Mantolama, hem yeni bina hem de eski binaların enerji verimliliği performansını artırmak için uygulanmaktadır. Mantolama binaların enerji verimliliğini artırmasının yanı sıra uygulanmış oldukları yüzeyleri dış etkenlerden koruması nedeni ile yapı ömürlerinin uzamasını da sağlar. Mantolama enerji verimliliği sağlaması nedeni ile ülke ekonomisine de büyük katkılar sağlamaktadır. Aynı zamanda mantolamanın enerji verimliliğine yapmış olduğu katkı, enerji üretimi sonucu ortaya çıkan karbon salımının minimum seviyelere indirgenmesini sağlamaktadır. Bu yönü ile mantolama doğanın korunmasına olumlu yönde katkı vermektedir. Mantolama yazın serin, kışın sıcak bir ortam sağladığı yani yaşam alanını insan sağlığı için standart bir sıcaklıkta tutulmasına büyük katkı sağlamaktadır. Bu yönü ile mantolama insan sağlığına da olumlu yönde katkı sağlamaktadır.
Standartlara uygun olarak yapılan mantolama uygulamasının faydaları aşağıdaki gibidir.
Mantolama; yaz aylarında ısı kazançlarını, kış aylarında da ısı kayıplarını önleyerek enerji tasarrufu sağlar. Mantolama; konforlu ve sağlıklı yaşam alanlarının oluşturulmasına katkı sağlar. Mantolama;
yapı elemanlarını kar, yağmur vb. atmosferik etkilerden koruyarak bina ömrünü uzatır. Mantolama;
cephede oluşacak çatlakları ve hasarları önler. Mantolama; dış duvarlardaki demir donatıları koruyarak korozyon oluşumunu engeller. Mantolama; bina iç yüzeylerinde terleme sonucu oluşan nem ve küf oluşumunu engeller. Mantolama; ısı yalıtımı sağlamasının yanında su yalıtımı da sağlar. Mantolama; yakıt tasarrufu sağladığı için çevrenin korunmasına katkı sağlar.
Mantolama Malzemeleri
Mantolama uygulamasında kullanılacak malzemelerin en önemli özelliği ısı iletim katsayılarının düşük olmasıdır. Isı iletim katsayısı, kullanılan malzemenin ısıyı ne kadar ilettiğini gösterir. İstenilen diğer özellikler ise aşağıdaki gibidir. Mantolama malzemeleri;
Mantolama malzemeleri, su ve nemden etkilenmemelidir. Mantolama malzemelerinin basınç dayanımı yüksek olmalıdır. Mantolama malzemelerinin çekme dayanımı yüksek olmalıdır. Mantolama malzemelerinin buhar difüzyon direnci yüksek olmalıdır. Mantolama malzemelerinin su iticiliği yüksek olmalıdır. Mantolama malzemelerinin sıva tutuculuğu yüksek olmalıdır. Mantolama malzemeleri kolay işlenebilir olmalıdır. Mantolama malzemelerinin boyutsal kararlığı yüksek olmalıdır. Mantolama malzemeleri kokusuz olmalıdır. Mantolama malzemeleri uzun ömürlü olmalıdır. Mantolama malzemeleri ekonomik olmalıdır.
Mantolama yapımında kullanılacak malzemelerin yukarıda sayılan bütün özelliklerin tamamını bünyesinde barındıran yalıtım malzemesi olmadığından, malzeme seçimi mantolama uygulaması yapılacak bina, ortam şartları ve maliyet dikkate alınarak yapılmalıdır.
Mantolama Sisteminin Bileşenleri
Isı Yalıtım Levhaları
Mantolama uygulamalarında kullanılan en yaygın ısı yalıtım levhaları EPS ve Taş yünü ısı yalıtım levhalarıdır.
EPS levhalar, özel üretim teknikleri sayesinde bünyesinde %98 oranında hava barındırmaktadır. Bu özelliği sayesinde en iyi ısı yalıtım performansına sahip malzemedir. Bilindiği gibi durgun hava, en iyi yalıtımı sağlamaktadır. Aynı zamanda ekonomik olması, hafif olması, su ve nemden etkilenmemesi, boyutsal kararlılığı ve süresiz kullanım ömrü olması nedeniyle mantolama uygulamalarında en çok tercih edilen yalıtım levhasıdır.
Mantolama uygulamalarında kullanılan taş yünü levhalar, volkanik kayaçlarda bulunan minerallerin çok yüksek sıcaklıklarda eritilmesi ile elde edilen lifli malzemelerdir. Mantolama uygulamalarında kullanılan taş yünü levhalar ısı yalıtımı, ses yalıtımı ve yangın güvenliği için kullanılmaktadır. Isı iletim kat sayısı düşük olduğu için yüksek ısı yalıtımı sağlar, bünyesindeki açık gözenekler sayesinde de iyi bir ses yalıtım malzemesidir. Fiziksel özellikleri sayesinde yapısında bozulma meydana gelmez, sıcaklık ve nem değişimlerinden etkilenmez.
Mantolama uygulamasında kullanılan ısı yalıtım levha yapıştırıcıları:
Mantolama levhası, yapı dış yüzeyine öncelikle mantolama yapıştırıcıları ile yapıştırılmaktadır. Mantolama yapıştırıcısı solvent içermemeli, organik polimerler ve portland çimentosundan üretilmiş olmalıdır. Alçıpan, betopan, ahşap gibi zeminler üzerine dış cephe mantolama yapılacaksa akrilik ya da poliüretan hammaddeli mantolama köpüğü kullanılmalıdır.
Mantolama uygulamasında kullanılan ısı yalıtım levhaları:
Mantolama malzemelerinin en önemlisi, mantolama levhalarıdır. Mantolama levhaları, ısı yalıtım levhaları standart ve kalitelere uygun olarak seçilmelidir. Mantolama levhalarının kalınlıkları uygulanacak oldukları bölgeye göre standartlarda belirtildiği gibi seçilmelidir.
Mantolama uygulamasında kullanılan mantolama dübeli:
Mantolama dübeli, dübelin uygulanacağı yüzeye ve uygulanacak olan mantolama levhasına göre seçilmelidir. Örneğin beton zeminlerde şişen mantolama dübelleri, tuğlalarda geniş açılan mantolama dübelleri kullanılır. Kaç adet dübel kullanılacağı, cepheye gelen rüzgara, kat ve bina yüksekliğine bağlı olarak belirlenir.
Mantolama uygulamasında kullanılan mantolama sıvası:
Mantolama levhalarının üzerine mantolama sıvası uygulanır. Mantolama sıvası– ısı yalıtım sıvası çeşitli akrilik polimerlerle dayanımı arttırılan, donma ve çözülme gibi hava etkilerine ve suya dayanıklı, su geçirmeyen fakat su buharı geçiren su ile karıştırılarak hazırlanan çimento esaslı sıvadır. Mantolama sıvası üzerine mantolama filesi uygulanıp sonra bir kat daha sıva yapılır.
Mantolama uygulamalarında kullanılan mantolama filesi:
Mantolama-ısı yalıtım donatı filesi sıvada meydana gelebilecek gerilmeler ve darbeler sonucu yapılmış olan mantolama sıvasını korur. Mantolama sıvasının çatlamasını engeller ve mantolama sıvasının mukavemetini artırır. Mantolama filesi, ısı yalıtım filesi 3,5×3,5 veya 4×4 mm gibi farklı gözlere sahip, alkali ortama dayanıklı, cam elyaf tekstilden mamul, alkali takviyeli, min. 160 gr/m² ağırlıkta olması gereken malzemelerdir.
Mantolama Nasıl Yapılır?
Mantolama uygulaması aşağıda yazılı olan sıra ile yapılır:
Mantolama uygulamasına başlamadan önce yüzey hazırlığı yapılmalıdır. Mantolama uygulamasından önce, mantolama uygulaması yapılacak olan yüzey her türlü kir, yağ ve tozdan arındırılmalı, yüzeyin durumuna göre aderans artırıcı malzemeler kullanılarak mantolama levhasının uygulanacağı yüzeyin tutuculuğu arttırılmalıdır.
Mantolama su basman profilinin yerleştirilmesi: Mantolama levhalarının düzgün ve aynı hizada uygulanabilmesi için, levhalarsu basman profillerini yerleştirilerek mantolama işlemine başlanır.
Mantolama ısı yalıtım levhasının mantolama yapılacak olan yüzeye yukarıda bahsedilen çimento ya da poliüretan esaslı mantolama ısı yalıtım levha yapıştırıcıları ile yapıştırılması.
Mantolama ıs yalıtım levhalarına dübellerinin uygulanması: Mantolama ısı yalıtım levha yapıştırıcıları ile mantolama ısı yalıtım levhaların yapıştırıldıktan yaklaşık bir gün sonra, yapıştırıcının kuruduğundan emin olduktan sonra plastik mantolama dübelleriuygulanır. Mantolama dübelinin takılması için önce matkapla delik açılır, ardından dübeller yerleştirilir. Kaç tane mantolama dübeli kullanılacağı, yukarıda bahsedildiği gibi binanın konumu ve yüksekliğine göre belirlenir.
Kenar ve köşe profillerinin uygulanması: Mantolama köşe profilleri, köşeler, dilatasyonlar, denizlik kenarları gibi noktaların düzgün bir şekilde oluşması ve darbelere karşı mukavemet kazanması amacıyla uygulanır.
Uygulama yapılan yüzeye yapıştırılan mantolama ısı yalıtım levhaları üzerine birinci kat mantolama sıvasının ve akabinde mantolama filesinin uygulanması. İkinci kat sıva işleminin yapılması.
Son kat dekoratif sıva işleminin uygulanması: Fileli sıvauygulaması kuruduktan sonra dekoratif kaplama tabakası uygulanır. Çimento esaslı cephe kaplamaları ve boya son işlem olarak uygulandığından binada yukarıdan aşağıya olacak şekilde mala tatbik edilir.
Astar ve boya uygulamasının yapılması. Bu işle ile birlikte mantolama uygulaması sonlandırılmış olur.
MANTOLAMA FİYATLARI
Mantolama uygulamasında kullanılacak olan malzeme kalitesi ile projeye uygun olarak seçilen malzemenin türü ve kalınlığı fiyatı etkileyen parametreler arasındadır.
Mantolama işçiliği; İşi yapacak firmanın doğru seçilmesi malzemelerin kalitesi kadar önemlidir. Bu yüzden firmaların referansları değerlendirilmelidir.
Mantolama yapılacak olan binanın yüksekliği; binanın yüksekliğinin artması malzeme ve işçilik giderlerini de artırır.
Mantolamanın uygulanacağı yüzeyin girinti çıkıntı oranı; Mantolama yapılacak olan yüzeyin girinti çıkıntı oranına bağlı olarak malzemelerin uygulaması da zorlaşabilmektedir. Söz konusu girinti ve çıkıntıların fazla olması durumu uygulama süresini uzatmaktadır. Bu da işçiliği arttıracağından mantolama fiyatını etkileyen bir unsurdur.
Mantolama yapılacak olan binada bulunan demir korkuluklar; Mantolama yapılacak olan ve genellikle çok eski binalarda bulunan korkuluklar mantolama uygulaması sırasında sorun teşkil eder. Demir korkulukları sökmeden uygulama yapmak sağlıklı olmayacağından bu korkulukların sökülmesi ve uygulama sonrası tekrar takılması gerekir. Bu durum mantolama fiyatını etkileyen bir unsurdur.
İÇTEN MANTOLAMA NEDİR
Mantolama ile ısı yalıtımı yapılmak istenen projede eğer dış cepheden müdahale edilemiyorsa, binanın iç cephesinden mantolama yapılır. Mantolamada bu yöntem zorunda kalmadıkça tercih edilmemelidir. Çünkü mantolama ısı yalıtımının yanı sıra yapıları atmosferik olaylara karşı muhafaza ederek, binanın ömrünün uzamasını sağlar. Ancak içten mantolamada, mantolamanın böyle bir işlevi olmaz. Yalnızca ısı yalıtımı sağlanmış olur. Bu nedenle içten mantolama zorunluluk halleri dışında tercih edilmemelidir.
İçten mantolama uygulanacak yüzeyde öncelikle zemin hazırlığı yapılmalıdır. İçten mantolama yapılacak yüzey temizlenmeli tozdan arındırılmalı ve aderans artırıcı astar kullanılarak yüzeyin tutuculuğu artırılmalıdır. Devamında mantolama ısı yalıtım levhası yüzeye yapıştırılmalı üzerinde birinci kat sıva ardından file son kat sıvası çekilmelidir. En üst katmana saten alçı çekilmeli ve boya uygulaması ile içten mantolama işlemi sonlandırılmalıdır.
Diğer taraftan içten mantolamada alçıpan ile entegre halde olan yani bir yüzeyi mantolama ısı yalıtım levhası diğer yüzeyi alçıpan olan malzemeler de tercih edilebilir. Bu tür malzeme seçildiği takdirde uygulama sırası şöyle olur. İçten mantolama uygulanacak yüzeyde öncelikle zemin hazırlığı yapılmalıdır. İçten mantolama yapılacak yüzey temizlenmeli tozdan arındırılmalı ve aderans artırıcı astar kullanılarak yüzeyin tutuculuğu artırılmalıdır. Devamında bir yüzeyi mantolama ısı yalıtım levhası diğer yüzeyi alçıpan olan malzemenin mantolama ısı yalıtım levhasının olduğu taraf uygulama yüzeyine yapıştırılmalıdır. Dış kısımda kalan alçıpan yüzeylerin birleşim yerlerine olası çatlamaların önüne geçmek için file çekilmelidir. Alçıpan yüzeylerin üzerine alçı çekilmeli ve son aşamada alçı çekilen yüzey boyanarak içten mantolama işlemi sonlandırılmalıdır.