Memur ve memur emeklileri için 2018-2019 y覺llar覺n覺 kapsayacak Toplu Sözle�me görü�meleri 1 A�ustos 2017 tarihinde ba�l覺yor. 3.2 milyon memur ve 1.9 milyon emekli memurun mali, özlük ve sosyal haklar覺nda ne tür iyile�tirmelerin yap覺laca�覺n覺n belirlenece�i toplu sözle�me görü�meleri öncesinde sendika ve konfederasyonlar taleplerini aç覺klad覺lar. 2017 sözle�mesi üzerine görü�lerimizi belirtmeye geçmeden toplu sözle�menin neli�ini, içeri�ini ve i�leyi� usulünü hat覺rlamakta fayda var.
2010 Anayasa de�i�ikli�i referandumu öncesinde hükümetle memurlar aras覺nda Toplu Görü�meler yap覺l覺yordu. 2002’den 2011 y覺l覺na kadar uygulanan toplu görü�melerde uzla�覺lan konular do�rudan de�il, TBMM taraf覺ndan yasal veya yönetsel düzenleme yap覺lmas覺 suretiyle uygulamaya geçilebiliyordu. Toplu Görü�me sürecinin i�levsel aç覺dan yetersiz ve kararlar覺n覺n tam anlam覺yla ba�lay覺c覺 nitelikte olmamas覺, görü�meler sonucunda al覺nan kararlar覺n, gerekli yasal düzenlemeler yap覺lmamas覺na ba�l覺 olarak kazan覺ma dönü�memesi gibi bir sonucu do�uruyordu.
2010 referandumu sonucunda 4688 say覺l覺 Kamu Görevlileri Sendikalar覺 Yasas覺nda 2012’de yap覺lan de�i�iklik sonras覺 memurlara Toplu Sözle�me hakk覺 getirildi. Referandum öncesi devrim yasalar覺 gibi sunulan de�i�iklikler memura Toplu Sözle�me yapabilme hakk覺 ve sendikal haklarda bir tak覺m iyile�tirilmeler getirmekle birlikte ‘’da� fare do�urdu’’ deyimini hak eden bir hayal k覺r覺kl覺�覺 yaratt覺. Düzenleme ile sendikalara grev hakk覺 verilmedi�i gibi getirilen sözle�me yetkisinin temsili de ciddi adaletsizliklerle malüldü. Ne demek istedi�imizi açarsak;
Birincisi; Sendika, tan覺m覺 gere�i toplu sözle�me ve grev hakk覺n覺 içerir. Fakat düzenleme ile getirilen Kamu Görevlileri Hakem Kurulu’nun verdi�i karar覺n kesin ve toplu sözle�me hükmünde olmas覺 yani zorunlu tahkim uygulamas覺 grev hakk覺n覺n önüne baraj koyan bir i�lev görüyor. Yani Anayasan覺n 53. Maddesinde yap覺lan de�i�iklik grev hakk覺 vermedi�i gibi yap覺lan Toplu Sözle�me’de son ve kesin sözü Hhakem Kurulu’na vererek sendikalar覺n yapt覺r覺m覺n覺 s覺f覺rl覺yor. Dolay覺s覺yla sözle�me göstermelik hale gelmi� oluyor. Sözle�mede uzla�mazl覺k olursa greve de�il tahkime gidiliyor, bu da grev yolunun tamamen kapat覺lmas覺 anlam覺na geliyor. Madde aynen �u �ekilde; '’Toplu sözle�me yap覺lmas覺 s覺ras覺nda uyu�mazl覺k ç覺kmas覺 halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna ba�vurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlar覺 kesindir ve toplu sözle�me hükmündedir.'' Oysa alt覺na imza att覺�覺m覺z ILO ve uluslararas覺 çal覺�ma normlar覺na göre memurlar覺n da i�çiler gibi grev hakk覺 bulunuyor. Dolay覺s覺yla getirilen düzenleme uluslararas覺 hukuku ba�lay覺c覺 kabul eden anayasan覺n 90. maddesine ayk覺r覺 olmu� oluyor. Ayr覺ca 11 üyeden olu�an Hakem Kurulu’nun 7 üyesinin ve ba�kan覺n覺n Bakanlar Kurulu taraf覺ndan seçiliyor olmas覺 Hakem Kurulu’nun ald覺�覺 kararlar覺n hükümetin kontrolünde oldu�unun teyididir.
襤kincisi; Yap覺lan de�i�iklik grevsiz toplu sözle�me gibi bize özgü bir uygulamay覺 hayata geçirdi�i gibi sendika tekelinin önünü de aç覺yor. En çok üyeye sahip olan konfederasyon d覺�覺ndaki payda�lar覺nToplu Sözle�mede hiçbir rolü ve tesiri kalm覺yor. Toplu Sözle�me görü�meleri Kamu 襤�veren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikalar覺 Heyeti aras覺nda gerçekle�iyor. Fakat sendika heyetinin belirlenme usulü ço�ulculu�a ket vuran ve sendika tekeline neden olacak �ekilde düzenlenmi�. Sendika heyeti ba�kan dâhil yedi üyeden olu�uyor ve en çok üyeye sahip konfederasyonun ba�kan覺 heyet ba�kan覺 oluyor. Toplu sözle�me imza yetkisi de dâhil bütün yetkiler de heyet ba�kan覺na veriliyor. Di�er üyelerin itiraz hakk覺 ve hakem heyetine gitme imkân覺 bulunmuyor. ILO normlar覺na göre her sendikaya toplu sözle�mede üyelerini temsil hakk覺 verilirken mevcut düzenleme buna imkan tan覺m覺yor. Yetkiyi bu iktidar döneminde alan ve iktidara yak覺nl覺�覺 s覺n覺r tan覺mayan konfederasyonun tüm temsil ve imza yetkisini elinde bulundurmas覺 gerçe�i mevcut yasayla da bütünle�ince Toplu Sözle�me görü�melerinin göstermelik hal almas覺 kaç覺n覺lmaz oluyor.
Bu aç覺dan Toplu Sözle�me görü�meleri en iyi ihtimalle �u �ekilde gerçekle�iyor; Belirledi�i zamm覺 uzun müzakereler sonucu yar覺m puan kadar art覺ran hükümetin karar覺na itiraz eden sendika heyeti, Hakem Kuruluna gidiyor, o da ço�unlu�u hükümet taraf覺ndan olu�turuldu�u için hükümetin karar覺n覺 onayl覺yor ve itiraz hakk覺 olmayan sendikalara ne kadar büyük kazan覺mlar elde ettiklerini üyelerine anlatabilmek için boy boy afi�lerle tevil ve tefsir yapmak kal覺yor. Gerçi son dönemde Memur Sen’in sonucu Hakem Heyetine b覺rakmadan hükümetin verdi�i miktar覺n daha az覺na raz覺 olup sözle�me imzalamas覺na al覺�t覺�覺m覺z için Hakem Heyeti fasl覺n覺 irdelemeye dahi gerek kalm覺yor.
Yukar覺da özetledi�imiz içeri�e ve i�leyi� usulüne sahip olan Toplu Sözle�me yasas覺n覺n sendikal örgütlenmenin ana mant覺�覺na ters karakteri ve demokratik olmayan yap覺s覺, milyonlarca memur ve memur emeklisinin mali ve sosyal haklar覺na yönelik iyile�tirme umutlar覺n覺 k覺ran bir misyon görüyor. Memurlar覺n güven vermeyen bir konfederasyon taraf覺ndan temsil edilmesi ve grev hakk覺n覺 kadük b覺rakan Hakem Heyeti baraj覺 sendika kavram覺n覺 anlams覺zla�t覺r覺yor. Memurlar覺n tüm beklentisi hükümetin a�z覺ndan ç覺kacak rakam覺n insafl覺 olmas覺 temennileriyle s覺n覺rl覺 kal覺yor.
Özgür E�itim-Sen olarak; grev hakk覺 olmayan bir Toplu Sözle�me sürecinin kamuoyunu oyalamaya yönelik bir vodvil gösterisinin ötesine geçemedi�ini bir kez daha ilan ediyoruz. Ayr覺ca yetkili sendikan覺n belirlenmesinde ve yetkilendirilmesinde ya�anan adaletsizlik ile Hakem Kuruluna üye belirleme kriterleri ve son sözü söyleme yetkisindeki adaletsizlik giderilmedi�i sürece Toplu Sözle�melerden bir �ey beklemenin anlams覺z ve oyalamadan ibaret kalaca�覺n覺 dü�ünüyoruz.
29.07.2017
Bekir B襤RB襤ÇER
Özgür E�itim-Sen MYK Üyesi
BENZER KONULAR
�nce Ger癟ekleri G繹relim M羹jdenizi Bilahare Konu�uruz
Cumhurba�kan覺 Erdo�an, 20’nci Milli E�itim �uras覺’nda, haz覺rlanacak ����retmen Meslek Kanunu�� ile...	
01.12.2021
0
167	
Fikir Co�rafyas覺’覺nda “Masal覺 Y覺kmak” Konu�uldu
A4��te bu hafta Abdulbaki De�er��in Masal覺 Y覺kmak kitab覺 羹zerinden g羹n羹m羹z...	
25.11.2021
0
55	
Sezai Karako癟 Hakka Y羹r羹d羹
17.11.2021
0
8	
E�itimi Yarat覺c覺l覺�a Kam癟覺lamak
Ali Ayd覺n ve Abdulbaki De�er on be� g羹nde bir yapt覺klar覺...	
10.11.2021
0
53	
Yanl覺� Ekonomi Politikalar覺 Orta Gelirliyi Yok Ediyor!
T�襤K, Ekim ay覺 enflasyon rakamlar覺n覺 a癟覺klad覺. T�襤K verilerine g繹re, enflasyon Ekim ay覺nda y羹zde 2,39...	