Arkadaşına gönder -------------------- 2010 MAKALELER ------------------- 12/27/2010 - Hakiki hayat, âhiret hayâtıdır 12/26/2010 - İnsanların duâsını almak 12/20/2010 - İnsanın ilmi arttıkça korkusu artar 12/19/2010 - Âhirette kalacağın kadar çalış! 12/13/2010 - Unutmayan, unutulmaz 12/12/2010 - Kalbleri temizlemenin ilâcı 12/6/2010 - Ur çıkmadan, nûr girmez! 12/5/2010 - Çocuk kokusu, Cennet kokusudur 11/29/2010 - Kendin için ağla! 11/28/2010 - Müslüman, kimseyi incitmez 11/22/2010 - İlim sonsuz, ömür ise kısa 11/21/2010 - Beni niçin övüyorsun? 11/15/2010 - Bayramları fırsat bilmelidir 11/14/2010 - Mübârek zamanları, fırsat... 11/8/2010 - Hakkı bâtıldan ayırmak zordur 11/7/2010 - Kalbi hastalıktan kurtarmak için 11/1/2010 - Dünyâ, mayın tarlası gibidir 10/31/2010 - Deniz misâli cömertlik 10/25/2010 - Cömertlik, vermekten lezzet almaktır 10/24/2010 - Îmân etmek, lütuftur, ihsândır 10/18/2010 - Dünya, ayrılık yeridir 10/17/2010 - Dünyâ hayâtı, rüyâ gibidir 10/11/2010 - Doğruyu bulmak ve inanmak zordur 10/10/2010 - Kötülükler gibi, iyilikleri de... 10/4/2010 - Ölmeden önce, acele etmelidir 10/3/2010 - İlim, amel etmedikçe... 9/27/2010 - İnsan, her zaman muhtâçtır 9/26/2010 - Mesûd, mutlu olabilmek için 9/20/2010 - İnsân, her ân yaratanına muhtâçtır 9/19/2010 - Allahü teâlâ beğensin diye... 9/13/2010 - İslâmiyyeti bilen, zararlardan... 9/12/2010 - Başkalarının ayıplarını araştırma... 9/6/2010 - Seni de yanındakileri de affettik 9/5/2010 - Affetmeyi seversin, beni de... 8/30/2010 - Ticârette gâye, kâr etmektir 8/29/2010 - Edebi gözetmeyen... 8/23/2010 - Oruç, sadece yemeyi içmeyi... 8/22/2010 - Affedilmekten ümitsiz olmamalı 8/16/2010 - Hayırda isrâf... 8/15/2010 - Oruç faydalıdır... 8/9/2010 - İslâm dîninde değişiklik olmaz 8/8/2010 - Yardım edenin yardımcısı... 8/2/2010 - Kimler için ibâdet ettinse... 8/1/2010 - Herkes yaptığının karşılığını görür 7/26/2010 - Berat; kurtulmak demektir 7/25/2010 - Başkasını tercih etmek 7/19/2010 - Sıkıntısız ni’met olmaz 7/18/2010 - İnsanlar, iyilik edenleri sever 7/12/2010 - İbâdet, emredilenleri yapmaktır 7/11/2010 - Allahü teâlânın yaptığında hayır vardır 7/5/2010 - Her şeyin hayırlısını istemeli 7/4/2010 - Susmak mı yoksa konuşmak mı.. 6/28/2010 - Yaratanı, yaratılanlara şikâyet etmemeli 6/27/2010 - Sevgi ile bağlanan kurtulur 6/21/2010 - Her işte, sünnete uymalı 6/20/2010 - Herkese karşı iyi huylu olmalı 6/14/2010 - Allahü teâlâ beğensin diye yapmalı 6/13/2010 - Receb ayına saygılı olmak 6/7/2010 - İtâat edene, itâat edilir! 6/6/2010 - Namaz dînin direğidir 5/31/2010 - Nefsini tanıyan, Rabbini bulur 5/30/2010 - Çilesiz hiçbir hizmet olmaz 5/24/2010 - Îmânın kâmil, olgun olması 5/23/2010 - Müslümânlık, iyi ahlâk demektir 5/17/2010 - Bid’at; dini değiştirmek, bozmaktır 5/16/2010 - Ölmüş insanın etini yemek! 5/10/2010 - İnsan, yaptığının karşılığını görür 5/9/2010 - İnsan, tercihinden sorumludur 5/3/2010 - Zâlime yardım eden... 5/2/2010 - Ebedi saâdete mâni olan... 4/26/2010 - Evliyâlık, Allah’a yakın olmaktır 4/25/2010 - Nimetleri doğru yerde kullanmak 4/19/2010 - İnsanın Allaha yaklaşması için 4/18/2010 - İnsanlar, iyilik edenleri sever 4/12/2010 - Herkesi güler yüzle karşılamalı 4/11/2010 - Muhtaç olduğun kadar itâat et! 4/5/2010 - Tevekkül, kalbin tam güvenmesidir 4/4/2010 - Allahü teâlâya itimât etmek 3/29/2010 - Müslümân egoist olmaz 3/28/2010 - Kimse dünyâya mağrûr olmasın 3/22/2010 - İnsanın parası arttıkça... 3/21/2010 - Büyükler temizlenmeli... 3/15/2010 - Vermek, cömertlik değildir! 3/14/2010 - Dünya bizi terk etmeden önce 3/8/2010 - Adaletin ve huzurun kaynağı 3/7/2010 - Şöhret, felâkete sebeptir 3/1/2010 - Kul, neyi taleb ederse 2/28/2010 - Duâmızın kabûl olmasını istiyorsak 2/22/2010 - Hasenât, günâhları yok eder 2/21/2010 - Amelsiz ilim, insanı kurtarmaz 2/15/2010 - Dinimizi doğru öğrenmek için 2/14/2010 - Pis borudan şifâ gelmez 2/8/2010 - İnsan, tercih ettiğine kavuşur 2/7/2010 - Dinini öğrenmeli ve öğretmeli 2/1/2010 - Dünyâ geçici, âhiret ise... 1/31/2010 - Dinin temeli... 1/25/2010 - Resûlullah efendimizin açıklaması... 1/24/2010 - İstiğfâr okuyunuz... 1/17/2010 - Din bilgilerinde nakil esastır 1/11/2010 - Doğru sebep, doğru netice... 1/10/2010 - Yüzünü âhirete çeviren... 1/4/2010 - Mü’mini ziyaret eden.. 1/3/2010 - Kişi, kiminle olduğuna bakmalı
Print almak için
Yazı boyutunu büyütmek için
Hayırda isrâf...
8/16/2010
Malı, İslâmiyyetin ve mürüvvetin uygun görmediği yerlere, harcamaya, dağıtmaya isrâf denir. Mürüvvet, faydalı olmak, iyilik yapmak arzûsudur. İslâmiyyete uymayan isrâf, harâmdır. Mürüvvete uymayan isrâf ise, tenzîhen mekrûhtur. İsrâf, kötü huylardandır ve kalbin hastalığıdır. Allahü teâlâ; (İsrâf etmeyiniz! Allahü teâlâ, isrâf edenleri sevmez) buyurmuştur
Malı, Allahü teâlânın râzı olmadığı yerlere harcamak, o malı, boşa atmak demektir. Halbuki Peygamber efendimiz; (Malı boş yere saçmayınız!) buyurmuşlardır.
Sofrada, lüzûmundan fazla, çeşitli yemekler bulundurmak isrâftır. İbâdete kuvvet kazanmak ve misâfir için bulundurmak, isrâf olmaz.
Yemek artıklarını dökmek, çatalı, kaşığı, tabağı, tası ekmekle sıyırıp yemeden önce, kapları yıkamak ve silmek isrâftır. Sofra bezi ve masa üstüne düşen ekmek, yemek kırıntılarını toplamayıp atmak isrâftır. Bu kırıntıları toplayıp hayvanlara yedirmek isrâf olmaz.
Malı kıymetinden aşağı fiyâtla satarak veyâ kirâya vererek ve kıymetinden yukarı fiyatla satın alarak yâhut kirâlayarak aldanmak isrâf olur. Meyyitin kefenini, miktâr ve cins bakımından, İslâmiyyette bildirilenden fazla yapmak isrâftır. Abdestte ve gusülde, suyu sünnet olandan fazla kullanmak isrâftır. Sa’d bin Ebi Vakkâs hazretlerini abdest alırken Resûlullah efendimiz görür ve;
- Yâ Sa’d! Suyu niçin isrâf ediyorsun? buyurur.
- Abdest alırken de isrâf olur mu? deyince;
- Büyük nehirde de olsa, abdestte fazla su kullanmak isrâf olur buyururlar.
Doyduktan sonra fazla yemek de isrâftır. Yalnız, misâfir utanmasın diye, ev sâhibinin fazla yemesi ve orucu râhat tutmak için sahûrda fazla yemek isrâf değildir.
İslâmiyyetin izin verdiği, emrettiği yerlere vermek ve mubâh olan şeyleri almak için verilen mal, para, isrâf olmaz. İmâm-ı Mücâhid hazretleri buyuruyor ki:
“Bir kimse, Allahü teâlânın emrettiği yerlere dağ kadar altın harcetse, isrâf olmaz. Bir dirhem yaklaşık beş gram gümüşü veyâ bir avuç buğdayı, harâm olan yere vermek isrâf olur.”
Peygamber efendimizden önce yaşamış olan Hâtim-i Tâî, cömertliği ile meşhûr olmuştu. Çok verdiği için buna;
- Malı isrâf etmekte hayır yoktur dediklerinde;
- Hayra verilen mal isrâf olmaz! cevabını vermiştir.
Sultan Bâyezîd-i Velî zamanında yaşıyan Aşçı Yahyâ Baba, sâdece insanları değil, bütün mahlûkâtı da severdi. Her gün yemek dağıtımından sonra artan pilavı, Tunca Nehrindeki balıklara dökerdi. Bir süre sonra oranın anbar memuru; “Her gün pilavlar Tunca Nehrine dökülüyor. Demek ki fazla geliyor. Verilen pirinç miktârını azaltın” diye emir verdi. Kilerci her gün artan pilav kadar az pirinç vermesine rağmen, her zamanki kadar pilav artıyor ve Aşçı Yahyâ Baba, yine bu pilavı kepçe kepçe Tunca balıklarına serpiyordu. Her gün pirinç azaltılmasına rağmen sonuç değişmiyordu. Öyle oldu ki, durum pâdişâha aksetti. Sultan da denemek istedi. Kararlaştırılan günde bütün misâfirler yemeklerini yediler. Yemek yiyenler her zamanki misâfirden fazla ve pirinç miktârı az olmasına rağmen pilav, yetti ve arttı. Yahyâ Baba balıkların nasîbini nehre dökeceği sırada Sultan Bâyezîd-i Velî’nin;
- Yahyâ Baba! Bu yaptığın isrâf değil midir? demesi üzerine, binlerce balık başını sudan çıkarıp;
- Sultânım! Devletin artığını bize çok mu görüyorsun? Senin devletinin ikrâmı sâdece insanlara mıdır? derler. Aşçı Yahyâ Baba da, sırrı açığa çıktığı için hemen orada secdeye kapanarak rûhunu teslim eder.
Netice olarak mal, büyük bir nîmettir. Malı isrâf, Allahü teâlânın nîmetini hakîr görmek, nîmete kıymet vermemek, nîmeti elden kaçırmak, kısaca küfrân-ı nîmet etmek, yâni şükür etmemek olur. Zira malı, Allahü teâlânın râzı olmadığı yerlere vermek, harcamak, isrâftır, kötü bir huydur ve harâmdır. İsrâfta hayır, iyilik olmaz. İslâmiyyetin emrettiği yerlere vermek ise, hayırlıdır ve isrâf olmaz. Din büyüklerinin buyurduğu gibi: