Türk Dil Kurumu palyatif sözcüğünü “ tedavi edici etkisi olmayan, ağrı ve sızıları geçici olarak hafifleten ve dindiren” şeklinde tanımlamaktadır. Yaygın olarak tedavi edici yaklaşımların yetersiz kaldığı ölümcül hastalarda, hasta ve yakınlarına verilen destekleyici bakım olarak ifade edilmektedir. Palyatif bakım, yaşam sonu bakımda, yaşam kalitesini arttırmaya yönelik yapılan girişimler olarak açıklanabilir. Bu süreç birçok farklı bölümün kollektif çalışmalarıyla mümkün olabilmektedir.
Son yıllarda; kanserlerin artması, yapılan tedavilerle yaşam süresinin uzaması ve kronik hastalıkların çoğalmasıyla palyatif bakım merkezlerine ihtiyaç duyulmakta ve gittikçe önemi artmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), palyatif bakımı “yaşamı tehdit eden durumlarda, sorunlarla karşı karşıya olan hastaların ve ailelerin yaşam kalitesini, ağrıyı ve fiziksel, psikososyal ve manevi boyuttaki diğer sorunları erken dönemde belirleyip değerlendirerek ve tedavi ederek geliştirilen bir yaklaşım” olarak tanımlamaktadır. DSÖ tarafından 2014 yılında “palyatif bakım tüm hekimlerin vicdani sorumluluğudur” görüşü eklenmiş olup aynı şekilde hasta yakınlarının bu süreçte ve yas döneminde psikolojik, sosyal, maneviyat ve fiziksel yönden desteklenmesi konusu da palyatif bakım tanımına dahil edilmiştir.
Kayseri Şehir Hastanesi Palyatif Bakım Merkezi, 3 yılı aşkın süredir palyatif bakım hizmeti vermektedir. Merkezimizde ağırlıklı olarak son dönem kanser hastaları hizmet görmektedir. Aslında temel amaç, her hastanın evinden uzaklaşmaması ve sürecini ailesiyle beraber ev ortamında yaşamasıdır. Ancak bu her zaman mümkün olmaz. Hastanın ağrı, bulantı, beslenme zorluğu veya tıbbi cihazlara olan mecburiyeti bu amacın gerçekleşmesini mümkün kılmaz. Hasta ve yakın çevresinin karşılaştıkları güçlükleri aşabilmek, her zaman esas hastalığı çözmekle sınırlı değildir. Bir hastanın ağrısını geçici de olsa azaltmak, bulantısız bir öğün almasını sağlayabilmek...
Hastada kaliteli bir yaşam sürdürmeye odaklanma, etkili semptom kontrolü ve iletişim, ölümün doğal bir süreç olarak kabulü, hastanın kararlarına ve seçimlerine saygı duyma, disiplinler arası yaklaşım gösterme, yas sürecinde aileye destek sağlama gibi tüm bunlar palyatif bakımın ilkeleridir.
Ailelerin palyatif bakımda beklentileri nasıl olmaktadır?
Belirti ve şikâyetlerin yönetimi, duygusal destek, bilgilendirme, eğitim, iletişim, hasta ile ilgili kararlarda yer almak, hasta bakımını sağlayanların sorulara yanıt vermesi, hasta ile birlikte daha fazla zaman geçirmek ve daha çok imkânlara sahip kurumlar olmasıdır.
Palyatif Bakım merkezleri bu bakış açılarıyla kurulmuş ve hizmet vermektedirler. Kayseri Şehir Hastanesi Palyatif Bakım Merkezi’de 3 yıllık deneyimiyle etkin hizmet vermek ve hizmet alanların hayatlarına bir parça daha kalite katmak hedefleriyle yoluna devam etmektedir.