Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Amasya Ankara Antalya Artvin Aydın Balıkesir Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Isparta Mersin İstanbul İzmir Kars Kastamonu Kayseri Kırklareli Kırşehir Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Kahramanmaraş Mardin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Şanlıurfa Uşak Van Yozgat Zonguldak Aksaray Bayburt Karaman Kırıkkale Batman Şırnak Bartın Ardahan Iğdır Yalova Karabük Kilis Osmaniye Düzce
...
... ...
Toggle Navigation
Güncel
Güncel
Anket: Seçmenlerin yarısı partisini değiştirecek!
Güncel
Bilinçsiz sulama toprağa ve ürüne zarar veriyor
Güncel
İstanbul için kuvvetli lodos uyarısı
Güncel
Görevlerine son verildiği iddia edilen Suriyeli eğitimciler yetkililere seslendi
Dünya
Dünya
Cezayir'de erken yerel seçim
Dünya
İtalya'da Covid-19 vaka sayısı 4 milyon 982 bin 22'ye yükseldi
Dünya
ABD ve Avrupa Osman Kavala üzerinden Türkiye’ye ayar veriyor!
Dünya
AB'den Afrika ülkelerine seyahat kısıtlaması
Ekonomi
Ekonomi
Döviz kurunda son durum
Ekonomi
Vergi zammı kapıda!
Ekonomi
Hisarcıklıoğlu'ndan asgari ücret önerisi
Ekonomi
Asgari ücret ne kadara yükselecek?
Sağlık
Sağlık
Bebeklerde kafatası şekil bozukluğuna dikkat!
Sağlık
5 ÜLKEYE SEYAHAT KISITLAMASI
Sağlık
Güney Afrika'da omikron varyantı vaka sayıları hızla artıyor
Sağlık
Çin yeni Covid-19 salgınıyla karşı karşıya
Teknoloji
Bilim & Teknoloji
Bir yılın sadece 16 saat sürdüğü bir gezegen keşfedildi
Bilim & Teknoloji
Göktaşını vuracak NASA uzay aracı fırlatıldı
Bilim & Teknoloji
Hindistan'da hükümeti destekleyen 80 sahte sosyal medya hesabı askıya alındı
Bilim & Teknoloji
Bu defter, 13 milyon dolara satıldı!
Eğitim
Eğitim
20. Millî Eğitim Şûrası için ön hazırlıklar tamamlandı
Eğitim
AÖF sınav giriş belgesi nasıl alınır?
Güncel
Suriye’ye gönderilen siyer kitaplarında skandal!
Eğitim
İmam Hatipli İclal, yurt dışına çıkmadan 7 dil öğrendi
Aile
Ekonomi
9 Arap ülkesinden kadınlar 8'inci İİT Helal Expo fuarında el sanatlarını sergiliyor
Sağlık
Çocuklarda görülen mevsimsel hastalıklara karşı uzman tavsiyesi: Kapalı ortamlardan uzak durun
Kadın Aile
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan "kadına karşı şiddet " hakkında açıklama
Kadın Aile
Bakan Yanık: Şiddet mağdurları kendi hallerine terk edilemez
Bölgeler
Son Dakika
Yazarlar
Tümü
Güncel
Dünya
Sağlık
Ekonomi
Eğitim
Bilim & Teknoloji
Kültür & Sanat
Araştırma
Analiz
Röportaj
İlim & İrfan
Doğruhaber
İslam
Tarihte Bugün
İnzar Dergisi
Nisanur Dergisi
Söz ve Kalem
Xeberen Kurdi
Arapça
English News
Farsça
Spor
Z. Mektup Var
Haber-Yorum
Fetva Kurulu
Kadın Aile
çocuk
Duyuru
Ramazan
Kim Kimdir?
Okur Köşesi
Yazı Dizisi
Siyaset Gemisi
Etkinlikler
Ana Sayfa
Dr. Abdulkadir Turan
Kafkasya neden buluşma noktası olmasın?
Dr. Abdulkadir Turan
Kafkasya neden buluşma noktası olmasın?
08.10.2021 09:29:25
0
Kafkasya’nın İslam tarihi açısından farklı bir yeri vardır. İslam, Hicrî takvim henüz 25’i göstermeden Kafkasya önlerine dayandı.
Hz. Osman radiyallahü anh zamanından itibaren İslam, Güney Kafkasya’da bir hâkimiyet alanı kurdu. Ancak bu hâkimiyet alanı, bir türlü kuzeye uzanmadı. Kafkas dağlarındaki Gürcü Hıristiyan engeli İslam’ın kuzey halklarına ulaşmasını engelledi. Müslüman bir Kafkasya’nın oluşması, Müslümanların yüzyıllarını aldı.
Bugünkü Karabağ ve çevresinde kurulu Şeddâdiler, İslam’ın Kafkasya nöbetini sağlamca tuttularsa da İslam orduları Gürcistan’ı bir türlü geçemedi.
Büyük Selçuklu Devleti, Şeddâdilerin dağılma günlerinde bölgenin elden çıkmasını engelledi. Moğol Cengiz Han’ın torunu Batu Han’ın kurduğu Altın Orda Devleti’nin İslamlaşmasıyla İslam, Kafkasya’nın kuzeyine açıldı. Yine de Kuzey Kafkasya İslam dışı yapısında durarak İslam toprakları içinde bir ada gibi kaldı.
Altın Orda Devleti, Kafkasya’da Çeçenler gibi halkların arasında İslam’ın yayılmasına katkıda bulundu. Ne var ki Timur’un faaliyetleri Altın Orda Devleti’ni tükettiği gibi İslam’ın Kafkasya’daki varlığına da zarar verdi.
Osmanlı günlerine gelindiğinde Osmanlı, büyüyen ve bütünleşen Batı karşısında Orta Asya’ya açılmak için Kafkasya’yı aşmayı denediyse de başarılı olamadı. Osmanlı’nın Kafkasya faaliyetleri Safevi engeline takıldı. Safeviler, Kuzey Kafkasya’da bir hâkimiyet alanı kuramadıkları gibi Osmanlı’nın da Kuzey Kafkasya’ya tam hâkim olmasını engellediler. Safevilerin varisleri de daha sonra güçlenip Kafkasya’ya inen Rusya ile işbirliği yapmaktan çekinmediler.
Bu ittifaka karşı Osmanlı’nın en hayırlı faaliyeti Orta ve Kuzey Kafkasya’nın Müslümanlaşma yönelimini desteklemek oldu. Bu faaliyet sayesinde İslam, Çerkezler gibi topluluklar arasında yayıldı. Ancak bu faaliyetler dahi bölgede tam bir İslam hâkimiyeti sağlayamadı.
Safevi varisi devletlerin bir türlü son bulmayan Kafkasya inadı, o coğrafyanın 19. yüzyılda Rusya’nın hâkimiyetine geçmesinin baş nedenleri arasında yer aldı. Sovyetlerin kuruluşu ile bu hâkimiyet pekişti.
Sovyet sürecinde Kürtler, Çeçenler ve Ahıska Türkleri gibi İslam için çok önemli üç topluluk Orta Asya’ya sürülerek İslam’ın Kafkasya varlığına ağır zarar verildi. Özellikle Kürtlerin Kafkasya dışına çıkarılmaları ve Müslüman Kürtlerin yerine Yezidîlerin yerleştirilmesi Kafkasya’da İslam varlığı için çok yıpratıcı oldu.
Sovyetlerin yıkılışı, İslam için hayırlı bir kapı açtıysa da dünyada oluşan yeni uluslararası düzen Çeçenleri odağa alarak İslam’ın başını Kafkasya’da ezme politikasına yöneldi. Kafkasya bu küresel hücuma karşı direnirken çok kan kaybetti.
Aynı süreçte Güney Kafkasya’da eski Şeddâdi yurdu Karabağ bölgesi de Ermenilerin işgaline uğradı ve bu işgal ancak geçen yıl sonlandırılabildi.
Bugün Kafkasya’da süreç hâlâ Rusların lehinedir. Rusya, Kafkasya’nın en güçlü tarafıdır ve bu gücü Kafkasya’da Müslümanlar arasında birliğin olmamasına bağlıdır.
Bu hakikat ortada iken Kafkasya’yı Müslümanlar arası bir çekişme noktasına dönüştürmek bağnazlıktır.
Bağnazlığın Müslümanlara maliyeti bu kadar açık iken hâlâ herhangi bir Müslüman gücün Kafkasya’da yol almasını peşin tehdit görmek akıl kârı değildir.
Kafkasya, Müslümanların kavga edeceği meydan değil, dayanışacağı dağlardır. Dayanışmaya değil, kavgaya yönelmek, sulhu teşvik etmek yerine kavgayı kızıştırmak hiçbir Müslüman ülkenin yararına değildir.
Kafkasya, bölge ülkelerinin çekişme alanı olmaktan çok çekti. Bunca acıdan sonra Kafkasya, neden Müslümanların kavga meydanı olacağına, buluşma noktası olmasın?