Göç etmeyip anayurtlarında kalan Türk boyları Orta Asya’nın doğusuna çekilerek Orhun ve Selenga nehirleri çevresinde toplanmışlardır. Hunlar adı verilen bu Türk boyları Çin’in kuzeyine doğru yayılmışlar ve burada Asya Hun Devleti’ni kurmuşlardır.
Özellikleri;
Tarihte bilinen ilk Türk devletidir.
Devletin merkezi Ötüken’dir.
Bilinen ilk hükümdarı Teoman’dır.
Çin, Hun akınlarından korunmak için Çin Seddi’ni yapmıştır. (MÖ 214)
Teoman’dan sonra devletin başına Mete Han geçti.
Mete Han dönemi devletin en parlak dönemidir.
Mete Han’ın Türk Tarihindeki Önemi;
Çin’e vergiye bağlamıştır, Türk topluluklarını birleştirmiştir, Tunghuların toprak taleplerine karşı “toprak milletindir, ona kimse veremez” diyerek ilk defa vatan ve millet sevgisini ortaya koymuştur. Günümüzdeki ordu sistemlerinin temeli olan onlu sistemi oluşturmuştur. Devlet yönetim biçimini değiştirerek ülkeyi üçe bölmüştür.
Mete Han Çin’i egemenliği altına alabilecek güçte olmasına rağmen fetihten sonra buraya yerleşmemiştir. Nedeni Çin nüfusunun fazla olması ve topraklarının çok geniş alanlara yayılmasıdır. Türklerin asimile olabileceğini düşünen Mete Han Çin’i vergiye bağlamakla yetindiler.
Asya Hun Devletini yıkmak için yapılan Çin entrikaları;
Hun hakanlarını, Çinli prenslerle evlendirerek, Çinli ajanları ülkeye sokmak,
Türk beylerine hediye göndererek onları lükse alıştırıp kendilerine bağlamak,
Hediye ve ekonomik yardımları keserek Türkleri itaat altına almak,
Türk beylerini birbirlerine karşı kışkırtmak,
Mete Han ölünce devlet bir süre daha hüküm sürmüştür ancak devletin hanedan üyelerinin ortak malı sayılması, prenslerin Çinli prenseslerle evlenmesi nedeniyle imparatorluk zayıflamıştır. Gücü iyice azalan Hunlar ilk önce Güney ve Kuzey Hunlar olmak üzere ikiye ayrıldı. Güney Hunları Çin egemenliğine girdi. Kuzey Hunlar her ne kadar Çin egemenliğine girmemiş olsa da yaptıkları savaşlar sonucu yıkılmak zorunda kalmışlardır.
Tweetle
Etiketler: asya hun hakanları / asya hun imparatorluğunun kuruluşu / asya hun imparatorluğunun yıkılışı	