Welcome to Edebi Medeniyet : Ebedi Medeniyet Hoparlörü tıklayıp seçtiğiniz alanı dinleyebilirsiniz Welcome to Edebi Medeniyet : Ebedi Medeniyet Powered By GSpeech
Yazı ve Şiirlerinizi Gönderin Kırmızılar ISSN 2587-2435
Pazartesi 29 Kasım 2021
Edebi Medeniyet
Ebedi Medeniyet
Yayınlar
Makaleler
Back
Makaleler (Tümü)
Edebiyat (Teorik)
Back
OSMANLICA
Tarih Gezgini
Türkçe - Edebiyat Ödevleri
Yazar Blogları
Back
Abdullah SATOĞLU
Ahmet URFALI
Ali Alper ÇETİN
Feride TURAN
Prof.Dr.Hilmi ÖZDEN
Mehmet Ali KALKAN
Metin SAVAŞ
Prof.Dr.Muharrem DAYANÇ
Özcan TÜRKMEN
Prof.Dr.Saadettin YILDIZ
Saliha MALHUN
Genç Kalemler
Edebiyat Sohbetleri
İşitin Ey Yârenler
Gökçe Kızın Dünyası
Hayatın İçinden
İrfan Meclisi
Biyografi
Mülâkatlar
Şiir
Back
Bilgi Dağarcığı (Şiir)
Klasik Şiir Seçkisi
Modern Şiir Seçkisi
Şairler ve Şiirleri
Yeni Kalemler
Halk Ozanlarımız
Şiir Deryası
Öykü/Roman
Back
Bilgi Dağarcığı (Ö/R)
Öykü/Roman Seçkileri
Yazarlar ve Eserleri
Yeni Öykü/Romancılar
Yazarlarımızdan
Künye-İletişim
Back
Künye-İletişim
Yazı/Şiir Gönder
İletişim/Mesaj Gönder
Haber Bültenimize Abone olun
Telif Haklari
Yorum Güvenlik Politikası
Hakkımızda
Back
Amaç ve Hedeflerimiz
Yayın Politikamız
Kırmızılar
RSS
SÖZLÜKLER
Back
ATASÖZLERİ VE DEYİMLER SÖZLÜĞÜ
Edebiyat Sözlüğü
ORTAK YAŞAMA KÜLTÜRÜ VE FELSEFESİ
Yazdır	
e-Posta	
Levent BAYRAKTAR tarafından yazıldı.	
Kategori: Makaleler
(Okuma süresi: 3 - 5 dakika)
Bunu okudun 0%
levent bayraktar1
Ahlak ve hukuk, insan-insan ilişkisinden doğar. Sağlıklı her ilişki biçimi bir değeri gerçekleştirmeye yöneliktir.
İnsanın, bütün anlamlı eylemleri de değerlerden kaynaklanır.
Birlikte yaşamanın temelinde çoğulculuk yatar. Zira insani-kültürel alan değerlerin şekillendirdiği bir alandır. Burada tek tip bir insan ve toplum tasarımı birlikte yaşamanın önündeki en büyük engeldir. İnsanoğlu yaratılıştan bir imkânlar bütünü olarak var olagelmektedir. Her insanın kendisini gerçekleştirmek gibi bir ödevi ve sorumluluğu vardır. Ve her insan kendisi olabilmek için, özgür bir maddi-manevi çevreye ihtiyaç duyar.
Özgürlük, sadece bedenen yaşanabilecek bir değer değildir. İnsanın zihnen ve ruhen de özgür olması gerekir. Böylece özgürlük, insanoğlunun kendisini gerçekleştirebilmek için olmazsa olmaz bir değerdir. Fakat bunu bir değer olarak keşfetmek ve yaşamak bir bilinç düzeyi ile alakalıdır.
İnsan kendisini seçerken ötekini de seçer. Yani kendi başına bir varoluş anlamlı değildir. İnsan, öteki ile beraber varolmaya mahkûm bir varlıktır. Bu öteki ile birlikte varolma hem hukuken hem de ahlaken temellendirilmeye muhtaçtır.
Hukuk, insanlar arasında sağlıklı ilişkiler kurabilmek için haklar ve hürriyetlerin çerçevesini çizer. Haklar ve hürriyetlerin ihlal edilmesi bir yaptırımı gerektirir. Böylece hukuk objektif yaptırımlar yoluyla toplumsal hayatı düzenleme aracıdır. Fakat ahlak bu düzenlemeyi dış bir yaptırımla değil, kişinin bir değer varlığı olarak kendisine kendisi için yakışanı seçmesi ve yaşaması esasına dayalı olarak yapar.
Böylece felsefe yoluyla birlikte yaşama kültüründen bahsedebilmek için, temeldeki etik öznenin, ahlak kişisinin yetiştirilmesi gerekir.
Felsefece tanımlanan bir özne ve şahsiyet, demokratik toplum modelinin ihtiyaç duyduğu temel unsurdur. Felsefe, insanın reşit olmasının kendisine, toplumuna ve bütün bir insanlığa kazandırılmasının kısaca evrensel bir şahsiyete dönüşmesinin düşünsel temellerini atar. Ortak yaşama kültürü böylece felsefi tutum kazandırılmış bireyler ile kurulur ve yaşatılır.
Öyleyse insanoğlunun daha yakından tanınması ve bir değer varlığı olarak inşa edilmesi kaçınılmazdır. İnsanoğlu doğada tek başına varlığını sürdürebilecek bir varlık değildir. İlk bakışta büyük bir çaresizlik, zayıflık ve eksiklik gibi görünen bu durum, aslında insan için büyük bir şans ve imkândır. Zira insanoğlu birlikte varolmak ve değer üretmek gibi bir türsel yeti sayesinde hem tabiatta varlığını koruyup idame ettirmeyi hem de kültür ve medeniyeti yaratmayı başarmıştır. Fakat bu başarı da onu kırılgan bir zeminde yaşamaktan uzak tutamamıştır. Çünkü insanoğlunun kendi türüyle de birlikte yaşaması bazı ilkeler ve kurallar çerçevesinde mümkün olabilmiştir. Tabiatta, tabiat kanunları çerçevesinde bir süreklilik varken insan söz konusu olduğunda konu daha da karmaşıklaşmakta ve insan soyunun devamı sadece tabiat kanunları ile betimlenip tüketilememektedir.
İnsanoğlu bir yanıyla tabiata ait olsa da diğer yanıyla adına kültür denilen ve insan eliyle tabiata eklenmiş olan ikinci bir dünyaya da aittir. Bu yüzden insanın mutlaka başarması gereken en önemli imtihanı; tabiatta varlığını sürdürmekten çok, insan toplumunda birlikte ve ortak bir hayatı idame ettirebilmesidir.
İnsanoğlunun ortak bir hayatı başarabilmesi değerler yoluyla mümkündür. İnsandan değerleri çıkarıldığında geriye tabiatın hem en acımasız hem de güçsüz varlığı kalacaktır.
Değerlerden tecrit edilen/yalıtılan insan biyolojik bir organizmaya dönüşür. Tek gayesi hayatta kalmak ve gücü yettiği kadar hâkimiyet kurmak, tahakküm etmek olur. Bu hâkimiyet ve tahakküm de kendinden daha kuvvetli bir tehditle karşılaşana kadar devam edebilir. Mukadder son; sürekli daha kuvvetli ve acımasız olanın hayatta kaldığı bir yıkım ve yok oluş sürecidir.
İnsanoğlunun yeryüzündeki varoluş macerası/ mücadelesi güce ve hâkimiyete dayalı olarak kurgulandığı sürece hep yıkım ve hüsranla neticelenecektir. Şüphesiz çizdiğimiz bu manzara abartılı görünmekle beraber dünya tarihinin pek de yabancısı olduğu bir tablo değildir. Öyleyse insan varlığına bakış açımızı değiştirmek ve onu tabiatta türsel varlığını devam ettirmek için güç ve hâkimiyet mücadelesinin ötesinde bir varlık olarak düşünmek ve eğitmek gibi bir zorunluluk bulunmaktadır.
İnsanoğlu eğitilmeye mahkûm bir varlıktır. Eğitimin temeli de insanın ulvi bir varlık yani bir değer varlığı olduğunun bilincinin kazandırılmasıdır. Zira insan, beden varlığı olmak bakımından tabiattaki herhangi bir “tür’den ibarettir. Onu özel kılan husus; sahip olduğu üstün taraflarının bilincine vararak kültür ve uygarlığı yaratma becerisidir. Dolayısıyla insanoğlunun ortak bir yaşama formuna neredeyse mahkûm edilmiş olduğu rahatlıkla söylenebilir. İnsanoğlu, insanî bir varoluş formu geliştirmeden varlığını devam ettirememektedir. “İnsanî varoluş formu’ndannekastedilmektedir? Öncelikle insanın ayırt edici özelliği olarak onun dil ve düşünce sahibi olduğu söylenir. İnsan düşünen sonra karşısındaki diğer insanları tanımak ve iletişim kurmak yoluyla kendisi gibi “ben’ler olarak tasdik eder. İşte bu noktada adına ben-sen ilişkisi veya “ben ve öteki ben’ ilişkisi denilebilecek etik ilişki formu oluşmaya başlar.
Ben-sen ilişkisi değerlerin fark edildiği ve yaşandığı en temel ilişki formudur. Toplumsal hayat, bu iki farklı ben’in bir arada yaşamayı başarmaları ile kurulabilecek bir hayattır. Zira “insanî varoluş formu’, ben’in diğer insanları da “diğer ben’ler olarak kavrayıp kabul etmesi ile kurulur ve yaşatılabilir.
Ben’in oluşumu aynı zamanda özne-varlı-ğın oluşumudur. Özne olmak, bir yanıyla “ben bilinci’ne dayanmakla beraber öte yandan “ben’le eşit ve hatta kutsal olarak diğer benleri de tasdik etmeyi gerektirir. Çünkü özne olmak, özneler arasında mümkündür. Bu yüzden insanoğlu kendisini seçip fark ederken, diğer benleri, diğer özneleri de seçmek durumundadır.
Böylece bir değer varlığı olarak inşa edilen özne-varlık; değerlerin yaşanması ve paylaşılması yoluyla bir ortak varoluş alanı inşa eder. İşte “insanî varoluş formu’nun temelinde, birbirini özne olarak tasdik eden özne-varlıkların oluşturdukları, insanî değerler kümesi bulunur.
Kaynak: K ü l l i y e D e r g i s i / 1 5
Önceki
Sonraki
Önceki
{{ num }}
Sonraki Sonraki
{{name}}
{{customfield.title}}
{{customfield.value}}
{{model.votes}}
Alıntı	
Yanıtla	
Düzenle	
{{infoMessage}}
Attach images by dragging & dropping or by selecting them.	
The maximum file size for uploads is 1MB.	Only gif,jpg,png files are allowed.
The maximum number of 1 allowed files to upload has been reached. If you want to upload more files you have to delete one of the existing uploaded files first.	
The maximum number of 1 allowed files to upload has been reached. If you want to upload more files you have to delete one of the existing uploaded files first.	
Adına postalanıyor	
{{getDefaultName}}
Takip eden yorumlar hakkında bana eposta yoluyla bilgi ver.	
Yorumlarınızın yanında görüntülenir.	
Açıkça görüntülenmedi.	Gravatar etkin	
Resimde gördüğünüz kodu giriniz	
Yorumlar yayınlanmadan önce onaylanacaktır.	
İptal
Kaydediyor....	Gönder	
{%=file.name%}
Processing...
{% if (!i && !o.options.autoUpload) { %}
Start
{% } %} {% if (!i) { %}
Cancel
{% } %}
{% } %} {% } else { %} {% } %} {% } %} {% if (!file.error) { %}
{% } %} {% if (file.error) { %}
Error {%=file.error%}
{% } %} {% if (file.deleteUrl) { %} {% } else { %}
Cancel
{% }%} {% if (!file.error) { %} {% } %}
{% } %} )
Yeni Ekle	
Comments powered by CComment
Görme Engelli Dostu
Sitemizdeki metinleri seçip, çıkan hoparlör simgesine tıklayarak sesli dinleyebilirsiniz.
arama...
BENDE MECNUN'DAN FÜZUN AŞIKLIK İSTİDATI VAR - FUZULİ
27.11.2021
Bende Mecnûn’dan füzûn âşıklık isti’dâdı varÂşık-ı sâdık benim Mecnûn’un ancak adı var N’ola kan dökmekte mâhir olsa çeşmin merdümüNutfe-i Kabildir ü...
VARDIM Kİ YURDUNDAN AYAĞ GÖÇÜRMÜŞ
03.01.2021
Bayburt'ta bir söz varmış, "Zihni'yi bile güldürür." diye. Herhalde "Ölüyü bile güldürür." demeye gelir. Buna göre Zihnî'nin gülmeyle arası iyi...
DEĞİRMEN - 1
20.10.2019
Doğduğunuz yer bir köyse, yaşadığınız coğrafyanın birçok güzelliğiyle birlikte zorluklarıyla da baş başa kalırsınız. Pek seçme şansınız olmaz. Toprağın verdikleri...
İSTANBUL'UN ORTA YERİ YÜREĞİM
09.02.2020
Bir şekilde yolu İstanbul’dan geçmeyen, şair, yazar, düşünür, eleştirmen, devlet adamı var mıdır? Sanmam. Varsa bile çok azdır, çünkü bu...
İRFAN ORGA - BİR TÜRK AİLESİNİN ÖYKÜSÜ
21.07.2017
Kitapta savaş öncesi, savaş dönemi ve savaş sonrasında bir Türk ailesinde yaşanan değişmeler ve çektikleri ızdıraplar anlatılmaktadır. Yazar ve ailesi Sultanahmet...
TEMEL ESERLERİ VE ŞAHSİYETLERİ TANIMANIN ÖNEMİ
12.09.2020
Yazının başlığını “Klasikleri okumanın önemi” olarak belirlemeyiş sebebim, daha ziyâde bu sınıftaki eserlerin yazılışının üzerinden birkaç yüzyıl geçmiş olmasının şart...
SOĞUK BÜTÜN CANLILARI ÜŞÜTÜR
25.01.2018
Küçükken kışın kar yağdığında sokakta yaşayan kedi ve köpekler için çok üzülür, onları eve alalım diye tutturur ağlardım. Rahmetli annem...
CUMHURİYET GÜNEŞİ
02.09.2018
Sıtma, verem, frengi, trahom ve benzeri bulaşıcı hastalıklarla uğraşan bir halk. Yakılmış kentler, harap edilmiş köyler, uzun savaşların verdiği yılgınlık,...
MANKURT
05.11.2017
“Adını hatırla, kim olduğunu hatırla” bir annenin kimliğini, kişiliğini yitiren çocuğuna söyleyebileceği son emir cümleleridir bunlar. Su sözde; yalvarma, açma,...
KALENDERİ BİR ŞAİRİN DİVANI‟NDAN YANSIMALAR
09.09.2018
Kalender kelimesi sözlükte “dünyadan elini çekip başıboş dolaşan (derviş); dünyadan elini eteğini çekip her şeyi hoş gören (kimse).” (Devellioğlu 2013:...
NURETTİN TOPÇU
15.09.2018
Türk gençliğinin ve memleketin birçok meselelerine, milliyetçi bir görüşle koyduğu isabetli teşhisleri ve çeşitli konulardaki edebî ve İlmî yazılarını 1950’den...
ŞİİRİN KANATLARI ALTINDADIR ÖZGÜRLÜK
15.10.2020
“İnsanı köleleştiren zihin egzersizlerinin amansız düşmanı… Uslanmaz varlık… Her çağda militan, her çağda devrimci… Baştan çıkarıcı… Vadilerde başıboş dolaşan, şaşkın,...
AŞIK VE SEVGİLİSİ - MEVLÂNA'DAN
14.09.2017
Aşığın biri, günün birinde kendisini çok seven, onun sevgisiyle yanıp tutuşan sevgilisini yanına çağırdı. Cebin­ den bir kağıt çıkararak huzurunda...
ÇAYIMDA YAR DEMLENİR
05.04.2020
“Hatay'daki yiğitler” dediğimde yüreğim başka bir hazla çarpıyor. Hasbi duruşlarıyla, Anadolu safiyetiyle taşıyan üsluplarıyla, vatan millet yolundaki karınca kararınca çabaların...
SULTAN II. BAYEZİD’İN FARSÇA ŞİİRLERİ ÜZERİNE
15.11.2020
Tenkitli metin neşri, filolojik bir faaliyet olarak -arada farklı bir ya-zıya aktarma çalışmasını gerektiren alfabe farklılığı olsun yahut olmasın- eski...
26035932
Bugün
Dün
Geçen Ay
Toplam
34610
35010
1465424
26035932
İp Numaranız : 172.70.34.101
2021-11-29 21:30
Visitors Counter
OGUZ KAĞAN-OĞUZ HAN DESTANI
Oğuzların atası Oğuz Han ve oğullarının destanını anlatan başlıca iki kaynak vardır. Bunlardan birincisi Paris Milli Kütüphanesi’nde bulunan Uygur yazısıyla yazılmış, eksik tek...
DOKUZ OĞUZ - ON UYGUR TÜRKLERİNİN DESTANI
Uygur Devleti, İslamiyet’ten önceki Türk imparatorluklarının sonuncusudur. M. VIII. aşıra kadar Dokuz Oğuz boylarıyla birlikte Moğolistan’ın şimalinde yaşayan On Uygurlar,...
MEHMET ÂKİF’İN AİLESİ, EĞİTİMİ VE SANATI HAKKINDA
Mehmet Âkif’in Ailesi Mehmed Âkif, ana tarafından Buhâralı bir aileye mensuptur; şeceresini, bir buçuk – iki asır önce, Buhâra’dan Anadolu'ya göç eden Hekim Hacı Baba'ya kadar...
BAĞIMSIZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ROMANCILIĞINDA TARİH
Türk dünyası edebiyatlarının önemli bir parçasını teşkil eden Özbek edebiyatı, Özbekistan’ın bağımsızlığa kavuşmasıyla birlikte, kendine özgü metotlar geliştirerek dünya...
DESTANDAN ROMANA BATTAL GAZİ
Günümüzde geçmişte hiçbir zaman olmadığı kadar fazla insan tarih yazmanın, aynı şekilde hiçbir zaman olmadığı kadar insan da geçmişe dair bilgi edinmenin peşindedir. Bu...
TARİH GEZGİNİ: SAYI 21- MERHABA ÇERKEZ ÇEŞMESİ!
“Tarihî çeşmeler zamanın gözleridir. Geçmişten geleceğe bakarlar. Hiç ummadığınız bir köşe başında bile tarihin şahitleri olarak karşınıza dikilirler. Siz önünden geçip...
BÜYÜK TÜRK ŞAİRİ kADI BURHANEDDİN
Türk illeri dünyanın en eski illerinden olarak, dört bin yıla yakın keçmişl a rind a Asya, Afrika ve Avrupa qitelerine yayılmışlar ve oralarda büyük millet ve devletler...
SEZAİ KARAKOÇ ÜZERİNE
Sezai Karakoç üzerine kuşatıcı bir yorum, Prof.Dr.Walter G..Andrews’ün, Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Merkezi’nce çıkarılan Journal of Turkish Literature Dergisi’nin...
18. YÜZYILA ÂİT BİR MÜNŞE’ÂT MECMÛ’ASI’NDAN HAREKETLE BALKAN KÖYLERİNDE SOSYAL
İnsanoğlunun geçmişine olan merâkı, yaratılışından bu yana devam etmiş olup bu merâk ve ilgi birçok araştırma sahasının oluşmasına da öncülük etmiştir. Cumhûriyet’in îlânından...
ÇARŞIDA KESAT, ŞEHİRDE FESAT
Ahmet Cevdet Paşa’nın ‘kriz’ karşılığında ‘buhran’ kelimesini uydurmasından önce de Osmanlı’da, adına ‘kriz’ denilmeyen birtakım buhranlar yaşanmaktaydı. Sabri Ülgener hocanın...
TARİH GEZGİNİ: SAYI 22 - MACARLAR ŞİMDİKİ TÜRKLERDEN DAHA TÜRK'TÜR
Bu iddialı sözün altında “Nâşir ve Muharrir İsmail Gasprinski” imzası var. Yani Türk dünyasının “dilde, fikirde, işte” birliğine hayatını vakfetmiş Gaspıralı İsmail Bey’in imzası…
ÖMER SEYFETTİN
Ömer Seyfettin, “11 Mart 1884 günü -Rûmî takvimle 28 Şubat 1299- Balıkesir’in Gönen ilçesinde doğdu.”[2]Ömer Seyfettin’in ilerleyen yaşlarında Gönen özlemini ve çocukluk...
Ahmet RASİM
1865 yılında Fatih’in Sarıgüzel Mahallesi’nde doğdu. Babası Menteşeoğulları’ndan Bahaeddin Efendi, annesi zengin bir ailenin yanında evlatlık olarak yetişen Nevber Hanım’dır....
ŞAİR AYGÜN HÜSEYİN
Odlar Yurdu, Azerbaycan Bakü'de doğdu. Liseden beri edebi ve sanatsal etkinliklerle ilgilendi. Türk ve Irak Türkmen edebiyatının gazete, dergi, şiir koleksiyonları, dergileri ve...
Necmettin Halil ONAN
Necmettin Halil Onan (1902, Çatalca, Kocaeli - 17 Ağustos 1968, İstanbul), Türk şair, öğretmen, akademisyen, edebiyat tarihçisi. Türk edebiyatının artık klasikleşmiş eseri olan...