İnsan zihni bir simülasyon mu ve bilinç dediğimiz şey bilinçsiz beynin bir ürünü mü? Beyin kabuğunda yer alan ve zihnimizi oluşturan nöronların bilinci yok. Bunlar bilgisayar çipi gibi bilinçsiz otomatlar. Peki biz insanlar neden aptal robotlar değil de kendi varlığının farkında olan bilinçli varlıklarız?
Bilinçsiz bilincin kökeni
Önceki iki yazımızda şu soruları sorduk: İnsan bilinci maddenin katı, gaz, sıvı gibi fiziksel bir hali olabilir mi ve yapay zeka nedir, nasıl çalışır? Şimdi insan bilinci üzerine hazırladığım bu yazı dizisini okuduğunuz son bölümle bitiriyoruz: Bilinç, bilinçsiz beynin bir ürünü müdür?
Aslında üçlememizin önceki yazılarında bilincin bilinçsiz bir beyinden, insan beynindeki bilinçsiz sinir hücrelerinden nasıl türeyebileceğini tartıştık.
Nörolojideki son gelişmeleri ele aldık, bilinç felsefesi yaptık ve en sonunda da yapay zekayı inceledik; çünkü yapay zeka insan beynini taklit eden yazılımlara denir ve insan beyninin en büyük özelliği de bilinçli, yani kendi varlığının farkında olmasıdır. Öyleyse ister nörolojiye meraklı olun, ister felsefeye insan bilincinin nasıl oluştuğunu çözmemiz gerekiyor.
Bu konu dijital dönüşüm gerçekleştirmek için endüstri 4.0 sistemleri kurmak açısından da önemli. Sonuçta endüstri 4.0 makinelerle konuşan makineler demek. Bunlar birbiriyle sensörlerle konuşuyor (nesnelerin interneti) ve sensörleri de insan beynini taklit eden yapay zeka yönetiyor.
İlgili yazı: Gerçek Adem: ilk insan ne zaman yaşadı?
Öyleyse Matrix gerçek mi?
Hayır, burada evren bir simülasyon mu yazısından farklı bir şey soruyorum. Gerçi elinizdeki yazıyı da Bilgi Üniversitesi SCI 119 From Invention to Innovation dersimin final sınavını yaparken yazıyorum ve öğrencilerime de evren bir simülasyon mu diye sordum.
Ancak, bu yazıda kast ettiğim başka bir şey: İnsanın kendi zihninde tutsak olması bağlamında, insan zihni içinden çıkılmaz bir simülasyon olabilir mi?
Bilinç, bilinçsiz beyinden nasıl çıkar sorusunu yanıtlamak için zihnimizin holografik (3B) bir Matrix simülasyonu olduğunu kabul etmek zorunda mıyız? Kendi beynimizin ürettiği ve içinden çıkamadığımız bir öz-Matrix simülasyonunda yaşıyor olabilir miyiz?
Cardiff Üniversitesi’nden Profesör Peter W. Halligan (psikolog ve zihin felsefecisi) ve Londra Üniversitesi Akademisi’nden Profesör David a. Oakley (Psikoloji ve Dil Bilimleri Bölümü) bu soruları yanıtlamak için nörolojiye dayanan yeni bir bilinç teorisi geliştirdiler. Hemen görelim.
İlgili yazı: Kodlama İçin En Gerekli 16 Programlama Dili
Kişisel sinema salonu
Derler ki insanlar ölmeden önce hayatları gözlerinin önünden film şeridi gibi geçermiş. Peki ya hayat dediğimiz şey sırf ölürken değil de sürekli gözlerimizin önünden geçen bir film şeridi ise? Bu sinemada her şey gerçektir, yani bize gerçek gelir.
Gördüğümüz sahnelerden, işittiğimiz seslere ve özel efektlere, kokladığımız çiçekten dokunduğumuz sıcak ten ile aldığımız özel tatlara kadar beş duyumuzdaki her şey olabildiği kadar gerçektir.
Nitekim bilinç, bilinçsiz bir beynin simülasyonu ise tek korkumuz, beynimizin tavuk eti tadını doğru üretip üretmediği olabilir; yani yanlışlıkla tavuk eti tadı yerine bize enginar tadı simülasyonu yapmadığını umarız (tıpkı ilk Matrix filmindeki espri gibi).
Bu durumda ilk yazıda yapmaya çalıştığımız gibi insan bilincini bilimsel olarak açıklamak için radikal bir fikre, yeni bir bilinç felsefesine ihtiyacımız olduğunu söyleyebiliriz. Bilinç bir simülasyon mu sorusunun kaynağı budur; ama cevap o kadar basit değil.
İlgili yazı: Düz Dünya Teorisini Çürüten 12 Kanıt
Holografik zihin
Ne yazık ki kuantum fiziği, kozmoloji ve nöroloji alanında ne zaman önemli bir gelişme olsa ya da radikal bir teori ortaya atılsa sözde bilimciler ile spritüelistler internet haberlerini işgal ediyor. Kozmolojide evren içi boş bir hologram mı diye sorup holografik ilkeyi incelediğimiz zaman da böyle oldu.
Bilimsel gelişmeleri çarpıtan bu kişiler, hemen Youtube videoları çekerek gördüğümüz ve deneyimlediğimiz dünyanın doğaüstü varlıkların bizim için yarattığı bir simülasyon olduğunu söylediler.
Buna göre beş duyumuz doğaüstü simülasyon sinyallerini alan bir antendi. Beynimiz de bu simülasyonu algılıyordu. Şimdi, bu tasarıma inanır ya da inanmazsınız; ama bu bir inanç meselesidir. Ancak, holografik evren kozmolojisinde bunu destekleyen hiçbir bilimsel kanıt yok.
İlgili yazı: İnternetinizi Uçuracak En İyi 10 Modem
Safsatalardan uzak duralım
Dahası bu tasarım bilinç, varlık ve bilgi felsefesi açısından da hatalı, bir safsata. Bariz bir gerçeği yanlış gerekçelerle açıklamakla ilgili bir safsata: Örneğin beynimiz beş duyumuzdan gelen uyaranları (büyük veri) CPU gibi işliyor ve algılarımızı oluşturuyor.
Bu açıdan algılarımızın simülasyon olduğunu söyleyebiliriz ki modern nöroloji de böyle düşünüyor. Ancak, bu durum algılarımızın süper gelişmiş uygarlıklardan veya her şeye gücü yeten doğaüstü varlıklardan gelen sihirli simülasyon sinyalleri olduğunu göstermiyor.
Üstelik çelişkili bir durum daha var: Ben gerçeksem ve bütün gördüklerim bir yabancının yüklediği bir rüya ise siz nesiniz? Sonuçta siz benim rüyam olmalısınız; ama ben de sizin rüyanız olmalıyım. Öyleyse kim kimin rüyası, kim gerçek? Peki herkes rüyaysa fikirlerimiz de uydurma olmayacak mı?
Felsefede bu tür bilinç tasarımlarına uçlarda öznel idealizm veya solipsizm (kuramsal bencilik) diyoruz. Solipsizm içinde yukarıdaki gibi çelişkiler barındırmaktadır.
İlgili yazı: Tutkuların Peşinden Koşarak Mutlu Olun
Yeni nörolojik bilinç teorisi
Bilinci açıklamak için günlük hayattan pratik örneklerle başlamak en iyisi: Hepimiz bilincin ne olduğunu biliyoruz. Bilinç dünyanın farkında olmak ve buna göre bilinçli tepkiler verebilmektir. Ayrıca hepimiz bilincin nasıl çalıştığını sezgisel olarak biliyoruz. Bunu sağduyumuz gösteriyor.
Oysa sağduyu yanılabilir. Örneğin şu soruları düşünün: Bacağınızı kesseler ağrıyı nerede hissedersiniz? Başınızda hissediyorsanız bacağınızı kesmemişler miydi? Elbette nörolojide diyoruz ki bacak kesilince sinirler acı sinyalini beyne iletiyor, insan da canının acıdığını o zaman fark ediyor.
Buna nörolojik ikilik diyebiliriz. Demek ki bir acıyı hissetmek var, bir de acıyı algılamak var (bilinçli bir iştir). Elbette bir de acının kaynağı, sebebi gibi sorular üzerine düşünmek var ki bu da akıldır. Öyleyse biz insanlar göz kırpma refleksi gibi bilinçsiz ve istemsiz hareketlerle bu yazıyı okumak gibi bilinçli hareketler arasında ayrım yapabiliyoruz.
İlgili yazı: AIDS’e Kesin Çare var mı?
İşler giderek zorlaşıyor
Peki nefes almaya ne dersiniz? Nefes almak bilinçsiz beynin sınırlarında olan bir eylemdir. Nefes aldığımız ve göz kırptığımızın farkında olabiliriz; ama bu farkındalık hem insanı yorar, hem de rahat rahat göz kırparak nefes almamızı engeller.
Ancak, bu en azından bize bilincimizin devre dışı kalabildiği bir durumu gösteriyor. Mesela sabah yeni yıkanmış kot pantolon giyersek beli sıkabilir; ama gün içinde hem beli gevşeyecek hem de beynimiz sürekli mevcut olan darlık uyaranının farkında olmamayı seçecektir.
İşin ilginci; bilinçli nefes almayı isteyerek hatırlayabilir ama genellikle istemeden unutursunuz. Demek ki bilincinizi bilinçli olarak iptal edebildiğiniz durumlar olduğu gibi, bilinçsiz durumlar da kendiliğinden ortaya çıkabiliyor.
Havasız kalınca bayılmak veya uykuya dalmak da bunlardan biridir. Ancak, siz uyurken farkında olmasınız da vücudunuz çalışmaya devam edecektir. Öte yandan, bir kalemi masadan alıp yazı yazarken beynimiz saniyede 10 ile 40 kas hareketi yapar ve biz bunların hiç farkında olmayız.
Kalem kılıçtan keskindir
Hakikaten de öyledir; çünkü kalemi almayı istemeniz genellikle bilinçli bir hareket olsa da kalem almaya yönelik motor hareketler (elinizi uzatmanız, kalemi kavramanız ve yukarıya kaldırmanız gibi) bilinçsiz hareketlerdir.
İlgili yazı: 18 Ayda Nasıl 24 Kilo Verdim?
Esin perileri.
İnancın nörolojisi
İster günlük inanç olsun, ister bilimsel inanç (hipotez ve önermeler) isterse dinsel inanç; inancın psikolojisi ile nörolojisi budur: Bizler sezgisel olarak bilinçli ve bilinçsiz hareketlerimiz arasında ayrım yapabiliyoruz. Bunu yapabilmemiz bile bilincin, bilinçsiz beyinden türediğini gösteriyor olabilir.
Öyle ki hepimiz öz farkındalığımız ile günlük deneyimlerimiz ve yaşantılarımız arasında nedensel bir bağ olduğunu seziyoruz. Sezgisel olarak bu bağın farkındayız. Düşüncelerimizle kararlarımızı, dış dünyayı ve kalemi masadan almak gibi eylemlerimizi en azından kısmen etkilediğimizi düşünüyoruz.
İlgili yazı: Dünya Gezegeni Çakıl Taşından Nasıl Oluştu?
Nörolojik devrim
Oysa önceki yazılarda belirttiğim gibi MR cihazıyla yapılan beyin taramaları, beynimizin, kırmızı veya mavi hapı seçmek gibi kararları biz farkına varmadan 2 ila 6 saniye önce aldığını gösteriyor. Biz bu kararların sonradan farkına varıyoruz. Bu yüzden de özgür irade var mı, yoksa yanılsama veya simülasyon mu diye sormak zorunda kalıyoruz.
Ya bütün düşüncelerimiz, inançlarımız, hislerimiz, algılar, duygular, niyetler, eylemler ve hatta anılarımız bilinçsiz beynin birer ürünü ise? Doğrusu bu fikri din ve ahlakta hazmetmek çok zor: Bir yandan filozof Albert Camus, “Tanrı’yı bile sırtında taşıyacak kadar bilinçli insan olma idealinden” söz eder ki kamil insan konusunda bu tasarım Sufizmden daha iddialı bir ülküdür.
Öte yandan MR taramaları bilinçsiz beynin, bizzat insan ahlakı ve karar verme yetisini sırtında taşıdığını gösteriyor. Hem de bütün bunların farkına bile varmadan! Öyle ki MR taramalarında bilincin, bilinçsiz nörobiyolojik süreçlerden türeyen bir olgu olduğu görülüyor.
Peki bu çelişkileri, bilinç ve bilinçsizlik ikililiğini nasıl açıklayabiliriz? Aslında bilinci ve bilinçsiz bilişsel süreçleri tutarlı bir bilimsel teoriyle açıklamak için basit, ama radikal bir değişiklik yapmamız gerekiyor Bunun cevabı hemen aşağıda yatıyor:
İlgili yazı: Renk Körlüğünü Düzelten Gözlük EnChroma
Öz farkındalık nedir?
Bilinçli olmanın deneyimlenmesine öznel farkındalık, yani öz farkındalık diyoruz; ama bu da adı üstünde, sadece farkındalıktır: Kısacası beynimizin bize sormadan aldığı kararların farkında olmamız ile bu kararları bilinçli olarak alıyor olmamız aynı şey değildir.
Öyle ki bilinçsiz beyin süreçlerimiz üzerinde bilinçli kontrolümüz olmayabilir. Kararlarımız ile bilincimiz arasında nedensel bağ olmayabilir. Biz beynimizin otomatik bilişsel süreçlerle aldığı kararların farkına vardıktan sonra bunları açıklamak, sindirmek ve anlamlandırabilmek için bahaneler uyduruyor olabiliriz.
Mesela deriz ki “Kıza niye kaba davrandım şimdi? Çünkü sinirliydim; ama şu, şu, şu nedenlerden dolayı.” Belki de yoktu! Belki de çocuklukta sizi korkutan bir şey yaşadınız ve bunun hatırası ileriki yaşlarda kendini, bazı şeylere görünüşte nedensiz öfkelenmek olarak gösteriyor (psikanalizin temel varsayımıdır).
Beyniniz bu korkuyu nöronlar arasındaki ek sinir bağlantılarıyla pekiştirmiş olabilir. Bu da savaş ya da kaç dürtünüzü tetikliyor olabilir. O kıza kızmanızın hiçbir vicdani nedeni olmayabilir. Yoksa beyninizin kuklası (kurbanı?) olan otomatik bir robot musunuz?
İlgili yazı: Elon Musk Neuralink ile İnsan Beyni ve Bilgisayarları Birleştirecek
Freud’un kahkahaları
Son 40 yılda nörologlar psikanalistlerin duygusal durum teorilerini büyük ölçüde çürüttü. En azından beyinde bu tür bilinçaltı süreçlere karşılık gelen fizyolojik mekanizmalar olmadığını gösterdiler.
Öte yandan beyin bütün insanların ortak organıdır ve kapıdan kovulan Freud bacadan girebilir. Psikanaliz bu bağlamda bilincin bilinçsiz kararlara bahane bulma nedenlerini ortaya koyuyor olabilir. Psikoterapi sırf bu yüzden işe yarıyor olabilir. Bunun sağlamasını yapmak için bize yeni araştırma verileri lazım.
İlgili yazı: Laboratuarda İnsan Beyni Büyüttüler
Kabuktaki hayalet, namı diğer makinedeki hortlak.
Yapay zekanın bilinçsiz kökeni
Önceki yapay zeka yazısında, bilinç ile bilinçsiz alınan kararlar arasındaki kopukluğun kaçınılmaz olduğunu öne sürdüm ve yukarıdaki nedenlere benzer gerekçeler gösterdim. Paradoksal olarak bu kopukluğun hem özgür iradenin varlığına imkan tanıdığını, hem de bilinçsiz robot beyninde insan gibi düşünebilen yapay zeka türetmeye izin verdiğini belirttim.
Hatta kuantum bilinç teorisine katılmıyor olsam da kuantum fiziğindeki Heisenberg’in belirsizlik ilkesinin özgür iradeye imkan verdiğini ekledim. Belirsizlik ilkesi uyarınca beynimizi, bize sormadan aldığı bilinçsiz kararları yeniden düşünmeye zorlayabiliriz. Bu süreç de bilinçsiz olsa bile, kararlarımızı en azından bunların farkına vardıktan sonra kısmen değiştirebiliriz.
Hatta insan beyni böyle çalışıyorsa bilinçsiz CPU’lar içeren robot beyinlerinde zamanla öz farkındalık oluşmasını sağlayabiliriz. İnsan gibi düşünen yapay zekayı bu şekilde geliştirebiliriz; çünkü bilinçsiz insan beyni bu şekilde düşünüyor olabilir. Belki de bilinçli yapay zeka geliştirmenin tek yolu budur.
Öz farkındalık işte bu şekilde kişisel yaşantılarımızı anlamlandırma, yani kendi hikaye anlatımımızı kurgulamamızı sağlıyor olabilir. Bu tür bir bilinç felsefesinin Sartre gibi varoluşçuların kurgusuna çok yakın olduğunu kabul etmeliyiz: Hayatın anlamı yoktur, ama insanlar bu saçmalığa bir anlam verebilirler.
İlgili yazı: Laboratuarda Mini Neandertal Beyni Üretiyorlar
Psikanalizin babası Freud.
Frued haklıysa Miller yanlış mı?
Psikanalizin karşısındaki en büyük psikoloji akımlarından biri de bilişsel psikolojidir. Psikanalizin kurucusu Freud ile bilişsel psikolojisinin kurularından olan George Miller tam burada karşı karşıya geliyor.
Ben de felsefede eklektik bakışı savunanlardan biri olarak ikisi de kendi açısından haklı diyebilirim. Normalde pozitif bilimlerden yana biri olarak en sevmediğim önermelerden biri, gerçek iki fikrin ortasındadır sözüdür; çünkü fizikte sadece bir doğru vardır veya en azından bir doğruyu ararız.
Oysa Freud’un psikanalizi, bilincin bahaneler uydurma mekanizmasını (bilinçaltı) ve Miller’ın bilişsel psikolojisi de bilinçsiz beyindeki bilişsel süreçlerini birbirinin ayağına basmadan açıklayabilir (bilinç dışı). Nitekim Miller hatırladığım kadarıyla diyor ki:
“Bilinçli olma durumu yanıtların nereden geldiğine dair hiçbir ipucu vermez. Bunu üreten süreçler bilinç dışıdır. Bilinçli durumlarda düşünme süreci değil ama düşünmenin sonuçları kendiliğinden ortaya çıkar.”
İlgili yazı: Beyin Formülü: İnsan Beynini Çalıştıran Yazılım Bulundu
Yapay zeka insanın tüm zihinsel sınırlamalarını aşmasını sağlayacak. Peki tüm maskeler çökünce ne olacak?
Bilinç mi, öz farkındalık mı?
Bilinç ile öz farkındalık arasındaki ayrımı konunun uzmanı psikologlara bırakıyorum; ancak bilincin daha çok kurguya yakınsadığı ve bilinçsiz kararlara bahaneler bulmakla ilgili olduğunu düşünüyorum.
Bu durumda öz farkındalık bilincin temelidir, ama sadece bilinç türedi olgudur (bilinç maddenin fiziksel bir hali mi yazısındaki Tegmark hipotezini temellendirmeye çalışacak olursam) ki bu görüşün esin kaynağı da modern psikolojinin öncülerinden olan Daniel Wegner’dir. Nasıl diyordu?
“Bilinç dışı mekanizmalar hem eylem hakkında fikir sahibi olan bilinçli düşünceyi, hem de eylem kararının kendisini oluşturuyor. Aynı zamanda bizim düşüncenin eylemin sebebi olduğu hissine kapılmamıza yol açıyor.”
Burada Oakley ve Halligan’ın modern bilinç teorisine ekleyebileceğimiz tek bir detay var: Beynimizde düşünce ve öz farkındalığı üreten özel bir donanım, özel fizyolojik bilinç dışı mekanizmalar yoktur. Bilinç ve belki de bilinçaltı, daha ziyade akıllı telefona yüklenen bir uygulama gibidir. Beyin donanımına yüklenen bir yazılımdır.
İlgili yazı: Evren İçi Boş Bir Hologram mı?
Kamil insan evreni çözmüş ve anlamış kişi midir, yoksa evreni yansıtan kişi midir?
Evrim denilen kör saatçi
Bu görüş hayatta insan beynini ortaya çıkarmak gibi bir amacı olmayan evrim sürecinde, akıllı tasarım kabiliyetine (tasarım odaklı düşünme) sahip insan beyninin nasıl ortaya çıktığını da gösteriyor. Bilinçli insanların değişen doğal ortamlara uyum sağlama hızı arttığı için insan beyni evrimde kayrılmıştır.
İnsan bilincini bilinç dışı (bilinçsiz), bilinçaltı ve bilinçli parçalara ayırmak ve sonra da bütün parçalar toplamından fazladır demek, cansızdan canlı nasıl çıkar ve bilinç bilinçsiz beyinden nasıl türer sorularını yanıtlamamızı da çok kolaylaştırıyor.
Örneğin içinde karbon atomu olan bütün moleküllere organik moleküller diyoruz; çünkü dünyadaki organizmaların yapıtaşları olan aminoasitler öncelikle karbon atomu içeriyor. Ancak, bu karbon atomunun canlı olduğu veya insan bedeninde hayat bulduğu anlamına gelmiyor.
Öyleyse bilinç, bilinçsiz insan beyninden bilinç dışı süreçlerle türemektedir şeklinde özetlenebilecek olan ve nörolojideki son gelişmelere dayanan yeni bilinç teorisi de bu soruları sadece olaya farklı bir açıdan bakarak yanıt veriyor. Cansızdan canlı çıkması gibi bir şeyin aslında hiç olmadığını, dolayısıyla böyle bir soru olmadığını gösteriyor.
İlgili yazı: Beyin Programlayan Holografik Aygıt
Yapay zekanın gelişi
İşin en ilginç yanı ise bizlerin dijital dönüşüm gerçekleştirmek üzere akıllı endüstri 4.0 sistemleri kurmak, üretim hatlarını akıllandırmak ve yazılım otomasyonu sağlamak için yapay zeka geliştiriyor olmamız: İnsan zekasını ve insan bilincini anlamadan yapay zeka geliştiremeyiz.
Halligan ile Oakley’in yeni bilinç teorisi de yapay zekada kullanılan desen tanıma birimleri ve Kurzweil’ın How to Create a Mind kitabında popülerleştirdiği türedi zihin (emergent concept) tasarımına benziyor.
Öyleyse yapay zeka geliştirmek, şiirsel bir dille ifade edecek olursak bizzat insan ruhunu keşfetmek için yapılan bir yolculuktur ki bu da bizi içe dönerek kendi iç ruhsal yolculuğumuza çıkmaya teşvik edebilir. Her durumda ahlaklı olmak için akademisyen olmaya gerek olmadığını da biliyoruz. Okuma yazmayı bilmeyen biri de ahlaklı olabilir ki bu gerçek, modern bilinç teorisini desteklemektedir.
Peki insan gibi düşünen robotlar ne zaman geliyor? Robot zekası bugün insan zekasına ne kadar benziyor ve yarın insan gibi ahlaklı robotlar geliştirebilecek miyiz? Bu soruların cevabını sırasıyla beyin programlayan holografik aygıt, bilinç maddenin fiziksel bir hali mi ve yapay zeka nedir, nasıl çalışır yazılarında bulabilirsiniz. Keyifli tatiller, final sınavlarında başarılar.
Bilinçli olmak nasıl bir şeydir?
1Chasing the Rainbow: The Non-conscious Nature of Being
2The Unconscious Mind
3The How and Why of Consciousness?
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
İlgili Yazılar
Yorumlar
Ufuk	 30/12/2018 Cevapla	
Yine bizi düşünmeye iten, sorgulayan ve farklı yerlere götüren bir yazı olmuş Kozan Bey. Ellerinize, fikrinize sağlık.
Kozan Demircan	 14/01/2019 Cevapla	
Rica ederim Ufuk Bey. Sevgi ve selamlarımla.
Refresh	 31/12/2018 Cevapla	
Paralel evrenlerin bağlantı yolları da olabilir bilinç, kimbilir?
Sedat Parlaöz	 31/12/2018 Cevapla	
Kanımca bilinç; bilinçsiz atomat olarak nitelendirilen nöron hücrelerinin kuantum durumlarıyla ilgilidir. Sarı veya kırmızı topu seçme kararının 2 ila 6 saniye önceden verildiğine katılmıyorum. Bu her bireyin kendi nöral deneyimlerin bağlı olarak karar aşamasında tıpkı fotolarda olduğu gibi atomat spin aşağı veya spin yukarı duruma çevirmesine benziyor. Ve bu karar aşaması bireye özgün olmalı. Yoksa herkes aynı rengi seçerdi. Ya da başka deyişle her durumda herkes aynı kararı verirdi. Sonuç olarak, “insan beyni kuantum bilgisayar mı? “, makalenizde belirttiğiniz gibi bilinç; bilinçsiz atomatların kuantum durumlarıyla ilgili gibi gözüküyor.
Kozan Demircan	 14/01/2019 Cevapla	
Kuantum dolanıklığın karmaşık sistemlerde bozulması yüzünden bilincin tümüyle kuantum durumlara bağlı olması mümkün görünmüyor. Bununla birlikte kuantum rastlantısallık nöronların sinyal eşiklerini rastgele değiştirebilir. Bu da nöronlar arasındaki etkileşimlere reset atılmasını sağlayabilir. Kuantum durumları özgür iradeyi mümkün kılan unsurlardan biri olabilir.
Sirius Akyıldız	 31/12/2018 Cevapla	
Gençleşme(Anti-Aging) Teknplojisi ve yapılan çalışmalar hakkında bir yazınız varmı?
Güzel bir konu, sizden okumayı isterüm .
Kozan Demircan	 14/01/2019 Cevapla	
Merhaba Sirus. Üç yazım var: 400 Yaşındaki Köpekbalığı İle Ölümsüzlük, İnsan Ömrü Neden 122 Yıl?, Dünya’da Yaşam Nasıl Oluştu ve Gelişti?. Keyifli okumalar.
antigravity74100	 01/01/2019 Cevapla	
Bence bilinç gibi diğer tüm duyular dahi çok derin düşünüldüğünde inanılmazdır. Sonuçta sıradan maddelerden oluşuyoruz ve bir maddenin dokunma, görme, acı, ağrı, ısı, koku ve sesleri çok gerçekçi algılaması inanılmayacak bir durum. Bence bilinç bu duyular ve zekanın bileşkesi ile ortaya çıkmaktadır. Eğer bu duyularımız ve zeka olmasaydı bilinç de oluşamazdı. Bu durum aynı şu gerçeğe çok benziyor; evrende neden madde var, evren neden sadece maddesiz bir boşluktan ibaret değildir? Bu sorulara ancak şu şekilde cevap verebiliriz; var olan bir gerçeği neden diye sorgulamak mantıksız hale dönüşmektedir. Bilinç de neden var demek, evrende neden madde var demekle aynı kapıya çıkar.
sadfg	 01/01/2019 Cevapla	
dayı yine döşemişsin uzun yazıyı da
https://khosann.com/zamanin-akisi-yavasliyor-mu-ve-bir-gun-duracak-mi/ şunun 3. partı ne zaman gelecek henüz bir sonuca bağlanmadı heyecanlı bir dizinin yeni bölümünü bekler gibi bekliyoruz.
Kozan Demircan	 14/01/2019 Cevapla	
Aslında üçüncü ve son bölümdü. 1) Bilinç Maddenin Yeni Bir Hali mi? 2) Yapay Zeka Nedir ve Nasıl Çalışır? ve 3) Bilinç Bilinçsiz Beynin Ürünü mü?. Bilinç ve zekaya yeni yazılarda geri döneceğim. Bu arada şu yazılara bakabilirsin: Beyin Programlayan Holografik Aygıt, Laboratuarda Mini Neandertal Beyni Üretiyorlar, Laboratuarda İnsan Beyni Büyüttüler, Ne Kadar Hızlı Düşünüyoruz?, İnsan Gibi Düşünen Robotlar Ne Zaman?, Capsule Network: İnsan gibi Düşünen Yapay Zeka, Ahlaklı Robotlar. Keyifli okumalar.
Emre	 23/02/2019 Cevapla	
Kozan hocam bu mantıkla yapay zekadan önce hayvanların da bizim gibi öz farkındalığı oluşturulabilir mi diye düşündüm açıkcası.
Kozan Demircan	 02/03/2019 Cevapla	
Merhaba Emre. Aslında bu daha önce de oldu. Mesela kuyruksuz maymun hayvanları (ape) akıllanıp Kenyathropus platyops (3,3 milyon yıl önce teknolojiyi insandan önce icat eden soyu tükenmiş tür) ve Homo sapiens sapiens oldular! Nükleer savaşı bilmem, ama Bonobo şempanzelerinin doğru doğal ve sosyal seçilim baskıları altında ve 200 bin yıl içinde insan seviyesinde zeka geliştirmeleri mümkün. Şu ana kadar bu olmadı; çünkü 1) Homo sapiens sapiens pazarı kaptı. Biz zaten 5-10 farklı Homo türünün kaynaşmasıyla evrim geçirdik (Gerçek Adem ve Çoklu Adem yazılarım). 2) Bonobolar ortama gayet iyi uyum sağladılar ve üzerlerinde insan zekası seviyesinde zeka geliştirmek için baskı yok.
Yasin Kayalar	 11/04/2020 Cevapla	
Konuya yanlis yaklasiyorsunuz. Bilinc ve zeka bir kere farkli kavramlardir. Zeka dediginiz sey bilincin bir sonucudur ama bilincin esasen ornegin matematik islem zekasiyla alakasi yoktur. Bu nedenle av ve avci cekismesi zeka gelisimi saglamistir ve bilinci ortaya cikarmistir demek fazlasiyla basit bir tezdir. Cunku dedigim gibi zeka denilen sey bilincin temeli degil yan urunudur. Hayvanlarda zekanin gelismesi bu nedenle tek basina bilincin ortsya cikmasina neden olmaz.
Yasin Kayalar	 11/04/2020 Cevapla	
Bilinc bilincsizlikten tureyen yan urundur demek bilinci fazlasiyla basitlestirmek oldugu gibi fazlasiyla materyalist egilimler tasiyan bir tez gelistirme cabasinin da soncudur. Bilinci kucumseyenler bilincleri ile yaptiklarinin farkinda olmak durumdadirlar. Ornegin bilim yapmak gibi. Bu yuzden bilincin paradoksunu cozmeden once kendi paradoksuna neden olmamak gerekli. Hem bilinci kucumseyeceksin, hem de bilincin ortsya cikardigi seyleri herseyden onemli göreceksin. Bu tam anlamiyla paradokstur. Materyalistlerin de atladigi sey fazla bilincli yasamaya calismalarina ragmen bilincten soyut dusunulmesini, evreni kavramayi iddia etmeleridir. Oysa isleri zaten karistiran sey farkindalik ve bilincin kendisidir. Hani tum tartismalarin kaynagi zaten bilincin kendisinden cikiyor. Buna ragmen cikip ta bilinci basistlestirip hatta yetmeyip materyalist egilimlerle basitlestirme cabasina girilirse buna ancak gulmek gerekir. Tutarsiz felsefelerden kacinmak gerekir. Ahlaki anlamsizlastirip ahlaki sonuna kadar savunmak gibi tutarsizliklar materyalistlerin sikcs yaptigi tutarsizliklardan.
Yasin Kayalar	 11/04/2020 Cevapla	
Kozan bey yapay zeka bilinc kazanamaz bu mumkun degil. Yapay zekanin bilinc kazanmasi icin bilinc iceriklerinin bilincsiz beyin hucrelerinin icinde olup bitenlere indirgenmesi gerekir ve bunun ispatlanmasi. Boyle bir sey ise zaten ispatlanamadi. Bu yuzden bu utopik dusunceden vazgecilmelidir. Yapay zekanin bilincle hic bir ilgisi yoktur. Yapay zekanin temelinde onay verme veya vermemeye dayanan elektron transferi ve ayrics veriyi sifir ve birlere dönüştürüp isleme seklinde iki temel unsur var. Yapay zeka bilinc kazanabilir demek bu temel unsurlarin bilinctete oldugunu iddia etmekle es degerdir. Oysa bilincte bu tarz bir surec yoktur. Beyin bilimc acisindan daha oncede belirttim bir aractir. Yani beyin ornegin goruntu verisini isler, bilince sunar bu anlamda bir aractir. Beyindeki bir hasar sureci elbette bozar, ormegin biz bilinc ve beyin baglantisiz seyler demiyoruz. Baglanti zaten asikardir ama baglantinin ne tur olduğunu anlamak onemlidir. Yapay zekada bahsettigim arac kismi vardir ama ornegin isledigi sifir ve birleri sifir ve birden ote algilayacak buna dair farkindalik sahibi olan sey yani bilinc yoktur ve hic bir zamanda olmayacaktir. Cunku bilinc beyin iliskisi belirttigim uzere bir arac iliskisi. Eninde sonunda bu ortsya tam olsrak cikacaktir. Insanlari yaniltan da zaten beyin ve bilincin baglantisinin olmasindan yola cilarak bilincin beyinle acikanabilecegi sanisina kapilmalaridir. Oysa bilinc veya zihin dunyasi beyinle aciklanamaz ki aciklanamayip bir cok soruya hatta paradoksa neden oluyor. Sebebi de dedigim gibi beynin bilinc acisindan bir arac olmasi. Soylediklerim bazi kisilere metafizik olarak algilanabilir ama bu durumun ciddi delilleri var ki zaten beyin bilinc ile ilgili sorulara bu arac iliskisinden baska bir hipotez de yeterli cevabi veremeyecektir ve celiskileri cozemeyecektir.
Döne Gül	 15/12/2020 Cevapla	
Okudum ve anladım gibi ama net bir şey yok elimde açıklanan konu başlıbaşına karmaşık ya da algiminiz bi tık üstündre açıklamalar örneklemeler karmaşık olayin kendi karmaşık belki de bu sorunun olayı bu karmaşıklık. Karıştı bende birr şeyler
Salih Doğuçam	 29/08/2021 Cevapla	
Teşekkürler
Ediz	 16/10/2021 Cevapla	
Sevgili hocam insan zihni kuantum bilgisayar olurmu olmazmı
Kozan Demircan	 17/10/2021 Cevapla	
Bildiğimiz kadarıyla olmaz. Makinedeki Hortlak: Özgür İrade Kuantum Bilinç mi? ve Evreni Holografik Kuantum Bilinç mi Oluşturdu?
Yorum ekle
Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum*
İsim:*
Email Adresi:*
Website:
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
Beni sonraki yorumlar için e-posta ile bilgilendir.
Beni yeni yazılarda e-posta ile bilgilendir.
Δ
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 (9) Ekim 2021 (13) Eylül 2021 (15) Ağustos 2021 (21) Temmuz 2021 (22) Haziran 2021 (17) Mayıs 2021 (21) Nisan 2021 (20) Mart 2021 (14) Şubat 2021 (16) Ocak 2021 (17) Aralık 2020 (16) Kasım 2020 (12) Ekim 2020 (14) Eylül 2020 (10) Ağustos 2020 (21) Temmuz 2020 (25) Haziran 2020 (16) Mayıs 2020 (9) Nisan 2020 (10) Mart 2020 (16) Şubat 2020 (7) Ocak 2020 (7) Aralık 2019 (10) Kasım 2019 (16) Ekim 2019 (15) Eylül 2019 (10) Ağustos 2019 (14) Temmuz 2019 (17) Haziran 2019 (20) Mayıs 2019 (12) Nisan 2019 (14) Mart 2019 (10) Şubat 2019 (5) Ocak 2019 (6) Aralık 2018 (4) Kasım 2018 (7) Ekim 2018 (13) Eylül 2018 (10) Ağustos 2018 (10) Temmuz 2018 (12) Haziran 2018 (20) Mayıs 2018 (18) Nisan 2018 (6) Mart 2018 (9) Şubat 2018 (7) Ocak 2018 (9) Aralık 2017 (5) Kasım 2017 (11) Ekim 2017 (8) Eylül 2017 (13) Ağustos 2017 (20) Temmuz 2017 (20) Haziran 2017 (16) Mayıs 2017 (19) Nisan 2017 (13) Mart 2017 (14) Şubat 2017 (17) Ocak 2017 (25) Aralık 2016 (17) Kasım 2016 (13) Ekim 2016 (19) Eylül 2016 (16) Ağustos 2016 (14) Temmuz 2016 (21) Haziran 2016 (21) Mayıs 2016 (17) Nisan 2016 (14) Mart 2016 (11) Şubat 2016 (17) Ocak 2016 (13) Aralık 2015 (21) Kasım 2015 (22) Ekim 2015 (22) Eylül 2015 (21) Ağustos 2015 (14) Temmuz 2015 (11) Haziran 2015 (15) Mayıs 2015 (8) Nisan 2015 (7) Mart 2015 (6) Şubat 2015 (4) Ocak 2015 (12) Aralık 2014 (8) Kasım 2014 (5) Ekim 2014 (11) Eylül 2014 (11) Ağustos 2014 (8) Temmuz 2014 (10) Haziran 2014 (14) Mayıs 2014 (8) Nisan 2014 (12) Mart 2014 (3) Şubat 2014 (12) Ocak 2014 (10) Aralık 2013 (7) Kasım 2013 (8) Ekim 2013 (11) Eylül 2013 (8) Ağustos 2013 (9) Temmuz 2013 (7) Haziran 2013 (7) Mayıs 2013 (13) Nisan 2013 (6) Mart 2013 (10) Şubat 2013 (12) Ocak 2013 (11) Aralık 2012 (17) Kasım 2012 (44) Ekim 2012 (55)