Plastik, 1860 yılından bulunmuş olan ve kullanım alanı gün geçtikçe artan bir ürün. Hayatımızda elimizin altında olan birçok ürünün üretim aşamasında plastik kullanılır. Günlük yaşam sırasında bu denli sıklıkla karşılaştığımız bu materyalin aslında doğaya ve bizlere ne kadar zararlı olduğunu hiç düşündünüz mü?
Plastik; kağıt, cam ve metal gibi ürünlerin aksine atık hâline geldiğinde uzun yıllar boyunca doğada yok olmaz. Bu materyalin toprakta çözünmesi ve bozulması neredeyse mümkün değildir. Buna rağmen her yıl tonlarca plastik atık, geri dönüştürülmeden doğaya bırakılır. Oysa evde ve iş yerinde kolaylıkla uygulayabileceğimiz birkaç yöntem sayesinde bu maddenin geri dönüşümüne katkıda bulunmak mümkün.
Bu noktada, plastik geri dönüşümü nasıl yapılır sorusunun cevabını birçok kişi merak eder. Öncelikle atıklar, türlerine göre sınıflandırılır. Bu işlemin ardından, plastik geri dönüşüm tesislerinde parçalara ayırma süreci başlar. Son aşamada ise söz konusu maddenin geri dönüşümü için planlanan aksiyona göre hareket edilir. Bu noktada, tamamen başka bir madde üretilebilir ya da içerisine başka ham maddeler eklenerek plastik yeniden kullanılabilir hâle getirilir.
Ne Tür Plastikler Geri Dönüştürülebilir?
Bu maddenin geri dönüştürülebilmesi için reçine numarası tanımlama yönteminden yararlanılır. Bu sayede plastiğin geri dönüşüm tesislerinde sınıflandırma işlemi çok daha kolay bir hâle gelir. Belirli işlemlerden geçerek tekrar kullanılabilen türler şu şekilde sıralanabilir:
Yiyecek ambalajları
Plastik şişeler
Oyuncaklar
Yalıtım malzemeleri
Naylon
Kavanozlar
Geri dönüştürülebilir plastikler, aslında günlük hayatımızda kullandığımız birçok ürünün bileşenlerinden biridir. Bu yüzden tek bir kişinin dahi bu sürece katkıda bulunması, zaman içerisinde yankılanarak oldukça olumlu sonuçlar doğurur.
Plastikleri Geri Dönüştürme Aşamaları Nelerdir?
Plastiğin geri dönüşüm aşamalarının ilk basamağını sokakta, iş yerinde veya kamuya açık alanlarda bulunan toplama noktaları oluşturur. Ardından ilgili kurumlar tarafından toplanan atık materyal geri dönüşüm tesislerine taşınır. Plastiğin doğaya ve canlılara zarar vermeden geri dönüştürülme aşamalarının ilk adımını ise kesim ve kırma işlemi oluşturur. Ardından maddenin türüne göre yıkama, kurutma ve beslenme kazanına transfer gibi işlemler başlatılır.
Plastiğin Kesimi ve Kırılması
Öncelikle diğer atıklardan ayrıştırılan plastikler, tesislerde türlerine göre tasnif edilir. Bu işlem söz konusu materyalin yeniden değerlendirilmesi sırasında yapılan ilk işlemdir. Plastikler cinslerine göre ayrıldıktan sonra devasa kırma makineleri yardımıyla parçalanır. Bu uygulamadan sonra elde edilen maddeye ise kepek denir.
Plastik Yıkama ve Kurutma
Plastiklerden geri dönüşüm sırasında faydalanmak için gerçekleştirilen bir diğer işlem ise yıkamadır. Materyalin parçalanması sonucu elde edilen kepek, bu aşamada yarı mamul durumdadır. Kırma işleminden sonra ortaya çıkan küçük parçaların yıkanması önemlidir. Ancak bu şekilde geri dönüştürülmüş malzeme kalitesini korur. Ardından kurutma kazanına geçen kepek hâlindeki plastik, endüstriyel makineler yardımı ile nemden arındırılır.
Plastiğin Besleme Kazanına Transferi
Bu madde için uygulanan geri dönüşümün işleminin son aşamasında ise plastiklerin agromel makinelerinde eritilmesi gerekir. Bu esnada plastikler yeniden kaynaşır. Sonrasında ise söz konusu yarı mamul yeniden soğutularak granül hâline getirilir. Tüm bu işlemlerden önce plastik atıklar yabancı cisimlerden arındırılmalıdır. Bu süreçte elle ya da makine yardımı ile ayrıştırma işlemi gerçekleştirilebilir. Bazı tesislerde atıklar renklerine göre de tasnif edilebilir.
Plastiklerin Geri Dönüşümünden Neler Geri Kazanılabilir?
Plastiklerin geri dönüşümünden neler geri kazanılabilir sorusunun cevabını birçok kişinin öğrenmesi gerekir. Kullanıma geri kazandırılmış her bir madde, tonlarca doğal kaynaktan ve enerjiden tasarruf edildiği anlamına gelir. Plastiğin geri dönüşümünün faydaları yalnızca maddi olarak değil, manevi açıdan da ele alınabilir. Bu işlemin gerçekleşebilmesi için emek vermiş her insan, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakılmasına yardımcı olmuş demektir. Atık tesislerinde geri dönüştürülen plastik materyal, farklı alanlarda kullanılmak için tercih edilebilir. Bu durumun bazı örnekleri şu şekilde sıralanabilir.
1050 adet geri dönüştürülmüş plastik tepsiden, büyük bir aileye yetecek bir oturma grubu üretilebilir.
Eğer 2,5 litrelik bir pet şişe geri dönüştürülürse 60 watt enerji tasarrufu sağlanır.
25 adet plastik pet şişeden bir ceket üretilebilmesi mümkündür.
Geri Dönüştürülen Plastikler Hangi Alanlarda Kullanılabilmektedir?
Plastikten geri dönüşüm süreci, bu maddenin bir kez daha aynı işlemler için kullanılmasına da yarayabilir. Ya da yarı mamul hâline getirildikten sonra içeriğine ham maddeler eklenerek yepyeni bir materyal elde edilebilir. Geri dönüştürülen her plastik, harcanmak üzere olan tonlarca kaynaktan tasarruf etmeyi sağlar. Geri dönüşüm sonucu meydana gelen materyalin kullanım alanı ise oldukça geniştir. Otomotiv sektöründe sıklıkla bu tür maddeler tercih edilir. Özellikle yedek parça yapımında geri dönüştürülmüş plastiklerden yararlanılır. Bu maddenin diğer kullanım alanları ise şu şekilde sıralanabilir:
Tekstil
Paket ve ambalaj
Şişe üretimi
Elyaf ve dolgu malzemesi
Atık su boruları
Yakıt
Evlerimizde Plastik Geri Dönüşümü İçin Ne Yapabiliriz?
Plastikten geri dönüşüm ürünlerinin sayısının artması için her bir bireyin bu konuda bilinçli olması gerekir. Bizden sonraki nesillere temiz bir çevre ve daha fazla kullanılabilir kaynak bırakabilmek için toplumsal bir farkındalık yaratmamız gerekir.
Sürdürülebilirliği bireysel olarak destekleyebilmek için öncelikle kendi çevremizde bulunan kişiler ile birlikte ufak adımlar atabiliriz. Yalnızca bir adet damacana ya da plastik saklama kabı üretebilmek için harcanan doğal kaynaklar, çevreye büyük hasar verir. Yemyeşil ormanların ve masmavi denizlerin kaybolmasını engellemek ve diğer canlıların yaşam haklarını ellerinden almamak için bu konuda yapabileceklerimiz şu şekildedir:
Yiyecek kutularını evin içerisinde başka fonksiyonlarla kullanmak. Ürünler yeniden değerlendirmek.
Atıkları sınıflandırmak.
Plastik materyal içermeyen alternatif ürünlere yönelmek
Alışveriş poşeti yerine bez çanta kullanmak.
İhtiyaçlarımız doğrultusunda birtakım ürünler satın almamız elbette doğal bir durumdur. Ancak tüketim nedeniyle çevreye verilen zararın en aza indirilmesini sağlamak için geri dönüştürülmüş materyaller kullanılarak üretilen ürünleri tercih edebiliriz.
İlgili İçerikler
Sıfır Atık Nedir? Evinizde Sıfır Atığa Başlamak İçin 10 Öneri	
Kasım 16, 2021	| Sürdürülebilirlik	| 0 Yorumlar	
Sıfır Atık Nedir? Evinizde Sıfır Atığa Başlamak İçin 10 Öneri Günlük hayatta kullanılan eşyaların geri dönüştürülebilen özellikte olması, gelecek nesillere... Daha fazla oku
6 Madde İle Sürdürülebilir Turizm Nedir?	
Kasım 16, 2021	| Sürdürülebilirlik	| 0 Yorumlar	
6 Madde İle Sürdürülebilir Turizm Nedir? Gelişmiş ve gelişmekte olan hemen hemen her ülkenin en büyük geçim kaynaklarının başında turizm... Daha fazla oku
10 Sürdürülebilir Yaşam Önerisi	
Kasım 16, 2021	| Sürdürülebilirlik	| 0 Yorumlar	
10 Sürdürülebilir Yaşam Önerisi Son yıllarda, sürdürülebilir yaşamla ilgili pek çok girişim ve proje ile karşılaşmış olabilirsiniz. Dünyadaki doğal kaynakların... Daha fazla oku
Geri Dönüşüm Nedir? Nasıl Yapılır?	
Kasım 16, 2021	| Sürdürülebilirlik	| 0 Yorumlar	
Geri Dönüşüm Nedir? Dünya, sahip olduğu kaynakları sınırlı olan bir yerdir. Bu kaynaklara ihtiyacı olan insanların sayısı arttıkça genel bir... Daha fazla oku
Sürdürülebilir Ürün Nedir?	
Kasım 16, 2021	| Sürdürülebilirlik	| 0 Yorumlar	
Sürdürülebilir Ürün Nedir? Sürdürülebilir ürün nedir, sürdürülebilirliğe nasıl katkı sağlanır gibi konular her geçen gün daha fazla tüketicinin gündemine gelir.... Daha fazla oku
Tekstil Geri Dönüşümü Nedir?	
Kasım 16, 2021	| Sürdürülebilirlik	| 0 Yorumlar	
Tekstil Geri Dönüşümü Nedir? Dünya çapında süren sanayileşme sonucunda sayısı artan üretim tesisleri, doğal kaynakların azalması ve çevre kirliliği gibi... Daha fazla oku