelim biraz.
Tokyo ilk çocuk romanım, en otobiyografiye yakın kitaplarımdan biri. Bu kitapla benim kedi sahibi olarak yaşadığım deneyimleri, yalnız yaşamaya başladığımdaki derin yalnızlık duygusunu aktarmaya çalıştım. Çocuklar da bunu anlıyor. Nisan hanım benim aslında, benim hikâyem. Tokyo da benim kedim Pogo.
Çizimler nasıl ilerliyor?
İmzalarımı almayı ihmal etmedim 🙂
Ben sadece yazıyorum, çizer de sadece çiziyor. Kimse kimseye karışmıyor. Tokyo’yu İranlı sanatçı Vaghar Aghaei resimledi. Çok farklı renkli bir dünyası var ve kitaba çok şey kattığını düşünüyorum. Diğer bütün çizerlerle ilgili de çok şanslı hissediyorum. Hep çok iyi çizerlerle çalıştım. Çizimler metni birebir yansıtmaktan ziyade metni bir adım ileri taşıyor diye düşünüyorum.
Bay Gri’nin İzinde çizimleri daha karanlık bir atmosferde. Bay Gri ile birine ithafta mı bulunuyorsun?
Bay Gri benim için Can Yücel. Ara Güler, Freud gibi gri sakallı büyük adamları sembolize ediyor. Sadece erkekleri de değil, Virginia Woolf gibi büyük isimleri de sayabilirim mesela. Her çocuğun bir Bay Grisi var, benimki Andersen’di çocukken. Bugün yazdığım birçok şey halen Karlar Kraliçesinin etkisiyle yazılmıştır.
Bay Gri’nin İzinde’de sahte mürekkebi veren figür de oldukça önemli değil mi?
Bazen özgüvenin sahtesine de olsa ihtiyacımız var. Kitap; yazar olmanın bir püf noktası olmadığını, önemli olanın çok çalışmak olduğunu söylüyor aslında. Çok yazmak ve çok okumak önemli. Herkesin kendi ritüeli var. Mesela ben sabahları yoğun şekilde yazıyorum. Sonra müzik dinliyorum. Ya da resim bakıyorum, yürüyorum.
Timsahlar Dans Etmez’deki Pita’dan bahsedelim biraz da. Çok farklı bir karakter. Nasıl ortaya çıktı?
Annem ben küçükken haftada iki kez beni AKM’deki gösterilere götürürdü ve bunlardan biri mutlaka bale olurdu. Pita da su balesi yapan bir timsah. Bale sevgimi su balesine uyarladım. Pita farklılığımızı temsil eden bir karakter. Dışlanmanıza sebep olan fiziksel ya da ruhsal özellikleri yansıttığı için çocuklara çok şey söyleyeceğini düşünüyorum. “Farklı olmak sorun değil” diyor.
Uykusu Kaçan Kral da diğer okuduğum çocuk kitabın. Diğerleri büyüklere de hitap ederken bu kitabın daha küçüklere hitap ediyor sanırım.
Okul öncesi çocuklar için bir kitap. Özür dileme ve teşekkür etme eksikliğimiz var toplum olarak. Bu kitapta, özür dilemeyi öğrenmelerini amaçladım, ama gülüp eğlenerek. Okul öncesi edebiyatın en büyük sorumluluklarından biri çocuğu eğlendirmesi aslında. Kitabı okurken eğlenirse daha çok kitap okumak isteyecektir. O yüzden bu kitapta daha kafiyeli, şiirsel bir dil kullandım.
Diğer kitaplarından da bahsedelim.
Kötü şiirle büyüdük, şiirden uzak kalmış durumdayız. Ben Vanilya Kışı’ndaki basit, üç satırlık haikuların, sade doğa şiirlerinin çocuklara şiiri sevdireceğine çok inanıyorum. Bana da haiku yazmak çok iyi geldi. Bir tür terapi gibi…
Sinema okuduğun için eserlerinle ilgili sinematografik ya da video temelli bir şeyler yapmak istiyor musun?
Senaristliğin bana çok faydası olduğu düşünüyorum, bana görsel düşünmeyi öğretti. Belirli sahneleri kurarken film gibi olsun istediğim için film gibi yazıyorum. Bu edebi yönü yok demek değil. Görselliğin çok güçlü olmasına dikkat ediyorum yalnızca ve hikâye film gibi aksın istiyorum. Tokyo ve Tavuk Prenses uzun metraj filmi olabilecek kitaplar. Anime seven biri olarak animasyon yapılsın da çok isterim.
Gelecek projelerin neler?
Çizer Gökçe Yavaş’la Mozaik Pasta diye bir öykü kitabım çıkıyor. Şu an ikinci çocuk romanımı yazıyorum. Bayağı heyecanlıyım. Bunun dışında yeni şiir kitabı projeleri ve başka sürprizler de var.
Hangi yazarları okuyorsun?
Çok okuyan biriyim. Tekrar tekrar dönüp baktıklarımı sayayım sadece. Başucu yazarlarım Anais Nin, Sylvia Plath, Henry James, Virginia Woolf, Ray Bradbury, Jeanette Winterson ve Jane Austen.
Kimlerden ilham alıyorsun?
Anais Nin’den ne kadar ilham alıyorsam Pj Harvey’den de o kadar ilham alıyorum. Kurt Vile, Marissa Nadler, Nick Cave, Lou Reed, Leonard Cohen gibi isimler bana yazma sürecimde kılavuzluk ediyor.. Resimde de Monet, Van Gogh gibi isimler ilham veriyor bana.
Yeni projelere nasıl başlıyorsun? Karakter ve konuyu seçerek mi?
Aklıma her seferinde ve öncelikle bir görüntü gelir. Hikâye ne olursa olsun, bu görüntünün üzerine inşa ederim onu. Mesela Karanlık Çiçek isimli romanımda Pj Harvey’in White Chalk albümünü dinlerken yerde beyaz elbisesiyle yatan hamile bir kızın etrafında dolaşan bir horoz görmüştüm. Ve buradan yola çıkarak gotik bir roman yazmaya başladım.
Kendini ne yazıp yazmaman gerektiğine dair kısıtlıyor musun?
Tabii ki çocukları gözeterek yazıyorum. Çocuk edebiyatında belli kelimeleri kullanmamamız gerekiyor. Dr. Seuss’un bir lafı var: ” Çocuklar için yazmak kasaplıktır.” Cümleleri kırpıyoruz örneğin. Her türlü kurgu içinde kırpma eylemini barındırdığı için sansürdür aslında. Buna özen göstermek diyelim. Bazı şeyleri üstü kapalı, ima yoluyla anlatmayı seviyorum. Kısa ve basit yazmaya çalışıyorum ki bu da daha zor aslında. Bunu da Murakami’den öğrendim.
Yetişkinler için yazdığın Pagoda’dan da bahsetmek isterim kısaca. Çok farklı bir dili var. Okurken kendimi ortaokulda okuyormuşum gibi hissettim ve çok etkilendim. İçerik olarak çok iyi ve daha fazla insana ulaşması gerektiğini düşünüyorum. Neler söylemek istersin bu kitabın hakkında?
Çocuk kitaplarım gibi geniş bir kitleye ulaşmadı ama kemik bir kitlesi var Pagoda’nın da. İlk bölümde 90’lı yıllarda bir genç kız olmanın nasıl bir şey olduğunu anlattım. Kendi ergenlik deneyimlerimden yola çıktım. Bazı duygular ergenliğe özgü ve daha sonrasında ne kadar peşinden koşsak da onları yakalayamıyoruz. Pagoda ev, yuva kavramlarını sorgulayan bir kitap. Başkalarına muhtaç bir genç kızın bağımsız bir kadına dönüşmesini anlatıyor. Bu anlamda feminist bir metin. Kendi kendinin şövalyesi olmak ve bedeniyle barışmak gibi meseleleri var. Görsel yanı güçlü bir roman. Okuyucunun bir rüya içinde süzülüyormuş gibi hissetmesini amaçlamıştım yazarken de.
Mini Melankolikler’den bahsetmeden olmaz. Seninle ile tekrar diyaloga geçmemiz onlar sayesinde oldu. Bu çizgi kahramanlarına bayılıyorum. Bu proje nasıl başladı? Buradan da bir animasyon çıkabilir belki.
2017 Nisan ayında bir hayalet çizdim ve onu küçük konuşma balonları ile konuşturdum. Ben ezelden beri kendi bant çizgi karakterlerimi yazıp çizmek istiyordum. Baktım sonra başka karakterler de çıkmaya başladı. Eski günlüklerimi karıştırmaya başladım. Notlarımda çok melankolik şeyler yazmışım zamanında, bunları ortaya çıkarttım. Bunları minik sevimli karakterlere söyletmek bana terapi gibi geldi. Instagram’da her gün yayınlıyorum. Kemik bir kitlesi var ve çok severek çiziyorum. Bunlardan bir animasyon olsun çok isterim. Ama her şeyi kendim elde çiziyorum. Şimdilik daha mütevazi bir şekilde ilerliyor. Belki de güzel yapan şey de bu.
Zeynep Alpaslan’ın kitaplarının bilgilerine websitesinden ulaşabilirsiniz. Mini Melankolikler Instagram hesabını takip etmeyi de unutmayın!
Sizleri kıskandıracağım ama Mini Melankolikler’in ilk çalışmalarından birisi artık bende 🙂
About Gozde Benzet
Twitter •
Şunlar da ilginizi çekebilir:
23 Nisan Kutlu Olsun! Sevdiğimiz Çocuk Kita...
Çocuk Kitapları - Arzu, Duru ve Dila'dan Ö...
Çocuk Kitapları - Oğlumla Okuduklarım
Çocuk Kitapları - Ali'nin Kitap Serüveni
Okudukça paylaşmak için!
çocuk Çocuk edebiyatı Çocuk kitapları Mini Melankolikler zeynep alpaslan	
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Günden Kalanlar
Mehmet Berk Yaltırık ile Yedikuleli Mansur Buluşması
Hakkımızda
Edebiyatın sınır tanımayan dünyasında bir gezinti
Arama:
Okudukça Paylaşmak İçin
Son Yazılar
Theodore Zeldin-Hayatın Gizli Hazları
Kırmızı Kazak
Nohut Oda’da Buluştuk
Esneyen Boşluk
Marcel Duchamp ve İşin Reddi
Son Yorumlar
Dönüşüm – Franz Kafka için Merve Apaydin
Dönüşüm – Franz Kafka için Mehmet
Fi Çi Pi için mine
Sadık Hidayet ve Kör Baykuş için Deniz
Dönüşüm – Franz Kafka için Emine
Etiketler
acı ayrılık aşk bilim kurgu Buluşmalar Distopya Dünya Edebiyatı edebiyat Ercan Kesal genç yazarlar Gezi Gezi Parkı Halide Edip Adıvar Haruki Murakami hayat hikaye kadın kadın olmak Kentsel Dönüşüm Kürk Mantolu Madonna Latin Amerika edebiyatı Listeler Mine Tafolar Murakami Nazım Hikmet Paul Auster peyami safa polisiye Roman Röportajlar Sait Faik savaş sinema siyaset Türk Edebiyatı yalnızlık yeraltı edebiyatı Çocuk edebiyatı çocuk çocukluk öykü İncelemeler İstanbul Şahizer Samuk şiir
Arşivler
Arşivler Ay seçin Şubat 2021 (1) Ocak 2020 (1) Kasım 2018 (1) Haziran 2018 (1) Mayıs 2018 (1) Nisan 2018 (2) Mart 2018 (1) Şubat 2018 (3) Ocak 2018 (3) Aralık 2017 (1) Kasım 2017 (2) Ekim 2017 (3) Eylül 2017 (2) Ağustos 2017 (2) Temmuz 2017 (2) Haziran 2017 (4) Mayıs 2017 (3) Nisan 2017 (5) Mart 2017 (1) Şubat 2017 (3) Ocak 2017 (3) Aralık 2016 (1) Kasım 2016 (2) Ekim 2016 (3) Eylül 2016 (3) Haziran 2016 (1) Nisan 2016 (1) Mart 2016 (2) Şubat 2016 (2) Ocak 2016 (3) Aralık 2015 (4) Kasım 2015 (3) Ekim 2015 (4) Eylül 2015 (3) Ağustos 2015 (6) Temmuz 2015 (4) Haziran 2015 (3) Mayıs 2015 (4) Nisan 2015 (5) Mart 2015 (8) Şubat 2015 (6) Ocak 2015 (7) Aralık 2014 (11) Kasım 2014 (9) Ekim 2014 (9) Eylül 2014 (10) Ağustos 2014 (8) Temmuz 2014 (7) Haziran 2014 (8) Mayıs 2014 (9) Nisan 2014 (10) Mart 2014 (11) Şubat 2014 (9) Ocak 2014 (9) Aralık 2013 (9) Kasım 2013 (8) Ekim 2013 (5) Eylül 2013 (4) Ağustos 2013 (3) Temmuz 2013 (7) Haziran 2013 (3) Mayıs 2013 (6) Nisan 2013 (4) Mart 2013 (5) Şubat 2013 (3) Ocak 2013 (1) Aralık 2012 (4) Kasım 2012 (2) Ekim 2012 (1) Eylül 2012 (4) Ağustos 2012 (3) Temmuz 2012 (2)