Kayseri merkez ilçesi olan Kocasinan Gevher Nesibe Mahallesi’nde Gıyasiye ve Şifahiye medreselerinin güney batısında bulunan Avungu Medresesi Gevher Nesibe Şifahânesi diğer adı ile Çifte Medrese’nin yakınında yer almasından ve ona olan benzerliğinden dolayı dönem olarak XIII. yüzyılın başlarına ait olduğu düşünülür. Mimarının belirsiz olduğu medrese tek katlı ve Selçuklu mimari özelliklerini yansıtır. İsminin nereden geldiği belli olmayan medresenin mevcut ismi ile argın argıncık isimleri arasında çeşitli tarihçiler tarafından da bağ kurulmaya çalışılır. Öte yandan avgunu ya da abgın kelimelerinin de Kayseri çevresinde kale veya su kaynağı anlamında kullanıldığı bilinir. Yakın bir zamana kadar son derece oldukça harap bir halde olan ve evler arasına sıkışmış durumda bulunan yapı, son yıllarda onarıldı. Medrese çevresinde de yapılan çeşitli çalışmalar sayesinde yapı daha görünür bir hale geldi.
Günümüzde kitapçı olarak kullanılan yapı kesme taştan inşa edilmiş bir medresedir. İki büyük eyvanlı ve revaklı avlusunun üzeri açık bir binadır. Giriş eyvanının hemen bitişiğinde tonozlu ve dar yan eyvanlarla dört eyvanlı şemayı devam ettiren özellikler göstermekte ise de bu yan eyvanlardan doğudakinin oda olması muhtemeldir. Diğer Kayseri Selçuklu medreselerinde eyvan önlerinde de geniş kemerli revak parçaları bulunur. Avgunu medresesinde aynı şekilde bu revak parçaları yer alır, kuzeybatı köşesinde ise sekizgen gövdeli, piramit külâhlı kümbeti bulunur.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Altun, Ara, Avgunu Medresesi, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1991, c.4, sf. 116
Boy, Arzu, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 1, Sf. 65- 66
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
Avgunlu Medresesi
Kayseri merkez ilçesi olan Kocasinan Gevher Nesibe Mahallesi’nde Gıyasiye ve Şifahiye medreselerinin güney batısında bulunan Avungu Medresesi Gevher Nesibe Şifahânesi diğer adı ile Çifte Medrese’nin yakınında yer almasından ve ona olan benzerliğinden dolayı dönem olarak XIII. yüzyılın başlarına ait olduğu düşünülür. Mimarının belirsiz olduğu medrese tek katlı ve Selçuklu mimari özelliklerini yansıtır. İsminin nereden geldiği belli olmayan medresenin mevcut ismi ile argın argıncık isimleri arasında çeşitli tarihçiler tarafından da bağ kurulmaya çalışılır. Öte yandan avgunu ya da abgın kelimelerinin de Kayseri çevresinde kale veya su kaynağı anlamında kullanıldığı bilinir. Yakın bir zamana kadar son derece oldukça harap bir halde olan ve evler arasına sıkışmış durumda bulunan yapı, son yıllarda onarıldı. Medrese çevresinde de yapılan çeşitli çalışmalar sayesinde yapı daha görünür bir hale geldi.
Habil ile Kabil
İslami kaynaklarda Habil olarak zikredilen kelimenin aslı İbranice Hebel olup Kabil olarak geçen kelimenin aslı ise, Tevrat’ın Türkçe tercümesinde Kain şeklinde belirtilmekle birlikte İbranice’de Ķayin’dir. Tevrat’a göre Kabil Hz. Adem ile Havva’nın ilk, Habil ise ikinci oğludur. Habil koyun çobanı, Kabil ise çiftçi olmuş, bir müddet sonra Kabil toprağın mahsulünden, Habil de sürünün ilk doğanlarından ve yağlarından rabbe takdime sunmuş, fakat rab Habil’in takdimini kabul etmiş, Kabil’inkine bakmamıştır. Buna çok öfkelenen Kabil, rabbin ikazına rağmen kardeşi Habil’i öldürmüştür. Bunun üzerine rab Kabil’in toprak tarafından lanetlendiğini, yeryüzünde kaçak ve serseri olarak yaşayacağını bildirmiş, ancak bu suç sebebiyle öldürülme ihtimaline karşılık kendisine güvence vermiştir. Bundan sonra Kabil Aden’in doğusundaki Nod diyarında yaşamıştır. Bu hadisesi Kur’an-ı Kerim’de isim verilmeden şu şekilde nakledilir: “Onlara Adem’in iki oğlu hakkındaki haberi gerçek olarak oku. Hani her biri birer kurban sunmuşlardı da birinden kabul edilmiş, ötekinden kabul edilmemişti. -Kurbanı kabul edilmeyen-, ‘Seni öldüreceğim’ demişti. O da, ‘Allah sadece muttaki olanlardan kabul eder. Andolsun sen beni öldürmek için bana elini uzatsan da ben seni öldürmek için elimi uzatmam. Ben âlemlerin rabbinden korkarım. Ben dilerim ki sen benim günahımı da kendi günahını da yüklenesin ve cehennem halkından olasın. Zalimlerin cezası budur’ dedi. Nefsi kendisini kardeşini öldürmeye yöneltti ve nihayet onu öldürdü; böylece ziyana uğrayanlardan oldu. O anda Allah bir karga gönderdi. Karga ona, kardeşinin cesedini nasıl gömeceğini göstermek için yeri eşeliyordu. ‘Yazık bana, şu karga kadar bile olmaktan, kardeşimin cesedini gömmekten âciz miyim!’ dedi; sonunda da pişmanlık duyanlardan oldu” (el-Mâide 5/27-31).
Fahrettin Yıldız
Arap dili ve İslam dini üzerine çalışmalarıyla bilinen Fahrettin Yıldız, Mardin’in Midyat ilçesinde dünyaya geldi. Babası fahri imamlık yapan Molla Abdullah Arnâsi olan Yıldız, soyu Hz. Hüseyin’e dayandığı için ailesi seyyid olarak bilinir. Öğrenim hayatına görece geç başlayan Fahrettin Yıldız, Batman Beşiri bölgesinde müderrislik yapan Molla Hasan Tilmizi’den ve bölgedeği diğer bilinen âlimlerden dersler aldı. Düzenli medrese eğitimi görmemesiyle birlikte güçlü hafızası ve ders okuması sayesinde bu eksikliği gidermeyi başardı. Yakın arkadaşları ve çevresindeki kişiler tarafından söylenenlere göre metni bir defa okumasıyla ezberleme yeteneğine sahiptir.
Mehmed Emin Rauf Paşa
İstanbul’da yetişmiş ve kalem terbiyesi görmüş, devletin iç ve dış işlerini bilen bir kişi olarak Rauf Paşa II. Mahmud döneminde iki, Abdülmecid devrinde üç olmak üzere toplam beş defa sadrazamlık yaptı. Sadâret Mektûbî Kalemi’nde yetişti. Devrin nüfuzlu şahsiyeti Hâlet Efendi’nin tesiriyle azledilip müsâdereye uğramaksızın Sakız Adası’na sürüldü. Toplam on beş yıl sadrazamlıkta bulunmuş oldu. İlk sadâreti sırasında gayretli bir devlet adamı izlenimi verdi, bununla birlikte perde arkasından devlet işlerini yürütmekte olan Hâlet Efendi ile kısa zamanda anlaşmazlığa düştüğünden etkili bir icraatta bulunamadı. Hâlet Efendi onun azliyle yetinmeyip idamına çalışmışsa da II. Mahmud bunu engelledi ve Sakız’a sürgüne göndermekle yetindi. Rauf Paşa ilk sadâretindeki bu olayı, azledilen sadrazamların idam edilmek üzere götürüldükleri sarayın balıkhanesine yollandığı, ancak Sultan Mahmud’un “uzun boylu ve yakışıklı simasında güzel bir görüntü veren kallâvîsine işareten” idamına izin vermediği şeklinde hikâye ederek aktarırdı. Rauf Paşa diğer sadâretleri döneminde gevşeklik derecesinde, eylemsiz ve dönemin Hüsrev, Serasker Rızâ, Damad Mehmed Ali, Tophane Nâzırı Damad Fethi ve nihayet Mustafa Reşid paşalar gibi nüfuzlu şahsiyetlerinin dümen suyunda giden bir tavır ortaya koydu.
I. Alâeddin Keykubad
Adil, ciddi ve otoriter bir hükümdar olan Alâeddin Keykubad babasının ölümünün ardından ağabeyi İzzeddin Keykâvus’un devlet erkânı tarafından sultan ilân edilmesi üzerine ağabeyinin hükümdarlığını kabul etmedi. İttifakına aldığı Ermeni Kralı Leon ve Erzurum meliki olan amcası Mugīsüddin Tuğrul Şah ile birlikte Kayseri’yi muhasara etti. Ancak sonuç alamayıp Ankara Kalesi’ne çekildi, erzak stoku tükenince kendisine ve Ankara halkına zarar verilmemesi şartıyla teslim oldu ve hapse atıldı. İzzeddin Keykâvus kardeşini öldürmek istediyse de hocası buna engel oldu. Keykubad, İzzeddin Keykâvus’un vefatı üzerine hapisten çıkarılıp Sivas’ta hükümdar ilân edildi. Keykubad’ın ilk icraatı Eyyûbîler’le bozulmuş olan münasebetleri düzeltmek oldu. Yaklaşmakta olan Moğol istilâsına karşı tedbir olarak Konya, Sivas ve Kayseri’yi sağlam surlarla çevirtti. Alanya’yı fethetti, Türk denizciliğinin ilk döneminde önemli bir yeri olan Alanya’da bir tersane inşa ettirdi. Keykubad tâbilikten ayrılıp bağımsızlık isteyen Mengücükoğulları Beyliği’ni ortadan kaldırdı. Divriği hariç bütün Mengücüklü ülkesini Selçuklu topraklarına kattı.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun
ANASAYFA
HABERLER
ANSİKLOPEDİ
MAKALELER
RESİMLERLE TARİH
RÖPORTAJLAR
ARŞİV
GİZLİLİK
HAKKIMIZDA
KÜNYE
İLETİŞİM
REKLAM
TARİH
İLETİŞİM FORMU
'Bilge Ansiklopedi' parolası ile yayın hayatına başlayan Beyaz Tarih bilgiye ulaşabileceğiniz en hızlı ve en güvenli internet adresidir. Tarihi ve güncel konular üzerine özel hazırlanmış dosyalar, makaleler, haberler, kültür-sanat yayınları ve ansiklopedi maddeleri ile akademisyenlerin yazıları eşliğinde yaşanmış tarihi öğrenmek adına gerçeğe vakıf olacağınız bir tarih platformudur.'