Karayolu yolcu taşıma sektörü havacılık tabiri ile bir türbülansta ve emareler türbülansın artacağı yönde, sektöre emek veren ekmeğini buradan kazananlar ne olacak sorunun peşindeler, ben peşinde olmayı her zaman içinde olmaya tercih eder ve birliğin gücüne inanırım. Sektörümüz yeni bir birlik için bir araya geldi, bu gelişmelere benim penceremden bakmaya çalışacağım.
Ben yazılarımda, çeşitli platformlardaki konuşmalarımda kurumsallaşmaya, aile işletmelerinin modern yöntemlerle yönetilmesi gerekliliğine, profesyonel kadrolara verdiğim önemi her fırsatta dile getirmeye çalıştım, bu çabalarımı destekleyen bir dernek olarak gördüğüm “Karayolu Yolcu Taşımacıları Profesyonel Yöneticiler Derneği” nin kuruluşunu kutluyorum. Sayın İmran Okumuş bey bu konuda bir öncülük yaptı bu liderliğin önemli olduğunu düşünüyor ve tüm üyeleri ayrıca tebriki hak ettiklerine inanıyorum, bu yapıların yaşayabilmesi elbette patronajı yapan işletme sahiplerinin samimi desteklerini gerektirmektedir, patronların bu oluşumdan desteklerini esirgememelerini beklediğimi belirtmek isterim.
Bu yazımda “Profesyonel Yönetici” kavramına daha yakından bakmaya çalışacağım önce yönetici nedir o soruya cevap aramaya çalışalım: “Üç kişi, teker teker yerinden kımıldatamayacakları bir taşı yuvarlamak için işbirliği ettiklerinde “yönetim”; içlerinden birisi “haydi!” dediğinde de “yönetici” ortaya çıkar”. Bu kadim hikâye klasik yönetim kitaplarında bir kıssadan hisse olarak verilmektedir. Burada önce bir amaç -taşın götürülmesi- ve sonra işbirliğine dayanan eylem, yani başka türlü yapılamayacak olan bir işi gerçekleştirme üzere birden çok kişinin güçlerini birleştirmesi vardır. Bu güçleri birleştiren ve organize eden kişi yönetici olarak öne çıkan kişidir, bizim kültürümüzde öne çıkmak ayıp karşılanır ancak toplumsal bir sıkıntı olduğunda da herkes birbirini kollar öne çıkacak belli riskleri alacak bir kişi arama eğilimine girerler. Buna işletmecilik tarihi açısından baktığımızda girişimciler yüklenmiş ancak büyüyen firmalar riskleri girişimci adına alacak ve karar verecek yeni bir meslek grubuna ihtiyacı beraberinde getirmiştir. Bu meslek grubu yöneticilik mesleğidir, önceleri aile üyelerinden olan bu yöneticiler değişen dünya nedeniyle günümüzde global bir şirket için tüm dünya insanların kapsayan bir geniş skalayı ifade etmektedir.
“Profesyonel Yönetici” kavramının tartışıldığı ilk eser 1776 yılında yayınlanan Adam Smith’in “Ulusların Zenginliği” adlı eseridir, Adam Smith’in belirttiğine göre, şirketlerin yöneticileri kendi paralarından çok işletme sahiplerinin paralarını yönetmektedirler. Bu yüzden kendi çıkarlarından daha fazlasıyla başkalarının çıkarlarını düşünmelerini beklemek hayalcilik olmaktadır. Bu bugün bile tartışılmakta olan bundan sonrada tartışılmaya devam edecektir, girişimciler acaba yöneticilerimiz bizim haklarımızı ve menfaatlerimizi bizim kadar savunabilecekler mi? sorusunu sormaya devam edeceklerdir. Ancak girişimcilerin fazla bir alternatifi yok işler büyüdüğünde yapılacak olan devreye profesyonel yöneticilerin girmesi ve girişimcinin yola soktuğu işin bilimsel metotlar ile profesyonel yöneticiler tarafında geliştirilmesi gerekmektedir.
Bizde girişimcilerin en büyük sıkıntısı işi kuran adamın ölünceye kadar işe sarmasıdır, oysa A işini kuran girişimci bunu profesyonellere devrederek girişimci ruh ve enerjisini B işine yönlendirme özgürlük ve cesaretini gösterebilecek kişi olmalıdır. Neyse odağı kaybetmeyelim profesyonel yöneticiye devam edelim.
Profesyonel yönetici kavramını bilim insanları “karı ve riski başkalarına ait olmak üzere mal veya hizmet üretmek için üretim faktörlerinin alımını yapan veya yaptıran, bunları belli gereksinimleri karşılamak amacına yönelten, işletmeyi girişimci adına çalıştırma sorumluluğu olan kimse” olarak tanımlamaktadırlar.
Bu tanımda kar ve risk kavramları öne çıkmaktadır; riske katlanabilseydi zaten profesyonel yönetici kendi işini kurar ve girişimci olurdu, elbette profesyonel hiç risk almıyor değildir ancak aldığı risk işinden olmak ile sınırlıdır, oysa girişimcinin riski yaşamıdır. Profesyonel başka bir iş bulur sektörümüzde bile bir çok yöneticinin ayrıldığı ayrılmak zorunda bırakıldığı şirketlerin en yakın rakiplerinde üst düzey yönetici olarak çalıştıklarını görebiliyoruz. Bu çok normal bir eğilim profesyonel yöneticide kolay yetişmiyor. Girişimci riski ise sıkıntılıdır, girişimcinin aldığı risk negatif sonuçlandığında kaba tabir ile battığında profesyonel kadar şanslı değildir, bu saatten sonra ya yeniden bir iş kuracak toparlanacaktır yada profesyonel olmaya çalışacaktır bu çok kolay olmasa gerek diye düşünüyorum.
Girişimci ve yönetici arasındaki farklara başlıklar halinde baktığımızda yazılabileceklere nelerdir daha yakından bakalım;
Girişimci
Yönetici
Kurucu ve organize edici
Koruyucu ve eğitici
Başarı arayışında
Güç arayışında
Firmasına bağlı
Mesleğine bağlı
Orta düzeyde risk alan
Bireysel risk almaktan kaçan
Uzun vadeli stratejik düşünce
Orta vadeli operasyonel düşünce
Hayalci
Akılcı
Otoriteyi merkezileştirme
Otoriteyi paylaşıcı ve devredici
Koltuğunda rahat
Geleceği konusunda huzursuz
Emir verici
Hem emir verici hem de emir alıcı
Haftaya bu başlıklara daha yakından bakmak üzere iyi haftalar, bol kazançlar…
Yrd.Doç.Dr.Kemal KARAYORMUK
AKÜ. Afyon Kocatepe Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü
Sultandağı Meslek Yüksekokulu Müdürü
» Diğer makaleleri incelemek için tıklayın...
Trafikteki hoşgörü ve saygı toplumsal birlikteliğin bir yansımasıdır.
TOF
Eğitim
Federasyon merkezimizde otobüs kaptanlarimiza yönelik 21-22 Ocak 2020 tarihlerinde digital takograf kullanimi ile ilgili uzman egitmenlerimiz tarafindan egitim seminerleri düzenlenecektir.Günlük kapasite 50 kisi ile sinirlidir.Katilimcilarin 0212 6583210 nolu telefona 17.01.2020 Cuma günü mesai bitimine kadar bilgi vermesi gerekmektedir.
14.01.2020
Karayolu Taşıma Yönetmeliği
Karayolu Taşıma Yönetmeli'nin Tüm değişikliklerin işlenmiş haline Mevzuat sayfasından ulaşabilirsiniz.
29.11.2019
Belarus, Bulgaristan, Romanya ve Ukrayna şoför vizeleri hakkında duyuru
Ülkemizle yapılan Vize Anlaşmaları sebebiyle Belarus, Bulgaristan, Romanya ve Ukrayna ya taşımacılı yapan İşletmelerin Şoförlerine Vize kolaylığı sağlanması amacıyla UAB tarafından Referans Mektubu düzenlenecek.
15.11.2018
2019 Yılı Yeniden Değerlendirme oranına göre ceza ve harçlar %23,73 artıyor.
2019 yılında vergi, harç ve cezalardaki yeniden değerleme oranı yüzde 23,73 oldu. 2019 yılında pasaport, ehliyet harçları ve trafik cezaları, Motorlu Taşıtlar vergisi oranı yüzde 23.73 artacak.
30.11.2018
Avrupa'ya yönelik Yolcu taşımalarında sınır kapılarında yeni düzenlemeler
Yeni Uygulamalar 15 Kasımda yürürlüğe girecek. Yolcu isim listeleri araç kapıya gelmeden önce kapıya e posta yoluyla gönderilecek.
01.11.2017
Yetki belgesi işlemleri e-devlet üzerinden yapılabilecek
Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü' twittır hesabından duyuru. Yetki Belgesi taşıt belgesi ve taşıt kartlarının E.Devlet portali üzerinden barkodlu ve doğrulanabilir olarak düzenlenmesine imkan sağlayan çalışmalar Genel Müdürlüğümüzce tamamlanmış olup e-devlet portali üzerinden hizmet sunulmaya başlanmıştır. Önemle duyurulur.