15 yıl sigortalılık ve 3 bin 600 gün koşulunu tamamlayanlar kıdem tazminatını alabiliyor. Bu şekilde işten ayrılan başka bir işyerinde çalışmaya başlarsa, patron parayı geri isteyebilir.
Kıdem tazminatı, çalışana işlerinden ayrıldıklarında ödenen bir tazminat türü. Ancak işinden her ayrılan işçi bu parayı alamıyor. Tazminatta bazı püf noktalar var. Bugün, bu püf noktalara değinmeye çalışarak sizden bu konuda en çok gelen sorulara cevap vermeye çalışacağız.
KİMLERİN KIDEM ALMA HAKKI VAR?
4857 sayılı İş Kanunu’na tabi işçiler, 5953 sayılı Basın İş Kanunu’na tabi gazeteciler ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu’na tabi olarak çalışanların kıdem tazminatı hakkı var. Kıdem tazminatı için 1 yıl çalışmış olma şartı, aynı işyerinde 1 yıl çalışmış olmak olarak değil, aynı işverene bağlı 1 yıl çalışmış olmak olarak uygulanıyor. Dolayısıyla aynı işverene bağlı iki farklı işyerinde toplam bir yıl çalışmış işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir.
İSTİFA EDENLER TAZMİNAT ALIR MI?
Kıdem tazminatı istifa edenlere işçilere ödenmez. Ancak bu durumun birkaç istisnası var.
* Aynı şekilde patronun ahlak ve iyi niyet kurallarına uymaması nedeniyle işinden istifa eden işçi de kıdem tazminatına hak kazanıyor.
* Askerlik nedeniyle işinden ayrılan işçiye kıdem tazminatı ödenir.
EVLENEN KADIN KIDEMİNİ ALABİLİR
Bunların dışında kadınlara özel bir durum var. Kadın çalışan, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde istifa ederse, çalıştığı her yıl için, son ay brüt ücreti kadar tazminata hak kazanmış olur.
EMEKLİ OLURKEN DE ALINABİLİR
Ayrıca emekli olmak için gerekli şartları sağlayanlar, bu nedenle işlerinden ayrıldıklarında kıdem tazminatlarını alabilirler. Emekli olan bir kişi emekli olurken son işvereninde geçirdiği süre kadar kıdem tazminata hak kazanıyor. Örneğin 20 yıl bir işverene bağlı olarak çalışan, bu işinden istifa ederek ayrılıp başka bir şirkete geçen işçi, 5 yıl yeni işverene bağlı olarak çalıştıktan sonra emekli olurken ancak 5 yıllık kıdemi karşılığında kıdem tazminatı alabilir.
İşçi ölürse para mirasçısına...
İşçinin ölümü halinde kanuni varisleri kıdem tazminatını ve hatta işçinin kullanmadığı yıllık izin ücretlerini alabilirler. Ölen işçinin kanunu mirasçıları işverenden kıdem tazminatı talep edebilirler. Miras payına göre kıdem tazminatı mirasçılar arasında paylaşılır.
Gecikmede en yüksek faiz alınır
Kıdem tazminatında zaman aşımı 10 yıldır. Kural olarak kıdem tazminatı iş sözleşmesi feshedildiğinde ödenmelidir. 10 yıllık zaman aşımını geçiren işçi işverenden kıdem tazminatı talep edemez. Kıdem tazminatını işverenin geç ödemesi halinde mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır. İşçi süreye göre uygulanan faizle güncellenen rakamı kıdem tazminatı olarak alır.
15 yıl 3 bin 600 gün primle kıdem tazminatı nasıl alınır?
15 yıl sigortalılık ve 3 bin 600 gün prim koşullarının sağlanması durumunda işverene başvuran işçiler, kıdem tazminatlarını alabilirler. Ancak 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olanların 15 yıl sigorta ve 3 bin 600 günle kıdem tazminatı alarak ayrılma hakkı yok. 15 yıl 3 bin 600 günle kıdem tazminatı alan kişiler, bu sürenin tamamı için değil, en son işverenin yanında çalıştıkları süre için tazminatı alabilirler. Diğer yandan 15 yıl 3 bin 600 günle kıdem tazminatını alarak işten ayrılan, kısa süre içinde başka işyerinde çalışmaya başlarsa, tazminatı ödeyen işveren, dava açarak ödediği tazminatı geri isteyebilir. Bu nedenle bu şekilde kıdem tazminatı alan işçilerin dikkatli davranmasında fayda var.
Tazminatta limit: 3 bin 438 lira 22 kuruş...
Kıdem tazminatında üst limit vardır. Kıdem tazminatı tavanı olarak ifade edilen tutar, 657 sayılı Kanun’a göre en yüksek devlet memuru olan Başbakanlık Müsteşarı'nın bir hizmet yılı için alabileceği azami emeklilik ikramiyesi kadardır. 2014 yılının ikinci altı ayı için bu tutar 3.438,22 TL’dir. Bunun üzerinde kıdem alınması söz konusu değildir. Yani işçinin aylık brüt ücreti 5.000 TL olsa da bir yıl için alabileceği kıdem tazminatı tutarı 3.438,22 TL’yi geçemez. İşçilerimiz kıdem tazminatı alacaklarına göre plan yaparken bu detaya dikkat etmeliler. Kendi brüt ücretleri üzerinden kıdem tazminatı alacakmış gibi yapılan hesaplar kıdem tazminatı tavanına takılabilir.
Her yıl için 1 brüt maaş
Kıdem tazminatı, çalışılmış her yıl için bir aylık brüt ücret kadardır. Kıdem tazminatına esas olan brüt ücret dikkate alınırken bu ücrete aile yardımı, ayakkabı yardımı, devamlı nitelikte ödenen primler, gıda yardımı, giyecek yardımı gibi tutarlar ilave edilir. Devamlı nitelikte olmayan ödemeler ise dahil edilmez. Örneğin bayram harçlığı, doğum yardımı, evlenme yardımı gibi bir seferlik verilen yardımlar brüt ücrete eklenmez. Kıdem tazminatı gelir vergisinden muaftır. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir. Bunun dışında kıdem tazminatından başka herhangi bir ücret kesintisi yapılmaz.
YARIN: Kimler işsizlik maaşı alabilir? İşsizlik sigortasından yararlanmak için kaç gün çalışmış olmak gerekiyor? Bu parayı alanlar gelir testine girmek zorunda mı?
Okan Güray Bülbül Diğer Yazıları
İstifa eden kendi primini ödeyebilir doğum borçlanması yaşı etkilemez
28.07.2014
İstifa eden kendi primini ödeyebilir doğum borçlanması yaşı etkilemez
Sosyal yardımların payı son 10 yılda 2.5 kat yükseldi
24.07.2014
Sosyal yardımların payı son 10 yılda 2.5 kat yükseldi
Çift maaş alan kişi, asgari ücret kriterine takılır
22.07.2014
Çift maaş alan kişi, asgari ücret kriterine takılır
SGK prim borcuna 36 taksit ve kartla ödeme imkanı var
20.07.2014
SGK prim borcuna 36 taksit ve kartla ödeme imkanı var
‘Babalık izni‘ işçilerin de hakkı acilen yasalaşmalı
17.07.2014
‘Babalık izni‘ işçilerin de hakkı acilen yasalaşmalı
Yurtdışına çıkanların işsizlik maaşı kesiliyor
15.07.2014
Yurtdışına çıkanların işsizlik maaşı kesiliyor
1
2
3
4
5
Parasosyal etkileşimi çocuklarımıza neden anlatmalıyız?
UNESCO'nun geçici listesindeki Yesemek'te 15 heykel gün yüzüne çıkarıldı
Cumhurbaşkanı Erdoğan Siirt'te toplu açılış törenine katıldı
Ürdün'ün Salt kentindeki müze dünyanın en küçük Kuran-ı Kerim'ine ev sahipliği yapıyor
Künye
Son Dakika Haberleri
Spor Haberleri
Magazin Haberleri
Mor Papatya
Quiz
Siyaset Haberleri
Ekonomi Haberleri
Yaşam Haberleri
Dünya Haberleri
Akşam TV
Foto Galeri
Yazarlar
Kültür Sanat Haberleri
Televizyon
Güncel Haberler
Cumartesi
Sinema
Hava Durumu
Otomobil Haberleri
Sağlık Haberleri
Teknoloji Haberleri
Astroloji Haberleri
E-Gazete
Copyright 2021
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.