Rakîp Osmanlıca yazılışı: Râkib : رقيب Raḳіbe: Kadın rakip, birbirine rakip olan kadınlardan her biri. Eski devre ait sözlüklerde kelime anlamları “ gözetlemek, kontrol etmek; beklemek, intizar etmek” şeklinde tarif edilir. Rakib, kendi menfaatine çalışan, başkalarının çıkarlarına mani olan kişi manasında da gelir. Arapça kökenli rakîb kelimesi, Arapçadaki rakb (rukūb, rekābet) kökünden türemiştir. Bu nedenle rakibe, rekabet, murakabe, sözcükleri ile aynı kökten gelmektedir. Rakibe, sözcüğü rakib, sözcüğünün –müennesi- dişilidir. Sözlük anlamı ile: Kadın rakip, birbirine rakip olan kadınlardan her biri manasındadır. Divan şiirinde rakîb, âşık ile sevgilisi için rekabet eden kötü kişidir. Aşığın, sevgilisinden kıskandığı ve aşığın en nefret ettiği kişi veya kişilerdir. Bu nedenle divan şiirinde rakip; aşığın sevgilisini aşığın elinden alan, almaya çalışan aşığın mücadele etmek zorunda kaldığı kişi olmaktadır. Bu nedenle rakip divan şairlerinin gözünde haset, hasud ( hased eden ) , aşığın sevgilisine ulaşmasına mani olan, âşık ile sevgili arasına giren, düşman, âşıklara engel olan, nefret edilen, ağyar olarak da görülen kişidir. ( bkz AĞYAR NEDİR( DİVAN ŞİİRİNDE RAKİP) Rakip, hasud veya ağyar; gayr- bayri, yâd, yâdlar, yâd eller, rakip, imansız, rakib -i kâfir, başkaları, olarak da tabir edilir. Aşık ile sevgili arasına giren her şey zaten rakip ve ağyardır. Rakib sözcüğü doğal olarak sevgili, ağyar, sevgilinin yolu gibi sözcüklerle birlikte kullanılır. Rakib, sözcüğü divan şiirinde en sık geçen kelimelerden biridir. Rakib, sevgilinin etrafından uzaklaşmayan, aşığın sevgiliye ulaşmasına engel olan, sevgili ile zaman geçiren, sevgili ile yiyip içen ve aşığ yaklaştırmayan kişidir. Rakip, kıskanç, dedikoducu, hased, fitne çıkaran, aşığı döven, aşığa söven, aşığın dişli rakibidir. [1] Rakip ile âşık sürekli bir mücadele içindedir. Bu nedenle âşık, rakipleri ile sürekli savaş ve kavga içindedir. Rakip, sevgilinin yollarını kesmiştir ve aşığı sevgilinin semtine yaklaştırmaz. “Ağyar, sevgilinin mahallesinin bekçileri ve ya köpekleridir. Aşığı asla içeri bırakmazlar. Âşık; ağyarı ve rakibi domuz, akrep, zağ , seğ, diye niteler. Bazen şeytan ve dev bazen de kâfir, gammaz, iftiracı, eğri, yavuz, nâdân, olarak niteler.” [2]Hatta ona diken, bela, mekes, kara yüzlü, bed çehreli vs. sıfatlarını da yakıştırır . Kara şebah, mekes, ebr-i siyeh, siyeh-rû, bed-çihre, nâ-pâk, - Kâfir-bî-din, binâ-yı kâfiri, hâr, peykân, belâ, gammaz, bühtancı, nâ-mevzûn ve düşmana benzetir.[3]( BKZ Divan Şiirinde Sevgili Aşık Rakip Tasavvuru ve Beyitlerle Örnekleri ) Rakîb o çeşm-i gazâlâne yârün ardıncaHemân ol it gibidür kim şikârun ardınca Şeyhülislam YahyaRakip, divan şairleri tarafından, sevgilinin kapısını gözleyen niğehbân (bakıcı, gözetici, bekçi) , habis ( alçak, soysuz, kötü) , nemime- sâz ( münafık, dedikodu yapan münafık), yılan, eşek, zırdeli , it, kelp, seg, kafir, vb olarak da düşünülür. Kısaca, râkib, âşık için en nefret edilen ve tüm kötü şeylere benzetilen bir varlıktır.İt rakîbi niçe bir baglayasın har yirine Öldür ey gâzî demidür anı kâfer yirine Hamdullah HamdiRakib, kötü,
...(içeriği görsel olarak formatlanmış ve tam metin olarak okumak için üye olunuz)
Şahamettin KuzucularAdmin / Erkek / 20.01.2016
Paylaştıklarım
ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI (3)
DİL BİLGİSİ (83)
DÜNYA EDEBİYATI (2)
EDEBİYAT (1905)
ETKİNLİKLER (26)
GELENEKSEL SANATLAR (75)
GÜZEL SANATLAR (110)
HABER – DUYURU – ETKİNLİK (5)
KİTAP DÜKKANI (2)
SANAT GALERİSİ (1)
ŞİİRİSTAN (22)
ŞİİRLER (76)
TARTIŞMA (11)
TÜRKÜLER (5)
YAZILAR (83)
Hakkımda
Şahamettin KUZUCULAR 1961’de Sivas’ta doğmuş, ilk, orta ve liseyi burada tamamlamıştır. Yükseköğrenimimi Ankara DTCF 1985 yılında tamamlayan yazar 1987 yılında Bilecik ve İzmir’de askerlik hizmetini yaptıktan sonra öğretmenliğe başlamış; Kars, Sivas ve Hatay’da Edebiyat Öğretmenliği görevinde bulunmuştur.
Sivas’taki öğretmenlik yaparken “ Eşref Bey Hikâyesi Üzerinde Mukayeseli Bir Araştırma “ adlı tezi ile yüksek lisansını yapan yazar; 2007 ve 2008 yılları arasında Özleşim şiir veznini, Özleşim şiir sistemini ve Özleşim şiir sanatı anlayışını geliştirir. Böylece bir şiirde aruz ve hece ölçüsünü de birleştirebilen; Türk şiirinde farklı bir şiir vezni geliştirebilen ilk şair olma unvanını elde etmiştir.
2009 yılından itibaren Edebiyat ve Sanat Akademisini oluşturan yazar, ülkemizin en ciddi Edebiyat, Geleneksel Türk Sanatları ve Güzel sanatlar kaynak sitesini meydana getirmeyi başarmıştır. Kısa adı Edebiyat ve Sanat Akademisi.com olan bu kaynak ve paylaşım sitesi alanında Google’ının otorite kabul ettiği sitelerin başındadır.
Edebiiayt ve Sanat Akadisi.com ( Esa ‘da ) Divan, halk ve son dönem Türk Edebiyatı ve şiir sanatına dair binlerce makalesi olan yazarın divan şairleri, halk ozanları ve günümüz edipleri hakkında çok sayıda biyografi de hazırlamıştır. Bunların dışında şiir sanatı, edebiyat, edebiyat terimleri mazmunları, edebi bilgiler konusunda yüzlerce inceleme ve makalesi bulunmaktadır.
“Özleşim” Kitabı 2008 de, “Dörtyol, Hatay Çukurova Tarihi ve Türkmenleri” adlı kitabı 2012 yılında basılmış, II. Baskısı 2018 yılında “Çukurova Gavurdağı Tarihi ve Türkmenleri “ adıyla yeniden yayımlanmıştır. “ Eşref Bey İl Zühre Han ( Metin- Tenkit- İnceleme) ” 2018, Akıl Fikir Yayınları kanalıyla basılmıştır. “Alaçıktan Gökdelene” adlı romanı ise Akademisyen yayınları tarafından 2018 yılında gün yüzü görmüştür.
2107 yılında Batman Valiliği ve Edebiyat Sanat Akademisi tarafından düzenlen kardeşlik konulu şiir yarışmasının kitabı olan” Kardeşlik Şiirleri “ antolojisini hazırlamış, Edebiyat ve Sanat Akademisinin Dörtyol’da ilk kurşun konulu şiir yarışmasının antolojisi olan “İlk Kurşun “adlı seçkiler kitabı 2018 yılında Akademisyen Yayınları tarafından basılmıştır.
2017 yılında kurulan ve halen Edebiyat Sanat ve Sanatçıları Derneği’nin başkanı olan şair, çok sayıda şiir organizasyonları ve etkinlikleri de gerçekleştirmiş olup, yurt içinde ve Azerbaycan’da davet edildiği sempozyumlar da bildiriler de sunmuştur.
Azerbaycan Milli İlimler Akademisi ile İki Devlet Tek Millet konulu bir dizi etkinlik için protokol imzalayan şair, İki Devlet Tek Millet konulu bir dizi etkinliğin koordinatörü durumundadır.
Halen Hatay Dörtyol’da yaşayan şairin basıma hazır çok sayıda kitabı bulunmaktadır. Edebiyat Ve Sanat Akademisi. Com’un sahibi olan yazar ülkenin önde gelen yazılım firması Team AŞ ile işbirliği içine girmiş, ESA’nın edebiyat camiasında etkinliğini arttıracak önemli bir adım daha atmıştır.