Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2020 yılına ait Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistiklerini açıkladı. Açıklanan verilere göre sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 295 bin girişim KOBİ sınıfına girdiği belirtildi. Buna göre, KOBİ’ler 2020 yılında toplam girişim sayısının yüzde 99,8’ini oluşturdu. Buna karşılık KOBİ’ler, istihdamın yüzde 72’sini, personel maliyetinin yüzde 49,2’sini, cironun yüzde 49,4’ünü, üretim değerinin yüzde 42,7’sini ve faktör maliyetiyle katma değerin yüzde 41,3’ünü oluşturdu. KOBİ’ler en fazla ticaret sektöründe faaliyet gösterdi. Ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasına (NACE Rev.2) göre 2020 yılında KOBİ’lerin yüzde 36,6’sı toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe faaliyet gösterirken, yüzde 14,2’si ulaştırma ve depolama sektöründe, yüzde 12,3’ü ise imalat sanayi sektöründe faaliyet gösterdi.
KOBİ İSTİHDAMI İÇERİSİNDEKİ EN YÜKSEK ORAN TİCARET SEKTÖRÜNDE OLDU
2020 yılına ilişkin olarak; toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı faaliyetlerindeki KOBİ istihdamının, toplam KOBİ istihdamı içerisindeki oranı yüzde 27,5 olurken, personel maliyeti için bu oran yüzde 24,4, ciroda yüzde 54,7, faktör maliyetiyle katma değerde yüzde 25,3 ve üretim değerinde ise yüzde 15,9 olarak gerçekleşti. Orta ölçekli girişimlerde çalışan başına katma değer 2020 yılında 128 bin TL ile en yüksek değerini aldı. KOBİ girişimleri için 2009 yılında çalışan başına ortalama katma değer 15 bin TL iken, 2020 yılında bu değer 59 bin TL oldu. KOBİ grupları içerisinde 2009 ve 2020 yılları için en yüksek çalışan başına katma değer sırasıyla 29 bin TL ve 128 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşirken, aynı yıllar için bu değerler küçük ölçekli girişimler için sırasıyla 19 bin TL ve 70 bin TL, mikro ölçekli girişimler için ise 8 bin TL ve 22 bin TL olarak gerçekleşti.
KOBİ’LERİN %56,7’Sİ DÜŞÜK TEKNOLOJİ SINIFINDA ÜRETİM YAPTI
KOBİ’lerde ücretli çalışanların ortalama yıllık personel maliyeti 2020 yılında 41 bin TL olarak gerçekleşti. 2020 yılında KOBİ ölçeklerine göre ücretli çalışanların ortalama personel maliyeti mikro ölçekli girişimlerde 31 bin TL, küçük ölçekli girişimlerde 40 bin TL ve orta ölçekli girişimlerde ise 55 bin TL olarak gerçekleşti. İmalat sanayindeki 2 bin 442 KOBİ yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı. İmalat sanayindeki KOBİ’ler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüzde 56,7’si düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken, büyük ölçekli girişimlerde bu oran yüzde 47,6 oldu. KOBİ büyüklük gruplarına göre incelendiğinde, mikro ölçekli girişimlerin yüzde 57,5’i düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken, yüzde 32,2’si orta-düşük teknoloji, yüzde 9,8’i orta-yüksek teknoloji ve yüzde 0,5’i yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı. Buna karşılık küçük ölçekli girişimlerde bu oranlar sırasıyla yüzde 52, yüzde 29,7, yüzde 17,3 ve yüzde 1 iken orta ölçekli girişimlerde ise yüzde 51,9, yüzde 28,2, yüzde 18,3 ve yüzde 1,6 oldu.
KOBİ’LERİN 2020 YILINDA DOĞUM ORANI %14,7 OLDU
2019 yılında doğan KOBİ girişim sayısının, 2019 yılındaki aktif KOBİ girişim sayısına oranı yani girişim doğum oranı yüzde 13,1 ve 2019 yılında doğan KOBİ girişimlerindeki istihdam sayısının, 2019 yılındaki aktif KOBİ’lerin toplam istihdamı içerisindeki payı yüzde 6,2 iken, 2020 yılında bu oranlar girişim doğum oranında yüzde 14,7’ye, istihdam payında ise yüzde 6,8’e yükseldi. KOBİ’lerin 2020 yılında en yüksek doğum oranı yüzde 15,6 ile mikro ölçekli girişimler olurken bunu sırasıyla yüzde 4,6 ile küçük ölçekli ve yüzde 3,1 ile orta ölçekli girişimler takip etti. Yine doğan girişimlerin istihdam içerisindeki oranlarında en yüksek oran yüzde 11,6 ile mikro ölçekli girişimler olurken, bunu yüzde 2,7 ile küçük ölçekli ve yüzde 1,4 ile orta ölçekli girişimler takip etti.
KOBİ’LER TOPLAM İHRACATIN %36,4’ÜNÜ GERÇEKLEŞTİRDİ
2020 yılına ilişkin toplam ihracatın yüzde 36,4’ünü, ithalatın ise yüzde 24’ünü KOBİ’ler tarafından gerçekleştirildi. 2020 yılı toplam ihracatta, mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 3,5 iken, küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 13,5, orta ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 19,4 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 63,6 olarak gerçekleşti. Girişimlerin ana faaliyetine göre, KOBİ’lerin ihracatının yüzde 58,7’si ticaret sektöründe, yüzde 36,6’sı ise sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler tarafından yapıldı.
KOBİ’LERİN İTHALATTAKİ PAYI %24 OLDU
2020 yılı toplam ithalatında; mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 1,5, küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 6,4, orta ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 16,2 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 75,9 olarak gerçekleşti. Girişimin ana faaliyetine göre, KOBİ’lerin ithalatının yüzde 66,8’i ticaret sektöründe, yüzde 26’sı ise sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler tarafından gerçekleştirildi. KOBİ’lerin 2013 yılında 57 milyar dolar olan ihracat değeri 2020 yılında 61 milyar dolara yükseldi. İthalatta ise 2013 yılında 48 milyar dolar olan değer, 2020 yılında 49 milyar dolara yükseldi.
KOBİ’LERİN TOPLAM İHRACATININ %47,8’İ AVRUPA ÜLKELERİNE YAPILDI
KOBİ’ler tarafından 2020 yılında yapılan ihracatın yüzde 47,8’ini Avrupa ülkelerine, yüzde 34,3’ü Asya ülkelerine gerçekleştirildi. KOBİ’ler ithalatının yüzde 49,6’sını Asya ülkelerinden, yüzde 40,2’sini Avrupa ülkelerinden yaptı. KOBİ’lerin ihracatının yüzde 91,4’unu imalat sanayi ürünleri oluşturdu. KOBİ’lerin 2020 yılı ihracatında giyim eşyası sektörünün payı yüzde 13,9, tekstil ürünlerinin payı yüzde 10,1 ve başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipmanların payı yüzde 10 oldu. KOBİ’lerin 2020 yılı ithalatında ise öne çıkan ürünler, yüzde 33,6 ile ana metaller, %12,4 ile kimyasallar ve kimyasal ürünler, yüzde 12 ile başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipmanlar ve yüzde 5,3 ile bilgisayarlar ile elektronik ve optik ürünler oldu. 2020 yılında KOBİ’lerin toplam patent başvuru sayısı bin 563 olurken, aynı yıl 332 patent tescil edildi. KOBİ ölçeklerinde ise 570 patent başvurusu ve 162 patent tescili ile orta ölçekli girişimler ilk sırada yer aldı.