Adalet BakanıAdli Tıp UzmanıAkademisyenAkkoyunlu HükümdarıAktivistAlbayAlfabe YazarıAlimAlman Dili AraştırmacısıAlman Edebiyatı AraştırmacısıAlman FelsefeciAmiralAnadolu Selçuklu Devleti SultanıAnayasa HukukçusuAnayasa Mahkemesi BaşkanıAnayasa Mahkemesi Emekli ÜyesiAnimatörAnıt HeykelcisiAnı YazarıAnsiklopedi YazarıAntika uzmanıAntologAntropologArabesk ŞarkıcısıAranjörArap Dili AraştırmacısıArap Dili UzmanıArap Dili ve Edebiyatı AraştırmacısıArap Dili ve Edebiyatı ProfesörüAraştırmacıAraştırmacı YazarArkeologArkeoloji AraştırmacısıArkeoloji ProfesörüArp SanatçısıArşiv UzmanıArtuklu BeyiAşiret ReisiAskerAskeri YargıçAstrologAstronomAstronomi BilginiAtatürk YakınıAtıcıAtletAvukatAylık DergiBağlama SanatçısıBahriye NâzırıBakanBakan YardımcısıBalerinBankacıBanka Yönetim Kurulu ÜyesiBaro BaşkanıBaşbakanBaşbakan YardımcısıBaşhekimBasketbolcuBaş MüftüBaşsavcıBatik SanatçısıBelediye BaşkanıBelediye Başkan YardımcısıBelgeselciBelgesel Film YönetmeniBesteciBeyBeyin CerrahıBibliyografBilginBilgisayar MühendisiBilim Felsefesi AraştırmacısıBilim İnsanıBilim Kurgu YazarıBilim TarihçisiBilişimciBilişim ve Sosyal Medya UzmanıBiyofizik ProfesörüBiyografi YazarıBiyoistatistik ProfesörüBiyokimya ProfesörüBiyologBiyoloji ProfesörüBiyomekanikçiBloggerBoksörBulgar Dili AraştırmacısıBürokratBüyükelçiBüyükşehir Belediye BaşkanıBüyük Selçuklu Devleti HükümdarıÇalışma BakanıÇalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile BakanıCast DirektörüCaz SanatçısıCebir BilginiÇello SanatçısıCEOCerrahÇevirmenÇevrebilimciÇevre ve Şehircilik BakanıÇiftçiCilt SanatçısıÇini SanatçısıÇizerÇizgi Roman SanatçısıÇizgi Roman YazarıÇocuk Edebiyatı YazarıÇocuk Hastalıkları ProfesörüCoğrafya BilginiCoğrafyacıCümbüş SanatçısıCumhurbaşkanıCumhurbaşkanı EşiCumhurbaşkanlığı BaşdanışmanıDanışma Meclisi ÜyesiDanışmanDanıştay BaşkanıDanıştay ÜyesiDansçıDava VekiliDavranış Bilimleri UzmanıDekanDekoratörDeneme ve eleştiri yazarıDeneme YazarıDengbejDenizciDeniz Kuvvetleri KomutanıDeniz TarihçisiDeprem UzmanıDermatologDevlet AdamıDevlet BakanıDevlet BaşkanıDevlet GörevlisiDevlet SanatçısıDil AraştırmacısıDil BilimciDil ve Edebiyat AraştırmacısıDin AdamıDin BilginiDin Bilimleri AraştırmacısıDin Eğitimi AraştırmacısıDin Felsefesi AraştırmacısıDinî Musikî SanatçısıDini ÖnderDin Kültürü AraştırmacısıDinler Tarihi AraştırmacısıDin Psikolojisi AraştırmacısıDin SosyoloğuDin Sosyolojisi AraştırmacısıDiplomatDiş Hastalıkları ProfesörüDiş HekimiDış İlişkiler UzmanıDışişleri BakanıDış Politika UzmanıDivan ŞairiDiyanet İşleri BaşkanıDizi film yapımcısıDJDoğa BilginiDramaturgDublaj SanatçısıDublörDünya ŞampiyonuDüşünürEbru SanatçısıEczacıEdebiyat AraştırmacısıEdebiyatçıEdebiyat EleştirmeniEdebiyat TarihçisiEditörEğitim BilimciEğitim Bilimleri AraştırmacısıEğitimciEğitimci YazarEğitim GörevlisiEğitim PsikoloğuEğitim SosyoloğuEğitim TarihçisiEhl-i BeytEkonomi AraştırmacısıEkonomistEkonomi UzmanıElektrik-Elektronik MühendisiElektrik Enerjisi UzmanıElektrik MühendisiElektrik TeknikeriElektrik Yüksek TeknikeriElektronik MühendisiElektronik ProfesörüEleştiri YazarıEleştirmenEmbriyologEmirEmniyet MüdürüEndüstri MühendisiEnerji ve Tabi Kaynaklar BakanıEngelli MilletvekiliEngelli SanatçıEngelli SporcuEngelli YazarErmeni Din AdamıEskiçağ TarihçisiEski Türk Edebiyatı AraştırmacısıEtnografEvliyaFahri BaşkonsolosFahri KonsolosFarmakoloji ProfesörüFars Dili AraştırmacısıFelsefe AraştırmacısıFelsefeciFelsefe ProfesörüFelsefe TarihçisiFen BilginiFıkıh BilginiFilm YapımcısıFilologFilozofFizik BilginiFizikçiFizik MühendisiFizik ProfesörüFiziksel Tıp ProfesörüFizik Tedavi ve Rehabilitasyon UzmanıFizyoloji ProfesörüFolklor DerlemecisiFotoğrafçıFotoğraf SanatçısıFotoğraf TarihçisiFotomodelFoto MuhabiriFransız Dili AraştırmacısıFransız Edebiyatı AraştırmacısıFransız sporcuFransız yazarFutbolcuFutbol HakemiFutbol ve Scout AntrenörüGazeteciGazeteci-yazarGaziGazneli Devleti HükümdarıGelecekbilimciGeleneksel el sanatları sanatçısıGençlik lideriGençlik ve Spor BakanıGenel BaşkanGenel Başkan YardımcısıGenel Cerrahi UzmanıGenelkurmay BaşkanıGenel Kurmay BaşkanıGenel MüdürGenel Müdür YardımcısıGenel SekreterGenel Sekreter YardımcısıGenel yayın yönetmeniGeneralGezginGezi YazarıGıda MühendisiGirişimciGitaristGölge Oyunu AraştırmacısıGörsel İletişim UzmanıGörsel Sanatlar UzmanıGörüntü YönetmeniGösterge BilimciGöz HekimiGrafik SanatçısıGrafik TasarımcıGravür SanatçısıGüfte YazarıGümrük ve Tekel BakanıGünlük YazarıGüreşçiGurmeGüzellik KraliçesiGüzel Sanatlar AraştırmacısıGüzel Sanatlar ProfesörüHaber SunucusuHadis AraştırmacısıHadis BilginiHafızHakemHakimHalifeHalife AnnesiHalk AydınıHalk Bilimci (Folklor Araştırmacısı)Halk Edebiyatı AraştırmacısıHalkla İlişkiler UzmanıHalk Müziği SanatçısıHalk Müziği Ses SanatçısıHalk OzanıHalk Sağlığı UzmanıHalterciHamdani HükümdarıHanım SultanHarbiye NazırıHaritacıHarita MühendisiHarp Okulu KomutanıHarzemşahlar Devleti HükümdarıHaseki SultanHatipHattatHat ve Ebru SanatçısıHavacıHava Harp Okulu Eski KomutanıHava Kuvvetleri KomutanıHayırseverHayvanseverHazine ve Maliye BakanıHeykeltıraşHidroklimatoloji ProfesörüHipnoterapistHistoroji ProfesörüHititologHolding YöneticisiHolding Yönetim Kurulu BaşkanıHolding Yönetim Kurulu ÜyesiHukukçuHukuk ProfesörüHukuk TarihçisiHükümdarHükümdar Yakınıİç Hastalıkları Profesörüİçişleri Bakanıİç Mimarİdare Hukuku Profesörüİhracatçıİktisat Araştırmacısıİktisatçıİktisat Profesörüİktisat Tarihçisiİktisat Tarihi Profesörüİlahiyatçıİlahiyat Profesörüİl Başkanıİletişimciİllüzyonistİmam-Hatipİngiliz Dili Araştırmacısıİngiliz Edebiyatı Araştırmacısıİngiliz yazarİnşaat Mühendisiİnşaat Teknikeriİnsan Hakları Savunucusuİranlı Yazarİş AdamıİşçiIşık Tasarımcısıİş Kadınıİslam Bilginiİslam Felsefecisiİslâm Felsefesi Tarihçisiİslam Hukukçusuİslam Sanatı Araştırmacısıİslam Şehidiİslam Tarihçisiİşletmeciİşletme Mühendisiİstatistikçiİstihbaratçıİstihbarat Uzmanıİtalyan Dili AraştırmacısıJeofizikçiJeofizik MühendisiJeologJeoloji MühendisiJeoloji ProfesörüKabadayıKadıKadın Hakları SavunucusuKadın Hastalıkları ProfesörüKahramanKahraman KadınKahraman Türk KadınıKalp Cerrahisi ProfesörüKamu GörevlisiKamu YöneticisiKanaat ÖnderiKantocuKanun SanatçısıKaptanKaptan-ı Derya (Donanma Komutanı)Karagöz UstasıKara Kuvvetleri KomutanıKarateciKardiyologKardiyoloji ProfesörüKarikatüristKatalogcuKaymakamKazak YazarKazaskerKBB UzmanıKelâm AraştırmacısıKelam BilginiKelam ProfesörüKeman SanatçısıKeman UstasıKemençe SanatçısıKent BilimciKıbrıslı Araştırmacı YazarKıbrıslı müzisyenKıbrıslı SanatçıKıbrıslı Türk Devlet AdamıKıbrıslı Türk SanatçıKıbrıslı Türk YazarKıbrıslı YazarKimya BilginiKimya BilimcisiKimyagerKimya MühendisiKimya ProfesörüKişisel GelişimciKlarnet VirtiözüKoleksiyoncuKomedyenKompozitörKomutanKonuşmacıKoramiralKoreografKorgeneralKoristKoronavirüs Bilim Kurulu ÜyesiKoro ŞefiKoro YöneticisiKöşe YazarıKosovalı Türk SanatçıKosovalı Türk YazarKostüm tasarımcısıKozmografya BilginiKraliçeKültür TarihçisiKültür ve Sosyal İşler MüdürüKültür ve Turizm BakanıKur'an İlimleri AraştırmacısıKur'an MütercimiKüratörKürdologKurmay AlbayKürt Halk Müziği SanatçısıKürt Ses SanatçısıKurucu Meclis ÜyesiKütüphaneciLütiyeMadenciMaden MühendisiMaden ProfesörüMaden Yüksek MühendisiMakedonyalı Türk SanatçıMakina MühendisiMakina Yüksek MühendisiMali MüşavirMaliyeciMalzeme MühendisiMankenMantık BilginiMareşalMaske ve Kukla TasarımcısıMatematik BilginiMatematikçiMatematik MühendisiMatematik ProfesörüMeclis BaşkanıMedya fenomeniMedya PatronuMedya YöneticisiMedyumMekanik BilginiMekanikçiMelek YatırımcıMelikMelikeMenagerMervani HükümdarıMetal İşi SanatçısıMetalürji MühendisiMetalürji ProfesörüMeteorologMetin YazarıMevlidhanMevlüthanMilisMilletvekiliMilli Birlik Komitesi (MBK) ÜyesiMilli Eğitim BakanıMilli KahramanMilli Mücadele KahramanıMilli Savunma BakanıMimarMimarlık ProfesörüMimarlık TarihçisiMinyatür SanatçısıMısırlı Arap ÇevirmenMısırlı Devlet AdamıMısırlı Müzisyen, ŞarkıcıMizah YazarıModacıModa TasarımcısıModern Arap Edebiyatı AraştırmacısıMoğol HükümdarıMollaMucitMüderrisMüdürMüezzinMüfessirMüftüMuhabirMuhasebeciMühendisMusikişinasMüsteşarMüsteşar YardımcısıMutasarrıfMutasavvıfMutasavvıf ŞairiMüteahhitMütefekkirMütercimMütevelli Heyet BaşkanıMüzeciMüzik AraştırmacısıMüzik EleştirmeniMüzik GrubuMüzikologMüzik OrganizatörüMüzik Tarihi AraştırmacısıMüzik YapımcısıMüzik YazarıMüzisyenNakkaşNeyzenNöroloji ProfesörüNöropsikiyatristNoterNümismatÖğretim GörevlisiÖğretim Teknolojileri ProfesörüÖğretim ÜyesiÖğretmenOnkoloji ProfesörüOpera SanatçısıOpera ŞefiOperet YazarıOramiralOrdinaryüs ProfesörOrganize suç örgütü lideriOrgeneralOrkestra ŞefiOrman MühendisiOrtaçağ TarihçisiOrtadoğu Tarihi AraştırmacısıOrta Oyunu SanatçısıOrtopedi ve Travmatoloji UzmanıOsmanlı BakanıOsmanlı BilginiOsmanlı BürokratıOsmanlı Devlet AdamıOsmanlı Dönemi MilletvekiliOsmanlı Hanedanı MensubuOsmanlı Hukuk Sistemi AraştırmacısıOsmanlı Kültür Tarihi AraştırmacısıOsmanlı NazırıOsmanlı PadişahıOsmanlı SadrazamıOsmanlı ŞehzadesiOsmanlı ŞeyhülislâmıOsmanlı TarihçisiOsmanlı ValisiÖykü ve roman yazarıÖykü ve senaryo yazarıÖykü YazarıOyuncuOyun YazarıPakistanlı Devlet AdamıParazitoloji ProfesörüParti KurucusuPatologPedagogPediatri ProfesörüPerküsyonistPeygamberPilotPiyanistPlanlamacıPop Müzik YorumcusuPortekizli sporcuPrensesProdüktörProfesörProfesyonel Bilardo OyuncusuProfesyonel KoçPsikanalistPsikiyatri ProfesörüPsikiyatristPsikologPsikoloji AraştırmacısıPsikolojik Savaş UzmanıPsikoterapistPuşu UstasıRadyocuRadyologRadyo SanatçısıRadyo SunucusuRadyo ve Televizyon Programı SunucusuRap / Hiphop şarkıcısıR&B SanatçısıReklamcıRektörRektör YardımcısıRessamRestorasyon UzmanıRock ŞarkıcısıRomancıRoman YazarıRöportaj YazarıRuh ve Sinir Hastalıkları UzmanıRus Dili ve Edebiyatı AraştırmacısıRus SanatçıRus YazarRüzgar SörfçüsüSağlık BakanıSağlık Bakanlığı Bilim Kurulu ÜyesiSağlık EğitimcisiSağlık TeknikeriSahafŞairŞair ve YazarSanatçıSanat EğitimcisiSanat KuramcısıSanat TarihçisiSanat Tarihi ProfesörüSanat YönetmeniSanayiciSanayi ve Teknoloji BakanıŞarkıcıŞarkı Sözü YazarıSatranç HocasıSatranç OyuncusuSavcıSaz SanatçısıŞehircilik UzmanıŞehitŞehnameciSenaryo ve Hikâye YazarıSenaryo YazarıSenatörSendika BaşkanıSendikacıSenegalli RomancıSeramik MühendisiSeramik SanatçısıSeraskerSeslendirme SanatçısıSes SanatçısıŞeyhShowmenSiber Güvenlik UzmanıSinema AraştırmacısıSinema EleştirmeniSinema Filmi YapımcısıSinema ve dizi film yapımcısıSinema YazarıSırp Bilim AdamıSiyaset BilimciSiyasetçiSiyaset SosyoloğuSiyaset TarihçisiSiyaset ve devlet adamıSiyasi Parti Genel BaşkanıSiyasi parti lideriSopranoSosyal BilimciSosyal Çalışma UzmanıSosyal Medya FenomeniSosyal PsikologSosyal Psikoloji ProfesörüSosyal Psikoloji UzmanıSosyal Siyaset AraştırmacısıSosyologSosyoloji AraştırmacısıSosyoloji ProfesörüŞovmenSözlük YazarıSpor AdamıSpor AraştırmacısıSporcuSpor Kulübü BaşkanıSpor SunucusuSpor YazarıSpor YöneticisiSpor YorumcusuSTK YöneticisiStrateji UzmanıSuikastçıSultanSümerologSu MühendisiSunucuSuriyeli Arap ÇevirmenSurvivor YarışmacısıSüryani RahibiSüryani TarihçisiSüsleme SanatçısıTabipTakı UstasıTakvim BilimciTambur SanatçısıTanburîTango ŞarkıcısıTarih AraştırmacısıTarih BilginiTarihçiTarih ÖğretmeniTarih ProfesörüTarih YazarıTarikat LideriTarım ve Orman BakanıTasarımcıTasavvuf AraştırmacısıTasavvufçuTasavvuf EhliTasavvuf Musikisi SanatçısıTasavvuf ŞairiTasavvuf TarihçisiTaverna Müziği SanatçısıTBMM BaşkanıTefsir AraştırmacısıTefsir BilginiTefsir BilimcisiTefsirciTefsir ProfesörüTeknik DirektörTeknisyenTekstil MühendisiTekvandocuTelevizyoncuTelevizyon haber sunucusuTelevizyon Programı SunucusuTelevizyon programı yarışmacısıTelevizyon YapımcısıTelevizyon YorumcusuTemsilciler Meclisi ÜyesiTenisçiTercümanTezhip Sanatçısı (Müzehhip)Tezkire YazarıTezyin UstasıTicaret BakanıTıp BilginiTıp DoçentiTıp DoktoruTıp ProfesörüTıp TarihçisiTiyatro AraştırmacısıTiyatro EleştirmeniTiyatro OyuncusuTiyatro TarihçisiTiyatro YönetmeniToplum Bilim AraştırmacısıTüccarTuğamiralTuğgeneralTuluat SanatçısıTümamiralTümgeneralTurizm BakanıTurizmciTürk Dili AraştırmacısıTürk Dili ve Edebiyatı AraştırmacısıTürk Dili ve Edebiyatı ProfesörüTürk Dilleri AraştırmacısıTürk Halk Edebiyatı ProfesörüTürk Halk Müziği AraştırmacısıTürk Halk Müziği SanatçısıTürk Halk Müziği Ses SanatçısıTürkiye Cumhuriyeti Tarihi AraştırmacısıTürkiye GüzeliTürkiye Kültürü TarihçisiTürk Müziği AraştırmacısıTürkologTürk Sanat Müziği BestecisiTürk Sanat Müziği SanatçısıUdiUlaştırma ve Altyapı BakanıUluslararası İlişkiler ProfesörüUluslararası İlişkiler UzmanıUt UstasıUyarlayanUygarlık TarihçisiVaizValiValide SultanVali YardımcısıVeterinerVeteriner DoktorVeterinerlik ProfesörüVezirViyolonselistVokalistVoleybolcuVücut GeliştiriciYakınçağ Tarihi AraştırmacısıYapım AsistanıYapımcıYarbayYargıtay BaşkanıYargıtay ÜyesiYayıncıYazarYazılımcıYelkenciYeni Türk Edebiyatı AraştırmacısıYöneticiYönetim DanışmanıYönetim Kurulu ÜyesiYönetmenYönetmen YardımcısıYoutuberYüksek Seçim Kurulu (YSK) BaşkanıYunan Dili AraştırmacısıYüzücüZiraatçıZiraat MühendisiZiraat ProfesörüZoologZooloji Profesörü
Burç KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık
Cinsiyet Erkek Kadın
Facebook Paylaş Twitter Paylaş Linkedin Paylaş
Munis Faik Ozansoy
Şair
Doğum
04 Nisan, 1911
Midilli, Yunanistan
Ölüm
31 Mart, 1975
Paris, Fransa
Eğitim
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Burç
Koç
KİMDİR
HAKKINDA YAZILANLAR
ESER ÖRNEKLERİ
FOTOĞRAFLARI
Şair (D. 4 Nisan 1911, Midilli / Yunanistan - Ö. 31 Mart 1975, Paris / Fransa). Diyarbakırlı bir ailedendir. Şair Faik Âli Ozansoy babası; yazar Süleyman Nazif amcasıdır. Ecole Moderne adlı Fransız okulu ile Erenköy Özel Enver Paşa Okulunda bir süre öğrenim gördü. Galatasaray Lisesi (1932), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (1935) mezunu. İş Bankasında memurluk, hukuk müşavirliği, müfettişlik yaptı. İktisat ve Ticaret Bakanlığında müdür muavini, şirketler müdürü, müfettiş, teftiş heyeti başkanı, dış ticaret dairesi başkanı ve müsteşar olarak çalıştı. Basın Yayın Genel Müdürlüğü, Milletlerarası Brüksel Sergisi Türkiye Genel Komi­serliği (1958), Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği (1958), Merkez Bankası başmüşavirliği (1961-64), Ankara Sanayi Odası Genel Sekreterliği (1964-65), Başbakanlık Müsteşarlığı (1965), Paris’te UNESCO Türkiye Daimî Temsilciliği (1971) görevlerinde bulundu. Bu görevindeyken vefat etti. Zincirlikuyu Mezarlığında gömülüdür.
Şiir ve yazıları, 1936 yılından itibaren Şark, Çığır, Millet, Resimli Şark, Bayrak, Şadırvan, babası Faik Ali’yle birlikte çıkardığı Marmara (1936-37), kurucularından olduğu Hisar gazete ve dergilerinde yayımlandı. Galatasaray Lisesinde öğrenciyken Galatasaray ve Akademi dergilerini çıkardı. Şiirlerini çoğunlukla aruz ölçüsüyle yazdı. Medea (1963) adlı manzum tragedyası Devlet Tiyatrosunda oynandı, Tahsin Saraç tarafından Fransızcaya çevrildi. Yurtiçi ve yurtdışında birçok sanat, kültür ve bilim kurullarında yer aldı. The American Foundation ve Uluslararası Sanat Eleştir­menleri Cemiyetine (MCA) üye seçildi.
ESERLERİ:
ŞİİR: Büyük Mabedin Eşiğinde (1938), Hayal Ettiğim Gibi (1948), Yakarış (1959), Bir Daha (1959), Zaman Saati (1965), Yakınma (1968), Kaybolan Dünya (1971).
DENEME: Düşündüğüm Gibi (1957).
OYUN: Medea (2 perde manzum tragedya, 1963).
ÇEVİRİ: Andromak (tragedya, Jean Racine’den, 1963).
HAKKINDA (Seçilmiş Kaynakça): Gültekin Sâmanoğlu / Munis Faik Ozansoy (Hisar, sayı: 15, 1.7.1951) – Munis Faik Ozansoy’u Anarken (Hisar, Mart 1978), Muhtar Körükçü (Varlık, 15 Temmuz 1963) – Hisar (1 Ekim 1971), Osman Nebioğlu / Türkiye’de Kim Kimdir (1962), Baki Süha Ediboğlu / Bizim Kuşak ve Ötekiler (1968), Oyhan Hasan Bıldırki / “Yakınma” ve Munîs Faik Ozansoy (Hisar, sayı: 69, Eylül 1969), Muzaffer Uyguner (Varlık, 1 Ocak 1969), TDE Ansiklopedisi (c. 7, 1976-98), İsmail Parlatır / Türk Ansiklopedisi-Munis Faik Ozansoy (c. 26, fas. 204, s. 2), Şevket Beysanoğlu / Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları (c. 2, 1997, s. 400), Taha Toros / Mâzi Cenneti I (2. bas. 1998), Halil Soyuer / Şair Dostlarım (2004), İhsan Işık / TEKAA (2006) - Diyarbakır Ansiklopedisi (2013).
DİYARBAKIR
Ey ozanlar yetiştiren belde
Seni yıllarca görmeden sevdim
Toprağın var bütün vücudumda
Sende yatmakta en uzak ceddim
Doğunun tacı ey güzel yurdum
Yaşadım bir ömür hayalinle
Seni düşlerde seyredip durdum
Kehkeşanlarla süslenen Dicle.
(Kaybolan Dünya, 1972)
SON SÖZ
Sanat kolay değil, seneler nankör, anladım.
Varsın sokakta, kahvede söylenmesin adım.
Hiç bir şey istemem: ne tanınmak, ne ölmemek,
Varsın benim bu san’ata vakfettiğim emek,
Maddi ve mânevi, bana bir şey getirmesin,
Kâfidir, ey Şiir, bana yalnız senin sesin!
Kâfi, benim hayatımı aydınlatan o nûr,
Kâfi zaman zaman bana tattırdığın huzûr,
Alkış yalancı, servet ölümdür dehâ için,
Etmem fedâ bu san’atı boş bir sadâ için,
Şöhret de sahte, hem de süreksiz…hulâsa boş,
Şi’rin dışında maddeye âit ne varsa boş…
San’at kolay değil, seneler nankör, anladım,
Varsın, ölünce, bir daha söylenmesin adım.
YAKINMA
Tanrım, kabahatim açık,
Ben insanlara inandım
Onlarda senden bir ışık
Yahut bir gölge var sandım.
Nerden anlar nerden bilirdim
Çamur varmış cevherinde
Nasıl düşünebilirdim
Bunu, senin eserinde.
İnansam da aldansam da
Hepsi bir kapıya çıkar
Benim kalbimde, kafamda
Yalnız senin ateşin var.
Kulun olmak gururundan
Başka nedir ki kusurum
Aydınlanarak nurundan
Karanlıkta görüyorum.
YOLLARDA
Gönlümde daima yeni bir yol hazırlığı,
Her lahza başka beldelerin iştiyakı var;
Yıldızların, ayın bile hasret baktığı
Çöller, denizler, engin ufuklar ve yaylalar
Bir sevginin hayalini takip eder gibi,
Çok kere bir melal ile baktım ufuklara;
Bazen coşup da bağrı derbeder gibi,
Çılgınca bir karar ile aktım ufuklara.
Aştım dumanlı dağları, engin denizleri,
Cennet misali yurdumu gezdim adım adım,
Aşık çoban çocuklarının saz benizleri,
Mahzun yavuklular... Sizi gördüm ve ağladım.
Yollarda anladım neye inler kaval sesi,
Rüzgar niçin susar, neden ıssız bu yaylalar?
Hepsinde bir garipliğin üzgün düşüncesi,
Hepsinde ayrılıkları söyler terane var.
Sordum dumanlı Akdeniz' in dalgın ufkuna:
- Kalyonlu, dev kadırgalı sergerdeler hani?
Daldın, güzel deniz, yine rüyalı uykuna,
Turgut Reis' le Barbaros' un nerdeler, hani?
Her yerde ırkımızın izi, her yerde geçmişim,
Her yerde ceddimin bana bir ders olan sesi;
Toprakta, dalgalarda ve mermerde geçmişim,
Her yerde Türklüğün o büyük ruhu, gölgesi.
Durmaz eser başımda Uzunyayla rüzgarı,
Her an tüter gözümde o hasretli Erzurum,
Kars' ın melali, Erciyeş' in bitmeyen karı,
Billur o çeşmeler ki, su içtim yudum yudum.
Dört mevsimin de zevkini yollarda tatmalı,
Koplar' da kar, İçel' de bunaltan sıcak nedir?
Çöllerde bir yudum su, yeşil bir ağaç dalı,
Bozkırlar ortasında tüten bir ocak nedir?
Tarsus' ta bir Şubat sonu gül, fulya koklamak,
Coşkun çağıltılarda akan bir köpüklü su...
Bir çardağın serinliği altında bir hamak,
İzmir' de Sonbahar günü bir öğle uykusu.
Abdest alıp çınarlı şadırvanda bir sabah;
Kılmak Yeşil' de vecd ile bayram namazını;
İslamı anlatırken ezan nerdedir felah,
Duymak içimde Tanrı' ya bağlanma hazzını
Ruhum zamana sığmadı, ebada sığmadı,
Her lahza başka bir yer için coştu hasretim.
Hala içimde yolculuğun sevdiğim tadı,
Hala uzak diyarlara çılgınca hasretim
FİKRET-AKİF İKİLİĞİ
FİKRET-AKİF İKİLİĞİ
MUNİS FAİK OZANSOY
Geçen ay yayınlanan yazımda “Çok merak ediyorum, doğumunun yüzüncü yıldönümü, Tevfik Fikret'i objektif ölçülerle değerlendirecek araştırma ve inceleme eserlerini bize kazandıracak mıdır? Yoksa, bu vesile ile de onu François Coppee'ye benzetmek veya karşısına Mehmet Akif'i çıkarmak gibi sığ tenkitleri ve kolay yargıları tekrarlamakla mı yetineceğiz” demiştim.
Üzülerek söyleyeyim ki, bu endişemin yersiz olmadığını o günden beri ün­lü imzalar altında çıkan birçok yazılar göstermiştir. Parnasse topluluğu içinde hayli tanınmış ve bugün o nisbette unutulmuş olan bir Fransız şairi ile Tevfik Fikret benzerliğini şimdilik bir tarafa bırakıyorum. Bu yargı, onu tekrarlayanların Tevfik Fikret'in eseri üzerindeki tetkikleri kadar o Fransız şairinin sanatı hakkındaki bilgilerinin de bir noktada durmuş olduğunu açığa vurmaktan başka bir değer taşımaz.
Fikret - Akif karşılaştırılmasına gelince, yarım yüzyılı aşkın bir zaman içinde tekrarlana tekrarlana yıpranan bu sakat ve olumsuz düşünce üzerinde durmayı ikisine de pek büyük bir saygı ve hayranlık beslediğim o büyük şairlerin hatıra­sına karşı, bir borç bilirim.
Şiiri seven ve Türk milletinin sanat ve yaratma gücünün büyüklüğüne say­gılı olan her aydının, en küçük bir tereddüt gölgesine yer vermeden kabul etme­si gereken bir gerçek varsa, o da, bu iki muhterem şahsiyetin Türk şiir ve düşün­ce tarihinde ayrı ve aynı ölçüde büyük yerleri ve değerleri olduğudur. Kafala­rımızı kendi şahsî ve dar görüşlerimizin esaretinden ve kıyaslama illetinden kur­tararak düşünebilsek, birbiriyle karşılaştırmadan ikisinin de müstesna değe­rini ve Türk şiirine getirdikleri, birbirini tamamlayıcı yenilikleri, gerçek boyutlarıyla ortaya koymamız pek kolay olur.
Şairlerin ayni şekilde düşünmelerini istemek, hele onlarda mutlaka kendi inançlarımızın yankısını görmeyi beklemek, şiirin ve sanatın zenginliğini yapan çeşitlilikten Türk edebiyatını yoksun bırakacak yersiz ve sakat bir saplantıdır. Her şair ve yazar kendi mizacına, içinde yetiştiği aile ve okul çevresinin şahsi­yetini besleyen etkilerine göre duygularını ve düşüncelerini dile getirir. Bu iki güçlü şair de aynı şeyi büyük bir samimiyet ve cesaretle yapmışlardır. Çağdaş­ları arasında onlara seçkin bir yer kazandıran da bu vasıfları değil midir?
Fikret - Akif anlaşmazlığı “Tarih-i Kadim”in yazılmasıyla başlar. Başka memleketlerde de her zaman rastlanabilen bir edebî tartışma, iki şairin etrafında gruplaşan tahrikçi zümrelerin gayretleriyle, tatsız bir ça­tışma haline getirilmiş ve ölümlerinden sonra da devam ettirilmiştir. Halbuki Tevfik Fikret “Tarih-i Kadime Zeyl” inde düşüncesini açıkladıktan ve Akif, kendisinden beklenen asil bir hareketle “Sa­fahat” in ikinci baskısında Fikret'i telmih eden sa­tırları kopararak attıktan sonra bu tartışma güzel bir şekilde kapanmış olmak lâzım gelirdi. Onu Tevkif Fikret'in doğumunun yüzüncü yıldönümün­de tekrar ateşlemek ve körükleyerek alevlendir­mek, öyle sanıyorum ki, en ziyade o aziz şairle­rin ruhlarını incitmiş olacaktır.
Tevfik Fikret'in Tanrı'dan çok Tanrılaşan in­sanların baskısına karşı bir isyanı dile getiren “Tarih-i Kadim” indeki bazı mısraları onun dinsiz­liğine atfetmek isteyenler olmuş ve bu düşünce Mehmet Akif'in kaleminde hayli sert ve kırıcı mısralarla ifadesini bulmuştu.
Şunu söyleyeyim ki Tevfik Fikret dinsiz, ya­hut daha doğru deyimi ile imansız değildi. Yalnız Fikret'in iman telâkkisiyle Akif'in imanı arasında, ona ulaşma usulleri bakımından fark vardır. Akif imanını soyundan tevarüs etmiş ve onu olduğu gibi devam ettirmek istemiştir.
Fikret şüpheci idi; her düşüncesine olduğu gibi imanına da şüphe yoluyla ulaşmıştır. Unutmamak lâzımdır ki :
Şüphe bir nura doğru koşmaktır,
Hakkı tenvir ukul için hakdır.
Diyen şairi şüpheci araştırmaları bir boşluğa, in­kâra değil; bir nura, imana götürmüştür. Abdülhak Hâmit de :
Mevlâyı ne yolda etsem inkâr,
İkrar çıkar netice-i kâr.
Dememiş mi idi?
“Amentü” sünde :
Bir Kudret'i külliye var ulvî ve münezzeh,
Kutsi ve muallâ buna vicdanla inandım.
Diyen Tevfik Fikret’e dinsiz demek, imanı, kalıp­laşmış kuralların esaretine mahkûm etmek de­mektir.
Mehmet Akif'e cevap olan “Tarihî Kadime Zeyl”inde de açıkça :
Müminim, varlığa imanım var.
Demiyor mu?
“Tarihî Kadim” deki :
Göçüyorsun da arş-ü ferşinde,
Yok tabiatta bir inilti bile.
Beyti Allah'ı inkâr veya küçültme değil, olsa olsa onu unutanlar karşısında bir isyan, Allah'a bir sı­ğınma manasını taşır.
Büyük iman şairimiz Mehmet Akif'in de, va­tanının tehlikeye düştüğü karanlık günlerde Al­lah'a karşı böyle haykırış ve yalvarışları yok mu­dur? Onun :
Ağzım kurusun, yok musun ey adli ilâhi.
Mısraını da, Allah'a isyan, ilâhi adaleti inkâr mı sayacağız?
Tevfik Fikret'in imansız ve aşırı maddeci ol­duğunu iddia etmek ne kadar yersizse, Mehmet Akif'in gerici, ilim ve fenne yabancı, medeniyete karşı olduğunu sanmak da o kadar yanlıştır. Böy­le bir tutum, o büyük şairin en geniş imanla bağ­lı bulunduğu İslâm dininin gerçek anlamına da ay­kırı düşerdi. İman, ilme mani değil, aksine, ona yardımcı bir kuvvettir. Mehmet Akif, İslâm dini­nin yüksek felsefesi kadar, çağdaş ilmin ilerle­melerine de en geniş manasıyla vakıftı; insanın yaratıcı gücüne ve ilmin insanlığı parlak gelecek­lere ulaştıracak kudretine inanıyordu. Bu bakım­dan da Tevfik Fikret'le aralarında ayrılık değil, ya­kınlık vardır.
Tevfik Fikret “Halûk'un Amentü”sünde :
Dünya dönecek cennete insanla, inandım.
Ve :
Birgün yapacak fen şu siyah toprağı altın,
Herşey olacak kudret-i irfanla, inandım.
Demişti.
Mehmet Akif de”Asım” ın sonunda bizdeki ilme karşı ilgisizlikten yakınarak :
Yarının ilmi nedir,halbuki? Gayet müthiş:
Maddenin kudret-i zerriyesi, uğraştığı iş.
O yaman kudrete hakim olabilsem diyerek
Sarfedüp durmada birçok kafa binlerce emek.
Onu bir buldu mu, artık bu zemin: başka zemin.
Çünki bir damla kömürden edecekler temin
Öyle milyonla değil, namütenahi kudret...
Demiyor muydu?
Bugün dünya düşünce ve tekniğine yeni ufuk­lar açan atom kudreti üzerindeki çalışmaları da­ha o zaman alkışlayan bu mısralar, müsbet ilim­lere yabancı değil, hattâ onları yakından izleme­miş bir kafanın ilham mahsulleri olamazdı.
Tevfik Fikret, oğlu Halûk'u İskoçya'ya uğur­larken ona şu öğütte bulunmuştu :
Bize bol bol ziya kucakla getir;
Düşmek etrafı görmemektendir.
Topla fırlat, ne varsa, taş, iğne
Bu muhitin ser-i rehavetine,
O biraz belki canlanır ve senin
Himmetin, gayretin ve fazlın için
Koyar elbet vatan, şu hasta nine,
Bir sıcak buse terli nâsiyene!
Mehmet Akif de, Asım ve arkadaşlarını şu di­leklerle Berlin'e gitmeğe zorlamamış mıdır?
Fen diyarında sızan namütenahi pınarı,
Hem için, hem getirin yurda o nâfi suları,
Birgün evvel gidiniz, bir saat evvel dönünüz.
Şarkın âgûşu açıktır o zaman işte size;
O zaman varmanın imkânı olur gayenize.
Medeniyete, ilme, ışığa susamış o iki aydın kafa arasında şu gelişi güzel aktardığım mısraların açıkladığı yakınlık nerede; bizim eksik bilgi­miz ve karanlık düşüncemizle icat edip ortaya koymak istediğimiz çelişme nerede?...
Bu karşılaştırmayı daha başka konularda da devam ettirmek mümkündür. Şimdilik bu kadarı ile yetiniyorum.
Sözün kısası: Tevfik Fikret de, Mehmet Akif de büyük şairdirler. İkisi de bu memleketi ve bu milleti sevmiş, kendi inandıkları yoldan Türk yur­dunu ve insanını maddî ve manevî ilerlemeye, ışı­ğa götürmeye inançlarının bütün gücü ve sanat­larının bütün belagatıyla çalışmışlardır.
Ben ve Hisar Dergisi, doğumunun yüzüncü yıldönümünde Tevfik Fikret'e karşı gösterdiğimiz saygıyı Mehmet Akif'in yüzüncü yıldönümünü kutlayacağımız zaman “Safahat” şairi karşısında da ayniyle göstermeğe hazırız.
Bugün bulundukları manevî âlemde ruhlarının birleştiğine inandığım iki büyük şairin hatırası önünde, Türk şiirinin kalemlerine borçlu bulundu­ğu minnetin bütün ağırlığıyla eğilir, susarım...
(Hisar, c. 8, sayı: 50, Şubat 1968)
HİSAR’DAN PORTRELER - MUNİS FAİK OZANSOY
Ekseriya sanatkârların ortak tarafları olur. Meselâ benim en çok dikkatimi çeken taraf, alınlarının geniş, saçlarının kabarık oluşudur. Çoğumuz herhangi birisini tarif ederken: efendim alın alabildiğine geniş, saçları kulaklarına kadar, düşmüş, gözleri daima bir şeyler düşünenlerinki gibi dalgın... velhasıl şair kılıklı bir insan deriz. Hakikaten Munis Faik Ozansoy’un da alnı bir hayli geniştir ama saçları gayet az, kısa ve düzgün taranmıştır. Onu daima tertemiz, muntazam, çorabından kravatına kadar itina etmiş olarak görürüm. Şiir dinlerken uzun siyah kirpiklerinin gölgelendirdiği maviye çalan açık yeşil gözleri boşlukta bir şeyler görmüşçesine dalar.
Munis Faik Ozansoy’un adını çok eskiden duymuştum, fakat kendisini ilk defa Ankara’ya geldiğim yıl (1947) gördüm. Haftada yahut on beş günde bir muhtelif yerlerde toplanan şairler arasında nadiren fakat yerinde tenkitler yaparken daha iyi tanıdığımı zannediyorum... Önceleri ben de birçokları gibi, soyadları aynı olduğundan Halit Fahri Ozansoy’un nesidir diye merak eder dururdum. Servet-t Fünun’un değerli şâiri Fâik Âli Ozansoy’u sadece Fâik Âli bildiğim için, oğlu olduğunu aklıma dahi getirmiyordum. Hele Süleyman Nazif’in yeğeni olduğunu nereden bilecektim?
Hemen hemen her mevzuda konuşmak fırsatını bulduğum Munis Faik’in derin bir genel ve edebî kültüre sahip olduğunu her seferinde biraz daha iyi anladım. Bu, yedi batından şâir bir ailenin çocuğu olmasından, yetiştiği çevrenin müsaitliğinden ileriye geliyor tabii. Fransız dilini ve edebiyatını tam mânasıyla bildiğine inandığım Munis Faik Ozansoy’un bilgisi kadar, tevazuu önünde de eğilmek mecburiyeti hissedilir. Hafif kırlaşmağa başlayan şakaklarıyla kırk yaşına yeni vardığını tahmin ettiğim şâir dostum, resmi vazifelerinin yükü altında edebiyata fazla zaman ayıramaz... Yazacağı bir makaleyi günlerce beklediğimiz olur. Onun baştan savma yazılacak makalenin altına imzasını atmaktan daima çekinen halinde gerçek sanatkârlığı görülür. Az, fakat mükemmel olan yazıları titizliğini ispat eder durur. Şiirleri üzerinde de günlerce uğraşır. Yeni yazdıklarını genç şair dostlarına okuduğu zaman, varsa onların yapacağı tenkidi muhakkak nazarı itibare alır, lûzum görürse tekrar işler... Başkalarının şiirleri üzerinde yaptığı tenkidlere kadar yerindedir ki alâkasının sağlamlığı, tetkikinin derinliği daima göze çarpar.
Evinin, sık sık oturduğumuz küçük odasındaki pencerenin bir tarafında Fâik Âli’nin diğerinde de onun pek sevdiği Abdülhak Hâmid’in resimleri asılıdır. Karşı duvarda kendisinin Fransa’dan getirdiği Huldah isimli ressamın ‘Parisli Genç Kız’ tablosu var ki bu tablo nedense, arkadaşlarım gibi benim de pek hoşuma gider. Yanda duran büyükçe büfe üzerindeki biblolar, hele o bir kulpa takılı üst üste sıralanmış küçük küçük kül tablaları benzer şeyler M. Faik’in zevkini ölçen mihenk taşlarıdır. Avrupa’ya yaptığı muhtelif seyahatlerinde oradan getirdiği orijinal hatıralar hep güzel şeyler... İspanyol dilber rakslarına tempo tutan zilleri ilk defa onda gördüm. Fransayı, o bediîyat diyarını adım adım, oradan getirdiği canlı resimlerde seyrettim. (…)
Yazdığı şiirlerin hemen hemen hepsi aruz veznidir. İlk kitabı olan ‘Büyük Mabedin Eşiğinde’yi ikincisinden (Hayal Ettiğim Gibi) daha sonra, çok sonra okudum. Birincisinde hece vezniyle, hattâ halk tarzında yazılmış şiirlerine de rastladım. İçinde fevkalâde kuvvetli mısralar vardı ama, bence Munis Faik Ozansoy’un şahsiyeti, ‘Hayal Ettiğim Gibi’nin ta kendisidir. Şiirlerini topyekûn gözden geçirecek olursak, ilk bakışta daima söylenmiş şeyleri tekrar ettiği zannedilir. Hattâ bugün birisi çıkıp da : “Munis Faik, Munis Faik deyip duruyorsunuz, ne getirdi Türk Şiirine?” şeklinde bir sual soracak olsa, onun şiirlerini yüzden inceleyenler cevap veremezler tabiî. Fakat Ozansoy’un vezin, daha doğrusu kalıp seçişindeki ustalığını, onlara kelimeleri yerleştirişindeki itinayı, dilin kullanılışını, her şeyden evvel o aruz vezninin tıkırtısını kaldıran kabiliyetini, bunların yanı başında ilhamının seçkinliğini fark edebilenler, gerekli cevabı verirler zannediyorum. Pek çok kimselerin, edebiyattan şiirden nasibi olan pek çok kimselerin ‘Munis Faik nedense daima aruz veznini tercih eder’ dediğim zaman şaşırdıklarına şahit oldum. Evet hakikaten, o daima şikâyet ettiğimiz aruz tıkırtısını o kadar ustalıkla kaybediveriyor ki, iyice dikkat etmeyen veznin aruz olduğunu hissedemiyor. Zaten biz de bugün bu monotonluktan şikâyetçi değil miyiz; zaten biz de bugün aruz kullananların vezin icabı yabancı kelimelere iltifat edişlerinden bıkkın değil miyiz?.. O halde daha neyi arıyoruz bilmiyorum.
Serbest şiir hakkındaki düşüncelerini az çok anlamış vaziyetteyim. Bir kerre şiirin muhakkak vezinli ve kafiyeli olması taraftarı değildir ama, muhakkak vezinsiz ve kafiyesiz olması taraftarı da hiç değildir Yazmadığı halde serbest şiirlerden bir çok örnekler bilir ve beğenir. Yalnız resimde olsun, şiirde olsun beliren son cereyanların kökleşmeyeceğine kaani. Bundan yüz, beş yüz sene sonra onların tekrar edilmeyeceğine emin Türk şiiri için ümidi tamdır. Bu ümidi: “Divan şiirimizle, halk şiirimizin muhassalası yarının şiiridir” şeklinde ifade eder. Genç şairlere karşı, kendi nesli ve ondan evvelki şairler gibi alâkasız değildir. Onların hilâfına ekserisini çok iyi tanır. Gönderilen bir kitabı muhakkak bitirir, ondan sonra hükmünü verir. Pek çok üstadlar gibi iki sahife okuyup on iki sayfa yazı yazmaz.
Munis Faik Ozansoy’un tevazuundan yukarıda bahsetmiştim. Onunla her tanışan aynı kanaatle ayrılır. Dostumun bu büyük tevazuuna, gösterdiği candan samimiyet ilâve edilirse onu sevmemenin kabil olmadığı görülür…Elinin bir hayli açık olduğunu tahmin ettiğim M. Faik, kitaplarını kimseden kıskanmaz. Abdülhak Şinasi’nin hatırası olan imzalı bir kitabı (Fahim Bey ve Biz) günlerce bende kaldı da bir gün ‘ne oldu?’ diye sorduğunu hatırlamıyorum.
Lâtifeyi sever ara sıra da yapar… Biz daima onun aktif olmayışından şikâyet eder dururuz. Yazılarında olsun sözlerinde olsun temkini elden bırakmaz. Fikirlerimizi kabul etmeyenlere en iyi cevabın eserlerle verilebileceğini söyler.
Hem, şöhret düşkünlüğü ve gösterişten nefret ettiğine eminim.Onun, bu yönden bu kadar alâkasız oluşu, karışık bir dünya içinde bulunmamız, maneviyata kıymet vermeyen bir topluluğun gittikçe çoğalması gibi sebeplerle birleşince hangi neticelere varır, belli…