Gelir dağılımımın sürekli bozulduğu ve tekelleşmenin hâkim olduğu bir sistemde israf önlenemez. İsraf ve yoksulluk birbirini doğuran iki dinamiktir ve bunlar kapitalizmin özüdür. Kapitalizmin iktisadi anlatısının özünü oluşturan geleneksel hâkim iktisat anlayışı, onun bir kıtlık ekonomisi olduğunu söyler ki bu doğrudur. Kapitalizm kıtlık meydana getirir. Metaların (ticarete konu olan malların) kullanım değil ama değişim değerlerinin geçerli olması ve bunun üzerinden fiyatlandırılması bolluk değil kıtlık ortaya çıkarır.
Bunun dışında Bediüzzaman’ın ecir (ücret) devri dediği kapitalizmin en önemli sorunlarından birisi talep yetersizliğidir. Krizlerin en önemli nedenlerinden birisi talebin, belli bir doygunluk noktasından sonra, giderek artan bir hızla düşmesi ve atıl kapasitelerin oluşmasıdır. Sistemin özgün işleyişinden kaynaklanan bu hastalıklı durumu gidermek için, kapitalizm aşırı tüketimi pompalamakta ve israfı teşvik etmektedir. Ayrıca talep düşüşü ve emeğin verimliğindeki azalışa paralel olarak, kâr oranlarının düşmesi de sistemde faiz üzerinden sağlanan aşırı finansallaşma ile telafi edilmektedir.
O halde tam burada karşımıza iki önemli sorun ortaya çıkmaktadır. Bunlardan birincisi kapitalizmin anarşik işleyişi ve bu işleyişin tekelci bir yapıya evrilerek krizi sürekli bir hale getirmesidir. Ancak bu sürekliliğe dönüşen sorunun halli için sistem, faizin başrol oynadığı bir tekelci finansal düzenlemeyle üretim alanlarından çekilerek finansallaşmayı ekonominin tüm alanlarına yaymakta ve ekonomideki üretim faktörlerinin aldıkları pay, atıl sermaye lehine, faiz aracıyla sürekli artmaktadır. Bu da ikinci önemli sorunumuzdur ve şüphesiz ki bu durum sürdürülebilir bir durum değildir.
O halde ilk hareket noktamız en azından temel ihtiyaç mallarında bir bolluk ekonomisi oluşturmak olmalıdır. Yani yeme, içme, sağlık, eğitim, barınma vb. temel insani mal ve hizmetler meta değil, birer ihtiyaç maddesi olarak ekonomide yerlerini almalıdırlar. Çalışamayanlar bu mal ve hizmetlere sivil-kamusal girişimlerle ulaşmalıdır. Bu mümkündür. Ama bu, ancak adil paylaşımı mümkün kılacak bir iktisadi düzen ile olur.
Yazıyı paylaş:
Benzer İçerikler
Ocak 2017 481. Sayı
Açlık, Yoksulluk, Yardımlar
Ayten Yadigâr
İstatistik verileri insana dair meseleleri anlamamızda tek başına yeterli değiller ama bazı…
Mayıs 2017 485. Sayı
İsraf, Bereketi Öldürür
Prof. Dr. Faruk Beşer
İsraf, Kuranı Kerîm’in temel kavramlarından biridir ve haddi aşmak, sınırı geçmek demektir.
Mart 2016 471. Sayı
Gel De İsraf Et!
Mükerrem Cahide Saraoğlu
Bizden istenen şey açık: sürekli “israf” etmemiz…
Ekim 2013 442. Sayı
İsraf Ve Kapitalizm
Prof. Dr. Faruk Beşer
İsraf, Kuranı Kerim’in temel kavramlarından biridir ve haddi aşmak, sınırı geçmek demektir.
Ocak 2008 373. Sayı
“İktisat Risalesi” Yazıları-4 / İsraf ve Savurganlık (Tebzir)
Sami Uslu
İktisat Risalesi'nin ekonomi öğretisine yap dediği iktisat ve kanaat, yapma dediği ise, israf ve…
Yazarın Diğer Yazıları
Tümünü Göster
Kasım 2021 539. Sayı
Şiir
Zafer Araştırma Grubu
Ekim 2021 538. Sayı
Söz / Selahaddin Şimşek
Zafer Araştırma Grubu
Temmuz 2021 535. Sayı
Arka Kapak
Zafer Araştırma Grubu
Hakkımızda
BİLİM ARAŞTIRMA
KÜLTÜR SANAT DERGİSİ
Adres: Zafer Dergisi
Adapazarı, Sakarya, Türkiye
+90 (549) 505 60 01 - 02 - 03
Bizi Takip Edin
Bağlantılar
Anasayfa
Dergiler
Yazarlar
Abonelik
Hakkımızda
İletişim
MOBİL UYGULAMALARIMIZ
Güvenilir
Bu sayfa ile kullanıcı arasında transfer edilen tüm veriler, 128bit SSL ile şifrelenerek korunmaktadır.