Futbolda 12. adam stadyumdaki taraftarların tanımlanması için kullanılmaktadır. Terim hem futbolda hem de Amerikan futbolunda kullanılmaktadır. Pek çok futbol liglerinde en çok 11 tane oyuncu bulunur. Bu nedenle stadyumda yer alan taraftarlar 12. Adam olarak adlandırılır. Bu terim ilk olarak Texas A&M üniversitesi tarafından oluşturulmuş ve daha sonra yaygın olarak kullanılmıştır. Terim ilk olarak Amerikan futbolunda kullanılmış ve diğer spor dallarında da sıkça kullanılmaya başlanmıştır.
Futbolda 12. Adam Özellikleri ve Etkileri Nelerdir?
Futbolda 12. Adam özellikleri sayesinde maçın seyri değişebilir. Futbolda 12. Adam olarak bilinen kişiler şunları yaparak maça etki ederler:
Islıklamak,
Yere vurmak,
Bağırmak,
Tezahürat etmek,
Sesler çıkarmak.
Bu şekilde 12. Adamlar kendi taraflarını tuttukları takımın kazanmasını sağlayabilirler. Karşı takımın morali bu eylemler karşısında bozulabilir ya da dikkatleri dağılabilir. Futbolda 12. Adam etkilerinin en az futbolcular kadar çok olduğu söylenir.
Futbolda 12. Adam Terimini Kim Çıkarmıştır?
Futbolda 12. Adam terimini çıkaran kurum Texas A&M Universitesi’dir. Universite Texas’ta bulunur ve 1876 yılında kurulmuştur. Amerika Birleşik Devletleri’nde yer alan en büyük üniversitelerden bir tanesi olarak bilinmektedir. 20 kilometre kare alana sahiptir. Okul renkleri bordu ve beyazdır. Akademik kadroda 4 bin 900 çalışan ve 70 bine yakın öğrenci bulunmaktadır.
Futbolda 12. Adam olarak Bilinen Taraftarlar Kimdir?
Futbolda 12. Adam olarak bilinen taraftarlar kelime anlamı olarak bir takımdan ya da taraftan olmak yerine kullanılan kelimedir. Taraftar kelimesi genellikle futbol sporu için kullanılmakla beraber diğer spor dallarında da taraftarlar vardır. Taraftar kelimesi yerine partizan da kullanılmaktadır. Taraftarlar destekledikleri futbol takımının renklerini giyerek o takımı desteklediklerini gösterirler.
Avrupa Futbol Taraftarları Nedir?
Avrupa Futbol Taraftarlarıİngilizce’de Football Supporters Europe olarak bilinir. Kısaltması FSE’dir. Organizasyonda 48 ülkeden taraftarların üyeliklerinden oluşan demokratik bir organizasyon olarak bilinmektedir. Merkezi Almanya Hamburg’da bulunmaktadır. 2008 yılında kurulmuştur. Avrupa Ligleri, UEFA, Avrupa Konseyi’nin yasal partneridir. Avrupa Futbol Taraftarları temel prensipleri şu şekilde sıralanabilir:
Hem sözlü hem fiziksel şiddet karşıtlığı,
Din, cinsiyet, yetenek, etnik köken gibi ayrımcılığın her türüne karşı olmak,
Futbol taraftarlarını güçlendirmek,
Taraflar kültürünün tanıtımı, iyi yönetişim ve fair play gibi futbolda pozitif kültürün tanımını yapmak.
Avrupa Futbol Taraftarları Aktiviteleri Nelerdir?
Avrupa Futbol Taraftarları aktiviteleri başında EFFC Kongresi gelmektedir. FSE tarafından organize edilen kongre, taraftarlar arasında sorunların çözülmesine yardımcı olur. Kongre taraftar diyaloguna katkı sağlar. Kongre her sene farklı bir şehirde gerçekleştirilmektedir. Kongre sırasıyla aşağıdaki yerlerde gerçekleştirilmiştir:
2008 yılında Londra,
2009 yılında Hamburg,
2010 yılında Barselona,
2011 yılında Kopenhag,
2012 yılında Amsterdam’da yapılmıştır.
2012 yılında düzenlenen kongreye İstanbul UEFA Genel Sekreteri Gianni Infantino katılmıştır.
Uluslararası Maçlardaki Taraftar Elçilikleri
Uluslararası Maçlardaki Taraftar Elçiliklerikonusu ilk olarak 1990 yılında FIFA Dünya Kupası maçında gündeme geçmiştir. Uluslararası Maçlardaki Taraftar Elçiliklerinin en önemli görevi futbol taraftarlarının objektif, kesin, güncel, güvenilir ve bağımsız bilgiye erişmelerini sağlamaktır. Uluslararası Maçlardaki Taraftar Elçilikleri bu amacı gerçekleştirmek için Smartphone adlı uygulamayı gerçekleştireceklerini açıklamıştır. Bu uygulama içinde şehir, kulüp bilgisi ve diğer önemli bilgiler görüntülenbilecektir.
Taraftar Sözleşmesi
Taraftar sözleşmesi FSE üyeleri, taraftar temsilcileri iş birliğinde hazırlanmıştır. Sözleşme ile birlikte tarafların birbirlerine karşı olan yükümlülükleri ve hakları güvence altına alınmıştır. Taraftar sözleşmeleri yayınlandıktan sonra da düzenli olarak gözden geçirilmektedir. Kulüpler ve taraflar arasında diyaloğun kurulmasını sağlamak amacı ile bu sözleşme imzalanır. Sözleşme sayesinde taraftarlar arasında gerginliğin azalması amaçlanır. Sözleşme 2013 yılında Viyana’da seminerde yayınlanmıştır. Kitapçık halinde yayımlanan bu sözleşme 5 farklı dildedir. Sözleşmeyi okumak isteyen kişiler FSE web sitesinden sözleşmeye PDF formatında ulaşabilirler.
Sözleşme kapsamında 2013 yılında Taraftar Eylem Fonu başlatılmıştır. Bu fon sayesinde taraftar eylemlerini ve projelerini online mağaza ile finanse etmek amaçlanmaktadır. Sözleşme kapsamında ayrıca Stadyum Eylem Günleri organize edilmiştir. Bu eylem günlerinde kişilerin bütün taraftarlar ile birlikte olması çağrısı yapılmıştır. Eylem günleri 2010 senesinde yapılmıştır. Yapılan bütün eylem ünleri Avrupa Futbol Taraftarları yani FSE temsilcilikleri tarafından desteklenmiştir. Bununla birlikte güvenlik açısında tedbirler elden bırakılmamıştır.