Teleskop denilince akla ilk gelen mercekli teleskoplar olsa da aynalı teleskoplar göreli daha düşük maliyetleri sebebiyle çok daha fazla tercih edilir. Aynı mercek/ayna çapına sahip kaliteli bir mercekli teleskop, kaliteli bir aynalı teleskoptan çok daha pahalıdır. Aynalı teleskoplarda ışığı toplayan birincil ayna bir çukur aynadır. Bu nedenle ışığı mercekli teleskoptaki gibi kırmadığından (refraktör), yansıttığı için reflektör olarak da adlandırılır.
17. yüzyılda Isaac Newton tarafından, mercekli teleskoplara alternatif olarak geliştirilmiştir. O dönemlerde mercekli teleskoplar özellikle renk sapıncından (chromatic aberration) dolayı çok problem yaşıyordu. Günümüzde bu problemin çözümü olsa da bu hala mercekli teleskopları oldukça pahalı yapmaktadır. Bu nedenle, diğer birçok nedenden de ötürü, aynalı teleskoplar daha sık tercih edilir. Ayrıca hem mercekli hem de aynalı olan sistemler de mevcuttur.
Aynalı teleskobun (reflektör teleskobun) ışığı toplayan birincil aynası içeriye doğru eğime sahip bir aynadır. Normal aynalarda, camın arka tarafı kaplanırken bu teleskoplarda camın eğimli olan ön yüzeyi kaplanır. Böylelikle geniş bir alandan gelen ışık yakalanarak bir noktaya (odağa) doğru yönlendirilir. Birincil aynadan, odak düzlemine olan mesafe odak uzunluğu olarak adlandırılır.
Odağa doğrudan kamera gibi görüntü alan bir sistem konulabileceği gibi bazen ikincil bir ayna da bu sisteme dahil olabilir. Newtonian teleskoplar buna güzel bir örnektir. Newtonian teleskopta, teleskop tüpünün arkasında birincil ayna bulunur. Bu, ışığı teleskobun önüne doğru odaklar. Fakat buraya bir kamera koymak, teleskobun önünü kapatıp ışığı keseceğinden, buraya ikincil bir ayna konularak ışık teleskobun yan tarafına aktarılır. Buraya da odak ayarı yapan mekanik bir sistem konulur. Arzu edilirse kamera veya göz merceği takılabilir.
Bu nedenle Newtonian teleskoplarda gözlem yaptığınız nokta teleskobun ön kısmında yer aldığından gözlem mercekli teleskoba göre çoğunlukla daha kolaydır. Bu hobiye yeni başlayan biri olarak tercihimi Newtonian teleskoplardan yana kullandım. Özel olarak yaptırdığım 200 cm ayna ve 1.70 odak muazzam görüntü sağlamakta. İlerleyen günlerde bol bol astronomi fotoğrafı paylaşacağımdan emin olabilirsiniz.