Bu makalemizi spot altın-döviz satımını yapan ve bunun caiz olduğunu savunan bazı kurumların hazırlattığı makaleye cevap sadedinde hazırladık. Meseleleri maddeler halinde ele alıp yorumladık.
1. Spot döviz: Uluslararası döviz piyasalarında, belirli bir tarihte piyasada geçerli döviz kuru üzerinden yapılan döviz işlemleridir. Müşteri ve bankalara uygulanan spot işlemlerindeki döviz kuru iki günlüktür.
2. Bankaların spot döviz alım satımlarında uyguladığı üç şekil:
· Banka müşterinin nakit olarak getirdiği dövizin bedelini onun hesabına kaydeder.
Bu kısmın talili: Müşteri bankadan döviz alıyor ancak bu dövizi fiili olarak kabzetmeden tasarrufta bulunuyor. Zira banka hesabına yatırılan para ya, kar ortaklılığı olarak yatırılmıştır veya vadesiz olarak (muhafaza niyetiyle) borç olarak yatırılmıştır veyahut da emanet olarak yatırılmıştır. Bu üç durum da tasarruf kabul edileceğinden dövizi alan müşteri, kabl-el kabız tasarruf etmiş olur. Semende kabl-el kabız tasarruf sarf babının dışında caizdir. Mebide kabl-el kabız tasarruf İmamı Muhammed’e göre mutlak halde caiz değilken Şeyhayne göre menkulde caiz değil, ğayrimenkulde caizdir. …
· Banka parayı müşteriye nakit olarak teslim edip bedelini onun hesabından alır.
Bu kısım بيع الدين من من عليه الدين kabili olarak değerlendirmemiz mümkündür. Dövizi alan müşterinin bir nedenden dolayı bankadan alacağı var ve bu alacağı mukabilinde bankadan farklı cins bir döviz alıyor . İbn Ömer ‘in Baki’ hadisinde olduğu gibi bu işlem birbirlerinden ayrılmadan alacak verecek kalmasa caizdir.
Sarf akdinin zimmetde sabit borçlar arasında gerçekleştirilmesi İmamı Malik’e göre her iki borcun vadesi gelmişse; Ebu Hanifeye göre vadesi gelsin yada gelmesin her halükarda caizdir. Şafiye göre mutlak halde caiz değildir.
· Müşterinin hesabından aldığı dövizin bedelini yine onun hesabına kaydeder
Bu sistemde kanaatimce caiz değildir. Zira kabızlaşma yoktur.
3. Banka hesabına paranın transferi kabız olarak değerlendirilebilirimi?
Bu konuda ileriye sürülen gerekçe şudur: Kabzın kişiye kabzettiği şeyde tasarruf salahiyeti verir. Müşteri banka hesabında bulunan parasını dilediği zaman çekebilmekte ya da transfer edebilmektedir. Dolayısıyla hesaba kayıt kişiye tam tasarruf yetkisi sağlamaktadır.
Cevap: Kabzın kişiye tasarruf yetkisi verdiği doğrudur. Ancak kişinin tasarruf yetkisinin olması kabız manasına gelmez. Zira sarf babının dışında semende kabl-el kabız tasarruf caizdir, hâlbuki bu tasarruf kabız manasına gelmemiştir.
4. Hükmi kabız sarf babında hakiki kabız yerine geçermi?
Geçer diyen kişilerin de itiraf ettiği gibi, sarf akdinde fiili kabız fukaha tarafından şart koşulmuştur. Bunu o dönemde ki paranın yapısıyla alakalandırarak; geçmişte kullanılan para ile günümüzde kullanılan paralar arasında kabız cihetinden farklılık olduğunu ve ‘Kaydi para’ diye bir paranın oluştuğunu söylemek doğru değildir. Çünkü hesapta olan ‘Kaydi Para’ değil, olan paranın kaydıdır.
5. Sarf akdindeki peşinliliği Hanefiler tayin, diğer mezhepler ise fiili kabız olarak anlamaları. Paralarda Hanefilere göre “tayin etmekle etmemesi” diğerlerine göre tayin eder olması…
Cevap: Paranın Hanefilerde tayin ile tayin etmemesi diğer mezheplerde tayin etmesi sarf babındaki vadenin ademi cevazlılığına tesir etmez. Zira sarf da tayini şart koşmayan mezhepler fiili kabzı şart koşmuşlardır. Hanefilere göre ise bizatihi kabız şart olmasa da tayin şarttır. Paralarda tayinde ancak kabızla olur. Dolayısıyla kabız herkese göre şarttır.
Fıkıh kitaplarımızın sarf babında altın ve gümüş hakkındaki değerlendirmelerinin günümüzün, itibari paralarına da şamil olduğu kanaatindeyiz. Bunun aksi olarak Şafilerin “illet-i kasır’a” sını veya İmamı Muhammed’in fels konusundaki talilerini alarak günümüz paraları için kitaplarımızda mezkür olan dirhem ve dinar hükümlerinin kapsamına sokmamak kanaatimce birçok sıkıntıyı peşinde getireceğinden doğru olmadığı görüşündeyiz. Durum böyle olunca dirhem ve dinarların birbirleriyle trampasında gözetilmesi gereken peşinlilik ve (cins birliliği olduğunda) eşitlilik ilkesi günümüz paralarında da geçerlidir. Bundan dolayı Serahsi’nin Mebsud’u gibi, kitapların sarf babımdaki; felsler tayin etmekle tayin oluyor dolayısıyla altın veya gümüş fels ile alındığında fels’i kabz etmek şart değildir, tayin etmek yeterlidir ibarelerini günümüz paralarına tatbik etmek doğru değildir.
BANKALAR DÖVİZ BÜROLARI ARASINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN SPOT DÖVİZ İŞLEMLERİNDE BEDELLERİN TESLİMİNDE KISA BİR SÜRE GECİKME MEYDANA GELMEKTEDİR.
Spot döviz işleminde kısa süreli vadelerin caiz olduğu görüşü
Cevap: Yeni bazı âlimlerin dışında bunu savunan kimse bilinmemektedir. Dolayısıyla caiz değildir.
Bazı fakihler spot döviz işlemlerinde bedeller, hemen hesaba kaydedilmektedir. Söz konusu iki günlük süre teslimle ilgi olmayıp tarafların para üzerinde tasarrufta bulunamayacağı sureyi ifade etmektedir.
Cevap: Yukarıdaki ifadelerde bedelin hesaba nakil olunması kabız olarak değerlendirilmiş ve buna gerekçe olarak da kişinin tasarrufa yetkisinin olması gösterilmiştir. Burada ise tasarrufa yetki olmadığı halde hesaba transfer kabız olarak değerlendirildi. Buda bu görüşü savunanların kendi arasında tezada düştüğünü gösterir.
Netice:
Bankalardan hesaba nakil yoluyla spot döviz işlemleri caiz değildir.
PDF'e AktarYazdır
ETİKETLER
fatih kalender yazıları
fetva yazıları
PAYLAŞ
Facebook
Twitter
Fatih KALENDER
İLGİLİ MAKALELERBU YAZARDAN DAHA FAZLASI
Giyim Kuşamda İpek Kullanmanın Hükmü
Evlilik ve Eşlerin Birbirleriyle Münasebeti
Dinde Kripto Para Nedir, Câiz midir?
Tesettür Hikmeti, Örtünmenin Hikmeti Nedir?
Cemaatte Safa Girmemek, Tek Başına Namaz Kılmak
İslâm Hukukunda Boşanma
BİR CEVAP BIRAK Cevabı iptal et
Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen buraya isminizi yazın
Girdiğiniz e-posta adresi geçersiz
Lütfen buraya e-posta adresinizi yazın
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
1,407HayranlarBeğen
314TakipçilerTakip et
2,340AbonelerAbone ol
SON İÇERİKLER
Söyleyin Hangisi Daha Kötü 16 Aralık 2018
Senin “Oğlan” Av Peşinde (Mustafa Öztürk’e Cevap – 2) 18 Kasım 2018
İlhami Güler’e 27 Ekim 2018
İstiğâseyi Kabûl Edenlerin Görüşü – 5. Bölüm 15 Ağustos 2018
Haccın Ertelenmesi, Keyfî Olarak Tehir Edilmesi Câiz midir? 10 Ağustos 2018
İstiğâseyi Kabûl Edenlerin Görüşü – 4. Bölüm 8 Ağustos 2018
Giyim Kuşamda İpek Kullanmanın Hükmü 6 Ağustos 2018
İstiğâseyi Kabûl Edenlerin Görüşü – 3. Bölüm 1 Ağustos 2018
Boşsun İnşâallâh Demek Talâk Sayılır mı? 30 Temmuz 2018
İstiğaseyi Kabul Edenlerin Görüşü – 2. Bölüm 25 Temmuz 2018
Facebook Google+ Instagram RSS Twitter Vimeo Youtube
ANA SAYFA
Künye
Kanuni Uyarı
Reklam
İletişim
© 2009 - 2017 Dârü's-Selâm | Her Hakkı Saklıdır.
Kullanım Hakkında: Hukûkî uyarılar
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Söyleyin Hangisi Daha Kötü
16 Aralık 2018
'); var formated_str = arr_splits[i].replace(/\surl\(\'(?!data\:)/gi, function regex_function(str) { return ' url(\'' + dir_path + '/' + str.replace(/url\(\'/gi, '').replace(/^\s+|\s+$/gm,''); }); splited_css += ""; } var td_theme_css = jQuery('link#td-theme-css'); if (td_theme_css.length) { td_theme_css.after(splited_css); } } }); } })();