Hollandalı öğrencilerin geliştirdiği bir proje ile çiftliklerde her yıl boşa giden 53 milyar kilo inek gübresinin, konut inşaatında kullanılması hedefleniyor.
Böylece, Hollanda’daki azot salımının en önemli nedenlerinden biri ortadan kalkarken inşaat maliyetleri de büyük ölçüde azalacak. Hollanda’nın Eindhoven kentinde düzenlenen “Tasarım Haftası”nda en dikkat çeken çalışmalardan biri, Amsterdam Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu öğrencilerinin hazırladığı, “tezekten evler” projesi oldu.
Tasarım haftası için, Hollanda’nın en bilinen sosyal sorunlarından birini seçmek isteyen Doris Hondtong ve iki arkadaşı, azot salımının en önemli nedenlerinden biri olan inek gübresi ile neler yapılabileceğini araştırdı.
Hollandalı öğrenciler, “bir taşla birçok kuş vurmak için” tezekten ev projesini geliştirdi. Doris Hondtong projeyi, “Bunu bir yapı malzemesi olarak kullanarak bir taşla iki kuş vurmuş olacağız. Çiftçilerin gübrelerinden kurtulmalarına yardım edecek ve ondan çok ihtiyaç duyulan evlerin yapılabilmesini sağlayacağız” diye anlatıyor.
Hollanda’da çiftliklerde her yıl 53 milyar kilo inek gübresi üretiliyor. Çoğu çöpe giden bu dışkılar yüzünden bitki örtüsü ve hayvanlar ciddi zarar görüyor. Azot salımının en önemli nedenlerinden biri bu gübreler.
İnşaatlar da, en önemli azot ve karbondioksit üreticisi. Bu nedenle bazı inşaat projelerine, çevre mevzuatı gereği izin verilmiyor. Çevre kirliliğine neden olan beton ve çimento yerine, Asya ülkelerinde yaygın olarak kullanılan balçık gibi doğal ürünlere yoğun ilgi var.
Hollandalı öğrenciler, kendi tasarladıkları 3D yazıcılar aracılığıyla, tezek yani inek gübrelerini kullanarak, bu sorunların tamamını ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Doris Hondtong, Miruna Vlad ve Maxim Meijer adlı öğrenciler, çiftliklerden topladıkları inek gübreleri üzerinde çalışarak bunu yapı malzemesine dönüştürmek için aylarca 3D yazıcı ile deney yaptılar. Sonunda, yarım metrekare boyutunda büyük tezek plakaları üretmeyi başardılar. Birçok şirket, bu gelişmeyi yakından izlemeye aldı.
Hollandalı öğrenciler, De Telegraaf gazetesine, “Hemen yarın bu malzeme ile yerleşim alanları inşa edilmesini beklemiyoruz. Yapı malzemelerinin geliştirilmesi ve piyasaya sürülmesi zaman alıyor ama inek gübresinin çok fazla potansiyeli var” diyor.
Birçok kişi, şu sorunun yanıtını merak ediyor: “Peki, azottan oluşan inek gübresi çevreye zarar vermeyecek mi?”
Doris Hondtong bunu, “Evet ama azot hava veya yer altı suyu ile bağlantı oluşturmadığı sürece endişelenecek bir şey yok” diye yanıtlıyor.
Öğrenciler, inek gübresine yumurta kabuklarında bulunan tapyoka nişastası ve kalsiyum karbonat ekleyerek farklı bir karışım elde etti. Bu nedenle yapı malzemesi olarak kullanılan tezeğin çevreye zarar vermesini önlediklerini vurguluyorlar.
Peki iklim değişikliği nedeniyle artan yağışlarda tezekten evler dayanıklı olur mu? “Elbette” diyor Doris Hondtong ve devam ediyor: “Çünkü inek gübresinin en önemli özelliği su tutmaması. Bu nedenle Hindistan’da yağmurdan korunmak için evlerin dış cephesi inek gübresiyle sıvanıyor.”
Şu an tek sorun, üretilen tezek bloklarının biraz kokuyor olması. Hollandalı öğrenciler, küçük bir çalışmayla bu kokunun da ortadan kaldırılabileceğini belirtiyor.