1927'de ABD'de Tüm Dünyadaki Protestolara Rağmen İdam Edilen İtalyan Göçmenler: Sacco ile Vanzetti - Ekşi Şeyler
ekşişeyler
KÜLTÜR
BİLİM
EĞLENCE
YAŞAM
SPOR
HABER
gece modu
takip et:
kullanım koşulları / gizlilik
iletişim
eksisozluk
TARİH 20 Nisan 2017
59,9b OKUNMA 496 PAYLAŞIM
1927'de ABD'de Tüm Dünyadaki Protestolara Rağmen İdam Edilen İtalyan Göçmenler: Sacco ile Vanzetti
S
Sözlük yazarı ''ben'', Amerika ve İtalya tarihinin en üzücü olaylarından birini anlatmış.
15 nisan 1920 gunu bugun artik boston'un bir mahallesi haline gelmis bulunan guneyindeki braintree adli kasabada bulunan bir fabrikanin muhasebecileri oldurulur ve iscilere dagitilmak uzerine hazirlanmis yaklasik 16 bin dolar civarinda para, gorgu taniklarina gore 5 italyan gorunumlu adam tarafindan gaspedilir. bu olaydan 20 gun sonra 5 mayis 1920 gunu polis boston'in guneyinde durdurgu bir yolcu arabasindan indirdigi ve uzerlerinden silah ve anarsist bildiriler cikan iki gocmeni soygunla ilgili olduklari gerekcesiyle tutuklar. nicola sacco adindaki ayakkabici ile bartolomeo vanzetti adli balikci bu iki italyan kokenli gocmen, isci grevlerinde ve politik yuruyuslerde her zaman on saflarda bulunan iki anarsisttir.
31 mayis 1921'de dedham, massachusetts'te, county serif'inin "hear ye! hear ye! god save the commonwealth of massachusetts!" nidasiyla baslayacak davanin 20. yuzyilin en cok tartisilacak davalarindan biri olacagi, 6 kitada yanki yapacagini, insanlik tarihinin ilk kuresel kitle gosterilerinden birine neden olacagini herkes gibi saniklardan "anarchist bastards" diye sozeden amerikan milliyetcisi yargic da habersizdi suphesiz. kit ingilizceleriyle surekli olarak masum olduklarini ve olayla bir ilgilerinin olmadigini soylemeye calisirken, savcinin ne dediklerini anlamadigini ileri surerek, yargilama hukukuna acikca ters bir sekilde cevaplamasi cok zor sorulari bile sadece "evet ya da hayir" diye cevaplandirmalarini istedigi bu iki gocmen anarsist, temmuz 1921'de olume mahkum edilirler.
aralarinda bertrand russel, george bernard shaw, dorothy parker gibi bircok unlu ismin de bulundugu yazarlar, sairler, politikacilar ve sivil orgutlerin yillar surecek yeniden yargilanma cabalari, o donem amerikasina karabasan gibi cokmus red scare adli hz konjonktur'un agir atmosferinde bir sonuc vermez ve olaydan 7 yil sonra 1927 yilinda bu iki adam elektrikli sandalye ile idam edilirler. sacco ve vanzetti'nin idami sadece abd'de degil dunyanin bircok kosesinde ama ozellikle latin amerika kentleri ve avrupa'da yuzbinlerce kisinin katildigi dev protesto eylemlerine neden olur. abd'nin paris ve lizbon buyukelciliklerine bombali saldirilar bile gerceklestirilir. almanya'daki protesto gosterilerinde ise olaylar cikar ve 6 kisi olur. italya'nin bir cok kentinde amerika'yla ilgili hersey hedef haline gelir.
dava tartismasi 1925 yilinda cezaevindeki bir suclunun sacco ve vanzetti'nin olayla bir ilgisi olmadigini, olayi isleyenlerden biri oldugunu itiraf etmesine ragmen ciddiye alinmamasi, dava surecinde ve hatta sonrasinda bile o 16 bin dolarin akibetinin ve nerde oldugunun hicbir sekilde arastirilmamasi, olayin basindan beri polisin elinde olan sacco'ya ait silahin ve mermilerinin olaydan 40 kusur yil sonra 1960'lardaki garip bir balistik incelemeyle olayda kullanildiginin belirlenmesi gibi bircok garipligi de barindiriyor.
23 agustos 1927 gunu idam edilen nick sacco'nun son cumlesi, "yasasin anarsizm! elveda karicigim, cocuklarim ve arkadaslarim" olur. kayda gecen infaz ani kelimesiyse en insani en saf yardim cagrisidir; "mama!"
sacco'nun hemen ardindan infaz odasina getirilen vanzetti'nin son sozleriyse "sunun bilinmesini isterim ki masumum! hicbir suc islemedim. bazi gunahlarim oldu ama suc islemedim. ne bu sucu ne de bir baskasini!". kayitlar infaz aninda vanzetti'nin hickirarak yuksek sesle agladigini ancak konusmadigini soyluyor.
idamlardan 50 yil sonra 1977 yilinda, massachussets valisi michael dukakis, bugun bile cogunlukca, gocmen olmalarinin ama daha cok da ideolojilerinin kurbani olduklarina inanilan bu iki anarsistin, adil yargilanmadiklari gerekcesiyle iade-i itibarlarina karar verir.
in dubio pro reo denen yargilama ilkesinin ne kadar onemli oldugunu ve "konjonkturel agir atmosfer"lerin adaletsizlik, hukuksuzluk ya da zulme mesruiyet saglamak icin ne kadar munbit bir iklim oldugunu gosteren bu trajik davayi anlatan filmler cekildi, oyunlar oynandi, hikayeler yazildi, sarkilar bestelendi. sacco'nun dedham hapishanesinin koridorlarinda yankilanan "sono innocente!"cigliklarini duymadiysak bile joan baez ablanin here's to you agitini dinledigimiz her defasinda duymamak mumkun degil bu drami;
here's to you, nicola and bart
rest forever here in our hearts
the last and final moment is yours
that agony is your triumph
ben
Sacco ve Vanzetti'nin hayatını anlatan, 1971 yapımı Sacco e Vanzetti adlı bir de film bulunuyor:
BUNLARI DA BEĞENEBİLİRSİNİZ
TARİH
18,2b
Dostoyevski ile Evrensel Bir Slogan Haline Gelen "Dünyayı Güzellik Kurtaracak" Deyişinin Kökeni
TARİH
35,7b
Dünya'nın Ekseni Değişmeden Önce Var Olduğu Düşünülen Uygarlık: Hyperborea
TARİH
30,2b
Kadınların Sokağa Çıkmadığı Bir Dönemde Babür Devletini Yöneten İmparatoriçe Nur Cihan
Ekşi Şeyler
#kültür kategorisini keşfet
DAHA FAZLA İÇERİK
TARİH 22b
Osmanlı Devleti'nin Başına Geçen Padişahların Tahttan Ayrılma Sebepleri
UFUK AÇICI 5,9b
İktidar Belirten Kelimelere Dair Ufkunuzu Açacak Bir Etimoloji Bilgisi
TELEVİZYON 3,8b
Son Dönemin Başarılı Dizilerinden Normal People'ın Açıklayıcı Bir İncelemesi
TARİH 9,1b
Hitler'e Tutkunluk Derecesinde Hayran Olan İngiliz Aristokrat: Unity Mitford
TARİH 19,7b
Toplama Kampında Aç Köpekleri İnsanlara Saldırtan Nazi Canavarı: Irma Grese
POPÜLER İÇERİKLER
EDEBİYAT
534
Türk Edebiyatçıların 1928'de Çekilmiş Şampiyonlar Ligi Tadında Fotoğrafı
SİNEMA
789
Porno Endüstrisi Hakkında Pek Anlatılmayan Acımasız Gerçekler
TARİH
35
Genç Osman Neden Ani Bir Darbeyle, Henüz 18 Yaşındayken Öldürüldü?
SANAT
16
Soyut Resmin En Keskin Örneklerini Veren Metaforik Sanat Akımı: Suprematizm
SİNEMA
17
İlk Filmin Seviyesini Bile Yakalayamayan Venom: Let There Be Carnage'ın İncelemesi
SİNEMA
6,8b
Netflix'in Yeni Western Draması The Power of the Dog'un Detaylı İncelemesi
EĞİTİM
9,9b
İngilizcede Aynı Harfler, Farklı Kelimelerde Neden Farklı Telaffuz Ediliyor?
TARİH 16,6b
Bir Zamanlar Kıtlık Yaşayan Çin, Nasıl Oldu da Dünyanın En Büyük Ekonomilerinden Biri Oldu?
EDEBİYAT 6,1b
Oyunu ve Kitaplarıyla İnsanı Saatlerce Kilitleyebilen Fantastik Evren: Unutulmuş Diyarlar
DAHA FAZLA YÜKLE
KATEGORİ
#KÜLTÜR
#SPOR
#EĞLENCE
#BİLİM
#YAŞAM
#HABER
KOŞULLAR
Kullanım Koşulları / Gizlilik
İletişim
TAKİP ET
©2018 ekşi şeyler site içerisindeki tüm içerikler ekşi sözlük ve yazarlarına aittir izinsiz kullanılamaz. tüm hakları saklıdır