Bu haftaki yazımda sizlere çocukken bizlere anlatılan her masalda olan fakat asla hatırlamak istemediğimiz o “kötü” karakterden bahsedeceğim. Kim mi? Tabii ki de cadılar!
Kelime anlamına bakıldığında kökü Farsçadan gelmekte olup “Geceleri sokakta gezen ve insanlara kötülük yapan hortlak” anlamına gelmektedir. Cadılık: çeşitli tarihi, antropolojik, dini ve mitolojik kaynaklarda doğaüstü veya sihirli, büyülü oldukları iddia edilen yeteneklere verilen isimdir. Cadı ise cadılık öğretilerini uygulayan kişi olur.
Mitolojik cadılar doğaüstü yaratıklar olmasına rağmen geçmişte pek çok insan cadıcılıkla suçlanmıştır. Cadılık günümüzde az da olsa bazı inanç sistemleriyle ve modern uygulayıcısıyla varlığını sürdürmektedir. Cadılar geçmişte kötü olarak anlamlandırılırken günümüzde cadılar iyi işlerle uğraşan, ahlaki olarak olumlu yorumlanan kimselerdir. Masallarda cadıların hep kötü olmasının sebebi de buradan gelir. Masallar geçmişte anonim olarak dilden dile dolaşan metinlerdir. Çok eskiye gitmeden eski Avrupa Hristiyanlığında cadılar kötü büyüler yapan ve kötülüklerle uğraşan lanetli insanlar olarak görülmekteydi. Cadıların çoğunluğu geçmişten gelen söylemlerle birlikte kadınlardan oluşmaktadır. Ne tesadüf ki masallarda kötü veya cadı erkek yoktur(!).
Gelelim en çok karıştırılan konuya: “Her cadı büyücü müdür?” ya da “Her büyücü cadı mıdır?”. Cadılar birçok dinde ve mitolojide doğaüstü güçlere sahip kimse olup mistik olarak bakıldığında ise çoğunluğu kadınlardan oluşmaktadır. Bilinenin aksine de her büyü yapan kimse cadı değildir fakat bir cadı iyi ve güçlü bir büyücüdür. Bakıldığında hipnoz ve büyü arasında nasıl bir fark varsa büyücülük ve cadılık arasında da aynı şekilde fark vardır. Çünkü bir büyücü sadece ruhani varlıklardan faydalanarak bir sihir türünü kullanabilirken bir cadı ise hem ruhani varlıklardan faydalanır hem de ruh gücüne dayanılarak ortaya konan bir sihir türünü kullanır. Bundan dolayıdır ki bir cadı, bir büyücüden gücün kötüye kullanılması açısından çok daha güçlü diyebiliriz.
Mistik bilimlerle ilgilenen kişilerin ve araştırmacıların açıkladığı günümüzdeki cadılık tanımı ise şöyledir: “Cadılar; kötüdürler, olumsuz ve yıkıcıdırlar. Olayların akışını ve insanların hayatını, zarar vererek değiştirebilirler. Cadıların amaçları çok büyük bir zenginliğe ulaşmaktır. Bu da sadece diğerlerine zarar vererek elde edilebilir. Onlara bir şekilde ters düşmüş kişilere acı çektirebilir, hastalık verebilir, hatta öldürebilirler bile! Topluluk olarak yaşayan kadın grubundan oluşurlar ve Black Queen (Kara Kraliçe) olarak adlandırılan kötülüğe büyük yeteneği olan cadı, sihir uzmanı liderleri bile vardır. Bir cadı topluluğundaki bir cadının, kraliçe olması için sihir gücünün diğerlerinden yüz kat güçlü olması gerektiğini söylerler. Yılanlarda ve arılarda olduğu gibi topluluğa güç veren şey kraliçedir. Güç liderdedir. Lideri olmayan bir topluluk başsız kobra gibidir; güçsüz ve zararsız.”
Cadıların tarihten itibaren kötü kişiler olarak tanıtılması sebebiyle masallarda çizilen ve internette arattığımız şekliyle cadıların üzerine binip havada uçtuğu bir kötülük ortağı yani süpürgesi olup bir de ucu sivri ve oldukça büyük bir şapkaları vardır. Genelde siyah uzun elbise giyerler fakat bazen de olsa siyahtan farklı olarak koyu renkleri tercih edebiliyorlar. Kötülük yaptıkları varsayıldığı için masallarda hep yüzleri çirkin ve çoğunlukla kazan başında yaşlı kimseler olarak çizilmişlerdir.
Cinsiyet ayrımcılığının ne denli boyutlarda olduğunu bizlere bir kez daha gösteren cadıcılık yazımızda sona geldik. Hepmizin ümidi geçmişten beri kötülük kavramı ile bütünleştirilen kadın figürünün artık daha normal bir hâle gelmesidir. Eğer merak edip araştırırsanız internete mutlaka bakın, cadı karakterleri hep kadındır. 2020 yılında bu ayrımcılığın hâlâ devam etmesi ise ayrı bir dramdır. Daha eşit ve güzel günlere.