Ekonomiyi vuran pandeminin başlangıcından bu yana ABD’de birçok küçük işletme geçici ya da kalıcı olarak kapılarını kapattı. Kapanan işletmeler küçük işletmelerin üçte birini oluşturuyordu. Bazı işletmelerse pandeminin zirvesinde 2020 yılında ilk kez kapılarını açmayı başardı.
Peru ve Çin mutfağını buluşturan aile restoranı
John Liu, ailesinin geçmişten gelen hayalini pandemi döneminde gerçekleştirerek farklı mutfakları bir araya getirdiği bir restoran açmış. Gıda veya eğlence sektöründe iş sahibi olma hayali kuran Liu, 10 yıl önce babasını kaybedince hayatını sorgulamış ve uzun süredir beklediği adımı atmaya karar vermiş.
Liu ve ailesinin restornı Chifa, Peru ve Çin yemeklerinin karışımını müşterilerine sunuyor. Bu işe pandeminin vuracağından habersiz girdiklerini anlatan aile inşaata başlama iznini aldıktan hemen sonra karantina başlamış. Aile restoran çalışanlarını yakın çevresinden seçerek kendini salgından korumaya çalışmış.
John Liu, ‘‘Pandemiden önceki dünyada hep acele etmek gerekirdi. Her zaman takvime uymak gerekirdi. Ancak acele etmek her zaman bir şeyi yapmanın en iyi yolu olmuyor. Bence sabır bir erdem ve her zorlukta bir hayır var’’ diyor.
Pandemiye direnen biracı
Rachel Sabatine de pandemi döneminde hayalinin peşinden giderek kendi bira fabrikası ve farklı türdeki biralarını sunduğu bir biracıyla müşterilerine ulaşmış. Sabatine Around the Horn (Boynuzun Çevresi) Bira Şirketi’nin sahibi, kurucusu ve işletmecisi.
California’da Yosemite Ulusal Parkı’na 40 kilometre mesafede kendi biracısını açan Sabatine, burası için ‘‘Her zaman çok güzel oluyor. Yoldaki tek trafik olarak bir geyikle karşılaşabiliyorsunuz. Küçük kasabalara bayılıyorum. İnsanları harika’’ diyor.
Mekanı bulmalarının hemen ardından pandemin patladığını anlatan Sabatine, ‘‘Pandemi vurduğunda neredeyse işin yüzde 95’ini halletmiştik. Bir gün geldi kendimize acaba durmalı mıyız diye sorduk. Bir banka borcumuz zaten vardı, diğerini kapatmaya ise daha günler vardı. Eşim ve ben bir hata mı yapıyoruz diye birbirimize sormaya başladık. Zaten borçtaydık ve kendimizi sebepsiz yere daha çok borca sokacaktık. Ama bunu yapmaya karar verdik ve yaptığımıza da çok memnunuz’’ diyor.
Mekanın bahçe içinde olması da pandemi dönemi işlerini kolaylaştırmış. Karantina önlemleri nedeniyle bir süre kapanmak zorunda kalan işletme bu sırada paket servise dönmüş.
Karantinada kitabevi sahibi olmak
Pandemi sırasında karantina önlemleri nedeniyle dışarı çıkmanın her zamankinden zor olduğu bir dönemde bir kitabevi açan Karen Dial da mahalle sakinlerinin verdiği desteğin kitabevini ayakta tuttuğunu söylüyor.
Açılışı 29 Ağustos 2020’de, pandeminin ortasında yaptıklarını anlatan Karen yaşadıklarını ‘‘Kitabevi müdürümüz Sean ve ben şaşkındık, ‘Şimdi ne yapacağız?’ diyorduk. Neredeyse hazırdık ve inşaat bitmişti. Raflar gelmişti ve başlamalı mıydık? ‘Evet!’ dedik’’ sözleriyle anlatıyor.
Kitabevi müdürü Sean Moor ise bu dönemde maske takarak ve kaldırım kenarında müşterilere hizmet verdiklerini anlatıyor ve ‘‘Yine de fiziksel olarak mekanımıza gelmelerinden ve Amerika’nın en muhteşem etkinliği olan alışveriş yaparak dertlerini bir anlığına da olsa unutmalarından büyük mutluluk duyduk’’ diyor.
Kitabevi açılmasından bu yana en çok çocuk kitapları satmış.
Bisiklet tutkusundan bisikletçi açmaya giden yol
Pandemi sırasında bisikletine dört elle sarılan Kellie Hart da bir adım ileri giderek ekonominin darboğazda olduğu dönemde bir bisikletçi açmaya cesaret etmiş.
Pandemiden önce yeni anne olduğunu anlatan Hart, ‘‘Bir yandan Uber kullanıyor ve dağıtım yapan Post Mates için çalışıyordum. Hedefim, günü kurtarmaktı’’ diyor.
Pandemiyle gelen önlemler Hart’ın düzenli olarak yaptığı egzersizleri etkileyince bisikletini ortaya çıkartmaya karar vermiş ve kısa sürede bisiklete binmeyi çok sevmiş. Hart sonrasındaki süreci ‘‘Sonra birçok kişi bana katıldı. Bir baktım yüz kişiyle birlikte bisiklete biniyorum’’ sözleriyle anlatıyor.
‘‘Başlangıçta bisiklete binmeye yeni başladığımda bizimle gelmek isteyen birçok kişinin bisikleti olmadığını gördüm. ‘Nasıl bisiklet edinirim? Nasıl bisiklet alırım?’ diye soruyorlardı.
Hart fiziksel aktivite yapmak isteyen ancak bisikleti olmayan arkadaşlarının sayısının fazla olduğunu fark edince harekete geçmiş. Bisiklet satan bir yer bulmuş ve birikimlerini koyarak üç tane bisiklet satın almış. Bunları sosyal medyadan hızla satınca bir mağaza sahibi olmaya karar vermiş.
Hart, ‘‘Bu otoparkta iki yıl önce bir oto yıkama şirketi açma hayali kuruyordum. Dönüp dolaşıp aynı noktaya gelmiş oldum ve buna şükrediyorum’’ diyor.
‘‘Bisiklete binmek her zaman harika bir spordu. Ancak pandemi boyunca daha da önem kazandı’’ diyen Hart, ‘‘Bisiklet üstündeyken egzersiz yaptığımı unutuyorum’’ diyor.
Amerika’da 2020 yılının Nisan ayından 2021’in Mart ayına kadar yarım milyondan fazla yeni işyeri açıldı.