Karadeniz-Hazar stepleri veya diğer ismiyle Pontus stepleri, Moldova, Kuzey Kafkasya, Güney Ukrayna, Güney Rusya ve Kazakistan'ın kuzeybatısının küçük bir bölümünü kapsayan, Avrasya steplerinin bir parçası olan geniş bir bozkır arazisidir. Palearktik bölgenin de bir parçası olan bozkırlar, ılıman çayır, savan ve çalılık biyomlarını içerir.
Alan, klasik antik çağdaki Kimmerya, İskitya ve Sarmatya'ya tekabül eder. Bozkır binlerce yıl boyunca, birçoğu Avrupa ile Batı ve Güney Asya’yı işgal etmiş pek çok atlı göçebe kabile tarafından kullanılmıştır.
Biyocoğrafyada Ponto-Hazar bölgesi terimi, bu bozkırlarda yaşayan bitki ve hayvanlar ile Karadeniz, Hazar Denizi ve Azak Denizi'nde yaşayan hayvanları sınıflandırırken kullanılmaktadır. Genetik araştırmalar bu bölgeyi atların ilk defa evcilleştirildiği en muhtemel yer olarak tanımlar.[1]
Hint-Avrupa halklarının dilleri ve kökenleri üzerine yürütülmüş araştırmalar sonucunda oluşturulmuş Kurgan hipotezi adı verilen bir teoriye göre, Pontik-Hazar bozkırları Proto-Hint-Avrupa dilinin anavatanıdır.[2][3][4][5]
İçindekiler
1 Coğrafya ve ekoloji
2 Tarih öncesi kültürler
3 Tarihsel halklar ve milletler
4 Ayrıca bakınız
5 Kaynakça
6 Dış bağlantılar
Coğrafya ve ekoloji[değiştir | kaynağı değiştir]
Tulipa suaveolens, baharda steplerdeki en tipik çiçeklerden biridir.
Pontus bozkırları Avrupa'da 994.000 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Alan, kuzeydoğu Bulgaristan ve güneydoğu Romanya'da bulunan Dobruca'dan, Güney Moldova, Ukrayna, Rusya ve Kuzeybatı Kazakistan'a uzanır ve Ural Dağları alanın sınırını oluşturur. Bölgeye ekolojik olarak, karışık otlaklar ve ılıman geniş yapraklı ve karma ormanları içeren kuzeyindeki Doğu Avrupa orman-bozkırı bölgesi tarafından sınır çizilmiştir.
Karadeniz ve Hazar Denizi, Mezozoik ve Senozoik dönemde var olmuş ve günümüzün Batı Sibirya Ovası'nı içine almış Paratetis'in bir parçası olan Turgay Denizi'nin kalıntılarıdır.
Tarih öncesi kültürler[değiştir | kaynağı değiştir]
Steplerdeki Yamna kültürü
Lineer Çömlekçilik kültürü 5500–4500
Cucuteni-Trypillian kültürü 5300–2600
Khvalynsk kültürü 5000-3500 BC
Sredny Stog kültürü 4500–3500
Yamnaya/Kurgan kültürü 3500–2300
Katakomb kültür 3000-2200 M.Ö.
Srubna kültürü 1600–1200
Novocherkassk kültürü 900–650
Tarihsel halklar ve milletler[değiştir | kaynağı değiştir]
Pontus bozkırı, c. 650
Kırım Hanlığı Tatarlarıyla savaşan Zaporojya Kozakları, 19. yüzyıl resmi
Kimmerler: MÖ 12. ve 7. yüzyılları
Daçyalılar: MÖ 11. yüzyıl - MS 3. yüzyıl
İskitler: MÖ 8. - 4. yüzyıllar
Sarmatlar: MÖ 5. yüzyıl - MS 5. yüzyıl
Ostrogotlar: 3.-6. yüzyıllar
Hunlar ve Avarlar: 4. ve 8. yüzyıllar
Bulgarlar (Önogurlar) 4. ve 7. Yüzyıl [6]
Alanlar: 5.-11. yüzyıllar
Avrasya Avarları: 6.-8. yüzyıllar
Göktürkler: 6. ve 8. yüzyıllar
Sabirler: 6. ve 8. yüzyıllar
Hazarlar: 6.-11. yüzyıllar
Peçenekler: 8.-11. Yüzyıllar
Kıpçaklar ve Kumanlar: 11.–13. yüzyıllar
Moğol Altınordu: 13. ve 15. yüzyıllar
Kazaklar, Kalmuklar, Kırım Hanlığı, Volga Tatarları, Nogaylar ve diğer Türki devletler ve kabileler: 15. ve 18. yüzyıllar * Pontik Yunanlar ve Kafkasyalı Rumlar: 15-19. yüzyıllar
Rus İmparatorluğu: 18. – 20. yüzyıllar
Sovyetler Birliği: 20. yüzyıl
Moldova, Kazakistan, Rusya Federasyonu ve Ukrayna: 20. – 21. Yüzyıllar
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
Avrasya stepleri
Kurgan hipotezi
Haplogrup R1a (Y-DNA)
Proto-Hint-Avrupalılar
Yamnaya kültürü
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
^ "Mystery Of Horse Domestication Solved?". sciencedaily.com. 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2018.
^ David W. Anthony (26 Temmuz 2010). The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World. Princeton University Press. ISBN 9781400831104.
^ Haak, Wolfgang; Lazaridis, Iosif; Patterson, Nick; Rohland, Nadin; Mallick, Swapan; Llamas, Bastien; Brandt, Guido; Nordenfelt, Susanne; Harney, Eadaoin; Stewardson, Kristin; Fu, Qiaomei; Mittnik, Alissa; Bánffy, Eszter; Economou, Christos; Francken, Michael; Friederich, Susanne; Pena, Rafael Garrido; Hallgren, Fredrik; Khartanovich, Valery; Khokhlov, Aleksandr; Kunst, Michael; Kuznetsov, Pavel; Meller, Harald; Mochalov, Oleg; Moiseyev, Vayacheslav; Nicklisch, Nicole; Pichler, Sandra L.; Risch, Roberto; Guerra, Manuel A. Rojo; Roth, Christina; Szécsényi-Nagy, Anna; Wahl, Joachim; Meyer, Matthias; Krause, Johannes; Brown, Dorcas; Anthony, David; Cooper, Alan; Alt, Kurt Werner; Reich, David (10 Şubat 2015). "Massive migration from the steppe is a source for Indo-European languages in Europe". bioRxiv. s. 013433. arXiv:1502.02783 $2. doi:10.1101/013433. 24 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2018 – biorxiv.org vasıtasıyla.
^ "Population genomics of Bronze Age Eurasia, Allentoft et al, 2015". 30 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2019.
^ Mathieson, Iain; Lazaridis, Iosif; Rohland, Nadin; Mallick, Swapan; Llamas, Bastien; Pickrell, Joseph; Meller, Harald; Guerra, Manuel A. Rojo; Krause, Johannes; Anthony, David; Brown, Dorcas; Fox, Carles Lalueza; Cooper, Alan; Alt, Kurt W.; Haak, Wolfgang; Patterson, Nick; Reich, David (14 Mart 2015). "Eight thousand years of natural selection in Europe". bioRxiv. s. 016477. doi:10.1101/016477. 28 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2018 – biorxiv.org vasıtasıyla.
^ "Archived copy". 24 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2013.
Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]
Google maps: Pontic-Caspian steppe21 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Otorite kontrolü
NKC: ge981218
VIAF: 315162276
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Karadeniz-Hazar_stepleri&oldid=25856024" sayfasından alınmıştır
Kategori:
İskitya
İran'daki göçebeler
Avrasya'daki göçebeler
Orta Asya doğa tarihi
Doğu Avrupa florası
Kuzey Kafkasya
Rusya'daki otlaklar
Avrasya stepleri
Gizli kategoriler:
Sayısal olmayan formatnum bağımsız değişkenlerine sahip sayfalar
Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Sayfa en son 17.35, 23 Temmuz 2021 tarihinde değiştirildi.
Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.