Kenan Evren, 12 Eylül için, 1983’de kaleme aldığı anılarında; ‘12 Eylül harekatının başarılı olmaması demek, bir iç savaş sonucu Türkiye’nin parçalanması demekti’ demiş.1
Bunları söyleyen Kenan Evren, darbeyi yerleştirip anayasal düzene bağlayınca, ilk işi Türkiye’yi parçalanmaya götürecek bir çalışma başlatmak oldu.
Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etütler Başkanlığı’na bir yazanak (rapor) hazırlattı. Başkan olarak Tümgeneral Mahmut Boğuşlu’nun imzaladığı yazanakta şunlar söyleniyordu: “Türkiyemiz bugün tek merkezden idare edilebilme imkanlarını yitirme sınırına gelmiştir… Her il merkezi; yasama, yürütme ve yargı yetkileriyle donatarak, 67 il merkezimizde millet meclisleri kurulmalıdır… Yunanlılar eski Osmanlı vatandaşlarıdır, Yunanistan ile de bir federasyon kurulmalıdır”.2
Tekçi (üniter) devlet yapısını federasyonculuğa dönüştürmek isteyen darbeciler, yönetime el koyarken, ülkenin ‘kan gölüne’ döndüğünü söylediler. 1980 öncesinde, Türkiye’yi kan gölüne döndürdüğü doğruydu ama Türkiye’yi ‘kan gölüne çevirenler’ darbecilerin ilişkide olduğu emperyalist merkezlerdi.
12 Eylül’le gerçek darbe, Türkiye’nin ekonomisine, siyasetine, aydınlarına ve anlamını Atatürkçülükte bulan ulusal bağımsızlık geleneklerine yapıldı.
Darbe’nin başlangıcını, 12 Eylül’den değil, 24 Ocak 1980’den başlatmak yanlış olmaz. 12 Eylül, gerçek darbenin askeri ayağıdır. Askerler, çalışan kesimlerin ve aydınların 24 Ocak Kararları’na tepki gösteremez duruma getirmiştir.
24 OCAK KARARLARININ ÖNEMİ
1979 yılında Başbakan olan Süleyman Demirel, Başbakanlık Müsteşarlığına getirdiği Turgut Özal’a, yeni bir ekonomik istikrar programı hazırlama görevi verdi. Program, IMF’de hazırlanmıştı. Kısa süre içinde devreye sokuldu ve 24 Ocak 1980’de kamuoyuna açıklandı.
Açıklandığı günlerde uygulanamayan izlence (program) darbeciler tarafından eksiksiz uygulandı. Bu izlence; Türkiye’yi tek taraflı olarak yabancı sermayeye açıyor, tarım, ticaret ve sanayide ulusal hedeflerden vazgeçiyor ve günlük kur uygulamasına geçilerek Türk lirasındaki değer yitimi sürekli hale getiriyordu. Milli kambiyo rejimi bırakılıyor, dışalım serbest kılınıyor, kotalar kaldırılıyor ve kamu yatırımları kısılıyordu. KİT’lerin özelleştirileceği, temel ürünlerde destek fiyatlarının kaldırılacağı, ücret artışlarının düşük tutulacağı, tarım ürünlerindeki taban fiyatlarının sınırlanacağı açıklanıyordu.3
24 Ocak Kararları ancak 12 Eylül gibi, bir diktatörlükle uygulanabilirdi. Emek örgütleri başta olmak üzere mesleki kuruluşlar, dernekler ve partiler kapatıldı, yüz binlerce insan gözaltına alındı, binlercesi tutuklandı hemen tümüne işkence yapıldı. 50 kişi idam edildi. ABD başta olmak üzere Avrupa Birliği’nin ‘demokratik!’ desteği altında beş kişilik Milli Güvenlik Konseyi’nin her kararı yasa sayıldı.
12 Eylül’ün hedefi, Cumhuriyet’le kurulan devlet yapısını ve bu yapıya biçim veren yönetim anlayışını, ortadan kaldırarak ulus devlet yapılanması dağıtmaktı. ‘Terörü önleme’ adıyla ileri sürülen yapay gerekçe, terörden bıkan halkı kandırmaya yönelikti. Terörü yaratıp yaygınlaştıran emperyalizm, şimdi yönetime getirdiği askerlere ‘terörü önletecekti’!!.
Yani, ulusal güçler üzerinde yaygın ve şiddetli yeni bir terör dalgası başlatacaktı.
Amerikan Silahlı Kuvvetleri, yayın organı U.S. Armed Forces, Haziran 1980 sayısında şunları yazıyordu: “Türkiye’deki gelişmeler, öyle bir noktaya gelmiştir ki Türk Silahlı Kuvvetleri’nin müdahalesinden başka bir çıkış yolu görülmemektedir.4
ABD Türkiye sorumlusu Paul Henze, 11 Eylül gecesi, yani darbeden bir gün önce, dünyadaki önemli gelişmelerin anında bildirildiği The White House Station adlı birim tarafından arandı ve kendisine Türkiye’de beklenen darbenin o gece yapılacağı bildirildi.5 Bir gün sonra ABD Dışişleri Bakanı Muskie, Başkan Carter’a, “herhangi bir kaygıya gerek olmadığını, Türkiye’de müdahale yapması gerekenlerin müdahale ettiğini” haber verdi.6
12 EYLÜL ve AYDIN KIRIMI
Darbeciler, ulusal değerlerin yaşatılmasında öncülük edecek aydınları benzeri az görülen bir şiddetle ezildi. Ülkeyi ve ulusu sevmek, onun için bir şeyler yapmaya çalışmak, bağımsızlıktan yana olmak, örgütlenip halka öncülük etmek, en ağır suç olarak görüldü. Sonuçta ortada, ulusal hakları savunan, ülke sorunlarına duyarlı insan kalmadı. Çıkarcılar, işbirlikçiler ve vatan satıcılar, köşe başlarına yerleştiler. Türkiye, Cumhuriyet tarihinin en karanlık ve en sahipsiz dönemine girdi.
Çok sayıda aydın, 12 Eylül döneminde yaşamını yitirdi, pek çoğu bedensel ya da tinsel olarak sakat kaldı. Türkiye, yalnızca aydınlarını değil, geleceğini de yitirdi. Bağımsızlıktan yana olan bilim adamları, yazarlar, gazeteciler sürekli olarak tehdit altındaydılar. Aydınlar azalıyor, toplumsal değerler yıpranıyor ve herşeyden önemlisi, ülkenin temel dayanağı orduyla aydınlar arasında köklü bir yabancılaşma yaşanıyordu. 1960’da ‘ordu-millet elele’ diyerek eyleme geçen genç aydınlar, artık çok ayrı şeyler söylüyor, ülke eğitimsiz ve duyarsız insanların yaşadığı bir yer oluyordu.
12 Eylül uygulamalarıyla 650 bin kişi gözaltına alındı ve bunların hemen hepsine işkence yapıldı. İşkenceler, yalnızca konuşturmak, bilgi sağlamak amacıyla değil, kişilikleri ezmek, direnme gücünü yok etmek için yapılıyordu. 1 milyon 683 bin kişi fişlendi, fişlenenler kamusal alanlar başta olmak üzere birçok haktan yoksun kılındı. Açılan 21 bin davada 230 bin kişi yargılandı, 7 bin kişinin idamı istendi, 517 kişiye idam cezası verildi, 259 idam dosyası Meclis’e gönderildi. Devrimci ve ülkücüleri iden 50 kişi idam edildi.7
Halkevleri, mühendis ve tabip odaları, sendikalar başta olmak üzere çalışanlara ait tüm kitle örgütleri kapatıldı; yöneticileri tutuklandı. 98 bin 404 kişi “örgüt üyesi olmak”, 71 bin kişi örgüt yönetmek suçlarından yargılandı. 23 bin 677 dernek kapatıldı. 388 bin kişiye pasaport verilmedi, 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu için işten atıldı. 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı, 30 bin kişi mülteci olarak yurt dışına kaçtı. 300 kişi kuşkulu biçimde öldü, 171 kişinin sorgu sırasında “işkenceden öldüğü” belgelendi. 43 kişi “intihar” etti.8
Öğretmen örgütlenmesinde görev alan, önder konumdaki 5 bin 854 öğretmenin işine birkaç ay içinde son verildi. Üniversitelerde 120 profesör ve doçent, Adalet Bakanlığı’ndan 47 hakim atıldı. 400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi ve bunlara 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi. 300 gazeteci saldırıya uğradı, üçü silahla öldürüldü. Zararlı görülen gazeteler, toplam 300 gün yayın yapamadı. 39 ton kitap ve dergi imha edildi. 937 film sakıncalı bulunduğu için yasaklandı.9
Cumhuriyet’in biçim verdiği okullar ve üniversiteler, geleneksel yurtsever çizgisinden uzaklaştırılırken, eğitim açık ve yoğun biçimde dinselleştirildi. Kenan Evren, “imam-hatip okullarında iyi eğitim veriliyor. O çocuklardan zarar gelmez. Türkiye laikliği dinsizlik olarak anlamış, yanlış tatbikatlar yapmıştır. 1930’lardaki laiklik anlayışını yanlış olarak görüyorum” diyordu.10
DARBEYE AVRUPA BİRLİĞİ DESTEĞİ
12 Eylül Darbesi’yle yalnızca Amerikalılar ilgilenmedi. Başta Almanya olmak üzere Avrupa Topluluğu (Avrupa Birliği’nin o zamanki adı) ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) içindeki gelişmiş ülkelerin tümü, Türkiye’deki gelişmelerle yakından ilgileniyordu. Birleştikleri nokta, yönetim yapısının değiştirilmesi ve Türkiye’nin küresel sermayenin kullanımına açılmasıydı. Batı başkentlerinde, ‘Türkiye’nin çok tehlikeli bir yere doğru, hızlı adımlarla’ gittiği konuşuluyor, ‘gidişi durduracak kesin çözümlerin gerektiğinden’ söz ediliyordu. Avrupa’nın kararlı ‘demokratları’, konu Türkiye olduğunda darbe destekleyen ‘demokratlar’ haline gelmişti.11
Türkiye’nin Bonn Büyükelçisi olan Vahit Halefoğlu, o günlerdeki siyasi yaklaşımlar konusunda şöyle söyler: “Türkiye’deki olaylar o kadar çığrından çıkmıştı ki, Almanya’daki insanlar dahi bunun bir müdahale ile halledilmesinin doğru olacağına inanıyordu… Türkiye’yi düştüğü badireden kurtarmanın, Batılıların yararına bir hareket olacağına karar verdiler. OECD içinde bir konsorsiyum kurarak, Türkiye’ye her yıl 1 milyar dolardan fazla bir yardım yapma kararı aldılar. Yardım işini yürütmek için de Almanya’yı görevlendirdiler…”12
Dönemin Almanya Başbakanı Helmut Schmidt, darbenin üzerinden henüz 48 saat bile geçmeden bir açıklama yapıyor, “Türkiye artık dipsiz kuyu değil”13 diyerek duyduğu mutluluğu dile getiriyordu.
Schmidt’in açıklamasından bir gün sonra, 15 Eylül’de Avrupa Topluluğu, Türkiye ile ‘normal ilişkilerin sürdürüleceği’ni açıklıyor, aynı gün Frankfurter Allgemeine Zeitung, Bonn’un Türkiye’ye açık destek vereceğini birinci sayfadan duyuruyordu. Gazetede yer alan haber-yorumda; ‘Almanya’nın tutumunun her durumda Türkiye’nin iç işlerine etki yapacağı’ söyleniyor, ‘yapılacak mali yardım ödemeleri, generalleri güçlendirecektir’ deniyordu.14 Almanya’nın en etkili gazetelerinden Die Zeit’in başyazarlığını yapan Theo Sommer, ‘Boğaziçi’nde reform şansına yatırım yapıyoruz’ diyor, açıksözlü bu yaklaşımıyla, 12 Eylül’ün ekonomiye dayanan ana hedefinin ne olduğunu, belki de en iyi anlatan Batılı oluyordu.15
Almanya, 12 Eylül’ün sıkı biçimde uygulamaya soktuğu 24 Ocak Kararları’nı, büyük bir dikkatle izledi, uygulamaları yönlendirdi. Turgut Özal sık sık Almanya’ya gidiyor, Alman hükümetiyle “garantisiz ticari borçlar, kredi ertelemesi ve yeni ödeme kuralları” ve AB üyeliği gibi konularda görüşmeler yapıyordu. Turgut Özal, 1988 yılında verdiği AB başvuru dilekçesine eklediği kitapçıkta şu anlama gelen sözler söylüyordu: “Bizi Türk sanarak dışlıyorsanız, bilin ki Türk denecek bir yanımız yoktur. Uygarlık adına neyimiz varsa hepsini Yunanlılardan aldık. Bizim kültürümüz Yunan kültürüdür… Biz, başımızda Türk olmayan yöneticiler bulunmasını yadırgayan bir toplum değiliz. Örneğin, ben Kürt kökenliyim”.16
SON VE KESİN KURTULUŞ
12 Eylül’le başlayan ekonomik uygulamalar, ulusal pazarı küresel sermayenin kullanımına tümüyle açan süreci başlattı. Silahla kazanılan ve tarihin her döneminde her ülkede gerektiğinde silahla korunan ulusal haklar, küreselleşme ya da serbest piyasa ekonomisi adına ve hemen hiçbir sınır konmadan yabancılara devredildi.
Türkiye, Osmanlı’nın son döneminde olduğu gibi bir açık pazar, bir yarı-sömürge durumuna getirildi. Temelinde Kurtuluş Savaşı bulunan ulusal bağımsızlık, savaşsız ve çatışmasız bir biçimde yitirildi.
Türkiye, silah gücüyle değil, ekonomi ve siyaset yoluyla egemenlik altına alınarak, silahlı işgalin yapacağı hemen tüm işler, işbirlikçiler aracılığıyla ‘barış içinde’ gerçekleştirildi.
Türkiye, kendi ordusuyla işgal edildi, gizli işgal toplumun her kesimine yayıldı.
DİPNOTLAR
1-“Kenan Evren’in Anıları” Kenan Evren, Milliyet Yay., 1.Cilt, 4.Bas., 1990, sf.19
2-‘Türkiye’nin federasyona dönüştürme fikrinin kısa tarihi’, Belgelerle Türk Tarih Dergisi, Şubat 1997, ak.Mehmet Birol Şahin,
blog.milliyet.com.tr
3-Büyük Larousse, Gelişim Yayınları, 19.Cilt, sf.11 827
4- “12 Eylül Saat 04:00” Mehmet Ali Birand, Karacan Yay. 1984, sf.33
5 –“Ülkücü Hareket – I” Hakkı Öznur, Akik, Ankara–1996, sf.267
6- “12 Eylül Saat 04:00” Mehmet Ali Birand, Karacan Yay., 1984, sf.34
7- Darbenin Bilançosu, Cumhuriyet 12.09.2000
8-a.g.g. 12.09.2000
9-a.g.g. 12.09.2000
10-“Haftaya Bakış” Ahmet Taner Kışlalı, Cumhuriyet 03.03.1986
11-“Almanya Bize Yardımcı Oldu” Osman Çutsay, Cumhuriyet 17.09.2000
12-“Almanya Bize Yardımcı Oldu” Osman Çutsay, Cumhuriyet 17.09.2000
13-“Darbeye Sosyal Demokrat Destek” Osman Çutsay, Cumhuriyet 20.09.2000
14- a.g.g. 20.09.2000
15 –“Darbeye Sosyal Demokrat Destek” Osman Çutsay, Cumhuriyet 20.09.2000
16-a.g.d. 1 Mart 2007 ve
https://m.takvim.com.tr/yazarlar/cetingulec/2010/04/17/ozaldan_tartisma_yaratacak_sozler
Etiketler:
12 Eylül
Önceki Haber
Devlet Başkanı’na korona tepkisi: Katil
Sonraki Haber
Cüneyt Çakır’ın 25. derbisi
Yorumlar
Ad
E-posta
Yorum
Yorum Gönder
Yorumlar (2)
Teşekkürler Sevgili Ali.
2 yıl önce Cevapla 0
Ali KURT
Sevgili Metin Aydoğan’ı burada görmek sevindirici. Yazarımızın değerli, bilgi dolu ve belgelerle de desteklenen yazılarının daha çok insanlara ulaşması gerekir, bu sitemiz de bunu sağlayacaktır. Diğer,fazla bilinmeyen değerli yazarlarımızı da burada görmek isteriz.
2 yıl önce Cevapla 0
İlgili Haberler
Kurşuna dizdirecek yazılar
15 Haziran 2020 00:19
Çin’in ipek yolu
11 Haziran 2020 03:10
Dünya Çevre Günü ve bozulan doğal denge
07 Haziran 2020 03:41
Araplarda Türk karşıtlığı ve Suudiler
03 Haziran 2020 17:27
Yabancılara banka satmak
27 Mayıs 2020 17:15
Avrupa güç durumda
23 Mayıs 2020 16:58
19 Mayıs 1919: Özgürlüğün şafağı
19 Mayıs 2020 09:57
15 Mayıs 1919 İzmir
15 Mayıs 2020 16:26
Çöpüne kadar satmak
11 Mayıs 2020 18:10
Köşe Yazıları
Mitingler, gösteri ve yürüyüşler
Yavuz Alogan 28 Kasım 2021 10:25
Atlantik-Avrasya mücadelesinin değişen deniz ve kara dinamikleri
Cem Gürdeniz 28 Kasım 2021 09:06
Millet İttifakı'nın gizli cumhurbaşkanı adayı
Gürbüz Evren 27 Kasım 2021 18:58
Bir hayalim var: Devlet yönetme puanı
Bilin Neyaptı 26 Kasım 2021 21:20
Ejderha ile ayı, tehditkar kartala karşı safları sıklaştırıyor
Hüseyin Vodinalı 26 Kasım 2021 15:28
Olağanüstü hâl
Yavuz Alogan 26 Kasım 2021 10:47
Tüm Yazarlar >>>
En çok okunanlar
1
Kılıçdaroğlu ve Akşener’in ‘takdir ettiği’ TESEV’ci isim...
28 Kasım 2021 01:38
2
John Bolton ateşle oynuyor: NATO topyekun saldırıya geçmeli
27 Kasım 2021 22:45
3
Atlantik-Avrasya mücadelesinin değişen deniz ve kara dinamikleri
28 Kasım 2021 09:06
4
CHP'li başkan istifa edip MHP'ye katıldı
28 Kasım 2021 02:17
5
Sergen Yalçın'dan Nur Çebi ile görüşme
28 Kasım 2021 14:22
6
Abdullah Gül sahneye mi çıkıyor? Davutoğlu'ndan dikkat...
27 Kasım 2021 23:29
7
Mitingler, gösteri ve yürüyüşler
28 Kasım 2021 10:25
8
DW Türkçe’den hadsiz ‘Çerkes’ belgeseli: Türkiye’yi asimilasyoncu...
28 Kasım 2021 16:00
9
Türk doktorlar mucizeyi başardı
28 Kasım 2021 11:23
10
Çok tartışılacak… Sahte fatura düzenlemesine son dakikada...
28 Kasım 2021 11:59
Sosyal Medya
Facebook
Twitter
Instagram
Linkedin
Telegram
Youtube
Önerilen Haberler
Gündem
Metroda dehşet saçan saldırgan annesini bile rehin almış!
28 Kasım 2021 18:03
Valilik uyardı: Sabahın ilk saatlerinden itibaren...
28 Kasım 2021 15:03
Meteoroloji'den fırtına uyarısı
28 Kasım 2021 12:39
Mert Günok'tan kötü haber
28 Kasım 2021 00:24
Tunus'un ardından ikinci ihracatın adresi belli oldu......
27 Kasım 2021 19:19
Rastgele Haber
Gündem
Sabah’ın FETÖ ile suçladığı Yargıtay üyesi FETÖ’cülerin...
18 Eylül 2019 16:45
Yargıtay üyeliğine atanan Ahmet Turan Oral hakkındaki 'FETÖ'yü terör örgütü kabul...
Gündem
Müyesser Yıldız’dan yeni mesaj: Ayaklarıma kelepçe vurularak...
17 Haziran 2020 16:07
Sincan Cezaevi'nde tutuklu bulunan Odatv Ankara Haber Müdürü Müyesser Yıldız'dan...
Gündem
İYİ Parti’de deprem! HDP ve Soros diyerek istifa etti
17 Şubat 2020 11:14
İYİ Parti Balıkesir Milletvekili İsmail Ok, partisinden istifa ettiğini açıkladı....
Gündem
Polis bariyerini aşan kalabalık Ayasofya'ya doğru koştu
24 Temmuz 2020 09:04
Ayasofya'ya kontrollü giriş için kurulan kontrol noktasını aşan insanların camiye...
Gündem
Yemeksepeti deposundaki istismarı ortaya çıkaran kurye...
18 Ağustos 2020 22:23
Yemeksepeti’nin sahibi olduğu Banabi deposunda, 14 yaşında bir çocuğun istismar...
Gündem
UNESCO mirasına dökülen molozlar kaldırılıyor
19 Mayıs 2020 14:23
Diyarbakır'daki UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde bulanan Hevsel Bahçeleri'ne...
Ekonomi
Mangal sezonu bitti, tavuk fiyatları ucuzladı
12 Ekim 2019 15:15
Türkiye'nin toplam beyaz et ihracatının yüzde 50’sinin yapıldığı Irak'a ihracatın...
Ekonomi
Bakan açıkladı: Ücretsiz izne çıkarılanlara 3 ay maaş desteği
12 Nisan 2020 15:01
Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak, 'Kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan veya...
Spor
TFF Başkanı Özdemir: Maçların yüzde 30 kapasiteyle oynanmasını...
21 Ekim 2020 20:18
Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı Nihat Özdemir, "Maalesef şu ana kadar beIN Sports...
Spor
41. İstanbul Maratonu’nda rekor!
03 Kasım 2019 11:23
'İstanbul senin, durma koş' sloganıyla koşulan Vodafone 41. İstanbul Maratonu'na...
Veryansintv.com, Türkiye’nin bağımsız haber/yorum sitesidir. Türkiye’den yana taraftır. Aynı zamanda vatansever yazar, yorumcu ve uzmanların özgürce yazacağı bir fikir meydanıdır. Veryansintv.com, internet gazeteciliğini saran çarpıtma haber anlayışına, “tık” avcılığına ve tuzak başlıklara karşıdır. Gerçeğin ve özgünlüğün peşindedir. Veryansintv.com ile vatanseverlerin sesi daha gür çıkacak!
Sosyal Medya
App Store 'dan indirin
Google Play 'den indirin
AppGallery 'den indirin
Copyright © 2020 VeryansınTV.com
Künye
Bu web portali sizlere daha iyi hizmet sunulabilmesi için çerezleri kullanılmaktadır. Çerez ayarlarını değiştirmeniz durumunda sitenin bazı özelliklerinin işlevselliğini kaybedebileceğini dikkate alınız.