16 Haziran, 2017 25 Ekim, 2018 Nesrin Yavas	0 yorum 1957, A Trip to the Moon, Aya Seyahat, Belgesel, cami minaresi, Demokrat Parti, Erzincan, Kutluğ Ataman, Roket, Witch TV
HAVALANMAK KEYFİ, İNİŞ MECBURİDİR!
Yazan: Nesrin Yavaş
Kutluğ Ataman’ın Aya Seyahat’inin yerli sinemamızın en sıra dışı ve şirin eseri olduğunu söyleyerek söze başlamalıyım. Hikâyesiyle, biçimiyle herkese izlettirmek istediğim, keyifsiz zamanlarımda yeniden izlemek isteyeceğim filmlerden.Kutluğ Ataman’ın; “Çoğu, kamunun vergilerinden oluşan desteklerle yapılan filmleri, şimdi kamuya ücretsiz olarak geri verme zamanı!” diyerek 28 Mayıs’ta yayın hayatını başlattığı Witch TV’sinde izledim. Akıl dışı sansür mekanizmalarının ve kalitesiz görüntünün önüne geçmek için adım attığı yolun başı Witch TV, zamanla daha da zenginleşecektir. Bu vesile ile yönetmenimize teşekkür etmeliyim zira Aya Seyahat’in hiç aklımda yokken karşıma çıkması büyük bir sürpriz oldu benim için ve mutlaka bu harika film üzerine yazmalıydım.
Aya Seyahat’in kurmaca belgeseller ekseninde Zelig gibi “gerçek” ve bir o kadar absürt olduğunu söyleyebilirim. Kişisel olarak türün zirvesi kabul ettiğim Zelig’e “ne haber” tadında göz kırpıyor, “sen misin daha ‘gerçek’ ben mi?” der gibi… Hikâyesi Georges Méliés’in 1902 yapımı A Trip to the Moon filminden beslenirken (belki rivayetin kendisi de – kolektif zihin – aynı kaynaktan besleniyordur kim bilir?), biçimsel olarak da (fotoğraflar) Chris Marker’ın 1962 yapımı La Jetéé’sini ve (belgesel tadı ile) Woddy Allen’in 1983 yapımı Zelig’ini hatırlatıyor. Üçünün toplamından da hiç birine benzemeyen ve bütünüyle özgün, tamamen içimizden, bizden bir hikâye ile baş başa kalıyoruz ya da tarihsel bir anı ile veya bir tuhaf rivayet ile…
Erzincan’ın bir köyünde, 1957 senesinde bir grup insan gerçekten aya gitmeye niyetlendi ve denedi mi bilmiyorum ancak Aya Seyahat’in anlatıcısının da dediği gibi;
“Olmuş mudur böyle bir şey?”
“Olmuştur.”
Neden olmasın? Her bakımdan zengin coğrafyamızda sanatsal, zihinsel, mitolojik, efsanevi ve tarihsel birikime sahip değil miyiz? Neden minare ve helyum balonu ile aya gitmeyi düşünmüş olmayalım? Aya seyahat edilip edilemeyeceği hakkında hiçbir ön bilgiye sahip olmayan insanların (Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinden aldıkları ilham ve bilgi dışında) cami minaresinden roket yapma fikrini çok yaratıcı buluyorum.
Yolu kazara köyden geçen bir Demokrat Partili’nin oy toplamak maksadıyla dönemin Amerika ve Rusya’sı arasındaki uzay çalışmaları rekabetini malzeme ederek sunduğu vaatler sonrası başlayan ilginç bir Anadolu macerasının içindeyiz. Hikâyeden bahsetmeyeceğim, çünkü tadını kaçırmak istemiyorum, Kutluğ Ataman’ın Witch TV’sinde izlenmeye hazır, seyircisini bekliyor. Bu arada mesele sadece aya gitmeye kalkışan bir grup insan da değil, öyle olsa klasik/klişe bir film olurdu ya da yine fotoğraflarla ilerleyen bir hikâye örgüsü olurdu ancak Aya Seyahat’i acayip yapan ayrıntı akademisyenlerle yapılan söyleşilerin araya girmesi. Aya Seyahat ile bir rivayetin büyük bir hadiseye dönüşme potansiyeline de tanıklık edeceğiz. TV kanallarında, çeşitli programlarda her daim rastlaşabilme imkânı bulduğumuz, alanında uzman isimler, cami minaresinden inşa edilmiş bir rokete dayanıklı kurutulmuş erzak doldurmak ve minareye helyum balonu bağlamak suretiyle aya ulaşılabilir mi, atmosfer dışına çıkılabilir mi, yükseldikçe düşen basınçtan ne kadar ve nasıl etkilenilir ekseninde “ciddi” analizler yapıyorlar. Yemek tarihçisinden, acaba aya giderken yanımızda neler götürebiliriz detaylarını, bir sosyoloğun Fransa’ya giderken yanından eksik etmediği geleneksel yiyecekler ile karşılaştırarak öğrenmiş oluyoruz. Bu çok “önemli bilgi” ile aslında yemek kültürümüze, kurutulmuş gıda geleneklerimize de yolculuğa çıkmış oluyoruz. Özellikle market ve paket gıda kültürü dışına çıkamamış biz anakent çocukları için ilgi çekici olmalı. Evet, aya giderken yanımda kete ve pastırma götürmek isterdim.
Hikâye ne kadar fantastikse söyleşiler o kadar ciddi, fakat o kadar ciddi ki, film bittiğinde şüpheye kapılmak olası. Erzincan’da küçük bir köydeki birkaç insan gerçekten aya gitmiş olabilir mi? Elbette gitmiş olamayacaklarını biliyoruz ama bu hikâyedeki gibi denemiş olabilirler mi? İşte bu önemli, özel ve üzerine çok şey söylenebilecek, ilgiyi hak eden bir durum. Film bittiğinde vardığım kişisel kanı, evet denemiş olabilirler çünkü bu yaratıcı zekâ bu toprakların, bu Anadolu’nun yaşam enerjisi, kültürel birikimi, binlerce yıllık tarihe tanıklığı… Denemiş olmalılar!
Aya Seyahat sinemamızın ilk kurmaca belgeseli. İzledikten sonra düşündüm de, söyleşi yapılan alanında uzman isimler de kurmaca karakterler olsaydı nasıl olurdu? Olmazdı! Uzmanlar da kurmaca olsaydı herhangi bir komedi filmi olurdu, bu haliyle unutulmayacak bir kara mizah örneğidir Aya Seyahat ve akademisyenlerin, yazarların, tarihçilerin bu tuhaf, muhteşem, acayip mizaha “tüm ciddiyetlerini” takınarak katılmaları zaten filmi yaratıcı zihin ürünü kılan faktör.
Aya Seyahat, hikâye ve hikâyenin kahramanları gibi çok yaratıcı bir eser, fotoğraflar sanatsal olarak göz dolduruyor, aynı zamanda bir o kadar muzip. Filmi, resmi tarih kavramının sorgusu olarak da, köy enstitülerinin varlığı yokluğu arasındaki fark olarak da okuyabilirsiniz ki böyle bir okuma çok da şık olur veya tamamen kara mizah olarak da görebilirsiniz ki o da çok şık olur. Fotoğraf çalışmalarından, akademisyen, yazar, gazeteci, yemek tarihçisi ile yapılan çok “ciddi” söyleşilere, oyunculardan oyunculuklara ve hikâye anlatıcısına kadar her yönüyle şık, farklı, sempatik, zeki, mizahi bir film.
Oyunculuklar demişken, yönetmenimiz oyuncularına poz verdirerek fotoğraf mı çekti yoksa saniyede 24 kare çekip görüntülerden fotoğraf mı aldı bilmiyorum ama izlerken her kareye yansıyan mimikler duruşlar, pozlar, mizansen, mekân, kadraj vs. muhteşem… Sessiz sinema döneminin tadını da aldım izlerken, o mimiklerden gelen diyalog gücü, her karakterin duygu durumunun kareye yansıması muhteşem. Aya Seyahat’i yüzünüzde devasa bir tebessümle ve arada “olabilir mi?” diyerek izleyeceksiniz, söz veriyorum. Henüz izlemediyseniz sinemamızın bu çok acayip, çok muzip, çok fantastik ve çok sempatik filmini kaçırmayın…
Fragmanı:
Paylaş:
Twitter üzerinde paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Yazdırmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Facebook'ta paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Tumblr'da paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
WhatsApp'ta paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Arkadaşınızla e-posta üzerinden paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Linkedln üzerinden paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Pinterest'te paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Reddit üzerinde paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
← Türk Çizgi Roman Kahramanları Yeni Nesil
Urfalı Babi ve Salako →
Nesrin Yavas
Sıcak bir 1975 günü İsviçre’de doğdu, O sırada Chaplin de İsviçre’de bir kaç km ötesinde yaşıyordu, büyüdüğünde öğrendiği bu hakikat yazarın kendini seçilmiş kişi hissetmesine sebep olurken sinema ile duygusal bağını da Şarlo aracılığı ile kurdu. Sonrası, Türkiye’ye dönüş ve zamanın TRT’si aracılığı ile sinema tarihinin en güzel filmleri ile tanışmak… Sinemaya dair ilk karalamalarına milenyumun başlarında sinema forumlarında başladı ve SinemaLife (kapandı), Sinema Terspektif (kapandı), Kayıp Paylaşımlar Koleksiyoncusu (halen yazıyor) mecralarında uzun zamandır kalem oynatıyor…
Bunları da sevebilirsiniz
Aşıkların Sözü Kalır: Bir Murat Ertel Belgeseli Röportajı	
21 Ekim, 2019 3 Nisan, 2020 Melis Zararsız	0
Hüseyin Peyda belgeselinin çekimleri başladı!	
19 Ocak, 2018 Sinematik Yeşilçam	0
Blue (2017) : 90’lar Ruhu, Yalnız Ruh, Kayıp Ruh	
9 Mayıs, 2021 9 Mayıs, 2021 Emre Umurbilir	0
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Beni sonraki yorumlar için e-posta ile bilgilendir.
Beni yeni yazılarda e-posta ile bilgilendir.
Δ
Sinematik Yazılar Kitabı ÇIKTI!
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin90 sonrası Türk SinemasıArabesk FuryasıArzu OkayAvantür, Aksiyon ve KarateBelgeselBilgi DeposuÇizgi Roman ve YeşilçamCüneyt Arkın / ArkınolojiDansözlerErotik Türk SinemasıFantastik Turk SinemasıFeri CanselFestivallerFilm İncelemeleriFilm karelerinde yeşilçamGerçekleşmeyen ProjelerHaberHey gidi YeşilçamKayıp FilmlerKemal SunalKonuk yazarKorku ve Gerilim filmleriMasallarMaskeli KahramanlarMekanlar ve YeşilçamMesut Kara ile Yeşilçam HatırasıMetin DemirhanMusikişinasOnar filmsOnline Film İzleOyuncularPodcastPortrelerRadyo ArkasıRemake ve UyarlamalarRESİM / VİDEOŞener ŞenSeslendirme ve DublajSinema KitaplarıSinematik AnketSinematik SöyleşiSinematik YeşilçamSinematik YoutubeTarihi Türk FilmlerTarık AkanTelevizyon – TVTOP10Türk Bilimkurgu FilmleriTürk DizileriTürk işi James BondlarTürk işi Kılıç ve Büyü filmleriTürk işi MafyaTürk işi WesternlerTurkish CinemaTurkish Cinema in Other LanguagesTurkish Fantastic CinemaYeşilçam AnsiklopedisiYeşilçam AraçlarıYeşilçam ArkeolojisiYeşilçam DVD / BlurayYeşilçam KitaplarıYeşilçam MüzikleriYeşilçam ve FutbolYeşilçam ve SporYeşilçam’da FuryalarYeşilçam’ın Gizli KahramanlarıYeşilçam’ın Güzel KadınlarıYeşilçam’ın Öteki KadınlarıYılmaz GüneyYönetmenlerZerrin EgelilerЕшилчам на русском
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 Ekim 2021 Eylül 2021 Ağustos 2021 Temmuz 2021 Haziran 2021 Mayıs 2021 Nisan 2021 Mart 2021 Şubat 2021 Ocak 2021 Aralık 2020 Kasım 2020 Ekim 2020 Eylül 2020 Ağustos 2020 Temmuz 2020 Haziran 2020 Mayıs 2020 Nisan 2020 Mart 2020 Şubat 2020 Ocak 2020 Aralık 2019 Kasım 2019 Ekim 2019 Eylül 2019 Ağustos 2019 Temmuz 2019 Haziran 2019 Mayıs 2019 Nisan 2019 Mart 2019 Şubat 2019 Ocak 2019 Aralık 2018 Kasım 2018 Ekim 2018 Eylül 2018 Ağustos 2018 Temmuz 2018 Haziran 2018 Mayıs 2018 Nisan 2018 Mart 2018 Şubat 2018 Ocak 2018 Aralık 2017 Kasım 2017 Ekim 2017 Eylül 2017 Ağustos 2017 Temmuz 2017 Haziran 2017 Mayıs 2017 Nisan 2017 Mart 2017 Şubat 2017 Ocak 2017 Aralık 2016 Kasım 2016 Ekim 2016 Eylül 2016 Ağustos 2016 Temmuz 2016 Haziran 2016 Mayıs 2016 Nisan 2016 Mart 2016 Şubat 2016 Ocak 2016 Aralık 2015 Kasım 2015 Ekim 2015 Eylül 2015 Ağustos 2015 Temmuz 2015 Haziran 2015 Mayıs 2015 Nisan 2015 Mart 2015 Şubat 2015 Ocak 2015 Aralık 2014 Kasım 2014 Ekim 2014 Eylül 2014 Ağustos 2014 Temmuz 2014 Haziran 2014 Mayıs 2014 Nisan 2014 Mart 2014 Şubat 2014 Ocak 2014 Aralık 2013 Kasım 2013 Ekim 2013 Eylül 2013 Ağustos 2013 Temmuz 2013 Haziran 2013 Mayıs 2013 Nisan 2013 Mart 2013 Şubat 2013 Ocak 2013 Aralık 2012 Kasım 2012 Ekim 2012 Eylül 2012 Ağustos 2012 Temmuz 2012 Haziran 2012 Mayıs 2012 Nisan 2012 Mart 2012 Şubat 2012 Ocak 2012 Aralık 2011 Kasım 2011 Ekim 2011 Eylül 2011 Ağustos 2011 Temmuz 2011 Haziran 2011 Mayıs 2011 Nisan 2011 Mart 2011 Ocak 2011 Aralık 2010 Kasım 2010 Ekim 2010 Ağustos 2010 Haziran 2010 Mayıs 2010 Nisan 2010 Mart 2010 Ocak 2010 Aralık 2009 Kasım 2009 Ekim 2009 Eylül 2009 Ağustos 2009 Haziran 2009 Mayıs 2009 Mart 2009 Şubat 2009 Ocak 2009 Aralık 2008 Kasım 2008 Eylül 2008 Ağustos 2008 Haziran 2008 Mayıs 2008 Nisan 2008 Mart 2008 Şubat 2008 Ocak 2008 Aralık 2007 Kasım 2007 Ekim 2007 Eylül 2007 Temmuz 2007 Nisan 2007 Mart 2007 Ocak 2007
Sinematik Youtube Kanalı
E-posta ile abone ol
Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.
Diğer 15.833 aboneye katılın
E-posta Adresi
Abone ol
Hey Gidi Yeşilçam
Hey Dergisinden Sinema Yazıları
Hey gidi Yeşilçam Oyuncular Yeşilçam'ın Güzel Kadınları
İşte Selen Büke	
7 Kasım, 2021 7 Kasım, 2021 Ercan Demirel	0
Hey Gidi Yeşilçam’da bu hafta, 12 Mart 1972 tarihli Hey Dergisi’nde yer alan genç yıldız adayı Selen Büke ile yapılan söyleşiyi yayınlıyoruz.