Ana sayfa » Yazarlar » Prof. Dr. Rıdvan Karluk » Cumhurbaşkanı Erdoğan mı eski Merkez Bankası Başkanı Yılmaz mı Haklı
Cumhurbaşkanı Erdoğan mı eski Merkez Bankası Başkanı Yılmaz mı Haklı
Geçen hafta “Sürdürülebilir ekonomik büyüme için düşük faiz tek başına yeterli değil” diye açıklama yapan Merkez Bankası eski Başkanı Durmuş Yılmaz’a Cumhurbaşkanı Erdoğan oldukça sert cevap vermiştir.
BBC Türkçe’ye konuşan eski Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, faiz indirimi tartışmalarına değinerek düşük faizin ekonominin iyileşmesi için tek başına yeterli olmadığını söylemiştir. Türkiye ekonomisinin potansiyel büyüme oranının yüzde 5 civarında olduğunu hatırlatan Durmuş, son birkaç yılda büyümenin yüzde 3-3,5 düzeyinde kalmasının siyasi otoriteyi rahatsız etmesinin anlaşılabilir bir durum olduğunu açıklamıştır.
Yılmaz, “Düşük faiz ekonomik büyümenin yegane sebebi olsaydı bugün Avrupa’da ekonominin hızlı büyümesi gerekirdi, Amerika’nın hızlı büyümesi gerekirdi.” demiştir.
Erdoğan bu açıklamaya şu cevabı vermiştir: “Düşük faiz, büyüme oradaki tespitleri de çok çok yanlış… Şu anda ABD’yi az büyüyen bir ülke olarak nitelemek bir insanın bakar kör olmasıdır. Şu anda ABD’de faiz oranı nedir, enflasyon nedir? Bunu bir öğrensin. Acaba büyüme oranları bize göre nedir? Buna bakmak lazım.”
DİKKAT! Yazıları eposta olarak al
Enflasyonist ortamlarda paranın satın alma gücü düşer. Aşırısı ülke için zararlı olduğu gibi, çok düşük olması da ekonomide durgunluk yaratır. Gelişmiş ülkelerde (ABD, AB) enflasyon oranı ortalama yüzde 2 civarındadır.
Şimdi, konuyu açıklamaya çalışalım. Faiz oranı, kabaca paraya ulaşabilmenin maliyeti, ya da paranın getirisidir. Merkez bankaları, para politikalarına bağlı olarak faiz oranını piyasalara müdahale etmek amacıyla kullanır, ekonomideki duruma göre oranı yükseltir veya düşürür.
Bunu yaparken sadece ekonomik göstergeleri dikkate alır. Ekonomi dışı müdahaleler Merkez Bankalarının bağımsızlıklarını zedeler.
Ekonomide durgunluk varsa, Merkez Bankası faiz oranını düşürerek paraya daha ucuza ve daha fazla miktarda ulaşılabilinmesini sağlar. Böylece düşük faiz oranları ile borçlanabilen girişimciler ekonomiyi canlandırır. Bunun sonucunda işsizlik azalmaya başlar, daha fazla iş sahibi insan olması, tüketen ve talep eden kişi sayısını arttırır. Merkez Bankası faiz oranını yükseltirse, paraya ulaşabilmenin maliyeti artar, yatırımlar azalır, işsizlik artar.
Okumaya devam et Cüneyt Özdemir'den ABD'deki Türkiye gelişmeleri hakkında çok önemli açıklamalar
Bir ekonomide dolanımda olan daha fazla para, daha fazla ekonomik canlılık, daha düşük işsizlik anlamına gelirken, daha az para, daha az ekonomik canlılık, daha düşük enflasyon, daha yüksek işsizlik demektir.
Merkez bankaları ekonomilerindeki sorunun çeşidine göre faiz oranlarında değişikliğe gider. 2008 küresel krizinin ardından durgunluk içerisine giren gelişmiş ülke ekonomileri krizi aşmak için faiz oranlarını tarihi rekor seviyelerine kadar indirmişlerdir.
Merkez Bankası faiz oranlarını artırırsa artan faiz oranları ülkeye yabancı sermaye girmesini teşvik eder. Ülkeye döviz girişi döviz arzını çoğaltır. Bu durum ülke parasının değerinin artmasına yol açarak ülkede üretilen malları nispi olarak pahalılaştıracağı için ülkenin ihracatını azaltır. Mal ihracının azalması, üretimi düşürür, işsizliğe yol açar.
Merkez Bankası ülkede sabit döviz kuru sistemi uygulanıyorsa dövizde arz fazlası olduğu için talep yaratarak döviz alımına başlar ve kuru kontrol altına alır. Sonuç olarak ülkeye giren yabancı tasarruflar (sıcak/soğuk) ülkedeki para miktarını artırıp, faizi düşürür ve ekonomi canlanır.
Eğer Merkez Bankası faizleri düşürse, yabancı sermaye büyük ölçüde sıcak para (sıcak para, ülkeye dışarıdan ihracat, turizm ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları dışında gelen kısa vadeli para olup, sıcaklık bu tip sermaye hareketlerinin el yakmasıdır) ülkeden gider, dövize talep artar, döviz kuru artış eğilimi gösterir ve ülke parası değer kaybeder.
Bunun sonucunda ülkede üretilen mallar nispi olarak ucuzlar, ülke ihracatı belli şartlarda artar, işsizlik azalır. Kur kontrol altına alınacağı için Merkez Bankası döviz satarak piyasaya döviz arz eder.
Merkez Bankası’nın faizleri düşürmesi sıcak para girişini yavaşlatırsa, toplam ulusal para miktarı azalır, döviz pahalılaşır. Büyümek için yatırım yapan ve bu amaçla döviz kredisi alanların faiz yükü (kur farkı) artar.
Okumaya devam et Can Ataklı: “Kırım ve Kafkasları Bırakın”
Genelde yabancı yatırımcılar, mali amaçlarla getirdikleri bu parayla, geldikleri ülkedeki düşük kur ve yüksek faizden yararlanır. Kazanç elde ettikten sonra bu parayı geldikleri ülkelere geri götürür. Sıcak para niteliğindeki sermaye hareketlerinde mutlaka reel faizin yüksek, buna karşılık döviz kurunun düşük olması gerekir. Sıcak para hareketlerinin önlenmesinde dalgalı kur, önemli güvencedir.
Döviz arzı azalıp fiyatı artınca, ithalata bağlı olarak ithalat içerikli malların maliyeti yükselir. Bu da maliyet enflasyonunu tetikler, enflasyonist ortamlarda paranın satın alma gücü düşer, yurt içi talep daralır ve ekonomide durgunluk başlar.
Enflasyonun aşırısı ülke için zararlı oldu gibi, çok düşük olması da ekonomide durgunluk yaratır. Eğer ülkede faiz oranları enflasyonun altında ise, tasarruflar altın, döviz, arsa gibi alanlara kayar. Bu da büyüme hızını düşürür, üretim azalır, işsizlik artar.
Dışa açık bir ekonomide sermaye hareketleri serbest ise, faiz ya da döviz kurundan biri denetim altında tutulabilir. Faizler sabit iken sabit döviz kuru uygulanıyorsa, ülkeden sermaye çıkışı olur.
Türkiye ekonomisinde Şubat krizine kadar (19 Şubat – 23 Şubat 2001) sermaye hareketleri serbest iken faizlerde serbest bırakılarak döviz kuru “çapa” ile denetim altına alınmıştı. Şubat krizinden sonra döviz kurları serbest bırakılmış, faizler denetim altına alınmıştır.
Böylece dövize yönelik talep engellenmiş, fakat döviz kurları yükselmiştir. Şubat krizinden sonra sermaye hareketleri kısıtlanmıştır.
Türkiye’de Kasım krizi (22 Kasım – 5 Aralık 2000) ile Şubat krizi mali nitelikteki krizlerdir. Bu tip krizlerin para piyasasındaki yansıması, faiz ve kurlardaki artıştır.Mali krizler iki farklı nitelik taşır. Birincisi, spekülatif amaçlı ataklardır. İkincisi, piyasanın likidite ihtiyacından doğan ataklardan oluşan döviz talebi genişlemesi sonucunda ortaya çıkan krizlerdir.
Açık bir ekonomide para piyasasında mali kriz ortaya çıkınca, krizi ortadan kaldırabilmek için kullanılacak iki araç vardır. Bunlar; döviz kuru ve faiz oranıdır. Mali krizin sebebi spekülatif hareketler ise, her iki araç (kur-faiz) birlikte kullanılmalıdır. Döviz talebi artarken milli parayı çekici kılmak için döviz rezervleri kullanılarak döviz talebi karşılanır. Artan faiz oranları talebin yönünü TL’ye doğru değiştirir. (S. Rıdvan Karluk, Türkiye Ekonomisi, 13 Baskı, İstanbul, 2014)
Okumaya devam et TL'nin değer kaybından Erdoğan sorumlu
Türkiye’de 2014 yılı enflasyon oranı TÜFE bazında yüzde 8.17, TCMB bir haftalık repo faiz oranı ise 21 Ocak 2015 tarihi itibariyle yüzde 7.75’dir. ABD Merkez Bankası FED 18 Eylül 2014 tarihinde faiz oranlarının yüzde 3.75, büyüme oranının da yüzde 2.3-2.5 olacağını tahmin ederken, enflasyon tahminini ise yüzde 1.5-1.7 olarak korumuştur.
ABD’de faiz oranı enflasyon oranının yüzde 2.25-2.05 üzerindedir. Türkiye’de ise aradaki fark 4.20’dir.
Bir ülkede faiz oranı enflasyonun altında kalırsa, bu durum ekonomik istikrarı bozar. Faizlerin düşmesi isteniyorsa, mutlaka enflasyonun düşürülmesi gerekir. TCMB’nın asli görevi de enflasyonu düşürmektir.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Enflasyon şuraya inerse faizi şuraya indireceğiz mantığı yanlış bir mantıktır. Faizi yüksek tutarsan enflasyon yüksek olacaktır” açıklaması sonrasında dolar Türk Lirası karşısında rekor kırmıştır.
Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, enflasyonun Ocak’ta 1 puandan fazla düşmesi durumunda 4 Şubat’ta ara toplantı yapılacağını açıklamıştı. Ancak Ocak’ta enflasyonun 0,93 puan gerilemesi sonrası banka faiz için ara toplantı yapmama kararı almıştı.
TCMB’nin erken toplantı yapmama kararının ardından 2,40’ların altına gerileyen dolar, Erdoğan’ın açıklamaları sonrası 2,44’ün üzerine çıkmış ve de günü 2.4360 seviyelerinden kapatmıştır.
Faiz politikasını enflasyona karşı kullanırken ekonomideki talep ve maliyet enflasyonlarını ve bunların dengedeki ağırlıklarını iyi belirlemek gerekir. Aksi takdirde beklenmedik sonuçlar karşımıza çıkabilir.
Enflasyon düşmeden faizler düşürülürse, ne gibi sonuçlar olacağı yukarıda özetlenmiştir.
Yayım tarihi 14 Şubat 2015
Prof. Dr. Rıdvan Karluk, Türkiye olarak sınıflandırılmış Döviz Kuru, Durmuş Yılmaz, enflâsyon, Faiz, kriz, Merkez Bankası, Recep Tayyip Erdoğan ile etiketlenmiş
Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk tarafından	
1948 yılında Eskişehir’de doğdum .1970’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdim. Kısa bir süre Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’da çalıştıktan sonra 1972 yılında Eskişehir İTİA İktisat Bölümü’nde akademik kariyere başladım. 1975’te doktor, 1979’da doçent oldum. 1975 – 1976’da İngiltere Sussex Üniversitesi’nde doktora üstü çalışmalar yaptım. 1982 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Başbakan Turgut Özal’ın direktifleri doğrultusunda kurulan AET Genel Müdürlüğü’nün (şimdiki AB Bakanlığı) başkanlığını yaptım. 1984 – 1985 döneminde İktisadi Kalkınma Vakfı Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundum, 1982 – 1985 yılları arasında İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı’na (Nuh Kuşçulu) danışmanlık yaptım. Bu dönemde Türkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımları konusunda iki kitabım (biri İngilizce) ile İhracatta Vergi İadesi kitabım İTO tarafından yayınlandı. 1985 yılında Paris’te OECD nezdinde Türkiye Büyükelçiliği’ne Planlama Müşaviri sıfatıyla tayin edildim. Görev yaptığım dönemde Türkiye’yi 4 Komite’de temsil ederek, Türkiye’de kalkınmakta olan bölgeler konusunda OECD’nin önemli bir araştırmasının (Regional Problems and Policies in Turkey) basılmasına katkıda bulundum. 1990 yılında yurda dönüşümde DPT Müsteşar Müşavirliği’ne getirildim. Daha sonra Başbakanlık Başmüşavirliğinde Türkiye ile Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde bir model olan “Türk Ödemeler Birliği” kurulması için bir proje geliştirdim. 1991 yılında profesörlüğe atanarak Anadolu Üniversitesi’ne geçtim. Anadolu Üniversitesi’nde Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Türkiye İlişkileri , Dış Ticaret Teorisi ve Politikası, Uluslararası Entegrasyonlar derslerini kendi eserlerimi esas alarak yürüttüm. Akademik kariyerimde 23 yüksek lisans, 16 doktora tezi yönettim. Bu öğrencilerim arasında çeşitli üniversitelerde görev yapan çok sayıda profesör, doçent ve yardımcı doçent bulunmaktadır. Üniversite Senato ve Yönetim Kurulu üyeliği yaptım, İktisat Fakültesi Dekanlığım döneminde AÖF kapsamında bulunan tüm iktisat kitaplarının yeni formata göre yazılmasına yazar ve editör olarak katkıda bulundum. İkinci (1981), Üçüncü (1992) ve Dördüncü (2004) Türkiye İktisat Kongrelerine bildiri sunarak katılan tek öğretim üyesiyim. Dördüncü Türkiye İktisat Kongresi Bilim Komisyonu üyeliği yaparak Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı (TÜSİAV) Bilim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundum. 1996 yılında TOBB Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce: ICC) Uluslararası Ticaret ve Yatırım Politikaları Komisyonu’nda (Commission on Trade and Invesment Policy) ICC Türkiye Temsilciliğine getirildim. Son 10 yıldır TOBB ICC IFO World Economic Survey kapsamında her üç ayda Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ile ilgili olarak gönderilen sualnameleri cevaplandıran 12 uzmandan biriyim. “Uluslararası Ekonomi: Teori ve Politika”, “Türkiye Ekonomisi: Cumhuriyetin İlanından Günümüze Yapısal Değişim”, “Avrupa Birliği”, “Türkiye Avrupa İlişkileri: Bir Çıkmaz Sokak” ve “Uluslararası Kuruluşlar” başlıklı temel ders kitaplarım dahil yayınlanmış 24 kitabım, 300’den fazla makalem, 12 ortak ve 3 çeviri eserim vardır. Beş ders kitabım (642-908 sayfa aralığında) 42 baskı yapmıştır. Tüm üniversitelerde ders kitabı ve yardımcı kitap olarak okutulmaktadır. Ortak yazarlı bir ders kitabım TÜBA üniversite ders kitapları 2012 yılı telif ve çeviri eser ödülü olmak üzere 6 “bilimsel araştırma ödülüne” sahibim. Diğer araştırma ödüllerim şunlardır: 1984: Enka Vakfı, “Türk Ekonomisinin Dünya Ekonomisine Entegrasyonu,” Bilimsel Araştırma Yarışması Üçüncülük Ödülü, 1982: Türkiye Milli Kültür Vakfı: Teşvik Armağanı, Dal: İktisat, 1981: İktisadi Kalkınma Vakfı, “AET ile İlişkilerimizin Atatürkçü Ekonomik Politika Açısından Değerlendirilmesi,” Behçet Osmanağaoğlu İnceleme Yarışması Birincilik Ödülü, 1979: Pamukbank, “Dışsatımın Özendirilmesinde Ticari Bankalarımızın Yeri” Bilimsel Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü. ABD ABI Enstitüsü’nün Yılın Eğitimcisi (Man of the Year 2011) ödülü sahibiyim. Özgeçmişim WHO’s WHO Dünya, Asya ve Türkiye baskılarında yer almıştır. (Who's Who in Asia 2012, Asya’da Kim Kimdir 2’nci baskı, 01/11/2011, Who's Who in the World 2011, Dünyada Kim Kimdir, 28’nci baskısı, 03/12/2010, Günümüz Türkiyesi'nde Kim Kimdir, 01/05/2005). Özgeçmişim Turkischer Biographiscer Index/Turkish Biographical Index’te (2004, s.563) yer almıştır. Google Akademik’te 1.070 (05.02.2018) atıfım vardır. Eskişehir Sanayi Odası, Eskişehir Ticaret Odası, İstanbul Sanayi Odası, Ankara Ticaret Odası, Ankara Sanayi Odası, Kayseri Sanayi Odası, İşveren Dergisi, İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi gibi oda dergilerinde yazılarım yer almıştır. Türkiye’de yayınlanan çok sayıda bilimsel derginin hakem heyetinde yer almaktayım. Ders kitaplarım: 42 baskı yapmış olup 3.884 sayfadır.
View all of Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk's posts.	
Yorum Gönderin Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak.
Yorum
İsim
E-posta
İnternet sitesi
Δ
{{#message}}{{{message}}}{{/message}}{{^message}}Gönderiminiz başarısız oldu. Sunucu, {{status_text}} ({{status_code}} kodu) ile yanıt verdi. Bu mesajı iyileştirmek için lütfen bu form işlemcisinin geliştiricisiyle iletişime geçin. Daha Fazla Bilgi{{/message}}
{{#message}}{{{message}}}{{/message}}{{^message}}Gönderiminizin başarılı olduğu görünüyor. Sunucu TAMAM yanıtı göndermiş olsa da gönderim işlenmemiş olabilir. Bu mesajı iyileştirmek için lütfen bu form işlemcisinin geliştiricisiyle iletişime geçin. Daha Fazla Bilgi{{/message}}
Gönderiliyor…
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
Yazı dolaşımı
Previous post
Atatürk’ün, İnsanlık Projesi
Next post
En büyük soykırımı AKP yapıyor hem de sessiz sedasız
Bu Haftanın Konuları
Kıbrıs
Bodrum
İsmail Gaspıralı
5 Aralık 1934 Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin AB AB Dışı ABD Abdülkadir Çapanoğlu Afganistan Ahmet K. Aytar Ali Eralp Ali İhsan HASIRCIOĞLU Almanya Amerika Arjantin Arnavutluk Asya ve Pasifik Atakan Kartaltepe Avrupa Avustralya Avusturya Ayhan Kılıç Ayla Çokbudak Azer Hasret Azerbaycan Bahattin Ayhan Bahreyn Balkanlar Bangladeş Bedri Baykam Belarus Belçika Bilim Bosna-Hersek Brezilya Bülent ESİNOĞLU Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Cezayir Çin Cumhuriyet Tarihi Danimarka Dış Politika Doç. Dr. Shurubu Kayhan Doğu Asya ve Pasifik Doğu Avrupa Doğu Perinçek Dr. Ahmet Güler Dr. Mustafa Ataç Dr. Noyan Umruk Dünya Dünya Tarihi Ebru Oğuzhan Yeter Ekonomi Emin Eğri Endonezya English Erdem Akyüz Erdil Ünsal Eren Talha Altun Ermenistan Estonya Ferruh Demirmen Fevzi Moray Finlandiya Fransa Gülay Karaoğlu Güney Afrika Güney Asya Güney Kafkasya Güney Kore Gürcistan Haberler Habip Hamza Erdem Halil Karaman Haluk Dural Harut Sassounian Hilal Ay Hindistan Hırvatistan Hollanda Hümeyra TURAN Hüseyin Mümtaz İç Politika İngiltere Irak İran İrlanda İskoçya İspanya İsrail İsveç İsviçre İtalya İzlanda Japonya Kanada Katar Kazakistan Kenan Mutlu Gürses Kenya Kerem Özakman Kırgızistan Kolombiya Kosova Kültür/Sanat Kuveyt Kuzey Kore Kuzey Makedonya Libya Limunet Emrahlı Litvanya Lübnan M. Fevzi Küçükkahveci Macaristan Malta Mehmet Boz Mehti Saraç Meksika Metin Atamer Mısır Moldova Naci Kaptan Nazım Peker Necdet Buluz Newsletter Norveç Ömer Sağlam Oraj Poyraz Orhan Afacan Orta Asya Orta Doğu ve Afrika Osmanlı Tarihi Özbekistan Pakistan Politika Polonya Portekiz Prof. Dr. A. Yalçınkaya Prof. Dr. Anıl Çeçen Prof. Dr. Ata Atun Prof. Dr. Hakkı Keskin Prof. Dr. İbrahim Ortaş Prof. Dr. M. Seyfettin Erol Prof. Dr. Mehmet Ali KÖRPINAR Prof. Dr. Rıdvan Karluk Prof. Dr. Süleyman Çelik Prof. Tolga Yarman Refhan İrtem Refik Mor Remzi Uysal Reyhan Dikmen Rıfat Serdaroğlu Romanya Roza Kurban Rusya Sefa Yürükel Selen Atasoy Senegal Serendip Altındal Sırbistan Slovakya Slovenya Somali Spor Sudan Suriye Suudi Arabistan Tacikistan Tamer Uysal Taner Ertunç Temel Sağıroğlu Tünay Süer Tuncay Erciyes Tunus Türk Tarihi Türkiye Türkmenistan Ukrayna Ümran Ünlü Ürdün Uruguay Venezuella Video Yasemen Karakoyunlu Yazarlar Yemen Yeni Zelanda Yunanistan Yurdagül ATUN Zahide Uçar Zekeriya Tümer { Bölgeler }