UYARI: Sap ayarı konusunda hiç deneyiminiz yoksa birkaç kez bu konuda deneyimli birisi ile birlikte yapmanız iyi olacaktır. Bilinçsiz yapılacak ayarlar gitara zarar verebilir.
Sap ayarı, elektrik gitarların saplarının içerisine yerleştirilmiş Truss-Rod denilen metal çubuk sayesinde yapılmaktadır. Bu metal çubuk sayesinde sap perdelerin bulunduğu yönde veya ters yönde eğilebilmektedir.
Gitarlarımızda Truss-Rod (Sap Çubuğu) olmasa, tellerin oluşturduğu basınç nedeni ile sap bir süre sonra tellerin çekim yönünde eğilecektir. Truss-Rod sayesinde, ağaç tellere karşı bir direnç göstermekte ve istediğimiz şekilde kalabilmektedir.
Kullanılan farklı kalınlıktaki ve gerilimdeki teller, sapa farklı basınçlar uygular, bu yüzden, tel değişiminden sonra sap ayarı mutlaka kontrol edilmelidir. Ayrıca, hava değişimleri de ağaç üzerinde farklılıklar yaratacağından, yazın ve kışın mutlaka tekrar sap ayarı kontrol edilmelidir.
Sap Ayarı Nasıl Yapılır
Sap Ayarı Truss-Rod demirinin sıkılması veya gevşetilmesi ile gerçekleştirilir. Bu iş için bir adet 4mm Allen anahtara ihtiyaç vardır, Truss-rod ayarı genellikle burguları olduğu, eşiğin arka kısmından veya bazı modellerde sapın gövdeyle birleştiği yerden yapılmaktadır. Bu işlem için L yerine, T şeklindeki 4mm Allen anahtar çok yardımcı olacaktır.
Gitarın Sap ayarını yapabilmek için öncelikle sap ayarının ne durumda olduğunun kontrol edilmesi gerekmektedir, bunun için 1. Perde ile 22 veya 24’üncü perdeye basınç uygulanır ve 8. Perde ile tel arasında kalan boşluk ölçülür. Bu ölçümü tek başınıza yapacaksanız 1. Perdede tellere basınç uygulamak için kablo bağı kullanabilirsiniz.
Truss-Rod Ayar vidası
Pul
Vida dişleri
Truss-Rod demiri
Truss-Rod tutucu
Truss-Rod kapağı
Sekizinci Perde ile tel arasında ölçüm yapılan nokta, bu nokta yaklaşık 0.3mm olmalı. Sap Çapına göre uygulanması gereken tabloya bakınız
Perde ile tel arasında yapılan ölçümde, yaklaşık 0.3mm bir aralık olması yeterli olacaktır,
Eğer aralık 0.3mm den fazla ise
Allen anahtar ile Truss-rod vidasını sağa doğru (saat yönünde),
Eğer aralık 0.3mm den az ise
Allen anahtar ile Truss-rod vidası sola doğru (saatin ters yönünde)
¼ tur çevrilir ve gitar bir saat dinlendirilir. Sapın verilen eğimi alması beklenir.
Tekrar ölçüm yapılır, istenilen ölçüye ulaşana kadar işlem tekrarlanır.
Teller Alçalmıyorsa Sapın Yükseltilmesi
Birçok kez, yapılan tüm ayarlamalara rağmen, teller istenilen yüksekliğe inmeyebilir, eğer köprü üzerinde yapılabilecek daha fazla ayar kalmamışsa, son adım sapın sökülmesi ve sapın altına ince bir pul/ayar saçı denilen bir parça yerleştirmek ve ayarları tekrar yapmaktır. Yerleştirilecek olan malzeme için, en iyi başlangıç kalınlığı kartvizit ile sağlanabilir, bir adet kartviziti, yandaki şekildeki gibi kesip yerleştirmeniz yeterli olabilir, oluşan yüksekliğin yeterli olmaması durumunda, her seferinde bir kat daha ekleyerek artırabilirsiniz.
Burada önemli bir nokta, sap sökülürken, çıkan vidaların nerden çıktığını unutmamak ve yine aynı yerde kullanmaktır, özellikle vidalar arasında boy farkı varsa, yanlış yere takılan bir vida, sapı klavye tarafından delip sapı kullanılmaz hale sokabilir.
Tel yüksekliği için kullanılan İngilizce terim High Action ve Low Aciton’dır. High Aciton Tellerin yüksek olduğunu, Low Aciton ise alçak tellerin alçak olduğunu belirtir.
Aşağıdaki şekilde,
En üsteki gitar köprü tarafında daha fazla tellerin alçaltılamadığı halde, tellerin yüksek kaldığını gösteriyor.
Ortadaki şekilde ise, sapın uç noktasına koyulan bir pul ile, sap açısı değiştiriliyor teller klavyeye yaklaştırılıyor.
Son şekilde ise, tellerin yükseltilmesi gerektiği bir durumda, bunu köprüden yapamıyorsak, bu durumda pul sapın gitarla birleştiği yerin başlangıcına yerleştiriliyor ve böylece teller saptan uzaklaştırılıyor.
Bu işlemden sonra tüm ayarların tekrar yapılması gerekmektedir.
Gürhan Çağın
İlgili Yazılar
Entonasyon Ayarı	
Eşik Yüksekliği	
Köprü Yüksekliği	
Manyetik Yüksekliği	
Tel Yüksekliği	
Arama
arama...
Ara
En Son Makaleler
Isınma Egzersizleri - 2
Pazartesi, 08 Ekim 2018
Daha önce makalemizde ısınmanın ve germe hareketlerinin öneminden bahsetmiştik. Bu hareketleri çalışırken, matematiksel...	
Yüksek performansla şarkı söyleyebilmek için bir kaç öneri
Cuma, 07 Temmuz 2017
"Yüksek performansla şarkı söyleyebilmek için bir kaç öneri: En tepedeki kural en az 10 saat uyku uyumaktır,uyku...	
Gitardan Gelen Dip Sesin Nedenleri - Humming
Cumartesi, 25 Nisan 2015
Bas Gitardan gelen dip sesin (Humming) sebebleri ne olabilir ? Nasıl önlenebilir. (İngilizce bir makaleden uyarlayarak, genişleterek...	
Scale Finder
Pazar, 19 Nisan 2015
Scale Finder Programı Yenilendi. Programdaki yenilikleri ve özellikleri incelemek için Makalenin devamını okuyabilirsiniz. Son...	
Efekt Pedalları - Direk Mi Bağlamalı - Loop İle Mi Kullanmalı
Pazar, 09 Kasım 2014
Bu Makalede daha önce yabancı bir web sitesinde okuduğum ve faydalı olduğunu düşündüğüm bir konuyu aktarmaya çalışıcam. Eğer bas...	
En Çok Okunan
Bas Gitar Tel Çeşitleri ve Seçimi	
Majör Gam (Ionian) ve Modları	
Bir Parçanın Gamı Nasıl Bulunur ?	
Bas Gitar Çeşitleri	
Scale Finder	
En Son Haberler
Gitarlarımızı Biraz Kişiselleştirelim
Cuma, 16 Ocak 2015
Birçok gitar genelde çok sade bir inlay yapısı ile gelir ve bu herzaman bizim tarzımızı veya zevkimizi yansıtmaz, ama bir çözümü var.	
Hal Leonard'dan 4 Yeni Kitap
Çarşamba, 14 Ocak 2015
Hal Leonard bas gitaristler için 4 yeni kitap hazırladı, hemen hemen her türü hedefleyen kitaplar hazırlamışlar (Blues, Rock, Jazz,...	
Hal Leonard'dan Megadeth İle Birlikte Bas Çal Seti
Salı, 28 Ekim 2014
Hal Leonard'dan Megadeth'in en çok sevilen şarkılarına eşlik etmek için hazırlanmış bir set.	
Ücretsiz Tab Yazılımı - TuxGuitar
Salı, 28 Ekim 2014
TuxGuitar, multi track (Çoklu İz) destekleyen Bedava bir Tab editörüdür. En güzel taraflarından birisi de en çok kullanılan işletim...	
Bilmeniz Gereken 50 R&B Bas Groove
Pazar, 19 Ekim 2014
Ünlü bas gitarist ve eğitimci "Andrew Ford" yeni bir eğitim seti yayınladı. Bu eğitimle groove hissiyatınızı geliştirmek için 50 Mutlaka...	