Son yazımı 26 Ekim günü yazmıştım. “Hangi Banka Ne Veriyor? Ne Alıyor?” başlıklı yazıda bankaların Ocak-Haziran 2016 döneminde mevduata verdikleri faiz ile krediden aldıkları faiz gelirini karşılaştırmıştım.
25 Ekim’de ise “Mevduata Az Verenler Krediye Çok Faiz İstiyorlar” başlıklı haber analizinde, bankaların kredi-mevduat faiz makasını nasıl açtıklarını işlemiştik. 2003 yılında mevduata verilen faiz ile, krediden alınan faiz farkının yüzde 40’lar seviyesinde olduğunu, ancak 2009 sonrası bankaların faiz makasını yüzde 90-100’lere çıkardığını görmüştük.
İşte ekonomide asıl sorunun faiz oranı değil, bu faiz makası olduğunu yeniden verilerle ortaya sermiştik. Beni takip eden okuyucularım bilirler; faizde iki önemli soruna sürekli eğiliyorum: 1-Faizin oranı değil, faizin ta kendisi sorundur. Türkiye ekonomisinde finansman modeli nerede ise tamamen faize bağlandı. Faiz piyasasının büyüklüğü 2003 yılında yüzde 14’lerdeyken, artık pazar öyle hızlı büyüdü ki faiz pazarının büyüklüğü bugün yüzde 76’ları bile geçti.
2- Faiz konusunda diğer büyük sorun ise yine faiz oranı değil, faiz makasıdır. Yani aracının komisyon oranıdır. Mesela yüzde 80 mevduat faizi karşısında yüzde 120 kredi faizine karşılık, yüzde 5 mevduat faizine yüzde 12 kredi faizi ekonomi için daha büyük felakettir.
Keşke bu iki konuya faiz oranına değinildiği kadar bakılsa. Keşke faizin oranına kilitlenip, asıl büyük sorun saklanmasa. Keşke...keşke... keşke...
***
Bugün kaldığım yerden devam edeceğim. Ocak-Haziran 2016 itibari ile banka bazında bazı ek bilgiler vererek konuya eğileceğim.
Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Hüseyin Aydın (aynı zamanda Ziraat bankası Genel müdürü) İTO’da reel sektör temsilcileri ile toplantının ardından “yanlış yapanın dişini sökeriz” dedi. Güzel bir beyanat...
Şimdi kamu bankalarına biraz detaylı eğilelim. Kamu bankalarının mevduata verdikleri faiz ortalama %2,8. Buna karşılık krediden aldıkları faiz ortalama %5,0. Yani kamu bankalarında faiz makası %78,6.
Banka bazında bakalım:
1-) Ziraat Bankası: Mevduata %2,4 verirken, krediden %5,1 alıyor. Makas oranı %104,1
2-) Halk Bankası: Mevduata %3,0 verirken, krediden %4,8 alıyor. Makas oranı %60,0
3- Vakıflar Bankası: Mevduata %3,1 verirken, krediden %5,1 alıyor. Makas oranı %64,3
Neden kamu bankalarını detaylı işledim. Kaynak maliyeti açısından kamu bankalarının özellikleri var. Mesela kamu tasarrufu büyük oranda (nerede ise tamamı) Ziraat Bankasında sıfır veya çok düşük faizle tutuluyor. Bu nedenle bankanın kaynak maliyeti düşük. Kaynak maliyeti çok düşük olan ve ülkenin en büyük bankası olarak piyasada yönlendirici gücü olan bir bankanın sektör ortalamasında kredi vermesi nasıl karşılanabilir?
Ziraat Bankasında 201.790 milyon lira mevduat görülüyor, buna karşılık 209.486 milyon lira kredi verilmiş. Banka, ilk 6 ayda mevduata 4.873 milyon lira (%2,4) faiz öderken, krediden (%4,9) 10.325 milyon lira faiz almış.
Bankacılık sektörünün mevduat faiz oranı %2,6 iken, kredi faiz getirisi %4,9 görülüyor. Kısaca Ziraat Bankası ucuz kaynağa rağmen, kredilerde faiz getirisi olarak piyasa ile aynı değerde pazarda yer almış. Oysa Halk Bankası daha yüksek mevduat maliyetine (%3,0) rağmen, daha düşük oranda (%4,8) kredi vermiş. Vakıflar Bankası ise kamu bankaları içinde en yüksek mevduat maliyetine (%3,1) rağmen faiz makasını yüzde 64,3’de tutarak yüzde 87,4 olan bankacılık sektörünün çok altında kalmış.
Şimdi diyeceksiniz ki, kamu bankaları her yerde şube açıyor, çok fazla personel barındırıyor ve personele çok gider yapıyor. Bakalım:
Ocak-Haziran 2016: Bankacılık sektörü 11 milyar 192 milyon lira personel gideri gerçekleştirmiş. En fazla personel 25 bin 457 kişi ile Ziraat Bankasında. Ama en fazla personel gideri 1 milyar 774 lira ile İş Bankasında. İş Bankasında aylık personel maliyeti 11.875 lira iken, Ziraat Bankasında aylık personel maliyeti 8.179 lira. Hatta 19 bin 937 kişinin çalıştığı Garanti Bankası bile 1 milyar 388 milyon lira ile Ziraat Bankasından daha fazla personel gideri harcamış. Ziraat Bankası 25.457 personele 6 ayda 1 milyar 249 milyon lira harcayarak bankacılık sektöründe personel harcamasında 3. sırada yer almış.
Hem mevduat kaynak maliyeti ucuz, hem personel başına ve personel toplamında gideri daha düşük olmasına rağmen Ziraat Bankası (ki Bankalar Birliği Başkanlığı da burada) faiz makasında (104,1) sektör ortalamasının (%87,4) bile çok üzerinde yer alıyor.
Bankaları işlemeye devam edeceğiz...
YORUMLAR (6)
YORUM YAZ
UYARI: Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. (!) işaretine tıklayarak yorumla ilgili şikayetinizi editöre bildirebilirsiniz.
6 Yorum
SON YAZILAR
‘Eski Erdoğan’a haksızlık
İbrahim Kiras
Yeni ekonomik planın en hassas noktası!
Mustafa Karaalioğlu
Ve Cumhurbaşkanı konuştu
Ahmet Taşgetiren
TRT yayınındaki kör noktalar
Akif Beki
Muhalefette popülizm riski
Ali Bayramoğlu
Türkiye büyür, ücretler küçülür -Ücretler büyür, Türkiye küçülür
İsmet Berkan
Ekonomik denemenin matematiği
İbrahim Kahveci
Kurlarda zirve ya da iktidarı uğurlama töreni
Mehmet Ali Verçin
Ekonominin dışında bir şey deneniyor...
Osman Sert
Dil tutulması
Osman Çakmakçı
©Copyright 2019
Tüm Hakları Saklıdır
KARAR SON DAKİKA
İLETİŞİM
KÜNYE
KULLANIM ŞARTLARI
GIZLILIK BİLDİRİMİ
VERİ POLİTİKASI
HUKUK AYKIRILIK BİLDİRİMİ
KATEGORİLER
Güncel
Politika
Üçüncü Syfa
Türkiye
Çevre
Eğitim
Dünya
Orta Doğu
Amerika
Avrupa
Asya
Afrika
Ekonomi
Piyasa
Emlak
Otomotiv
Enerji
Sosyal Güvenlik
Şirketler
Spor
Futbol
Basketbol
Voleybol
Atletizm
Motor Sporları
Diğer
Hayat
Diziler
Magazin
Sağlık
Kültür Sanat
Eğlence
Teknoloji
Mobil
İnternet
Sosyal Medya
Yazılım
Bilim
Karar TV
Gündem
Dizi
Sinema
Komik
İlginç
Teknoloji
Spor
Foto Galeri
Hayat
Capsler
Spor
Teknoloji
Kültür ve Sanat
Gündem
Ekonomi
Görüşler
Yazarlar
SERVİSLER
Hava Durumu
Namaz Vakitleri
Puan Tablosu
Dolar Kaç TL
Şehir Haberleri
Ramazan İmsakiyesi
Google Play Uygulamamız
Apple Store Uygulamamız
Dünyadan en son haberler, Türkiye'den son dakika gelişmeleri, günün öne çıkan gündem haberleri, dünya ekonomi piyasalarından flaş haberler, en yeni spor haberleri ve magazin dünyasından son olaylar Karar.com’da