Modern toplumlarda evlilik, eşlerin özgür iradesiyle, sevgi bağıyla ve hukuksal olarak onaylanmayla gerçekleşir ve devam eder. Evliliğin türleri ve tipleri mevcuttur. Evlilik türleri ve evlilik tipleri bu başlık altında açıklanacaktır.
Toplumların tarihsel gelişim sürecinde çeşitli evlilik türleri gözlenmiştir.
Farklı toplumlarda değişik evlenme biçimlerinin görülmesi, ‘toplumsal gereksinimlerden, kadın ve erkek nüfus oranından, ailede otoritenin kullanılışı gibi etkenlerden kaynaklanır.
Konu Başlıkları
EVLİLİK TÜRLERİ
1. Eşin seçildiği gruba göre evlilik türleri
2. Eş sayısına göre evlilik türleri
3. Oturulan yere göre evlilik türleri
EVLİLİK TÜRLERİ
Evlilik Tipleri
1. Eşin seçildiği gruba göre evlilik türleri
Egzogami ve Endogami
Egzogami (dıştan evlenme): Bireyin üyesi olduğu grubun dışından evlenmesidir. Bu evlenme biçimiyle farklı toplumlar etkileşim içine girmişlerdir.
Endogami (içten evlenme): Bireyin üyesi olduğu grubun içinden evlenmesidir. Genellikle tarım toplumlarında, sahip olunan toprağın bölünmesini önlemek için yapılmaktadır.
2. Eş sayısına göre evlilik türleri
Monogami ve Poligami
Monogami (tek eşli evlilik): Kadın ve erkeğin tek eşle evlenmesidir. Birçok toplumda yaygın olarak görülen evlenme biçimidir.
Poligami (çok eşli evlilik): Erkek ya da kadının aynı anda birden fazla eşle evlenmesidir. İki farklı biçimi vardır.
Poliandri (çok erkekle evlilik): Bir kadının aynı anda birden fazla erkekle evlenmesidir. Az rastlanan bir evlilik türüdür. Tibet’te ve Alaska’da bu evlilik türü görülür.
Polijini (çok kadınla evlilik): Bir erkeğin aynı anda birden fazla kadınla evlenmesidir.
3. Oturulan yere göre evlilik türleri
Matrilokal, Patrilokal, Neolokal ve Biolokal
Matrilokal (ana çevresi): Evlenen erkeğin, kadının ailesiyle birlikte yaşamasıdır.
Patrilokal (baba çevresi): Evlenen kadının, erkeğin ailesiyle birlikte yaşamasıdır. Baba otoritesinin etkin olduğu geniş ailelerde görülür.
Neolokal (ev açma): Eşlerin ana babalarından ayrı evde oturmasıdır. Bunun sonucunda çekirdek aile ortaya çıkar.
Bilokal (iki yerlilik): Hem kadının hem de erkeğin ailesinin yanında evliliği sürdürmedir. Göçebe toplumlarda görülür.
Yukarıdaki evlilik türlerinin dışında levirat ve sororat türü evliliklere de rastlanmaktadır.
Levirat (kayın alma); kadının ölmüş olan kocasının erkek kardeşi ile evlenmesidir. Ölen kocanın geride kalan eşi ve çocuklarının bakımını ve aile bütünlüğünü korumayı amaçlayan bu tür evlilik, evli çiftlerden çok aile büyüklerinin kararıyla gerçekleşmektedir.
Sororat (baldız alma); karısı ölen erkeğin ergen olan baldızı ile evlenmesine sororat denir. Sororat, çocuklara en iyi anneliği yapacak kişinin çocukların teyzesi olabileceği düşüncesinden hareketle yapılır ve burada da amaç aileler arasında kurulmuş olan akrabalık ilişkisinin devamını sağlamaya yöneliktir. Evliliğin, bireysel işlevlerinden çok toplumsal işlevleri birinci düzeyde bir hedef olduğundan bu evliliklerde ailelerin kararı daha ön plandadır.
Evlilik tarihte kültürel ve hukuksal normlar tarafından belirlenmiş olarak çeşitli şekillerde ortaya çıkmış bir ilişki biçimidir. Belli kurallara ve geleneklere göre kurulur ve sürer. Belirli kurallar çerçevesinde oluşmayan evlilikleri toplum ve yasalar kabul etmez. Her toplum aileye kurumsal bir değer kazandırmak için evlenmeyi kendine özgü çeşitli normlarla belirlemiştir. Bu normlar örf, âdetler aracılığıyla işlevsel bir nitelik kazanmıştır.
Evliliğin tarihte görülmüş en yaygın iki biçimi tek eşlilik (monogami) ve çok eşlilik (poligami)tir. Modern toplumlar çoğunlukla tek eşliliği teşvik ederler. Pek çok ülkede çok eşliliği engelleyen yasalar mevcut olmakla birlikte çok eşli evlilik de bütün dünya göz önüne alındığında istisnai bir durum değildir. Farklı kültürel ve hukuki geçmişleri olan toplumlarda çok eşli evlilikleri gözlemlemek mümkündür.
Ayrıca eş seçilen alana göre içten evlenme (endogami) ve dıştan evlenme (egzogami), eşlerin yerleşim yerlerine göre babayerli (patrilokal), anayerli (matrilokal) ve neolokal evliliklerden söz edilebilir.
İçten evlenme biçiminde eş akraba içinden seçilirken dıştan evlenmelerde tam tersine eşin akraba dışından seçilmesi gerekir. Toplumumuzda da sıkça görülen babayerli evliliklerde kadın evlendiği erkeğin ailesi ile birlikte oturur. Anayerli evliliklerde ise erkek evlendiği kadının ailesiyle birlikte oturur ve toplumumuzda bu tür evlilikler iç güveyi olarak tanımlanır.
Modern toplumlarda yaygın olarak görülen neolokal evliliklerde evli çiftler ailelerinden bağımsız bir şekilde yaşarlar.
Tweetle
BENZER KONULAR
Toplum Nedir? Toplumu Oluşturan Unsurlar, Ögeler Neledir?
Karl Marx’ın Dine Bakışı: Bir Yanlış Bilinç ve Kalpsiz Bir Dünyanın Kalbi Olarak Din
Bir Toplumsal Kurum Olarak Din
Kentleşme Nedir?
Kültürleşme Nedir?
Saussure ve Göstergebilim Çalışmaları
BİR YORUM YAZIN
[ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]
Δ
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM
Henüz yorum yapılmamış.
Arama:
Twitter
Takip et @felsefegentr
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçinAhlak FelsefesiAntropolojiArkeolojiAydınlanma Çağı Felsefesi TarihiBilgi FelsefesiBilim FelsefesiÇağdaş Felsefe (19.-20. Yüzyıl Felsefesi) TarihiDin FelsefesiEğitim BilimleriEğitim FelsefesiFelsefe AkımlarıFelsefe GrubuFelsefe SözlüğüFelsefe TarihiFelsefeye GirişFilozoflarGirişimcilikHelenistik (Helenizm) Felsefe Tarihiİlk Çağ (Antik Çağ) Felsefesi TarihiKamu YönetimiKlasik MantıkMantığa GirişMantıkModern Çağ (Rönesans) Felsefesi TarihiOkuma OdasıOrta Çağ Felsefesi TarihiPsikolojiSanat FelsefesiSembolik Mantık (Modern Mantık)Siyaset FelsefesiSosyal BilimlerSosyolojiUncategorizedVarlık Felsefesi
Felsefe.gen.tr; Felsefeyi tehlikeli hâle getirmeyi amaçlamaktadır. Felsefe bilimi hakkında her türlü bilgi ve belgeyi bu sitede bulabilirsiniz.Bu sitede bulunan yazıların tamamına yakını Sosyolog Ömer YILDIRIM tarafından hazırlanmıştır.Tüm eserler 5846 sayılı kanun kapsamında korunmaktadır.Görüş, öneri veya şikayetleriniz için lütfen Bize Ulaşın.