Türkiye'de Türkoloji çalışmalarının başlangıcı 19. yüzyılın ortalarına kadar gider. Bu yazımda Türkiye'deki çalışmaların tarihçesini verecek değilim. Bunun için okuyucular, Türk Lehçeleri Grameri adlı esere yazdığım giriş yazısına bakabilirler.
Bu yazıda, son 30-40 yılda Türkiye'deki Türkoloji'nin başarılarından genel çizgileriyle söz edeceğim. İlk cümle olarak Türkiye Türkologlarının muazzam bir başarıya imza attıklarını söyleyebilirim.
Türk bengü taşlarından 20. yüzyılın başlarına kadar süren ve çeşitli kollara ayrılan tarihî Türk lehçelerine ait yüzlerce metin Türkiye Türkologları tarafından okunmuş ve ilmî olarak yayımlanmıştır. Köktürk harfli metinler, Eski Uygur metinleri, Kutadgu Bilig, Dede Korkut Kitabı gibi önemli metinlerdeki okuma ve anlamlandırma sorunları üzerinde pek çok çözüm makalesi yayımlanmıştır. Türkiye Türkologları artık Moğolistan'a, Sibirya'ya ve Çin'e giderek Köktürk harfli metinleri yerlerinde incelemektedirler.
Bugünkü Türk lehçelerinin gramer ve sözlükleri üzerinde Türkiye'de yapılan çalışmalar, lehçeler arası karşılaştırmalar, çeşitli Türk lehçelerinden aktarmalar bir kütüphane oluşturacak seviyeye ulaşmıştır. Bugün ülkemizde, Çuvaşça, Yakutça, Tuvaca gibi en uzak lehçeler dâhil her Türk lehçesi için birden fazla uzman yetişmiştir. Lehçelerle ilgili çalışmalar onların edebiyatlarına kadar uzanmış, Türk Dünyası'ndan pek çok edebiyatçı ve eserleri üzerinde incelemeler yapılmıştır.
Anadolu ve Rumeli ağızları üzerindeki çalışmaların sayısı çok artmış, incelenmemiş bölgeler çok az kalmıştır. Ağız çalışmalarında binlerce sayfalık metin derlenmiş ve bu metinler üzerinden her ağzın ayrı ayrı gramerleri yazılmıştır. Şimdi sıra Türkiye'nin ağız atlasını yapmaya gelmiştir.
Eski edebiyatımızın birinci sınıf şairlerinin tamamı incelenmiş ve eserleri ilmî olarak yayımlanmıştır. İkinci, üçüncü sınıf şairler üzerinde de bir hayli çalışma bulunmaktadır. Eski edebiyatın tahlil, tenkit gibi alanlarına da girilmiş ve bunlarla ilgili çok önemli incelemeler yayımlanmıştır.
Tanzimat'tan günümüze ulaşan Yeni Türk Edebiyatı üzerinde yüzlerce doktora tezi yapılmıştır. Şairler, yazarlar ve eserleri incelenmiş, yorumlanmıştır. Edebiyat tarihi, tenkit, metin incelemesi gibi alanların her biri kendi yöntemleri ve farklı yaklaşımlarla ele alınmıştır.
Türkiye Türkolojisi, halk edebiyatı dalında da devasa bir kütüphane yaratmıştır. Halk edebiyatının destandan ağıta kadar bütün türlerine ait malzeme toplanmış ve yayımlanmıştır. Üstelik bu malzeme Türkiye ile de sınırlı değildir. Türk Dünyası'nın destanları, masalları, halk şiiri ile ilgili pek çok çalışma bulunmaktadır.
Başlangıçtan günümüze ulaşan ve üç kıtada cereyan eden muazzam Türk tarihiyle ilgili çalışmaları izlemek neredeyse imkânsız hâle gelmiştir. Bir yandan ana kaynaklar ilmî usullerle yayımlanmış, bir yandan yabancı dillerdeki belge ve kaynaklara dayalı araştırmalar yapılmış, bir yandan da önemli yabancı kaynaklar Türkçeye çevrilmiştir. Siyakat yazısı denilen kargacık burgacık yazıyla yazılmış yüz binlerce belge de tarihçilerimizin elleri altındadır. Arşivlerdeki bu belgelere dayalı sosyal tarih araştırmalarında da bir hayli yol alınmıştır. Tarihimizin kaynak dilleri olan Çince, Farsça, Arapça, Rumca, Rusça, İtalyanca gibi dilleri bilen pek çok uzmanımız vardır.
Türk dili ve edebiyatı, tarihi alanlarında onlarca ilmî ve hakemli dergi yayımlanmakta ve bu dergilerde çok ciddi araştırmalar yer almaktadır.
Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, üniversitelerdeki Türkiyat/Türkoloji ile ilgili enstitüler yüzlerce yayın yapmaktadır. Akademik kuruluşlar yanında birçok özel yayınevi de ilmî araştırmaları yayımlamaktadır. Çünkü dil, tarih, edebiyat gibi konular sadece akademik çevreleri değil, geniş okuyucu kitlesini de ilgilendirmektedir.
Şüphesiz daha pek çok eksikler vardır ve şüphesiz çalışmaların hepsi aynı kalitede değildir. Fakat Türkiye'de son 30-40 yılda oluşan Türkoloji kütüphanesi asla göz ardı edilemez. Fuat Köprülülerin, Zeki Velidî Toganların, Reşid Rahmeti Aratların, Abdülkadir İnanların mirası büyük bir canlılıkla yaşamaya ve gelecek nesillere aktarılmaya devam ediyor.
Yorum Yaz
739 kez okundu. Yazarlar
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Yazarın diğer yazıları
Türkçüler Turancıdır - 28/05/2020
Ahmet Bican Ercilasun
Atsız'ı anlamak! - 25/05/2020
Ahmet Bican Ercilasun
Türkçüler, seçkin insanlardır. - 14/05/2020
Özgehan Özkan haklıdır; Türkçüler, "seçkin" sözcüğünün gerçek anlamını yaşatan insanlardır.
Türkçe nedir? - 10/05/2020
Sorunun cevabı açıktır: Türkçe, Türklerin kullandığı dildir. Nasıl Fransızların kullandığı dile Fransızca, Arapların kullandığı dile Arapça denirse, Türklerin kullandığı dile de Türkçe denir.
Tutsak Türkler konusunda Türk Milliyetçilerinin duruşu - 05/09/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Oğuzname'den hikmetli sözler - 15/07/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Yol Engebelidir - 06/07/2018
Ahmet Bican Ercilasun
BU YAZI TÜRK MİLLİYETÇİLERİ İÇİN YAZILMIŞTIR - 01/07/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Baş örtüsü - 17/04/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Devamı
Dede Korkut ve Deli Dumrul hakkında - 10/04/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Bu ülkeyi dönüştüremezsiniz - 04/04/2018
Bir ortaokulun çocuklarının muhteşem gösterisini izledim. "Bir güneş gibi aydınlattınız karanlık bulutları... Atatürk çocukları... Türk çocuklarıyız" diye başlayan o güzel şarkılarını dinledim. Aşağıdaki yazı bu gösterinin ilhamıyla yazılmıştır.
Türklerin türeyiş efsaneleri: Alp Kara Arslan - 29/03/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Türklerin türeyiş efsaneleri: İlk atalar - 21/03/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Niçin efsane ve destanlarla uğraşıyorum? - 15/03/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Efsane, destan ve menkıbe üzerine - 04/03/2018
Efsaneler, menkıbeler, destanlar bilimin konusudur, fakat bilim değildir.
Türklerin türeyiş efsaneleri: Ulu Han Ata Bitigçi - 27/02/2018
Ahmet Bican Ercilasun
Türklerin türeyiş efsaneleri: - 07/02/2018
Uzun zamandan beri Türk destan ve efsaneleri hakkında yazmak istiyordum.
Niye kendi gücünüze güvenmiyorsunuz? - 17/01/2018
Niye kendi gücünüze güvenmiyorsunuz? Şu ölümlü dünyada bu hırs, bu ihtiras nedir? Kendinize göre büyük ideallerle yola çıkmışsınız.
Yağmur Tunalı'nın eserleri - 11/01/2018
Yağmur Tunalı'yı biz şair olarak tanıdık. 1970'lerin ortalarıydı. Basında sağ-sol diye adlandırılan çatışmaların tırmandığı yıllar.
Konuşma geninin keşfedilmesi - 06/01/2018
"Dinden Bağımsız Düşünmek" başlıklı yazım çok iyi anlaşılmadı ve bazı tartışmalara yol açtı
Türk milliyetçileri ve düşmanlar... - 26/12/2017
Türk milliyetçiliği her şeyden önce Türk'ü sevmek ve onun yükselmesini istemektir.
Dinden bağımsız düşünmek - 26/12/2017
Eskiler lâ-dinî derlerdi. "Dinî olmayan, din dışı, dinden bağımsız" anlamında.
Kültür harabesi - 26/12/2017
İstanbul'da gördüklerim karşısında başka bir ifade bulamadım.
Hayal kuruyorum - 04/12/2017
Önce, benden bir Allah-Tanrı yazısı isteyen pek çok okuyucu ve dostuma haber vereyim. Ben bu yazıyı yazdım, fakat uzun bir inceleme oldu. Onun için yazıyı şu siteye koydum: misak.millidusunce.com
Abdülkadir Selvi ne diyor? - 27/11/2017
Abdulkadir Selvi, 20 Kasım 2017 tarihli "Zarrab operasyonunun bilinmeyenleri" başlıklı yazısında şunları söylüyor:
Hangi kelimeler Türkçedir? - 24/11/2017
Cumhuriyet tarihinde bir öz Türkçe-yaşayan Türkçe tartışması yaşanmıştır.
Atatürk ve milliyetçilik - 12/11/2017
Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'ni milliyetçilik temeli üzerine kurmuştur. Kurucusu olduğu ve başında bulunduğu Halk Partisi'nin altı okundan biri olan milliyetçilik temel ilkedir. Diğer ilkeler bu temel ilke için vardır.
Bir durun kardeşim! - 06/11/2017
Daha dün bir, bugün iki… Bir durun kardeşim! 200 kişinin içinde ben niye yokum, filan niye yok, filan niye var? Ağızlar durmuyor, kalemler, pardon klavyeler durmuyor. Sosyal medya namına ne varsa maşallah herkes döktürüyor.Kaynak: Bir durun Kardeşim
İYİ üzerine düşünceler - 01/11/2017
Ne zamandır İYİ ve İYİ-LİK üzerinde düşünemez olmuştuk.
Doğru sözlülük ve cesaret - 15/10/2017
"Onlar düşünmezler ki, düşüncelerini apaçık söyleyen vatandaşlara kötü gözle bakılmaktan vazgeçilmezse artık Türkiye'de doğru sözlü ve cesur insan yetişmesine imkân kalmayacaktır."
Bozkurtların Ölümü ne zaman yazıldı? - 08/10/2017
Bu sıralarda Bozkurtların Ölümü ile uğraşıyorum. Kitap olarak basılmadan önce romanın bir dergide tefrika edildiğine dair birkaç yerde bölük pörçük bilgiler var.
Alfabeye Stalin'den daha büyük kötülük - 06/10/2017
Kazakistan'ın Latin alfabesine geçmesi haberini sevinçle karşıladık. Bunu hem bir medeniyet projesi, hem de Türk dünyası alfabelerinin birbirlerine yaklaştırılması adımı olarak değerlendirdik
TEOG MEOG- Yöntemler-İnsanlar - 24/09/2017
Ben, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın bir televizyon programında "TEOG olayını istemiyorum. Yanlış buluyorum. TEOG kaldırılmalı" demesine hiç şaşırmıyorum.
Bir daha Turan - 18/09/2017
Geçen haftaki yazımda "her Türk'ün şuur altında olan birleşme, birleşerek büyüme dileği"nden bahsetmiştim. Şuur altındaki arzular, dilekler, açıkça ifade edilme seviyesine gelmemiş olan arzu ve dileklerdir.
YİNE TURAN - 10/09/2017
Milletler ve onların teşkilatlanmış biçimi olan devletler de öyledir. Gelişme ve büyümeleri durduğu an geriye dönüş başlar.
TURAN - 03/09/2017
Turan kelimesi, Farsların ünlü destanı Şehname'den çıkmıştır. Çünkü Şehname, Türk şeceresini de kendi efsanevi ataları olan Feridun'a bağlar.
MİLLİYETÇİLİK TARTIŞMALARI - 01/09/2017
2002 Yılında AvrupaTürk sitesi arşivinden.
ÖLÜMÜ GÖSTERİP SITMAYA RAZI ETMEK - 26/08/2017
AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan'ın Antalya'da, AKP İl Danışma toplantısında Kemal Kılıçdaroğlu'na yönelttiği suçlama çok tartışıldı. Erdoğan'ın sözleri şöyle: