3 Temmuz 2021 tarihinde kontrol edilmiş kararlı sürüm gösterilmektedir. İnceleme bekleyen 1 değişiklik bulunmaktadır.
Doğruluk Görüldü
Kaval, çoban çalgısı olarak bilinen kaval, yörede daha çok şimşir ağacından (nadiren livori, incir ve erik ağacından), altta 1 ve üstte 7 delikli olarak imal edilir. Dilli kaval ve dilsiz kaval olarak adlandırılan iki türü vardır. Dilli kavalın ucunda ses üretimini sağlayan bir düdük bulunur. Dilsiz kaval ise içi boş bir boru olup çalan kişi nefes teknikleriyle istenen sesi çıkarır. Çobanların kavalı üflemesindeki bir amaç, otlanan koyun keçi gibi hayvanların sakin kalması ve sürüden ayrılmamasıdır, bu gelenek hâlen günümüzde de uygulanmaktadır.
Teknikler[değiştir | kaynağı değiştir]
Dilsiz Kaval üflenme teknikleri açısından Ney'e benzer fakat ayrıldığı önemli farklılıklar vardır. Dilsiz kavaldan ses çıkarmak için dudaklar U harfi biçimine getirilir ve çeneye paralel tutulan kaval yüz ekseninden yaklaşık 45 derece sağ ya da sola saptırılarak ses çıkarılmaya çalışılır.
Dilli kavalda ses çıkartmak daha kolay olsa da çalmak için horlatma denilen ve alt-üst çene kemiklerinin de kullanıldığı nispeten kolay bir yöntem uygulamak gerekir. Yapı olarak oldukça basit olan kaval nefese büyük özgürlük tanıdığı için çok değişik üfleme teknikleri geliştirilebilir.
Kavaldan şu şekilde ses elde edilebilir:
1.Dudaklar "tu" sözünün söylendigi sekilde büzülür. 2.Kavalin agızlık kısmı büzülmüş durumdaki dudakların sağ tarafına 2/3 oranında yerleştirilir, sağ elle kavalın alt kısmı sol ellede üst kısmı tutulmalıdır. 3.Nefes (soluk) kavalın ağızlık kısmının içerisine çarptırılacak şekilde fazla abanmadan üflenir.
Başlangıçta ses elde etmek için kavalın tüm perdeleri açık birakılmalıdır. Perdeler parmak boğumlarıyla kapatılır. Kavalda nüanslar değişik şekillerde yapılır. Anadolu'da en yaygın şekil kavalın özellikle uzun tonlarda aşağıdan ağız kısmına doğru sallanmasıyla yapılır, ayrıca nefes şiddetini arttırıp azaltmakla, kafayı hafifçe sallamakla ve perde üzerindeki parmağı hafifçe hareket ettirmekle de değişik şekillerde nüans yapılabilinir.
Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]
Kavalın kökeni hakkında değişik görüşler varsa da insanoğlunun en eski çalgılarından olduğu bilinmektedir. Ortadoğu ve orta asyada değişik formlarına rastlanır.
g
t
d
Azerbaycan müziğinde kullanılan çalgılar
Perküsyon
Bendir
Darbuka
Delbek
Def
Davul
Kaşık
Nağara
Nakkare
Üflemeli (Nefesli) çalgılar
Balaban
Kaval
Miskal
Ney
Tütek
Tulum
Zurna
Telli çalgılar
Yaylı telli çalgılar
Kabak kemane
Kamança
Keman
Kemençe
Rebap
Mızraplı telli çalgılar
Bağlama
Çeng
Kanun
Kopuz
Saz
Tambur
Tar
Ut
Vurmalı telli çalgılar
Santur
Ayrıca bakınız
Azerbaycan müziği
Muğam
g
t
d
Türk müziğinde kullanılan çalgılar
Perküsyon
Bendir
Darbuka
Delbek
Davul
Halile
Kaşık
Nakkare
Def
Zil
Üflemeli (Nefesli) çalgılar
Balaban
Kaval
Ney
Sipsi
Tulum
Zurna
Telli çalgılar
Yaylı telli çalgılar
Dombra
Feryat
Kabak kemane
Kamança
Keman
Kemençe
Rebap
Sînekemanı
Yaylı tambur
Mızraplı telli çalgılar
Bağlama
Cura
Cümbüş
Hegit
Kanun
Kopuz
Lavta
Tambur
Tar
Ut
Meydan sazı
Vurmalı telli çalgılar
Santur
Ayrıca bakınız
Türk müziği
Türk halk müziği
Klasik Türk müziği
Mehter
Otorite kontrolü
GND: 4667949-2
LNB: 000310556
MusicBrainz: e6c0f0f4-9e03-4177-8ccc-c4c99c8a9d83
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaval&oldid=25720629" sayfasından alınmıştır
Kategori:
MusicBrainz instrument tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
Tahta nefesli çalgılar
Türk icatları
Azerbaycan halk müziği çalgıları
Türk halk müziği çalgıları
Gizli kategoriler:
GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
LNB tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
Kırmızı bağlantılı otorite kontrolü kategorisine sahip sayfalar
Sayfa en son 08.27, 3 Temmuz 2021 tarihinde değiştirildi.
Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.