Şikago, Türkiye-NATO ilişkilerinin geleceği açısından oldukça önemli sayılabilecek bir “gebelik” sürecine işaret eden zirve olarak şimdiden tarihe geçti desek, herhalde abartmış olmayız. Nitekim Şikago öncesi ve sonrası yaşanan gelişmeler, bir takım açıklamalar ve devam etmekte olan psikolojik operasyon bu hususta oldukça önemli mesaj ve sinyaller veriyor. Tabi ki anlayana, anlamak isteyene…
Açıkçası, alanda çok da başarılı operasyonlar yürütemeyen NATO, Türkiye konusunda oldukça mahir. Bunun temelinde de, Türkiye’nin NATO ya da daha yerinde bir ifadeyle ABD açısından sahip olduğu “müstesna” önem yatıyor! Son 60 yıllık “ortak tarihimiz”, buna şahitlik ediyor. Son örneklerden birisi de Malatya-Kürecik bağlamında devam etmekte olup, bizzat Obama tarafından deşifre edilmiş bir skandal olarak iç siyaseti meşgul ediyor.
Dönemsel gelişmelere bağlı olarak Türkiye yıldızının parlatıldığı ya da zayıflatıldığı ittifak ilişkilerinde, NATO’nun Ankara üzerinde doğrudan ya da dolaylı araçlarla gerçekleştirdiği bu operasyonlar, ne yazık ki “milli” ve “bağımsız” bir dış politika konusunda içeride ve dışarıda bir çok eleştiriye, endişeye ve güven sorununa yol açmakta.
DİKKAT! Yazıları eposta olarak al
Nitekim NATO etkisinin Türkiye üzerinde fazlasıyla hissedildiği dönemler, üçüncü ülkelerin (Ağırlıklı olarak da İslam dünyası buna dahildir. Hatta buna son dönemde Türk dünyasından bazı ülkelerin de dahil olduğu gözlemlenmektedir.) genelde Türkiye’den uzaklaştığı, buna karşılık Türk-Batı ilişkilerinde farklı bir süreç yaşanmaya başlandığı dönemlerde ise, Türkiye ve diğer ülkeler arasında çok daha farklı işbirliği süreçlerinin önünün açıldığı görülmektedir, D-8 örneğinde görüldüğü üzere.
Dolayısıyla NATO’nun Türk dış politikası üzerindeki “ipotek” etkisi ve Ankara ile ilgili “olumlu-olumsuz” “algı-imaj” boyutundaki belirleyici özelliği göz ardı edilmemelidir. Bu bağlamda Şikago Zirvesi’nde ortaya çıkan tablo, Türkiye’nin üçüncü ülkelerle olan ilişkisini derinden etkileyebilecek ve Türk dış politikası açısından Batı ile olan ilişkilerde “yarı bağımlılık” algısını kuvvetlendirecek türden bir görüntü olarak karşımıza çıkmaktadır.
Nitekim, gerçeğin bu olmadığına yönelik sarf edilen kamufle rolü üstlenmiş bir takım “süslü” ve “anlamsız” kelimelerin de farklı seyreden bu algıyı durdurmaya ya da değiştirmeye yönelik girişimlerde kifayetsiz kaldığı dikkatlerden kaçmamaktadır.
NATO’nun artan maliyetler ve algı boyutu itibarıyla içine düştüğü durum, Örgüt içinde Türkiye’yi, Ankara’ya rağmen ön plana çıkartma ve sahaya sürme girişimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir diğer ifadeyle, 11 Eylül sonrası itibarıyla ABD önderliğindeki NATO’nun gerçekleştirdiği operasyonların maliyetler ve algı boyutunda bumerang etkisi yaşatan sonuçları, bu bloğu farklı bir strateji arayışına itmiş görünmektedir.
Burada operasyonların artan maliyetleri, küresel krizin Batılı ülkeler ve kamuoyunda yol açtığı derin tesirler ve anti Amerikancılık ya da Batı karşıtlığı kadar, Türkiye’nin Türk-İslam dünyasında yükselen profiline bir darbe vurma girişimi olarak da dikkate alınması gereken bir arka plan niyeti olarak değerlendirilmelidir.
Türkiye’nin, ABD’den ya da NATO’dan boşalan alanda, bunların “danışmanları” ve “yöntemleri” ile gerçekleştireceği operasyonlar, bu ülkenin bölgedeki geçmişine ve tarihsel misyonuna vurulacak en büyük darbelerden biri olacaktır. Dolayısıyla Batı, NATO üzerinden bir taşla bir kaç kuş vurmanın peşindedir. Bu konuda da kararlı ve “kurnaz” bir avcı gibi davranma eğilimi içerisine girmiştir.
Bu bağlamda Türkiye’ye bu zirvede “10 General Yıldızı verilmesi”, bundan sonraki süreçte “bizden birinin” önümüzdeki süreçte “NATO Genel Sekreteri” olacağının da en güçlü sinyallerinden birini oluşturmaktadır. Nitekim, NATO’nun düşünce kuruluşu Atlantik Konseyi tarafından R. Nicholas Burns başkanlığındaki bir heyetçe hazırlanan “Anchoring the Alliance” başlıklı raporun 8. ve 9. sayfalarında yer alan Türkiye başlığı, oldukça “çarpıcı” öneriler içermektedir.
Buna göre, Türk dış politikasını ve Türkiye’nin mevcut statüsünü içeride ve dışarıda değiştirmeyi hedeflediği anlaşılan raporda Türkiye’nin Soğuk Savaş döneminde NATO’nun güney kanadını başarıyla savunmasına rağmen, şimdiye kadar bu ittifakın lider kadrosunda yer almadığının ve herhangi bir Türkün NATO Genel Sekreteri görevine getirilmediğinin itiraf edilmesi ve yine, Türkiye’nin demokratikleşme reformlarını devam ettirmesi, İsrail ile ilişkilerini düzeltmesi, etnik ve diğer problemleri çözmesi durumunda, önümüzdeki 10 yıl içerisinde bir Türk NATO Genel Sekreteri tayin edilebileceği hususu oldukça önemlidir.
Türkiye’ye verilen gaza ve söz konusu “makam”ın diyetine bir de bu açıdan bakmakta fayda var! Pek tabi ki görmek, anlamak ve ona göre hareket etmek isteyenler açısından…
Doç. Dr. Mehmet Seyfettin EROL
araştırmacı yazar
Özgeçmişyazarı tanımak ister misiniz?
Arşivyazarın diğer tüm makaleleri
Mesajyazarla iletişim kurmak için
Yayım tarihi 28 Mayıs 2012 TNN tarafından
Dış Politika, Prof. Dr. M. Seyfettin Erol olarak sınıflandırılmış
Yorum Gönderin Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak.
Yorum
İsim
E-posta
İnternet sitesi
Δ
{{#message}}{{{message}}}{{/message}}{{^message}}Gönderiminiz başarısız oldu. Sunucu, {{status_text}} ({{status_code}} kodu) ile yanıt verdi. Bu mesajı iyileştirmek için lütfen bu form işlemcisinin geliştiricisiyle iletişime geçin. Daha Fazla Bilgi{{/message}}
{{#message}}{{{message}}}{{/message}}{{^message}}Gönderiminizin başarılı olduğu görünüyor. Sunucu TAMAM yanıtı göndermiş olsa da gönderim işlenmemiş olabilir. Bu mesajı iyileştirmek için lütfen bu form işlemcisinin geliştiricisiyle iletişime geçin. Daha Fazla Bilgi{{/message}}
Gönderiliyor…
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
Yazı dolaşımı
Previous post
‘Dünyanın Yeni Kaplanı Türkiye’
Next post
Hz. Muhammed Türk Müdür?(*)
Bu Haftanın Konuları
Kıbrıs
Bodrum
İsmail Gaspıralı
5 Aralık 1934 Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin AB AB Dışı ABD Abdülkadir Çapanoğlu Afganistan Ahmet K. Aytar Ali Eralp Ali İhsan HASIRCIOĞLU Almanya Amerika Arjantin Arnavutluk Asya ve Pasifik Atakan Kartaltepe Avrupa Avustralya Avusturya Ayhan Kılıç Ayla Çokbudak Azer Hasret Azerbaycan Bahattin Ayhan Bahreyn Balkanlar Bangladeş Bedri Baykam Belarus Belçika Bilim Bosna-Hersek Brezilya Bülent ESİNOĞLU Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Cezayir Çin Cumhuriyet Tarihi Danimarka Dış Politika Doç. Dr. Shurubu Kayhan Doğu Asya ve Pasifik Doğu Avrupa Doğu Perinçek Dr. Ahmet Güler Dr. Mustafa Ataç Dr. Noyan Umruk Dünya Dünya Tarihi Ebru Oğuzhan Yeter Ekonomi Emin Eğri Endonezya English Erdem Akyüz Erdil Ünsal Eren Talha Altun Ermenistan Estonya Ferruh Demirmen Fevzi Moray Finlandiya Fransa Gülay Karaoğlu Güney Afrika Güney Asya Güney Kafkasya Güney Kore Gürcistan Haberler Habip Hamza Erdem Halil Karaman Haluk Dural Harut Sassounian Hilal Ay Hindistan Hırvatistan Hollanda Hümeyra TURAN Hüseyin Mümtaz İç Politika İngiltere Irak İran İrlanda İskoçya İspanya İsrail İsveç İsviçre İtalya İzlanda Japonya Kanada Katar Kazakistan Kenan Mutlu Gürses Kenya Kerem Özakman Kırgızistan Kolombiya Kosova Kültür/Sanat Kuveyt Kuzey Kore Kuzey Makedonya Libya Limunet Emrahlı Litvanya Lübnan M. Fevzi Küçükkahveci Macaristan Malta Mehmet Boz Mehti Saraç Meksika Metin Atamer Mısır Moldova Naci Kaptan Nazım Peker Necdet Buluz Newsletter Norveç Ömer Sağlam Oraj Poyraz Orhan Afacan Orta Asya Orta Doğu ve Afrika Osmanlı Tarihi Özbekistan Pakistan Politika Polonya Portekiz Prof. Dr. A. Yalçınkaya Prof. Dr. Anıl Çeçen Prof. Dr. Ata Atun Prof. Dr. Hakkı Keskin Prof. Dr. İbrahim Ortaş Prof. Dr. M. Seyfettin Erol Prof. Dr. Mehmet Ali KÖRPINAR Prof. Dr. Rıdvan Karluk Prof. Dr. Süleyman Çelik Prof. Tolga Yarman Refhan İrtem Refik Mor Remzi Uysal Reyhan Dikmen Rıfat Serdaroğlu Romanya Roza Kurban Rusya Sefa Yürükel Selen Atasoy Senegal Serendip Altındal Sırbistan Slovakya Slovenya Somali Spor Sudan Suriye Suudi Arabistan Tacikistan Tamer Uysal Taner Ertunç Temel Sağıroğlu Tünay Süer Tuncay Erciyes Tunus Türk Tarihi Türkiye Türkmenistan Ukrayna Ümran Ünlü Ürdün Uruguay Venezuella Video Yasemen Karakoyunlu Yazarlar Yemen Yeni Zelanda Yunanistan Yurdagül ATUN Zahide Uçar Zekeriya Tümer { Bölgeler }