Unutma, önceden öğrenmiş olduğumuz bilgi, beceri ve nesneleri hatırlama ve tanıma gücünün geçici veya sürekli olarak yitirilmesi olayıdır.
Unutma belleğin her düzeyi için bilgi kaybıdır. Bilgiler kısa süreli bellekte kullanıldıktan sonra uzun süreli belleğe aktarılmazsa tamamen unutulur. Uzun süreli bellekte unutma değil hatırlamama söz konusudur.
Öğrendikten sonra zihnin uyarıcılara kapalı tutulması unutmayı azalttığından uykuda unutma
en azdır. Öğrenilenlerin sık sık pekiştirilmesi unutmayı azaltır. Unutmanın nasıl gerçekleştiği tam olarak bilinmemektedir. Ancak, yapılan araştırmalar unutma üzerinde birçok faktörün etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Bu faktörler şunlardır:
Öğrenilenlerin uzun süre kullanılmaması: Bilgilerin uzun süre kullanılmaması unutmaya neden olur. Bilginin unutulmaması için sık sık tekrarlanması ve kullanılması gerekir. Bilgiler kullanılmadığında unutulur. (örneğin emekli olan bir hakemin zaman içinde oyun kurallarını unutması gibi).
Bastırma (bilinçaltına atma): Hatırlandıkça üzüntü, rahatsızlık veren anı, kişi ve bilgilerin bilinçaltına atılarak unutulmasıdır. Birey hatırlamak istemediği ve kendini rahatsız eden durumdan kurtulmuş olur (diş hekiminden korkan birinin, diş randevu saatini unutması gibi).
Ket vurma (bozucu etki): Her an yeni bilgiler öğreniyoruz. Öğrendiğimiz bu bilgiler, bir önceki bilgiye ya da önceden öğrendiğimiz bir bilgi, yeni öğrendiğimiz bir bilgiye etki etmekte, ondan etkilenmektedir. Ket vurma, önceden öğrenilen bilgilerin yeni öğrenilenleri; yeni öğrenilen bilgilerin de eski öğrenilenleri olumsuz etkilemesine denir. Bu da iki şekilde gerçekleşir:
İleriye ket vurma: Önceki öğrenilmiş olan bilgilerin sonradan öğrenilmiş olan bilgileri unutturmasıdır. (örneğin eski adresin, yeni adresi unutturması gibi).
Geriye ket vurma: Sonradan öğrenilmiş olan bilgilerin önceden öğrenilmiş olan bilgileri unutturmasıdır Eğer yeni öğrenilenler eski öğrenilenlere benziyorsa unutma daha azdır; zıtlık varsa daha çoktur (örneğin, yeni telefon numarasının eski telefon numarasını unutturması gibi).
Organik nedenler: Ani şok, yaşlılık, korku, heyecan, stres, ateşli hastalık, kafa travması, beyinde hücre kaybının olması gibi durumlar organizmada unutmaya neden olabilmektedir. Ayrıca beyindeki, belirli bölgelere kan akımındaki aksamalar, alkolizm ve fiziksel nedenler de etkin olabilir.
Unutmayı güçleştiren nedenler
Öğrenmenin yeterli olması,
Öğrenilen bilgilerin anlamlı olması, birey tarafından anlamlandırılmış olması,
Öğrenmeden sonra dinlenilmesi,
Öğrenmeden sonra tekrarlar yapılması ve bilgilerin kullanılması
Belleğin güçlendirilmesi, hatırlamayı kolaylaştırır, unutmayı güçleştirir.
Hatırlama, geçmiş dönemlerde önceden bellenmiş olan o anda aktif olmayan bilgi ve becerilerin zihinde tekrar canlanarak bilinç düzeyine gelmesidir. Örneğin; ilkokuldaki sınıf öğretmenimizin adını hatırlamaya çalışmak gibi. Hatırlama ile çağrışım farklı kavramlardır.
Çağrışım, bir uyarıcı algılandığında onunla ilgili başka şeylerin hatırlanmasıdır. Benzerlik, ardışıklık, zıtlık, zamanda ve mekânda yakınlık, çağrışımı kolaylaştıran etkenlerdir.
Tanıma, daha önce öğrenilenlerin, yeniden karşılaşınca farkına varmadır. Tanıma, belleğin, hatırlamadan daha ilkel bir işlevidir ve hatırlamadan daha kolaydır. Örneğin; ilkokuldaki öğretmenimizi gördüğümüzde onu tanırız. Klasik (soru cevap) biçimindeki sınavlarda sorulara verilen cevaplar hatırlamadır. Hatırlama tanımadan daha zordur.
You may also like...
Zihinsel Aktiviteleri Planlamada Dikkat Edilecek Noktalar Nelerdir?
8 Kasım 2019
by Psikolog · Published 8 Kasım 2019 · Last modified 22 Eylül 2020
Bellek Güçlendirici Yöntemler Nelerdir?
8 Kasım 2019
by Psikolog · Published 8 Kasım 2019 · Last modified 22 Eylül 2020
Demanslı Hastada Zihni Meşgul Edecek Diğer Aktiviteler Nelerdir?
8 Kasım 2019
by Psikolog · Published 8 Kasım 2019 · Last modified 22 Eylül 2020
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
Δ
Follow:
Next story Bellek Güçlendirici Yöntemler Nelerdir?
Previous story Bellek Nedir? Bellek Türleri ve Belleğin Temel İşlevleri Nelerdir?
Arama:
Kategoriler
Çocuk Gelişimi ve Beslenmesi
Çocuk Ruh Sağlığı
Çocukları Tanıyalım
Din Psikolojisi
Duyguları Kontrol Etme
Hastalık Psikolojisi
Kişilik Özellikleri
Okuma Odası
Psikoloji Bilimini Tanıyalım
Psikoloji ve Yaşam
Psikolojide Öğrenme – Bellek – Düşünme
Psikolojik Sendromlar
Psikolojinin Etkileri
Psikolojinin Metotları
Psikolojinin Tanımı ve Diğer Bilimlerle İlişkileri
Psikolojinin Temel Süreçleri
Ruh Sağlığının Temelleri
Savunma Mekanizmaları
Zihinsel Aktiviteler
Önerilen Siteler
Fotoğrafçılık
Felsefe
Tarih
İnkılap Tarihi
Osmanlı Devleti
gtag('config', 'G-423M8R3P7Q');
Psikoloji Bilimi © 2021. Tüm hakları saklıdır. Sitedeki tüm yazılar bilgi paylaşımı içindir. Herhangi bir yazının siteden kaldırılmasını kaynak ve sahiplik bilgileri ile bize ulaşarak talep edebilirsiniz.