Türkiye’de Milli Tarih Tezi ve Mahfi Eğilmez’in “Değişim Sürecinde Türkiye” Kitabının Eleştirisi – Cihan Güneş
17 Ağustos 2021
Amaçlara Göre Okumak
26 Mart 2021
English
Arşiv
Kâzım Berzeg Arşivi
.: Serdar Korucu
AYM’nin paradigma değişimi
Serdar Korucu 12 Mayıs 2016	Düşünce Özgürlüğü, Yazarlar
ÖZELLİKLE AYM Başkanı Prof. Dr. Zühtü Arslan’ın konuşmasında Mahkeme’nin son yıllarda geçirdiği paradigma değişimi çarpıcı bir netlikle gözler önüne serildi. Bireysel başvuru denetiminin kabulüyle birlikte AYM’nin toplumsallaşmaya başladığını vurgulayan Arslan; bugün gelinen noktada Mahkeme’nin, günlük hayatta herkesin karşılaşabileceği sorunlara temas ettiğini vurguladı. Arslan’a göre doğası gereği “hak eksenli” yaklaşımı zorunlu kılan bireysel başvuru, Mahkeme’nin norm denetimini de etkilemekte ve bu alanda da hak ve özgürlüklere öncelik veren bir yaklaşımın benimsenmesini sağlamaktadır.
Mahkeme’nin konumu
Zühtü Arslan’ın bu sözleri, AYM’nin siyasal sistem içindeki konumunu netleştirmesi bakımından oldukça anlamlı. Mahkeme’yi temsil yetkisine sahip olan Sayın Başkan, artık kendilerini demokratik karar alma sürecine müdahale eden bir vesayet kurumu olarak görmediklerini, hak ve özgürlükleri önceleyen bir yaklaşıma sahip olduklarını bu konuşmasıyla net bir biçimde ifade etmiş oldu.
AYM’nin son yıllarda verdiği pek çok karar da bu konuşmanın içi boş bir temenniden ibaret olmadığını gösteriyor. Geçmişte kanunların kamu yararına uygun olup olmadığını denetlerken kendi kamu yararı tanımını TBMM’ye dayatan Mahkeme; bugün verdiği kararlarda, bariz bir keyfilik olmadığı sürece yasama iradesi kamu yararına uygun kabul edilmelidir diyor. Geçmişte Anayasada yer almayan birtakım ölçütler belirleyerek buna göre denetim yapan ve iptal kararları veren Mahkeme, bugün kaynağını Anayasadan almayan denetim yetkilerini kullanmayı reddediyor. AYM bugün, TBMM’nin siyasi takdir yetkilerine müdahale etmekten kaçınan bir noktaya doğru evrilmiş durumda.
Geçmişi terk etti
Öte yandan AYM, laiklik gibi resmi ideolojinin kavramsal araçları söz konusu olduğunda da geçmişte benimsediği dayatmacı anlayışı çoktan terk etmiş görünüyor. Geçmişte laikliği kamusal alanın tüm dini sembollerden arındırılması olarak algılayan AYM, bugün bu kavramı din ve vicdan özgürlüğü çerçevesinde ele alıyor. Nitekim başörtüsü sebebiyle duruşmalara girme imkanından yoksun bırakılan bir avukatın yaptığı başvuruyla ilgili kararında Mahkeme, konuyu hak eksenli bir yaklaşımla ele almış ve avukatın talebini haklı bulmuştur (Bkz. Tuğba Arslan, B. No: 2014/256, 25/6/2014). Kamuoyunda “4+4+4” formülüyle bilinen ve eğitim sisteminde kapsamlı bir değişiklik öngören kanunla ilgili kararında da Mahkeme, zorunlu nedenler olmadıkça bireylerin din ve vicdan özgürlüğüne müdahale edilemeyeceğini ifade etmiştir (Bkz. AYM E.2012-65, K.2012-128, 20/9/2012).
Bugün gelinen noktada AYM, evrensel hukuk ilkelerini daha önce hiç olmadığı kadar dikkate alıyor ve kararlarını bu temel üzerine inşa etmeye çalışıyor. Skandal niteliğinde birtakım kararlar yoluyla siyaseti ve toplumu biçimlendirmeye çalışan bir Mahkeme artık yok.
Bu paradigma değişimi, AYM’nin zaman zaman hatalı kararlar alabileceği ihtimalini ortadan kaldırmıyor. AYM de dünyadaki tüm diğer yüksek mahkemeler gibi hatalı kararlar alabilir, bazı toplumsal çatışma konularında taraf tuttuğu izlenimine yol açabilir. Örneğin Twitter kararının başvuru tarihinden itibaren yalnızca 9 gün içinde sonuçlandırılması, Can Dündar kararının yine çok kısa bir süre içinde ve ikna edici olmayan birtakım gerekçelerle sonuçlandırılmış olması bu bakımdan izaha muhtaçtır.
Buna benzer durumlarda AYM’yi eleştirmek elbette meşru ve gereklidir. Ancak hatalı bir karar nedeniyle geçmişin tüm günahlarını bugünkü Mahkeme üyelerine yüklemek en hafif tabiriyle haksızlıktır. AYM üyeleri bir süreden beri resmi ideolojinin militanı olmak yerine hak ve özgürlüklerin güvencesi olarak anılmak istiyor. Bu çabayı görmeden Mahkeme hakkında yapılan yorumlar ise haliyle sığ ve eksik kalıyor. Geçtiğimiz aylarda Can Dündar ve Erdem Gül kararına karşı verilen tepkilerin büyük bir kısmı bu bakımdan sorunluydu. Şahsen benim de hatalı olduğuna inandığım bu karar üzerinden AYM’ye verilen tepkiler o kadar ölçüsüzdü ki, vesayet rejimini geriletmek bakımından son yıllarda elde edilen kazanımların neredeyse tamamı yok sayıldı.
Herkesin çaba göstermesi gerek
AYM’nin siyasal sistem içindeki konumu bakımından elde edilen başarının böylesine toptancı bir yaklaşımla görmezden gelinmesi ülke adına oldukça üzücü. Ancak bu üzücü tablonun da bize öğretecekleri var: AYM’deki paradigma değişiminin tam olarak anlaşılabilmesi için hepimizin çaba göstermesi gerekiyor. AYM kararlarını konu alan çalışmaların artması, toplumsal hayata temas eden Mahkeme kararlarının daha çok gündeme gelmesi gerekiyor. Ayrıca hak eksenli bir yaklaşımın benimsenmesi konusunda AYM’nin daha fazla cesaretlendirilmesi ve muhtemel hatalı kararlar karşısında daha soğukkanlı tepkiler verilmesi gerekiyor. AYM’nin post-vesayet döneminin yüz akı olabilmesi için hepimize büyük sorumluluk düşüyor.
Yeni Yüzyıl Gazetesi, 03.05.2016
2016-05-12
Serdar Korucu
Ara
Arama:
Serdar Korucu
OHAL KHK’ları ve Siyasî Sağduyu
Sistem değişikliği niçin gerekli?
Anayasa Değişiklik Teklifi Neler Getirecek? – Serdar Korucu
Başkanlık tartışmalarında standart bir liberal yaklaşım mümkün mü?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin başarısını sürdürülebilir kılmak
Anayasa Mahkemesi’nin Can Dündar kararı ve ikna edici olmayan gerekçe sorunu
All Posts (7)
Yazarlar
Ahmet B. Arpa
Alim Yılmaz
Arda Akçiçek
Atilla Yayla
Bahattin Karademir
Berk Ünlü
Burak Ertaştan
Can Beysanoğlu
Cemal Fedayi
Emre Turku
Hakan Şahin
Haldun Barış
Hamza Al
Harun Kaban
Hasan Yücel Başdemir
Mahmut Özdemirkol
Mehmet Ali İlkaya
Melik Nazır Esirci
Mustafa Ali Aykol
Nihat Kaya
Özlem Çağlar Yılmaz
Sadi Yumuşak
Tanel Demirel
Tayfun Gümüş
Ünsal Çetin
Yasemin Abayhan
Yavuz Selvi
Yenal Berzeg
Yorum Analiz
Son Eklenenler
İlgi Görenler
MeetMe become a social network website that provides your a method to speak, meet appreciate your self with new-people
29 Kasım 2021	
Which is the top international dating site.How most schedules before end dating people.
29 Kasım 2021	
J’ai maitrise quelques temps de reponse doit squatter une priorite des prestations Clients
29 Kasım 2021	
What exactly is doubletake okcupid. OKCupid’s DoubleTake aspect was created to support you in finding an accommodate.
29 Kasım 2021	
Some Interesting internet dating Statistics Since I know many of you date on line, i love to throw in s
29 Kasım 2021	
Sosyalist Katil Che Guevara’dan 10 Dehşet Verici Alıntı
29 Ağustos 2016	
Kadınlar Ne Zaman Eşlerini Aldatır?
4 Nisan 2016	
15-16 Temmuz Şanlı Direnişi’nden Dersler ve Gözlemler
17 Temmuz 2016	
Bu Yazım Siz Kötülere
13 Ekim 2015	
Şanlı Direniş Şanlı Millet
1 Ağustos 2016	
Pirireis Ankara Web Tasarım
© 2015 Hür Fikirler’de yayınlanan yazıların tüm hakları saklıdır. Yayınlanan yazılarda ileri sürülen görüşler ve yazıların bütün hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir. Sitemizde alıntılanmış olan yazıların kaynakları belirtilmiştir.