19050901 !1 Eylül 1905 (1905-09-01) (Kuzeybatı Toprakları'ndan ayrılması) (Saskatchewan ile birlikte 8./9. eyalet olarak)
Başkent
Edmonton
En büyük şehir
Calgary
En büyük bölge
Calgary Bölgesi
İdare
• Tür
Anayasal monarşi
• Vali
Salma Lakhani
• Başbakan
Jason Kenney (Birleşik Muhafazakar Parti)
Yüzölçümü
• Toplam
661.848 km² (255.540 mil²)
• Kara
640.081 km² (247.136 mil²)
• Su
19.531 km² (7.540 mil²)
Nüfus
(2016)[1]
• Toplam
4.067.175
• Tahminî
(2020)[2]
4.421.876
• Sıra
4.
• Yoğunluk
6,1/km² (15/mil²)
GSYİH
• Sıra
4.
• Toplam (2015)
CA$326.433 milyar
• Kişi başına
CA$78.100[3] (2.)
İGE
• İGE (2018)
0.940[4] — çok yüksek (1.)
Zaman dilimi
UTC-07.00 (MST)
• Yaz (YSU)
UTC-06.00 (MST)
Posta kodu kıs.
AB
Posta alan kodları
T
ISO 3166 kodu
CA-AB
Alberta, Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki eyâleti. 1 Eylül 2005'te, Kanada Konfederasyonu'na katılmasının 100. yılını kutlamıştır.
Eyâletin doğusunda Saskatchewan, kuzeyinde Kuzeybatı Toprakları, batısında Britanya Kolumbiyası ve güneyinde bir Amerikan eyâleti olan Montana bulunur. Britanya Kolumbiyası sınırı ünlü Kayalık Dağlar (Rocky Mountains) zirveleri doğrultusunda uzanır. Eyaletin güneydoğu bölümü bir tarafa bırakılırsa, Alberta sahip olduğu düzinelerce nehir ve gölle, oldukça sulak bir eyâlettir. Güney-kuzey doğrultusunda 1200 km, doğu-batı doğrultusunda ise 600 km uzanan bu eyalette, yüksekliğin de etkisiyle, iklim önemli farklılıklar göstermektedir. Kuzey Alberta, büyük oranda taygalarla kaplıdır ve eyâletin yarı-kurak güney bölümüne kıyasla buzlanmanın olduğu günlerin sayısı, bu bölgede daha fazladır. Alberta'nın batısı, yüksek dağ dizisi dolayısıyla oldukça korunaklıdır; bir çeşit Föhn rüzgârı olan Chinook rüzgârları sayesinde kışlar bu bölgede daha yumuşak geçmektedir. Diğer taraftan eyâletin genel olarak düz olan güneydoğu bölümünde, kışlar oldukça sert geçer ve buna karşılık yaz aylarında da oldukça yüksek sıcaklık değerlerine rastlanır.
Alberta'nın başkenti, 1 milyonun biraz üstündeki nüfusuyla Edmonton'dır; güneyde yer alan ve büyük bir ticaret merkezi olan Calgary, 1,1 milyonluk nüfusuyla eyâletteki en büyük kenttir. Eyâletin diğer büyük kentleri ve kasabaları ise şunlardır: Banff, Camrose, Wetaskiwin, Fort McMurray, Grande Prairie, Jasper, Lethbridge, Lloydminster, Medicine Hat, ve Red Deer.
Calgary-Edmonton Koridoru olarak adlandırılan, güneyden kuzeye yaklaşık olarak 400 km'lik bir mesafeyi kapsayan bölge, Alberta'nın en çok kentleşmiş alanı olmasının yanı sıra, Kanada'nın en yoğun nüfusa sahip olan bölgelerinden biridir. 2001 yılında bu gölgede 2,15 milyondan fazla insan yaşamaktaydı (Alberta nüfusunun %72'si). Bu bölge aynı zamanda Kanada'nın en hızlı büyüyen bölgelerinden biridir.
Eyâletin sahip olduğu zengin doğal kaynaklar ve özellikle petrol, günümüzde de ekonomik gelişimin lokomotifi olmayı sürdürmektedir. 40'larda keşfedilen petrol kaynakları, o dönemden başlayarak eyaletin Kuzey Amerika'da petrol üretiminin liderlerinden biri olmasını sağlamıştır. Dünyanın en büyük petrol rezervi, eyaletin kuzeyinde 55.000 nüfusa sahip olan, Fort McMurray kentindedir; ve Fort McMurray bugün Kanada'da en hızlı büyüyen kent unvanına sahiptir.
Alberta ekonomisi, Kanada'nın en güçlüsü olarak görünmektedir. Ekonominin gücü büyük oranda hızla gelişen petrol endüstrilerinden ve daha küçük oranda tarım ve teknoloji endüstrilerinden ileri gelmektedir. 2005 yılında Alberta'da kişi başına düşen gayri safi eyâlet içi hasıla 66.279 Kanada Doları kadardı; bu rakam ulusal ortalamanın %56 üstündedir ve bazı Atlantik eyâletlerinin iki katından bile fazladır.
Eyâletin şu anki başkanı, Birleşik Muhafazakar Parti'den Jason Kenney'dir.
Alberta nüfusu, gelişen ekonomiyle bağlantılı olarak hızla büyümektedir; Alberta'nın göreceli olarak yüksek doğum oranları, Kanada'nın içinden ve dışından eyalete olan göç hareketleri büyümenin başlıca etkenleridir. 2005 yılı sonunda eyâletin nüfusu 3.306.359 kadardı ve nüfusun %81'i kentsel alanlarda, %19'u ise kırsal da yaşamaktaydı. Albertalıların büyük bölümü kendini Hristiyan olarak tanımlamaktadır. Alberta diğer tüm eyâletlerden daha fazla evanjelik Hristiyan'a sahip olmasıyla çelişik bir şekilde, Britanya Kolumbiyası'nın ardından ülkedeki en düşük kilise katılım oranına sahiptir. Eyâlette önemli Hindu, Sih ve Müslüman topluluklar bulunmaktadır. Kuzey Amerika'nın en eski camisi Edmonton'dadır.
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
^ https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=101&S=50&O=A
^ http://www5.statcan.gc.ca/cansim/a26?lang=eng&retrLang=eng&id=0510005&paSer=&pattern=&stByVal=1&p1=1&p2=31&tabMode=dataTable&csid=
^ http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/econ15-eng.htm
^ https://globaldatalab.org/shdi
Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]
Alberta Hükûmeti'nin Resmî Sitesi 20 Ekim 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Kanada ve Alberta Hakkında Türkçe Bilgilendirme Sitesi 17 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Turizm Alberta Resmî Sitesi
g
t
d
Kanada'nın en üst düzey idari birimleri
Eyaletler
Alberta • Britanya Kolumbiyası • Manitoba • Newfoundland ve Labrador • Ontario • Prens Edward Adası • Québec • Saskatchewan • Yeni Brunswick • Yeni İskoçya
Bölgeler
Kuzeybatı Toprakları • Nunavut • Yukon
Otorite kontrolü
BNF: cb11862194v (data)
GND: 4001049-1
ISNI: 0000 0001 0730 1074
LCCN: n79034968
MusicBrainz: 11e1b699-4e38-49b0-bb24-5092e0f8f4ad
NARA: 10044703
NDL: 00653887
NKC: ge134010
NLI: 000974946
SELIBR: 139081
SUDOC: 026358530
VIAF: 312732044
WorldCat: lccn-n79034968
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Alberta&oldid=26199189" sayfasından alınmıştır
Kategori:
Alberta
Gizli kategoriler:
Sayısal olmayan formatnum bağımsız değişkenlerine sahip sayfalar
Slogan bilgisi içeren yerleşim bilgi kutusu kullanılan sayfalar
Tanımlanmamış parametreler içeren yerleşim bilgi kutusu kullanılan sayfalar
Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
MusicBrainz area tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
SELIBR tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
WorldCat tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
Sayfa en son 19.23, 17 Eylül 2021 tarihinde değiştirildi.
Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.