The Otolith Group’un 2010 tarihli Hydra Decapita [Kesik Başlı Hydra] video işinden bir kare. MACBA Collection. MACBA Foundation izniyle. ©The Otolith Group
Açık Sinema
SALT’ın Kara Atlantis programı, derinliklere gömülmüş karanlık tarihlerden yakın geleceğe dair öngörülere, denizden kaynak alan üretimlere yoğunlaşıyor. The Otolith Group, Sophie Mallett, Halil Altındere ve Agnieszka Polska’nın birer video işiyle Jean Painlevé’nin bir filminin yer aldığı program, 6 Nisan’da Ayesha Hameed’in deneysel sunum-performansıyla başlayacak.
Sunum-performans: Black Atlantis: Retrograde Futurism [Kara Atlantis: Geçmişe Dönük Fütürizm]
Londra’daki Goldsmiths University’de eğitmen, sanatçı ve yazar Ayesha Hameed, sınırlar ve göç meselelerinin yanı sıra, Atlantik dünyasının şekillenmesinde kölelik ve köle ticaretinin rolüne işaret eden “Kara Atlantik”in görsel kültürlerdeki yeri üzerine çalışıyor. Hameed’in Black Atlantis [Kara Atlantis] sunum-performansının 2018 tarihli beşinci bölümü Retrograde Futurism [Geçmişe Dönük Fütürizm], 29 Nisan 2006’da Barbados açıklarında sürüklendiği fark edilen, altı metrelik bir “hayalet gemi” hakkında işitsel ve görsel bir deneme niteliği taşıyor. Senegal, Gine Bissau ve Gambiya’dan Cape Verde’ye gelen, Noel günü 890 sterlin karşılığında Kanarya Adaları’na doğru yola çıkan ve dört ay sonra cesetleri bulunan göçmenlerin hikâyelerindeki bilinmezler etrafında geçmişin yeniden inşası fikrini sorguluyor.
Gösterim: Hydra Decapita [Kesik Başlı Hydra]
Anjalika Sagar ve Kodwo Eshun tarafından 2002’de Londra’da kurulan sanatçı kolektifi The Otolith Group‘un 2010 tarihli bu video işi, Detroit çıkışlı tekno ikilisi Drexciya’nın Afrofütürist teorilere dayanan pratiğinden yola çıkar. Grubun 1997’de yayımlanan The Quest albümlerine göre Drexciya, Atlas Okyanusu’nu geçen köle gemilerinden atılan hamile kadınların doğmamış çocuklarıyla kurulmuş bir su altı ülkesidir. The Otolith Group, 1871’deki Zong gemisi davasına odaklanan Hydra Decapita [Kesik Başlı Hydra] işinde, bu hayalî dünyayı bir çıkış noktası alarak küreselleşme, kapitalizm ve iklim değişikliği kavramlarını inceler; finans, ölüm, soyutlama ve dil arasındaki ilişkilere bakıyor.
Gösterim: Our Gelatinous Past [Jelatinli Geçmişimiz]
Sanat pratiğini Londra’da sürdüren Sophie Mallett, 2018’de ürettiği bu işinde, deniz suyu sıcaklığının yükselmesi ve aşırı avlanmadan dolayı denizanası nüfusunun gitgide artmasının olası sonuçlarını araştırıyor. Denizanalarının tarih öncesi devirlerde denizlere hükmettiğini hatırlatan kurgu belgesel, su altının dayanıklı ve fırsatçı vârislerinin yeni jeopolipotik döneme yön vermesini sağlayan stratejilerini inceliyor.
Gösterim: Acéra ou Le bal des sorcières [Akera veya Cadılar Dansı]
Su altı faunasına dair üretimleriyle tanınan fotoğrafçı ve yönetmen Jean Painlevé (1902-1989), bu filmini Fransa’nın Bretonya bölgesinde çekti. Bilimsel araştırmaları avangart sanat pratiğiyle buluşturan 1978 tarihli iş, çapı beş santimetreyi bulan, küre biçimindeki deniz yumuşakçası akeranın danslarını kayıt altına alıyor. Akeraların ahenkli salınımlarına, besteci Pierre Jansen’in dramatik melodileri eşlik ediyor.
Gösterim: Siren
Sanatçı Halil Altındere‘nin video işi Siren (2016), trans aktivist Belgin Çelik’in, Anadolu’daki gezici panayırlarda deniz kızı kostümüyle gösteri yaptığı zamanlara dair bir monoloğuyla başlıyor. Bu hikâyeden esinlenen iş, düşük bütçeli aksiyon filmlerini andıran bir su altı kovalamacasına dönüşüyor.
Gösterim: Ask the Siren [Deniz Kızına Sor]
Bilgisayar üretimi görüntülerle çalışan Agnieszka Polska, 2017 tarihli işinde, deniz kızı figürünü Polonya’nın kimlik krizinin bir sembolü olarak konumluyor. Bu efsanevi imgenin başkent Varşova’nın amblemi olmasından hareketle sanatçı, mit, tarih ve siyaset odağında, 10. yüzyılda Slav pagan inanışının yok edilerek Hristiyanlık’ın yayılışını sorguluyor.
SALT Beyoğlu’ndaki Açık Sinema’da düzenlenen Kara Atlantis programı ücretsizdir.
5224 sayılı kanunun 18.01.2019’da değiştirilen 7. maddesine göre, değerlendirme ve sınıflandırması yapılmamış olan sinema filmleri; festival, özel gösterim ve benzeri kültürel ve sanatsal etkinliklerde ancak 18+ yaş işareti ile gösterilir.