Karar gazetesi yazarı Yıldıray Oğur, “İslam dünyası neden mi geri kaldı?” sorusunun yanıtını Şehir Üniversitesi üzerinden verdi!
Oğur, bugün Karar‘da yayımlanan “İslam dünyası neden mi geri kaldı?” başlıklı yazısında İslam tarihinde yaşanan çatışmanın arka planında hep siyasi çekişmeler olduğunu vurguladı. Prof. Fuad Sezgin’in de bu minvalde sözlerine yazısında yer veren Oğur, Şehir Üniversitesinin de benzer bir durumla karşı karşıya olduğunu savundu.
Oğur, 90’lardan örnek vererek başladığı yazısında şöyle diyor:
90’lı yıllar Türkiye’de İslami kesimin entelektüel altın çağıydı.
Kitapçılar, vakıflar buluşma mekanlarına dönmüş, yayınevleri sürekli yeni kitaplar basıyor, ülkenin en canlı entelektüel tartışmalarının kalbi ise dergilerde atıyordu.
Bilgi ve Hikmet, Yeni Zemin, Tezkire, Köprü, İzlenim, Umran, Kitap Dergisi ilk akla gelenler.
Müslümanların modern dünyayla ilişkilerinin masaya yatırıldığı, birlikte yaşam, demokrasi, laiklik konularında Medine Sözleşmesi gibi tezlerin ileri sürüldüğü bu dergilerden Bilgi ve Hikmet, 1993 yılında yayına başlayıp, kısa ömürlü olmasına rağmen geriye önemli bir külliyat bırakmıştı.
Derginin Ankara temsilcisinin yazıları özellikle dikkat çekiciydi.
Gadamer, Habermas, İbn Haldun, Seyid Hüseyin Nasr’ın adlarının havalarda uçuştuğu yazılarda İslam, devlet, demokrasi meseleleri masaya yatırılıyor, Batı’nın postmodern literatürünün verdiği özgüvenle modernizm, kapitalizm ve devlet eleştiriliyordu.
Devrin halifesinin zulmüne karşı koyan Ahmet Bin Hanbel’i anlatan, Şeyh Bedrettin’e yazı ithaf eden yazar, İslam dünyasındaki despotizmin kökenlerine iniyordu:
“İslam dünyası Yunan düşüncesi ile etkileşime girerken Diyalektik düşünce yerine Metafizik düşünce öne alınmıştır. Eş’ari Kelamı, Gazali eliyle felsefeyi dışlayıp metafizik düşünceyi içine almıştır. Bunun sonucunda kainatta nedenlilik reddedilmiştir. Siyasal despotizmi besleyen siyasal kanal buradan nemalanmıştır.”
Aslında İslam tarihinde siyasal despotizm, bir sonuçtan çok bir sebep olabilir.
Dört halifeden üçünün suikastlarla öldürüldüğü, iktidar mücadelelerinin Kuran sayfalarının mızraklara tutuşturulduğu Sıffin Savaşı’na, Kerbala’ya vardığı, dört mezhep imamının da yaşadıkları devirde iktidarların zulmüne uğradıkları bir tarihte, siyasi despotizmin faturasını, devrinin müstebitlerinin himayesinde ilmi çalışmalarını yürütmüş Gazali’ye kesmek kolaycılık olur.
Nitekim İslam bilim tarihi üzerine çığır açıcı eserler kaleme alan Prof. Dr. Fuat Sezgin de Gazali’den sonra İslam dünyasında ilmin durakladığı tezine karşı çıkmış, 16’ıncı yüzyıla kadar İslam bilginleri ve icatlarından örnekleri ortaya koymuştu.
Prof. Sezgin’e göre İslam dünyasının ilimde geri kalmasının sebebi, İslam ya da İslam düşüncesi değil, siyasetti.
Moğol ve Haçlı istilaları, İslam medeniyetinin birikimlerinin yok olmasına neden olmuştu.
Yine de 16’ıncı yüzyıla kadar ilmi çalışmalar devam etmişti.
Peki 16’ınci yüzyılda ne olmuştu da duraklama devri başlamıştı?
Fuat Sezgin’e göre kırılma İstanbul’da yaşanmıştı.
1577’de Takiyyüddin’in Üçüncü Murat’ın izniyle bugünkü Taksim Meydanı’na yakın bir yerde kurduğu ve devrinin dünyada en ileri ilmi merkezlerinden biri olan rasathanesi, üç yıl sonra “muhaliflerinin kıskançlıkları ve cahillikleri sebebiyle” tahrip edilmişti.
Yani esas sebep hep söylendiği gibi “dini yobazlık” değildi, siyasi çekişmelerdi.
Prof. Dr. Hüseyin Gazi Topdemir’in İslam Ansiklopedisi’ne yazdığı maddeden okuyalım:
“Ancak bir yandan siyasal bağlantıları, bir yandan yakın dostluklar kurduğu devlet adamlarının arasındaki çekişmeler onu ve rasathâneyi hedef alan bir yıpratma kampanyasının başlatılmasına yol açtı. Siyasî çekişmelere dinî bir zemin hazırlamakta gecikmeyen Şeyhülislâm Kadızâde Ahmed Şemseddin Efendi’nin, “Rasathâneler bulundukları ülkeleri felâkete sürükler” şeklindeki fetvası yüzünden Osmanlı Devleti tarihindeki tek gözlemevi olan ve Türk bilim tarihinde büyük önem taşıyan İstanbul Rasathânesi, 4 Zilhicce 987 (22 Ocak 1580) tarihli bir hatt-ı hümâyunla içindeki aletlerle birlikte tahrip edildi. Bu olaydan derin üzüntü duyarak köşesine çekilen Takıyyüddin İstanbul’da vefat etti.”
500 yıl sonra Prof. Dr. Fuat Sezgin, Almanya’da çalıştığı üniversitede Takıyyüddin’in rasathanesinde tahrip edilen aletlerden bazılarını yeniden yaptı.
Ama eğer Milli Birlik Komitesi olmasaydı belki de bu mümkün olmayacaktı.
Çünkü Fuat Sezgin, 37 yaşında genç bir doçentken 27 Mayıs darbesinin ardından diğer 147 akademisyenle birlikte üniversiteden atılmıştı.
Gerekçe yine siyasiydi. Çünkü abisi Demokrat Parti’nin Çanakkale milletvekiliydi ve Yassıada’da yargılanıyordu.
Türkiye’den ayrılamadan önceki son gecesi şöyle anlatmıştı:
“Türkiye’yi, İstanbul’u terk edeceğim akşam Galata Köprüsü’nün Karaköy tarafına gittim. Oradan 15-20 dakika kadar Üsküdar’a baktım. Güzel bir geceydi, artık vakit de gecikiyordu. Döndüğümde, gözlerimin yaşını silmek zorunda kaldım. İşte son hislerim buydu. Kızmadım da, o zaman tabii üzülmüştüm… Milli birlik Komitesi’ne İslam bilim tarihine katkılarından dolayı teşekkür ederim.
Bugünden geçmişe baktığımızda bu dar görüşlülüklerin, despotik yönetimlerin nelere mal olduğunu düşünüp üzülüyoruz.
İbn Rüşd’e, İmam-ı Azam’a, Ahmed bin Hanbel’e zamanın muktedirleri tarafından edilen zulümlerden, Takiyyüddin’in Rasathanesi’nin siyasi çekişmelere kurban gitmesinden kızgınlıkla bahsediyoruz, Fuat Sezgin’i üniversiteden atan kafayı eleştiriyoruz.
Çünkü bugün bunları yapmanın bir maliyeti yok.
Herkes kendi devrinde olan bitenlerle sınanıyor.
Ama ana paradigma değişmediği için, bu coğrafyada tarih tekerrür ediyor.
Üstelik bu kez olay 16’ıncı yüzyılda değil, 21’inci yüzyılda İstanbul’da yaşanıyor.
İktidarda da Moğol hanı, Abbasi veya Emevi halifesi, Osmanlı padişahı ya da Milli Birlik Komitesi yok.
90’ların o entelektüel İslami dergileri Bilgi ve Hikmet, Yeni Zemin’in yazar kadrosundaki isimlerin siyasetçi, milletvekili bakan olarak iktidarda olduğu zamanlardayız.
Ve onların iktidarında, 90’ların birikiminden belki de geriye kalan en somut sonuç olan, muhafazakar kesimin yüz akı, Türkiye’nin en iyi üniversitelerinden Şehir Üniversitesi gözlerimizin önünde siyasete kurban ediliyor.
Aralarında Cumhurbaşkanlığı büyük ödülleri almış Mehmet Genç, Engin Deniz Akarlı, AK Parti’nin anayasa komisyonunda bulunmuş Ergun Özbudun, Serap Yazıcı gibi isimlerin de olduğu kendi alanlarında ülkenin itibarlı yüzlerce akademisyeni üç aydır maaşsız derslerine giriyor, derecelerle bu üniversiteye girmiş öğrenciler burslarını alamıyor.
Üniversite kurulurken, yurtdışındaki üniversiteleri bırakıp Türkiye’ye gelmiş akademisyenlerin bir kısmı bu krizin sonunda muhtemelen yine yurtdışına gidecekler. Öğrencilerin aklında ise Türkiye’nin bugünlerinden asla unutmayacakları kötü hatıralar ve büyük tecrübeler kalacak.
Her devrin kendi sınavları var.
Bugünün sınavı da bu.
Tahrip etmek isteyen muktedirlere karşı korunması gereken bugünün Takıyyüddin’in Rasathanesi, ülkeyi terk etmemesi için yanında durulması gereken Fuat Sezginler var karşımızda.
Peki, onlarca vakıf üniversitesine benzerleri verilmiş yasal bir arazi devrini yasadışı, bankanın bile usulsüz verildiğini söylemediği bir krediyi usulsüz ilan edip, YÖK’ün bile haberi yokken canlı yayında üniversiteye kayyım atanacağını kim açıkladı dersiniz?
Üstelik, bütün bunları iktidar partisinin sözcüsü olarak açıklayıp, olayın “siyasi olmadığını” da söyleyerek…
Evet, bir zamanların Bilgi ve Hikmet dergisinin o Ankara temsilcisi…
İslam dünyası neden geri kaldı sorusuna cevap mı arıyordunuz?
Güncel
Paylaş :
Leave a Comment	
Your email address will not be published. Required fields are marked with *
Comment *
Cancel reply
Güncel
Çin emperyalizmi ABD ve İngiliz emperyalizminden daha mı insaflı?
Güncel
2 Aralık 2021
Sebastian Kurz politikaya veda etti!
--
2 Aralık 2021
Abe, Tayvan konusunda ABD Başkanı gibi konuşunca Çin'den sert tepki geldi
Güncel
2 Aralık 2021
BM yoksullara yardım için 41 milyar dolar istedi
Güncel
2 Aralık 2021
Almanya'da yeni hükümet: NATO'ya sadakat öncelikli
Güncel
2 Aralık 2021
Videolar
Din nedir?
Ercümend Özkan Videoları, Videolar
12 Aralık 2020
Vefatının 24. yılında bir Ercümend Özkan biyografisi
Ercümend Özkan Videoları, Videolar
12 Ocak 2019
İktibas Dergisi
1 Ocak 1981 tarihinde yayın hayatına başlayan İktibas Dergisi, 2010 yılından itibaren internet üzerinden de yayına başlamıştır. Ankara’da faaliyetini sürdüren İktibas Dergisi, halen ilk kurulduğu büroda okuyucularını ve yazarlarını ağırlamaya devam ediyor. İktibas bürosunda bulunan lokalde günlük gazeteleri ve çeşitli dergileri okuma imkanı da bulunuyor.
Adres :
Tuna Cd. 14 / 3 Kızılay 06420 Yenişehir ANKARA
İletişim :
0312 435 37 60 - iktibas@yahoo.com
Hesap Numaralarımız :
Anlam Basın Yayın
Kuveyt Türk Ankara Kızılay Şubesi
IBAN: TR80 0020 5000 0936 7806 1000 01
Hesap No (TL) 93678061-1
Hesap No(Euro) 93678061-101 BIC-SWIFT: KTEFTRISXXX
Güncel
Çin emperyalizmi ABD ve İngiliz emperyalizminden daha mı insaflı?
Güncel
2 Aralık 2021
Sebastian Kurz politikaya veda etti!
--
2 Aralık 2021
Abe, Tayvan konusunda ABD Başkanı gibi konuşunca Çin'den sert tepki geldi
Güncel
2 Aralık 2021
BM yoksullara yardım için 41 milyar dolar istedi
Güncel
2 Aralık 2021
Almanya'da yeni hükümet: NATO'ya sadakat öncelikli
Güncel
2 Aralık 2021
Zengezur koridorunun önemi
Güncel
2 Aralık 2021
"Selam Tevhid" davasının gerekçeli kararı
--
2 Aralık 2021
Cumhuriyet Üzerine
Güncel, Hüseyin Alan, YAZARLAR
2 Aralık 2021
İktibas'ın Aralık sayısı çıktı
Güncel, SS
2 Aralık 2021
Hatıralar Eşliğinde, Ahmed Kalkan Hocaya Tanıklığım
Güncel, Şükrü Hüseyinoğlu, YAZARLAR
2 Aralık 2021
Site İçeriğinin Kullanımı
Sitede yer alan tüm içeriğin telif hakları www.iktibasdergisi.com’a aittir. www.iktibasdergisi.com sitesinde yer alan bütün yazılar, materyaller, resimler, ses dosyaları, animasyonlar, videolar, dizayn, tasarım ve düzenlemelerimizin telif hakları 5846 numaralı telif hakları yasası gereğince koruma altındadır. Site içeriği, İktibas Dergisi veya iktibasdergisi.com’un yazılı izni olmaksızın ticari olarak herhangi bir şekilde kopyalanamaz, dağıtılamaz, değiştirilemez, yayınlanamaz. Site içeriği, fikri amaçlı olarak, ancak kaynak belirtilmek suretiyle kopyalanabilir ve kullanımı mümkündür. Aksine davranıldığı takdirde yasal işlemleri başlatma hakkı İktibas Dergisi veya iktibasdergisi.com’a aittir.
Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumlardan, yazarları sorumludur. İktibas imzalı yazılar ise dergimizi ve sitemizi bağlamaktadır. www.iktibasdergisi.com hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman site içeriğinde değişikliğe gitme, yazı ve yorumları yayından kaldırma hakkına sahiptir.