Dün Merkez Bankası faizleri 200 baz puan indirdi. Dolar kuru ise derhal 9,50 sınırına geldi. Eylül ayı ortalama dolar kuru 8,54 seviyesindeyken MB’nin hesapladığı TÜFE’ye göre Reel Efektif Kur (yani TL’nin değer endeksi) 63,09 seviyesinde oluştu. Haziran ayında ise ortalama dolar kuru 8,63 seviyesindeyken reel efektif kur endeksi de 59,68 düzeyindeydi.
Bu rakamlar neyi ifade ediyor?
1994 Nisan kur krizinde TL değeri 67,28’e kadar düşmüştü. 2001 kur krizinde de bu seviye 75,01 düzeyinde taban buldu.
Şimdi 59-60 sınırındayız.
Ama henüz ekim ayı açıklanmadı. Şu ana kadar ortalama dolar kuru 9,05. Son rakam ise 9,45...
Kısaca enflasyona göre TL’nin kur değeri artık 60,0 endeksinin de altında. Tarihi bir değersizlik yaşıyoruz.
TL değersiz olduğunda aslında bizler de değersiz oluyoruz. Nasıl mı? İzah edelim...
Artık mallarımız sudan ucuz diyemeyeceğim çünkü su bile bizim mallarımız yanında daha pahalı oldu.
Çok ama çok ucuz durumdayız.
Mallarımız ucuz olunca elbette bunun asıl kaynağı emeğimiz de ucuz oluyor. Yani çalışan insanımız... Bizler, sizler...
Hepimiz artık yabancılar açısından yakın tarihte görmediğimiz kadar ucuz hale geldik.
***
Bize söylüyorlar ya; Türkiye çağ atladı...
Çağ atlayan, dünyada oyun kuran büyük Türkiye’mizde kişi başına gelir ve asgari ücret 1,3 milyar nüfuslu Çin’in gerisine düştü. 20 yıl önce Çin dünyanın ırgat ülkesiydi; şimdi biz o ucuz ırgatlığa talibiz. Ve aldık bile...
Kur arttıkça değerimiz düşmeye devam edecek. Değerimiz düştükçe kendi ürettiğimiz ürünleri bile vitrinde seyreder olacağız. Aslında olduk bile...
Bakın yine Merkez Bankasının sitesinde Birim İşgücü Bazlı Reel Efektif Döviz Kuru endeksi var. Bu endeks 2003 yılını 100 baz puan kabul ediyor. Yıllık hesaplanan bu endekse göre Aralık 2020 işgücü değerimiz 57,16...
Gelin de 2021 değerini siz düşünün... Hiç tavsiye etmem.
Mallarımız ucuz
İnsanımız ucuz
ama dünyaya meydan okuyoruz.
Evet, aslında dünyaya meydan okuyoruz ama ucuzluğumuz ile... Bu kadar ucuz olmamıza rağmen tarafımıza bakan da yok.
Biz bu kadar ucuz ve tarafına bakılmayan ülke haline nasıl geldik? Hiç mi sormazsınız... Hiç mi ders almazsınız?
YAPISAL ÇÖKÜŞE ADIM ADIM
Bir yıldır yapısal çöküş diye bir şeyler söylüyorum. Tıpkı 2015-2018 arasında sürekli büyük buhran yazmam gibi.
Dün Merkez Bankası faiz indirdi ve film seyreder gibi kurların yükselişin seyrettik. Ama o filmin bir maliyeti var; hatta devamında sürekli maliyeti var.
Enerjisinin nerede ise tamamını ithal eden ülkeyiz. Kasabalara kadar doğalgaz getirdik ve herkes bu fiyatlardan etkilenecek.
Ama yapısal çöküş daha derin sorunlar içeriyor. Bugün sağlık sistemimiz adeta döküldü. Dr.lar bir bir istifa ediyor. Randevu alamadığını belirtenler çok fazla. Sistem orada da tıkandı.
Birkaç gündür yazıyorum. Elektrik piyasası da tıkandı. Üreticide fiyatlar 80-90 kuruşa geldi. Bu fiyatlar karşısında büyük bir zam mecburen gelmek zorunda. Ya da daha fazla karanlığa alışın...
Karanlığa alışın, çünkü şu anda fiili kesintiler zaten yapılıyor. Adına ne derseniz deyin ama sistem kilitlendiği için karanlık başladı.
***
Ülkemizde şu an bir deneme yapılıyor.
Ben bunun adına “saldım çayıra” modeli diyorum. Ne olacağını kimse kestiremiyor ama bu kadar risk kumar masasında alınmaz.
Hani eski filmlerde vardı ya... Kumarda herşeyini kaybeden aile misali.
Büyük oyunu oynadık ve ne olacağını göreceğiz. Sudan ucuz ülkemiz ama bize henüz bir faydası dokunmadı. Yarın zamlar peş peşe geldiğinde acısını daha çok hissedeceğiz.
Belki de hissetmeyeceğiz. Suda kaynatılan kurbağa misali belki de biz bu krize alıştık. Ya da sanırım yoksulluğu, fakirliği, karanlığı biz istedik.
Kim bilir...
Biz onayladık ve biz bulduk. Yetki isteyene biz yetkiyi verdik ve sonucunu hep beraber yaşıyoruz.
Kolay gelsin.
YORUMLAR (92)
YORUM YAZ
UYARI: Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. (!) işaretine tıklayarak yorumla ilgili şikayetinizi editöre bildirebilirsiniz.
92 Yorum
SON YAZILAR
Durma Noktası
Mustafa Morgil
‘Eski Erdoğan’a haksızlık
İbrahim Kiras
Yeni ekonomik planın en hassas noktası!
Mustafa Karaalioğlu
Ve Cumhurbaşkanı konuştu
Ahmet Taşgetiren
TRT yayınındaki kör noktalar
Akif Beki
Muhalefette popülizm riski
Ali Bayramoğlu
Türkiye büyür, ücretler küçülür -Ücretler büyür, Türkiye küçülür
İsmet Berkan
Ekonomik denemenin matematiği
İbrahim Kahveci
Kurlarda zirve ya da iktidarı uğurlama töreni
Mehmet Ali Verçin
Ekonominin dışında bir şey deneniyor...
Osman Sert
©Copyright 2019
Tüm Hakları Saklıdır
KARAR SON DAKİKA
İLETİŞİM
KÜNYE
KULLANIM ŞARTLARI
GIZLILIK BİLDİRİMİ
VERİ POLİTİKASI
HUKUK AYKIRILIK BİLDİRİMİ
KATEGORİLER
Güncel
Politika
Üçüncü Syfa
Türkiye
Çevre
Eğitim
Dünya
Orta Doğu
Amerika
Avrupa
Asya
Afrika
Ekonomi
Piyasa
Emlak
Otomotiv
Enerji
Sosyal Güvenlik
Şirketler
Spor
Futbol
Basketbol
Voleybol
Atletizm
Motor Sporları
Diğer
Hayat
Diziler
Magazin
Sağlık
Kültür Sanat
Eğlence
Teknoloji
Mobil
İnternet
Sosyal Medya
Yazılım
Bilim
Karar TV
Gündem
Dizi
Sinema
Komik
İlginç
Teknoloji
Spor
Foto Galeri
Hayat
Capsler
Spor
Teknoloji
Kültür ve Sanat
Gündem
Ekonomi
Görüşler
Yazarlar
SERVİSLER
Hava Durumu
Namaz Vakitleri
Puan Tablosu
Dolar Kaç TL
Şehir Haberleri
Ramazan İmsakiyesi
Google Play Uygulamamız
Apple Store Uygulamamız
Dünyadan en son haberler, Türkiye'den son dakika gelişmeleri, günün öne çıkan gündem haberleri, dünya ekonomi piyasalarından flaş haberler, en yeni spor haberleri ve magazin dünyasından son olaylar Karar.com’da