Gazete Duvar hadisesine yakından bakalım: Bir yanda saygın bir gazeteci “ben bu oyundan çıkıyorum” diyor ve peşinden birçok gazeteci oyunu terk ediyor, öbür yanda gazetenin resmi sahibi “yeni atılımlarla oyuna devam edeceğiz” diyor. Peki yeni “atılım”larla Duvar’dan atılan şey tam olarak nedir? Herkes bu soruyu soruyor ama Duvar kapı duvar.
Gazetecilikle ilgili hesap verebilen birinin yerine hiçbir konuda hesap vermediği görülen birinin gelmesi şeklinde gelişen süreç ister istemez bir kayyum atamasını veya bir kamu kurumunun özelleştirilmesini andırıyor. Eski oyun ile yeni oyun arasındaki fark ancak iki birey arasındaki farkla işaretlenebiliyor [1]. Oyunun bir kişi etrafında dönmesine Sanal Ağalık adını verirsek [2] Duvar’da yaşanan hadiseyi şöyle tarif edebiliriz: Güvenilir ve iyi bir Sanal Ağa gitmiştir, onun yerine tanınmayan ve güven uyandırmayan bir Sanal Ağa gelmiştir.
Duvar hadisesi üç anlamda çökmedir:
1) Yeni sahibin mevcut kuruma çökmesidir.
2) Eski sahibin çöküp oyundan çekilmesidir.
3) Sahiplik iddiası ilkesiz kaldığı ölçüde etik çöküştür.
Bu problem Türkçe “sahip çıkmak” kavramı ile onun İngilizceye harfiyen tercümesi olan “own up” kavramı arasındaki tezatlıkla ilgilidir:
Türkçede birine veya bir değere “sahip çıkmak” sözünün ilk çağrışımı onunla dayanışmak ve ona destek vermektir. Ama eninde sonunda “sahip çıkan” taraf sahip çıkılan tarafın veya değerin Sahibi yani Efendisi olmaya meyleder.
İngilizcedeki “own up” sözü ise Türkçedeki kavramın tam tersi anlama gelir: Kendi kusurunu, hatasını veya eksikliğini kabullenmektir. Türkçe “sahip çıkma” eyleminde eksik olan unsur işte tam da bu “own up” işidir.
Sanal ağalık sisteminden çıkış “own up” ile başlar, Kural-Kurul-Kurum-Kuram adımlarıyla devam eder [3]:
1) Kural: En alakasız sanal grupta bile etkileşimler sağlıklı yürüsün diye “herkese asgari saygı gösterilecek, kimseye hakaret edilmeyecek” gibi kurallar uygulanırken yüzbinlerce okura seslenen bir yayın organında yetkili kişilerin hiçbir kurala bağlı olmadan birbirlerini oyun dışı bırakmaları etiğe sığar mı? Ne yazık ki “Duvar” ismi “kapı duvar” deyimini çağrıştırarak soruların karşılıksız ve muhatapsız kalmasını normalleştirmekte. Sanal Ağalık sisteminden çıkılacaksa Kurallar konusu ciddiye alınmalı.
2) Kurul: Kurallar aynı zamanda onları işletecek kurullar toplama nedenidir. Marka ile kurum arasındaki fark budur: Marka sadece popülerliğe (takipçi sayısına) tutunur, tanıdığı tek kural markayı güçlendirmektir (“atılım” yapmaktır) o yüzden markanın Ego inşasını zedeleyen kim olursa olsun derhal saf dışı edilir (“atılır” veya ayağı kaydırılır). Kurumlarda ise kurallar ve onları işleten kurullar vardır. Kural ve kurul olmadan Kurum da olmaz.
3) Kurum: Markalarda yayın çizgisi olmaz, bir markayı yönlendiren tek çizgi kendi Ego inşasını gürbüzleştirip semirmek ve günün birinde daha büyük bir balığın (sermayenin) gelip onu ham yapmasına hazırlanmaktır. Kurumda ise yayın çizgisi diye bir şey vardır. Bir derdi vardır, satmaktan imtina ettiği bir davası vardır, söyleyecek bir sözü vardır.
4) Kuram: Söyleyecek sözü olmak, düşünebilmeyi gerektirir, yani bilişsel bedelden kaçınmamayı gerektirir. Teoriden beslenmek budur. Eğer bir kurum çelişkilere tahammül edemezse, çatışmalar sanki hiç olmamış gibi laylaylom diye dolaşırsa, hiçbir düşünce faaliyetini göze alamaz hale gelir ve sonunda teori düşmanı olup çıkar. Söyleyecek hiçbir sözü kalmaz ve markalaşır.
Özetle: “Own up” yapmayan sahip de çıkamaz.
Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner
Notlar:
[1] Meselenin “editoryal bağımsızlık anlayışı” olduğu anlaşılsa bile çıkan sorun ancak iki birey arasındaki fark olarak işaretlenebilmektedir.
[2] Bkz Sanal Ağa (özel sayı)
[3] Bkz “Sanal Ağa Özentilerine Karşı: Kural, Kurul, Kurum, Kuram”
Sosyal Medya:
Twitter
Facebook
Reddit
Email
Like this:
Like Loading...
3 Comments
Filed under şey
Tagged as Görce Yazıları, Işık Barış Fidaner, Mürekkepbalığı
← Sıfırtı, İlksel Sütur, İlksel Südur — Işık Barış Fidaner
Kainatın Ufkunu Kaplayan Gürültü: Yadigar Südur — Işık Barış Fidaner →
3 responses to “Duvar Kapı Duvar: Sanal Ağanın Çökmesi ve “Sahip Çıkmak” — Işık Barış Fidaner”	
Pingback: Mürekkepbalığı — derleme | YERSİZ ŞEYLER
Pingback: Duvar ve Eduvar: Kendindar Zayıf Halka — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER
Pingback: Hanımefendinin Erkek Düşmanlığı Kıskanç Beyefendinin “Öteki Erkek” Düşmanlığıdır — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER
Kavram bağlamında güzeldir.
Twitter’da takip ediniz: @YersizSeyler
Görce (Virtue) bilmezlik tutkusunu üstlenerek bilginin ufkunda sahiliğin alanını açmaktır. // Yardım 🐞
TR: 光 身 熵 喪 毒 返 元 面 超 粒 真 劇 屋 浪 现 驚 慾 家 嘮 意 火 對 鬼 落 霸 求 洩 答 縫 鱿 词 梦 孕 重 栔
EN: 光 身 熵 喪 毒 返 元 面 囂 真 講 劇 合 性 簇 聲 析 場 要 地 世 响 碎 火 尊 思 鬼
Teori yazılarına abonelik: Patreon
Çeviriler // Sözlük 📖
Yersiz Kitaplar 📚
Yersiz Şeyler Neden Yersiz Şeyler?
Şarkı Çevirileri // Şarkı Listesi 🎵
Sakareller: Beş Dakika Daha, Sandık, Yarı-Ömür
Oyun: Karga ile Tilki, The Crow and the Fox, İşçiler İlerlemekte, Paskalya Adasının Esrarı
bir şey ara
Search for:
bağlantılar
Bütünsüz (Evren İnançoğlu)
Atlas’ın Yükü (Atakan Yorulmaz)
Felsefe Sanat Psikanaliz
Kimera Yazıları
Hukuk Kritik
Batuhan Demir
neler
"Arap baharı" "Sana Tahammül Ediyorum" Alain Badiou Alternatif Bilişim Anlama Aykırıdır Asla bir daha Aşk insanların afyonudur Bilgisayar Bilim Yürüyüşü Bilinen Son İyi Yapılandırmayı Hep Bir Tık Daha İyiye Birlikte Hep Daha İyiye Bizce siz çuvalladınız Bizim olmayacaksa kapat gitsin! Bu o değil Caner Fidaner Cevherin İhtilâfı Congratulations! Depeche Mode Doksanların Rüyası Doğru Dream Theater Dualarımız Sizinledir Eleştiri=Özeleştiri English Entropi Evrensel Gençlik Yazıları Ey Sen Freudcu G. W. F. Hegel Gök Gölge ile Hayal Görce Görce Compilation Görce Derlemesi Görce Yazıları Harfiyet Hayat hayattır Herşey Yerli Yerinde Hobaraklar firarda Hoşgelirsin Hüray Fidaner I am now hungry Işık Işık Barış Fidaner Jacques-Alain Miller Jacques Lacan Kapital ve Politika Kaplan Kaplan Katı Olan Herşey Yüceltiliyor Korkma Evladım Lacan'a giriş Lacancı Nazar Noktası NO FÜTUR Olmayadabilir Pink Floyd Postmortem Radiohead Renk nedir? Sesler Slavoj Žižek Verilen ve Bulunan Yersiz Başka Yersiz Kitap Yoldaşlar! Yuva vs. Semptom Öbekle Geç İletişimin Kalbi İmletim Savaşları: Amerika İmletim Savaşları II: Ne Olacak Bu Amerika'nın Hâli? İnsan acıdan yapılmıştır İnternetler İsveç İşte böyle “Hiç Kusura Bakmamanızı Rica Ediyorum” ADALET ÖZEL SAYISI
Görce Yazıları
Aurora Borealis
Yetkilenme ile Bedenlenme
Enerji ile Entropi
Simgesel Yas ile Gerçek Yas
Koronavirüs
Gerçek Bedenlenmeye Geri Dönüş
Üst Dildışı
Tek-yüzlü Bozuk Para
Fallus’un Ötesi
Kum Tanesi
Sahi Sahilik
Entropiyi Sahnelemek
Ev-Semptom
Lacan’a giriş
Semptomatik Hakikatin Sahnelenmesi
Rast Şaşar
Talep ve Arzu
Yuva vs. Semptom
Dırdırcı Özne
Anlam-tanesi
Entropi
Doğru
Hayaletin Hayaleti
Bata
Sanal Ağa
Dünya Talebi
Salbırak
Yankıbilim
Sütur-Südur
Mürekkepbalığı
İmleten
Düşüş Düşü Düşünce
Doğurultu
Yerçek
Oyar Beni
Aurora Borealis
Authorization and Embodiment
Energy and Entropy
Symbolic Mourning and Real Mourning
Coronavirus
Return to Real Embodiment
Meta Non-language
One-sided Coin
Clamor and Lenio
True Truth
Interlocutorship
Staging Entropy
Combinatorial Unworld
Third Sex
Cluster Struggle
Echology
Master and Analyst
Intersectional Field
Demand du monde
Initiation & Ground
World-Symptom
Echocide
Demembrance
Entropy
Respectre
Ideoanalysis
Ignorant Ghost
Görce Yazıları
son yazılar
Evrende Kızıllaşma ve Morlaşma: Marksizm ve Feminizm: Fallokristalden Başkası Değildir — Işık Barış Fidaner