Çocuk kütüphaneleri ve çocuk kitapları hayal dünyalarına açılan en masum kapılardır. Bu nedenle; kütüphaneler imkân değil, kamusal bir haktır.
Menu
MERHABA
MİSYONUMUZ
KÜTÜP-ANNE
YAZARLARIMIZ
Beyza Aksu Dünya
Havva Durgu Irmak
Elif Çatak
Psk. Nisa Güneş Dede
Hazal Özhan
SOSYAL GİRİŞİM EKİBİ
BLOG
KAMPANYALAR
UZMAN TAVSIYESI
SÖYLEŞİ VE RÖPORTAJLAR
NOT DEFTERİ
DUYURULAR
DİĞER YAZILARIMIZ
KÜTÜPHANELER
KÜTÜPHANE DEYİNCE…
ÜLKEMİZ KÜTÜPHANELERİ
KÜTÜPHANELER VE ÖZELLİKLERİ
SUNDUGU HİZMETLER
YURTDIŞI ÖRNEKLERİ
KÜTÜPHANELER VE ÖZELLİKLERİ
SUNDUĞU HİZMETLER
KİTAPLAR
KİTAP OKUMA YÖNTEMLERİ
DOKÜMANLAR
INDIRILEBILIR DOKUMANLAR
KAYNAKLAR
KİTAPLARA DAİR ETKİNLİKLER
OKUMA KÜLTÜRÜ
1 YAŞ VE ÜSTÜ
2 YAŞ VE ÜSTÜ
3 YAŞ VE ÜSTÜ
4 YAŞ VE ÜSTÜ
5 YAŞ VE ÜSTÜ
7 YAŞ VE ÜSTÜ
YAZARLAR
ANNELER ICIN KITAPLAR
KÜTÜPHANE ŞEHRİ PROJESİ
PROJE HAKKINDA
KÜTÜPHANE ŞEHRİ PROJESİ – ANKARA
ANKARA OKUMA KÜLTÜRÜ ALTYAPISI
PROJE KİTAPLARI- ANKARA
FARKINDALIK PROGRAMLARI-1
KÜTÜPHANE ŞEHRİ PROJESİ – KONYA
PROJE KİTAPLARI- KONYA
FARKINDALIK PROGRAMLARI-2
BİLGİ KAŞİFLERİ PROJESİ
Proje Hakkında
Bilgi Kaşifleri-Ekim Etkinlikleri
Bilgi Kaşifleri-Farkındalık Seminerleri
Bilgi Kaşifleri-Çocuk Atölyeleri
GALERİ
İLETİŞİM
İletişime Geç 👋
Search Search Close
Search for:
Search
Home
2018
Aralık
10
Yazı Dizisi-I: MASAL DENEN HARİKULADELİK NEDİR?
Yazı Dizisi-I: MASAL DENEN HARİKULADELİK NEDİR?
Aralık 10, 2018 Kasım 26, 2019 BILGILER, ÖNERİLER, UZAMAN TAVSIYESIhavva irmak, masal, sözlü kültür	
İçinde bulunduğumuz çağ kitle iletişim araçlarının yoğun kullanıldığı bir zaman dilimidir. Bu zaman diliminde insanlar, gerek görsel gerekse işitsel teknolojik pek çok gelişmeyi ortaya koymuştur. Her ne kadar bu tür teknolojik gelişmeler sözlü kültüre ilk bakışta ket vuruyor gibi gözükse de insanlar, özellikle son 25-30 yılda sözlü kültürün çok önemli bir taşıyıcısı olan, folklorumuzun de önemli yapı taşlarından olan masalla ilgili pek çok çalışma içine girmişlerdir. Masal diyarını merak etmekle kalmayıp, masalın dinleyiciye kattığı değerler üzerinde durmaya, araştırmalar yapmaya başlamışlardır. Bunun yanı sıra masal severler ve masal anlatıcıları, çocuk, genç, kadın, erkek demeden, masal geceleri, masal saatleri, masal kampları düzenlemeye başlamıştır.
Erken yaşta çocukların sosyal gelişim, dil ve psikolojik gelişimleri üzerinde masalın etkisine dair araştırmalar yapılmaktadır. Öğretmenler, doktorlar, psikologlar, sanatçılar, edebiyatçılar, sanatseverler, ev hanımları, üniversite öğrencileri çocuklar, gençler, yaşlılar her kesimden insan, masalların sözcüsünün yani, anlatıcısının sesini takip etmeye başlamışlardır. Nörobiyolog Prof. Dr Gerhald Hüther masal için çocukların sakince oturup, aynı zamanda hayal gücünü geliştirecek, kelime dağarcığını arttıracak, duygudaşlık kurma becerilerini geliştirip, özgüvenini arttıracak, geleceğe daha güvenli ve korkusuzca bakmasını sağlayacak efsunlu bir değnektir der. Peki, bu masal denilen büyülü değnek neyin nesi o zaman? Gelin birlikte bakalım.
Türk Dil Kurumu sözlüğü masalı; Genellikle halkın yarattığı, hayale dayanan, sözlü gelenekte yaşayan, çoğunlukla insanlar, hayvanlar ile cadı, cin, dev, peri vb. varlıkların başından geçen olağanüstü olayları anlatan, bilinmeyen yerde bilinmeyen mekânda geçen, halk edebiyatı ürünü olarak tanımlar.
Aslına bakılırsa, bilinmeyen yer, bilinmeyen şahıs ve bilinmeyen varlıklara ait olayların macerası, hikâyesi olarak tanımlanan masalların, geçmişte gerçek olayların hikâyesi iken, göç, savaş gibi zor durumlarla söyleyeni unutulan, yerini hayali kişi ve karakterlerin yer aldığı folklor ürünü haline gelmiştir.( Sözlü Kültürel Mirasımız Masal 34)
Yüz yıllardır insanlar tarafından anlatılan, olağanüstü kişilerin, olağan üstü olayların bulunduğu, genellikle bir varmış bir yokmuş gibi kalıp sözlerle başlayan( Prof. Dr.Saim Sakaoğlu Masal Araştırmaları s.2. ) belli bir kahramanı, kahramanın yolculuğunu, bu yolculukta kahramanın bir hedefini gerçekleştirdiğini, hedefine engel olan düşmanlarını ve emeline ulaşmasında yardım eden yoldaşlarını, sonunda ise çıktığı yolculukta ulaştığı mutlu sonu anlatan, edebi ürünler masal olarak tanımlanır. Bu geniş tanımın içinde aslına bakılırsa, folklorun masalla başladığı, ilk masaldan bu güne masalı tanımlayan, kişiden ve belirsiz zamanda ziyade, bütün meziyet, masalın içindeki, iyilik, güzellik, adalet kuvvet gibi hikmetin olduğu görülür. Bütün kusurlar, kötülükler, çirkinlikler, masal sonunda iyilik, güzellik ve harikuladeliğe dönüşür.
(Pertel Naili Boratav Halk Edebiyatı Dersleri-174.) .
Masallar halkların toplumsal değerlerini, kültürel yapı taşlarını ve inanışlarını içinde barındıran bir sözlü kültür ürünüdür. Sözlü kültürün önemli bir taşıyıcısı olan masallar, folklorumuzun de önemli yapı taşlarındandır. Her insanın kendi kültürünün çocuğu olduğu düşünürse, masalın da onun yetişmesinde yadsınamaz bir katkısı olduğu anlaşılacaktır. Masalın tanımları arasında “terbiye ve ahlâka faydalı, yararlı hikâye” şeklindeki tanım, masalın bu fonksiyonu üzerinden yapılmıştır. Bu işlev de çocuğun yetişmesinde, masalın bir eğitim aracı olduğudur. Masallarda, iyi-kötü, adil-zalim, diğerkâm-bencil, kibirli-alçakgönüllü, gibi kavramlar çatışma halindedir
Masalların harikuladeliğinin kaynağı nereden sorusu gelir aklımıza? Masallar, insanlığın ortak mirasıdır. Evrensel değerleri barındırır. Masalların harikuladeliği evvela bundandır. Masallar değişime açıktır ve masal unsurları, farklı kişilerin ağzında söylene söylene, zaman içinde değişiklikler arz etmiş, anlatıldığı coğrafyaya, kültüre, dine göre şekillenmiş ve değişmiştir. Değişmeyen sadece masalın ana iskeleti olmuştur. Fakat masallar, anlatı anlatıla gelişmiş, değişmiş ve güzelleşmiştir. Masallar insanlığın ortak mirası haline böylece gelmişlerdir. Masalların her ağızda söylenebilmesi; bütün dünya çocuklarınca aynı heyecanla dinlenebilmesi onun bir diğer harikuladeliğini gösterir.
“Görülüyor ki, içlerinde beğenilen, örnek edilmeye değenler de bulunuyor, beğenilmeyen, şerrinden kaçılması gerekenler de… İşte masalların da asıl eğitim değeri burada. Çocuklarımızın ruhunu, iyi örneklere göre inşa ederek onları inandıkları yolda güçlükleri yenecek, şahsiyetli birer insan yapmak. Dünya milletleri bu inanışla, çocuklarının ruhunu masallarla besliyor; özellikle insanları tanıma melekesi kazandırarak onlarla münasebetlerini kolaylaştırıyor” (Eflatun Cem Güney, 1966, s.9-10).
YAZAN: HAVVA İRMAK
Kaynak:
Tdk. Masal maddesi
Pertev Naili Boratav Zaman Zaman İçinde
Pertev Naili Boratav Halk Edebiyatı Dersleri 2
Prof. Dr. Saim Sakaoğlu Masal Araştırmaları
Sözlü Kültür Mirası Kültür Bakanlığı Yayınları
Yaşayan Değerler Eğitimi Etkinlikleri Dıane Tıllman
(Visited 185 times, 1 visits today)
Yazı dolaşımı
Previous Previous post: FİNLANDİYA KÜTÜPHANELERİ VE ÇOCUKLAR
Next Next post: Okulda Edinilen Bilgilerin Hayattaki Yansımaları
Comments are closed.
Instagram
Facebook
Twitter
Youtube
Son Gönderiler
Okuma Kültürü Yarışması, 2021
2021 YILIN RESİMLİ ÇOCUK KİTABI
Kitap-Kütüphane-Kent: Milano
Disleksili Çocuklar ve Kitaplar
Bilgi Kaşifleri Okul Kütüphanelerinde…
Instagram
Facebook
Twitter
Youtube
Instagram
Facebook
Twitter
Youtube
Çocuk kütüphaneleri ve çocuk kitapları hayal dünyalarına açılan en masum kapılardır. Bu nedenle; kütüphaneler imkân değil, kamusal bir haktır.	