Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak Kıbrıs Famagusta Girne Güzelyurt Lefkoşa
Piyasalar
Dolar: Euro:
BİST: Altın:
ASYA'NIN BAHTININ MİFTAHI, MEŞVERET VE ŞÛRÂDIR
2 ARALIK 2021 PERŞEMBE - YIL: 52
GÜNDEM
DÜNYA
EKONOMİ
SPOR
YAZARLAR
VİDEO
FOTO
TÜMÜ
Gündem
Politika
Dünya
Ekonomi
Spor
Yurt Haber
Aile Sağlık
Kültür Sanat
Eğitim
Otomobil
Bilim Teknoloji
Yazarlar
Başyazı
Dizi
Lahika
Röportaj
Enstitü
Elif
Pazar Ola
Ramazan
Gençlik
Ahiret
English
Video
Foto Galeri
“Mihenge” vurmak...
Orhan Ali YILMAZ
orhanaliyilmaz@gmail.com
Tweet
WhatsApp
17 Ekim 2021, Pazar
“Din”, Arapça menşeli bir kelime.
Kelime anlamı “borçlanma” demekti. Istılah, terim anlamı ise, kalben kabul edilip bağlanılan, uğrunda pek çok, belki de en çok fedakârlık yapılan “Değerler Topluluğu” idi. Herkesin bir dini vardı. Çünkü; din, inanmak, bir şeylere bağlanmak, en fıtrî, en temel bir ihtiyaçtı; “vazgeçilmezdi.” Hatta “hiçbir şeye inanmıyorum” diyenin de, bir dini vardı; “hiçbir şeye inanmamaya” inanıyordu.. Anlıyacağınız; Ateizm de/Tanrıtanımazlık da aslında bir din, hem de inanç biçimi idi..
***
Din, herhalde daha çok “inanmayla” ilgiliydi. Akla uygun olup olmaması ise ayrı bir konuydu.. Çünkü; “aklın” târifi henüz yapılmamıştı.. Herhâlde, bildiğimiz şu “zekâ”dan farklı bir şeydi şu akıl.. Yoksa; en zekilerimizin “en akıllı” olması lâzım gelirdi.. Ama manzaramız –açıkçası- pek de öyle değildi…
***
Akıl, daha çok “denge ve ölçülü olmak”la ilgili idi anlaşılan.. Belki de, zekânın işleyişindeki çalışma prensiplerini belirleyen, çerçevesini çizen “ölçü ve değerler” idi. “Mantığın” tarîfiydi..
***
Aklın da üç derecesi vardı: Gabâvet, Hikmet, hem de Cerbeze diye.
***
Gabâvet; doğru ile yanlışı, kâr ile zararı, iyi ile kötüyü birbirinden ayıramayacak derecede bir zekâ seviyesi idi. Ahmaklığın, hamakatın diğer adresi..
***
Mevlânâ’nın bununla ilgili enfes bir hikâyesi vardı.. Adamın biri, bir zaman, bir ayının hayatını kurtarmış. Ayı Efendi, adama çok minnettar kalmış. Onun için her şeyi göze almış.. Halk, her ne kadar adama: “Ayıdan dost olmaz..” demişlerse de adam hiç aldırmazmış.. Adam, bir gün bir ağacın gölgesinde dinlenirken, her nasılsa uyuyakalmış.. Derken, bir sinek gelmiş, adamın burnundan içeri dalmış.. Bunu gören bizim Ayı Efendi, yerden, kaldırabileceği ağırlıktaki bir taşı almış ve… Sinek kaçmıştır; fakat adam ölmüştür... Gabî, ahmak adamın misâli…
***
Hikmet ise, aklın, doğruyu doğru bilip kabul eder, yanlışı da yanlış görüp ondan içtinap eder, sakınır derecesi.
***
Cerbeze ise, doğruyu yanlış, yanlışı doğru gösterebilecek derecede bir zekâya mâlikiyet idi. Demagojinin, akıl çelmenin, yanıltmacılığın diğer adresi. Belki de bir tür illüzyonistlik…
***
Herkesin; dini bir “anlayışı”, bir de “yaşayışı” vardı.. Bazıları “anladığı gibi” yaşıyordu.. Bazıları da “yaşadığı gibi” anlıyordu.. Hani meşhûr bir söz vardı: “İnandığınız gibi yaşamazsanız, yaşadığınız gibi inanmaya başlarsınız..” O türden.
***
Hattâ bu işin profesörleri bile vardı.. Her akşam her akşam, televizyon kanallarında, o kanal senin, bu kanal benim, dolaşıp, “anladıkları” dini anlatıyorlardı insanlara..
Bir de üzerinde “anlaştıkları..” Belki de “yaşadıkları…” “Konjonktürel” din anlayışları.. Bir o kadar da “Konjonktürel” Din Adamları…
***
Dini anlamak, herhâlde onu “yaşamaktan” daha kolaydı.. Çünkü, “istediğiniz gibi anlamak” gibi bir “kolaylığınız” vardı…
***
“Din” ise İslâmiyet’ti. Apaçıktı.. Öyle çok gizli, gizemli, hem de “anlaşılmaz” değildi.. Akıl, vicdân, hem de “delile” bakıyordu. İnsan olan herkesin anlayabileceği, hem de “yaşayabileceği” bir derecesi vardı.. Öyle çok zeki olmaya; pardon, “demagog” olmaya falan hiç gerek yoktu!..
***
Sanki, bin dört yüz küsûr senedir, on dört asırdır gelip geçen bu kadar insanlar, bir de, bir o kadar âlim, allâme, müçtehid, hem de imamlar, İslâm’ı ve Kur’ân’ı anlamamış; sonra dünyânın sonuna doğru, Kıyâmet’e çok yakın geleceği tebşîr edilip müjdelenen(!) bir “çıplak uyarıcı/nezîr” çıkmış, “Kur’ân’daki İslâm”ı onlara, yani insanlara anlatıyordu..
***
Bence, asıl anlatılması gereken Kur’ân’daki İslâm değil, İslâm’daki Kur’ân’dı.. İslâm’ın, İslâmiyet’in Kur’ân Yorumu’ydu. Yoksa, din adına, Kur’ân nâmına pek çok “yorumlar” vardı.. Müsteşrikler/oryantalistler, filozoflar, sosyologlar, devlet ve de siyaset adamları…
***
Kur’ân’ın, Sünnet’e olan ihtiyâcı, Sünnet’in Kur’ân’a olan ihtiyâcından aşağı değildi.. Belki, Kur’ân, “anlaşılması için” daha ziyâde Sünnet’e, hem de Hz. Peygamber’e (asm) muhtaçtı.. Çünkü; İslâmiyet, başka dinler gibi değildi.. Onlara hiç benzemiyordu.. Hayatı, en ince, en küçük ayrıntısına kadar “vahiyle” düzenliyordu.. Yeme, içme, giyinme, yatıp kalma, konuşma, tuvalet âdâbı, evlilik, karı-koca ilişkileri.. Hem de “en mahrem” kısımlarına kadar…
***
Sonra, İslâm’ın, İslâmiyet’in bir “günah” kavramı vardı. Öyle her “istenildiği gibi” davranılamazdı.. Bir Âhiret mesûliyeti/sorumluluğu vardı.. Bir Hesap, hem de Kitap Günü… Her şeyin, her yapılanın, en ince ayrıntısına kadar hesabının verileceği bir gün… Bundan; korkmak, çekinmek, hem de sakınmak lâzımdı..
***
Öyle; Sünnet’i, Hz. Peygamber’i (asm) dışlayarak, İslâmiyet öğrenilemez ve de öğretilemezdi.. Öyle bir “din tarîfi de olsa olsa, ancak öyle bir “çıplak uyarıcı, hem de nezîre” hastı..
***
Din, bir imtihan, aynı zamanda bir “fedâkârlık”tı.. “Fedâkârlığın ölçüsünce” dîne bağlılığın ölçüsü büyüyor, sağlamlaşıyordu.. “Eşeddünnâsi belâen; elEnbiyâu, sümmelEvliyâ..” Yani; imtihan, hem de musîbet cihetiyle Müslümanların en şiddetlisi; önce Peygamberler, sonra da Allah’ın Veli kullarıdır, buyuruyordu o Fahr-i Kâinat Efendimiz (asm). Ve “Hiçbir Peygamber, benim çektiğim eziyet kadar eziyet çekmemiştir..” diye de tamamlıyordu.
***
Din adına çektiğiniz ezâ, cefâ, hem de uğradığınız musîbetler, katlandığınız sıkıntılar, yaptığınız fedakârlıklara göre makam, hem de kıymet alacaktınız.. Yoksa; yazdığınız eser sayısı, onun kaç baskı yaptığı, ne kadar sattığı; ya da çıktığınız program sayısınca değil!.. Gündemde olmak, “popüler” olmak da “rıza” ölçüsü değildi.. Allah, sizi sûretlerinizle, güzel konuşmanızla, Türkçe’yi güzel kullanmanızla değil; kalbinizdeki ve onun tercümanı dilinizdeki ile, “söylediklerinizle” imtihan ediyordu.. Yoksa; giydiğiniz elbiseniz ya da kol düğmelerinizin kalitesiyle değil!..
***
Nezîrimiz, en çok “dîni kesimin” dayatmalarından, baskılarından yakınıyordu..
Fakat kendisi de nedense “kargadan başka kuş” tanımıyordu.. “Kur’ân’daki İslâm”ı dışındaki bütün yorumları bir anda kaldırıp çabucak çöpe atıyordu.. Tek görüş, tek anlayış, tek ses, tek nefes…
***
Hâlbuki, çeşitlilik zenginlikti. Zenginlikten korkmamak, rahatsız olmamak, onu koruyup, ona sâhip çıkmak, en evvel ilim ehline yakışırdı.. Hem; demokrasi/çoğulculuk, fikrini ifâde etme hürriyeti “herkeseydi.” Yalnız “nezîre” has değildi.. “Yalnız bana demokrasi, yalnız bana ifâde hürriyeti” bir çeşit zorlamaydı..
***
Bir de, “Mehdî, 945 te gelir..” diyordu, sonrasında ilâveler yaptığı bir kitabında. Bir değerli okuyucusu da: “Hocam tevâzu gösteriyor/alçakgönüllülük yapıyor; o gelecek olan Zât, işte kendisidir..” diye tamamlıyordu..
***
Mehdî olmak güzeldi. Kulağa da pek hoş geliyordu.. Düşünsenize bir.. birisi size: “Siz Mehdîsiniz!” dese ne kadar hoşunuza gider.. Hattâ İlâhiyat’ta okuyan bir arkadaşım vardı Mehdî isminde. Ara sıra ona takılırdım: “Yahu! Milletin, Mehdî aramaktan canı çıkıyor! Sen ise, buralarda sürünüyorsun…” diye.
***
Ama “Hâdi” olmayan Mehdî olmak” ihtimâli de vardı.. “Doğru yolu bulamamış hidayet ediciler, yol göstericiler!” Bundan sakınmak lâzımdı.. Yoksa, “kelin ilâcı olsa başına sürermiş “atasözünü doğrulamak; veya “körden yol sormak” durumuna düşmek; hem de “körle yatan, şaşı kalkarmış” kisvesinde, alay konusu olmak ihtimâli de vardı…
***
Sonra, “Hiçbir müfsid (bozguncu) ‘ben müfsidim’ demez.. Dâima ‘sûret-i haktan’ görünür.. Yahut ‘bâtılı’ hak görür.. Evet; kimse demez ‘ayranım ekşidir’; fakat siz ‘mihenge vurmadan’ almayınız.. Hattâ benim sözümü de, ben söylediğim için hüsn-ü zan edip, tamâmını kabûl etmeyiniz.. Belki, ben de müfsidim!?... Veya -bilmediğim halde- ifsâd ediyorum!?.. Öyleyse; her söylenen sözün, kalbe girmesine yol vermeyiniz.. İşte; size söylediğim sözler hayâlin elinde kalsın.. ‘Mihenge’ vurunuz.. Eğer altın çıktıysa, kalpte saklayınız.. Bakır çıktıysa; çok gıybeti üstüne ve bedduâyı arkasına takınız, bana reddediniz, gönderiniz…” diye de bir ölçümüz vardı.
Okunma Sayısı: 1420
Tweet
WhatsApp
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.
Son Yazıları
Öğretmen olmak...
28 Kasım 2021 Pazar
Aradığımız...
21 Kasım 2021 Pazar
“Yazma”nın rahatsızlığı...
14 Kasım 2021 Pazar
Bir kaç vecize; ya da duvar yazısı...
07 Kasım 2021 Pazar
Yıl 571...
31 Ekim 2021 Pazar
“Doğru” bir diyaloğa doğru...
24 Ekim 2021 Pazar
“Mihenge” vurmak...
17 Ekim 2021 Pazar
Bir “Deist”in hikâyesi...
10 Ekim 2021 Pazar
Bir âlimin “en büyük” azabı...
03 Ekim 2021 Pazar
Felsefe ve insan...
25 Eylül 2021 Cumartesi
Yorumlar
Adınız (*)
E-posta Adresiniz (*)
Yorumunuz (*)
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
H.ibrahim Karahan
3.11.2021 08:53:12
Allah razı olsun
Ozan Kaya
3.11.2021 08:46:09
Tebrikler abim..
A. AYDIN
17.10.2021 12:36:56
Bu yazı, müctehid veya mehdi geçinenlerin kafasına düşen iyi bir mihenk taşı olmuş. Tebrikler. 👍
Bugünkü Yazılar
Kâzım GÜLEÇYÜZ
Ekonomik gidişat ve yükselen feryatlar
Faruk ÇAKIR
Bu zamlarla tarım ölmez mi?
Süleyman KÖSMENE
Akıl cehalet perdelerini nasıl yırtar?
Cevher İLHAN
“Zâlimlerin piyonu” BAE ile işbirliği!
Ali FERŞADOĞLU
“Sen siyasî şeylere katiyen karışma!”
Mikail YAPRAK
Vanlı olmak yahut Van’la olmak..
Ahmet BATTAL
İslâm, teslim ve temsil-3
Abdülbakî ÇİMİÇ
Bediüzzaman’ın Ziya Gökalp ile görüşmesi
Feyzullah ERGÜN
Beslenmede farkındalık (9)
Risale-i Nur'dan
Kâinatta iç içe tecellî eden hakikatler
Yasir Özer
Eski CHP derken?
Durmuş Ali İnci
Payamlı Okuma Programı ve Yeni Asya Nur Talebeleri
Risale-i Nur Külliyatı
Dijital kitaptan okumak için tıklayın...
CEVŞEN
Dijital kitaptan okumak için tıklayın...
Arşiv (*)
Gün 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Ay 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 Yıl 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026
E-gazete
Yeni Asya, matbaadan önce ekranınızda.
E-gazete »
Beğen Takip et RSS
Namaz Vakitleri
Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvi̇n Aydın Balıkesi̇r Bartın Batman Bayburt Bi̇leci̇k Bi̇ngöl Bi̇tli̇s Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Deni̇zli̇ Di̇yarbakır Düzce Edi̇rne Elazığ Erzi̇ncan Erzurum Eski̇şehi̇r Gazi̇antep Gi̇resun Gümüşhane Hakkari̇ Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmi̇r Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri̇ Ki̇li̇s Kırıkkale Kırklareli̇ Kırşehi̇r Kocaeli̇ Konya Kütahya Malatya Mani̇sa Mardi̇n Mersi̇n Muğla Muş Nevşehi̇r Ni̇ğde Ordu Osmani̇ye Ri̇ze Sakarya Samsun Şanlıurfa Si̇i̇rt Si̇nop Şırnak Si̇vas Teki̇rdağ Tokat Trabzon Tunceli̇ Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Rusya: Ukrayna toprak anlaşmazlığını çözmek için güç kullanabilir
AB, 4 bankaya 344,4 milyon euro ceza kesti
İsrail ordusu sivillerin öldürülmesine ilişkin soruşturmaların üstünü örtüyor
AB, Türkiye’deki mültecilere 325 milyon euro insanı yardım sağlayacak
Çavuşoğlu: Ukrayna'daki kriz diplomasi yoluyla çözülmeli
BM'den 41 milyar dolarlık insani yardım çağrısı
ABD Savunma Bakanı: Çin gerginliği artırıyor
İran'dan 'nükleer anlaşma' açıklaması
Millet can derdinde, iktidar rant peşinde
Nureddin Nebati yeni Hazine ve Maliye Bakanı olarak atandı
2,9 milyar insan hala ‘çevrim dışı’
İnternette çocuğunuzla beraber vakit geçirin
Afrin’den getirilen zeytinyağı 35 bin tona çıktı
Provokatif sözler çatışmayı körükler
650 ilaç yok
'Şu ana kadar ülkemizde Omicron varyantına rastlanmamıştır'
Sağlık çalışanlarına ilişkin düzenlemeler TBMM'de kabul edildi
Son 24 saatin Koronavirüs Tablosu
İstanbul Valiliği kış tedbirlerini kamuoyu ile paylaştı
İngiliz medyası İslamofobik haberlerle dolu
En Çok Okunanlar
Kâzım GÜLEÇYÜZ
Ekonomik gidişat ve yükselen feryatlar
Cevher İLHAN
“Zâlimlerin piyonu” BAE ile işbirliği!
Genel
Afrin’den getirilen zeytinyağı 35 bin tona çıktı
Abdülbakî ÇİMİÇ
Bediüzzaman’ın Ziya Gökalp ile görüşmesi
Mikail YAPRAK
Vanlı olmak yahut Van’la olmak..
Genel
Millet can derdinde, iktidar rant peşinde
Genel
Günün Ayet ve Hadisi
Genel
Nureddin Nebati yeni Hazine ve Maliye Bakanı olarak atandı
Ali FERŞADOĞLU
“Sen siyasî şeylere katiyen karışma!”
Ahmet BATTAL
İslâm, teslim ve temsil-3
HABER
Gündem
Politika
Dünya
Ekonomi
Spor
Yurt Haber
Aile Sağlık
Kültür Sanat
Eğitim
Otomobil
Bilim Teknoloji
YENİ ASYA
Yazarlar
Başyazı
Dizi
Lahika
Röportaj
Enstitü
Elif
Pazar Ola
Ramazan
Gençlik
Ahiret
English
Video
Foto Galeri
MEDYA GRUP
Bizim Radyo
Sentez Haber
Köprü
Bizim Aile
Genç Yorum
Can Kardeş
Yeni Asya Neşriyat
Yeni Asya Kitap
Yeni Asya Takvim
Yeni Asya International
Yeni Asya EuroNur
TAKİP ET
Facebook
Twitter
Google+
RSS
E-gazete
Abone Formu
İletişim
ETİKET
yeni asya, risale-i nur, bediüzzaman, said nursi, mehmet kutlular
DİĞER
Risale-i Nur Enstitüsü
Risale-i Nur Külliyatı
Yeni Asya Vakfı
Sorularla Said Nursi
Fıkıh Köşesi
Barla Yeni Asya Tesisleri
GÜNDEM
uyarı, ABD, Ukrayna, Filistin, Çavuşoğlu, asgari ücret, Yunanistan, ev, Omicron varyantı, Çin, salgın, İran