Bağımsız bir çevre örgütü olan Climate Trace, dünyayı en çok kirleten ülkelere yönelik bir çalışma yürüttü. Çevre örgütünün yayınladığı verilere göre, geçtiğimiz yıl sadece Türkiye’de 530 milyon ton, dünya genelinde ise 50,6 milyar ton karbondioksite eş değer emisyon salınımı gerçekleşti. Rapora göre, küresel emisyonların yaklaşık yüzde 64’ü kadarına Çin, ABD, Hindistan, Rusya ve Endonezya’nın başlarda olduğu 10 ülke sebep oldu.
ENDİŞE VEREN ARTIŞ
Küresel emisyon, günümüzde 50 milyar ton karbondioksite eş değerde, 234 bilim insanının katkısıyla, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC)’nin bu yıl yayınladığı rapora göre küresel ısınma, insan kaynaklı emisyonlar yüzünden son 2 bin yılda endişe verici şekilde arttı.
2050'YE KADAR SIFIR SEVİYESİNİ GÖRMESİ BEKLENİYOR
Durumun şu anki gidişatına göre 1 derecenin üzerinde ısınmakta olan gezegenin karşısındaki en büyük tehdit olan emisyonların 2030’a kadar yarı; 2050’ye kadar da sıfır seviyesini görmesi gerekiyor.
YÜZDE 76'SI KARBONDİOKSİT
İklim ve Enerji Çözümleri Merkezi ve Climate Trace verilerinden derlenen bilgilere göre, insan kaynaklı küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 76'sını karbondioksit, yüzde 16'sını metan, geriye kalan yüzde 8'ini ise azot oksit ve diğerleri oluşturuyor.
50 MİLYAR TON SEVİYESİNİ GÖRDÜ
Küresel emisyonlar, son 70 yılda inanılmaz bir şekilde artış gösterdi. 1990 yılında 35 milyar ton karbondioksit eş değeri olan emisyon salımı, günümüzde 50 milyar ton seviyesini görmüş durumda.
EN BÜYÜK EMİSYON SALINIM NEDENİ ELEKTRİK
Geçen yıl dünya genelinde 50,6 milyar ton karbondioksit eş değerinde gerçekleşen emisyon salınımına yüzde 26,8 elektrik, yüzde 19,2 imalat, yüzde 13,5 ulaşım, yüzde 12,7 tarım, yüzde 10,8 petrol ve gaz, yüzde 8,4 ise binalar sebep oldu. Atık sektörü, emisyonların yüzde 6,5'ine yol açarken, denizcilik sektörü ise yüzde 2'sine neden oldu. Elektrik ve ulaşım sektöründe yoğun kullanılan fosil yakıtlar, küresel ısınmanın sebepleri arasında en başta yer aldığı için özellikle kömür gibi fosil yakıtların kullanımının sonlanması, 1,5 dereceyle sınırlandırılması gereken sıcaklık artışı için oldukça fazla önem teşkil ediyor.
ÇİN, EN ÇOK EMİSYON SALINIMI YAPAN ÜLKE
Küresel emisyonların yüzde 26,9'una ise, 13,63 milyar ton karbondioksit eş değerindeki emisyon ile dünyanın en büyük kömür üreticisi ve tüketicisi olduğu bilinen Çin sebep oldu.
ABD VE HİNDİSTAN, ÇİN'İ TAKİP ETTİ
Sıralamada birinci olan Çin’i, 6,18 milyar ton eş değerindeki yüzde 12,2 emisyon ile ABD ve 3,72 milyar ton eş değerindeki yüzde 7,35 emisyonla Hindistan takip etti. Toplam emisyonun 2,43 milyar ton karbondioksite tekabül eden yüzde 4,8’ine Rusya; 1,42 milyar ton karbondioksite denk gelen yüzde 2,8’ine ise Endonezya sebep oldu. Bu ülkeleri sırasıyla yüzde 2,6 ile Japonya, yüzde 2,4 ile Brezilya, yüzde 1,65 ile Almanya, yüzde 1,63 ile İran ve yüzde 1,52 ile Kanada izledi.
BÜYÜK BİR KISMININ NEDENİ ASYA ÜLKELERİ
Our World in Data verilerine göre, emisyonların ülke dağılımları 1800'lü yıllardan itibaren büyük bir değişiklik yaşamaya başladı. 1888'e kadar dünyada en fazla emisyon salımı yapan ülke olarak ilk sırada yer alan Birleşik Krallık, günümüzde küresel emisyonların yüzde 0,9'undan sorumlu. 1888 itibarıyla ABD, emisyon salınımında İngiltere'yi geçmiş oldu. Küresel emisyonların büyük bir kısmına neden olan Asya ülkelerinde ise emisyon artışı 1950'den sonra yükselişe geçti ve Çin, yıllık emisyon salınımında ABD'yi sollayarak "en büyük kirletici" unvanının sahibi olarak birinci sıraya yerleşti.
TÜRKİYE, 16'NCI SIRADA
Gelecek ay imzalayacağı Paris Anlaşması’nın ardından iklim değişikliğiyle verdiği mücadelede büyük adımlar atmayı planlayan Türkiye’nin; geçtiğimiz yılın küresel emisyonlarındaki payı, 530 milyon ton karbondioksit eş değeri emisyon ile yüzde 1 olarak hesaplandı. Toplam emisyonun yüzde 64’üne sadece 10 “kirletici” ülkenin neden olduğunu ortaya çıkaran verilere göre Türkiye, 16'ncı sırada yer aldı.
ELEKTRİK, İMALAT VE ULAŞIM, İLK ÜÇTE YER ALDI
Türkiye’de yüzde 24,1’inin elektrik sektöründen kaynaklandığı emisyonların yüzde 21,2’sini imalat, yüzde 15,8’ini ulaşım, yüzde 13,8’ini binalar, yüzde 11,1’ini atıklar, yüzde 9,3’ünü tarım ve kalan yüzde 4,7’lik kısmını da denizcilik, petrol ve doğal gaz sektörleri oluşturdu.
PARİS İKLİM ANLAŞMASI'NA OLUMLU YAKLAŞILIYOR
Paris Anlaşması’nı onaylamasının ardından emisyon azaltımına dair yeni bir rota çizmesi gereken Türkiye, daha önce vermiş olduğu taahhüt genelinde emisyonlardaki artışı yüzde 21 azaltmayı umuyor.