Arnavutluk Avrupa’nın bağrında kendisi küçük ama insanlarının yürekleri büyük olan şirin bir memleket. Buraya üç günlüğüne geldik fakat gezimiz üç güne sığdırılamayacak kadar dolu dolu geçti.
A. Cüneyt Eren
Arnavutluk Avrupa’nın bağrında kendisi küçük ama insanlarının yürekleri büyük olan şirin bir memleket. Buraya üç günlüğüne geldik fakat gezimiz üç güne sığdırılamayacak kadar dolu dolu geçti.
Kısa kısa Arnavutluk
Arnavutluk, doğudan Sırbistan ve Makedonya, kuzeyden Karadağ, güneydoğudan Yunanistan, batıdan da Adriyatik Denizi’yle çevrilidir. Nüfusun %70’i Müslüman, %30’u Ortodoks ve Katolik olmak üzere Hıristiyan. Para birimi Lek.
Camilerde gençlerin çoğunluğu Arap selefi akımlardan etkilenmiş görünüyorlar. Ancak yaşlı cemaat Osmanlı Türk İslam anlayış ve yaşantısını tercih ediyor.
Bunker
Arnavutluk’ta en dikkat çekici şeylerden biri de Bunker adını verdikleri sığınaklar. Akıl alacak gibi değil ama Enver Hoca döneminde halkın muhtemel dış saldırılara karşı savunma ve korunması için yaklaşık 600 bin bu Bunker inşa edilmiş. Bunkerler üstleri yuvarlak, çelik ve beton ile harmanlanmış, duvarlarında silah çıkabilecek büyüklükte bir iki deliğe sahip siperler. Kimisi bir iki kişilik aileyi barındıracak şekilde, kimisi de 15-20 kişilik kadar. Arkadaşların anlattıklarına göre Enver Hoca bu ucube yapıları inşa eden Alman mühendisi sağlamlığını denemek adına içindeyken bombalatmış, bir şey olmamış. Bu Bunkerlerin her biri 2 oda bir salonluk bir dairenin imal fiyatına geldiğini söyledi arkadaşlar. Gerçekten inanılacak gibi değil.
Tiran
Arnavutluk’un nüfusu yaklaşık 3,5 milyon kadar. Tiran’ın nüfusu da yaklaşık bir milyon civarında. Şehir olarak oldukça büyük bir meydanın etrafında kurulmuş ama bir başkent görünümünden uzak gibi. Ana caddeye açılan ara sokakları yol yapım ve hafriyatlarla şantiye halinde denebilir. Çevresi yüksek dağlarla kuşatılmış.
Arnavutluk’ta göze çarpan en dikkat çekici manzaralardan birisi uzun yıllar Osmanlı hâkimiyeti altında kalmış olmasına rağmen Osmanlı ve haliyle de İslam izlerinin özellikle silinmeye, yok edilmeye çalışılmış olması. Enver Hoca ile komünist idarenin altında Osmanlı döneminden kalma bir çok tarihî doku yok edilmiş. Bu bağlamda binlerce cami yıkılmış. Her şehirde sadece göstermelik birer cami bırakmışlar.
Meydanda caminin hemen karşısında sayılabilecek bir yerde, Arnavutluk tarihinde oldukça önemli bir yere sahip olan İskender Bey’in at üstünde heykeli mevcut. İskender Bey tarihte beyliklerden oluşan Arnavutluk halkını tek bir çatı altına toplamış büyük Arnavutluk’u kuran kişi olarak biliniyor.
Caminin hemen yanında da saat kulesi, çevresinde de Ulusal Müze ve Opera binası var. Hemen yakında da güzel bir gölet mevcut.
Kruja
Kruja şehri Arnavutluk’un kuzeyine düşüyor. Osmanlı dönemindeki adı Akçahisar veya Akhisar’mış. Fatih Sultan Mehmet tarafından 1478 yılında fethedilmiş. Enver Hoca’nın memleketi olarak biliniyor. Tarihî dokusu ile UNESCO’nun koruması altındaymış. Şehir dağ yamacının altına doğru kurulmuş vaziyette. Şehrin merkezinde tarihî bir cami yer alıyor. Çevrede Osmanlı mimarisinin esintilerini hissedeceğiniz dükkânlar var. Ayrıca büyük bir kale bulunuyor. Eskiden uzun süre hapishane olarak kullanılmış.
Kruja’ya giderken sağ tarafta Sarı Saltuk adında bir dervişe ait olduğu söylenen bir türbe bulunuyor. Arkadaşlar türbede bu dervişin ayak izinin bulunduğunu söylediler. Rivayetlere göre Sarı Saltuk bir ayağını bu noktaya diğerini de dağın tepesine koymuş. O gün bugün de ayağının izi de taşın üzerinde belirmiş.
İşkodra
İşkodra Arnavutluk’un diğer şehirlere göre daha fazla mutaassıp bir şehir görüntüsünde.
Burada Hasan Rıza Paşa’yı anlattılar. Osmanlı’nın son İşkodra valisiymiş. Balkan harbini kaybeden Osmanlı Devleti Hasan Rıza Paşa’dan orayı terk etmesini istemiş. O da askerlerini İstanbul’a geri göndermiş ve “Burası bizim ya mezarımız ya da geleceğimiz olur; ama ayıbımız olmaz” diyerek bu toprakları terk etmeyip halkla birlikte direnişe katılmış. Onun için Arnavutlar Hasan Rıza Paşa’yı çok seviyorlar.
Medreseler
Arnavutluk’ta diğer unsurlar arasında farklılığın bir sembolü olması adına medrese kültürünün ayrı bir yeri var. Hemen hemen bütün vilayetlerine dağılmış olan medreseler, dinî hizmeti deruhte etmişler. Burada medreseler orta kısımla birlikte sekiz yıl eğitim veren bizim İmam-Hatip ayarında okullar. Fen dersleri İngilizce veriliyor. İslamî ilimler Arapça. Ama eğitim çok daha kaliteli. Örneğin bu medreselerden mezun olan öğrencilerin tamamı Avrupa üniversitelerinde farklı sahalarda eğitim görüyorlarmış.
Berat
Berat şehri Arnavutluk’un en eski yerleşim yerlerinden birisiymiş. Berat aslında Beyaz anlamına geliyormuş. Burası da UNESCO tarafından koruma altına alınmış. Tiran’a 40 km kadar yakın. Buraya eskiden 1000 pencereli şehir denirmiş. 150 bin nüfuslu olduğu söylendi.
Berat kalesi de gerçekten görülmeye değer. Kale içindeki evler eski Osmanlı tarihî dokusunu anımsatıyor. Kale içinde minaresinin yarısı yıkılmış harabe halinde eski bir cami var. Kalenin çevresinde ve içinde kalın taşlarla döşenmiş kaldırımlar göze çarpıyor.
Elbasan
Burası başkent Tiran’a yaklaşık 50 km kadar yakınlıkta. Virajlı yollardan geçerek ulaşılıyor. Rehberlerimiz buradaki nüfusun %70’e varan çoğunluğunun Müslüman olduğunu söylemişti. Halihazırdaki nüfusu da 250 bin kadarmış. Enver Hoca zamanında 30’a yakın cami yıkılmış. Şehir merkezinde, Arap camisi adında, aslı ise Osmanlı camiinin restoresi ile yapılmış bir cami var. Çevresinde Osmanlı hamamı ve ne olduğunu tam anlayamadığım bazı tarihî kalıntılar var.
Ve veda
Bu seyahatimiz geride çok anlamlı hatıralar bıraktı. Ceddimizin yadigârı bu toprakları görmek, onların hatıralarını yâd etmek bizi son derece duygulandırdı. Ayrıca bizlere rehberlik eden samimi arkadaşlara şükranlarımı ifade etmek isterim.
Yazıyı paylaş:
Benzer İçerikler
Eylül 2010 405. Sayı
Kızmak Bilmeyen İnsanların Memleketi: Malezya
A. Cüneyt Eren
Malezya, çok farklı hatıralarla dolu benim için. Her şeyin evvelinde gezdiğimiz Orta…
Haziran 2010 402. Sayı
Sıcak Havalarda Vücudumuzda Neler Değişir? Kışın Başka Yazın Başka mı Davranır?
İbrahim Yıldız
Kalabalık bir cadde içinde yürümeye çalışıyordum. Ama bir türlü ilerleyemiyordum. Sebebi hemen…
Eylül 2010 405. Sayı
Soğuk Yerlerin Sıcak Dostları: Penguenler
Melike Kabay
Yaşanası bir dünyada yaratılıp, görülesi güzelliklerle çepeçevre sarılmışız. Göremediğimiz yerler için de…
Ekim 2009 394. Sayı
Ne Sıcak - Ne Soğuk
Tarık Uslu
Kuzey Kutbu’nda yaşayan Eskimolar, üst üste giydikleri kalın kürklü elbiseleriyle buzdolaplarımızın derin…
Ekim 2014 454. Sayı
Taşlaşmış İnsanların Şehri Pompei
Doç. Dr. Rasim Soylu
Pompei şehrinin hikayesini azçok herkes bilir. İkibin yıl kadar önce patlayan Vezüv…
Temmuz 2021 535. Sayı
İnsanların Hayırlısı
Pınar Çağlar
Hz. Ebû Bekre’den (r.a.): Bir adam: “Ey Allah’ın Resulü! İnsanların hangisi hayırlıdır?”…
Yazarın Diğer Yazıları
Tümünü Göster
Şubat 2011 410. Sayı
Arnavutluk / Yürekli İnsanların Sıcak Memleketi
A. Cüneyt Eren
Arnavutluk Avrupa’nın bağrında kendisi küçük ama insanlarının yürekleri büyük olan şirin bir…
Eylül 2010 405. Sayı
Kızmak Bilmeyen İnsanların Memleketi: Malezya
A. Cüneyt Eren
Şubat 2010 398. Sayı
Dilin Menşei Meselesi
A. Cüneyt Eren
Hakkımızda
BİLİM ARAŞTIRMA
KÜLTÜR SANAT DERGİSİ
Adres: Zafer Dergisi
Adapazarı, Sakarya, Türkiye
+90 (549) 505 60 01 - 02 - 03
Bizi Takip Edin
Bağlantılar
Anasayfa
Dergiler
Yazarlar
Abonelik
Hakkımızda
İletişim
MOBİL UYGULAMALARIMIZ
Güvenilir
Bu sayfa ile kullanıcı arasında transfer edilen tüm veriler, 128bit SSL ile şifrelenerek korunmaktadır.