Döviz kurlarının tarihi rekorlar kırdığı Türkiye’de yalnızca siyaset değil toplumun tüm kesitleri iktisadın düzelmesi için erken seçime işaret ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Lideri Devlet Bahçeli birebir gün erken seçim olmayacağı, seçimin daha evvel planladığı üzere Haziran 2023’te yapacağını duyursa da muhalefetin ve sokağın erken seçim baskısını geri çeviremedi.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’ndan İyi Parti Genel Lideri Meral Akşener’e, DEVA ve Gelecek partilerinden Saadet Partisi’ne kadar muhalefetin her cephesi, her gün aralıksız seçim daveti yapıyor. HDP’nin tutuklu eski eş genel lideri Selahattin Demirtaş da Twitter hesabından bu davetlere dayanak verirken, bu iletilerin birlikte verilmesi gerektiğini savunması da muhalefetin erken seçim gündeminin peşini bırakmayacağının işareti olarak görülüyor.
Muhalefetin erken seçim davetinin sokakta da karşılık bulduğuna ve Ankara ile İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin her yerinden insanların sokağa çıkıp “Hükümet istifa” sloganları atmaya başladığına dikkat çeken ekonomistler ise erken seçimin iktisattaki sıkıntıların tahlilinde bir “ilk adım” olacağını fakat yetmeyeceğini savunuyor. Ekonomistlere nazaran erken seçimde ısrar eden muhalefetin yeni bir sistem ve ekonomik model konusunda da vakit kaybetmeden halka detaylı açıklama yapması gerekiyor.
“Ekonomideki problemler, siyasi nitelikte”
Kadir Has Üniversitesi’nden iktisat profesörü Erinç Yeldan DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede, “Türkiye’de iktisattaki meselelerin çözülmesi için yalnızca iktidar değişikliği değil sistemin değişmesi gerekiyor. Türkiye’nin yaşadığı iktisadi meseleler; iktisadi reçetelerle, iktisatla çözülebilecek nitelikte değil” diyor.
Türkiye’nin iktisattaki meselelerini tıpkı dış güvenlik, çevre ya da kadın-erkek eşitsizliği üzere “siyasi nitelikte sorunlar” olarak tanımlayan Yeldan’a nazaran, “Türkiye’de siyasi sistem hukuka, liyakata, insan haklarına dayalı bir formda dönüştürülmedikçe iktisattaki sıkıntılar çözülmez. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, meselelerin tahlilini olanaksız kılıyor. Zira keyfi ve anayasal kontrolden uzak bir idare getiren bu sistem Türkiye’de yalnızca ekonomik yapıyı değil ülkenin tüm kurumlarını bağnazlığa, külfete boğuyor.”
“Enflasyonla uğraş de bilimsel sistemler kullanılmadı”
“Ekonomideki sıkıntılar; bir inatlaşma, bir yanlış tasarım üzerinden büyüdü” diyen Yeldan, bu yanlışın ne olduğunu şu sözlerle açıklıyor:
“AKP iktisat yönetimi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan her ne değerine olursa olsun büyüme, kesinlikle büyüme, ucuz kredi, borçlanma ve imar rantlarına dayalı bir formda büyüme maksadından ayrılmadığı için Türkiye bugünlere geldi. Her ne kıymetine olursa olsun büyüme, faizler düşsün, beşerler borçlanıp kredi alsın denildi ancak üretimde karşılığı olmayan bir tüketim patlaması yaşandı. Bu da Türkiye’yi yüksek enflasyona itti. Enflasyonla gayret de bilimsel yollar kullanılmadı. Faizlerin düşürülmesi, yanlışların hayali düşmanlara atfedilmesi üzere usullerle iktisat tökezleme başladı sonra da dörtnala bir krize gerçek ülke sürüklendi. Bürokrasi korkuyor, sesini çıkartamıyor.
Prof. Erinç Yeldan
Tahlil teklifleri ortaya koyamıyor. Yani Türkiye’deki problemlerin özünde Türkiye’yi yönetemeyenlerin, cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde ısrar etmesi var.”
Erinç Yeldan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın argüman ettiğinin bilakis Merkez Bankası’nın bağımsız olmadığını ve kendi gayesi doğrultusunda, liyakata dayalı bir çalışma imkanına sahip olmadığını söylüyor. Tıpkı durumun Türkiye İstatistik Kurumu başta olmak üzere devletin tüm kurumlarında geçerli olduğunu söz eden Yeldan, “Evet, erken seçim mevcut sistemin dönüşümü için bir birinci adım olacaktır lakin muhalefet, sistemi nasıl dönüştüreceğini de tüm detaylarıyla belirlemeli ve halka açıklamalıdır” diyor.
Türkiye’de üç buçuk yılı geride bırakan cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini “tek adam rejimi” olarak tanımlayan muhalefet cephesi, güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçiş için ortak çalışmayı sürdürüyor. Millet İttifakı’nın iki büyük partisi CHP ile İyi Parti’nin öncülüğündeki bu çalışmaya AKP’den koparak kurulan DEVA ile Gelecek partilerinin yanında Saadet Partisi ve Demokrat Parti de takviye veriyor. Ülkedeki sıkıntıların kaynağında cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi olduğunu düşünen HDP de, cumhurbaşkanı ve hükümetin anayasal kontrole tabii olduğu parlamenter sisteme geçişten yana halini koymuş durumda.
“En iyi hakem halktır”
Cumhuriyet’in ikinci yüzyılına hakikat Türkiye’nin iktisat, sosyal adalet ve hukuk temelli problemlerini yeni bir düzlemde tartışmak ve tahliller bulmak maksadıyla çok sayıda ekonomist, akademisyen ve siyaset bilimcinin iştirakiyle kurulan İkinci Yüzyıl Enstitüsü Vakfı da (İYEV) erken seçimin tek başına bir tahlil olmayacağı görüşünü savunuyor.
DW Türkçe’ye konuşan İYEV’in ekonomist lideri Müslim Sarı, Türkiye’de aslında 2010’lu yılların ortalarından itibaren yeni bir iktidar arayışı olduğunu ve bu arayışın kesintiye uğramadan bugüne ulaştığını söylüyor.
Müslim Sarı
“Bugün ekonomik sorunların akabinde yeni bir iktidar talebinin kendisini net bir formda ortaya koyduğunu görüyoruz” diyen Sarı, bu talebin halkta da karşılığı olduğunu kamuoyu anketlerinin gösterdiğini söylüyor.
Sarı, “Mevcut sistemi ya da mevcut iktidarın devam etmesini isteyenlerin oranı yüzde 40’ı geçmiyor toplamda. Hasebiyle en az 60’lık kitle artık yeni bir iktidar talep ediyor. Demokratik ülkelerde bir sıkışma söz konusu olduğunda en iyi hakem halktır. Münasebetiyle halka gitmek gerekir” dese de, tek başına iktidar değişikliğinin ekonomik meselelerin çözüleceği manasına gelmeyeceğini vurguluyor.
“Yeni bir yol haritası, ekonomik model gerekiyor”
Bugün hükümetin ya uyguladığı bilimsel hiçbir temeli olmayan iktisat siyasetini değiştireceğini ve ömrünü bir yıl daha uzatacağını ya da seçime gideceğini söyleyen Müslim Sarı, muhalefetin uzun süren bir iktidar sonrası için bir geçiş stratejisi tasarlaması gerektiğini savunuyor. Sarı, “Bu geçiş stratejisinin bir ayağı demokrasi, bir ayağı sistem değişikliğiyse elbette bir ayağı da refahtır. Yani ekonomik bir modeldir, yeni bir yol haritasıdır. Türkiye şu anda prizini dünyadan çekti. O prizi yine takacak, dünyanın ve Türkiye’nin gerçekleriyle uyumlu, daha çok refah dağıtan bir iktisat siyasetinin muhalefet tarafından tasarlanması gerekiyor” diyor.
İktisattaki krizin derinleşmesiyle tıpkı güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçişte olduğu üzere iktisattaki meselelere tahlil üretmede de ortak çalışma kararı alan altı muhalefet partisi öncelikle Merkez Bankası’nın bağımsız olmasını ve iktisatla ilgili tüm kurumların siyasi baskıdan uzak siyaset üretebilmesine imkan tanınmasını istiyor.
Muhalefetin iktisat masasının yakında yeni bir manifesto ile halkın karşısına çıkacağını söyleyen CHP ve İyi Parti kurmayları, bu manifestoya halkın tüm kesitlerinin dayanak vermesini umuyor. “Her gün ancak her gün Türkiye’nin içine düştüğü meseleleri halka anlatacağız” diyen muhalefet cephesi, iktidarın gündem değiştirme taktiklerine karşı da özel strateji geliştirmeye çalışıyor.
Hilal Köylü / Ankara
© Deutsche Welle Türkçe
Kaynak: DW
Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email
admin	
Website	
Facebook	
Twitter	
Pinterest	
LinkedIn	
Finans dünyasından, gündem ve güncel bilgi haberleri alabilir, piyasaları takip ederek, bilmediğiniz konularda bilgilenebilirsiniz.
Benzer İçerikler
Alanyaspor Teknik Direktörü Bülent Korkmaz, farklı yenilginin nedenini açıkladı!
Kasım 27, 2021
Kırşehirspor’la Ankara Demirspor beraberliğe razı!
Kasım 27, 2021
Akdeniz derbisinde söz ev sahibinin | Antalyaspor 3 – Alanyaspor 0
Kasım 27, 2021
Avrupa’da ilk resmi Omicron vakası açıklandı!
Kasım 27, 2021
Add A Comment	
Leave A Reply Cancel Reply
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
Son Eklenenler
Alanyaspor Teknik Direktörü Bülent Korkmaz, farklı yenilginin nedenini açıkladı!
Kasım 27, 2021
Kırşehirspor’la Ankara Demirspor beraberliğe razı!
Kasım 27, 2021
Akdeniz derbisinde söz ev sahibinin | Antalyaspor 3 – Alanyaspor 0
Kasım 27, 2021
Orhan Gencebay’dan Cengiz Kurtoğlu’na destek: Atalarımızın yolundan devam edeceğiz
Kasım 27, 2021
Avrupa’da ilk resmi Omicron vakası açıklandı!
Kasım 27, 2021
Türk Metal’den asgari ücret çıkışı: Yüzde 30 artsa ne olur, artmasa ne?
Kasım 27, 2021
Öğrencileri taşıyan minibüs kaza yaptı! Çok sayıda yaralı var
Kasım 27, 2021
Öğrencileri taşıyan minibüs kazaya karıştı: 11 yaralı
Kasım 27, 2021
AKP’li Özhaseki’den ‘Bizden önce aç, dağlarda yaşayan insanlar vardı’ açıklaması
Kasım 27, 2021
AFAD’tan Bosna Hersek’te sele kapılan Türk vatandaşı hakkında açıklama
Kasım 27, 2021
Bültene Kaydolun	
Yeni İçeriklerimizden ve bizlerden haber almak için bültene kaydolabilirsiniz.
Kaydolarak, şartlarımızı ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.	
Advertisement
FinansDunyam’a Dair
Hakkımızda
Gizlilik Politikası
Çerez Politikası
Şartlar Ve Kurallar
İletişim
Telif Hakkı
Sitemiz, “UYAR VE KALDIR” Prensibini ilke edinmiştir.
Finansdunyam içerisinde, yazarlarımızın hazırlamış olduğu bilgi içeriklerini her gün güncel bir şekilde okuyarak bilgi paylaşımına katılabilirsiniz, içeriklerimiz araştırılıp, doğru bilgiyi aktarmayı gayret etme çabası ile hazırlanıp, siz değerli okurlarımıza aktarılmaktadır.