Tarihi yerleri gezmeyi, fotoğraflamayı ve önünde oturup hayal kurmayı severim. Zamanında orada yaşamış insanları gözümün önünde canlandırır, onlarla aynı havayı solumaya çalışırım. Eğer bir mahalleli canlanmış ise gözümün önünde; sessizce yanlarına yanaşır ve konuştuklarına kulak kesilirim. Sokaktan geçen seyyar satıcıları izler, top oynayan çocuklarla koştururum. İşte böyle bir ruh hâli ile bu sefer bir manastırın önündeydim. Kapıdan giren öğrencileri izlerken, içeriden gelen ilahi sesleriyle artık başka bir dünyada idim. Bu huzur dolu yer neresi mi? Surp Kevork Manastırı!
Surp Kevork Manastırı, eski adıyla Khulaküğ/Hulvenk yeni adıyla Şahinkaya olarak bilinen ufak bir köyde bulunuyor. Manastıra giden yol üzerinde 1936 yılında yapılmış bir çeşme sizi karşılıyor. Çeşmenin kitabesi tahrip olsa da üzerindeki yazılar halen daha okunabiliyor. Kitabenin sol üst köşesinde ay-yıldızlı motif bulunmakla birlikte; çeşmeyi yaptıran kişilerden birinin ismi, yapım yılı ve ufak bir yazı da okunabilecek durumda.
Kelime olarak Vank (Venk) Ermenice bir kelime olup, “büyük manastır” anlamındadır. Hulvenk, Ermenice “kule manastırı” anlamına gelen Xulevank’dan gelmektedir.
Çeşme üzerindeki yazılar:
“YAPTIRANLAR”
“SELVİ SAYAR, BU AKARDAN İÇENLERE SAĞLIK DİLER ; 1-8-1936 “
Sade bir yapısı olan bu çeşme kesme taşlardan yapılmış. Sadeliğe biraz renk katmak içinse de çeşmenin her iki kolonuna zarif geometrik motifler işlenmiş. Motifler, kare içerisindeki çapraz çizgilerle ve simetrik iç yapısıyla ön plana çıkarılmış.
Bu çeşmeden sağa doğru dönüp patika yolu takip ederseniz Manastır kendisini size gösterecektir. Uzaktan bir harabeyi andıran bu büyük yapı çok çabuk fark edilebilmektedir. Ana hatları ile ayakta olmasına rağmen; kapıları, pencereleri, çatısı ve duvar yüzeyleri tahrip olmuştur. Öyle ki, çatısını otlar bürümüş ve toprak zemin olarak deforme olmuştur.
Bu coğrafyada yaşamış Müslüman olmayanlar için Harput’ta ve Harput Ovası’nda bulunan manastırlar, kiliseler, şepaller ve daha birçok tarihi yapı bir hayli önem arz etmektedir. Çünkü zamanında bu coğrafyada yaşamış Ermeni, Süryani ve Rum asıllı büyük aileler, tüccarlar, zanaatkârlar, doktorlar, esnaflar burada var olmuş ve kendilerinden izler bırakmışlardır. Buna rağmen yetkililer bu tarihi manastırın restoresi için herhangi bir adım bile atmazken, meydanı boş bulan define avcıları ise manastırda kazmadık yer bırakmamışlar.
Köy kahvesinde konuştuğum kişiler, eskiden manastırın bu kadar yıkık olmadığından bahsettiler. Zaman içerisinde bakımsızlıktan ve insanların tahribatından dolayı artık yıkılmaya yüz tutmuş bir yer olarak anıyorlar. Manastırın restoresi için birçok girişimde bulunmalarına rağmen hiç bir karşılık da bulamamışlar.
Alttaki fotoğrafta ise Şahinkaya (Hulvenk) köyü ve manastırdan bir görüntü yer alıyor. Düz bir ovada kurulmuş olan köyün en az 50 hanelik bir nüfusu olduğu anlaşılabilmektedir. Köyün en yüksek yapısı olaması ile Surp Kevork Manastırı rahatlıkla seçilebilmektedir.
A general view of Khulakiugh (Hulvenk, Şahinkaya). The church of St Kevork can be seen in the centre (Source: Vahé Haig. op. cit.)
Ermenilerin Anadolu’daki kültür ve yaşantısını araştıran houshamadyan.org sitesinde ise bu köyden ve kiliseden şu şekilde bahsediliyor:
“Surp Kevork Kilisesi’nin yanındaki köy okulu, 1906 yılında tamamen yenilenir. Kız-erkek toplamda 100’e yakın öğrencisi vardır. Khulaküğ’deki eğitim işi büyük oranda, Birleşik Devletler Waukegan’da kurulan Khulaküğ Apostolikleri Eğitimseverler Cemiyeti tarafından karşılanmaktadır. Protestan Ermenilerin de kendi okulları mevcuttur.”
Khulaküğ/Hulvenk (günümüzde Şahinkaya) köy okulu. (Kaynak: Vahe Hayg, Harpert yev anor vosgeğen taşdı, 1959, New York)
Alttaki fotoğrafta ise kilise yakınında bulunan haçkarlar görülmektedir. Bu taşlar Ermeni kültüründe önemli bir yere sahip işlenmiş anıtsal taşlardır. Haçkar, Ermenice “haç” ve “taş” sözcüklerinin birleşiminden doğmuştur ve belki de bu yüzden İngilizcede kimi kez “cross-stone” yani “haç-taş” olarak geçer. Hristiyan mirasını dile gelişi olan ve yüksek yerlerdeki kayalara, ya da kimi zaman doğrudan dağın kendisi üzerine oyularak yapılan haçkarlar, böylece Ermeni kimliğinin iki temel özelliğini yansıtırlar. Buradaki haçkarlar mezar taşları olarak yapılmıştır. Günümüzde ise bu mezarlıktan sadece bu fotoğraf kalmıştır.
Harput şehrindeki Getronagan Okulu’nun öğrencilerinin, Khulavank ve tarihi mezarlığında gerçekleştirdikleri bir piknik. Bu mahal Khulaküğ’ün (Hülvenk/Şahinkaya) doğusunda birkaç dakikalık mesafede bulunmaktaydı. (Kaynak: Vahe Hayg, a.g.e.)
Gerçekten bu bizim çok çeşitliliğimiz, tarihimiz, kültürümüzdür. Başka bir dinin, ırkın bir ibadet merkezi olduğundan yıkılmaya terk edilmiş ise bu bizim ayıbımızdır. Bu gibi güzel mimariye sahip her türlü tarihi eser korunma altına alınmalıdır. İster cami olsun, isterse kilise. Yoksa ileride mumla arayacağımız bir tarihi kaybetmiş olacağız!
Bunu paylaş:
Twitter
Facebook
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
İlgili
Etiketler Elazığ Kiliseleri, Elazığ'daki Tarihi Yapılar, Hulakyug-Hulvank-Khulakyugh-Aziz Kevork Kilisesi, Խարբերդ Ղուլէի Սուրբ Գէվորգ վանք, Şahinkaya - Surp Kevork Manastırı	
Hakan tarafından yayımlandı
Tüm gönderileri Hakan ile görüntüle	
Yazı dolaşımı
Önceki Yazı Kadim Şehir Palu
Sonraki Yazı Arapgir | Tarihi Almasik Hamamı
“Şahinkaya | Surp Kevork Manastırı” için 8 yorum	
MELEK KANATLARI dedi ki:	
20 Eylül 2015, 16:01
Hep sorarim nasil şu bisiklet ile gezi..
BeğenBeğen
Cevapla
Hakan dedi ki:	
20 Eylül 2015, 16:22
Hayatın içinde olduğunu gerçekten hissedebiliyorsun. Her gün farklı yerde uyanıp, yeni insanlarla tanışıyorsun…
BeğenLiked by 1 kişi
Cevapla
MELEK KANATLARI dedi ki:	
20 Eylül 2015, 16:28
Çok güzel ama erkeklerin yapması daha guvenli diye dusundum hep.Ben buna cesaret edemem😊
BeğenBeğen
Hakan dedi ki:	
10 Ekim 2015, 15:22
Şartları göz önüne alırsak bisiklet ile gezmek herkes için tehlikeli. Burada bisiklet sadece bir araç. Önemli olan yolda olup, alışık olduğumuz düzenden sıyrılmak. Bunu ister otostopla yapalım, ister trenle..
Bence yapabilirsin 🙂
BeğenBeğen
Cevapla
Melina dedi ki:	
30 Ekim 2015, 23:14
Bu topraklarda yaşayan bir hristiyan olarak araştırmalarınız çok hoşuma gitti.Gerçekten yıkılmış, unutulmaya yüz tutmuş kiliseler bu şehrin ayıbı aslında insanlığın utancı,hep düşünürdüm yanlarından geçen insanlar hiç mi hissetmiyor o ruhu diye o ruhu hisseden biri olmanız beni çok sevindirdi.
BeğenBeğen
Cevapla
Hakan dedi ki:	
1 Kasım 2015, 16:56
Teşekkürler Melina. Malesef bir çok kişi buralara harabe gözüyle bakıyor. Aslında bu bizim ortak geçmişimizin bir çeşitliliği olmasına rağmen hâla hiç bir adım atılmıyor.
BeğenBeğen
Cevapla
hüseyin dedi ki:	
6 Kasım 2015, 14:43
merhaba, öne bagaj monte etme tamam da, arka bagaj işini nasıl hallettin rr8.3’te? sele borusuna monte edilenler kısa turları idare ediyor da, heybeli, bol bagajlı 2016 turları için yardımına ihtiyacım var. 🙂
BeğenBeğen
Cevapla
Hakan dedi ki:	
10 Kasım 2015, 12:46
RR8.3 te sadece sele kisminda olan bagaj delikleri eksik. Ruble kisminda olan çatalda delikler mevcut. Sele kisimda olmayan delikleri “bagaj delikli sele kelepçesi” ile elde ettim. Anlayacagin sele kelepcesinde hem sele borusu icin delik mevcut hem de bagaj icin.
BeğenBeğen
Cevapla
Bir Cevap Yazın Cevabı iptal et
Yorumunuzu buraya yazın...
Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:
E-posta (zorunlu) (Adres hiçbir zaman paylaşılmayacaktır)
İsim (zorunlu)
Web sitesi
WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Vazgeç
Connecting to %s
Yeni yorumları bana e-posta ile bildir.
Eposta yoluyla yeni yazıları bana bildir.
Δ
Arama:
Sosyal Medya
Facebook
Instagram
YouTube
Kategoriler
Genel (44)
Tarihi Yapılar (38)
Tur Yazıları (16)
Videolar (5)
En Çok Okunanlar
NASIL YAPILIR? mozaiklerin taşınması
Rayların Altında Fırat
Ya senin tatilin?
Bildiğimizi sandıklarımız: Göbeklitepe ve Uzaylılar
Susuz Köprü
Tadım Kalesi
Harput | Meryem Ana Kilisesi
Keşiş Dağlarının Zirvesinde: Esence Dağına Tırmanış
Hüseynik’ten Çıktım Şeher Yoluna
Elazığ | Mezire | Getronagan Okulu
Güneydoğu: Diyarbakır, Mardin, Urfa, Antep
Önce Bilinç Restorasyonu
Şehrin ortasında unutulan bir tarih!
Muonionalusta!
Harput | Amerikan Koleji (1878)
Kıyamet Günü Yakarışı: Deisis Mozaiği
Bereketli Topraklara Yolculuk
Bir Meteorun İzi
Işık, cam ve mimarinin buluşması: Sent Antuan Vitrayı
İhtişam, zarafet ve güç: Selçuklular
Yanıbaşımızdaki Tarih: Kadeş Antlaşması
Mahzun Bakışlı Melek
Globus Mundi
Yıkık Minare
Tarihin Bağrı : Çayönü Yerleşkesi
Taş rölyefin gizemi!
Harput | Eğik Minare
Klaros Kutsal Alanı
Kış Notları – I
Bakıp da Göremediklerimiz
https://www.youtube.com/watch?v=f3uaDdXT6Ok&t=215s
Son Yorumlar
Rayların Altında Fırat için Mustafa Özer
Şehrin ortasında unutulan bir… için Hakan
Yeni Başlayanlar için Tur Bisi… için Hakan
Yeni Başlayanlar için Tur Bisi… için Doğan
Şehrin ortasında unutulan bir… için Erdal
Ya senin tatilin? için Hakan
Eposta ile Blogu Takip Et
Bu blogu takip etmek ve yeni gönderilerle ilgili bildirimleri e-postayla almak için e-posta adresinizi girin.
E-posta Adresi:	
Takip Et
Sosyal
Facebook
Instagram
YouTube
WordPress.com'da ücretsiz bir web sitesi ya da blog oluşturun.
Gizlilik ve Çerezler: Bu sitede çerez kullanılmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek bunların kullanımını kabul edersiniz.
Çerezlerin nasıl kontrol edileceği dahil, daha fazla bilgi edinmek için buraya bakın: Çerez Politikası	