Genellikle “kan emici”, “korkunç”, “saça dolanan”, “uçan fare” gibi sevimsiz isim ve sıfatlarla anılan yarasalar, birçok açıdan eşsiz özellikler taşıyor ve doğada son derece önemli roller üstleniyorlar.
Atlas Arşivinden:
Yazı ve Fotoğraflar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH ÇORAMAN
BÜTÜN YARASALAR KANLA MI BESLENİR?
Yarasaların çoğu böcekle besleniyor ve akşam ortaya çıkan sinek, güve gibi canlıları yiyor. Bazı türler bir gecede binlerce sinek yakalıyor ve böcek nüfusunun kontrol altında kalmasını sağlıyor. Türkiye’deki yarasaların biri hariç tamamı böcekçil. Geri kalan tek tür de bir meyve yarasası. Polenlerle, kurbağalarla, balıklarla beslenen uzmanlaşmış türler de var. Beslenme tarzından ötürü en meşhur olan vampir yarasalar ise, bin 400’den fazla yarasa türü arasında sadece üç tür tarafından temsil ediliyor. Kanla beslenen üç tür Orta ve Güney Amerika’da yaşıyor. (en üstteki fotoğraf: ROLF NUSSBAUME)
DÜŞÜK ENERJİ TÜKETİMİ
Yarasaların metabolizma hızı yüksek. Ancak kış uykusuna yattıklarında enerji tüketimlerini azaltmak için metabolizmalarını düşürürler. Vücut sıcaklıkları ortam sıcaklığına kadar düşer ve kalpleri dakikada sadece birkaç defa çarpar.
ŞAŞIRTICI YAŞAM SÜRESİ
Büyük hayvanlar genellikle daha uzun, küçük türler daha kısa yaşar. Ağırlığı sadece 7 gram olan sakallı yarasanın (Myotis brandtii) doğada tespit edilen en yaşlı bireyi ise 41 yaşına kadar yaşamış! Doğal avcılarının azlığı, erişkinliğe ulaşmalarının uzun sürmesi veya kış uykusuna yatmaları bunu açıklayabilir. Hücre yaşlanmasını geciktiren genetik özellikleri ve kanser oranlarının düşüklüğü de araştırılıyor. Uzun yaşamalarını sağlayan mekanizmalar kanserli hücreleri de engelliyor olabilir mi?
BOY BOY YARASA VAR
Bilinen en küçük yarasa türü olan yabanarısı yarasası (Craseonycteris thonglongyai) yaklaşık 3 cm uzunluğunda ve 2 gram ağırlığında; sadece en küçük yarasa değil, aynı zamanda en küçük memeli türlerinden biri. Dünyanın en büyük yarasası ise altın-taçlı uçan tilki (Acerodon jubatus). Bu meyve yarasasının kanat açıklığı 1.7 metreyi ve ağırlığı 1.4 kiloyu bulabiliyor.
KOCAMAN KULAKLARI YÖN BULMAYA YARIYOR
Ekolokasyon, sesle yön bulma anlamına geliyor. Meyve yarasalarının bir kısmı hariç yasalar mutlak karanlıkta yollarını ve avlarını bizim duyamadığımız yüksek frekanslarda sesler çıkararak buluyor. Bu ses dalgalarının duvarlar ve avlarından geri gelen yansımalarını dinleyerek, etrafın üç boyutlu haritasını çıkarabiliyorlar. Bu yüzden genellikle kocaman kulakları var.
HAYIR, KÖR DEĞİLLER!
Genel kanının aksine yarasalar kör değil ve hatta gayet iyi gören gözleri var. Ancak çoğunluğu gece besleniyor ve özellikle mağaralar da yaşayan türler, kelimenin tam anlamıyla zifiri karanlıkta yaşıyor. Eğer bir mağaranın derinliklerine girip tüm ışıkları kapatırsanız, mutlak karanlığı tecrübe edebilirsiniz. Hiçbir ışık kaynağı olmadığı için gözleriniz evdeki gibi karanlığa alışamaz ve ne yaparsanız yapın hiçbir şey göremezsiniz. Yarasaların buna çözümü, yönlerini sesle bulmak olmuş.
UÇABİLEN TEK MEMEL
Yarasalar, aktif uçuş yeteneğine sahip olan tek memeli grubu. El parmakları bizimkilere benziyor, ama uzunlukları neredeyse vücutları kadar. Parmaklarının arası ayaklarına kadar uzayan ince zar gibi bir deriyle birleşmiş. Meksika serbest-kuyruklu yarasası (Tadarida brasiliensis), saatte 160 kilometre hıza ulaşabiliyor; dünyanın en hızlı memeli türü.
ATLAS · OCAK 2021
yarasalar	
0 yorum
2	
FacebookTwitterPinterestEmail
Sonraki Yazı
Vahşi eğlence
Önceki Yazı
ATLAS’IN ÖZEL TATİL SAYISI ÇIKTI! 4 MEVSİM TÜRKİYE
Benzer Yazılarımız
Yakın Plan: Yarasalar
5 Temmuz 2021
Oumuamua, Dünya dışı yaşam kaynaklı mı?
4 Haziran 2021
Okyanustaki Fabrika
4 Mayıs 2021
Uçarken uyuyan kuşlar
8 Mart 2021
Nobel’e uzanan asırlık yolculuk: Kara delikler
2 Mart 2021
En büyük bilim seyyahı: Alexander von Humboldt
18 Şubat 2021
Okyanuslarla kaplı eski Venüs
3 Şubat 2021
Güneş ve komplo teorileri
28 Ocak 2021
Ay’ın kokusu üretilebilir mi?
27 Aralık 2020
Prof. Dr. Celâl Şengör ile Türkiye Deprem Atlası...
16 Aralık 2020
Yorum Yap Yanıtı İptal Et
Bir sonraki yorumumda adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.
Δ
ARA
ATLAS’I CEBİNİZDE TAŞIYIN
Atlas Keşif Gezileri
Atlas, okurları için en güzel doğa ve kültür rotalarını derliyor.
Hollanda: Su ülkesi
Yünün Yolculuğu: Avustralya - İtalya - Türkiye
Akdeniz manzarası eşliğinde Likya Yolu
FOTOĞRAF GALERİSİ
Fotoğraf galerisi için tıklayın.
VİDEO GALERİSİ
Video Galeri İçin Tıklayın
Diğer Doğan Burda Siteleri:
Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decoration | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello! | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Tempo | Yacht Türkiye