06:40 - Yaşar Yakış: Türkiye, BAE ile pazarlıkta daha zayıf konumda, BAE Peker'i tutmaya devam edecektir
06:17 - Belediye otobüsüyle çarpıştı, 2 kişi yaralandı
06:15 - Polisten uyuşturucu operasyonu
06:13 - Eve servis getiren kurye, apartman sakinini öldürdü
06:55 - Seda Demiralp: İktidar Çekirdek Seçmeninden Uzaklaşıyor
06:23 - Yanmaz'dan yatırımlara destek verenlere teşekkür
Ümit KARDAŞ
Gazete: Artı Gerçek
Tüm Yazıları
Siyasi birlik için yerelde demokrasi
Abone ol
7.09.2013 00:00
Üniter devlet olan bölgesel devletlerde de siyasal iktidar tektir. Siyasal planda birliği sağlama amacı tüm bölgesel devletler için temel olup, devlet olmanın hedefinde bu vardır. Ancak siyasi birlik değişik tekniklerle sağlanmıştır. Özerklik sadece farklılıkların yarattığı çatışma ve gerilimlerin yönetilmesinde barış içinde birlikte yaşamayı sağlayan bir seçenek sunmaktadır.
PORTEKİZ’de Asor ve Madere takımadaları için geçerli olan “tarihsel özerklik istemleri üzerine kurulu olan siyasal özerkliktir”. YUNANİSTAN’da dinsel birim olan keşişler özerk bölgesi Mont Atos (Aynoroz Yarımadası) kendi kendini idare etme hakkına dayalı ayrıcalıklı bir statüye sahiptir.GÜNEY AFRİKA ve BOLİVYA, parlamentosu ve yürütme organı bulunan dokuz özerk bölgeye sahiptir. Birleşik Krallık’a bağlı GALLER, İSKOÇYA ve KUZEY İRLANDA’da parlamento, hükümet ve başbakan bulunmaktadır. BİRLEŞİK KRALLIK’ta resmî dil bulunmamakta, fiili olarakİngilizce ve Gal dili kullanılmaktadır. FRANSA’da Korsika özel statülü bölge olup, parlamentosu bulunmaktadır. Alsace Moseller bölgesinde ise çok hukukluluk sözkonusu olup, Alman kanunları uygulanmaktadır. RUSYA’da 21 özerk cumhuriyet vardır.
İSPANYA’da 17 özerk bölge ve iki özerk kent bulunmaktadır. İspanyol Anayasası, milliyetlere de özerklik tanımaktadır (Katalonya, Bask ülkesi, Galisya). İspanya’da özerk topluluklar Almanya’nın federe devletlerinden daha geniş bir yasama yetkisine sahiptirler. İTALYA’da 20 bölgeden beşi özerk bölgedir (Aosta Vadisi, Sardinya, Sicilya, Firuli-Venezia Giulia, Trentino-Alto Adige).
Bölgesel devletlerin tarihsel örnekleri çokuluslu imparatorluklardaki özerk memleket örnekleridir.OSMANLI İMPARATORLUĞU’ndaki ayrıcalıklı eyaletler (Hicaz, Tripoli, Aynoroz Yarımadası) bugünün bölgesel devletlerindeki düzenlemelere benzerlik gösterir. Osmanlı’da kişi yönünden yerinden yönetim örnekleri de (Kürt Emirlikleri, Özerk Kürt Sancakları) vardır. Osmanlı İmparatorluğu, bölgesel devlete örnektir. Osmanlı’da 1876 Anayasası’nda devletin tekliği ve bölünmezliği belirtilmiş iken yukarıda değinilen istisnalar ve bölgesel devlet olma özelliği korunmuştur. 1921 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun getirdiği sistemde de merkeziyet usulü istisnai, yerinden yönetim ise geneldir. Yerinden yönetimin kurum ve araçları seçimlerle oluşan organlar ve icraî karar alabilme yetkileri ve özerkliktir. Nahiye yönetiminin bile iktisadi, mali ve hatta yargısal yetkilerle donanması ve seçimle oluşması özerkliğin boyutlarını gösterir. 1924 Anayasası ile tekrar merkeziyetçiliğe dönülmüştür. Cumhuriyet yönetimi, saf ve katıksız bir üniter devlet düzenlemesi getirmiştir.
Belediyeler ile merkez arasındaki boşluğu yetkili bölgeler dolduracak, demokrasi bölgelerde bireyi yaratacaktır. Türkiye merkezde topladığı yetkiler ve rant dağıtma tekeli nedeniyle demokrasiye evrilememekte, giderek otoriterleşmektedir. Hükümetin sözkonusu meseleye ifade özgürlüğünün sınırlarının genişletildiği bir ortamda tüm boyutlarıyla yaklaşılacağını ve her türlü çözüm modelinin tartışılabileceğini açıkça belirtmesi zorunludur. Bölgesel özerklik ve bölgede anadille yaşamakiç içe geçmiş ve birbirinden ayrılmaz iki kavrama işaret etmektedir.
Türkiye, üniter devlet içinde yerel demokrasiyi güçlendirirse bölünme korkusundan kurtularak siyasi birliğini güvence altına alır ve tekçi anlayıştan, çoklu anlayışa, otoriter bir rejimden demokrasiye, kuldan bireye geçerek sivilleşebilir.
[email protected]
www.umitkardas.com
Abone ol
Yazarın Diğer Yazıları
Cumhuriyet nasıl anlam kazanır? 2.11.2021
12 Eylül’ün simgesi: Diyarbakır Cezaevi 14.09.2021
Eylül 9.09.2021
Kürtler (10): Devlet iktidarının hedefindeki HDP 17.08.2021
Kürtler (9) - Taleplerin siyasallaşmasını engelleme süreci 9.08.2021
Kürtler (8) - 1980 Askeri darbesine uzanan süreç 4.08.2021
Kürtler (7) - Dersim'den 'Tunç Eli'ne 2.08.2021
Kürtler (6) - Ağrı İsyanı'ndan Zilan Katliamı'na! 26.07.2021
Kürtler (5) - Takrir-i Sükun rejimine geçiş 19.07.2021
Kürtler (5): Takrir-i Sükun Rejimine geçiş 13.07.2021
Ümit KARDAŞ Tüm Köşe Yazıları
Yorum Yap
Gönder
Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Yerel Haber (www.duzceyerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Çok Okunanlar
Şampiyon Hamit Kaplan’dan ve Düzcelilerden Özür Dileyin!
2.11.2021
1185
DÜZCE'DE SAFRAN YETİŞTİRİCİLİĞİ YAYGINLAŞIYOR
4.11.2021
DÜZCE'NİN HAVASINI KİRLETEN SANCAKLI'YI KİMSE GÖRMÜYOR!
4.11.2021
DÜZCESPOR SEVGİSİ "ENGEL" TANIMIYOR
4.11.2021
Düzce'deki sarsıntı olası Marmara depremini tetikler mi? Uzman isimden ilk yorum
17.11.2021
Çok Konuşulanlar
Şampiyon Hamit Kaplan’dan ve Düzcelilerden Özür Dileyin!
2.11.2021
1
AZMİMİLLİ İLKOKULU İÇİN İLK KAZMA VURULDU
4.11.2021
1
Yazarlar
Avrupa Konseyi “Kavala sınavı”nda
29.11.2021
Genco Erkal
29.11.2021
Ankara’nın ‘öğrenilmiş çaresizliği’
29.11.2021
Tekleyen uluslararası düzen ve yenisinin doğum sancıları
29.11.2021
Kutuplaşmanın yarattığı buzlar çözülürken
28.11.2021
CUMHURİYET’İN DİYALEKTİĞİ: KENDİ KARŞITINI YARATARAK VAROLMAK-4
28.11.2021
Denge bu kez değişir mi?
28.11.2021
TKP ' ye ve TKP 'lilere küfreden Sip'in milliyetçi sahte ( K.Okuyan ) TKP ' si...
28.11.2021
‘Tuzak’ 50+1 midir yoksa bizzat Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi mi?
28.11.2021
Dava üzerine
28.11.2021
`
Resmi İlanlar
Sitemizdeki dış bağlantılar referans amaçlıdır, dış bağlantıların içeriklerinden kuruluşumuz sorumlu değildir.