Biz Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılışını ne yazık ki sadece askeri yenilgilere ya da bir takım komplolara bağlamak gibi bir yanlışın girdabında boğuluyoruz. Savaşların cephelerden önce cephe gerisinde kazanılıp kaybedildiğini çok sonraları anlayabildik. Eğitimci Ethem Nejat bizim hocalarla Bulgar papazlarının birikimi ve kalitesini, öğretisini karşılaştırarak “biz Balkan Savaşlarını cephelerden önce okullarda kaybettik” der. Balkan Savaşları sadece eğitimdeki geriliğimizin/yetersizliğimizin değil aynı zamanda “yolsuzluğumuzun” da acı bir dersidir. “Yolsuzluk” derken ahlaksızlıktan değil yol yokluğundan bahsediyorum. Bir merkezdeki erzakı hemen yanı başındaki askeri birliğe sevk edememenin çaresizliği ya da çamura saplanıp kalan topların suskunluğudur anlatmak istediğim.
Osmanlıdaki fiili yolsuzluktan/yol yokluğundan Ahmet Mithat Efendi uzun uzun yakınır, ahlaki yolsuzluktan acı acı yakınan ise ünlü tarihçi Ahmet Cevdet Paşa’dır.
Bir sosyal olayı tek bir sebebe bağlamak ne doğrudur ne de mümkündür ama bazı unsurlar öne çıkar. Osmanlının geri kalışının ve sonuçta yıkılışının en önemli sebeplerinden birisi şüphesiz ki kurumlarının bozulmasıdır. Vakıflardaki yozlaşma, vakıf kurumun kamu mülkünü kişisel mülk edinme aracı haline getirilmesi, eğitim kurumlarının babadan oğula devredilen bir aile saltanatına dönüşmesi bunların en başta gelenlerindendir.
“Beşik uleması” deyimi eğitimdeki bozulmanın günümüze kadar gelen ifadesidir. Babadan oğula geçen ulema unvanı medreseleri ilmin tahsil edildiği kurumlar olmaktan çıkartmış, isyan merkezleri haline getirmiştir. Osmanlı’da “suhte isyanları” önemlidir, molla-yeniçeri-esnaf ittifakları 10 kadar padişahı tahtından ve iki padişahı da canından etmiştir. Üniversitelerimizde hemen her gün basında yer alan eş-dost-karı koca-evlat-kardeş atama haberleri üzerinde çok düşünülmesi ve bir an önce dur denilmesi gereken bir kötü gelişmedir. Bu durum sadece bilimsel zafiyeti değil aynı zamanda ahlaki zafiyeti de kapsar.
Vakıfların bozulmasıyla ilgili birçok örneği Prof. Dr. Halil İnalcık Hoca’nın “Devlet-i Aliyye” ve “Fatih Sultan Mehemmed Han” kitaplarında fazlasıyla bulmak mümkün. Sadece Fatih Sultan Mehmet(Mehemmed) Han’ın vakıf, tekke ve zaviyelere verilmiş 20.000 köyü geri aldığını söylemek yeter.
Kelime olarak “tamamen verme, büsbütün verme” anlamını da içeren vakıf kurumu Vakıflar Genel Müdürlüğü internet sitesinde “kişisel çalışma ve gayretle elde edilen imkânların ve mal varlığının gönül rızasıyla paylaşılmasını öngören hukuki bir sistemdir” diye tarif edilmektedir.
Ne yazık ki başlangıçta “kişisel varlığın belli bir amaca karşılıksız verilmesi/harcanması” anlamına gelen vakıf kurumu zaman içerisinde devlet kaynaklarının özel kişiler tarafından kullanıldığı bir kuruma dönüşmüştür. Osmanlı toprak düzeninin ve askeri yapısının çöküşünün ana sebeplerinden biri olan bu amaçtan sapış özellikle 12 Eylül 1980 darbesi sonrası yeniden canlanmış ve kamu kaynakları şu veya bu zümrenin, kurum ve kuruluşun vakıflarına tahsis edilerek özel tasarrufa açılmıştır. Kimi belediyelerin kamu kaynaklarını yurt yapmak ya da yurt kirasını ödemek yoluyla kimi vakıflara sağladığı desteği bu açıdan değerlendirmekte zaruret vardır.
Eğitim ve hayır anlayışının bozulmasının bize neye mal olduğunu göz önünde bulundurmazsak Allah korusun geçmişin acılarını gelecekte de yaşamak zorunda kalabiliriz…
O OLMASAYDI?NE YAPARDINIZ?YIKILIŞTAN KURULUŞA/ KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI(III)YIKILIŞTAN KURULUŞA/ KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI - (II)YIKILIŞTAN KURULUŞA KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI (I)HADİ CANIM SEN DE!ŞARKILARLA GÜNAYDINOSMANLIDAN DERS ALMAK YA DA OSMANLI GİBİ BATMAKLOZAN YALANLARI SEVR GERÇEKLERİ(I)TOPKAPI, DOLMABAHÇE, BEYLERBEYİ VE DİĞERLERİYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
O OLMASAYDI?
M. Halistin KUKUL
GİRDAP/ASKERÎ OKULLARDA KATLİAM
Mustafa GENÇ
İKTİDAR- MUHALEFET DİYALOĞU
Atilla ÇİLİNGİR
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
Mustafa ÖZDEMİR
SEMERKANT
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Saffet Atik
Samsunun Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Enis ERSOY
İmamoğlunun Kanal İstanbul stratejisi
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Murat İLHAN
PİCASSO...
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Nuray YILMAZ
HIYAR TUZ TUZLUK
Dr. Faruk TAN
İNSAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
Samsun HaberSamsun Son DakikaSamsun Haberleri
KünyeİletişimGizlilik Politikası
Telif Hakkı © 2021 Samsun Haber Tv tüm hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.