Kuluçka makinesi kullanmada yumurtalardan civcivlerin çıkmasına kadar en temel bilgileri liste halinde yazdım. Yumurtaları dizme pozisyonu, çevirme, sıcaklık, nem oranları, havalandırma vesaire.
Dikkat: Buradaki bilgiler genel bilgilerden ibarettir. Ev yapımı kuluçka makinesi için kesinlikle bir rehber değildir ve olamaz.
Tam otomatik süper bir kuluçka makineniz varsa ayarlarla, hatta yumurta çevirmekle bile pek uğraşmazsınız. Her şeyi makine yapar. Size düşen şey makinanın kullanım kılavuzuna göre hangi durumda ne yapılması gerekiyorsa onları yapmaktır. Aşağıdaki kuluçka makinalarında ne nasıl oluyor diye merak edenlere genel bilgi vermekten öteye geçmez. Bilgiler Tavuk, hindi, ördek, tavus kuşu gibi hayvanlar için ortak, ortalama bilgilerdir.
Bazı önemli detaylar ⇒ kuluçka makinesinde civciv çıkımında başarılı olmanın püf noktaları sayfasında, yaygın görülen problemler ise ⇒ yaygın kuluçka problemleri sayfasında anlatılmıştır.
Aşağıda kuluçka makinelerinde civciv çıkarma sürecinin ana hatları anlatılmıştır. Yukarıda linklerini verdiğim iki sayfadaki bilgiler ve aşağıdaki önemli bilgiler hepsi bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
Hazırlık
Yumurtalara temiz ellerele dokunun. Yani ellerinizi sıcak su ile yıkayın ve güzelce kurulayın. Yumurtalarla uğraşana kadar ellerinizi yüzünüze gözünüze sürmeyin. Eliniz yumurtalardan daha soğuk olmamalı. Yumurtalar soğukta bekletilmişse, kuluçka makinesi içine koymadan önce oda sıcaklığında bir iki saat bekleterek soğukluğunun gitmesini bekleyin. Hemen koyarsanız yumurtalar ıslanır.
Yumurtaları koymadan 24 saat önce makineyi tam gerektiği gibi çalıştırın. Kuluçka makinesi içinde nemlendirme, havalandırma, sıcaklık derecesi her şey mükemmel çalışmaya başlamalı. Hiçbir şeyin eksik kalmamasına dikkat edin. Zaman zaman kontrol edin: Unuttuğunuz bir şey var mı, yanlış giden bir şey var mı..
Termometre, ısı ve nem
Termometrelerin konumları: Eğer yumurtalar yatay duruyorsa yumurtaların en üst seviyesi hizasında olmalı. Eğer yumurtalar diklemesine duruyorsa, yumurtanın en üst ile orta yüksekliği arasında hizada olmalı. Termometrelerden birine pamuktan bir bez parçası dolayarak diğer ucunu su kanalına değdirilmiş vaziyette bulundurun. Bez su çekmeli ve hep ıslak kalmalı.
Makine çalışırken esas termometre 37,4C derece veya buna aşağı yukarı çok yakın civarda sıcaklık gösteriyor olmalı. Sıcaklığı böyle kontrol edeceksiniz.
4- Kuluçka makinesi nemliliği son 3 güne kadar ortalama % 55 düzeylerinde tutulmalı (ıslak termometre 29 – 30°C dereceler dolaylarında sıcaklık gösteriyorsa nem oranı doğrudur). Su haznesinde suyun fazlaca azalmasına bile izin vermeden hiçbir zaman susuz kalmamasına dikkat edin.
Kuluçka makinesi içinde sürekli havalandırma tertibatı
Pervane veya fan cihazları ile olur. Bir kuluçka makinesi için havalandırma sistemi şart. Olmazsa olmaz. Önemi şunlardır: Isı ve nemlilik her yumurtaya eşit dağılır. Hiçbir yumurta bir diğerinden daha fazla veya daha az ısıya/ neme sahip olmamalıdır. Buna göre havalandırma sistemi en iyi şekilde çalışıyor olmak zorunda. Havalandırma sistemi aynı zamanda içeride yumurtalardan sürekli sızan zararlı gazları dışarı atmak içindir. Aksi takdirde civcivler yumurta içinde gelişimlerini pek tamamlamadan öleceklerdir.
Yumurtaların makineye dizilişi
Her bir yumurtanın birbirine tam zıt iki yan yüzüne farklı işaretler koyun. A ve B gibi. Çoğu kişi X ve O işaretlerini kullanır. İşaretlemeyi kimyasallı madde içermeyen bir kalemle yapın ki zehirlemelere yol açmasın. İşaretler sayesinde yumurtaları her çevirişte 180 derece çevirmiş olursunuz (yani tam önlü arkalı).
Yumurtaların dizilme pozisyonlarına gelince: Kuluçka makinenizin sağladığı zemine göre yumurtalar ya dik durur ya da yatay. Dik duruyorlarsa, sivri uçları aşağıda olmalı. Dik pozisyon aslında tam dik değil biraz yanlamasınadır ve böylesi daha sağlıklıdır. İlk yerleştirdiğinizde her bir yumurtada aynı işaret aynı yönde olsun ki çevirmelerde karıştırmayın.
Başlama ve sonrası
Makineyi çalıştırdınız, her şeyin yolunda olduğundan emin oldunuz ve yumurtaları da makineye yerleştirdiniz. Süreç başladı. Yumurtalar 24 saat içinde düzenli aralıklarla en az üç defa çevrilmeli. 5 defa daha iyidir.
Cereyan kesildiği zaman kapağı iyice açın ki içerisi iyice hava alsın. Cereyanlar tekrar gelene kadar kapatmayın. Aksi takdirde yumurtalar üzerinde nem yoğunlaşması olup bu da içerideki embriyoların enfeksiyon kapmalarına neden olur.
Son günler
Sondan üçüncü güne geldiğinizde çevirme işini bırakın. Bir daha çevirmeyin. Böylece son güne kadar civcivler en rahat çıkış pozisyonunu alırlar ve çıkmaları kolay olur.
Son üç gün boyunca nemlilik oranının %65 ile %75 aralığında olması gerekiyor. %65’ten daha yüksek olması daha iyidir ama bu durumda havalandırma da hafifçe arttırılmalıdır. Böylece son üç günde nemlilik (özellikle ördek ve kaz yumurtaları için) %90 dolaylarına kadar çıkarılabilir. Havalandırma arttırılmazsa içeride oksijen yetersizliği baş gösterebilir.
Çıkım günü
Tavuklarda 21, ördek ve hindide 28 gün tamamlandığında çıkışlar başlar. Civcivler çıkmaya başlayınca hareketlenerek henüz çıkım başlamayan yumurtaların pozisyonlarını bozabilirler. Dikkat ederek eski hallerine getirmelisiniz.
Civcivlerin yumurtayı kırıp kabuktan kurtulmaları 5 – 10 saat sürebilir. Onun için çıkamıyorlar takılıp kaldılar diye düşünmeyin, acele etmeyin, yardımcı olmaya çalışmayın.
Hindi civcivleri
Yumurtalardan yeni çıkan civcivler ilk 24 saat boyunca (veya en az 6 saat boyunca) tüylerini kurutmakla ve dinlenmekle vakit geçirmeli.
Sonra yeni yerlerine alıp yemlerini sularını verebilirsiniz. Yerleri geniş, iyi aydınlık ve sıcaklığı 33 – 36°C derece dolaylarında olmalı. Mevsime göre yaşadığınız yer zaten o kadar sıcak ise ısıtıcıya gerek yok. İlgili yazı: Evde civciv bakımı
Çıkımın ardından 15- 24 saat tamanlandıktan sonra hâlâ yem ve su içmeyenler varsa onlara siz göstereceksiniz. Elleriniz çok temiz olmalı. Gagalarının sadece en uçlarını hafifçe suya değdirip bırakın. İki üç defa tekrarlarsanız su içmeyi öğrenirler. Yem yemeleri için o kadar acele etmeyin. Önce su içmeliler ve biraz vakit geçmeli. Yine de yem yemiyorlarsa hemen önlerine ayaklarının dibine parmaklarınızla pıt pıt pıt vurun. Başlarını aşağı indirip yem yemezlerse su içirmedeki gibi aynı şeyi yapın. Yumurtadan yeni çıkan civcivler hayatlarının ilk 3 günü hiçbir şey yemeden idare edebilirler. Paniğe kapılmayın.
Tarih: 21 Şubat 2011 Yazar: Erdal Yüksel
Kategori: Tavuk Civciv Kuluçka
Etiketler: Civciv | Kuluçka | Kuluçka makinası | Tavuklarda üreme
'Kuluçka makinesi ile civciv çıkarma süreci' hakkında sorular, açıklamalar
Gökhan dedi ki:	
24/04/2021, 14:57	
Kendi yaptığım strafor kutudan kuluçka makinam 126’lık tam otomatik. Kuluçka makinamın değerleri 37.6 ve 37.7 ısı sabit. Nem 58 ve 60 arası sabit. Nem icin buhar makinası yaptım. Makinam 2 katlı. Termostat 37.7’yi gösteriyor ama alt ve üst katların ısıları değişkenlik gösterir mi hiç ölçmedim. İlk çıkımım olacak. Tavsiyeleriniz nedir?
***
İnternette konu ile ilgili forum siteleri var. Onlardan birine üye olmanızı ve oradaki tecrübesi yüksek kişilerle bilgi alışverişleri yapmanızı tavsiye ederim.
Bedirhan, Van dedi ki:	
25/04/2021, 20:07	
Merhabalar. Civcivlerimin yarın çıkarması gerekiyor. Nem derecesi yükseldi 85 oldu. Ne yapmam gerekiyor sıcaklık ve nem derecesi kaç olmalı bu günlerde?
***
Sıcaklık aynı, nem tavuk yumurtaları için son üç gün boyunca 70 – 75 civarlarında yeterli. 85 zararı yok ama o nispette havalandırmanın da artması şart. Ve bu değişen dengelerde sıcaklık aynı kalmalıdır.
İlknur, İstanbul dedi ki:	
26/04/2021, 22:59	
21. günün akşamındayız. Makinamız el yapımı. Civcivimiz yumurtadan çıktı falan kesesi hala duruyor. Biraz bekleyelim der iken bağırsağının da dışarda olduğunu farkettik. Civciv hareketli. Kuluckanın içinde sürünerek gezmeye çalışıyor. Sebebi nedir yardım lütfen..
***
El yapımı makinalarda daima çok pis problemler çıkıyor. Böyle işlerle uğraşacaksanız kuluçka konusunda internette forum siteleri var. Onlardan birine üye olmak zorundasınız. Böylece Yüksek tecrübeli kişilerden çok şey öğrenirsiniz. Şimdi sorun neden kaynaklanmıştır ve ne yapmalısınız ben bilmiyorum ne yazık ki.
Zekafet, Çorum dedi ki:	
27/04/2021, 14:48	
Çıkım aşamasında nemi yükseltince hava delikleri açılmalı yazmışsınız. Bu havalandırma delikleri gelişim ve çıkım suresince devamlı acık mı olacak? Bana ısı veya nem çok yukseldiğinde havalandırma deliklerini açarak düşürülebileceği söylendi o kadar. Kısaca benim öğrenmek istediğim makine normal ayarlarında çalışırken hava delikleri ne durumda olmalı?
***
Hava delikleri açılmalı mı demişim? Bir de çıkım aşamasında mı öyle yapın demişim? Hayır ben öyle şeyler yazmadım. Başka internet sitelerinde okuduklarınızla karıştırdınız sanıyorum. Hava delikleri diye bir şey yazımın için geçmiyor. Ayrıca son üç gün başka, çıkım günü farklı şeyler. Bu iki şeyi görmezden gelerek sadece çıkım aşaması gibi bir genelleme yapmış da değilim. Yine karıştırdınız. Anlaşılan siz kuluçka makinasının havalandırma sistemi hakkında hiçbir bilgiye sahip değilsiniz. İçeride sürekli yeterli oksijen olacak şekilde, hem içeride biriken zararlı gazların sürekli dışarı atılması için ve ayrıca ısının her yere eşit dağılımının her an kesintisiz gerçekleşmesi için sürekli çalışan bir havalandırma sistemi kuluçka makinalarında olmazsa olmaz kesin gerekli bir şeydir. Size tavsiyem bu konularda internette forum siteleri var. Onlardan birine üye olun. Böylece yüksek tecrübe sahibi üye arkadaşlarınız olur. Onlardan her türlü incelikleri, önemli püf noktalarını öğrenirsiniz. Bu şekilde site site dolaşıp bilgi aramak yanlış. Sonuçta sizi yanlış yönlendirirler.
Serkan Atalay dedi ki:	
30/04/2021, 09:26	
Benim ev yapımı makinamda sıcaklık değerleri ısıtıcının olmadığı bölgede onda 3/4 derece gibi fark ediyor. Bir taraf 37.7 iken diğer taraf 37.4 oluyor bir sorun çıkar mı?
***
Birçok açıdan birçok sorun çıkacağı kesindir. Ev yapımı makinalarda her zaman her türlü başarısızlık oluyor. Makina için ısıda dengesizlik olduğu gibi nemlilik dağılımında ve oksijen miktarında da ciddi dengesizlikler olacağı kesindir. İnternetten kuluçka hakkında bir sorun sitesine üye olmalı ve oradaki tecrübeli üyelerdan sürekli bilgiler almalısınız. Bu şekilde başarılı olmak mümkün değil.
Rüstem Kuş dedi ki:	
03/05/2021, 20:21	
Makinem vgs tam otomatik. Çıkım sonrası yumurtanın içinde güzelce oluşmuş civcivler fakat kabuğu kırıp cikamamış. Bazı arkadaşlar 18inci gün buhar makinasına sirke koy diyorlar. Doğru mudur?
***
Makinanıza gözü kapalı güvenmeyin. Her zaman ayarları ciddi kontrol etmeniz lazım. İlk günden beri nem oranında yetersizlik gibi veya aşırılık gibi sıkıntı mı oldu yoksa son üç günde oksijen mi yetmedi bunu tespit etmeniz lazım. Yumurtaların kuluçka öncesinde kuru havada bekletilmeleri de ciddi zararlara yol açar. Son üç gün yanlış hesaplanıyor. 18. günde değil 17. günde başlaması iyi olur. Salt 21 gün anlayışı yanlış. 21 gün ortalama, genel bir süredir. Çünkü her zaman öyle olmuyor. 18. ve 19. günde çıkım başlaması vakaları çok. nadiren 22 gün ve daha nadir olarak 23 gün sürdüğü de görülen bilinen şeyler. Mesela 19. günde civciv yumurtadan çıkacak hale gelecekse 18. gün nemlendirmeyi arttırmak yumurta kabuğunu yumuşatmak için yeterli olmaz.
Mehmet, Bursa dedi ki:	
04/05/2021, 22:59	
Kuluçka makinasinda 19. günüm ve 15 tane çıkım oldu ve hala çıkımlar devam ediyor. Çıkan civcivleri alsam çıkmamış olanlara herhangi bir zararı olur mu? Kabuklar çıkım gerçekleşmeyen yumurtalara yapışıyor.
***
Yürümeye başlayan civcivleri ve boş kabukları alsanız iyi olur. Bunda bir sakınca yok.
Talha, Erzurum dedi ki:	
10/05/2021, 09:44	
Kuluçka makinasında 21. Gündeyiz. Yumurtalardan ses geliyor fakat şimdilik hiç çıkan yok. Beklememde herhangi bir sakınca var mı? Yoksa ben mi kırmalıyım yumurtaları?
***
Bekleyin. Her şeyin doğru çalıştığından emin olun. Bazen 22 güne, nadiren 23 gün uzayabiliyor. Günleri yanlış hesaplıyor da olabilirsiniz. Mesela diyelim 20 nisan başlangıç günü ise 21 nisanda 1.gün dolmuştur. Ve bugün ise 20. gün dolmuştur.
Taner, Eskişehir dedi ki:	
12/05/2021, 09:46	
Kuluçkada 20. gün ve yumurtalardan birisinde yaklaşık 12-13 saattir çok küçük bi çatlak var ve o çatlak büyümüyor. Sizce müdahale etmeli miyim?
***
Hem 20. gün hem sadece bir yumurtada çatlak var. Bana sorarsanız hiç dokunmayın derim. İsterseniz kuluçka makinalarında yüksek tecrübeli kişilere sorun.
Lale, Ankara dedi ki:	
12/05/2021, 09:48	
Kuluçka makinesine yumurtaları 20 Nisan akşam 23:00’da koydum. 12 Mayıs oldu. Sizce ne zaman çıkar? Yumurtları koyduğum günden hesaplarsam eğer bugun 23. gün oluyor.
***
Yanlış hesaplıyorsunuz. 24 saat tamamlandığında 1 gün dolmuş olur. Buna göre, bu gece saat 23:00’da 22. gün dolmuş olacak. Sorunuzu sabah yazmışsınız. Çıkımlar başlamıştır sanıyorum.
Nizar dedi ki:	
13/05/2021, 21:17	
19. günde çıkım oldu. 2 civciv kabuğu kırıp çıkamadan öldü.
***
19. günde civcivlerin yumurtalardan çıkması bazı tavuk ırklarına göre normaldir. Fakat genelde makinanın ısısının fazla olmasından kaynaklanır. Bu durum çok tehlikelidir. Makina ayarlarının doğru olduğundan emin olmalısınız. Kalibrasyon meselesi var. Yani gösterge cihazları zamanla yıpranarak veya biraz bozularak yanlış değerleri gösteriyor mu, bunun ölçümü, başka araçlarla kıyaslamalar vesaire. Bu problemi her zaman göz önünde bulundurmanız lazım.
Aliseyit, İzmir dedi ki:	
21/05/2021, 00:25	
Yumurtaları makinaya koyduk ve galiba bir hata yaptık. Kuluçka makinasını dışarı koyduk. Güneşte kaldı. Yumurta iki tane çıktı. 24 gün oldu. Daha bekleyelim mi?
***
Beklemede son sınır 24 gün zaten. Artık beklemeyin.
Oktay, Burdur dedi ki:	
16/06/2021, 04:54	
Makinamı ben kendim yaptım. Değerleri çok iyi tutturuyorum. Sıcaklık 37.7 nem de 55 ile 60 arası. Son üç güne girdiğinde nemi 70’in üzerine çıkarıyorum. Bunda sorun yok ama çıkım çok az. 24 yumurtada 10 tane çıkıyor. Kalanlar ise daha yeni oluşmaya başlamış oluyor. Sebebi ne olabilir?
***
Büyük bir ihtimalle makine içinde havalandırma hataları yüzünden olan ısının her yere eşit dağılamama sorunu var. Bazı kısımlarda sıcaklık yetersiz kalıyor anladığım kadarıyla.
Civciv, Ankara dedi ki:	
27/06/2021, 21:29	
22. güne girdim. Yumurtalarda tık yok. Döllenme sonu sağlam ve güzel yumurtalarla yola çıktık. Ses gelmiyor. Çatlama yok. Yazılan tüm talimatlara harfiyen uyduk.
***
Mutlaka çok ciddi hatalarınız vardır. Nelerdir bilemem. Makinanızın üretici firmasına sorun bence.
Hasan, Sivas dedi ki:	
14/09/2021, 16:59	
20. Günün akşamına giriyoruz. Hafif kıpırtılar duyuyorum. 24lü kuluçka makinem var. Sıcaklık 37 nem 66, bu değerlerde bir değişim yapmalı mıyım? Su seviyem iyi. Bir de civciv 2 gün yani 48 saat içeride dursa sorun olur mu? En geç kaç saat sonra almalıyım?
***
Hasan Bey ne yazık ki bu ayrıntıları bilmiyorum.
Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.	
Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.
Cevabı iptal etmek için tıklayın.	
Ön Adınızı ve şehrinizi yazın:
Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:
Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.
{{msg}}
{{#message}}{{{message}}}{{/message}}{{^message}}Gönderiminizin başarılı olduğu görünüyor. Sunucu TAMAM yanıtı göndermiş olsa da gönderim işlenmemiş olabilir. Bu mesajı iyileştirmek için lütfen bu form işlemcisinin geliştiricisiyle iletişime geçin. Daha Fazla Bilgi{{/message}}