Omuz sıkışması, omuz eklem hastalıkları arasında en sık karşılaşılan problemdir. Omuz sıkışmasının nedenlerine bağlı olarak pek çok tedavi yöntemi bulunmaktadır.
Omuz Sıkışması Sendromu Nedir?
Omuz sıkışması sendromu tıbbi olarak impingement sendromu adı ile geçmektedir. Günümüzde birçok kişi bu rahatsızlığın ne olduğunu bilmemek ile beraber omuzda bulunan ağrıları da önemsememektedir. Genel olarak baktığımızda omuzda oluşan ağrıların nedeni omuzda bursa adı verilen kese yapısının infilamasyonu olan bursitten kaynaklanmaktadır. Tendinit olarak bilinen durum ise omuzda tendon verilen yapının infilamasyonu olarak tanımlanmaktadır. Bu demek oluyor ki omuzda oluşan ağrıların iki temel nedeni bulunmaktadır. Bursa veya tendonların zarar görmesine birçok sorun neden olabilmektedir. Bu problemlerden bir tanesi ise impingement yani omuz sıkışması olayı olarak bilinmelidir.
Omuz Eklem Yapısı
Omuz sıkışması sendromu aslında rotator manşet yani döndürücü kılıf tendonlarının omuz eklem yapısının çatısında bulunan akromiona sürtünmesi sonucu meydana gelmektedir. Omuz ekleminin yapısına bakıldığında ise üç adet kemik bulunduğu görülmektedir. Bunlar kol kemiği ve kürek kemiği başta olmak üzere bir de köprücük kemiğidir. Kol kemiğini kürek kemiğine bağlayan yapı; rotator kılıf olarak adlandırılmakta ve bu kılıf aynı zaman da dört adet kasın kiriş kısmından oluşmaktadır. Bu kaslar supraspinatus, infraspinatus, teres minör ve subskapularis kasları olarak adlandırılmaktadır. Kirişler ise kasları kemik kısmına bağlayan yapılar olarak bilinmelidir. Kasların kemiğe bağlanması ile kaslar kemikleri bu kirişleri çekerek hareket ettirmektedir. Rotator manşetin bir diğer görevi ise kolu hareket ettirme ve buna bağlı olarak omzumuzu döndürme hareketinde yardımcı olmaktadır. Rotator manşet ise kolumuzu döndürmeye yardımcı olan kürek kemiğinin bir çıkıntısı olan akromion ile birlikte omuz başı arasında bir ila bir buçuk santimetre gibi bir aralıkta bulunmaktadır. Akromion ile rotator manşet arasında ise bursa adı verilen keseler bulunmaktadır. Bursa adı verilen kese yapısı ise kayganlaştırıcı bir sıvı sayesinde kemiklerin birbirine olan sürtünme durumunu engellemektedir. Bu sayede tahribat ve aşınma durumu daha az görülmektedir. Yine aynı zamanda hareket açıklığının devamı için uygun bir alan sağlamaktadır.
Omuz Sıkışması Sendromu Nedenleri
Genel olarak ise kolun kaldırılması esnasında akromion ile birlikte rotator manşet tendonları arasında tendonların yeterli miktarda hareket sağlaması için kayganlaştırıcı bir bölge bulunmaktadır. Kişi her kolunu kaldırdığında rotator manşet ile akromion arasında bir miktar sürtünme yaşanmaktadır. Bu durum ise yine omuz sıkışması sendromu olarak tanımlanmaktadır. Normal bir durumda omuz ekleminde gün içerisinde bir miktar sıkışma ve sürtünme olması gayet olağan durumdur. Fakat kolunuzun sürekli olarak yukarıda kalmasını sağlayan işler veya omuz ekleminde güç alınarak yapılan işlerde ve aktiviteler bu olayın bir problem haline gelmesine sebep olabilmektedir. Kolun yukarı doğru kaldırılması esnasında kol kemiği akromion adı verilen yapıyı zorlamaktadır. Aşırı olarak kullanım durumunda ise bu durum bursa dokusunda irritasyona sebep olmaktadır. Bu durum sonucunda ise şişme meydana gelir.
Akromion normalde önden ve yandan bakıldığında yere paralel bir çatı yapısıdır. Bu çatının kancamsı kıvrık yapıda olması veya eğiminin aşağı doğru olması erken yaşlarda belirgin bir zorlama olmadan da şikayetlerin çıkmasına neden olur.
Akromion ile rotator manşet arasında bulunan alanın daralmasına neden olan her hareket ise sıkışma durumunun daha da kötüye gitmesine yol açmaktadır. Kemiklerde oluşan çıkıntılar yine bu alanın daralmasına sebep olabilmektedir.
Omuz Sıkışması Sendromunda Tanı
İmpingement sendromunda hekimlerin tanı koyma durumu ise şu şekilde olmaktadır. Detaylı olarak kişinin bu rahatsızlığı ne kadar zamandır çektiği dinlenilmekte ve fiziki muayene yapılmaktadır. Fakat hekimler anormal eğimli olan akromion veya kemik çıkıntıları görmek adına röntgen isteyebilmektedir. Fakat hekim rotator manşet gibi bir yırtıktan şüphelenirse MR isteyebilmektedir. Bazı durumlarda ise ağrının sebebinin omuzdan ya da boyundan mı kaynaklandığını anlamak için ise bursa dokusuna lokal bir anestezi uygulanmaktadır. Bu anestezi sayesinde eğer ağrı geçiyor ise omuz kaynaklı olduğu ortaya çıkmaktadır.
Omuz Sıkışması Sendromu Tedavisi
Omuz sıkışması sendromunda tedavi ise cerrahi dışı tedavi ve cerrahi tedavi olmak üzere ayrılmaktadır. Cerrahi dışı tedavi de hekiminiz öncelikle antienflamatuar ve ağrı kesici uygulamaktadır. Eklem bölgesini istirahat ettirmenizi ve bu bölgeye buz tedavisi uygulamanızı isteyecektir. Ağrının azalmadığı durumlar da ise hekim kortizon uygulaması yapacaktır. Maksimum 3 kez yapılmalıdır. Kortizon etkisi geçici olabileceği gibi uzun yıllar bir rahatlık da sağlayabilir. Fizik tedavi yırtıklardan korunma ve nüksün engellenmesi için en iyi yöntemdir.
Cerrahi tedavi ise şikayetlerin devam etmesi veya nüksü halinde uygulanmaktadır.
Subakromial dekompresyon cerrahi işlemde amacı rotator tendonlar ile akromion arasında ki alanı genişletmektir. Burada akromionun yapmış olduğu baskıyı azaltma işlemine dekompresyon adı verilmektedir. Burada ilk önce kemik çıkıntılar temizlenmektedir. Genellikle bu esnada akromionun alt kısmında bulunan kemik dokulardan da biraz alarak mesafe genişletilmek istenmektedir. Akromioplasti işlemi ise cerrahi olarak akromionun kesilip biraz daha şekil verilmesi operasyonudur.
Bir diğer cerrahi işlem ise rezeksiyon artroplastisi olmaktadır. Gün içerisinde aşırı derece de kullanılan bir omuz yapısında sıkışma tek problem olmamaktadır. Bazı eklemler de hasar ve tahribat olması da görülebilir. Bu eklemlerde kireçlenme olduğu görülüyor ise köprücük kemiğinin uç kısmında bulunan iki santimetrelik çıkarılmaktadır. Amaç ise sürtünmeden gelen ağrının ortadan kaldırılmasıdır.
Artroskopik girişime bakıldığında ise hastaların yaşına ve sorununa bağlı olarak değişik şekillerde uygulanmaktadır.
Bursektomi bursa kesesinin iltihaplanması olayıdır ki bu kese bir santimetrelik kesiler yardımı ile alınmaktadır.
Akromioplasti akromioda bulunan ön kısımda ki kıvrık kısım kesilerek alınmaktadır.
Köprücük kemiği eklem rezeksiyonu ise köprücük kemiğin akromionla eklem yaptığı alandan 1 cm gibi bir kısım kesilerek alınır.
Etiketler:
44
Dr. Deniz Algün
Ortopedi ve travmatoloji uzmanı, spor hekimliği, omuz - diz - kalça artroskopik ve protez operasyonları ile özel olarak ilgileniyor. 1963 doğumlu ve Ankara Tıp Fakültesi mezunu. Ortopedi ve Travmatoloji ihtisasını S.S.K. İstanbul Hastanesi'nde tamamladı.