Çince denilince akla ilk olarak insanların gözünü en çok korkutan noktalarından da biri olan Çince karakterler geliyor. Eğer hâlâ “Çin alfabesinde 4000 küsur harf olduğuna” inanıyorsanız, öncelikle işe Çincenin bir alfabesinin olmadığını, kendine has “Hànzì” denilen logografik bir yazı sistemine sahip olduğunu söyleyerek başlayalım. Her kelimenin ayrı bir yazılışı vardır. Kelimeler genellikle 2 karakterden oluşur ve her karakter de belli bir vuruş sıralamasıyla yazılır.
Çince öğrenmeye henüz başladığım dönemde bir sayfalık Çince bir metne bakmak, bir resme bakmaktan farksızdı. Detayları göremiyor ve yazıyı bütün bir blok olarak algılıyordum. Ancak karakterleri ve vuruşları öğrenmeye başladığınız andan itibaren Çince size adeta kapılarını açıyor ve sırasıyla metinlerdeki karakterleri, karakterlerin parçalarını, her bir vuruşunu görmeye başlıyorsunuz.
Çincede 50 bini aşkın karakter olduğu belirtiliyor. Bu karakterlerin yazımını kolaylaştırmak için her bir çizgi, vuruş belli bir sırayla diziliyor. Genellikle en sık kullanılan karakter veya karakter bileşenlerinin öğretilmesiyle başlanan Çince eğitiminde karakter vuruşlarını kavramak Çince’nin binbir kapısından ilkini açan bir anahtar konumunda.
Çince karakterlerin vuruş sıralamasını öğrenmek özellikle Çinceye yeni başlayanlar için çok önemli. Çince hazırlık sınıfı okuduğum dönemde ilk sınavlarımız öğrendiğimiz karakterleri doğru vuruş sıralaması ile yazmak üzerineydi. Her ne kadar sıralamaları ezberlemek ve eski yazım alışkanlıklarından kurtulmak o zamanlar zor gelse de bu pratik ile karakterlerin vuruş sıralaması “mantığını” kavramanın, Çince karakterleri doğru görmek ve yazmak için ne denli elzem olduğunu fark ettim.
Karakterlerin Vuruş Sırası
Her bir karakteri birer resim gibi düşünün. Resmi kopyalamanız gerekiyor ancak çizmeye nereden başlayacağınızı bilemiyorsunuz. Her bir karakter için detaylı bir inceleme yapıp kendi çözümlemenizi oluşturmanın ne kadar yorucu olacağını bir düşünün. İşte bu sebeple genel bir uygulama söz konusu. Aşağıda Çince’de aşk anlamına gelen karakteri yazmak için vuruş sırasını göreceksiniz.
Kaynak: Visualmandarin
Eski yazım alışkanlıklarına değinmişken “kare çizme” yolunu atlamak olmaz. Kare şekline oldukça benzeyen ve ağız anlamına gelen “kǒu” karakterini öğrendiğimden beri, ki ilk öğrendiğim karakterlerden biriydi, kare şeklini eskiden nasıl çizdiğimi hatırlamaz oldum. Bir kere aşağıdaki gibi çizmeye başladınız mı geri dönüşü yok. 3 vuruşta çizilen karakter Çince’de şu şekilde yazılıyor:
Kaynak: Visualmandarin
Çince karakterlerin yazımında kullanılan vuruşlar aşağıdaki kurallara göre yazılır:
Yukarıdan aşağıya
Soldan sağa
Önce yatay sonra dikey
Çapraz vuruşlarda önce sağdan sola sonra soldan sağa
Dikey olarak simetrik karakterlerde merkez önceliği
Dıştan içe gidip çerçeveyi en son kapatma
Daha iyi anlamak için aşağıdaki görsel üzerinde çalışıp Çince 1’den 10’a kadar sayıları doğru vuruş sıralamasıyla yazmayı öğrenebilirsiniz:
Kaynak: China Family Adventure
Çin Kaligrafisi
Çincedeki bu vuruşlar aslında el kaldırılmadan çizilebilen fırça darbeleri. Eski dönemlerde mürekkep ve fırça ile yazılan Çin yazısındaki bu hiyerarşik düzen, hem karakterleri anlamayı hem de Çin kaligrafisini mümkün kılmayı sağlıyor. Çin kaligrafisi, Çince karakterlerin elle yazılması üstüne dayalı bir yazı sanatı. Başka bir deyişle, Türkiye’de hat sanatı neyse, Çin’de kaligrafi o.
Çin kaligrafisi, Çince karakter vuruşlarını yalnızca öğrenim açısından değil, aynı zamanda tarihsel ve estetik açıdan tanımak için de en zevkli araçlardan biri. Kaligrafinin Çin kültüründeki yeri göz ardı edilemez derecede büyük. Günümüzde de hala korunmaya devam eden bu sanat, birçok yabancıyı Çince öğrenmeye teşvik eder durumda.
Hakkını vererek ortaya gerçek bir Çin kaligrafisi eseri çıkarmak bir yabancı için her ne kadar zor olsa da üzerine çalışmalar, denemeler yapmak sadece ilgi ile alakalı! Kaligrafi için gerekli malzemeleri kendiniz satın alabileceğiniz gibi Çin kültürü etkinlikleri, workshoplarında da uzman hocalar eşliğinde deneyimleyebilirsiniz!
Çince karakterlerin vuruşlarını daha çabuk kavrayabilmek için vuruş sıralaması animasyonları içeren Çince sözcük uygulamaları kullanılmalı. Ben en çok Pleco ve Line Dictionary’yi kullanıyorum. Ancak çoğu elektronik sözlük de her bir karakter için benzer şekilde vuruş animasyonları içeriyor.
Basılı geleneksel bir sözlük kullanmak istiyorsanız, yine Çince’nin kendine has yazı sistemi dolayısıyla bunun Çince’yi öğrenmeye başlamanın ilk aşamalarında pek mümkün olmadığını söylemekte fayda var. Çince kitap sözlük kullanmak başlı başlına bir öğrenim süreci gerektiriyor ve günümüzde elektronik sözlüklere kıyasla çok tercih edilmiyor.
Çince hocamın hazırlık yılımın başında hediye ettiği Çince güzel yazı alıştırma defterinin de zamanında çok yardımcı olduğunu hatırlıyorum. Her dil gibi çokça pratik yapmayı gerektiren Çince, eşsiz yazı ve vuruş sistemi ile bana kalırsa yalnızca Çinceyi öğretmiyor, aynı zamanda bir hayat becerisi kazandırıyor.
En Çok Kullanılan Çince Karakterler
Bir karakterdeki vuruş azlığı, basitliği ve vuruşun kullanım sıklığı gibi özellikler dikkate alınarak oluşturulan Çince dil öğrenimi kitaplarında ilk ünitede sadece 1, 5, 8 rakamlarını öğrenmeniz ancak 10 yazabilmek için 5. üniteye kadar ilerlemeniz gerekebilir. Çincede henüz yolun başındaysanız yine aynı şekilde “at” yazmayı biliyor ama “sen” yazmayı bilmiyor olabilirsiniz. Bu da Çince öğrenmeyi eğlenceli kılan ve apayrı bir deneyim haline getiren etmenlerden yalnızca biri.
50 binden fazla Çince karakter olduğu tahmin edilmekle birlikte kapsamlı sözlükler bile ancak 20 bin dolaylarında karaktere yer veriyor. Üniversite mezunu bir Çinlinin 8-10 bin civarında karakter bildiği söylenirken, örneğin gazete okumak için ise 3 bine yakın karakter bilmek yetiyor. Çince karakterler deryasında kaybolmamak için işe en sık kullanılan karakterleri kavrayarak başlamak en doğrusu.
Çince seviye tespit sınavı olan HSK de farklı seviyelerine dahil ettiği karakterleri kullanım sıklığına göre belirliyor. Aşağıdaki tabloda en sık kullanılan 15 Çince karaktere göz atabilir ve hangilerini bilip bilmediğinizi ölçebilirsiniz: (Listenin tamamı için bknz: http://hanzidb.org/character-list/by-frequency)
Kaynak: Hanzidb
En sık kullanılan karakterler listesinin başında bulunan ve genellikle “aitlik” bildiren “de” karakteri aynı zamanda birçok dilbilgisi görevi üstleniyor. Sıfatlarla isimleri bağlamaktan geçmiş zaman bildirmeye kadar pek çok farklı işlevi olan bu karakteri Çincenin yazması en kolay karakteri “yī” yani “bir” takip ediyor.
Listede tıpkı “de” gibi gramer işlevi gören “shì”, “bù”, “zài” karakterleri tek başlarına da sırasıyla “evet”, “hayır”, “burada” benzeri anlamlara gelmekte. “Ben”, “o”, “bu” zamirlerini en sık kullanılan ilk 15 karakter arasında görmek elbette şaşırtıcı değil, ben asıl olarak 12. sırada yer alan ve özellikle Çinceyi sonradan öğrenen herkesin adeta bir bağ kurduğu “gè” karakterine değinmek istiyorum.
“Adet, tane” belirten bu karakter, Çincede belli başlı isim gruplarının belli başlı “tane bildiren karakteri” olmasına karşın, bu karakterlerin çokluğu ve detaylı oluşu göz önüne alındığında neredeyse hepsinin yerine kullanılabiliyor olması sebebiyle Çince öğrenen yabancılar için adeta bir kurtarıcı karakter.
Çince karakterler, Çince karakterlerin vuruşları ve en sık kullanılan Çince karakterlerden bahsettiğim bu yazımızı Çince öğrenen herkesin karşısına mutlaka çıkmış pek özel bir karakter ile sonlandıralım. Shaanxi Eyaletine özel bir tür noodle için oluşturulan “biáng” karakteri basitleştirilmiş Çince yazımında 42, geleneksel Çince yazımında ise 56 vuruştan oluşuyor. Karakterin aşağıdaki gifte de görebileceğiniz yazımı şu şekilde:
Bilgisayarların bile yazamadığı “biáng” neyse ki pek de(!) sık kullanılan bir karakter değil, gözünüz korkmasın. Vuruş sıralamasını ezberleyip yazmayı denemek ise inanılmaz eğlenceli!
Çince Öğrenmek İsteyenler İçin Tavsiye Kaynaklar
Çince öğrenmek isteyenlerin önünde çeşitli seçenekler var. Bu seçenekler arasından birkaç tanesi size uygun olabilir. Çince öğrenmek için gereken emeği verdikten sonra Çince’yi öğrenememek için hiçbir neden yok.
Çince Karakter Kartları: Ben Çince çalışırken karakter kartlarını çok kullandım. Bu kartlar fotoğrafik hafızanın gelişmesine çok yardımcı oluyor. Bu karakter kartlarının bir yüzünde karakterin kendisi, öbür yüzünde ise okunuşu bulunuyor. Bu kartlar ile çalıştıkça karakterleri görür görmez tanınması kolaylaşıyor. Gördüğüm kadarıyla Trendyol’da bu kartlar satılıyor.
1’e 1 online kurslar: Çince pratik yapmak için Çin’e gitme şansı yoksa online olarak Çince kursları alınabilir. Benim gördüğüm kadarıyla italki bu konudaki en iyi sitelerden biri. Sitede Çince dahil onlarca dilde yüzlerce öğretmen 1’e 1 ders veriyor. Öğrenciler de kendilerine uygun olan öğretmenleri seçip online derslere başlıyor. Konuşma eksikliğinin giderilmesi açısından bence italki çok iyi.
Sertifikalı online kurslar: Çince dilbilgisi konusunda teorik bilgilere ihtiyacı olanlar için sertifikalı online kursları çok yararlı olabilir. Bu tarz kurslar veren siteler arasında benim favorim edx.org. Site tamamen İngilizce. Haliyle sitedeki kursların çoğunda da eğitim dili İngilizce. Ama sitedeki kursların çoğu dünyaca tanınan üniversiteler tarafından hazırlanmış olduğundan siteye göz atmaya değer. Kursların sonunda verilen sertifikalar da iş başvurularında bir adım öne geçmeyi sağlayabilir.
Edx üstünde verilen Çince eğitimlerin iki tanesini aşağıya koydum.
Mandarin Chinese Essentials
Chinese is a critical language for all global organizations. Mandarin Chinese Essentials features a thorough basic Chinese virtual learning experience at your pace! Switching from Latin alphabet or other phonogram languages to Chinese can be intimidating and frustrating. This prerequisite course breaks down all basic characteristics of Chinese language, ensuring you have a solid foundation to be a competent speaker in a business environment. We will introduce one rule with practices and related dialogues through videos that includepractical businessconversations. We provide solid learning system that is essential for beginners to differentiate and construct sentences, and then use them in workplace and business scenarios. If you enroll in the verified track, you will be able to participate in the Webinar lectured by Dr. Estella Y. Chen, who will lead thediscussionwitha wide variety ofpopulartopicstoaccompanyyou to the world of chinese business culture and trend. What's more, in the verified track, we'll give you three pronunciation lessons that will help youcommunicate more smoothly and effectively ina business environment. No previous knowledge needed. We start from the beginning! This course was developed with the assistance of Dr. Haohsiang Liao, Director of the Chinese Language Program at MIT.
$149.00
Satın Al
Tsinghua Chinese: Start Talking with 1.3 Billion People
This introductory Chinese language course will emphasize basic language skills for everyday life in Mandarin speaking countries. The course utilizes pinyin, the standard system of Romanized spelling for transliterating Chinese, so learners will find it easy to understand and study the language. The course is composed of several parts: Dialogues (taught through pinyin), listening comprehension exercises (in real-world situations), Chinese characters (frequently used in daily life), Mandarin songs, and Tea Time (tips for self-study). This course is for anyone interested in learning Mandarin Chinese, especially if you plan to work or study in Mandarin-speaking countries. The course is also a good start toward the HSK Chinese proficiency test.
$139.00
Satın Al
Eğitim dili Türkçe olan online kurslar: İngilizce seviyesi edx.org gibi sitelerde anlatılan dersleri anlamya yetmeyecek düzeyde olanlar Türkçe olarak hazırlanmış online Çince eğitimlerine de yönelebilirler. Udemy sitesinde birkaç tane böyle eğitim var. Özellikle Çince dil yapısında genel bilgileri öğrenmek isteyenler için Udemy’deki bu eğitimler de yararlı olabilir.
Genel Kaynaklar:
https://www.saporedicina.com/english/writing-chinese-rules-strokes/
https://studycli.org/chinese-characters/chinese-stroke-order/
https://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_characters
Yazı dolaşımı
← Önceki Yazı
Sonraki Yazı →
4 thoughts on “En Çok Kullanılan Çince Karakterler ve Vuruşlar”	
Yasemin
Kasım 10, 2021 at 2:25 pm
Çok güzel bir yazı, çok teşekkürler.
Yanıtla	
Özgür
Kasım 10, 2021 at 3:07 pm
Zaman ayırıp yazıyı sonuna kadar okuduğunuz için biz teşekkür ederiz.
Yanıtla	
Neslihan
Kasım 17, 2021 at 11:10 pm
Çok kapsamlı ve net olmuş, ellerinize sağlık 🙂
Yanıtla	
Özgür
Kasım 18, 2021 at 7:54 am
Yazıyı sonuna kadar okuduğunuz ve yorum yaptığınız için biz teşekkür ederiz.
Yanıtla	
Yorum bırakın Yanıtı iptal et
Yorum yaparak veya soru sorarak herkesın yeni bilgiler öğrenmesine yardımcı olun.
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Buraya yazın..
İsim*
E-Posta*
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.