Ne yazık ki büyük güç rekabetinin yoğunlaşması yönündeki emareler daha güçlü. Pandemi sonrası yeni bir düzenin kurulması değil, düzensizliğin artması bekleniyor. Uluslararası sistemde yeni bir güç dağılımı, yeni politik ekonomi ve normlar oluşmadıkça düzen kurulamaz. Ülkeler de yeni ittifaklara mecbur kalacak ölçüde çaresizliğe düşmedikçe radikal değerlendirmeler yapmayacaktır.	
Burhanettin Duran 14 Nisan 2020
Paylaş
Burhanettin Duran
14 Nisan 2020
Ortak bir tehdit olarak virüsün hayatımızı uzun süre işgal edeceği anlaşıldıkça aklımıza sorular hücum ediyor. Acaba bu durum, ikili ilişkilerde çatışmaları ve ihtilafları azaltmaz mı? Büyük güçler rekabeti artırmak yerine iş birliğine yönelmez mi? İlk tepkilerini milli ölçekte verseler de ülkeler ileriki dönemde yeni pandemilere karşı küresel bir iş birliği geliştiremezler mi? Virüsün tetiklediği “küresel bilinç” eşitsizliğin artacağı bir dünya yerine daha fazla dayanışmayı getirmez mi? Bu soruları sorduran şey, elbette müreffeh ülkelerin Kovid-19 istilası altında her gün yüzlerce, binlerce ölümle yüzleşmesi.
Gelişmekte olan ülkelerin; Afrika, Asya ve Latin Amerika’nın sırada olması. Uluslararası kurumların, bu örnekte Dünya Sağlık Örgütü’nün, iyi çalışmaması durumunda ne gibi küresel sorunlar yaratabileceklerinin farkında olmamız. Yine virüs ile mücadele sürecinde tanık olduğumuz bazı yardımlaşma örnekleri bizi yeni sorular sormaya yönlendiriyor. Çin ve Rusya’nın ABD’ye tıbbi malzeme satması ABD ve Çin arasındaki kapışma soğuk savaş yerine rekabete birlikte iş birliğine götüremez mi? Rusya ve Suudi Arabistan’ın virüs sebebiyle petrol üretimini azaltmakta anlaşması olumlu bir örnek olarak görülemez mi? Suudi Arabistan’ın Yemen iç savaşında ateşkes ilan etmesi bu krizi sona erdirebilir mi?
Türkiye’nin İsrail ve Ermenistan’a tıbbi yardımda bulunması ikili ilişkilerde yeni bir sayfa açar mı? ABD, S-400’lerle ilgili yaptırım ısrarından vazgeçer mi? Her bir sorunun cevabı olarak yüksek sesle “evet” demeyi çok isterdim. Ancak ABD’de virüsle mücadelede Çin ile iş birliği yapalım diyenlerden daha çok Çin’in nasıl zorlu bir stratejik rakip haline geldiğini ve virüsü fırsat olarak kullandığını söyleyenler çoğunlukta. Çin’in BM kurumlarını ele geçirerek, ki Dünya Sağlık Örgütü de buna dahil, BM sistemini içinden çöküşe götürdüğünü söyleyenler öne çıkıyor.
Pekin’in yeni bir düzen dayatacak hırs ile davrandığını iddia edenler argümanlarında ısrarcı. Rusya ve Suudi Arabistan’ın anlaşmasının kısa vadeli olacağı, petrol fiyatlarını eski konumuna getiremeyeceği ve virüs tehdidi azaldıktan sonra kapışmanın geri döneceği yorumu yapılıyor. Riyad’ın Yemen’de petrol fiyatlarının düşüşünün de etkisi ile kısa dönemli bir ateşkes içerisinde olduğu değerlendiriliyor. İsrail’in yayılmacılığı devam ettikçe Türkiye ve İsrail arasındaki ikili ilişkilerde bir düzelme zor görünüyor. Zira İsrail, Suudi Arabistan, BAE ve Mısır gibi ülkelerle ilişkilerini yeni bir düzleme taşıdığı için kendini Türkiye ile uzlaşmanın gerektirdiği tavizleri vermek zorunda hissetmiyor.
Yine çatışma bölgelerindeki kısmi durgunluk da virüsle doğrudan ilgili sayılamaz. İdlib’teki çatışmasızlık ortamı pandemi yüzünde değil. 5 Mart’ta Türkiye ve Rusya’nın mutabakata şimdilik çalışıyor olmasıyla alakalı.
Medyada BAE’nin Esed’e Türkiye ile savaşmak için 3 milyar dolar verdiği haberi yer alıyor. Libya’da virüsün getirdiği zorluklar Hafter güçlerinin Trablus’u izole etme çabalarını sekteye uğratmadı.
Ne yazık ki büyük güç rekabetinin yoğunlaşması yönündeki emareler daha güçlü. Pandemi sonrası yeni bir düzenin kurulması değil, düzensizliğin artması bekleniyor. Uluslararası sistemde yeni bir güç dağılımı, yeni politik ekonomi ve normlar oluşmadıkça düzen kurulamaz. Ülkeler de yeni ittifaklara mecbur kalacak ölçüde çaresizliğe düşmedikçe radikal değerlendirmeler yapmayacaktır.
[Sabah, 14 Nisan 2020]
Paylaş
Etiketler:
Dış Politika
Güvenlik
Yorum
ABD
Afrika
BAE
Birleşmiş Milletler (BM)
Çin Halk Cumhuriyeti
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) | WHO
Ermenistan
Gelişmekte Olan Ülkeler (GOÜ)
Güney Kafkasya
Halife Hafter
İdlib
İsrail
Kafkaslar
Kafkasya
Koronavirüs | Covid-19
Koronavirüs ile Mücadele
Kriz Yönetimi
Küresel Salgın | Pandemi
Latin Amerika
Libya
Libya İç Savaşı
Libya Krizi
Mısır
Petrol
Petrol Fiyatları
Rusya
S-400 Hava Savunma Sistemi
Soğuk Savaş
Suudi Arabistan
Etkinlikler
Bugünkü Etkinlikler
kasım, 2021
Sırala:
tarih
Tarih
Şu an etkinlik bulunmamakta
Sokağa Çıkma Yasağı ve Soylu’nun İstifası
Bir önceki
Odak: Koronavirüs Sonrası Dünyada İstihdam ve İşsizlik
Bir sonraki
Sosyal Medya
Twitter
1 saat önce
🔔 Bugün TSİ 19:00'da 🔔 📣 Web Panel: Almanya'da Koalisyon Anlaşması Sosyal medya hesaplarımızdan takip edebileceğin… https://t.co/NUgIg01FPu
18 saat önce
Yarın TSİ 19:00'da 🔔 📢 Web Panel: Almanya'da Koalisyon Anlaşması Sosyal medya hesaplarımızdan takip edebileceğiniz… https://t.co/4WAY9T4tFJ
2 gün önce
RT @setavakfi: Erdoğan ve Karamollaoğlu arasındaki diyalog zemininin güçlenmesi bekleniyor. Kuşkusuz hangi ittifaka katılacağı SP'yi, lider…
Araştırma Alanları
Siyaset
Dış Politika
Ekonomi
Toplum ve Medya
Güvenlik
Hukuk ve İnsan Hakları
Strateji
Eğitim ve Sosyal Politikalar
Avrupa
Enerji
Yayınlar
Rapor
Analiz
Odak
Perspektif
Yorum
Kitap
Video
Podcast
Panel
İnfografik
Kurumsal
Etkinlikler
Kadromuz
Kurs/Staj
Hakkımızda
İletişim
© 2015 Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı
×
Yükleniyor...
Yükleniyor...
Web sitemizde size en iyi deneyimi sunabilmemiz için çerezleri kullanıyoruz. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, bunu kabul ettiğinizi varsayarız.TamamGizlilik Politikası