Çölyak hastalığı bağırsaklarda besin maddelerinin sindiriminin ve emiliminin bozulmasına yol açan bir hastalıktır. Çölyak hastalığı olan insanlar; buğday, arpa, çavdar ve bir dereceye kadar da yulafta da bulunan bir protein olan ‘gluten’ e karşı hassasiyet gösterirler.
Bu kişiler gluten içeren gıdalarla beslendiklerinde ince bağırsaklarında oluşan immunolojik reaksiyonlar sonucu hücrelerde iltihap ve hasar oluşturur. Oluşan bu hasar sonrasında besin maddelerinin sindirimi ve emilimi bozulacağından, ishal ve zamanla vücutta bazı maddelerin eksikliği ortaya çıkar.
Çölyak hastalığı genetik bir hastalıktır ve hastaların yüzde10 kadarında ailede çölyak hastalığı olan başka bireyler vardır. Çift yumurta ikizlerinde yüzde30 oranında görülürken, tek yumurta ikizlerinde görülme oranı yüzde70’tir.
Bazı viral enfeksiyonlar ve stres durumları hastalığın ortaya çıkmasına sebep olabilir. Her yaşta ortaya çıkarsa da 8-12 aylık çocuklarda ve 30-40 yaş aralığında daha sıktır. İleri yaşlarda da ortaya çıkabilmektedir. “Latent” veya “sessiz çölyak” hastalığı ise, bu hastalığa ait tipik bulguların olmadığı fakat kalıtsal yatkınlığı olan hastalar için kullanılan bir terimdir. Bu hastalarda zamanla çölyak hastalığı yerleşir.
Belirtileri nelerdir?
Emilim ve sindirim bozukluğunun derecesine bağlı olarak Çölyak hastalığı çocuklarda ve erişkinlerde farklı belirtilerle kendini gösterir. Çocuklarda gelişme ve büyüme geriliği çölyak hastalığının erken bulgusu olabilir. Karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal, huysuzluk, uyuklama, davranış bozuklukları ve okulda başarısızlık görülebilecek diğer belirtilerdir. Bulguların ortaya çıkması ve şiddetlenmesi yıllar sürebilir. Çölyak hastalığı erişkinlerde genellikle 30-40 yaş civarında ortaya çıkarsa da daha ileri yaşlarda da görülebilir. Hastalıklı kişilerde belirtiler iki şekilde kendini gösterir:
Emilim bozukluğuna bağlı olanlar
Besin, mineral ve vitamin eksikliğine bağlı olanlardır.
Hastalarda temel besin kaynakları olan; protein, karbonhidrat ve yağ emilimi bozulmuştur ve en ciddi emilimi bozulan ise yağlardır. Yağ emiliminin bozulması sonucu hastalarda ishal ve şişkinlik şikayetleri ortaya çıkabilir. Karbon hidrat emilim bozukluğu sonucu ise hastalarda laktoz intoleransı ortaya çıkar, bu durum sütlü yiyecekler sonrası hastalarda karın ağrısı ve şişkinlik gibi şikayetlere neden olabilir.
Hastalarda beslenme bozukluğu, vitamin ve mineral yetersizliğine bağlı olarak;
Zayıflama ve ödem
Kansızlık (demir ve B12 vitamin eksikliği)
Kemik erimesi (osteoporoz)
Kolay çürüme (K vitamin eksikliği)
Sinir hasarı =periferik nöropati (B12 ve B1 vitamin eksikliği)
Kısırlık (adet bozukluğu, düşükler)
Kas güçsüzlüğü (potasyum, magnezyum yetersizliği)
Saç dökülmesi
İştahsızlıktır.
Teşhis ve tedavisi
Çölyak hastalığından şüphelenildiğinde, ayrıntılı bir muayeneden sonra bazı kan ve dışkı testleri istenir. Kalsiyum, magnezyum, potasyum, protein, kolesterol, B12 vitamini, A vitamini, folik asit ve demir gibi bu hastalıkta vücutta eksilebilecek bazı maddelerin kandaki seviyelerinin ölçülmesi, tam kan sayımının yapılması ve iltihap belirteçlerinin kontrol edilmesi yanında; çölyak hastalığının teşhisinde kullanılan bazı testlerin de yapılması gerekir. Çölyak hastalığının tanısında mutlaka yapılması gereken bir diğer inceleme, ince bağırsak mukoza biyopsisidir. Özellikle belirgin kilo kaybı, karın ağrısı, kansızlık, gece terlemeleri ve kanama gibi bulguları olan hastalarda bu incelemelerin yapılması ve gerektiğinde bilgisayarlı batın tomografisi gibi başka görüntüleme yöntemlerine başvurulması gerekebilir. Erken dönemde teşhis edilmediğinde çölyak hastalığı ciddi problemlere yol açabilir. Yukarıda tarif edilen bulgulara benzer şikayetleri veya ailesinde çölyak hastalığı öyküsü olanların bir iç hastalıkları uzmanı veya gastroenteroloji uzmanına başvurmaları gerekir. Çölyak hastalığı olanların yüzde10 kadarında; anne, baba, kardeş veya çocuklarında da aynı hastalık görülebilir. Gebelik döneminde kansızlığı belirgin ölçüde şiddetlenen kadınların çölyak hastalığı yönünden araştırılması gerekir.
Çölyak hastalığında tedavinin temelini sıkı bir glutensiz diyet uygulanması oluşturur. Bu amaçla gluten içeren tahıl ürünleri (buğday, arpa ve çavdar) kullanılarak yapılan gıda maddelerinin kesinlikle yenmemesi gerekir. Pirinç, mısır, patates ve soya unundan yapılmış ürünler yenilebilir. Meyve, sebze, yumurta ve et ürünlerinin yenmesinde sakınca yoktur.
Gluten içermeyen bir diyetin uygulanması normal beslenmeye göre daha pahalı, güç ve sıkıcı olabilir. Bu nedenle kesin tanı konulmadan bu tür bir diyetin uygulanması tavsiye edilmez. Bu hastalarda laktoz eksikliği (laktoz intoleransı) de olabildiğinden başlangıçta süt ve sütlü gıdaların alınmaması önerilir.
Glutensiz diyete başlanmasından günler sonra şikayetlerde azalma görülmeye başlar. Şikayetlerin tamamıyla ortadan kalkmasına rağmen bağırsak mukozasının tamam olarak iyileşmesi bazen 2 yıl kadar sürebilirse de bağırsak mukozasındaki iyileşme genellikle 3-6 ay içinde gerçekleşir.
Çölyak hastalığında ilaç tedavisi yoktur
Sıkı bir glutensiz diyet uygulayan hastalarda hastalık genelde iyi bir gidiş gösterir. Tedavi edilmeyen vakalarda uzun dönemde (20-30 yıl) ortaya çıkabilecek ciddi bir hastalıklar arasında; ince bağırsak lenfoması, ince bağırsak ülserleri ve kollajenöz çölyak hastalığı sayılabilir. Sıkı diyet ile kansere dönüşüm engellenebilir.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KONULAR
Lenf Bezlerinin Büyümesi
Kancalı Kurt Parazit Hastalığı
Hipertirod
ZİYARETÇİ YORUMLARI
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.
BİR YORUM YAZ
[ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Spam Testi: a
En Çok Beğenilenler	
Ünlülerin Oturdukları Yerler
Rüyada Kuma Görmek Tabiri
Ayrılan Erkek Nasıl Geri Kazanılır?
Sevgilim Beni Aldatıyor mu?
Rüyada Ölüden Bir Şey Alıp Vermek Tabiri
Rüyada Sayılar Görmek Tabiri
Rüyada Kapı Görmek Tabiri
Ay Ay Bebek Gelişimi
Rüyada Mezar / Mezarlık / Mezar Kazmak Tabiri
Rüyada Kurtçuk Görmek Tabiri
Rüyada Deli Görmek Tabiri
Rüyada Ölünün Dirilmesi Tabiri
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin Ağız Ve Diş Hastalıkları Aile Yaşamı Akciğer Hastalıkları Aşk ve Evlilik Astroloji Atkı ve Bere Modelleri Ay Ay Gebelik Baklagil Yemek Tarifleri Balık Yemek Tarifleri Battaniye Modelleri Bebek Bebek Bakımı Bebek Örgüleri Bebek Sağlığı Bebek ve Çoçuk Beslenme Beslenme ve Diyet Böbrek ve İdrar Yolu Hastalıkları Bolero Modelleri Börek Tarifleri Çanta Modelleri Cilt Bakımı Cilt Hastalıkları Cinsellik Çocuk Sağlığı Çocuklar Çorap Patik Modelleri Çorba Tarifleri Çörek Tarifleri Dantel – Örgü Dantel Modelleri Dekorasyon Diyet Doğum Doğum Kontrolü Doğum Öncesi Doğum Sırasında Doğum Sonrası Bakım Doğum Videoları Dolma Tarifleri Elbise Modelleri Emzirme Erkek Hastalıkları Estetik Et Yemek Tarifleri Galeri Gebeliğe Hazırlık Gebelik Gebelik Dönemi Gebelikte Karşılaşılan Sorunlar Gelinlik Modelleri Gelinlik Taç ve Duvakları Genel Hastalıklar Genetik Hastalıklar Göz Hastalıkları Güzellik Hamur İşi Tarifleri Hastalıklar Havlu Kenarları İç Hastalıkları İğne Oyası Modelleri İlaçlar İşleme Teknikleri Kadın Giyim Kadın Sağlığı Kadın ve Güzellik Kalp ve Damar Hastalıkları Kan Hastalıkları Karaciğer Hastalıkları Kategorilenmemiş Kazak Modelleri Kebap Tarifleri Kek Tarifleri Kemik Hastalıkları Kendin Yap Kızlar Köfte Tarifleri Kulak-Burun-Boğaz Hastalıkları Kültür Sanat Kurabiye Tarifleri Makarna Tarifleri Makyaj Masa Örtüleri Meyve Tatlı Tarifleri Mide Hastalıkları Mobilya Moda Örgü Bluz Modelleri Örgü Teknikleri Oya Modelleri Panço Modelleri Parfüm Pasta Tarifleri Perde Modelleri Pilav Tarifleri Reçel Tarifleri Ruh Hastalıkları Rüya Tabirleri – A Rüya Tabirleri – B Rüya Tabirleri – C Rüya Tabirleri – D Rüya Tabirleri – E Rüya Tabirleri – F Rüya Tabirleri – G Rüya Tabirleri – H Rüya Tabirleri – İ Rüya Tabirleri – J Rüya Tabirleri – K Rüya Tabirleri – L Rüya Tabirleri – M Rüya Tabirleri – Ö Rüya Tabirleri – R Rüya Tabirleri – S Rüya Tabirleri – T Rüya Tabirleri – U Rüya Tabirleri – V Rüya Tabirleri – Y Rüya Tabirleri – Z Rüya Tabirleri – N Rüya Tabirleri – O Rüya Tabirleri – P Saç Bakımı Sağlık Sağlık Haberleri Şal Modelleri Salata Tarifleri Sebze Yemek Tarifleri Sehpa Örtüleri Şerbetli Tatlı Tarifleri Sütlü Tatlı Tarifleri Süveterler Hırkalar ve Yelekler Takı Tasarımı Modelleri Tarih İçinde Kadın Tatil Tatlı Tarifleri Tavuk Yemek Tarifleri Tüp Bebek Video Bölümü Video Yemek Tarifleri Vitaminler Vitrin Takımları Yastık Modelleri Yatak Odası Takımları Yenidoğan Bebeklerde Sağlık Problemleri Yumurta Yemek Tarifleri Zeytinyağlı Yemek Tarifleri