Evet böyle ülkeler var :) vatandaşlarına para dağıtmaya hazırlanıyor. Öyle kredi, kupon vs de değil. Bildiğin nakit para. Hem de her ay!
Bu ülkeler hangileriymiş ve kime ne kadar veriyormuş diye bir göz atmadan önce kendi ülkemizi hızlıca bir inceleyelim. İnceleyelim ki önce kendi ülkemizi bilelim, neymişiz bir görelim, ona göre yazalım. Sonra ama orası bu ülke, şurası şu ülke demeyelim ;)
Türkiye:
Konum: Doğu Avrupa ile Batı Asya’nın arasında, Orta Doğu bataklığının tam üzerinde.
Nüfus: 78-80 milyon arasında.
Yüzölçümü: 783.762 km2
GSYH: 700 milyar dolar ile 1.5 trilyon dolar arasında.
Kişi başına yıllık gelir: 9.000 USD ile 20.000 USD arası ( hı hı )
Kitap okuma oranı: Ortalama bir Türk on yılda 1 kitap okuyor.( iyimser rakam)
Okur yazarlık oranı: %95 civarında.
Savunma harcaması: 15 milyar dolar.
Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi: 5.5 milyar lira ( 2 milyar dolar civarı )
Pasaportumuzun dünyada ki yeri ise 29. sırada. 108 ülke bize vizesiz.
Açlık sınırı: 1.500 TL ( 522 USD ya da 470 EUR )
Yoksulluk sınırı: 4.140 TL ( 1440 USD ya da 1300 EUR )
Asgari ücret: 1300 TL ( güncel döviz karşılığı: 450 USD ya da 407 EUR )
Asgari ücretli bir işçi açlık sınırının 200 TL altında yaşıyor ve teknik olarak hayatta kalmaması gerekiyor. Yani teoride, bilim-kurgu, fantezi edebiyatın öğelerinden zombiler aslında bizde hayatın bir normu konumunda!
Öğretmen maaşı: 2.300 lira ile 2.800 lira arasında.
Ortalamasını 2500 Lira olarak alırsak, güncel döviz cinsinden; 870 USD ya da 784 EUR etmektedir.
Böylelikle ülkemizdeki bir öğretmen yoksulluk sınırının ortalama 1600 lira eksiğini her ay evine götürüyor. Bu da Açlık sınırına daha yakın bir ücret aldığını gösteriyor.
işsizlik oranı: %10 ( iyimser rakam )
Terör yüzünden kaybettiğimiz canlarımızın sayısı: yaklaşık 40.000 :(
Dünya genelinde listeye giren üniversite sayısı: 10 ( en yüksek: 399. sırada Bilkent ve en düşük: 701. sırada Çukurova üniversitesi)
Buna karşılık;
Millet vekili maaşı: 24.000 TL, emeklisi 8 bin TL ( güncel döviz karşılığı: 8350 USD ya da 7530 EUR) – Bu maaşın milli gelire oranı %80
1 litre su: 1.25 TL ( 0.44 USD ya da 0,39 EUR )
1 ekmek: 1.15 TL
1 kilo kıyma: 40 TL (14 USD ya da 12.5 EUR)
Ortalama bir daire: 350.000 TL ( 122.000 USD ya da 110.000 EUR )
Kabaca hesaplarsak, zaten yoksulluk sınırının 1600 lira altında maaş alan bir öğretmen, ortalama 2500 liralık maaşının her ay 1000 lirasını bu evi almak için ayırdığını düşünür isek. 12 ayda 12000 lira ayırır. 10 yılda ise 120.000 lira eder. 30 yılda ise 360.000 lira eder. geriye kalan aylık 1500 lirası ile yani açlık sınırındaki parasıyla hayatta kalıp, hatta evlenip, hatta ve hatta çocuk sahibi olabilir ise, teorik olarak konuşuyoruz tabii ki, bu öğretmenin
( varsayımsal) torunları o evin taksitinin bittiğini görebilirler. ( tabii taksit bitimine kadar kentsel dönüşümden yıkılmamış ise o ev )
Ğöh! Ne yordu beh!!!
Gel gelelim vatandaşlarına para dağıtan ülkelere:
Bu ülkeler vatandaşlarına ya para dağıtıyor, ya da dağıtmaya hazırlanıyor. Bunlar benim bulabildiklerim, dahası da var olabilir. Bilemiyorum. Şimdilik bunlar yeterli sanırım:
İsviçre:
Ooo hemen de İsviçre’yi yapıştırdım de mi? Hiç acımam.
İsviçre yapacağı referandumun sonucuna göre, vatandaşlarına her ay 2500 isviçre frangı para verecek. Çalışan çalışmayan herkes, kayıtsız şartsız, geri ödemesiz, faizsiz bu parayı her ay alacak.
2500 CHF, bizim paraya göre tam 7276 TL ediyor sayın seyirciler.
Yani bizim asgari ücretimizin ve açlık sınırınımızın yaklaşık 5.5 katı.
Yoksulluk sınırımızdan 3bin 136 lira daha fazla, tam 3136 lira!
Kısaca isviçreyi de tanıyalım:
Konum: Avrupa’nın tam ortası. İtalya’nın kuzeyi, Almanya’nın güneyi.
Nüfus: 8 milyon. ( bizim ülkenin 10’da 1’i kadar )
Yüzölçümü: 41.285 km2 ( Konya’dan az büyük )
GSYH: 365 milyon dolar ile 265 milyar dolar arasında. ( e hani para ülkesiydi? )
Kişi başına yıllık gelir: 30.000 USD ile 50.000 USD arası
( haa şimdi işler değişir…)
Kitap okuma oranı: Yılda ortalama 10 kitap.
Okur yazarlık oranı: %99
Pasaportunun dünyadaki konumu ise 5. sırada ve 142 ülkenin kapılarını açıyor.
Savunma harcaması: 5 milyar dolar civarında. ( bizden 3 kat daha az )
Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi: 16 milyar dolar civarında. ( bizim 8 katımız! )
Yani yumruk kadar ülke, bizim 10’da bir nüfusumuza sahip ve yıllık geliri bizden ortalama 5 kat az olmasına rağmen, eğitime bizden 8 kat daha fazla harcıyor. Yanlışım varsa lütfen düzeltilsin. Zira matematikte hiç iyi değilim ( neden acaba?)
devam edelim,
İsviçrede açlık sınırı 800 CHF bu da 2300 lira civarında,
Yani, bizim bir öğretmen maaşı kadar. ( hani varsayımsal torunları olan, zombi. )
Yoksulluk sınırı ise 2200 CHF yani 6400 lira civarında. Bizden yaklaşık 2260 lira daha fazla ki referandum ile ortadan kaldırmayı hedefledikleri rakamlar bunlar :) bu hesaba göre İsviçreliler için biz yokuz. varlığımız matematiksel olarak imkansız :D
Yani İsviçre her vatandaşına ülkesinin (açlığı geçtim) yoksulluk sınırının üzerinde bir parayı her ay vermeyi hedefliyor.
isviçredeki diğer rakamlarla devam edelim:
İsviçredeki işsizlik oranı: %4.5
Asgari ücret: 3500 CHF ile 6000 CHF arasında
4000 frank olarak hesaplarsak 12000 lira civarında ediyor bir isviçrelinin asgari ücreti.
yani kendi yoksulluk sınırının neredeyse 2 katı iken bizim yoksulluk sınırımızın 3 katı civarında.
vay canına sayın seyirciler devam edelim derim.
İsviçre’de öğretmen maaşı aylık: 4200 CHF ile 6250 CHF arasında. Biz de bunu ortalama olarak 5000 CHF dersek eğer, TL olarak karşılığı 14 bin 556 lira yapıyor.
Bu da yaklaşık bizim öğretmen maaşımızın 6 katı!
Şimdi burada bir şeyi açıklığa kavuşturayım. Türk lirasına çevirmek hiç de saçma değil! Çünkü bir İsviçreli gelip parasını burda dilediği gibi harcayabilir, hiç değilse yaz tatilini burada semirerek geçirebilir. Bütçesini zerre sarsmayacağı gibi, aslında Dünya’nın istediği ülkesinde istediği gibi bir tatil yapabilir. Bizim öğretmenlerimiz ise gidip İsviçrede tatil yapamaz. Yapsa bile bir İsviçreli’nin Türkiyede yaşayacağı rahatlığı, bir Türk öğretmen o maaşıyla gidip İsviçrede yaşayamaz.
İsviçre’de millet vekili maaşı 10.000 dolar civarında. bu da yıllık gelire oranı yaklaşık %24
(yanlışım varsa düzeltilsin)
İsviçre ile Türkiye arasındaki fiyat ve gelir farklarını şuradan güncel olarak karşılaştırabilirsiniz.
İsviçre’nin Terör yüzünden kaybettiği vatandaşlarının sayısı dünya genelinde 100’ün az üzerinde: http://www.nationmaster.com/country-info/profiles/Switzerland/Terrorism
İsviçre’nin Dünyanın en iyi üniversiteleri listesinde 8 tane üniversitesi var :) O0o bunları bu konuda geçmişiz değil mi? Hiç de öyle değil; zira bu 8 üniversitenin ilki 12. sırada ve sekizincisi ise 420. sırada, yani en kötü üniversitesi bizim en iyi üniversitemiz ile aynı hizada.
Peki bu ülke vatandaşı olmak için ne yapmak gerek :) ahaa… Öyle ya, olalım İsviçre vatandaşı biz de yattığımız yerden maaşa bağlanalım!
Hah o öyle kolay olmuyo işte demenin yeri şimdi geldi!
Kendi ülkenizi bırakıp bu ülkenin vatandaşlığını almak istiyorsanız, öncelikle bu ülkede C tipi dedikleri uzun süreli oturum izni denen vizeyle 10 yıl yaşamış olmanız gerekmekte.
Ülkenin dilini öğrenmiş ve kültürüne hakim olmuş olmanız gerekiyor. Daha sonra da oturduğunuz yerin belediye meclisi sizi vatandaş olmaya layık görmesi gerekiyor. Bunları hallettikten sonra yasal geçiş işlemlerine başlanabiliyor…
Yani öyle benim adım elvan danton ben gezerim kanton kanton diyerekten, parası neyse veririz gidip vatandaşı olayım diyemiyorsun.
Sıkıcı bir memleket hem; iki tane dünya savaşı kopmuş tam çevresinde hiç biri bu ülkeye uğramamış. Trenleri, otobüsleri dakik, nüfus az ve eğitimli, hava temiz, trafik neredeyse yok, herkes elini kolunu sallayarak giremiyor vs. İnsan sıkılır !
Yeter bu kadar İsviçre, biraz da diğer ülkeleri inceleyelim.
Efendim, vatandaşlarını maaşa bağlamayı düşünen diğer bir ülke ise Finlandiya:
Şimdi de biraz Finlandiya’yı tanıyalım, ama önce şu para konusunu konuşalım.
Finlandiya vatandaşlarına kayıtsız şartsız 800 EURO vermeye 2017 gibi başlayacak. Tabii bu deneysel olacak öncelikle ve meclislerinin de bunu onaylaması gerekecek. Ama olsun bizde bu da yok :)
Çok uzatmadan Finlandiya’yı tanımaya başlayalım:
Konum: Avrupa’nın kuzeyinde, Norveç, Rusya ve İsveç ile komşu İskandinav yarımadasında bulunan bir Baltık ülkesi.
Nüfusu: 5.5 milyon. ( İstanbul’un resmi nüfusunun 3’de 1’inden daha az )
Yüzölçümü: 338,424 km2
GSYH: 240 milyon dolar ile 180 milyar dolar arasında. (Bunlar da fakir çıktı)
Kişi başına yıllık gelir: 35000 ile 50000 USD civarında.
Okur yazarlık oranı: %100
Pasaportunun dünya sıralamasındaki yeri 4. sırada!
Tam 143 ülkeye vizesiz girebiliyorsunuz.
Savunma harcaması: 3 milyar dolar civarında.
Finlandiyada ortalama bir maaş 2250 EUR civarında.
Finlandiya ile Türkiye yaşam masrafları, gelir ve giderler karşılaştırma verilerine şuradan ulaşılabilir.
Finlandiya’da Millet vekili maaşları sadece 4000 dolar ve
bunun da milli gelirlerine oranı %7 civarında.
Finlandiya eğitime ise 11 milyar euro yıllık bütçe ayırıyor, bu da yaklaşık 35 milyar lira ediyor ki sadece 5 buçuk milyon nüfusa sahip bu ülkenin eğitime ayırdığı kaynağın muazzamlığı insanı hayrete düşürüyor.
Zaten Finlandiya eğitim sistemi, tüm dünyada konuşulan ve ilgiyle takip edilen ve hatta özenilen bir sistem.
Finlandiya’nın dünyadaki en iyi üniversiteleri arasında 9 üniversitesi var, bu üniversitelerin en yükseği 67. sırada ve en düşüğü 441. sırada. Yani her biri bizim Bilkent ve katlanarak artan üzeri ayardalar.
Şimdi tam bu noktada bir şeyi daha açıklığa kavuşturmak istiyorum, o da nüfus konusu.
Yani bence nüfus yoğunluğu bir ülkenin vatandaşlarını ne denli insan olarak gördüğünün bir simgesidir. Biz 80 milyon nüfusa sahibiz, neden? Ne gereği var? Neden doğum kontrolünü elimizden “kafirlik” diye bıraktık? Bırakmasaydık. Kontrollü üreyip, eğitimli nesiller yetiştirseydik! Bugün bize 3 de yetmez en az 5 diye buyruk veren, bir güruh olmayacaktı. Alır yürür bu konu, dallı budaklı herşey zaten. Biz konumuza dönelim.
Nerede kalmıştık?
Finlandiya’nın Terör yüzünden kendi topraklarına kaybettiği vatandaşı yok.
Peki Finlandiya vatandaşı olmak istesek olabiliyor muyuz?
Lapon olcam ben diye bağırmakla başlaya bilir miyiz?
Başlayabilirsiniz, ama öncelikle “kansalaisuushakemus “un anlamını bilmeniz ve telaffuz edebilmeniz gerekiyor. :)
Yani öncelikle iyi derecede Fince ya da İsveççe bilmeniz gerekiyor. Kendi geçiminizi sağlayabiliyor olmak ve hiç bir suça karışmadan 7 yıl Finlandiya’da ikamet etmiş olmanız başvurunuzu yapmanıza hak tanıyor.
Devam edelim,
Vatandaşlarına Para vermek isteyen ve bunun için canla başla çalışan ülkelerden biri de Yeni Zelanda:
Vatandaşlarına para vermeyi tasarlayan Yeni Zelanda “temel gelir” uygulamasını bu yazının yazıldığı ayın sonunda konuşmaya başlayacak. Henüz net bir rakam belli olmasa da Finlandiya’nın vereceği rakama yakın bir rakam olabilirmiş.
http://www.techinsider.io/basic-income-talks-hit-new-zealand-2016-3
Şimdi bu Yeni Zelanda’yı da hafiften tanımakta fayda var:
Konum: Büyük Okyanus’un güneyinde, Avustralya’nın güneydoğusunda 1500 km açıkta
( İstanbul’dan uçakla in kalk aktarma yap 25 saat ve üzerinde )
Nüfus: 4.3 milyon.
Yüzölçümü: 268,021 km2
GSYH: 164 milyar dolar. ( piiii)
Kişi başına yıllık gelir: 42000 USD civarında. (iyiymiş yalnız)
Ortalama kazanç: 3300 NZD
Okur yazarlık oranı: %99
Savunma harcaması: 3 milyar NZD civarında.
Yeni Zelanda’da bir öğretmen maaşı yıllık 45ooo NZD ile 75000 NZD arasında bunu 60000 ortalama olarak alırsak, ayda 5000 NZD eder, bunun da USD karşılığı 3300 dolar ve TL karşılığı ise 9600 lira ediyor. bizim yoksulluk sınırımızın epey üzerinde.
Vermeyi planladıkları 900 dolarlık temel gelir yardımı ise bizim açlık sınırımızın ve en yüksek dereceden öğretmen maaşımızın yine çok üzerinde.
Yeni Zelanda’nın Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi ise yıllık 13.183 milyon NZD.
Yeni Zelanda’nın dünyanın en iyi üniversiteleri listesinde 8 üniversitesi var ve en üstteki üniversitesi bu listeye 92. sıradan girmiş. Hiç fena değil.
Yeni Zelanda ile Türkiye’nin gelir gider ve türlü masraflarına dair karşılaştırmalı tabloyu şuradan inceleyebilirsiniz
Genel olarak YZ’da da dışa bağımlılığı çok fazla ve İngiltere’nin sömürgesi… hmm. O zaman pasaportları kuvvetlidir bu ülkenin.
Evet yanılmamışım, Dünya’nın en kuvvetli 8. pasaportuna sahip Yeni Zelanda.
Yeni Zelanda’ya göçmek ya da vatandaşı olabilmek için şu yollar izlenebilir:
Yeni Zelanda yatırımcılara parasıyla çat diye oturum ve bir süre sonra vatandaşlık hakkı verebiliyor. Yani 1 milyon dolarlık yatırım yapcam dediğinizde gel bakayım şuraya hele bi, sen ne şirin şeysin öyle demeye başlıyor…
Yok benim o kadar param diyorsanız, göçmen alan bir ülke Yeni Zelanda.
O yılın ihtiyaç listesinde bulunan bir kalifiyeliğiniz varsa, ingilizce biliyor ve orada kendinizi bir süre bakacak maddi duruma sahip iseniz, şuradan başvurabilirsiniz.
Hız kesmeden diğer para saçan ülkelerle devam edelim…
Yine Avrupa’ya dönüyoruz.
Vatandaşlarına para vermeye hazırlanan ülkelerden bir diğeri ise Hollanda;
Avrupa’nın çiçekçisi. Su üzerine şehirler kuran, dünyada baraj ve su tasfiyesi üzerinde en iyi mühendislerine sahip ülkesi. Tahta ayakkabılar vs vs…
Konum: Belçika ve Almanya ile komşu, Kuzey Denizi’ne sahili olan bir ülke… Sömürgeleri felan da var.
Nüfus: 17 milyon. ( İstanbul’dan az )
Yüzölçümü: 41.528 km2 ( Bu da Konya’dan az büyük )
GSYH: 660 milyar dolar.
Kişi başına yıllık gelir: 40.000 USD civarında.
Okur yazarlık oranı: %99
Milletvekili maaşı ise 5600 dolar civarında. ( bizim millet vekilleri bu paraya ağlıyorlar geçinemiyoruz diye )
Hollanda pasaportu ise dünya sıralamasında 4. sırada o da 143 ülkenin kapılarını vatandaşlarına açıyor.
Vatandaşlarına aylık 1000 USD vermeye hazırlanan Hollanda’da bu devinim önce bir şehrinde başladı ve ülke geneline yayılarak genel gündem konusu oldu.
Hollanda vatandaşı olmak isterseniz ise şurada güzelce anlatılmış.
Bitti mi? Bitmedi :)
Son olarak vatandaşlarına para saçmaya hazırlanan ülkeler arasında Kanada var;
Aslında uygulama Ontario eyaletinde konuşulmaya başlanmış. Bloğumda belirttiğim dünyadaki diğer örnekleri de göz önünde bulundurarak “basic income” yani “temel gelir” adı altındaki bu uygulamayı denemeyi karar alma aşamasındalar. Kanada’daki bu uygulama da diğerleri gibi 800 ile 1000 dolar arasında olacak ve kayıtsız şartsız herkese sunulacakmış.
Kuzey Amerika’nın en kuzeyindeki topraklar üzerine kurulu Kanada’nın yüz ölçümü 9,984,675 km² olmasına karşın nüfusu 36 milyon civarında.
Dünya’nın en geniş topraklarına sahip ülkelerinden biri olmasına rağmen Kanadalılar’ın %80’in güneyindeki Amerika Birleşik Devletleri’ne yakın sınır kentlerinde yaşamaktadırlar.
Dünya’nın korunmayan en büyük sınırı ise yine bu iki devlet arasındadır.
Kanada pasaportu dünyanın en değerli 5. pasaportudur ve 142 ülkenin kapılarını vatandaşlarına açmaktadır.
Yıllık 1.5 trilyon dolar civarında GSMH’ya sahip olan Kanada’da kişi başına yıllık gelir ortalama 40 bin dolar civarında.
Kanada’da minimum kazanç saatlik 10 dolar.
Dünya sıralamasında 12 adet üniversite bulunan Kanada’nın en iyi üniversitesi bu listeye 20. sıradan girmiş.
Peki bu Kanada’ya nasıl gidilir, nasıl vatandaşı olurum? diye sorarsanız eğer, Kanada tıpkı Yeni Zelanda gibi yıllık göç alan bir ülke, o yılın ihtiyacına ve kalifiyeliğinize göre göçmen başvurusu yapabiliyorsunuz. Tabii iyi derecede İngilizce ya da Fransızca bilmeniz ve kalifiye olduğunuz iş koluna ait uluslar arası geçerliliği olan diploma / sertifika gibi belgeleriniz ya da kanıtlayabilecek şekilde yeterli tecrübeye sahip olmanız gerekmektedir. Hepsini şuradan öğrenebilir ve başvurunuzu yapabilirsiniz.
Yok ben bedava paranın peşindeyim, vatandaş olup cayır cayır o parayı yiyecem diyorsanız, şöyle söyleyeyim; Yaklaşık 800 bin dolar nakit paranızın olmasına ve 400 bin dolarlık yatırım yapmanıza bakıyor.
İşte böyle sayın seyirciler. Araştırmalarını yapıp, derleyip toparlaması neredeyse iki günümü alan ve biraz uzunca kaçan yazımı bitirmiş bulunmaktayım. Yararlı olabileceğini ve belki bir çıkış kapısı sunabileceğini düşündüğüm bilgileri güncel verilerle bir araya toplamaya çalıştım.
Elbette para mutluluğu doğrudan satın alamaz ama dolaylı yönden çat diye alır diye düşünüyorum.
Neredeyse aldığımız nefesten bile vergi alınacak olan ülkemizde, huzur ve güvenlik biz sıradan insanlar için en büyük lükslerden biri. Para ise artık gittikçe borç kavramıyla eş değer haline geldi bu günlerde. Bu saydığım ülkelerin şanslı vatandaşlarından olamayan bizler için, normal kavramı dünyanın geri kalanından çok farklı ve kaotik boyutlarda.
Refah seviyesi yüksek ülkeler, vatandaşlarına sağlamaya çalıştıkları huzur ortamının yanı sıra, bir de üste para vermeye hazırlanıyorlar. Her vatandaşına aylık para vermeye, onları karşılıksız maaşa bağlamaya çalışıyorlar. Sırf vatandaş oldukları için. Devletleri onlara teşekkür ediyor.
Huzur ve mutluluk insanın içinde oluşan kavramlar. Bir insanın iç dünyası en son nokta huzur konusunda. Başlangıç yeri ise çevre ve nasıl yaşadığın ile ilgilidir bence.
Huzuru yaratabilmek için mutlu bir ortama ihtiyaç vardır. Para da bu mutlu ortamı yaratacak araçlardan biridir.