Salvia fruticosa: 1 metreye kadar büyüyebilen çok yıllık bir çalıdır. Yapraklar trifoliattır. Yani üç yaprakçıktan oluşur, loblar derin olduğu için her bir yaprakçık ayrı birer yaprakmış gibi algılanabilir, loblar bitişik de olabilir. Bu yapı karakteristiktir bu yüzden ona geçmişte Salvia triloba deniyordu. “triloba” yani üç loblu. Ama her zaman böyle değildir. Tanı anahtarında yaprak tipi için basit veya üç loblu deniyor. Yani bazen de lobsuzdur yapraklar.
Salvia officinalis: 20-70 cm boyunda, çok yıllık, çalımsı bir bitkidir. Uzun yumurta şeklinden, dar elips şekle kadar değişen yapraklar karşılıklı olup, uzun bir sapla dala bağlanır. Yapraklar dibe doğru daralır, genellikle dipte iki yaprakçık daha bulunur. (Genellikle demek, bulunmayadabilir anlamına geliyor, yani iki yaprakçık var, tek yaprakçık var veya hiç yok.) Yaprak kenarları ince dişli olup her iki yüzü de sık tüylüdür.
Bazı özelliklerini aktardığım iki bitki oldukça benzer, bu yaprakçık/lob tanımları eğer bitkileri aynı anda inceleyemiyorsanız kafa karıştırıcı olabiliyor. O zaman nasıl ayırdedebiliriz? Çok kolay, öncelikle Salvia officinalis’in Türkiye’de doğal yayılışı yok, bahçelerde görebiliriz veya tohumunu, fidesini edinip yetiştirebiliriz. Aynı zamanda Salvia fruticosa da öyle her yerde bitmiyor, onu bahçe ve saksı dışında görebilmek için doğal yayılışı olan bir ilde yaşıyor olmalıyız; Antalya, Aydın, Balıkesir, İzmir, Muğla, Tekirdağ gibi. Aynı zamanda üzerinde elmaya benzetilen mazı/gal oluşumları görüldüğü için “Elma şalbası” diyorlar ona.
Gelelim benim bilmeceme. Bir arkadaşın özenip sevip bir bahçeden yürüttüğü adaçayı çeliği büyür kocaman olur. Bunun bir adaçayı olduğunu bilen ama türünü bilemeyen Yazı Yaban da “bende isterim bir dal” diyerek, yetişkin bitkiden bir çelik alır, yetiştirir, araştırır, bakar, Salvia officinalis olduğuna kanaat eder. Ama kanaatler doğası gereği, yoruma açık her bilgi kırıntısıyla bulanmaya müsaittir. Derken bilmece elden ele.
Ancak hiç mi hiç mazı görmedim üzerlerinde. Sadece bu değil başka özelliklere bakarak da bir kanıya varıyorum elbet, yine de kafa cevaplara değil sorulara ayarlı. En iyisi ne biliyor musunuz? Türkiye’de yetişen tüm adaçayı türlerinin tohumlarını veya çeliklerini bulup, edinip ekmek. Bahçede şimdilik 3 yerli tür, 1 bilmece var, kaldı mı 96 adaçayı türü. Eeee, bir yerden başlamak lazım.
Görsel: Salvia officinalis olduğunu düşündüğüm bitkinin şekil şekil yaprakları.
Bunu paylaş:
Tweet
E-posta
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
İlgili
CategoriesDağarcık DüğümlerTags,Adaçayı Salvia fruticosa Salvia officinalis	
Yazı dolaşımı
Önceki yazıÖnceki yazı bir Dost, bir Gülek Çanı, bir de Kınalı sütleğen
Sonraki yazıSonraki yazı kapanmanın ve açılmanın dünyacası
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 (9) Ekim 2021 (9) Eylül 2021 (7) Ağustos 2021 (11) Temmuz 2021 (10) Haziran 2021 (19) Mayıs 2021 (19) Nisan 2021 (18) Mart 2021 (15) Şubat 2021 (8) Ocak 2021 (13) Aralık 2020 (9) Kasım 2020 (12) Ekim 2020 (9) Eylül 2020 (5) Ağustos 2020 (7) Temmuz 2020 (11) Haziran 2020 (15) Mayıs 2020 (15) Nisan 2020 (14) Mart 2020 (16) Şubat 2020 (9) Ocak 2020 (5) Aralık 2019 (12) Kasım 2019 (12) Ekim 2019 (21) Eylül 2019 (21) Ağustos 2019 (15) Temmuz 2019 (20) Haziran 2019 (29) Mayıs 2019 (33) Nisan 2019 (48) Mart 2019 (31) Şubat 2019 (10) Ocak 2019 (9) Aralık 2018 (15) Kasım 2018 (18)
Kategoriler
Dağarcık
Düğümler
Hudayinabit
Yabanın tohumları
Etiketler
Adaçayı Akdeniz ormanları Antakya Atalık tohum Bayramiç Besin bitkileri Besin bitkisi Boya bitkisi Buhurumeryem Colutea cilicica Cotinus coggygria Cyclamen Doğal boyama Doğal tarım Dünya Ekofil Yayınları Endemik Kantaron Kazdağları Kelebek Keçi Korona Virüs Kuraklık Kültürhane Kızılçam Menekşe Menengiç Orman Orman kesimi Pandemi Pistacia terebinthus Rhus coriaria Salvia officinalis Sumak Süsen Tohum Tohum Şenliği Toplayıcılık Viola Yabani bitkiler Yabanın tohumları Yangın Yerel tohum İklim krizi Şehir
İçerik
ANA SAYFA
YAZI YABAN
KATEGORİLER
Yabanın tohumları
Düğümler
Hudayinabit
Dağarcık
İLETİŞİM
Yazı yaban
Paylaştığım her bilgi kırıntısı amatörlüğe sığınan bir hevesin izleridir. Yanlış, eksik olabilir ama heves bâki. Bu bir bilirkişi olarak değerlendirilmemek arzusudur. Öğrenciyim ve öyle kalmayı diliyorum.