14 Ekim 2017 tarihinde Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezinde tüm gün süren bir etkinlikle Mülkiyeli, Atatürkçü ve aydınlanmacı, beyni de kalbi de solda duran, yazar, öğretim görevlisi, hukukçu, mücadele adamı, siyasetçi ve (bilgiye olan tutkunluğu nedeniyle ve kendi tanımlamasıyla) “ansiklopedici” İlter Ertuğrul’u andık.
Bu anmayı her aşamasıyla planlayan, organize eden ve kotaran, İlter’in hayatı boyunca biriktirdiği dostların en kadimi ve en vefalısı Serdar Şahinkaya’ya, salonu tahsis eden Çankaya Belediyesi’ne ve tüm imkânlarını seferber ederek buluşmanın gerçekleşmesini sağlayan Mülkiyeliler Birliği ve çalışanlarına, Mülkiyeliler Birliği Başkanı Erdal Eren’e ve Genel Sekreteri Mehmet Değerliyurt’a, etkinliği kalıcı hale getiren objektiflerin efendisi fotoğraf sanatçısı Mehmet Özer’e, afiş ve programın görsel tasarımını yapan Mülkiyeli grafik sanatçısı İbrahim K. Dinç’e öncelikle teşekkürlerimizi iletmek gerek.
Toplantı, İlter’in kısa süren ama etkin kullandığı yaşamı boyunca çok sayıda alanda ve başarılı işler yapmış olmasından dolayı bir günlük sürenin tamamında oldukça yoğun geçti ama yine de onu anlatmak için yetmedi elbette bu zaman.
Günün sunuculuğunu yapan genç mezunumuz Ece Yılmaz’ın daveti ile kürsüye gelen Prof. Dr. Bilsay Kuruç, burada genişletilmiş olarak İlter’in ailesini temsil ettiğimizi ve artık “kitaplı” bir aile olduğumuzu ifade etti. Bu noktada hocamızın sözünü ettiği kitapla ilgili ufak bir parantez açalım, kitabın adı Cumhuriyet Kurulurken Devletçiliğin Ayak İzleri, Telgrafhane Yayınları’ndan tam da İlter’i andığımız gün piyasaya çıktı, matbaadan sıcak sıcak gelmişti. Elbette bu senkronizasyon basit bir tesadüf değil. Kitabın baskıya hazır hale getirilmesi için sağlığında İlter’e her türlü baskıyı ve tacizi uygulayan can dostu Dr. Şahinkaya, İlter’in vedasından sonra da işin peşini bırakmadı. Kitabın güncellemesi, görsel malzemelerin yenilenmesi ve eklenmesi, kitabın içeriğinin, dipnotları kaynakça referansları dâhil gözden geçirilmesini de içeren, yayıncı ile diyalogları ve irtibatı da kapsayan bir çaba sergiledi. Sonrasında İlter’in sınıf arkadaşı ve sevgili dostu (benim tabirimle mahşerin üç atlısından –İlter, Serdar, Recep- birisi olan) Prof. Dr. Recep Boztemur kitabı çok titiz bir şekilde hem dilbilgisi, hem de içerik açısından düzeltmeye tabi tutarak “kırmızıya boyadı”. Ve İlter’in hem hocası hem de dostu Prof. Dr. Bilsay Kuruç da kitabın incelediği dönemi ve İlter’in tarihe yaklaşımını da nefis bir analizle irdelediği kapsamlı bir önsöz yazdı.
Anma etkinliğinin ilk bölümünde dostumuzun ailesi ve yakın dostları duygularını aktardı. Takiben eşi sevgili Dilek Ertuğrul, oğlu Anıl Ertuğrul ve Mülkiye öğrencisi Etkin Güneş’in birlikte hazırladıkları “İlter’in Yaşamından Kesitler” izlendi.
Sevgili dost Tevfik Kızgınkaya’nın başkanlığını yaptığı oturumda dava arkadaşları, dostları ve hayatlarına yön verdiği kişiler, İlter’in öğrencilerle ve Mülkiye Gençlik Kulübü ile olan yönlendirici dostluğu, KİGEM, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Atatürkçü Düşünce Derneği, Harb-İş, TBMM bakan ve milletvekili danışmanlığı, 21. Yüzyıl İçin Planlama Ekibi’ndeki günlerini, özelleştirmeye karşı kamu çıkarını ön planda tutan tavrını sergilediği ve tek başına önemli kazanımlar sağladığı yetkin idare hukukçusu kimliğini ifade eden konuşmalar yaptılar, anılarını dinleyicilerle paylaştılar.
İlter’in tarihçiliğin ve yeni kitabının değerlendirildiği tarih oturumunda ise Dr. Şahinkaya, Prof. Boztemur ve Prof. Kuruç, tarihçi kimliğini entelektüel ve mutlaka çapraz sorgulamalarla bilgileri sınadıktan sonra kullanan kimliğinin onun en önemli farkı olduğunu; sorgulama, kuşku duyma ve teyit etme kavramları ile tarihe bakan İlter’in söylediklerinin ve yazdıklarının bu nedenle bilhassa cumhuriyet tarihi okumalarında ve incelemelerinde temel kaynaklardan birisi olma niteliği taşıdığını belirttiler.
Ayrıca, oturuma katılan üç önemli tarihçi de “İlter Ertuğrul Ve…” adı verilen bu etkinliğin, gelecek yıldan itibaren İlter Ertuğrul Sempozyumları haline dönüştürülerek kurumsallaşmasını ve gelenekselleştirilmesini önerdiler.
Son oturum İlter Ertuğrul ve Hukuk başlığını taşıyordu ve oturumda Prof. Dr. İzzettin Önder başkanlığında Ali Rıza Aydın, Prof. Dr. Onur Karahanoğulları ve Prof. Dr. Ali Murat Özdemir, İlter’in özelleştirmeler konusunda her biri idare hukuku dersi niteliği ve örnek olay niteliği taşıyan titizlikte hazırladığı iptal davası gerekçelerinin son derece sağlam bir hukuksal altyapı ve değerlendirme yeteneğine işaret ettiğini belirttiler. İlter’in kanun metinlerini okumadaki ve detaylardaki hataları ya da eksiklikleri hemen görme özelliği sayesinde, hukuksuzluklara karşı hukuku kullanmayı şiar edindiğini ifade ettiler.
Salondan son sözlerin ve varsa eksik kalmış konular hakkındaki görüşlerin alındığı bölümde de söz alan konuşmacılar onun örgütlü topluma, mücadeleye ve kazanma azmini hiçbir zaman yitirmeden yılmama özelliğine vurgu yaptılar. Ayrıca hiç tanımadığı, adlarını dahi bilmediği yüzlerce insana karşılığında hiçbir bedel ya da maddi bir çıkar beklemeden özveri ile yardım etmesinin, destek olmasının örneklerini verdiler.
Gece, İlter’in son 20 yılda hayatının her aşamasında son anına kadar yanında olan dostu Kırklareli Belediye Başkanı Mehmet Kesimoğlu’nun katkılarıyla ve İlter’in sevdiği şarkılar, türküler, şiirlerin neşeyle ve bilhassa onun anısına / arzusuna layık olarak işret ve muhabbet eşliğinde söylendiği Mülkiyeliler Birliği’ndeki yemekle sona erdi.
Sevgili dostumuzu ışıklara uğurladık, ama onun bu dünyada her alanda yaktığı ışıkları söndürmeden güçlendirerek sürdürmeye de kararlıyız.