Uyari: Bu sayfada Lazca sözcükler için "Alboni Font"(yazı karakteri) kullanılmıştır. "Windows \ Fonts" dizininde Alboni Font olmayanlar karakterleri yanlış görecektir. Bunun olmaması için Windows\Fonts dizinine [Alboni Font'u buradan yükleyebilirsiniz]. Ayrıntılı bilgi için Lazuri Font ya da LazuriPC sayfamızı okuyunuz.
Lütfen uyarılarımızı dikkatle okuyun!
Atelya Lazuri çalışmalarından aktardığımız Lazca ders programının(Gramer dahil) yanısıra, derslere yardımcı olacağını düşündüğümüz sözlük, online çeviri ve harflerin sesli olarak telaffuzunu duyabileceğiniz konu başlıklarına vs. sagdaki menüden ulaşabilirsiniz.
Sayfa başında da belirttiğimiz gibi ilk yapmanız gereken, Bilgisayarınıza Lazca font yani 'Alboni' yüklemek olmalıdır. Konu hakkında ayrıntı için yukarıda link verilmiştir.
Flash ile hazırlanmış olan sesli telaffuzu duymanız, ve haliyle nereye tıklamanız gerektiğini görmeniz için Bilgisayarınızda Flash Player yüklü olması gerekmektedir. Bu program Bilgisayarınızda yüklü değilse, sayfaya girdiğinizde Flash Player'i yüklemenizi isteyen bir uyarı penceresi açılacaktır. Bu pencereyi onayladığınızda bedava olan Flash Player'in yüklenmesi sadece birkaç dakkanızı alacaktır.
Dersler hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için;
Sn.İsmail Bucaklişiye »» [m@il-bucaklisi],
Teknik sorunlariniz hakkinda bilgi almak için;
webmastere »» [m@il-webmaster] e-mail atabilirsiniz.
____________________________
Lazca gramer / Lazuri grameri
Önsöz (Kitaptan)
Lazlar Karadeniz bölgesinin doğu ucunda yaşayan bir halktır. Rize iline bağlı Pazar (Atina), Ardeşen (Arthaşeni), Çamlıhemşin ve Fındıklı (Vi3he) ilçeleri ile Artvin iline bağlı Arhavi (Arkabi), Hopa (Xopa) ve Borçka ilçelerinde otokton olarak varlıklarını sürdürmektedirler. 93 Harbi olarak da bilinen 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşından dolayı Batum'dan göç etmiş ve günümüzde Sapanca, Akçakoca, Düzce, Yalova, Karamürsel, İzmit ve Gölcük gibi merkezlerde yerleşik olarak yaşamaktadırlar.
Lazca, Güneybatı Kafkas Dil Grubu içinde yer almaktadır. Svanca (Svanuri), Gürcüce (Kartuli ya da Korturi) ve Megrelce (Margaluri ya da Megruli) bu dil grubunun diğer üyeleridir. Bu diller arasında Lazcaya en yakın olan dil Megrelcedir.
Bir dil grubunu oluşturan dillerden birinin adını, o dil grubunun adı olarak kullanmak mantık dışıdır. Bundan dolayı bazı çevrelerce kullanıldığı biçimiyle Kartveluri (Gürcü dilleri) terimi bilimsellikten çok uzaktır. Güney Kafkas Dil Grubu ifadesi ise netliği olmayan bir tanımlamadır. Zira, Güneybatı Kafkas Dil Grubu'na ait olmayan Azerice, Ermenice vs. gibi diller Kafkas dağlarının güneyinde konuşulmaktadır. Bundan dolayı Lazcanın da içinde bulunduğu Megrel, Svan ve Gürcü dillerini Güney Kafkas Dil Grubu adıyla sınıflandırmak doğru bir tanımlama olamamaktadır.
Güneybatı Kafkas dilleri; fırlatmalı konsonların bulunması, Türkçedeki gibi vuayel uyumunun (ses uyumu ) bulunmaması; Kelimelerin hem önden, hem sondan ek alıyor olması; Bazı şahıslı fiillerin hem özneye hem tümlece uyum göstermesi gibi ortak özelliklere sahiptir.
Bu çalışmada konu ve örnek açıklamalarda Türkçe ve İngilizce olmak üzere iki dil kullanılmıştır. Ancak iki versiyon birbirinin çevirisi değildir. Fonetik, fonoloji ve gramerle ilgili İngilizce açıklamalar, Türkçeden daha çok İngilizceyi bilen okurlar için Gôichi Kojima tarafından hazırlanmıştır. Lazca ile ilgilenen bu gruptaki okurların dilbilimsel terimlere alışık oldukları düşünüldüğü için çok sayıda İngilizce terimin tanımı ayrıca açıklanmamıştır. Bu yüzden bazı konu açıklamalarının İngilizce versiyonu Türkçe versiyonundan oldukça kısa olmuştur.
Lazca cümle örneklerinin İngilizce karşılığı Eylem Bostancı ile Gôichi Kojima tarafından birlikte yazılmıştır. Ama bu, Türkçe karşılığının çevirisi değildir. Herhangi iki dil arasında mükemmel tercüme yapmak mümkün olmadığına göre, doğal olarak Türkçe açıklama ile İngilizce açıklama arasında farklılıklar bulunmaktadır. Lazcadaki bir biçim Türkçedeki iki veya daha fazla biçime karşılık gelebilmektedir. Bunun tersi yine doğrudur. Ancak, bunlardan sadece biri ya da bazen ikisi tercih edilmiştir. Aynı durum İngilizce için de geçerlidir.
Burada ayrıca, Lazca hakkında birkaç noktayı belirtmek isteriz; Lazca isimler, durum ve sayıya göre ayrı biçim almaktadır. Lazca fiiller, kip, aspekt, zaman, şahıs ve sayıya göre ayrı biçimler göstermektedir. Bunlar fiilin çeşidine (Hareket fiili, Hal değişme fiili, Hal fiili, Başkalaşma fiili vs.) göre sınıflandırılmıştır.
Lazcanın, yakın zamana kadar yazılı hale getirilmemiş olması ve standart biçiminin olmayışından dolayı, özellikle fonemler ve fiil çekimi konularında yöresel değişkenler geniş bir bakış ile incelenmiştir. Değişkenler daima batıdan doğuya doğru ele alınmıştır. Diyalektlerin özelliğini açıklanırken sadece ilçe adını kullanmak bazı durumlarda yeterli olmadığından köy adlarına da yer verilmiştir. Çünkü her köyün konuşması kendine özgü bir dilsel sistemdir. Bir fiilin bir kipteki ya da bir zamandaki çekimi bazen iki köy arasında değişebilmektedir.
Çok sayıda dilde bulunan Bildirme kipi, Emir kipi ve İstek kipi gibi kipler dışında Lazcada Tecrube kipi, Yeterlik kipi vs. bulunmaktadır. Ayrıca, Lazca hem Ergatif sözdizimi, hem Datif sözdizimi olan bir dildir. Lazcaya özgü bir özellik olarak Ergatif özneli Nesnesiz fiillerin bulunuyor olmasından dolayı, genellikle Ergatif diller için geçerli olan terimler yetersiz kalmış, bundan dolayı yeni terimler hem Türkçe, hem İngilizce hem de Lazca olarak türetilmiştir.
Fiilbaşı (Phriverbi), Kököneki (Phricici), İki-taraf ek (gom3xvala) gibi yeni terimler hem Türkçe, hem Lazca olarak türetilmiştir. Ayrıca, Türkçe veya İngilizce olarak tek kelime ile anlatılması mümkün olmayan kavramlar için Lazca yeni terim türetilmiştir.
11. bölüm (Fiil sınıflandırma) ve 47. madde (Lazca fonemleri) Gôichi Kojima tarafından hazırlanmıştır. Kalan bütün bölümler Gôichi Kojima ile İsmail A. Bucaklişi tarafından ortak olarak yazılmıştır.
Şu an elinizde bulunan Lazca Gramer kitabı, uzun yıllardır devam eden alan araştırmalarına dayalı olarak hazırlanmış ve bugüne kadar Lazca üzerine yapılmış en kapsamlı çalışmadır. Sapanca ve Pazar'daki alan çalışmaları Bucaklişi tarafından, Ardeşen, Çamlıhemşin, Fındıklı, Arhavi, Hopa ve Çxala'daki alan araştırmaları Kojima tarafından yapılmıştır. Ayrıca Kojima Pazar'da da çalışmalar yürütmüştür. Bunun yanında Hasan Uzunhasanoğlu'nun Fındıklı'da sürdürdüğü çalışmalardan da faydalanılmıştır.
Alan araştırmalarının haricinde Fransız Dilbilimci Georges Dumezil ve Megrel Dilbilimci Guram Khartozia'nın Lazca masal derlemelerinden yer yer faydalanılmıştır.
Anadili Lazca olanlar için açıklaycı ve yol gösterici olacağını ümit ediyoruz. Aynı zamanda genel olarak Güneybatı Kafkas dilleri ile ilgilenenlere de faydalı olacağı kanaatindeyiz.
Gôichi Kojima, İsmail A. Bucaklişi
Untitled Document
Yasal uyarı: Bu sayfadaki materyaller (Yazı, fotoğraf, ses kaydı vb.)Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunmakta olup, yazarların ve/veya Lazuri.Com'un yazılı izni olmadıkça kullanılamaz, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, her ne suretle olursa olsun ticari amaçla çoğaltma ve yayma yapılamaz, kopya edilemez, diğer internet sayfası ya da topluma acık yerlerde yayınlanamaz/yayımlanamaz.
Lazuri.Com
DİDİ LAZURİ NENAPUNA ÇIKTI !
Lazcanın Yazıya Geçirilmesinde Tarihsel Bir Adım!...
Bugüne kadar hazırlanmış en kapsamlı Lazca sözlük
Didi Lazuri Nenapuna, 17 yıl süren detaylı bir alan araştırması ve kaynak taraması sonucu vücuda getirilmiş, Lazcanın bütün diyalektlerini karşılaştırmalı olarak ele alan, Lazca üzerine yapılmış en uzun süreli çalışma olması itibariyle alanında tek!...
Seri/Sıra No.: Chiviyazıları: 244/Mjora:45
ISBN: 978-975-9187-40-8
25 Bin Lazca kelime
Binlerce deyim ve atasözü
Detaylı olarak incelenmiş fiil biçimleri
Türkçe ve Latince karşılıklarıyla bitki ve hayvan adları
Her kelime için çok sayıda Lazca örnek ve açıklama
1160 sayfa / Büyük boy / Sert kapak
Adres: Mühürdarbağı sk. 8/1 Kadıköy İst.
Tel.: 0 216 414 91 13/fax: 0 216 414 97 93/e-mail: bilgi@chiviyazilari.com
Lazuri.Com |
Devamı»»
Sözlük & Telaffuz
Derslerin yanısıra kullanabileceğiniz diğer sayfalar:
Laz Alfabesi ve Telaffuzu
(sesli örnekler)
Türkçe-Lazca Çeviri
(Online)
Lazuri-Turkuli Nenapuna
Lazca-Türkçe Sözlük (Windows'unuza kurup ofline kullanabileceğiniz lazuri.com'un hazırladığı ücretsiz bir programdır)