YMM Dr. Mehmet Canpolat Ýkinci El Yenilenmiþ Cep Telefonlarýnýn Yenilenerek Satýþý ve Ýndirimli Oranda Katma Deðer Vergisi Uygulamasý (03.12.2021)
Ana Sayfa
Bize Ulaþýn
Bülten Aboneliði (Ücretsiz)
Eðitimlerimiz
Kitaplarýmýz
Web Tasarým
Amortisman Oranlarý
Agi 2021
Asgari Ücret 2022
Avans Kar Payý Daðýtýmý
Baðýmsýz Denetim
Bað-Kur Rehberi
Basýndan Yazýlar
Beyannamelerini Ýmzalatmak Zorunda Olanlar / Olmayanlar
Beyanname Örnek Formlar
Beyanname Rehberi
Bordro Parametreleri
Cenaze Ödeneði
Damga Vergisi Oranlarý
Defter Tutma Ve Sýnýf Deðiþtirme Hadleri
Demirbaþ ve Amortisman Sýnýrý
Dilekçematik
Dýþ Ticaret Mevzuatý
Doðum Yardýmý
Dönem Sonu Ýþlemleri
E-Beyanname
E-Devlet Sitesi
Eðitim Köþesi
E-Kitaplar
Emzirme Ödeneði
E-Vergi Levhasý
Faaliyet Kodu ve Adý Listesi
Fatura Kesme ve Düzenleme Sýnýrý
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Form ve Dilekçeler
Geçici Vergi
Güncel Mevzuat
Ýnternet Vergi Dairesi
Ýþ Kanunu
Ýþkur Mevzuatý
Ýþsizlik Sigortasý
Kýdem Tazminatý Tavaný
Kosgeb Mevzuatý
Makaleler
Mali Müþavir Olmanýn Þartlarý
Mali Tatil
Mortgage
Muhasebe Ýþ Ýlanlarý
Muhasebe Standartlarý
Muhasebe Uygulamalarý
Muhasebe TV
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi
Özel Haber
Pratik Bilgiler
Programlar
SMMM ve YMM Asgari Ücret Tarifesi
Soru - Cevap
Sosyal Güvenlik Rehberi
SPK Mevzuatý
Stajyerler Köþesi
Tek Düzen Hesap Planý
Vergi Affý
Vergi Daireleri
Vergi Mevzuatý
Vergi Takvimi
Yazarlarýmýz
Yazarlýk Baþvuru Formu
Yýllýk Ücretli Ýzinler
E-bültenimize kayýt olun, yeni yazýlar e-posta adresinize gelsin! Üye olmak için týklayýn.
EDÝTÖRÜN SEÇTÝKLERÝ
Asgari Ücret 2022
Agi 2021
Basýndan Yazýlar
Bordro Parametreleri
Doðum Yardýmý
Erken Emeklilik (Yeni)
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Güncel Mevzuat
Ýþsizlik Maaþý (Yeni)
Ýþten Çýkýþ Kodlarý 2021
Kýdem Tazminatý Tavaný
Pratik Bilgiler
Soru-Cevap
Tek Düzen Hesap Planý
Torba Yasa
Vergi Affý
Yazarlarýmýz
YAZARLARIMIZ
Nihat Çevik
Serbest Muhasebeci Mali Müþavir
Baðýmsýz Denetçi
nhatcvk@gmail.com
Muhasebe Hesap Hatalarý - Hileleri ve Fatura Sahtekârlýðý Sonucunda Vergisel ve Yargýsal Uygulamalar
Bugünün dünyasýnýn çok önemli sorunlarýndan birisi strestir. Ýþ yaþamýndaki belirsizlikler ve bunlara baðlý olarak üstlenilen riskler de giriþimciler üzerindeki stresin, diðer bir deðiþle kaygýlarýn, en önemli kaynaklarý arasýnda bulunmaktadýr. Problemlerin ortaya çýkmasýný engelleyecek doðru çözümlere ulaþýlabilme imkanlarýnýn zenginliði, saðlýklý bir iþ yaþamýnýn devam ettirilmesinde hayati öneme sahiptir.
Vergi sorunlarýndan kaynaklanan riskler giriþimciler için iþ hayatýndaki kaygýlarýn baþýnda gelmektedir. Giriþimcilerin iþlerini ve iþletmelerinin devamlýlýðýný saðlýklý bir þekilde sürdürebilmelerinin temel koþullarýndan biri; vergi idaresi ile yaþanabilecek sorunlarý asgari düzeye indirgeyebilmekten geçer. Bu noktada vergisel uygulamalara iliþkin konularda bilgi sahibi olunmasý kritik öneme sahiptir. 3568 sayýlý Kanuna göre faaliyette bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müþavirler ile Yeminli Mali Müþavirler vergi idaresi karþýsýnda mükellef konumundaki giriþimcilerin bu alandaki en büyük yardýmcýlarýdýr.
Hem adaletli olmasý hem de ekonomi politikasýnýn bir aracý olarak kullanýlarak toplumsal üretim ve refahýn en üst seviyeye çýkarýlmasý isteði, yoðun hukuki düzenlemeleri de beraberinde getirir. Vergi sisteminin basit ve anlaþýlýr kýlýnmasý hep arzulanan bir gaye olmuþ olmasýna karþýn ne yazýk ki yeryüzünde henüz bunu baþarabilen bir ülke yoktur. Ama yapýlan düzenlemelerle vergi sistemi en anlaþýlýr formuna büründürülmeye çalýþýlmaktadýr.
Kanunlarýmýz da sýk sýk meydana gelen deðiþiklikler ve kanunlarda yapýlan iyileþtirmeler nedeniyle bilgili olmak ve kendimiz geliþtirmek gerekiyor. Vergi idaresi ile sorun yaþamamak için Muhasebe hatalarýna ve en önemlisi vergi kayýplarýna sebebiyet vermemek ve ayrýca, Anayasal görevimiz olan vergiyi saðlýklý biçimde tahakkuk ettirmek için belge sahtekarlýðý, muhasebe iþlem, hata ve hilelerine de dikkat etmek gerekiyor.
VERGÝNÝN TANIMI ve ÖNEMÝ
Vergi, kamu hizmetlerini karþýlamak amacýyla, kiþilerden ve kuruluþlardan kanun yoluyla toplanan paralardýr. Vergi, devlet ve diðer kamu kuruluþlarýnýn, kamu hizmetlerinin finansmanýný karþýlamak üzere kiþilerden zorla aldýklarý paralardýr. Vergi anayasamýzda yer alan ve herkesin ödeme gücüne göre ödemekle yükümlü olduðu bir görevdir.
Anayasada yer almasý nedeniyle yerine getirilmesi zorunlu ve çok önemli bir ödevdir. Verginin zorla alýnmasý anayasada yer almasýndan ve vatandaþlýk görevi olmasýndan kaynaklanmaktýr. Dolayýsýyla kimsenin vergi ödememe gibi ya da ödeme konusunda direnme gibi bir tercihi söz konusu olamaz.
MUHASEBE HATALARI
Dikkatsizlikten, unutmadan kaynaklý veya mevzuat ve bilgisizlik sebebinden dolayý muhasebe ile ilgili iþlem, kayýt ve hesaplarda yapýlan yanlýþlýklardýr. Bu tür hatalar yani muhasebe hatasý kasýt unsuru taþýmayan yanlýþtýr.
Kontrol sistemleri ne kadar iyi olursa olsun, muhasebe kayýtlarýnda bir takým hatalar yapýlabilir. Örneðin muhasebe kayýtlarýna yansýmayan iþlemleri muhasebe sistemi belirleyip önleyemez.
Her þeye raðmen yapýlmýþ olan hatalarý tespit edip, düzeltmelerini saðlamak vergi incelemesinin baþlýca amaçlarý arasýnda yer alýr. Ýnceleme sýrasýnda muhasebe hatasýna rastlandýðýnda, bununla ilgili sonra dan yapýlmýþ düzeltme kaydýnýn olup olmadýðý mutlaka araþtýrmalýdýr. Düzeltme kaydý yoksa eleþtirme konusu yapýlabilir.
Bilinen bazý muhasebe hatalarý arasýnda kasýtlý olarak yapýlmak koþulu ile isteyerek ve bilerek muhtelif matematik hatalarý yapma, bir kýsým rakamlarýn yerlerini deðiþtirmek, eksik ya da fazla sýfýrlar eklemek, tersten yanlýþ bir hesaba kayýt yapmak, borç tutarýný alacaða, alacaðý ise borçlu tarafa koymak, yasal defterlerde tahrifat yapmak, sayfa aktarmalarýnda veya yevmiye defterinden büyük deftere yanlýþ veya hatalý transferler yapmak, çift kayýt tutmak, ihmal veya unutma süsü verilerek bir kýsým muameleleri kayda almamak, dönem sonu deðerleme ve amortisman iþlemlerinde hatalý iþlemler yapmak, iþletme bilançosunu ve durumunu olduðundan daha kötü veya daha iyi göstermek maksadý ile bilanço makyajlamalarý yapmak, muhasebe hatalarý olarak deðerlendirilebilir.
Ýþletmelerin muhasebe kayýtlarýnda karþýlaþýlan herkesçe bilinen muhasebe hatalarý þunlardýr.
Matematik Hatalarý
Kayýt Hatalarý
Nakil Hatalarý
Unutma ve Tekrar Hatalarý
Deðerleme Hatalarý
1- MATEMATÝK HATALARI
Çoðunlukla hesaplarýn bakiyeleri hesaplanýrken yapýlan toplama ve çýkarma hatalarý þeklinde ortaya çýkar.
Örnek: Genel giderler hesabýnýn borç bakiyesi 1.000 TL iken 1.100 TL olarak hesaplanmasý ve kar/zarar hesabýna bu þekilde aktarýlmasý matematik hatasýdýr. Bu hata dönem kazancýnýn 100 TL eksik hesaplanmasý sonucunu doðurmuþtur.
2- KAYIT HATALARI
Rakam ve hesap yanlýþlýklarýna kayýt hatalarý denir. Muhasebede yapýlan kayýt hatalarýný üç gruba ayýrabiliriz.
Rakam Hatasý
Hesap Hatasý
Bor ve Alacak tarafýn karþýlaþtýrýlmasý
Rakam Hatasý: Belgelerdeki rakamlarým defter kayýtlarýna yanlýþ yazýlmasýdýr. Çounlukla bu hatanýn sebebi rakamda yer alan sýfýrlarýn eksik veya fazla yazýlmasýdýr. Bu hata Takdim tehir olarak adlandýrýlýr.(rakamlarýn yer deðiþtirmesi).
Örnek: Tutarý 2.100.- TL olan satýþ faturasý kayýtlara 1.200.- TL olarak aktarýlmýþ olabilir.BU hata takdim tehir sonucu söz konusu satýþ faturasý tutarý kayýtlara 900. – TL eksik geçirilmiþ olmaktadýr.
Hesap Hatasý: Bir iþlemin yanlýþ algýlanmasý sonucu ait olduðu hesaba deðil de baþka bir hesaba kaydedilmesine hesap hatasý denir.
Örnek: Mal satýþý karþýlýðýnda alýnan 10.000.- TL alacak senedinin sonradan tahsili üzerine yapýlan kayýt þöyledir.
-------------------------/------------------------------
100- KASA 10.000.-
600- Y.ÝÇÝ SATIÞLAR 10.000.-
-------------------------/------------------------------
Bu muhasebe kaydý yanlýþtýr.ve hesap hatasý yapýlmýþtýr. Þimdiki iþlem senedin bedelinin tahsil edilmesidir. Doðru kayýt þu þekilde olmalýdýr.
-------------------------/------------------------------
100- KASA 10.000.-
121-ALACAK SENETLERÝ 10.000.-
-------------------------/------------------------------
Ýþletmede yukarýdaki gibi bir kayýt yapýlmýþsa, bunun düzeltilmesi için önce muhasebe ilkelerine göre ilk yevmiye kaydýnýn ters kayýtla iptal edilmesi daha sonra doðru yevmiye kaydýnýn yapýlmasý gerekir.
Borç ve Alacak Tarafýn Karþýlaþtýrýlmasý: Muhasebeleþtirme sýrasýnda ilgili hesabýn borç ve alacaðýn karýþtýrýlmasý þeklinde ortaya çýkar.
-------------------------/------------------------------
120- ALICILAR 2.500.-
121- ALACAK SENETLERÝ 2.500.-
-------------------------/------------------------------
Bu muhasebe kaydýnda hesaplarýn borçlu ve alacaklý taraflarý karýþtýrýlmýþ ve yanlýþ kayýt yapýlmýþtýr.
-------------------------/------------------------------
121-ALACAK SENETLERÝ 5.000.-
120- ALICILAR 5.000.-
-------------------------/------------------------------
Böyle yanlýþ kayýtlarýn düzeltilmesi, kayýtlara alýnan tutarýn iki katý tutarýnda ters kayýt düþülerek yapýlýr. önceki yanlýþ kayýt düzeltilmiþ, hem de hesaplarýn bakiyeleri doðru hale getirilmiþtir.
3- NAKÝL HATALARI
Yevmiye defterindeki muhasebe kayýtlarýnýn baþka bir sahifeye veya defter-i kebire aktarýlýrken yapýlan yanlýþlýklara nakil hatalarý denir. Defter kayýtlarýna iki defa kaydedilmesidir.
4- UNUTMA VE TEKRAR HATALARI
Ýþletmeye ait olup, alýþ, satýþ, gider gibi iþlemlerin ilgili döneme kaydedilmemesi veya kayýtlara hiç alýnmamasý unutma hatasýdýr.
Tekrar hatasý iþlemi ise, bir iþlemin defter kayýtlarýna iki defa kaydedilmesidir. Mükerrer kayýt da denilen bu hata çoðunlukla ödemesi sonradan yapýlan iþlemlerin Hem asýl belge ile hem de ödeme sonrasýnda iki defa muhasebeleþtirilmesi þeklinde ortaya çýkar.
5- DEÐERLEME HATALARI
Bir iþletmenin aktif ve pasifinde bulunan kýymetlerin deðerlemesi amortisman ve karþýlýk konularýnda muhasebe ilkelerine, ticari kurallara ve yasa hükümlerine uymayan durumlar þeklinde ortaya çýkan yanlýþlýklara deðerleme hatasý denir.
Deðerleme hatalarý mahiyetleri gereði dönem sonucunu doðrudan etkiler. Dönem sonundaki mal mevcudunun yüksek veya düþük deðerlenmesi, aktifleþtirilip amortismana tabi tutulmasý gereken bir harcamanýn gider yazýlmasý ile amortisman karþýlýklarýnýn yanlýþ ayrýlmasý belli baþlý deðerleme hatalarýdýr.
MUHASEBE HÝLELERÝ
213 sayýlý VUK’nun 359. maddesinde “kaçakçýlýk suç ve cezalarý” baþlýðý altýnda hapis cezasýný gerektiren vergi suçlarý düzenlenmiþ bulunmaktadýr. Maddede yer alan fiiller esas itibariyle muhtelif muhasebe hilelerinin somut olarak ifade edilmesinden ibarettir.
Muhasebe hileleri daha çok belge ve kayýt düzeninin vergi hukuku ve muhasebe ilkelerine aykýrý olarak deðiþtirilmesine yönelik fiillerdir.
Muhasebe hatalarýnýn bilgisizlik ve dikkatsizliðe dayanmasýna karþýn muhasebe hileleri bilinçli olarak (kasten) yapýlýr.
Muhasebe hilesine baþvurmanýn amaçlarý çok çeþitli olabilir. Bunlar þu þekilde sýralanabilir.
Zimmetlerin gizlenmesi
Ortaklarýn birbirlerini yanýltma istekleri
Daha az kar daðýtma isteði
Yolsuzluklarýn gizlenmesi
Hak edilmeyen teþviklerden yararlanma isteði
Vergi kaçýrma düþüncesi
Muhasebe hatalarý kayýtlar üzerinde yapýlýrken, muhasebe hileleri aðýrlýklý olarak belgeler üzerinde yapýlýr. Hilenin, belgeler üzerinde ve bilinçli olarak yapýlmasý nedeniyle muhasebe sistemi içinde kendiliðinden ortaya çýkarýlmasý beklenemez. Aksine bilerek yapýldýðýndan tespit edilip ,ortaya çýkarýlmasý son derece güçtür.
Muhasebe hilelerinin vergi hukukundaki sonucu kasten vergi kaybýna sebebiyettir ve kaçakçýlýk sayýlýr (V.U.K.Md.359) Ayrýca muhasebe hileleri çoðunlukla vergi suçu raporu yazýlmasýný da gerektirir.
FATURA SAHTEKARLIÐI
Gerçekte olmayan bir iþlemi olmuþ gibi göstermek için düzenlenen faturaya sahte fatura denir. Fatura sahtekarlýðýnda iki taraf vardýr. Bunlar sahte faturayý düzenleyen ve bu faturayý kullanan taraf olup, karþýlýklý menfaat saðlandýðý için sahtekarlýk ortaklaþa gerçekleþtirilir.
Fatura sahtekarlýðý iki þekilde gerçekleþtirilebilir. Birincisi, hem faturanýn hem de içeriðinin gerçek olamamasýdýr. Bu, tam anlamý ile sahte fatura kullanýlmasý durumudur. Ýkincisi ise, faturanýn kendisinin gerçek olup, içeriðinin gerçeðe uygun olmamasýdýr. Bu gibi hallerde alýnan malýn miktar veya fiyatý olduðundan farklý gösterilir.
Sonuç olarak, alýnan fatura yapýlan iþlemi gerçek þekli ile göstermez. Bu faturalara muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belge denir.
Maliyetin arttýrýlmasý kazancý düþüreceðinden, sahte fatura iþletmenin ödeyeceði verginin azalmasýna neden olacaktýr. Bu nedenle iþletmelerin sahte fatura kullanmasýnýn temel amacý vergi kaçýrmaktadýr.
SONUÇ
Gerek sahte fatura gerekse muhteviyatý itibariyle yanýltýcý fatura düzenleyerek veya kullanarak vergi kaybýna neden olunmasý halinde VUK’un 344. maddesine göre vergi ziyaý cezasý uygulanacaktýr. Vergi ziyaý suçu iþleyenlere, ziyaa uðrattýklarý verginin bir katý tutarýnda vergi ziyaý cezasý kesilir.344. maddenin üçüncü bendine göre; vergi ziyaýna 359. maddede yazýlý fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iþtirak edenlere ise bir kat olarak uygulanýr.
Vergi ziyaýna baðlý vergi ziyaý cezasý dýþýnda, sahte ve muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belge düzenleyen ya da kullananlara, VUK’un 353. maddesinde belirlenen maktu ve nispi tutarlar üzerinden vergi ziyaýna baðlý olan veya olmayan özel usulsüzlük cezalarý da kesilir.
Vergi kanunlarýna aykýrý hareket edenler, vergi cezalarý dýþýnda hürriyeti baðlayýcý cezalara da çaptýrýlýrlar. Hürriyeti baðlayýcý cezalar VUK ’da düzenlenmiþ olmakla birlikte, cezalandýrma Türk Ceza Kanunu’nun genel ilke ve esaslarýna göre yapýlmakta ve bu cezalara ceza mahkemelerinde hükmolunmaktadýr. Yargýlanmalarý ceza mahkemelerinin yetkisine giren kaçakçýlýk ve iþtirak suçlarý dolayýsýyla, bu mahkemelerce hüküm altýna alýnabilecek cezalar, hapis, aðýr hapis ve para cezalarýdýr. Bu cezalar VUK'nun 359 ve 360. maddelerinde düzenlenmiþtir.
KAYNAKÇA
muhasebeweb.com.
Denetim Ýlke ve esaslarý
www.rodl.net
T.C. Yasalar (10.01.1961). 213 Sayýlý vergi Usul Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (10703 Sayýlý).
01.04.2020
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayýnlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayýnlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayýnlayanlar hakkýnda yasal iþlem yapýlacaktýr.)
DÖNEM SONU MUHASEBE ÝÞLEMLERÝ KÝTABI
(Örnekleriyle Uygulamalý Öðrenmek Ýstiyorsanýz Kaynak Kitap!)
Asgari Ücret 2022 - Asgari Ücret Ne Kadar?
Asgari Geçim Ýndirimi 2021 - AGÝ Ne Kadar?
Facebook
Twitter
Linkedin
Google+
Whatsapp
E-posta
Yazdýr
GÜNDEM
DÖNEM SONU MUHASEBE ÝÞLEMLERÝ KÝTABI
Ýkinci El Yenilenmiþ Cep Telefonlarýnýn Yenilenerek Satýþý ve Ýndirimli Oranda Katma Deðer Vergisi Uygulamasý
Limited Þirketlerin Hisse Satýþlarýnda Hangi Hallerde Gelir Vergisi Doðar?
Danýþtay'dan Ofisi Konut Olarak Satanlara Kötü Haber
220 Gün Borçlanma Yeterli
Kanuni Temsilcilerin Amme Borçlarýndan Sorumluluðu Nedir?
Doðum Sonrasý Yarým Çalýþma
Ýþçinin Hafta Tatili Hakký
MuhasebeTR; 2005 yýlýndan günümüze seçkin yazar kadrosu ile A’dan - Z’ye muhasebeye iliþkin içeriklerin paylaþýldýðý Türkiye'nin bir numaralý muhasebe sitesi.