Tarım için ayrılan desteklemelerin 22 milyar TL ile 2020 yılı desteklemesiyle aynı olduğunu vurgulayan Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, “Tarım sektörü, zaten artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtamamışken, desteklerden de gerekli payı alamaması nedeniyle önümüzdeki dönem daha da zorlanacaktır" dedi.
Antalya Ticaret Borsası (ATB) Kasım ayı Meclis Toplantısı, pandemi nedeniyle online olarak gerçekleştirildi.
ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır toplantıda, pandemi döneminde ekonomik beklentiler, tarım ve Borsa’nın çalışmaları hakkında açıklamalarda bulundu.
“Tarıma gerekli desteği vermemiz gerekiyor”
Tarımın öneminin pandemi döneminde hem ülkemizde, hem de dünyada daha çok anlaşıldığını söyleyen Çandır, “Bütün ülkeler pozisyonunu buna göre alıyor. Toplum olarak bizim de stratejik sektör tarıma gerekli desteği vermemiz gerekiyor” dedi.
TBMM’de görüşülen 2021 yılı bütçesinde tarıma ayrılan payın yüzde 1,6 olduğunu ve milli gelir içindeki payının yüzde 0,38’de kaldığına dikkat çeken Çandır, “Bizim sürekli talep ettiğimiz, kanunda da yazılı olan tarımın milli gelir içinde payının yüzde 1’e çıkarılması hayal oldu” diye konuştu.
“Tarım önümüzdeki dönemde daha da zorlanacak”
Ali Çandır, 10 milyon insanı bünyesinde barındıran ve ekonominin kılcal damarlarına kadar işleyen tarıma yönelik desteklemelerin yetersizliğine dikkat çekti. Tarım için ayrılan desteklemelerin 22 milyar TL ile 2020 yılı desteklemesiyle aynı olduğunu vurgulayan Çandır, “Tarım sektörü, zaten artan maliyetleri, satış fiyatlarına yansıtamamışken desteklerden de gerekli payı alamaması nedeniyle önümüzdeki dönem daha da zorlanacaktır. Dileğimiz bütçe görüşmelerinde tarımın hak ettiği payı alması yönündedir” dedi. Çandır, mazotta 177 milyon, gübrede 52 milyon ve hayvancılıkta 558 milyon TL azalan destekleme ödemelerinin ise sektörü yıpratacağını ifade etti.
"Somut adımlarla reformlar başlamalı"
Merkez Bankası Başkanı ve Hazine ve Maliye Bakanı’nın değişiminin ardından ekonomik iklimde yumuşama olduğunu söyleyen Ali Çandır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın reform ve Avrupa Birliği’ne yönelik söylemlerinin de piyasaya olumlu yansıdığını belirtti. Çandır, “Bunların söylemden öte eylemlerle taçlanması etkinin kalıcı ve sürdürülebilir olmasını sağlayacaktır. İş dünyası olarak bu gelişmelerden memnununuz ama somut adımlarla reformların başlamasını diliyoruz” dedi.
“Üretici borçlanarak işini sürdürüyor”
Pandemi döneminde borçlanmada yaşanan artışa dikkat çeken Çandır, Türkiye’de borçlanmanın ilk 10 ayda ortalama yüzde 8,73 artarken, Antalya’da borçlanma artışının yüzde 11,15 olduğunu belirtti. “Antalya ülkemize oranla yaklaşık yüzde 50 daha fazla borçlandı” diyen Çandır, maliyet artışlarını fiyata yansıtamayan üreticinin borçlanarak işini sürdürmeye çalıştığını, bunun tarım sektörünün çıkmazı olduğunu söyledi. Çandır, “İlk 9 ayda ülkemizde yüzde 2,70 artan tarım kredilerine karşılık kentimizde yüzde 13,45’lik bir borçlanma artışı yaşandı” dedi. Çardır, rakamların tarım sektörünün elde ettiği gelirin giderinden az olduğunu gösterdiğini kaydetti.
"Tarımsal ihracat performansımız çok iyi"
Antalya’nın dış ticarette de Türkiye ortalamasının üzerinde performans gösterdiğini belirten Çandır, “TÜİK verilerine göre ülkemizin bu yılın ilk dokuz ayında ihracatı, ithalatının yüzde 75’i kadar olurken kentimizin ihracatı ithalatının yüzde 166’sını aşmış durumdadır. Tarımsal dış ticarette ise Antalya daha da gelişmiştir. Türkiye’nin tarım ve hayvancılık ihracatı, ithalatının yüzde 57’si karşılarken Antalya’da bu oran yüzde 800’ü aşmıştır. 100 dolarlık tarımsal ithalat yapıyorsak, 800 dolar tarımsal ihracat yapmışız. Tarımsal ihracata katkısı olan, üreten tüm üyelerimize teşekkür ediyorum” diye konuştu. Çandır, dış ticarette rekabeti diğer ülkelerle yapmamız gerektiğinin altını çizerken, “Dış ticarette rekabeti diğer ülkelerle yapmalıyız. Ama biz daha çok komşumuzla rekabet yapıyoruz. Fiyat kırarak ihracat yapmaya çalışıyoruz. Bu, hem karlılığı düşürüyor hem de ülkemiz değerlerini diğer ülkelere daha ucuza pazarlamamıza neden oluyor” dedi.
“Rusya’nın domates kotası kabul edilemez”
Meclis’te Rusya ile yaşanan domates kotasına da değinen Başkan Çandır, “uçak krizi” sonrası Rusya tarafından domatese uygulanan 50 bin tonluk kotanın 2019 yılında 150 bin tona, 25 Şubat 2020 tarihinde ise 200 bin tona çıkarıldığını anımsattı. Kasım ayının son haftasında kotanın yüzde 98’inin dolduğunu kaydeden Çandır, “Ülkelerin siyasi ilişkileri ayrı, ticari ilişkileri ayrıdır. Kota kabul edilemez. İki ülke arasında sorun kalmadığına göre kotanın niye sürdüğünü anlayabilmiş değiliz. Üyelerimizin talebi kotanın tamamen kaldırılması yönünde. TOBB aracılığıyla konuyu ilgili Bakanlıklara ilettik” diye konuştu.
Kamunun yaş sebze ticaretinde özel sektörle rekabeti!
Kamunun yaş sebze ticaretine girerek özel sektörle rekabet etmesinin ticarete etkilerini Maliye Bakanı Lütfi Elvan’a ilettiklerini kaydeden Çandır, konuyla ilgileneceği söyleyen Bakan’ın özel sektörün bilgisine başvuracağını söyledi.