YMM Þefik Þengün Yeniden Deðerlemenin Avantajlarý ve 7326 Sayýlý Yasa Gereði Yapýlacak Yeniden Deðerleme Sonucu Atik’lerin Net Aktif Deðeri Negatif (Eksi) Bakiye’ye Düþecektir. -1 (08.12.2021)
Ana Sayfa
Bize Ulaþýn
Bülten Aboneliði (Ücretsiz)
Eðitimlerimiz
Kitaplarýmýz
Web Tasarým
Amortisman Oranlarý
Agi 2021
Asgari Ücret 2022
Avans Kar Payý Daðýtýmý
Baðýmsýz Denetim
Bað-Kur Rehberi
Basýndan Yazýlar
Beyannamelerini Ýmzalatmak Zorunda Olanlar / Olmayanlar
Beyanname Örnek Formlar
Beyanname Rehberi
Bordro Parametreleri
Cenaze Ödeneði
Damga Vergisi Oranlarý
Defter Tutma Ve Sýnýf Deðiþtirme Hadleri
Demirbaþ ve Amortisman Sýnýrý
Dilekçematik
Dýþ Ticaret Mevzuatý
Doðum Yardýmý
Dönem Sonu Ýþlemleri
E-Beyanname
E-Devlet Sitesi
Eðitim Köþesi
E-Kitaplar
Emzirme Ödeneði
E-Vergi Levhasý
Faaliyet Kodu ve Adý Listesi
Fatura Kesme ve Düzenleme Sýnýrý
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Form ve Dilekçeler
Geçici Vergi
Güncel Mevzuat
Ýnternet Vergi Dairesi
Ýþ Kanunu
Ýþkur Mevzuatý
Ýþsizlik Sigortasý
Kýdem Tazminatý Tavaný
Kosgeb Mevzuatý
Makaleler
Mali Müþavir Olmanýn Þartlarý
Mali Tatil
Mortgage
Muhasebe Ýþ Ýlanlarý
Muhasebe Standartlarý
Muhasebe Uygulamalarý
Muhasebe TV
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi
Özel Haber
Pratik Bilgiler
Programlar
SMMM ve YMM Asgari Ücret Tarifesi
Soru - Cevap
Sosyal Güvenlik Rehberi
SPK Mevzuatý
Stajyerler Köþesi
Tek Düzen Hesap Planý
Vergi Affý
Vergi Daireleri
Vergi Mevzuatý
Vergi Takvimi
Yazarlarýmýz
Yazarlýk Baþvuru Formu
Yýllýk Ücretli Ýzinler
E-bültenimize kayýt olun, yeni yazýlar e-posta adresinize gelsin! Üye olmak için týklayýn.
EDÝTÖRÜN SEÇTÝKLERÝ
Asgari Ücret 2022
Agi 2021
Basýndan Yazýlar
Bordro Parametreleri
Doðum Yardýmý
Erken Emeklilik (Yeni)
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Güncel Mevzuat
Ýþsizlik Maaþý (Yeni)
Ýþten Çýkýþ Kodlarý 2021
Kýdem Tazminatý Tavaný
Pratik Bilgiler
Soru-Cevap
Tek Düzen Hesap Planý
Torba Yasa
Vergi Affý
Yazarlarýmýz
YAZARLARIMIZ
Ufuk Yola
Ýþ Müfettiþi
BÝlirkiþi
ufukyola@gmail.com
Ýþçiye Ýmzalatýlan Boþ Senedin Doðuracaðý Hüküm ve Sonuçlar Nelerdir?
Çalýþma hayatý içerisinde iþverenlerin iþçilerden senet almasý uygulamada sýklýkla karþýlaþýlan bir durumdur. Böyle bir uygulamanýn temelinde iþverenin güçlü taraf olmasý nedeniyle bu tür taleplerini kolay karþýlamasý yatmaktadýr. Peki iþveren niçin böyle bir yola baþvurmaktadýr. Genellikle iþçinin iþveren adýna belirli bir parayý tahsil etmesi, iþyeri aracýný kullanmasý, iþyerine ait ürünleri zilyetliðinde bulundurmasý gibi nedenlere dayalý olarak iþverenler iþçinin zilyetliðine býraktýðý bu tür para ve mala karþýlýk teminat amacýyla çoðunlukla içeriði doldurulmamýþ boþ senet imzalanmasýný talep etmektedirler. Ancak iþ akdinin sona ermesi ile birlikte iþçi tarafýndan imzalanmýþ olan bu tür senetlerin iþverenler tarafýndan içeriði doldurularak borç senedi olarak icraya verildiði bilinmektedir. Temelde dürüstlük kuralýna aykýrýlýk teþkil eden bu tür davranýþlarýn hakkýn kötüye kullanýmý olduðu açýktýr. Ýþ akdinin sona ermesi ile birlikte iþverenlikçe iþleme koyulan bu tür senetlerin geçerli olup, olmayacaðý, geçerli olacaksa hangi þartlarda düzenlenmesi gerektiði konularý yazýmýzýn konusunu oluþturmaktadýr.
ÝÞÇÝYE ÝMZALATILAN SENEDÝN NÝTELÝÐÝ
Ýþ Kanunu ve ikincil mevzuatýnda, iþverenin iþçiye boþ senet imzalatmasýnýn her hangi bir karþýlýðý bulunmamaktadýr. Bu türden senetlerin hangi durumlarda geçerli olduðu ya da iþçiye imzalatýlan bu tür senetlerin ne gibi sonuçlar doðuracaðý Yargý kararlarý ile açýklanabilecek bir konudur. Ýþverenlerin özellikle senedin içeriðini düzenlemeksizin iþçiye imzalattýðý ve iþ akdinin sona ermesi ile birlikte içeriðinin doldurularak borç senedi olarak icra takibine verdiði durumlarda, iþçi bu senedin baþlangýçta boþ olarak teminat amaçlý olarak düzenlendiðini ve içeriðinin daha sonra iþverenlikçe doldurulduðunu iþpat etmekle yükümlü olacaktýr. Çünkü ortada iþçi tarafýndan imzalanmýþ bir senet bulunmaktadýr. Ancak her ne kadar hukuk düzeninde yazýlý belgenin aksinin ancak yine yazýlý bir delille ispat edilebileceði düzenlenmiþ olsa da iþ iliþkisinin zayýf tarafýný temsil eden iþçinin bu iddiasýný tanýk beyanlarý dahil her türlü delille ispat edebileceði Yargýtay’ca kabul edilmektedir. (1) Dolayýsýyla sonradan içeriði doldurulan senetlerin her türlü delille hatta iþyerinde çalýþan tanýklarýn beyanlarý ile geçersizliði ispat edilebilir.
SENETLERÝN BORÇ SENEDÝ OLUP-OLMADIÐI NASIL TESPÝT EDÝLÝR?
Bu tür senetlerin iþverenliðin iddia ettiði gibi borç senedi olup olmadýðýnýn tespiti konusunda yine Yargýtay bir takým koþullarýn varlýðýný araþtýrmaktadýr. Bunlardan ilki senedin düzenlendiði tarih ile borç iliþkisinin ortaya çýktýðý tarihin tutarlý olmasý gerektiðidir. Nitekim örnek bir kararda; “…Davacý 06.06.2000 tarihinde davalý iþyerinde çalýþmaya baþladýðýný iþe baþladýðý tarihte iþverence boþ bir senet imzalattýrýldýðýný, 02.03.2002 tarihinde iþyerinden ayrýldýktan sonra senedin doldurularak iþleme konulduðunu iddia ederek söz konusu senetten dolayý iþverene borçlu olmadýðýnýn tespitine karar verilmesini istemiþ, davalý, davacýnýn 2001 yýlýnýn ortalarýnda evleneceðini, paraya ihtiyacý olduðunu söylemesi üzerine senedin tanzim edildiðini ancak ödenmediðini, protesto çektiklerini davanýn reddi gerektiðini savunmuþtur. Ýþveren davalý, senedin davacýnýn evleneceðini, paraya ihtiyacý olduðunu beyan etmesi nedeniyle borç para teminine yönelik olarak düzenlendiðini savunmuþ ise dc, davacý 21.07.2000 tarihinde evlenmiþ olup bono ise 06.06.2001 tanzim tarihlidir… Tüm bu sebeplerle dava konusu senetten dolayý davacýnýn davalý iþverene borçlu olmadýðý, senedin karþýlýksýz olarak teminat senedi þeklinde düzenlenmiþ olduðu anlaþýlmaktadýr. Mahkemece davanýn kabul edilmesi gerekirken yazýlý gerekçe ile reddedilmesi hatalýdýr.” Denilmiþtir.(2)
Yine Yargýtay’ca varlýðý araþtýrýlan bir baþka husus ise senedin temeli gerçekten bir borç iliþkisine dayanýyor ise bu hususa iliþkin iþverenliðin yasal olarak tutmak zorunda olduðu ticari defter ve belgelerinde kayýt bulunup bulunmadýðýdýr. Çünkü bu türden bir borç iliþkisine dayanan iþlemlerin bahsi geçen defterlerde gösterilmesi gerekmektedir. Ýþ Mahkemelerinde yapýlan araþtýrma neticesinde bu yönde bir kayda rastlanýlmamasý durumunda senedin teminat senedi olduðu kabul edilmektedir.(3)
SENEDÝN TEMÝNAT AMAÇLI ALINDIÐI KABUL EDÝLÝRSE SONUÇLARI NASIL OLUR?
Öte yandan senedin borç senedi deðil de teminat senedi olarak kabul edilmesi durumunda nasýl sonuç doðuracaðý konusu önem kazanacaktýr. Çünkü yukarýda ifade edildiði üzere, belirli þartlar altýnda senedin borç senedi olmayýp, teminat amaçlý düzenlendiði iþ mahkemelerince kabul edilmektedir. Teminat amaçlý düzenlenen senedin geçerliliði ise iþçinin iþverene verdiði zarar miktarý ile sýnýrlý olmalýdýr. Ayrýca zarara uðradýðýný ileri süren iþveren bu iddiasýný ispatlamak zorundadýr. Yargý kararlarý da bu yöndedir. Örnek bir kararda; “...Ýþçiden teminat olarak alýnan senet sebebiyle iþçinin borcu, iþverene verdiði zarar veya yedindeki nakit miktarý ile sýnýrlýdýr. Zararý ve davacý iþçiden alacaðý olduðunu iþveren ispatlamalýdýr. Teminat niteliðinde alýnan bu senetler iþverenin zararýný veya alacaðýný kanýtlamadýðý sürece geçersiz sayýlmalýdýr.” Denilmiþtir. (4)
SONUÇ
Ýþçinin iþe baþlama sürecinde imzaladýðý boþ senetler, iþ akdinin sona ermesi ile birlikte iþverence içeriði doldurularak iþçinin karþýsýna çýkarýlmaktadýr. Üstelik iþçi imzaladýðý bu tür senetlerin kaynaðýnýn borç iliþkisi olmadýðýný, teminat amaçlý olduðunu ispat etmekle yükümlü olacaktýr. Ancak iþçi iddiasýný tanýk dahil her türlü delille ispatlayabilir. Ayrýca Ýþ Mahkemeleri de senedin borç senedi olarak kabul edilebilmesi için bir takým þartlarýn varlýðýný aramaktadýr. Senedin teminat amaçlý alýndýðý durumlarda iþçinin borcu, iþverene verdiði zarar miktarý ile sýnýrlýdýr. Teminat niteliðinde alýnan senetlerin geçerliliði iþverenin zararýný kanýtlamasýna baðlýdýr. Her ne kadar iþ iliþkisinin zayýf tarafý olan iþçinin iþverenin baskýsý nedeni ile bu tür senetleri imzalamasý kolay olsa da boþ senedi imzalarken arkasýna teminat senedi olduðu yönünde kayýt düþmesi durumunda ileride çýkacak uyuþmazlýklarda kendisini hukuken koruma altýna almýþ olacaktýr.
KAYNAKÇA
Yargýtay 9. HD. 2012/22338 E. 2014/22396 K. 30.06.2014 T.
Yargýtay 9. HD. 2007/36276 E. 2009/1590 K. 05.02.2009 T.
Yargýtay 7. HD. 2013/26246 E. 2014/6459 K. 20.03.2014 T.
Yargýtay 9. HD. 2010/48459 E. 2013/7493 K. 04.03.2012T.
11.03.2020
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayýnlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayýnlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayýnlayanlar hakkýnda yasal iþlem yapýlacaktýr.)
DÖNEM SONU MUHASEBE ÝÞLEMLERÝ KÝTABI
(Örnekleriyle Uygulamalý Öðrenmek Ýstiyorsanýz Kaynak Kitap!)
Asgari Ücret 2022 - Asgari Ücret Ne Kadar?
Asgari Geçim Ýndirimi 2021 - AGÝ Ne Kadar?
Facebook
Twitter
Linkedin
Google+
Whatsapp
E-posta
Yazdýr
GÜNDEM
Yapýlandýrmada Ýlk Taksidi Ödeyemeyenlere Bir Hak Daha Var
DÖNEM SONU MUHASEBE ÝÞLEMLERÝ KÝTABI
Yeniden Deðerlemenin Avantajlarý ve 7326 Sayýlý Yasa Gereði Yapýlacak Yeniden Deðerleme Sonucu Atik’lerin Net Aktif Deðeri Negatif (Eksi) Bakiye’ye Düþecektir. -1
Ödenmeyen Faturalara Ait Gecikme Cezalarýnýn Muhasebeleþtirilmesi
2022 Yýlýnda Tutulacak Defterler ve Sýnýf Deðiþtirme Hadleri
Kýdem Tazminatý Tavanýnýn Yýllar Ýçindeki Deðiþimi
Mükelleflerin Bilgisi Dýþýnda Vergi Dairesinden Gelen E-Tebligat
Sermaye Tamamlama Fonlarýnýn Kurumlar Vergisi Açýsýndan Deðerlendirilmesi
MuhasebeTR; 2005 yýlýndan günümüze seçkin yazar kadrosu ile A’dan - Z’ye muhasebeye iliþkin içeriklerin paylaþýldýðý Türkiye'nin bir numaralý muhasebe sitesi.