*Otuz yıla yakın bir süredir Türk Sermaye Piyasasında çalışan birisi olarak vatandaşlarımızın tasarruf ve yatırım eğilimlerini yakından gözlemleme şansım oldu. Dergimizin gelecek dört baskısını kapsayacak bir yazı dizisi ile sizlere bu konulardaki gözlemlerimi aktarmaya çalışacağım.
*Bilinçli olarak yaptığımız hataların başında yastık altında saklanan döviz ve altın yatırımları geliyor. Bireylerin yastık altında 100 milyar dolara yakın bir birikimi olduğunu tahmin ediyorum. Burada bir yanılma payı mutlaka vardır ama her durumda, yastık altındaki birikimler ihmal edilmeyecek düzeydedir.
“Damlaya Damlaya Göl Olur”
“Ak Akçe Kara Gün İçindir”
“İşten Artmaz, Dişten Artar”
“Sakla Samanı, Gelir Zamanı”
“Gençlikte Taş Taşı, İhtiyarlıkta Ye Aşı”
“Ayağını Yorganına Göre Uzat”
“Güvenme Varlığa, Düşersin Darlığa”
“Arpacıya Borç Eden, Ahırını Tez Satar”
“Ne Ekersen Onu Biçersin”
“Bugünün İşini Yarına Bırakma”
Türk Atasözleri
Türkçemizde tasarruf, birikim ve yatırım konularında birbirinden güzel atasözlerimiz ve deyimlerimiz vardır. Her biri derin bir bilgelik içeren bu özdeyişler bizlere yüzyıllardır eğitici ve pozitif mesajlar verirler.
Bunları okuyan bir yabancı ilk bakışta toplum olarak çok tutumlu ve finansal konularda disiplinli olduğumuz izlenimini edinir. Ancak gerçekte de durum böyle mi? Türk halkı olarak tutumlu muyuz? Ayağımızı gerçekten yorganımıza göre uzatıyor muyuz, yoksa har vurup harman mı savuruyoruz?
Otuz yıla yakın bir süredir Türk Sermaye Piyasasında çalışan birisi olarak vatandaşlarımızın tasarruf ve yatırım eğilimlerini yakından gözlemleme şansım oldu. Dergimizin gelecek dört baskısını kapsayacak bir yazı dizisi ile sizlere bu konulardaki gözlemlerimi aktarmaya çalışacağım.
MİLLETÇE “NEV-İ ŞAHSIMIZA MÜNHASIR” BİR FİNANSAL SİSTEM OLUŞTURDUK
Hepinizin bildiği gibi, Türkiye 1970’li yıllardan günümüze dek başka hiç bir ülkede görülmemiş bir yüksek enflasyon ortamından geçiyor. 1970’li, 80’li yıllarda zaman zaman üç haneli oranların üzerine geçen enflasyon, günümüzde dünya bir dezenflasyon ortamı içinde iken bizde hala iki haneli seviyelerde direniyor.
Enflasyonun yanı sıra, yıllardır içinde yaşadığımız siyasi ve ekonomik krizler Türk yatırımcılarının tasarruf ve yatırım alışkanlıklarının üzerinde büyük bir etki yaptılar. Tüm bunların sonucunda milletçe “nev-i şahsımıza münhasır” bir finansal sistem oluşturduk.
PARASAL KONULARDA YAPTIĞIMIZ ‘HATALAR’
Parasal konularda yaptığımız ‘hataları’ ben üç kategori altında inceliyorum:
Yukarıdaki cümlede ‘hataları’ kelimesini özellikle tırnak işareti içinde belirttim, çünkü bunların hepsinin yanlış olduğunu söylemek aslında doğru değil. Bu hataların bazılarını bilinçli olarak, bazılarını ise farkında olmadan, geçmişten gelen alışkanlıklarımızın, endişelerimizin, hırslarımızın, korkularımızın, vb. duygularımızın etkisi altında kalarak yapıyoruz.
BİREYLERİN YASTIK ALTINDA 100 MİLYAR DOLARA YAKIN BİR BİRİKİMİ VAR
Bilinçli olarak yaptığımız hataların başında yastık altında saklanan döviz ve altın yatırımları geliyor. TCMB’nin 2012 yılında yapmış olduğu bir çalışmadan yola çıkarak, bireylerin yastık altında 100 milyar dolara yakın bir birikimi olduğunu tahmin ediyorum.
Burada bir yanılma payı mutlaka vardır ama her durumda, yastık altındaki birikimler ihmal edilmeyecek düzeydedir. Bu miktarın bu derece büyük olmasının nedenleri; faize karşı duyulan dini hassasiyet, finansal sisteme olan güvensizlik ve özellikle kırsal kesimde gözlemlediğimiz bazı sosyal nedenlerdir.
Farkında olmadan yaptığımız hataların bir kısmı finansal okuryazarlık seviyemizin düşüklüğünden, bir kısmı da ‘Davranışsal Ekonomi’ bilim dalının incelediği bilişsel ve duygusal yanılgılardan ortaya çıkıyor. İlerleyen sayılarda bu konularda da yazacağım.
DEMOGRAFİK YAPI VE GELİR DAĞILIMI EN TEMEL BELİRLEYİCİLER
Yukarıdaki hatalar listesi sadece benim şahsi gözlemlerime dayanmıyor. Bu hataları ve etkilerini yurt içinde yapılan tasarruf ve yatırım konulu birçok ankette gözlemliyoruz.
Bu yazı dizisinde tasarruf ve yatırım eğilimlerini incelemeden önce ülkemizdeki demografik yapıyı, gelir dağılımını ve varlık ve finansal hizmetlere erişim düzeylerini incelemekte fayda görüyorum. Demografik yapımız ve gelir dağılımımız özellikle tasarruf ve birikim konularındaki davranışlarımızın en temel belirleyicileridir. Bir sonraki sayıda bu konulara değineceğim.
Attila Köksal, CFA
koksal@turcomoney.com
ÖNCEKİLER	
Virüsün tedavisi bulunmazsa türbülans Mart’ta da sürecek	
Mar 1, 2020
SONRAKİLER	
Sosyal adalet ve adil bölüşüm sağlanmazsa çok sıkıntı çekilecek	
Mar 1, 2020
Yorum yok
Yorum Yazın İptal
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
İlgili Haberler
Tedbir almazsak, otomotivde rekabet gücümü ...	
Kas 5, 2021
TURCOMONEY DERGİSİ
Yeniden değerleme: Yapalım mı, bekleyelim ...	
Kas 1, 2021
TURCOMONEY DERGİSİ
AB’nin Türkiye ile ilgili yeni raporunda n ...	
Kas 1, 2021
TURCOMONEY DERGİSİ
Pandoranın kutusu açıldı mı?	
Kas 1, 2021
TURCOMONEY DERGİSİ
Hesap vermeyi sevmeyen yönetime güven olmaz	
Kas 1, 2021
TURCOMONEY DERGİSİ
Site Haritası
SON DAKİKA HABERLERİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
ÇOK YORUMLANAN HABERLER
Yeni Bakan Nureddin Nebati, bu sözleri verdi ...	
yazar admin - Ara 2, 2021
EKONOMİ
Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati̵ ...	
yazar admin - Ara 2, 2021
EKONOMİ
Lütfi Elvan, bakanlığa bu sözlerle veda e ...	
yazar admin - Ara 2, 2021
EKONOMİ
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda devir ...	
yazar admin - Ara 2, 2021
FLAŞ HABERLER
Hazine ve Maliye Bakanlığına Nureddin Neba ...	
yazar admin - Ara 2, 2021
EKONOMİ
4. Nesil üniversiteler ve dönüşüm İhtiy ...	
yazar Prof. Dr. Mehmet Yazıcı - Ara 1, 2021
ANA MANŞET
İnsanlık tarihine geçecek bir yıl	
yazar Zuhal Mansfield - Ara 1, 2021
ANA MANŞET
Kullanmadığımız eşyalarımızı paylaşm ...	
yazar İbrahim Aybar - Ara 1, 2021
ANA MANŞET
İGE ve Kredi Garanti Fonu ihracatçıların ...	
yazar Adnan Yıldırım - Ara 1, 2021
ANA MANŞET
Merkez Bankası’nın pişiremediği çorba: ...	
yazar Orhan Ökmen - Ara 1, 2021
ANA MANŞET
admin	
2021-03-20 02:40:26	
Çok şaşırtıcı. İnşallah ekonomide bir sıkıntı meydana gelme ...
Müşteri Memnuniyeti – Aktif Group	
2021-01-24 21:25:42	
[…] Müşteri memnuniyeti – Kuruluşlarda şikâyetlerin ele a ...
Trendyol’dan 2020’de ekonomiye 1,1 milyon kişilik ek istihdam katkısı – Monthly Current Affairs	
2021-01-13 17:05:21	
[…] 1.5 Milyon Kişilik ‘Yeni İstihdam Paketi’ | Tu ...
Merkez Bankaları neden bağımsız olmalı? • Via Haber	
2020-12-30 16:34:26	
[…] [Via Turcomoney] […]
Merkez Bankası, faizi artıracak mı? Yabancılar ne diyor? | Turcomoney	
2020-10-21 19:51:56	
[…] MorganStanley, 150 bp faiz artırımı bekliyor […]
Turcomoney, 2011 yılının Şubat ayında “dünya dergisi” olma hedefiyle yayın hayatına başladı. Aradan geçen sürede Turcomoney, Türkiye’nin tek uluslararası ekonomi/finans dergisi konumuna geldi. Türkçe-İngilizce yayınladığı ülke raporlarıyla ülkelerin ekonomisini büyüteç altına alıyor, yatırım fırsatlarını ve iş imkanlarını analiz ediyor. Başbakanlar, bakanlar, işadamları, büyükelçiler ve üst düzey bürokratlarla yapılan çarpıcı röportajları sayfalarına taşıyor. Türkiye’nin ve dünya ekonomisinin gündemindeki gelişmeleri, okurlarına aktarıyor. Bu yönüyle Turcomoney, “Devletleri yönetenler” ile “iş dünyasını yönetenler” için bir referans kaynağı.