Osman Nuri TOPBAŞ Hocaefendi Makaleleri ile Yüzakı Dergisi, Osman Nuri TOPBAŞ Kitapları, Edebiyat, Şiir, Aruz Vezni, Hece Vezni, Şair, Sanat, Kültür, Tarih
SESLİ MAKALELER
YAYINLARIMIZ
ANA SAYFA
HABERLER
YAZARLAR
Osman Nûri TOPBAŞ Hocaefendi Makaleleri
M. Ali EŞMELİ
Mustafa Asım KÜÇÜKAŞCI
Prof. Dr. NİHAT ÖZTOPRAK
Sami GÖKSÜN
Fatih GARCAN
İrfan ÖZTÜRK
AHMET ZİYLAN
Mağaza
Gizlilik Sözleşmesi
Hesabım
Ödeme
Sepet
ABONELİK
KÜNYE
KİTAP DELİSİ BİR DEHÂ
7 Nisan 2013
Paylaş;
Facebook
Twitter
Pinterest
YAZAR : İlyas KAYAOKAY okaykaya_1991@mynet.com
Ali Emîrî Efendi, 1857 senesinde Diyarbakır’da tevellüd etmiş olup ömrünü âdeta sahaflar arasında geçirmiş bir kitap sevdalısıdır.
Ben istemem hadîka-i sahrâ-yı matlabı
Yâ Rab kitâb-ı feyze beni eyle âşinâ
diyen Emîrî, kitap aşkıyla yanıp tutuşan bir insandır.
Dîvân-ı Lügāti’t-Türk gibi, Göktürk Kitâbeleri değerinde bir eser; Türk lisan ve kültürüne, onun dikkati ve gayreti ile kazandırılmıştır.
Kendi dilinden kitabın macerası şöyledir:
“Âdetim veçhile haftada iki-üç kere sahaflar çarşısına uğrar, yeni bir şey var mı diye kitapçılara sorarım, dün de uğradım. Kitapçı Burhan Bey’in dükkânında oturdum;
«–Bir şey var mı?» dedim. Kitapçı:
«–Bir kitap var ama sahibi otuz lira istiyor. Bu kitap bana geleli bir hafta oldu.»
Emîrî Efendi kitabı eline alıp inceleyince kendinden geçer.
«–Bu kitabın otuz lira değil otuz bin lira değeri var. Dünyada eşi-benzeri görülmemiş bir Türk kāmûsu ve grameri» diye kendi kendine düşünerek kitapçıyı şımartmamak adına nazlı davranır:
«–Dağınık bir eser… Acaba tamam mı değil mi? Hem de müellifi Kâşgârlı bir adam imiş, kimdir, necidir? Belli değil. Sarı çizmeli Mehmet Ağa… Mamafih ne de olsa bir eserdir, on beş lira veririm.”
«–Hayır, arz ettiğim gibi kitap benim değildir. Benim olsaydı verirdim fakat sahibi otuz lira istiyor. Almayacak olursanız sahibine iade ederim.»
«–Peki bunun sahibi kimdir?»
«–Yaşlıca bir hanımdır. Kendisi acûze bir kadındır. Alacak isen bu kadına da iyilik etmiş olursun.»
«–Evet, şimdi işin şekli değişti. Bir kadına yardım bir vazifedir. Peki, kabul ettim kitabı alıyorum.»”
Lâkin Ali Emîrî’nin cebinde yalnızca on beş lira vardır. O anda içinde bir korku olur. Paranın üstünü tamamlamak için eve gidecek olsa kitap dükkânda kalacak;
“Ya biri gelip alırsa…” diye düşünmeye başlar. O zaman;
“Allâh’ım bir dost gönder, bana yardım etsin. Beni bu kitaptan ayırma!” diye duâ eder. İki dakika sonra bakar ki dostu Faik Reşad Bey oradan geçiyor hemen çağırmış ve ondan gizlice yirmi lira borç para istemiş. Ancak Faik Reşad’da da on lira varmış onu verip evden para getirmeye gitmiş. Parayı tamamlayınca kitabı almış, üç lira da bahşiş vermeyi unutmamış. Ancak yine içinde bir korku peydâ eder:
“Acaba ya Burhan Bey pişman olursa ve arkamdan gelip kitabı geri isterse…”
Neyse ki korktuğu başına gelmez. Kitabı alır ve evine götürüp incelemeye başlar ve kitap hakkında şu kanaate varır:
“Bu kitap değil, Türkistan ülkesidir. Türkistan değil bütün cihandır. Türklük, Türk dili bu kitap ile revnak kazanacak. Arap dilinde Sîbeveyh’in «Kitâb»ı ne ise bu da Türk dilinde onun kardeşidir. Türk dilinde şimdiye kadar bunun gibi bir kitap yazılmamıştır. Bu kitaba hakikî kıymet vermek lâzım gelse cihanın hazineleri kâfî gelmez.
Bu kitap ile Hazret-i Yûsuf arasında benzerlik vardır. Yûsuf’u arkadaşları birkaç akçeye sattılar. Fakat sonra Mısır’da ağırlığınca hazinelere satıldı. Bu kitabı da Burhan bana otuz üç liraya sattı. Fakat ben bunu birkaç misli ağırlığında elmaslara, zümrütlere veremem!”
Hakikaten de öyle olmuştur. Macar âlimleri yüzlerce altın verdiler yine de Emîrî Efendi kitabı satmadı.
Daha sonra başta hemşehrisi Ziya GÖKALP olmak üzere Fuat KÖPRÜLÜ gibi önemli sîmâlar bu kitabı görebilmek için oyun üstüne oyun tezgâhladılar. Bu kitap meselesi yüzünden Fuat KÖPRÜLÜ ile hayatının sonuna kadar husûmetli oldular. Hattâ bir dergi çıkarıp onun hakkında ağır ifadelerle dolu kıt’alar dahî yazmıştır. Sonraki yıllarda bu kitabı düzgün ve güzel bir şekilde neşretmek Besim ATALAY’a nasip olmuştur.
Bu büyük hizmetin sahibine vefâ göstermek, milletimizin boynunun borcudur. Ondan bir beyitle bitirelim:
Bulmadım dünyâda gitti kendime bir âşinâ,
Hamdü lillâh âşinâ ders ü kitâb oldu bana…
Ali Emîrî EfendiDîvân-ı Lügāti’t-TürkedebiyatkitapLİSANşairşiirtarihtürkYÜZAKI DERGİSİ
Yazı dolaşımı
« ALİ EMÎRÎ EFENDİ’YE SAYGI
PEYGAMBER EFENDİMİZ, GÜL VE ŞİİR »
Search for:
Kategoriler
DOSYA
EDEBİYAT
GENEL
KARAKTER
KÜLTÜR-SANAT
ŞİİR
TARİH
TOPLUM
Alışveriş Sepeti
en çok rağbet gören eserler
YILLIK ABONELİK 200,00 TL
EMEKLİ BİR HAKİMİN HATIRALARIYLA ANADOLU İRFANI 28,00 TL 22,40 TL
EN BÜYÜK NİMET 7,00 TL 5,60 TL
AKLIN CİNNETİ DEİZM (Ciltli) 59,00 TL 47,20 TL
SALİHA HANIM 20,00 TL 16,00 TL
HİDAYET GÜNEŞİ 7,00 TL 5,60 TL
AİLEDE İKİ CİHAN SAÂDETİ 35,00 TL 28,00 TL
Ara:
Ara
seyrî’nin kaleminden ve sesinden
https://www.yuzaki.com/wp-content/uploads/2021/04/unutmam_hic.mp3
TÂLÎ’NİN KALEMİNDEN VE SESİNDEN
https://www.youtube.com/watch?v=uJS2tAzkj84
https://www.youtube.com/watch?v=kIxQOTrxE7Y
Yüzakı Yayınları uygulamamıza erişmek için tıklayınız.
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 (44) Ekim 2021 (48) Eylül 2021 (46) Ağustos 2021 (40) Temmuz 2021 (45) Haziran 2021 (49) Mayıs 2021 (48) Nisan 2021 (46) Mart 2021 (49) Şubat 2021 (47) Ocak 2021 (46) Aralık 2020 (49) Kasım 2020 (46) Ekim 2020 (44) Eylül 2020 (41) Ağustos 2020 (41) Temmuz 2020 (42) Haziran 2020 (41) Mayıs 2020 (43) Nisan 2020 (40) Mart 2020 (38) Şubat 2020 (41) Ocak 2020 (43) Aralık 2019 (45) Kasım 2019 (42) Ekim 2019 (47) Eylül 2019 (42) Ağustos 2019 (45) Temmuz 2019 (45) Haziran 2019 (41) Mayıs 2019 (41) Nisan 2019 (42) Mart 2019 (48) Şubat 2019 (47) Ocak 2019 (41) Aralık 2018 (41) Kasım 2018 (43) Ekim 2018 (42) Eylül 2018 (38) Ağustos 2018 (41) Temmuz 2018 (40) Haziran 2018 (40) Mayıs 2018 (42) Nisan 2018 (38) Mart 2018 (43) Şubat 2018 (46) Ocak 2018 (41) Aralık 2017 (45) Kasım 2017 (42) Ekim 2017 (42) Eylül 2017 (41) Ağustos 2017 (35) Temmuz 2017 (33) Haziran 2017 (49) Mayıs 2017 (43) Nisan 2017 (42) Mart 2017 (43) Şubat 2017 (42) Ocak 2017 (41) Aralık 2016 (45) Kasım 2016 (42) Ekim 2016 (36) Eylül 2016 (44) Ağustos 2016 (43) Temmuz 2016 (43) Haziran 2016 (42) Mayıs 2016 (44) Nisan 2016 (43) Mart 2016 (42) Şubat 2016 (49) Ocak 2016 (44) Aralık 2015 (43) Kasım 2015 (43) Ekim 2015 (42) Eylül 2015 (41) Ağustos 2015 (38) Temmuz 2015 (46) Haziran 2015 (42) Mayıs 2015 (41) Nisan 2015 (44) Mart 2015 (42) Şubat 2015 (47) Ocak 2015 (50) Aralık 2014 (42) Kasım 2014 (40) Ekim 2014 (42) Eylül 2014 (41) Ağustos 2014 (46) Temmuz 2014 (42) Haziran 2014 (44) Mayıs 2014 (41) Nisan 2014 (44) Mart 2014 (43) Şubat 2014 (41) Ocak 2014 (42) Aralık 2013 (45) Kasım 2013 (40) Ekim 2013 (45) Eylül 2013 (43) Ağustos 2013 (42) Temmuz 2013 (44) Haziran 2013 (44) Mayıs 2013 (43) Nisan 2013 (42) Mart 2013 (45) Şubat 2013 (43) Ocak 2013 (42) Aralık 2012 (41) Kasım 2012 (43) Ekim 2012 (42) Eylül 2012 (41) Ağustos 2012 (48) Temmuz 2012 (43) Haziran 2012 (42) Mayıs 2012 (44) Nisan 2012 (45) Mart 2012 (48) Şubat 2012 (49) Ocak 2012 (44) Aralık 2011 (48) Kasım 2011 (46) Ekim 2011 (42) Eylül 2011 (44) Ağustos 2011 (44) Temmuz 2011 (44) Haziran 2011 (43) Mayıs 2011 (44) Nisan 2011 (39) Mart 2011 (46) Şubat 2011 (45) Ocak 2011 (45) Aralık 2010 (45) Kasım 2010 (45) Ekim 2010 (42) Eylül 2010 (43) Ağustos 2010 (48) Temmuz 2010 (49) Haziran 2010 (46) Mayıs 2010 (49) Nisan 2010 (49) Mart 2010 (46) Şubat 2010 (47) Ocak 2010 (43) Aralık 2009 (43) Kasım 2009 (44) Ekim 2009 (48) Eylül 2009 (45) Ağustos 2009 (46) Temmuz 2009 (49) Haziran 2009 (45) Mayıs 2009 (45) Nisan 2009 (46) Mart 2009 (48) Şubat 2009 (47) Ocak 2009 (52) Aralık 2008 (46) Kasım 2008 (45) Ekim 2008 (43) Eylül 2008 (49) Ağustos 2008 (53) Temmuz 2008 (45) Haziran 2008 (54) Mayıs 2008 (51) Nisan 2008 (51) Mart 2008 (51) Şubat 2008 (53) Ocak 2008 (54) Aralık 2007 (52) Kasım 2007 (53) Ekim 2007 (49) Eylül 2007 (52) Ağustos 2007 (47) Temmuz 2007 (49) Haziran 2007 (46) Mayıs 2007 (49) Nisan 2007 (49) Mart 2007 (45) Şubat 2007 (49) Ocak 2007 (52) Aralık 2006 (47) Kasım 2006 (46) Ekim 2006 (43) Eylül 2006 (46) Ağustos 2006 (53) Temmuz 2006 (57) Haziran 2006 (43)
Etiketler
15 TEMMUZ (89) adalet (87) aile (77) anadolu (71) edebiyat (2999) hakikat (86) HASRET (100) hayat (149) Hazret-i Mevlânâ (73) hikmet (91) huzur (121) ibadet (125) imtihan (69) istanbul (78) M.ALİ EŞMELİ (85) medine (74) mekke (88) mesnevi (80) mevlana (109) Mustafa Asım KÜÇÜKAŞCI (70) namaz (124) nesil (71) osmanlı (85) osman nuri topbaş (276) peygamber (925) ramazan (93) sabır (84) Servet YÜKSEL (168) sevda (65) sevgi (75) seyri (155) takva (86) tarih (1701) tefekkür (78) TÂLÎ (111) türk (80) vatan (162) vuslat (100) YÜZAKI DERGİSİ (2008) yüzakı (1237) yüzakıdergisi (2870) ömür (98) Şair Seyrî (73) şair (2670) şiir (2687)