1. Nuri Pakdil’i anlatmak “Gece, Kudüs ve Yalnızlık” kelimelerini teker teker şerh etmekle eş değerdir. Gece, onun için otel odalarında, duvarına astığı Kudüs resmine bakarak geçirdiği muhteşem yalnızlıkların daktilo tuşlarının sesiyle anlam bulmasıdır. Çocukluğunda üzerinde uyuyakaldığı atlaslarda, zihnine kazıdığı coğrafyanın yalnızlığını paylaşır.
2. 1934 yılında Kahramanmaraş’ta doğmuştur. Maraş onun için sürekli akan çeşmeleriyle yer edinmiştir. Bunu “Bir Yazarın Notları”nda şöyle aktarır: “Büyüdüm: çeşmeler de aktı yanımda. Şimdi bakıyorum; kimi kurumuş; çok az su akıyor kiminden de + her çeşme bir kent oldu yanıbaşımda. Nerede bir çeşme görsem, suyu akıyorsa, Maraş’ın manevi görüntüsü süzülmektedir. Böyle oluyor hep”. Pakdil’in eğitim hayatı dalgalıdır. Ailesinin okumasını istememesi dolayısıyla aralıklarla eğitimini tamamlar. Bu durumu yine “Bir Yazarın Notları”nda şu şekilde anlatır: ““İlkokulun Öğretisiyle, annemin babamın Öğretisi kanlı bıçaklı savaş halinde miydi birbiriyle? Ama, evimize kimi günler oturmaya gelen o çok sevdiğim bayan öğretmenimi, annem de çok sevmez miydi? Annem, bazen, bu öğretmenimle de, gözyaşları içinde konuşmaz mıydı? Şu ilkokul, hep düğüm atılan acayip bir iplik miydi? Annem, babam ilkokuldan; genelde, tüm okullardan neden bu denli tiksiniyordu? Başka kentlerde de var mıydı ilkokulu, genelde tüm bu okulları özdeş bir duyguyla gören anne babalar?”. Ortaokula 3 yıl gecikmeli başlar. Maraş Lisesi’ni bitirir. 1959 yılında İstanbul Hukuk Fakültesi’ni kazanır ve buradan mezun olur. Askerliğini Bitlis’te yapar.
3. Lise okurken Cevat Fehmi Başkut’un Paydos oyununda Muallim Murtaza karakterini canlandırır. Ayrıca yine liseli yıllarında Hamle adında bir okul dergisi çıkartır. Bu küçük lise dergisi Ankara’dan İstanbul’a birçok yazarın/şairin dikkatini çeker.
4. 1967 yılında Devlet Planlama Teşkilatı’nda çalışmaya başlar. Büyük Doğu ve ardından Diriliş Dergisi ile güçlü bağlar kurar. Diriliş Dergisi’nin yayına ara verdiği ve çıkıp çıkmayacağı belli olmayan bir dönemde Rasim Özdenören, Erdem Bayazıt ve Akif İnan ile birlikte “Sabır üssü” dediği Edebiyat Dergisi’ni yayınlama başlarlar. Bu durum Sezai Karakoç ile aralarının bozulmasına neden olur. 1969’ın Şubat ayında -derginin basımı hazır olmasına rağmen Ocak ayının Hristiyanlıkta yılbaşı olması amacıyla Şubat ayında çıkmıştır- Edebiyat dergisinin birinci sayısı yayınlanmıştır. Aylık olarak yayınlanan Edebiyat, 1984 yılının Aralık ayına kadar çıkar. Belirli aralıklarla dergiye ara veren Nuri Pakdil, toplamda 159 sayı çıkartmıştır. Yayına son verdiği 1984 yılının Aralık ayında elinde olan derginin bütün sayılarını ve derginin yayınevi olan Edebiyat Dergisi Yayınlarından bütün kitaplarını dağıtmıştır. Hatta bunun için Ankara’daki birçok öğrenci yurduna haber verdirmiş, Akay Yokuşu’ndaki Demirler Pasajı’nın önü yoğunluktan dolayı trafiği tıkamıştır.
5. Nuri Pakdil’in toplamda 42 eseri vardır. Bu eserler:
Batı Notları (gezi-izlenim), 1972
Biat-I (deneme), 1973
Umut (oyun), 1974
Harikalar Tablosu (çeviri), 1974
Ay Operası (çeviri), 1975
Biat-II (deneme), 1977
Biat-III (deneme), 1982
Bağlanma (deneme), 1979
Put Yapımevleri (oyun) 1980
Bir Yazarın Notları-I (deneme), 1980
Bir Yazarın Notları-II (deneme), 1981
Kasırganın Çatırtıları (çeviri), 1982
Bir Yazarın Notları-III (deneme), 1982
Bir Yazarın Notları-IV (deneme), 1982
Kalbimin Üstünde Bir Avuç Güneş (oyun), 1982
Edebiyat Kulesi (deneme), 1984
Sükût Sûretinde (şiir), 1997
Derviş Hüneri (deneme), 1997
Arap Saati (deneme), 1997
Ahid Kulesi (şiir), 1997
Korku (oyun), 1997
Klâs Duruş(deneme), 1997
Arap Şiiri- Güldeste-I, 1998
Arap Şiiri- Güldeste-II, 1998
Kalem Kalesi(deneme), 1998
Osmanlı Simitçiler Kasidesi (şiir), 1999
Otel Gören Defterler-I: Çarpışan Sesler (deneme), 1999
Otel Gören Defterler-II: Yazının Epik Resmi Çekildiği Sırada(deneme), 2000
Otel Gören Defterler-III: Büyük Sorgu (deneme), 2001
Otel Gören Defterler- IV: Simsiyah(deneme), 2002
Otel Gören Defterler- V: Ateş Hattında Harf Müfrezeleri(deneme), 2003
Otel Gören Defterler-VI: Yazmak Bir Mucize (deneme), 2005
Bakır Dönemi (oyun), 2014
Belge (oyun), 2014
Günlük / Anna Grigoriyevna Dostoyevski
Günlük’ten/ Eugene Ionesco (çeviri), 2014
Bir Öldürme Töreni (oyun), 2014
Konuşmalar, 2014
Mektuplar I, 2014
Mektuplar II, 2014
Mektuplar III, 2014
6. Edebiyat kulesinin titiz dervişidir Nuri Pakdil. Örneğin Sükût Süretînde adlı eserinde “Edebiyat” başlıklı metni yüz doksan bir kez yazmıştır. Bu yazma, yıkıp yeniden kurma, evirme, değiştirme, tekrar yazma biçimde olmuş ve yayınlandığı haliyle: “Döner yerine evrilince tekrar / Koşmaya başlar ya daha da civan.” şeklindedir.
7. Uzun bir dönem otellerde yaşar. Sıkı bir Fenerbahçe taraftarıdır. Otel Gören Defterler, otelde kaldığı süreçte yazdığı kitaplardır. Otel üzerine derin tahliller, sorgulamalar ve kendisiyle hesaplaşmaların olduğu bu defterler, susmak için inzivaya çekilmiş bir dervişin içinden geçirdiği cümleler gibidir: “cüssesi ne olursa olsun, her otel, kapasitesi değişen ruhlar mahşeri değil midir? Evlerde bu mahşerin gölgelerini bile tanıyamazsınız. İnsan ruhunun niteliksel, niceliksel dışavurumlarına değgin ne çeşitli sergiler açılır otel salonlarında! Otelde yıl birimleriyle kalmak, eğer yeteneğimiz varsa, bir Fakültede okumaya bedeldir.”
8. Sol kesimin yoğunlukla kullandığı; emek, emperyalizm, devrim gibi kelimelerini kullanır. “2. Necip Fazıl Kısakürek Ödülleri”nde Necip Fazıl Kısakürek Saygı Ödülünü alır ve buradaki selamlama konuşmasında şu ifadelere yer vermiştir: “Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ı değerli medya temsilcilerini, siz değerli konuları antiemperyalist, antikapitalist, antinasyonalist, antisiyonist, antifaşist, en önemlisi de antifiravunist bir bilinçle selamlıyorum.”
9. Edebiyat Dergisi’nde ve özellikle kitaplarında kelimelere kendine özgü anlamlar yükler. Örneğin; “Kutsal Kitap, emek, başkomutan, önder, batılcılık, yerli düşünce, yabancılaşma, karasiyasa” gibi kelimelerin onun sözlüğünde farklı bir anlama sahiptir. Nuri Pakdil; inanç ve eylem adamıdır. Hayatını bu minval üzere devam ettirmiş nadide isimlerdendir.
10. Edebiyat Dergisi ve yayınlarının mutfağında kendisi vardır. Kitap kapaklarını kendisi tasarlar. Bir kitabın kapağını beğenmeyip defalarca değiştirdiği ve bu yüzden matbaada sabahladığı olmuştur. Kitaplarındaki her noktanın, her çizginin bir anlamı vardır. Örneğin sıradan sayılabilecek çizgiler 13-14-15 değil 12 olmalıdır. Çünkü burada 12 imama gönderme vardır.
11. Bağlanma adlı eserine “Fethi Gemuhluoğlu’nun büyük anısına bitimsiz saygıyla” ifadesiyle başlar. Bu bir dostluğun, bir sadakatin temsilidir. Bu bakımdan Bağlanma adlı eser bir tür Sadakat Risalesi şeklinde okunabilir. Kitaptaki bu kısım aralarındaki bağın ne kadar da sağlam örüldüğünün bir göstergesidir: “İnsanın bazen kendini yalnız duyumsaması, bu yalnızlığından korkması, kendi kendine üşümesi olur ya; işte o zaman, yanına gitmesini, varıp görmesini dilediği biri olur ya; o biri O olurdu: ulu ağaç gibi. (Yalnızlığımız dağılırdı, üşümemiz giderdi, umutlu yanımız yeniden devinimleşirdi, birden en önüne sıçrardık kavganın; sığamaz olurduk yeryüzüne). Çok insanı O’nun yanından yeni bir güç kazanmış olarak ayrılmış görürdüm: Plautusoyunlarının birinde, şöyle söyletir bir kahramanına: ‘Yüreğimiz var, var ama yüreğimizi dayayacak bir yer yok’ (: İşte o yer oluyordu kendisini tanıyanlara O)”
12. Hakkında yapılmış çalışmalardan bazıları şunlardır:
Hece Dergisi: Edebiyat Dergisi ve Nuri Pakdil Özel Sayısı
Dilimin Döndüğünce Sustum – Sıddık Akbayır
Düşünen Kalem Nuri Pakdil Sempozyumu
Yedi İklim Dergisi 58. Sayı: Nuri Pakdil Ustamıza
Sükût Sûretinde Şerhi – Ali Göçer
Nuri Pakdil’de Protest Tavız (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi) – Tuğba Doğan
Abdsürd Tiyatro Bağlamında Nuri Pakdil’in Umut Adlı Oyunu Üzerine Bir İnceleme (Makale) – Nilüfer İlhan
Nuri Pakdil Belgeseli – TRT
Yedi Güzel Adam – Dizi – TRT
13. “Dostoyevski okumayanlara ehliyet vermemeli!” der.
14. İtalyan Türkolog ve Türkiye’ye Aşk Mektuplarım’ın yazarı Ord. Prof. Dr. Anna Masala, Nuri Pakdil için “insanlar Pakdil’i iki bin yılından sonra anlayacaktır” ifadesi dikkat çekicidir.
15. Bir Yazarın Notları adlı eserinde aslında bütün amacını özetler: “İnsan! Seni savunuyorum; sana karşı!”
Bilal Can
Tweet
4 Yorum
Gamze 18.11.2019 18:12:04
Eserlerini beğenip okumaktan keyif alıyorum gerçekten çok iyi bir yazar
Cevapla
Yesil kalem 04.12.2017 13:11:58
Teşekkür ederim, birçok kitabını aldım ve uslûbu farklı gelmişti. Yeniden okumaya başlayabilirim.
Cevapla
binali yıldırım 03.12.2017 12:10:05
başkanlık sistemi gelirse nuri pakdil’in o kamalist türkçesi de tarih olacak, buna inanın.
Cevapla
Ahmet Şahan 01.12.2017 11:33:29
Çok faydalı ve keyif verici bir yazı olmuş. Mübarek olsun
Cevapla
binali yıldırım için bir cevap yazın Cancel reply
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
− altı = 2
Yeni yorumları e-posta aracılığıyla bana bildir. Ayrıca yorum yapmadan da abone olabilirsiniz.
Önceki Yazı
31.992 Saattir Yoksun
Sonraki Yazı
Şakir Kurtulmuş: Has şiir her zaman değerini koruyarak varlığını sürdürür
İlgili Yazılar
Bir Jön Türk ve İttihatçı Olarak Ahmet Rıza Bey – 2
Sizden Gelenler
Osmanlı’da Modernleşme Sürecinde...
2
Bir Jön Türk ve İttihatçı Olarak Ahmet Rıza Bey – 1
Sizden Gelenler
Son dönem Osmanlı aydınlarından...
1
15 Maddede Ali Emîrî Efendi
Bilal Can
1. 1857 tarihinde Diyarbakırda doğan...
15 Maddede Yahya Kemal
Bilal Can
1. Ahmet Agâh, Osmanlı...
Son Yorumlar
Kitaphaber Dergisi’nin İkinci Sayısı Çıktı için Ke(n)di
çiçekli elbise için Efkan Doğan
Yazarlarımızla Hasbihal: Cüneyt Dal için A.b
Alıç Ağacı ve Kırgınlık Üzere Bazı Meseleler için Öncelikle kestane balının diyarı Zonguldak'tan selamlar