Pozisyonlu havalı yatak, yatağa bağımlı hastaların kolayca sağa, ortaya veya sola pozisyon almasını sağlamak amacıyla üretilmiştir. Yatan hasta bakımını kolaylaştıran bir üründür. Teknolojinin gelişmesiyle yatak yaralarının önlenmesini sağlayan birçok ürün piyasaya sunulmuştur. Pozisyonlu havalı yataklar da bunlardan bir tanesidir. Bakıma ihtiyacı olan hastaların uzun süre yatmaktan kaynaklanan yatak yaraları oluşmaktadır. Bu yaraların oluşmasını engellemek için pozisyonlu havalı yataklar kullanılmaktadır.
Pozisyonlu havalı yataklar hastayı sağ, orta ve sol olmak üzere konumlandırır. Bazı modeller yalnızca sağa ve sola hareket eder, orta konumda tutma özelliği olmayabilir. Ürün tercihi yaparken buna dikkat edilmelidir. Pozisyonlama süresi de önemlidir. Bazı ürünlerde sabit pozisyonlama süresi vardır, bazılarındaysa bu süre ayarlanabilir. Ayrıca pozisyonlu havalı yatakların bazı modellerinde pozisyonlandırma özelliği açılıp kapatılabilir. Bu özellik hastaya bakım yaparken önem kazanmaktadır.
Cihazın kontrol kutusundan gerekli ayarlamalar yapılarak, hastanın otomatik olarak pozisyon alması sağlanır. Hastanın refakatçisi yanında olmasa bile, sistem otomatik olarak çalışmaya devam eder ve kişinin ağırlığından kaynaklanan basıncın, yönünü değiştirerek hastaya yardımcı olur. Ayrıca pozisyonlu havalı yatağın üzerine örtülen çarşafı çıkarılarak yıkanabilir. Yatağa bağımlı hastaların vücudunda bası yarası oluşmasının en önemli sebeplerinden biri hastanın cildinin nemli kalmasıdır. Bu çarşaf sıvı geçirmez özelliktedir ve hava alır şekilde tasarlanmıştır. Böylece hastanın vücudunun kuru kalmasını sağlar. Pozisyon aldıran havalı yatak hastanın uykusundan uyandırılmadan, rahatça konumlandırılmasını sağlar. Kumanda paneli üzerinden pozisyon aldırma veya ideal basınç ayarlama işlemleri kolaylıkla yapılabilmektedir.
Bu tip havalı yatakların birkaç farklı özellikte üretilen çeşitleri mevcuttur. Özelliklerden bir tanesi havalı yatağın hastaya verdiği açıdır. 10 ile 45 derece arasında değişen açılarda pozisyon aldıran birkaç farklı model ürün vardır. 45 dereceye yakın açılarda pozisyonlandıran modellerde hastanın düşmemesi için güvenlik özelliklerinin arttırılmış olması gerekir. Düşük açılarda hastanın düşme riski yoktur.
Diğer önemli özellik ise havalı yatağın ventilasyonlu olup olmamasıdır. Ventilasyon özelliği yaraların iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. Bu nedenle çok önemlidir. Ventilasyon özellikli hava yataklar hastanın yattığı bölgeye sürekli olarak hava üfler. Böylece cildin kuru kalmasına yardımcı olur. Ayrıca sürekli havalanan ciltte kızarıklık ve yara riski de azalır. Piyasada bulunan boru tipi havalı yatakların bazılarında ventilasyon özelliği yoktur. Bunlar diğerlerine göre daha uygun fiyatlıdır. Hastada yatak yarası oluşumu riskini en aza indirmek için ventilasyon özellikli havalı yatakların kullanılması gerekmektedir.
Bazı ürünlerde havalı yatağın pozisyon süresi değiştirilebilir. Örneğin 8, 10, 15 ve 20 dakika olarak hastanın yatış açısının süresi ayarlanabilir. Tüm modellerde bu özellik mevcut değildir. Hastanın kilosuna ve cilt yapısına göre ihtiyaç olan süre değişkenlik gösterir. Ona uygun bir pozisyonlu havalı yatak tercih etmek yatak yarasından maksimum düzeyde korunmayı sağlayacaktır.
Pozisyon aldıran havalı yatakların sertlik ayarı yapılabilen ve yapılamayan modelleri vardır. Bu özellik basınç ayarı olarak tanımlanabilir. Hastanın cilt yapısına ve kilosuna uygun basınç değerinin ayarlanması yatak yarası riskini en aza indirir. Bu nedenle basınç ayarı yapılabilen bir model tercih edilmesinde fayda vardır.
Pozisyonlu havalı yatakların hepsi boru tipidir. Boru tipi havalı yataklarda iki çeşit çalışma şekli vardır. Bunlardan birisi A+B diğeri ise A+B+C sistemidir. A+B+C havalı yatak sisteminde şişirme motoru üzerinde birbirinden bağımsız en az üç hava çıkışı vardır. Böylece şişirme motoru, hava kanallarını birbirlerinden bağımsız şekilde sırasıyla yönetir ve ciltte oluşan basıncı daha etkili şekilde değiştirir. A+B havalı yataklardaysa şişirme motoru üzerinde iki hava çıkışı mevcuttur. Bu sistemde hava kanallarının bir sırası şişirilirken diğer sıranın havası söndürülür. Bu şekilde basınç değişimi sağlanır.
A+B sistemli boru tipi havalı yataklar sadece birinci ve ikinci evre yatak yaralarında etkilidir. A+B+C sistemli havalı yataklar ise dördüncü evreye kadar yatak yaralarına karşı etkilidir. A+B+C sistemiyle çalışan havalı yataklar bası yaralarını önleme konusunda diğerlerine göre daha başarılıdır. A+B+C sistemiyle çalışan ve hava kanallarının şişirme süresinin ayarlandığı özelliklere sahip pozisyon aldıran havalı yataklar tercih edilmelidir.
Pozisyonlu havalı yatak üzerinde yatan hastada oluşabilecek bir sorunda acil olarak müdahale edilmesi gerekebilir. Bu durumda kişiye CPR uygulaması yapılması gerekebilir. CPR, kalp durduğu zaman kişinin kan akışının devam etmesini ve vücut dokularının oksijenlenmesini sağlamak, ayrıca kalp atışlarını geri getirmek için uygulanan bir yöntemdir. CPR, bir kişinin kalbinin durması veya nefes alamaması gibi acil durumlarda uygulanan bir prosedürdür. Halk arasında kalp masajı olarak bilinir. Bu uygulamanın sert bir zeminde yapılması gerekir. Bu nedenle havalı yatak üzerinde yapılması etkili olmayacaktır. Pozisyonlu havalı yatakların bazılarında CPR hava boşaltım sistemi vardır. Acil durumda CPR mandalı çekilir ve havalı yatak hızla söner. Böylece CPR uygulaması etkili şekilde yapılabilir.