Strugatsky kardeşler Batı dünyasında, Andrey Tarkovsky tarafından "İz Sürücü" adı ile sinemaya uyarlanan Uzayda Piknik adlı kitapları ile isimlerini duyurmuşlardır. Ayrıca İktidar Mahkumları adlı romanları da "The Inhabited Island" adıyla sinemaya uyarlanmıştır.
Duvar
Genel Bakış
Kitaplar
İncelemeler
Alıntılar
İletiler
Kitaplar
Tümünü Gör
Kıyamete Bir Milyar Yıl
OKUYACAKLARIMA EKLE
Tanrı Olmak Zor İş
OKUYACAKLARIMA EKLE
Uzayda Piknik
OKUYACAKLARIMA EKLE
Pazartesi Cumartesiden Ba...
OKUYACAKLARIMA EKLE
Yokuştaki Salyangoz
OKUYACAKLARIMA EKLE
İktidar Mahkumları
OKUYACAKLARIMA EKLE
Daha Fazla
İncelemeler
Tümünü Gör
Süha Demirel
Pazartesi Cumartesiden Başlar'ı inceledi.
@Onsraman
·
18 Haz 17:19
288 syf.
Sevilla'dan Granada'ya...
Arkadi Natanoviç Strugatski ve Boris Natanoviç Strugatski kardeşlerden daha önce iki kitap okudum: "Tanrı Olmak Zor İş" (ilk yayımlanma 1964) ve "Kıyamete Bir Milyar Yıl" (ilk yayımlanma 1976). İkisini de çok beğenmiştim. İşin ilginci, en iyi kitapları diye anılan "Uzayda Piknik" (ilk yayımlanma 1972) adlı bilimkurgu romanlarını henüz okumadım. Ancak yine de kendimi bu konu da affettirebilirim, çünkü "Uzayda Piknik"ten esinlenerek, büyük üstad Andrey Tarkovski tarafından sinemaya uyarlanan ve 25 Mayıs 1979'da ilk gösterimi Moskova'da yapılan "Stalker" (İz Sürücü) filmini 8 Haziran 2021'de seyrettim. Harikulade bir filmdi, Sephia renk tonlamasında başlayıp renkli devam etti ve sonra yine Sephia'ya döndü. Filmin birebir uyarlaması olmasa da hemen hemen aynı konu işlenmişti filmde de, tabii ki böyle yapıldı çünkü kitapta anlatılan ileri düzey teknolojileri 1978 Rusyasında aynen filme aktarmak çok ama çok zor bir iş olurdu. Ne var ki filmdeki diyaloglar/monologlar sizi sizden alıyor, dehşetengiz bir film, muhakkak seyredin, ama n'olur Türkçe altyazılı Rusça ses ile izleyin, başroldeki üç fırlamanın (İzci, Yazar, Fizik Profesörü) sesleri size şiir gibi gelecek, ses efektleri de cabası, ürpertici bir film, ufuk açıcı, bir bakın... Yazar kardeşlerden Arkadi bir Japon kültür bilimcisiymiş, diğer kardeş Boris de bir astronummuş, yani iki bilim insanı edebiyatçıdan bahsediyoruz. "Pazartesi Cumartesiden Başlar" adlı eserlerinde ne bir olay örgüsü var, ne bir konu var, ne de bir akış var. Ayrıca yazarların kendi itiraflarını referans alırsak (kitaptaki sonsöz) kitap terminolojik hatalarla dolu (bunu kendileri itiraf ediyorlar ve de bundan dolayı mutlular). Neyse, ben kitabı çok beğendim. Vikipedi'de kitap için şu birkaç cümle var: "Pazartesi Cumartesiden Başlar", Arkady ve Boris Strugatsky kardeşler tarafından 1965 yılında yazılan bir bilimkurgu/bilim fantazi tarzında romanıdır. Kitap içi ilistrasyonlar Yevgeniy Migunov tarafından çizilmiştir. Roman, Rusya'nın kuzeyinde hayali bir kasabada geçer. İlk 100 sayfada sizi etkileyen, edebiyat adına pek fazla bir şey yok, bir nevi girişgah yapmış, Strugatsky kardeşler. Ne var ki esas oğlanımız YOKHİÇ'de yani "Yüksek Okültasyon Kurumu Hususi İzat Çalışmaları" tesisinde çalışmaya başlayınca işin rengi değişiyor. Bu arada esas çocuk bir bilgisayar programcısı, adı Aleksandr İvanoviç Privalov (PhD). Aradan küt diye söylemem gerekiyor. Bu eser 1965'de yayımlanmış, J. K. Rowling'in 7 kitaplık Harry Potter edebiyat serisi ise ilk basım 1999'da. Filme de uyarlanan bu edebiyat serisi, biliyorsunuz son kitabı iki bölüm yapıldı, 8 filmdir. Her ne kadar bundan beis duymuyor oslam da kitapların hiçbirini okumadım. Gerçi sekiz filmi de en az altışar defa seyretmişimdir, ki bu film uyarlamasının fanatikleri tarafından kitaptan filme iyi bir uyarlama olduğunu okumuştum daha önce. Neyse, söylemek istediğim şu: 1965'de yazılan bu eseri J. K. Rowling çok ama çok iyi etüd etmiş. J. K. Rowling 1965 doğumlu, düşünün, doğduğu yıl yayımlanmış bu incelediğim Rus bilimkurgusu, sanırım 10-15 yaşlarında İngilizceden okumuştur kitabı, 1999'da yani 34 yaşındayken de "Hiri Pıtır" serisini yayımlamaya başlamış. Şimdi nereden bu benzerliği kurdun diyeceksiniz. Çünkü YOKHİÇ aslında tam bir "Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry" (Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu). Öğrencileriyle, asistanlarıyla, profesörleriyle, büyücüleriyle, mitolojik yılan basiliskin pençeleriyle, cinleriyle, goblinleriyle, geliştirdikleri tonlarca savunma büyüleriyle, isimleri son derece komik olan çalışanlarıyla (mesela Hokus Pokusçu Hopgeldio, yarı şeffaf bir mucit olan Viktor Boynuzluov, G. Hemenanlargil, Militan Ataizm Bölümünden Perun Markoviç Neşenibul Aldırmazov, Volodya Dizginci, Edik Amperyan, bütün beyaz "Kara ve Gri Büyü Bölümlerinin" başındaki profesör Moris-Johann-Lavrenti Göbekov-Geriden, YOKHİÇ duvar gazetesi -İlerici Büyü- küratörü Krerberos -Hades'in ölüler ülkesinin kapısında bekleyen üç başlı köpeğin adı-), işte tüm bunlar yüzünden Rowling bu kitaptan baya bir esinlenmiş. Bu benim kanaatim tabii, yurtdışı hiçbir kaynakta bunu araştırmadım. Siz de bir bakarsınız, öyle mi değil mi diye... Kitap dediğim gibi ilk 100 sayfa monoton gidiyor, ama yine de okunası, sıkmıyor, metin su gibi akıyor (Rusçadan çeviren sağolsun). Sonra esas oğlan bu YOKHİÇ'te çalışmaya başlayınca dananın kuyruğu kopuyor. Aslında kitapta belli bir konu da ya da kurgu-akış yok. Tamamen rastgele ve çoğunlukla da fantastik, büyüyle ilgili olaylar yaşanıyor. SSCB'li yoldaşlar, halklarını, yabancı ülkelerin ve hatta paralel evrenlerdeki başka galaksiler ve gezegenlerdeki muhtemel düşmanlardan korumak adına bir sürü acayip savunma büyüleri geliştiriyorlar. Bilim kurgu öğeleri aslında neredeyse 200. sayfaya dek hiç yok. ne zaman ki Louis İvanoviç Seleci'nin icadı olan zaman makinesi devreye giriyor, ah işte o zaman biraz bilimkurgu görüyoruz, çünkü esas oğlanımız bu makineyi kullanmak için gönüllü oluyor ve dünyanın yüzlerce, binlerce, hatta demokrasiyle yönetilen ve paranın kullanılmadığı milyonlarca yıl ilerisine doğru gidip bize o günlerin tuhaf teknolojilerinden ve dünyanın nasıl içine ettiğimizden haberler getiriyor. Biraz H. G. Wells'in "Zaman Makinesi" (ilk yayımlanma tarihi 1895) tadında sohbetler, anlayın işte. Yine bu noktada ilginç bir şey var: Strugatsky kardeşler, 1955-65 arasında kaleme aldıkları bu romanlarında, uz görüleriyle günümüzün birkaç çok kullanılan teknolojisini yakalamışlar. Mesela sayfa 204'te "Kör heykel ve büstlerin yerineyse, radyoteleskop antenine benzeyen göz alıcı yapılar yükseliyordu çatılarda." (Günümüzde hemen her binanın ya da balkonun tepesinde gördüğümüz çanak antenler, eskiden çok kısıtlı, akademik-askeri kullanımı vardı ve çok büyüktüler, şimdiyse 60 cm. çapa kadar indiler.) Ya da yine sayfa 204'te "Etrafıma bakınca, yürüyen bir kaldırımın üzerinde olduğumu anladım." (Günümüzde hemen her metro istasyonu ya da havaalanında kullanılan yürüyen yollar.) Unutmadan, kitaptaki "Kontr-hareket" denen şey ki çok önemli, kitaba verilen adla inanılmaz uyumlu olmuş, okuyunca anlayacaksınız. Hepiniz, Ahmet Hamdi Tanpınar "Saatleri Ayarlama Enstitüsü" eserini bilirsiniz, ilk defa 1954'te yayımlandı (Remzi Kitabevinde 1961'de). Sağlam bir hiciv-yergi. Tampınar'ın eseri büroratik sistemi tiye alan bir kitaptı. Kanımca "Pazartesi Cumartesiden Başlar" da böylesi bir eser, 1950-65 arası SSCB'deki bilimsel araştırmaları ve bilim insanlarını tiye alıyor, hem de ne dalga geçmek, ben epey eğlendim okurken; Amerikayı yeniden keşfettirmese de, bilim adına bir şey öğretmese de bu kitap -kanımca- "L'écriture automatique" tekniğiyle yazılmış ve bu yüzden de absürd olmuş. (OTOMATİK YAZIN: Dadaist ve Gerçeküstücülerin ilk çalışmalarında kullanılan yöntem. 1920'li yılllarda başvurulan bu akımda aydınlar kendi dergilerini ve manifestolarını bu şekilde yazıyorlardı; mesela Andre Breton; tek başına yazılabileceği gibi kalabalık tarafından da yapılabiliyordu; örnek uygulaması: Bir topluluk-grup-güruh arasında bir boş kağıt elden ele dolaştırılır, eline kağıt gelen her kişi bu boş kağıdın bir kısmına -önceki yazılanları görmeden- aklına gelen ilk şeyi ya da cümleyi olmadı paragrafı yazardı. Kağıt elden ele dolaştırılır ve bazen farklı dillerde bile yazılan bu kakafonik metin sonra temize geçirilir ve ilgili yayınlarda basılırdı. Yıldız Teknik'te okurken ben de bu tip bir çalışmaya katılmıştım, çok zevklidir, 4-5 farklı dilde inanılmaz matrak bir sonuç çıkmıştı ortaya.) Son olarak, buna değinmeden geçemeyeceğim; Mihail Afanasyeviç Bulgakov'un "Köpek Kalbi" (ilk yayımlanma tarihi 1925) adlı eserinin Rusçadan Türkçeye ilk çevirisini ben ve Marina Petrova isimli bir arkadaşım beraber yaptık, çeviri eserimiz Eylül 2015'te Tefrika Yayımları tarafından basıldı. "Pazartesi Cumartesiden Başlar" eserinin iki yerinde, 1925'te yayımlanan "Köpek Kalbi" adlı esere -bence- iki adet gönderme var ve bu beni çok duygulandırdı, çünkü Bulgakov en çok sevdiğim Rus yazardır ve distopik eserlerinin hastasıyımdır. Şöyle ki: "Pazartesi Cumartesiden Başlar"ın 221. sayfasında "Gazilerimiz" sütununda, Cristobal Junta'nın makalesi: "Seville'den Granada'ya, 1547." diye yazar. [Sevilla’dan Granada’ya kadar: Bu şiir, Rus şair ve oyun yazarı Aleksey Konstantinovich Tolstoy’un (1817-1875) 1862’de yazdığı “Don Juan” isimli tiyatro oyununda kullanılmıştır. Şairin sağlığında oyun sahnelenemez. Ölümünden tam otuz yıl sonra 1905’de, “Adelgeim Brothers Topluluğu”, “Don Juan’ın Serenat’ı” adıyla oyunu ilk defa sahneler.] "Köpek Kalbi" eserinin baş kahramanı olan cerrah profesörümüz de devamlı olarak kitabın başından sonuna dek bu şiiri mırıldanır durur. Ayrıca yine "Pazartesi Cumartesiden Başlar"ın 127. sayfasında "Preobrajensk alayı" (Çar Büyük Petro tarafından kurulmuş, en tanınmış olan muhafız alayı) yazmaktadır. "Köpek Kalbi" adlı eserin baş kahramanı, öjenizm uzmanı, cerrah, beyefendi, entelektüel büyük insan Profesör Filip Filipoviç'in soyadı da Preobrajenski'dir, sizce de bir benzerlik yok mu? "Sevilla’dan Granada’ya" şiirinin İngilizcesinin tamamını okumak isteyenler için aşağıya koydum. Lafı çok uzattık. Edisyon çok iyiydi, çeviri de harikulade olmuş, neredeyse sıfır dizgi hatası vardı (hayret!). Bu sefer PDF'ten okuduğum "Pazartesi Cumartesiden Başlar" bilimkurgu-fantazya romanı okunası bir eser, okuduktan sonra damağınızda buruk bir tad kalacak ve hafızanızda da zerre kadar iz bırakmayacak, çünkü bu da bir nevi SSCB YOKHİÇ yapımı bir savunma büyüsüdür ;) İyi okumalar. Süha Demirel, 18 Haziran 2021, İstanbul. *** Kitabın Künyesi: Pazartesi Cumartesiden Başlar Arkadi Strugatski, Boris Strugatski İTHAKİ YAYINLARI Çevirmen: Hazal Yalın Yayın Tarihi: 1. Baskı Ağustos 2016 ISBN: 9786053754787 Dil: TÜRKÇE Sayfa Sayısı: 288 Kitap Edebiyat Bilimkurgu-Fantazya *** Don Juan's Serenade (Don Juan’ın Serenat’ı) Darkness descends on Alpujara's golden land. My guitar invites you, come out my dear! Whoever says that there are others who can be compared to you, whoever burns for your love, I challenge them all to a duel! Now the moon has set the sky alight, come out, Nisetta, oh come out, Nisetta, on to your balcony, quickly! From Seville to Granada in the silence of the nights, one can hear the sound of serenades and the clashing of swords. Much blood, many songs, pour forth for the lovely ladies; and I, for the loveliest one of all am ready to give my song and my blood. Now the moon has set the sky alight, Come out, Nisetta, oh come out, Nisetta, on to your balcony, quickly.
Edebiyat
Pazartesi Cumartesiden Başlar
Arkadi Strugatski
6.4/10
· 239 okunma
Okuyacaklarıma Ekle
2
4
25
Süha Demirel
Kıyamete Bir Milyar Yıl'ı inceledi.
@Onsraman
·
26 Haz 13:32
152 syf.
Слава Богу! [Slava Bogu: Tanrı’ya şükürler olsun!]
SSCB zamanı, yer Leningrad. Esas oğlanımız bir astronom, biliminsanı. Gözlemevinde çalışan bir devlet memuru. Yakın çevresinde, arkadaş bildiği, kendisi gibi biliminsanları var: Komşusu da olan bir matematikçi ve bir fizikçi, çocukluktan kankası bir biyolog, bir de hiç tanımadığı alaylı bir mühendis ile bir sosyal bilimci. Hepsi de devlet adına araştırmalarda bulunan dahi biliminsanları. Ne var ki başlarına gelmedik nane kalmamış. Malumunuz uzay solucanlarıyla ilgili muhteşem bir buluşun eşiğindedir esas oğlanımız, hatta fizik alanında nobel ödülü beklentisi bile vardır. Kafasını toparlamak ve buluşunu kağıda dökmek adına, biraz da sabırsızlandığından, güzeller güzeli eşini ve biricik oğlunu kaynanasının yanına, Odessa’ya tatile gönderir. Artık evde yapayalnızdır ve tek istediği de mutlak sessizliktir. Ama nerde! Bi kapının zili çalar, bi telefonun zili çalar, kedisi bi yandan, bi de sokağın amansız gürültüsü, olacak iş değildir! Tam konsantre olup işe oturacakken kendisinin sipariş bile vermediği bir şarküteri kargosu gelir eve. İçinde yok yok! Salam-sucuk-pastırma, havyar ve binbir çeşit içki. Şarküteriye tonla borcu varken, bunları gönderen tam da kimdir diye düşünürken, karısının okuldan kankası, mini etekli bir afet kapıda dikilmektedir. Sanki bizim oğlan çalışmasın da buluşunu hayata geçiremesin diye tüm evren iddiaya tutuşmuştur. Ama işin ilginç yanı, bu sırf dikkat dağıtıcı mevzuların aslında tüm biliminsanı kankalarının da başına tam da o anda gelmesidir. Hepsi biraraya gelip bu yaşanan muammaya bir çözüm bulmak isterler ama nafile… Masada oturulup yenilen yemekler, içilen içkiler, tüttürülen sigaralar, özellikle de mütemadiyen demlenen Seylan çayları beni benden alıp eski anılarıma götürdü. Son 25 senedir bekar yaşayan biri olarak, bekarlığımın ilk 15 senesinde neredeyse evimde hep bu tür toplantılar ve çay içme ritüelleri olurdu, gece boyunca üç defa peşpeşe çay demlediğimizi bilirim. Hani derler ya bizde: “Hadi kalk da bi çay koy!” O hesap işte, eserdeki çay muhabbetleri eski anılarımı depreştirdi. Kainatın bu biliminsanlarıyla bir derdi vardır, acaba buluşları nedir ki evren olmadık mesajlar vererek bu idelaist adamları yollarından çevirmeye çalışmaktadır? Son derece keyifli bir öykü, harikulade bir kurgu, bilimsel mesajlar ve öğretiler olağanüstü. İthaki’nin bu edisyonu oldukça iyi olmuş, çeviri akıcı, ayrıca sansürsüz de (kitap hali hazırda -kendi ülkesinde bile- uzun yıllar sansür yüzünden yayımlanamamıştır), birkaç dizgi hatasını saymazsak usta işi bir baskı olmuş. Strugatski biraderleri okumaya devam, ikisi de iyi yazar, özellikle de bilimkurgu roman ve novella işinde, yerleri yurtları Uçmağ olsun. Süha Demirel, 21 Ekim 2020, İstanbul. *** Kitabın Künyesi Kıyamete Bir Milyar Yıl Arkadi Strugatski, Boris Strugatski İTHAKİ YAYINLARI Çevirmen: Hazal Yalın Yayın Tarihi: Aralık 2016 Orijinal Adı: Za milliard let do kontsa sveta Baskı Sayısı: 3. Baskı Dil: TÜRKÇE Sayfa Sayısı: 152 Tür: Bilimkurgu-Fantazya
1000Kitap
Kıyamete Bir Milyar Yıl
Arkadi Strugatski
7.0/10
· 1.096 okunma
Okuyacaklarıma Ekle
3
3
15
Oğuz Çevik
Uzayda Piknik'i inceledi.
@senseiog
·
14 Haz 20:21
200 syf.
·
5 günde
·
Puan vermedi
Arkadi ve Boris kardeşlerden okuduğum ikinci kitap olan Uzayda Piknik İthaki Bilimkurgu Klasiklerinden okuduğum 26. Kitap oldu. Bilimkurgu edebiyatının çıkış noktası Sovyet Rusya’nın önde gelen yazarlarından olan bu iki kardeşin kitapları gözlemlediğim kadarıyla ya çok beğeniliyor ya da hiç beğenilmiyor. Tarz olarak kesinlikle alışık olmadığım bir şekilde yazılmış bu kitabın ana hikayesi beni kendine bağladı. Bu aralar ders yoğunluğum arttığı için kitap okuma zamanım biraz kısıtlansa da çokta uzatmadan kitabı bitirebildim. Kitapta Uzaylılar Ziyaret diye isimlendirilen bir olayda Dünya’nın farklı konumlarına atıklarını bırakıp gidiyorlar. Atıkların veya kitaptaki ismiyle zamazingoların olduğu bu yerlere ‘Bölge’ deniliyor. Atıkların ne olduğu bilinmese de ileri teknoloji oldukları düşünülüyor. Enstitü atıklar resmi olarak toplayan bir kurum olarak bizi karşılıyor. Ancak Enstitü haricinde bölgeye gidip zamazingoları kaçıran ve satan Stalker isimli bir grupta mevcut. Kitabın ana kahramanı da Stalkerların en ünlülerinden Kızıl lakaplı Redrick Schuhart. Kitabımız onun bakış açısından ilerliyor. Her bölümde bir zaman atlamasıyla karşılaşıyoruz. Kitabın en sevdiğim kısmı ziyaretin amacının sorgulandığı diyaloglar oldu. Kitaba ismini veren teoride burada açıklanıyor. Atıkların bırakılma sebebi neydi? İnsanlarla bir iletişim çabası mı ? Yoksa kalabalık bir piknikten sonra çöplerin bu alanda bırakılmasına benzer amaçsızca bir olay mıydı? Uzaylıların gözünde piknikten sonra çöplere üşüşen böceklerden bir farkımız var mı? Dünyadaki en akıllı tür olduğumuz için bütün ekosistemleri hunharca tahrip etmeyi sürdürürken diğer canlıları düşünmeyen bizler o canlıların konumuna düşseydik yaşamlarımız nasıl olurdu diye düşünmeden edemiyor insan. Kitabı okurken yoruma yazacak şey bulamayacağım diye düşünüyordum. Bu düşünceyle ters orantılı olarak uzun bir yorum oldu. Kitap herkese hitap etmeyebilir ancak bazı konular havada kalsa da ben beğendim.
Edebiyat
Uzayda Piknik
Arkadi Strugatski
7.3/10
· 761 okunma
Okuyacaklarıma Ekle
1
1
22
Süha Demirel
Uzayda Piknik'i inceledi.
@Onsraman
·
15 Tem 08:31
200 syf.
Kaba, zalim ve geleceksiz bir dünya!
Sayfa 161: "Yalan söylüyorsun," dedi Redrick içtenlikle, "Kardeş, şunu aklında tut: Altın Küre sadece derin arzuları yerine getirir, sadece yerine getirilmezse hayatın sönecek türden olanları!" *** Çürümüş kapitalizmin ve kendinden emin burjuva ideolojisinin dünyasına hoş geldiniz! Haykıran değil böğüren karakterlerle dolu bir roman. SSCB zulmünde, tam sekiz sene boyunca sansür cenderesinden çıkamamış bir şaheser. Strugatski biraderlerin en baba alamet-i farikası. Adamım Redrick Schuhart; stalkerlerin en yüce yüreklisi, anti kahramanların en güzidesi, güzeller güzeli Guta'nın kocası, çocukların en sevimli ve maymunsu kızı Şempanze'nin biricik babası, ilim irfan sahibi adam gibi adam Dr. Kiril'in kankası, Akbaba-Hırıldak-Dörtgöz-Ernest gibi puşt stalkerlerin korkulu rüyası, Enstitünün en meşhur liderlerinden mühendis Richard Noonan'ın kadim dostu, Bölge'nin en iyi süpürücü toplayıcısı, buldurların-zamazingoların-cadı jellerinin-bileziklerin-pillerin-kıyma makinesi ve tanrının cezası sivrisinek saçanının usta bulucusu; sensiz çekilmez olurdu bu roman... Strugatski Kardeşleri okumaya "Tanrı Olmak Zor İş" ile başlamıştım. Sonra "Kıyamete Bir Milyar Yıl" ve "Pazartesi Cumartesiden Başlar" ile devam ettim. Ve bu "supercalifragilisticexpialidocious" (harika, çok çok güzel) eserleriyle şimdilik son noktayı koydum diyebiliriz. Her ikisi de bilim insanı olan Strugatski Kardeşler bence en iyi tür bilimkurguyu neşretmişler. Neden derseniz, sizi fantastik süslü püslü öğelerle boğmuyorlar, kardeşlerin kurgu dünyaları durağan ve sıkıcı değil. Şu an bildiğimiz, yaşadığımız gerçek hayatı bilimsel öğelerle taçlandırıp önümüze koyuyorlar, onların kurgularına yabancı değiliz, çünkü bu aslında her birimizin yaşadığı katlanılmaz leş ötesi insana dair bir hayat. Kitaplarını okurken koku duyunuz aralıksız çalışıyor, burnunuza adiliğin, bürokrasinin, kaypaklığın, yoksulluğun, çaresizliğin, kalleşliğin, tükenmişliğin ve amansız mücadelelerin kokuları geliyor. Kahramanları hep bildik, içimizden insanlar; adi-şerefsiz-pis-kaypak-puşt-bok çuvalları. Masumlar da var elbette, ama kurunun yanında yanan yaş gibiler hepsi de... Günümüz yeraltı edebiyatı yazarlarından Chuck Palahniuk ya da eskilerden Charles Bukowski gibilerin üsluplarıyla bilimkurgu yazmak, cidden büyük iş. Andrey Tarkovski'nin 1979'da "Stalker" (İz Sürücü) adıyla filme çektiği bu şaheseri bilgisayarımda seyrettiğimde henüz kitabı okumamıştım, ne var ki üstad Tarkovski'nin o muhteşem başyapıtını bu kitabın sadece son 15 sayfasında geçenler üzerine kurguladığını hesaba katarsak 185 sayfalık (15 sayfası ÖNSÖZ ve SONSÖZ) bu romanda sizleri nasıl muhteşem ötesi bir serüvenin beklediğini varın siz düşünün. [Filmden bir enstantane, filmin sonunda ulaşılan ve en derin arzuların gerçeğe dönüştüğü Bölge'deki malum odanın görüntüsü (kitapta anlatılan ve aynı beceriye sahip Altın Küre): i.hizliresim.com/qjfartx.jpg ] Yenen yemekler, içilen içkiler ve kahveler, tüttürülen sigaralar, tanrının cezası Bölge'de çıkılan malzeme arama maceraları, Enstitü ve diğer bürokratik kurumlarda yaşanan entrikalar ve tabii ki Kızılın (Redrick) kankaları-iş arkadaşları ve sevgili Guta'sıyla yaptığı işemeli-sıçmalı içki alemleri size onulmaz anılar yaşatacaktır. Bu esere "Aman ben bilimkurgu okumam!" kafasıyla asla yaklaşmayın. Bu başka bir kitap, tek oturumda nefessiz okuyabileceğiniz bir heyecan bombası, üzerinizdeki etkisi aylar hatta yıllar boyu sürebilecek bir edebiyat şöleni, okuyun, okutturun. Not 1: Edisyon çok iyi, çevirmen Hazal Yalın Rusçadan Türkçeye metni çevirirken harikulade bir iş çıkarmış, son derece akıcı bir metin, önemsiz birkaç dizgi hatasını saymazsak övülesi bir çalışma olmuş. Kitabın sonunda Boris Strugatski'nin 1998'de kaleme aldığı 12-13 sayfalık SONSÖZ de esere çok büyük bir değer katmış, her iki yazar kardeşin de yerleri yurtları Uçmağ olsun. Not 2: "пикник на обочине", kiril harflerin okunuşu "piknik na obochine", tam Türkçe okunuşu "piknik na oboçinye". İşin ilginç yanı "обочине" Rusça sözcüğü, İngilizce "Roadside" demek yani "yol kenarı". Bu minvalde çevirmen ya da yayın yönetmeninin çeviri tercihi biraz ÇAZ olmuş, yani "Çeviride Aşırı Zorlama". Bu kitabın ismi aslında "Yol Kenarında Piknik" olmalıydı (Rusçada "Uzay" sözcüğü hepimizin bildiği "Kozmoz"dur). Süha Demirel, 15 Temmuz 2021, İstanbul. *** Kitabın Künyesi: Uzayda Piknik Arkadi Strugatski, Boris Strugatski İTHAKİ YAYINLARI Çevirmen: Hazal Yalın Yayın Tarihi: 1. Baskı, 30 Ekim 2019 Okuduğum Baskı: 4. Baskı, Eylül 2020 Orijinal Adı: пикник на обочине ISBN: 9786053757849 Dil: TÜRKÇE Sayfa Sayısı: 200 Kitap > Edebiyat > Bilimkurgu-Fantazya
Edebiyat
Uzayda Piknik
Arkadi Strugatski
7.3/10
· 761 okunma
Okuyacaklarıma Ekle
1
17
Oğuz Çevik
Kıyamete Bir Milyar Yıl'ı inceledi.
@senseiog
·
04 Tem 14:31
152 syf.
·
3 günde
·
Puan vermedi
Temmuz ayının ilk kitabı Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerin Kıyamete Bir Milyar Yıl’ı oldu. Biraz önyargılı olduğum kitap sürükleyiciliği ve ilginç hikayesiyle beni şaşırttı. Okuma isteğimin sekteye uğradığı bu dönemde bile sıkılmadan okuyabildim. Kitabımız Malyanov isimli bir astronomun evinde başlıyor. Bulutsularla ilgili önemli bir buluş yapmak üzere olan Malyanov aile bireylerini evden yollayıp çalışmalarına odaklanmaya çalışır. Ancak birileri Malyanov’u bir türlü rahat bırakmaz. Farklı alanlarda çalışan ancak Malyanov gibi önemli çalışmalar yürüten başka biliminsanlarının da başına tuhaf olaylar geldiği ortaya çıkınca bir araya gelerek ne yapacaklarını düşünmeye başlarlar. Üstün bir aklın bu buluşları engellemeye çalıştığını düşünürler. Veçerovski’nin hipotezi ise homeostatik kainatın kendini koruduğu düşüncesiydi. Homeostasi kelimesi bir organizmanın iç dengesini ifade eder. Bu hipoteze göre sadece azalmayan entropi yasası olsaydı kainat düzensizliğe yani kaosa sürüklenirdi. Diğer yandan her şeye muktedir üstün bir akıl olsaydı bu da kainatın dengesini bozardı. Çünkü üstün bir akılın tek bir amacı olurdu o da doğanın dengesini kendi çıkarları doğrultusunda bozarak kaos oluşturmak. Bu iki yasanın birbirine paralel ilerlemesi ve denge içinde olması gerekir. Bu düşünceye göre Malyanov ve diğer biliminsanlarının buluşları üstün akılı oluşturacağından ve kainat düzenini bozacağından doğa kendini savunmak için bu tuhaf olayları gerçekleştirmektedir. Kitap bilim kurgu, felsefe, polisiye gibi türleri bir arada bulunduran çok beğendiğim bir eser oldu.
Bilim-Kurgu
Kıyamete Bir Milyar Yıl
Arkadi Strugatski
7.0/10
· 1.096 okunma
Okuyacaklarıma Ekle
1
19
fazi
Yokuştaki Salyangoz'u inceledi.
@fazi
·
13 Eyl 14:23
294 syf.
·
3 günde
·
Beğendi
·
8/10 puan
Gelecek Çoktan Yaratıldı!
Arkadi ve Boris kardeşler... Beni sürekli düşündüren, diyaloglar içinde süründüren ama ne olursa olsun konuya kendimi kaptırınca bu ne güzel bir fikir dedirten ikili. Onlardan okuduğum 4. kitap Yokuştaki Salyangoz. Sadece Pazartesi Cumartesiden Başlar kaldı okunacak. Sıra ona da gelecek. Sitede ikilinin eserlerinin puanlaması hayli düşüktür. Bunun nedeni ise kardeşlerin kitaplarındaki havada kalan detaylar ve diyalog fazlalığı nedeniyle oluşan okunma zorluğu. Okuyan çok olsa da anlayan az onları. Bu nedenle ben de her seferinde kaygı ve merakla başlıyorum eserlerini okumaya. Hâttâ inceleme yazmadan evvel sanki kitabı hiç hatırlamadığımı düşündüğüm bile oluyor ancak yazmaya başlayınca hayret ediyorum onların anlatmak istediklerini bu karmaşada idrak edebilmiş olmaya. Kitabın sonunda bulunan Boris Strugatski tarafından yazılan Sonsöz'ü acaba başta mı okusaydım hissinden kurtulamıyorum. Ama bunun da eseri okurkenki merakımı azaltabileceğini düşünüyorum. Zaten okurken yazarların her eserinde kullandığı sembollerle konuyu kavrayanların bu Sonsöz ile karşılaşınca gülümseyeceğini düşünüyorum. Kısaca konuyu yazıp ben fikirlerimden bahsetmek istiyorum. Biber ve Candide adlı iki karakter ile tanışıyoruz Yokuştaki Salyangoz okurken. Her karakteri bölüm bölüm işlemiş yazarlar. Biber, zamanını İdare'de geçiren bir dilbilimcidir. Tek isteği ormana gitmek ve burayı keşfetmektir. Ancak bu isteği kabul edilmez çünkü ormana gitmeyi çok isteyenler buraya kabul edilmemektedir. Biber'in de yapabileceği tek şey yamaçtan aşağıya bakıp ormanı seyretmektir. Ne ormana gidebilir ne de İdare binasından ayrılabilir Biber. Çünkü onu binadan götürecek araç bir türlü gelmez. Gelse bile bürokrasiler karakterimizin peşini bırakmaz. Yani sıkışıp kalmıştır burada O. Candide ise Biber'in tam tersi durumdadır. Bir gün ormana gitmiş ancak bir daha oradan geri dönmemiştir. İdare, onu öldü kabul etmiş ve cenaze töreni bile düzenlemiştir. Yerliler tarafından kurtarılan Candide tedavi edilir ama onun da isteği İdare'ye geri dönmektir. Candide gibi burada yani ormanda yaşayan birçok karakter ile karşılaşıyoruz eserde. Her biri uçlarda ve farklı karakterler. İlginç cümleler ve tespitler yapıyorlar ayrıca ormandan da korkuyorlar. Ormanın bilinmezliği, duydukları şeyler ve çevre onların üstünde bir korku yaratıyor. Şimdi gelelim Boris'in eserle ilgili yazdığı Sonsöz çevresinde benim düşüncelerime. Eserde işlenen ve bahsedilen iki ana mekân aslında iki kelimeyi temsil etmektedir. Orman: Gelecek , İdare: Bugün kavramını temsil eder. Geleceği bilemeyen, duydukları ve sadece tahminleri ile var olan insanlar gelecekten korkarlar. Bu korku her yanını sarar insanın. İyi ile mi yoksa kötü ile mi karşılaşacağını bilemez kimse ama yaşar, yaşamak zorundadır. Gelecek yabancıdır, bilinmezdir. Ve bilinmeyen her şey bizim dünyamızda ürkütücüdür. Orman da bu nedenle ürkütür kahramanlarımızı zaten! İdare ise dediğim gibi bugünü temsil eder. Idarede sıkışıp kalan Biber de Orman'a yani geleceğe merakla bakar bu nedenle. Bugünde yaşamayı beceremeyip bir an önce gelecekle ilgili fikirler edinmek ister insan. Plânlar yapar, hayaller kurar ama bugünü yaşamayı ihmal eder bir yandan da. Yazarlar bu kelimeleri kullanmamış bunun yerine diyaloglar arasındaki semboller ile okuyucuya anlatmak istemiştir fikirlerini. Bunun aynısını Kıyamete Bir Milyar Yıl adlı eserlerinde de uygulamış ve beni çok meraklanırmışlardı onlar. Dolayısıyla toparlarsak, eseri sevmeyen birçok kişi olacaktır. Diyalog bolluğu okuyucuyu yorsa da düşünmek için birebirdir. Herkesin sevemeyeceğini düşünsem de Strugatski kardeşlerin diline alışık olanların anlayabileceği derinlikte olduğunu söyleyerek bitiriyorum. Beyniniz yansa da, konu tamamen bizleriz. Korkularımızı, şüphe ve inançlarımızı böyle okumak çok farklıydı...
Edebiyat
Yokuştaki Salyangoz
Arkadi Strugatski
6.1/10
· 49 okunma
Okuyacaklarıma Ekle
1
28
Semih
Tanrı Olmak Zor İş'i inceledi.
@muaddib
·
14 Tem 2018
240 syf.
·
12 günde
·
8/10 puan
İthaki Bilimkurgu Klasikleri serisinden okuduğum 22. kitap oldu. Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerden ise okuduğum 3. kitap olmasına karşın eserlerinin diline bir türlü alışamadım. Şu ana kadar okuduğum kitaplarında gördüğüm şu ki: Konu ve fikir muhteşem; ancak işleyiş biçimi ve dil vasat. Bir bilimkurgu eserden harika bir edebi dil beklemiyorum elbette; ama daha edebi bir tat beklemek de bir okur olarak hakkım diye düşünüyorum. Tanrı Olmaz Zor İş, klasik bilimkurgu romanlarında okuduğumuz, başka gezegenlere "bilim adamı" götürülmesi fikrini aşarak başka bir toplumun düzenini, yaşayış şekillerini anlamak ve değerlendirmek için gönderilen bir "tarihçinin" etrafında gelişen olayları konu alıyor. Tarihçimizin ismi, Don Rumata. Don Rumata ve beraberindeki diğer bilim adamlarının gittikleri gezegen, Dünya’mızın Ortaçağına çok benzeyen ve tarihsel bir süreçten geçen Arkanar şehri. Aslında bu yolculuğu bir "gezegenler arası yolculuktan" ziyade bir "zamanlar arası yolculuk" olarak niteleyebiliriz. Ayrıca esere "sosyal bilimkurgu" da denebilir. Çünkü içerisinde çok fazla sosyolojik tespit ve bakış açısı mevcut. Bir toplum nasıl inşa edilir, gelişim sürecinde neleri yaşamak zorundadır gibi sorulara cevap arayan bir eser. Kitabın ismindeki "tanrı" isminin de nereden geldiğini hemen kısaca açıklayıp geçeyim. Birçok kişinin kafasına takıldığına eminim. Don Rumata ve beraberindeki diğer bilim adamları gittikleri Ortaçağa benzeyen toplumda oldukça güçlü ve donanımlı insanlar oldukları için tanrı olarak adlandırılıyorlar. Yani Arkanar'da adeta birer tanrı özelliğine sahipler. Don Rumata, sosyal duyarlılığı olan tarihçi bir bilim adamıdır. Aynı zamanda hümanist ve şefkatli biri. Sahip olduğu sosyal duyarlılık ve insan ırkına karşı kendini sorumlu hissetmesi duygusal yönden oldukça hassas bir yapıya sahip olmasını sağlıyor. Toplumu ve insanı anlamak üzerine çalışıyor. Don Rumata toplumu ve insanları anlamaya çalıştıkça bize de anlatmaya başlıyor ve kitabın felsefesi yavaş yavaş dökülmeye başlıyor önünüze. Don Rumata ve beraberindeki diğer bilim adamlarının gittiği Arkanar’da ise durumlar oldukça kötüdür. Toplum tam anlamıyla çürümüş, hile, düzenbazlık ve alçaklık bir nimet olarak görülmeye başlamıştır. Arkanar isimli şehirde, Don Reba isimli bir kral vardır ve halka zulmetmektedir. Onun faşizan polis devleti uygulamaları, bilgili ve muhalif insanlara nefes aldırmamaktadır. Güttüğü politikalarla bilim adamları, tıpçılar ve sanatkarlar gibi bilgili ve kültürlü insanlar tek tek avlanmakta, cehalet övgüyle karşılanmaktadır. Sadece sarayın buyruklarına boyun eğenler hayatta kalmaktadır. Okuma yazma bilmenin, kitap okumanın, şiir yazmanın, bilimsel çalışmalar yapmanın yasak olduğu bir yerdir burası. Ve bunlar yukarıdan bir dayatmanın yanı sıra toplum tarafından da benimsenmiş fikirlerdir. Toplum tarafından benimsenmiş olması ise, en tehlikeli olan durumdur. Goethe'nin dediği gibi; "Dünyanın en tehlikeli hali, cehaletin örgütlü eyleme geçme halidir." Kitaptaki “bilgiye yergi ve cahilliğe övgü”nün biz Türkiye okurları için oldukça tanıdık bir durum olduğunu düşünüyorum. Peki Tanrı Olmak Neden Zor İş? Aksini ispatlayacak bilginiz, karşı koyacak gücünüz varken, ahmaklığa, zorbalığa ve cehalete seyirci kalmak gerçekten zor da ondan. Son paragrafımı da kitabın kapağı için açmak istiyorum. Zira kitabın konusu ile bağlantılı olan muhteşem bir esere vurgu yapılarak oluşturulmuş bir kapak. Benim çok hoşuma gitti açıkçası. Kapaktaki resim, Michelangelo’nun Âdem’in Yaratılışı freskindeki yaratıcı ile yaratılanın ellerini birbirlerine uzatırken resmedildiği sahneye gönderme yapıyor. (Bkz: hizliresim.com/VDP4BP) Kitabın içeriği ve felsefesi birlikte düşünüldüğünde, kapak ile kitabın birebir örtüştüğünü ve muhteşem bir uyum yakalandığını söylemek gerekir.