Yort Kitap’ın sinema serisi kapsamında yayımlanan ‘İmajlarla Düşünmek’, okurlara akademisyen, yazar ve sinemacı Harun Farocki’nin düşünsel dünyasını yakından tanıma fırsatı sunan bir derleme.
Ateşi hâlâ iç kavuran ’68 Kuşağı’nın ateşli devrimcisi, sinemacı, eleştirmen, editör, akademisyen: Harun Farocki. Görüneni, ardındakini yadsımadan gören ve bunu bir bütün olarak sorgulayan Farocki’nin dünya genelinde, kendi kuşağının önemli isimlerine kıyasla daha az tanınması yalnızca şanssızlık olarak değerlendirilemez tabii. Zira okurun düşünsel yolculuğunda Harun Farocki’yle karşılaşabilmesi için birincil kaynaklara ulaşma imkânına ve zapt edilemez bir anlama ve anlamlandırma gayretine sahip olması gerekir.
Yayıncılık hayatına Kasım 2019’da başlayan Yort Kitap’ın sinema serisinde yerini alan ‘İmajlarla Düşünmek’, 2014 yılında kaybettiğimiz Harun Farocki’yle etraflıca tanışmanın koşullarını sağlamayı başarıyor. Farocki’nin imaj üzerine düşündüğü ve imaj üzerinden dünyayı anlamlandırdığı metinler, sinema okurları ve sosyal bilim öğrencileri için ufuk açıcı bir düşünsel kanal oluşturuyor.
‘İmajlarla Düşünmek’, sinema yazarı ve akademisyen Ahmet Gürata’nın ilk olarak Altyazı’da yayımlanan ‘Sönmeyen İmajlar’ yazısıyla başlıyor. Bu açılışta Gürata, Harun Farocki ile Ulus Baker arasında entelektüel bir akrabalık ilişkisi kurarak, ikilinin imaja dair düşünceleri arasında önemli bir karşılaştırma yapıyor. Okurun bu karşılaştırma sonucu yeni isimlere açılan kapılara alışması önemli çünkü ‘İmajlarla Düşünmek’te yer alan her metin Adorno’dan Foucault’ya, Barthes’tan Bazin’e eklemlenerek günümüze kadar uzanan bir teorisyen haritası çıkarıyor.
Çalışmanın ‘Nachdruck/Imprint’ bölümünde yer alan ‘Kurgu Odası Nedir?’, ‘Açı Karşı Açı: Filmik Değer Yasasında En Önemli İfade’, ‘Bresson: Bir Üslupçu’ gibi kronolojik olarak sıralanmış metinlerde Farocki, konvansiyonel ile radikal, imajın örttüğü “gerçek” ile imajın ortaya çıkardığı “hakikat” arasında ustaca mekik dokuyor. Bunu yaparken Farocki’nin amacı yeni olanı bulup çıkarmak ya da yepyeni bir imaj yaratmak değil: Aksine, bütün imajların çoktan kullanılmış olduğunu biliyor ve özellikle “kirli” addedilen, bir köşeye atılan imajları ve bu imajların yeni dizgilerle beraber yeni anlamlarına nasıl ulaşabileceklerini irdeliyor. Dolayısıyla montaj ve kurgunun anlamı Farocki ve okur için yeniden oluşmuş oluyor.
Bu noktada Farocki’nin sorgulama güdüsünü tetikleyen dinamik yazıları, doğası gereği daima hareketli, akışkan imajın tabiatına öykünüyor. İmajı anlamlandırma yolculuğunun başlı başına imaja dönüşmesi, Farocki’nin gerek sinema gerek yazın alanındaki çalışmalarının “anlaşılmaz” ya da “gerçekleştirilemez” şeklinde eleştirilmesine sebep olabilir: Ancak Farocki’nin kendisine yöneltilebilecek tüm eleştirileri, zengin filmografisi sayesinde kolayca püskürtebileceğini söylememiz gerek.
Farocki yeniden üretilen, ısrarla üretilmeyen, uyuşturan ya da itinayla kaçılan imgeleri anlamlandırma arzusuyla kovalarken, bu amaç uğruna hiçbir ifade etme yönteminden kaçınmıyor. Tam da bu sebeple muazzam bir örnek olarak duruyor karşımızda; bir eleştirmen, sinemacı, akademisyen ve yalnızca kafa yoran biri olarak. Kaleme aldığı metinlerde kimi zaman görsellerden yararlanıyor, kimi zaman da görseli kelimelerle somutlaştırma yoluna gidiyor. Bu titiz ve zorlu girişimin amacı, okurun görebilmesini sağlamak. Gelgelelim, okur için de bir o kadar zor bir deneyim bu: Zira Farocki nasıl işlediği yönünde bir süreden sonra düşünmemeye başladığımız beş duyumuzu, imajları anlamlandırmak uğruna, adeta yeniden organize ediyor.
Kimi zaman biz, kimi zaman ben adına kaleme aldığı ‘Ne Yapılmalı?’ “projesi” ve Christa Bluminger’le oluşturduğu ve Adorno’dan Grafe’ye, montajdan portreye pek çok ismi ve kavramı maddeleştirerek irdelediği ‘Deneme Film İçin Bir Alfabe’ metinleri de Farocki’nin düşünsel haritasını, iç disiplinini ve sanat anlayışını anlayabilmek adına çok güçlü metinler. Bu açıdan ‘İmajlarla Düşünmek’ yalnızca Farocki’yi değil, Farocki’yle yakın dönemlerde kültürel ve siyasi düşünce sahasına inmiş teorisyen ve sinemacıları, özellikle de Godard’ı yeniden tanıma fırsatı sunuyor okura.
“Kelimelere güvenmediğiniz gibi imajlara da güvenmemelisiniz” diyor Farocki ve devam ediyor:
Mevcut dili eleştiren bir yazar olmadan edebiyat ya da dilbilimsel eleştiri olamaz. Yeni ve hiç görülmemiş imajlar aramak yerine, elinizdeki imajlar üzerinde çalışmalısınız; öyle ki, yeni bir şeye dönüşsünler. Bunu yapmak için çeşitli yollar mevcuttur. Benim yolum gömülü olan anlamı aramak ve imajların üzerindeki tortuyu temizlemektir.
‘İmajlarla Düşünmek’ boyunca hiçbir meslekle kesin olarak ilişkilendiremediğimiz Farocki, bu işi de en iyi ve doğru şekilde, kendisi yerine getiriyor: Ateşi hâlâ iç kavuran ’68 Kuşağı’nın ateşli devrimcisi, sinemacı, eleştirmen, editör, akademisyen; tüm bunlarla beraber ve tüm bunların ötesinde, bir arkeolog.
İmajlarla Düşünmek/Harun Farocki/Çev: Erdem Üngür/Yort Kitap/277 sayfa
E-Bülten'e Üye Olun	
Altyazı'nın içeriklerinden ve etkinliklerinden haberdar olun.	
Üye Ol
Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Aydınlatma Metni'ni okudum, anladım.	
Etiketler
68 Kuşağı Ahmet Gürata Erdem Üngür Harun Farocki İmajlarla Düşünmek kitap eleştirileri Yort Kitap
Büşra Uyar
Akdeniz Üniversitesi’nde Gazetecilik eğitimi aldı. Gazetecilik eğitimi süresince edebiyat ve sinemayla ilgilendi. Yeditepe Üniversitesi’nde Karşılaştırmalı Edebiyat yüksek lisans eğitimine devam ediyor ve çeşitli mecralar için edebiyat incelemeleri kaleme alıyor.
Büşra Uyar 23 Kasım 2020
Share
Tweet
Editörün Seçimi
1
Listeler
Altyazı Öneriyor: Haftalık Gösterim Rehberi (26 Kasım – 2 Aralık)
2
Söyleşiler
Tufan Taştan ile Sen Ben Lenin Üzerine Söyleşi: ‘Anlattığımız Politik Bir Masal’
3
Eleştiriler
Gucci Ailesi: Bir Cinayetin Kartpostal Tadında Anatomisi
4
Eleştiriler
Ben, Daniel Blake: Çarklar Arasında
5
Eleştiriler
Dün Gece Soho’da: Geçmişin Aynası, Bugünün Sancısı
En Çok Okunanlar
1
Listeler
5 Unutulmaz Mads Mikkelsen Performansı
2
Eleştiriler
Dünyanın En Kötü İnsanı: Bir Kadının Genç Yetişkin Olarak Portresi
3
Eleştiriler
Spencer: Yüzeysel Bir Karakter Analizi
4
Eleştiriler
Dün Gece Soho’da: Geçmişin Aynası, Bugünün Sancısı
5
Eleştiriler
Gucci Ailesi: Bir Cinayetin Kartpostal Tadında Anatomisi
Hareketli Kavramlar	
Sabit Kare: Görüntünün Donduğu Anlar
Bir Önceki
Haberler	
Werner Herzog Seçti: En Önemli Beş Belgesel
Bir Sonraki
Bunlar da ilgini çekebilir
Sinema Kitaplığı	
Girdaptaki Maymun: Zama’nın Anlam Dünyasına Batmak
Sinema Kitaplığı	
Yeni Türkiye Sinemasında Sınıfsal Görünümler: 2010’ların Sinemasına Sınıfla Bakmak
Söyleşiler	
Frank Kessler ile ‘Mizansen / Dekupaj / Montaj’ Üzerine Söyleşi: ‘Kavramların Yüzeyini Kazımak’
Sinema Kitaplığı	
Deleuze’ün Sinema Kitapları
Sinema Kitaplığı	
Kayıp Hafızanın İzinde: Sinemada Geçmişle Yüzleşme, Yas ve İnkâr
Sinema Kitaplığı	
Luis Buñuel Sinemasında Ölüm ve Erotizm Birliği
© 2013-2020 Altyazı Aylık Sinema Dergisi / Altyazi.net'in içeriği dergi yönetiminden ve yazarlardan izin alınmaksızın kullanılamaz.
image/svg+xml
Asset 1
Haber
Matine
Vizyonda
Yazı
Eleştiriler
Hareketli Kavramlar
Bir An
Umut Tazeleyen Filmler
Bir Yönetmen Beş Madde
Seyir Defteri
Anısına
Sessiz Sinema
Şarkılı Köşe
Sinema Kitaplığı
Ayın Kısası
Rastgele Bir Film
Yönetmen Portreleri
Sinemanın Kadın Öncüleri
Söyleşi
Karantina Söyleşileri
İzliyorum
Liste
Bir Yönetmen Beş Madde
Bir Sinema Psikopatının Listesi
Bir Kelime On Film
Fasikül
Hakkımızda
İletişim
Seminerler
Gizlilik ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
Mesafeli Satış Sözleşmesi
Üyelik Sözleşmesi
Facebook
Twitter
Instagram
Youtube
Kullanıcı deneyiminizi iyileştirmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz. Çerez Politikası sayfamız için tıklayınız.
Kabul EdiyorumKabul Etmiyorum
Manage consent
Close
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary	
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.	
Non-necessary	
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.	