Yeni kurulan Osmanlı 6. Ordusu'nun Komutanlığı'na atanarak 5 Aralık'ta Bağdat'a varan Mareşal Colmar Freiherr von der Goltz Paşa'nın emriyle Irak ve Havalisi Komutanı Miralay (Albay) 'Sakallı' Nurettin Bey'in birlikleri 27 Aralık'ta Kut'u kuşattı. İngilizler Kut'u kurtarmak için General Aylmer komutasındaki kolorduyla hücuma geçti ancak, 6 Ocak 1916 tarihli Şeyh Saad Muharebesi'nde 4.000 askerini kaybederek geri çekildi. Bu muharebede 9. Kolordu Komutanı Miralay 'Sakallı' Nurettin Bey görevinden alındı ve yerine Enver Paşa'nın kendisinden bir yaş küçük olan amcası Mirliva Halil Paşa (Kut) getirildi.
İngiliz Ordusu, 13 Ocak 1916 tarihli Vadi Muharebesi'nde 1.600, 21 Ocak Hannah Muharebesi'nde 2.700 askeri kaybederek geri püskürtüldü. İngilizler mart başında tekrar taarruza geçti. 8 Mart 1916'da Sabis mevkiinde Miralay Ali İhsan Bey komutasındaki 13. Kolordu'ya hücum ettilerse de 3.500 asker kaybederek geri çekildiler. Bu yenilgiden dolayı General Aylmer azledilerek yerine General Gorringe getirildi.
Kut'ül Amare zaferinin önemi
Kût (kef ile) veya 1939’dan evvelki ismiyle Kûtülamâre, Irak’ta Dicle kenarında 375 bin nüfuslu bir şehir. Herkes onu, I. Cihan Harbinde İngilizlerle Türkler arasında cereyan eden muharebelerden tanır. Irak cephesindeki bu muharebeler, Çanakkale ile beraber Cihan Harbi’nde Türk tarafının yüz akı sayılır. Her ikisinde de güçlü düşmana karşı emsalsiz bir muvaffakiyet elde edilmiştir.
28 Nisan 1916’da General Townshend (1861-1924) kumandasındaki 13 bin kişilik İngiliz ve Hind askerlerinden müteşekkil tümenin bakiyesi, 143 günlük bir muhasaradan sonra Türklere teslim oldu. 7 ay evvel parlak bir şekilde başlayan Irak seferi, Basra’nın fethiyle ümit vermişti. Gereken destek verilmeden, tecrübeli asker Townshend’den Bağdad’a hücum etmesi istendi.
Bağdad Fatihi olmayı umarken, 888 km. yürüdükten sonra 25 Kasım 1915’de Bağdad’a 2 gün mesafede Selmanpak’da miralay Nureddin Bey kumandasındaki Türk ordusuna yenilip müstahkem kalesi bulunan Kût’a geri çekildi. 2-3 hafta sonra takviye geleceğini umuyordu. Büyük bir hata yaparak, şehirdeki 6000 Arabı dışarı çıkarmadı. Hem bunları beslemek zorunda kaldı; hem de bunlar Türklere casusluk yaptı.
Kût'a tramvayla asker sevkiyatı
İş uzayınca, 6. ordu kumandanı Mareşal Goltz, Nureddin Bey’in yerine Enver Paşa’nın 2 yaş küçük amcası Halil Paşa’yı tayin etti. Kût’u kurtarmak için Aligarbi’de tahkimat yapan General Aylmer üzerine yürüdü. Aylmer önce nisbî üstünlük kazandıysa da, taarruzu 9 Mart’ta Kût’un 10 km yakınında Ali İhsan Bey tarafından püskürtüldü.
Zamanla Kût’ta kıtlık baş gösterdi. Hergün vasati 8 İngiliz ve 28 Hindli ölüyordu. Hindliler, at eti yemeği reddediyordu. Hindistan’daki din adamlarından bunun için cevaz alındı. İngilizler şehri kurtarmak için büyük bir taarruza daha geçtiler. 22 Nisan’da bu da püskürtüldü. Kurtarma ümidi kırıldı. Goltz Paşa tifüsten öldü, Halil Paşa yerine geçti. Townshend, serbestçe Hindistan’a gitmesine izin verilmesi mukabilinde 1 milyon sterlin teklif etti. Reddedilince, cephaneliği yok ederek 281 subay ve 13 bin askerle teslim oldu. Kendisine hürmetkâr davranıldı. Adı ‘Lüks Esir’e çıktı. İstanbul’a gönderildi. Sonradan kendisine sahip çıkmayan memleketine küskün olarak ömrünü tamamladı.
Böylece Kûtülamâre’de 3 muharebe olmuştur. İngilizlerin kaybı, esirlerle beraber 40 bin; Türklerinki 24 bindir. Amerikan istiklâl harbinde bile 7000 esir veren İngiltere, bu hezimete çok içerledi. Az zaman sonra Bağdad’ı, ardından da Musul’u ele geçirip, kayıpları telafi ettiler. Kût zaferi, bunu bir sene geciktirmekten öte işe yaramadı.
Bu harbin kahramanlarından biri Halil Paşa, Enver Paşa’nın amcası olduğu için; diğer ikisi Nureddin ve Ali İhsan Paşalar ise cumhuriyet devrinde iktidar ile ters düştüğü için yakın tarih hafızasından ustaca silindi. 12 Eylül darbesinden sonra Ankara’da yaptırılan devlet mezarlığına da gömülmeyen yalnız bunlardır.
Binlerce insanın kaybedildiği savaş iyi bir şey değil. Bir savaşın yıldönümünün kutlanması ne kadar doğru, bu bir yana, Türk-İslâm tarihinde dönüm noktası olan çığır açmış nice hâdise ve zafer varken, önce Çanakkale, ardından da bir Kûtülamâre efsanesi inşa edilmesi dikkate değer. Kahramanları, yeni rejime muhalif olduğu için, Kûtülamâre yıllarca pek hatırlanmadı. Gerçi her ikisi de sonu ağır mağlubiyetle biten bir maçın, başındaki iki güzel gol gibidir; skora tesiri yoktur. Hüküm neticeye göre verilir sözü meşhurdur. Buna şaşılmaz, biz bir lokal harbden onlarca bayram, yüzlerce kurtuluş günü çıkarmış bir milletiz.
Neden böyle? Çünki bu ikisi, İttihatçıların yegâne zaferidir. Modernizmin tasavvur inşası böyle oluyor. Dini, hatta mezhebi kendi inşa edip, insanlara doğrusu budur dediği gibi; tarihi de kendisi tayin eder. Zihinlerde inşa edilen Yeni Osmanlı da, 1908 sonrasına aittir. İttihatçıların felâket yıllarını, gençlere ‘Osmanlı’ olarak sunar. Bu devrin okumuş yazmış takımı, itikadına bakılmadan, münevver, din âlimi olarak lanse eder. Böylece öncesi kolayca unutulur, unutturulur.
Müşir İbrahim Edhem Paşa’nın oğlu Sakallı Nureddin Paşa (1873-1932), sert bir askerdi. Irak’ta paşa oldu. Temmuz 1920’de Ankara’ya katıldı. Fakat karakterini bilen M. Kemal Paşa, kendisine aktif vazife vermek istemedi. Merkez kumandanı iken Samsun’daki Rumları iç mıntıkalara sürgün ettiği esnada çocuk, ihtiyar, kadın demeden katliâma uğramasına göz yumdu. Bu, milletlerarası mesele oldu. Yunanlılar, bu sebeple Samsun’u bombaladı. Nureddin Paşa azledildi; M. Kemal sayesinde muhakemeden kurtuldu. Sonradan Kürtlerin de iç kısımlara göçürülmesini müdafaa edecektir. Batı cephesinde, kendisinden kıdemsiz İsmet Bey’in maiyetinde vazife kabul etti. İzmir’e girdi. Bazı kaynaklarda İzmir’i ateşe verdiği yazar. I. ordu kumandanı olarak bulunduğu İzmit’te, Sultan Vahîdeddin’in maarif ve dahiliye vekili gazeteci Ali Kemal Bey’i, sivil giydirdiği askerlere linç ettirdi; padişaha da aynısını yapacağını söyledi. Ayağına ip takılarak yerlerde sürüklenen cesed, Lozan’a giden İsmet Paşa’nın göreceği şekilde yol kenarına kurulan bir darağacına asılarak teşhir edildi. Mustafa Kemal Paşa, İstanbul’da bir fedainin vursa kahraman olacağı bir insanı, vuruşma veya mahkeme kararı olmaksızın öldürmeyi cinayet olarak vasıflandırıp kınadı. M. Kemal’e gazi ve müşirlik unvanı verilmesine içerleyen Nureddin Paşa iyice muhalefet kanadına geçti. 1924’de Bursa’dan müstakil milletvekili seçildi. Asker olduğu gerekçesiyle seçim iptal edildi. İstifa edip, tekrar seçildi. Anayasa ve insan haklarına aykırılık cihetinden şapka kanununa muhalefet etti. Bu sebeple antikemalist kesimler tarafından kahraman olarak alkışlanır. Nutuk’ta da kendisine sayfalarca ağır ithamlarda bulunulur, ‘zaferin şerefine en az iştirake hakkı olanlardan biri’ diye anılır.
Halil Kut (1882-1957), Enver Paşa’yı İttihatçıların arasına sokan adamdır. Sultan Hamid’i tevkife memur idi. Askerî tecrübesi çete takibinden ibaretken Libya’da bulundu. Yeğeni harbiye nazırı olunca, İran içine harekâta memur edildi. Irak’taki muvaffakiyeti üzerine paşa oldu. Bakü’yü işgal etti. İttihatçı olduğu için tutuklanacakken, kaçıp Ankara hareketine katıldı. Rusya ile Ankara arasında aracılık yaptı. Sonra kendisinden şüphelenilince, Almanya’ya kaçtı. Zaferden sonra memlekete dönüp köşesine çekildi. Politikaya karışmadı.
Ali İhsan Sâbis (1882-1957), Sultan Hamid’i tahttan indiren Hareket Ordusu zâbitlerindendi. Çanakkale, Kafkasya’da bulundu. Irak’ta paşalığa terfi etti. İttihatçı olduğu için Malta’ya sürüldü. Kaçıp Ankara hareketine katıldı. I. batı cephesi kumandanı oldu. Cephe kumandanı İsmet Bey ile anlaşmadı; azledilip tekaüde sevkolundu. M. Kemal’e muhalif oldu. Nazileri öven yazılar yazdı. 1947’de devlet adamlarına yazdığı imzasız mektuplar sebebiyle 15 seneye mahkûm oldu. 1954’te DP’den milletvekili seçildi. Hatıraları, Nutuk’un antitezi gibidir.
En Çok Aranan Osmanlıca Kelimeler
kut'ül amare
ruhban
münib
lev
şegaf
tercüman-ı beliğ
inantab
ram olmak
terceme
tercüme
En Son Aranan Osmanlıca Kelimeler
kut'ül amare
Mezheb-İ bâtıl
teşmir
Mecma-i aleyh
mübalagalı
sathen
teşmir-i said
tal'at-efruz
Hadiye
mahv u
En Son Aranan Türkçe Kelimeler
hubub
Güzel
NEVAL
limmi
Si
amilik
Ters
Ikisi
geceler
Israk
© 2015 - 2021 Tüm Hakları Sakıldır © EURODMC | luggat.com
×
İletişim Formu
İsim:
E-posta:
Mesajınız:
Gönder
Tüm alanlara bilgi girişi zorunludur.
×
Reklam Talep Formu
İsim:
E-posta:
Telefon:
Mesajınız:
Gönder
Tüm alanlara bilgi girişi zorunludur.
×
Kullanım Şartları
Lütfen sitemizi kullanmadan evvel bu ‘site kullanım şartları’nı dikkatlice okuyunuz. Bu siteyi kullanan ve alışveriş yapan müşterilerimiz aşağıdaki şartları kabul etmiş varsayılmaktadır:
Sitemizdeki web sayfaları ve ona bağlı tüm sayfalar EURODMC Dijital Marka Çözümleri Ltd. Şti. firmasının malıdır ve onun tarafından işletilir. Kullanıcılar sitede sunulan tüm hizmetleri kullanırken aşağıdaki şartlara tabi olduğunuzu, sitedeki hizmetten yararlanmakla ve kullanmaya devam etmekle; Bağlı olduğunuz yasalara göre sözleşme imzalama hakkına, yetkisine ve hukuki ehliyetine sahip ve 18 yaşın üzerinde olduğunuzu, bu sözleşmeyi okuduğunuzu, anladığınızı ve sözleşmede yazan şartlarla bağlı olduğunuzu kabul etmiş sayılırsınız.
İşbu sözleşme taraflara sözleşme konusu site ile ilgili hak ve yükümlülükler yükler ve taraflar işbu sözleşmeyi kabul ettiklerinde bahsi geçen hak ve yükümlülükleri eksiksiz, doğru, zamanında, işbu sözleşmede talep edilen şartlar dâhilinde yerine getireceklerini beyan ederler.
1 - SORUMLULUKLAR
1.1. Firma, fiyatlar ve sunulan ürün ve hizmetler üzerinde değişiklik yapma hakkını her zaman saklı tutar.
1.2. Firma, üyenin sözleşme konusu hizmetlerden, teknik arızalar dışında yararlandırılacağını kabul ve taahhüt eder.
1.3. Kullanıcı, sitenin kullanımında tersine mühendislik yapmayacağını ya da bunların kaynak kodunu bulmak veya elde etmek amacına yönelik herhangi bir başka işlemde bulunmayacağını aksi halde ve 3. Kişiler nezdinde doğacak zararlardan sorumlu olacağını, hakkında hukuki ve cezai işlem yapılacağını peşinen kabul eder.
1.4. Kullanıcı, site içindeki faaliyetlerinde, sitenin herhangi bir bölümünde veya iletişimlerinde genel ahlaka ve adaba aykırı, kanuna aykırı, 3. Kişilerin haklarını zedeleyen, yanıltıcı, saldırgan, müstehcen, pornografik, kişilik haklarını zedeleyen, telif haklarına aykırı, yasa dışı faaliyetleri teşvik eden içerikler üretmeyeceğini, paylaşmayacağını kabul eder. Aksi halde oluşacak zarardan tamamen kendisi sorumludur ve bu durumda ‘Site’ yetkilileri, bu tür hesapları askıya alabilir, sona erdirebilir, yasal süreç başlatma hakkını saklı tutar. Bu sebeple yargı mercilerinden etkinlik veya kullanıcı hesapları ile ilgili bilgi talepleri gelirse paylaşma hakkını saklı tutar.
1.5. Sitenin üyelerinin birbirleri veya üçüncü şahıslarla olan ilişkileri kendi sorumluluğundadır.
2 - Fikri Mülkiyet Hakları
2.1. İşbu Site’de yer alan ünvan, işletme adı, marka, patent, logo, tasarım, bilgi ve yöntem gibi tescilli veya tescilsiz tüm fikri mülkiyet hakları site işleteni ve sahibi firmaya veya belirtilen ilgilisine ait olup, ulusal ve uluslararası hukukun koruması altındadır. İşbu Site’nin ziyaret edilmesi veya bu Site’deki hizmetlerden yararlanılması söz konusu fikri mülkiyet hakları konusunda hiçbir hak vermez.
2.2. Site’de yer alan bilgiler hiçbir şekilde çoğaltılamaz, yayınlanamaz, kopyalanamaz, sunulamaz ve/veya aktarılamaz. Site’nin bütünü veya bir kısmı diğer bir internet sitesinde izinsiz olarak kullanılamaz.
3 - Gizli Bilgi
3.1. Firma, site üzerinden kullanıcıların ilettiği kişisel bilgileri 3. Kişilere açıklamayacaktır. Bu kişisel bilgiler; kişi adı-soyadı, adresi, telefon numarası, cep telefonu, e-posta adresi gibi Kullanıcı’yı tanımlamaya yönelik her türlü diğer bilgiyi içermekte olup, kısaca ‘Gizli Bilgiler’ olarak anılacaktır.
3.2. Kullanıcı, sadece tanıtım, reklam, kampanya, promosyon, duyuru vb. pazarlama faaliyetleri kapsamında kullanılması ile sınırlı olmak üzere, Site’nin sahibi olan firmanın kendisine ait iletişim, portföy durumu ve demografik bilgilerini iştirakleri ya da bağlı bulunduğu grup şirketleri ile paylaşmasına muvafakat ettiğini kabul ve beyan eder. Bu kişisel bilgiler firma bünyesinde müşteri profili belirlemek, müşteri profiline uygun promosyon ve kampanyalar sunmak ve istatistiksel çalışmalar yapmak amacıyla kullanılabilecektir.
3.3. Gizli Bilgiler, ancak resmi makamlarca usulü dairesinde bu bilgilerin talep edilmesi halinde ve yürürlükteki emredici mevzuat hükümleri gereğince resmi makamlara açıklama yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda resmi makamlara açıklanabilecektir.
4 - Garanti Verme
İŞBU SÖZLEŞME MADDESİ UYGULANABİLİR KANUNUN İZİN VERDİĞİ AZAMİ ÖLÇÜDE GEÇERLİ OLACAKTIR. FİRMA TARAFINDAN SUNULAN HİZMETLER "OLDUĞU GİBİ” VE "MÜMKÜN OLDUĞU” TEMELDE SUNULMAKTA VE PAZARLANABİLİRLİK, BELİRLİ BİR AMACA UYGUNLUK VEYA İHLAL ETMEME KONUSUNDA TÜM ZIMNİ GARANTİLER DE DÂHİL OLMAK ÜZERE HİZMETLER VEYA UYGULAMA İLE İLGİLİ OLARAK (BUNLARDA YER ALAN TÜM BİLGİLER DÂHİL) SARİH VEYA ZIMNİ, KANUNİ VEYA BAŞKA BİR NİTELİKTE HİÇBİR GARANTİDE BULUNMAMAKTADIR.
5 - Kayıt ve Güvenlik
Kullanıcı, doğru, eksiksiz ve güncel kayıt bilgilerini vermek zorundadır. Aksi halde bu Sözleşme ihlal edilmiş sayılacak ve Kullanıcı bilgilendirilmeksizin hesap kapatılabilecektir. Kullanıcı, site ve üçüncü taraf sitelerdeki şifre ve hesap güvenliğinden kendisi sorumludur. Aksi halde oluşacak veri kayıplarından ve güvenlik ihlallerinden veya donanım ve cihazların zarar görmesinden Firma sorumlu tutulamaz.
6 - Mücbir Sebep
Tarafların kontrolünde olmayan; tabii afetler, yangın, patlamalar, iç savaşlar, savaşlar, ayaklanmalar, halk hareketleri, seferberlik ilanı, grev, lokavt ve salgın hastalıklar, altyapı ve internet arızaları, elektrik kesintisi gibi sebeplerden (aşağıda birlikte "Mücbir Sebep” olarak anılacaktır.) dolayı sözleşmeden doğan yükümlülükler taraflarca ifa edilemez hale gelirse, taraflar bundan sorumlu değildir. Bu sürede Taraflar’ın işbu Sözleşme’den doğan hak ve yükümlülükleri askıya alınır.
7 - Sözleşmenin Bütünlüğü ve Uygulanabilirlik
İşbu sözleşme şartlarından biri, kısmen veya tamamen geçersiz hale gelirse, sözleşmenin geri kalanı geçerliliğini korumaya devam eder.
8 - Sözleşmede Yapılacak Değişiklikler
Firma, dilediği zaman sitede sunulan hizmetleri ve işbu sözleşme şartlarını kısmen veya tamamen değiştirebilir. Değişiklikler sitede yayınlandığı tarihten itibaren geçerli olacaktır. Değişiklikleri takip etmek Kullanıcı’nın sorumluluğundadır. Kullanıcı, sunulan hizmetlerden yararlanmaya devam etmekle bu değişiklikleri de kabul etmiş sayılır.
9 - Tebligat
İşbu Sözleşme ile ilgili taraflara gönderilecek olan tüm bildirimler, Firma’nın bilinen e.posta adresi ve kullanıcının üyelik formunda belirttiği e.posta adresi vasıtasıyla yapılacaktır. Kullanıcı, üye olurken belirttiği adresin geçerli tebligat adresi olduğunu, değişmesi durumunda 5 gün içinde yazılı olarak diğer tarafa bildireceğini, aksi halde bu adrese yapılacak tebligatların geçerli sayılacağını kabul eder..
10 - Delil Sözleşmesi
Taraflar arasında işbu sözleşme ile ilgili işlemler için çıkabilecek her türlü uyuşmazlıklarda Taraflar’ın defter, kayıt ve belgeleri ile ve bilgisayar kayıtları ve faks kayıtları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca delil olarak kabul edilecek olup, kullanıcı bu kayıtlara itiraz etmeyeceğini kabul eder.
11 - Uyuşmazlıkların Çözümü
İşbu Sözleşme’nin uygulanmasından veya yorumlanmasından doğacak her türlü uyuşmazlığın çözümünde İstanbul (Merkez) Adliyesi Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.