Azerbaycan’ın geçtiğimiz yıl işgalden kurtardığı Dağlık Karabağ’ın kültür şehri Şusa’dan getirilen toprak, “Özgür Şuşa” hayaliyle hayata veda eden Azerbaycan Milli Lideri Haydar Aliyev’in yıllar önce Ankara Üniversitesi Rektörlüğü önüne diktiği ağaçla buluşturuldu.
Dağlık Karabağ’ın 27 yıllık esaretin ardından özgürlüğüne kavuşmasının 1. yıl dönümü, Ankara Üniversitesinde düzenlenen programla kutlandı.
Azerbaycan’ın ilk başbakanı ve eski dışişleri bakanlarından Prof. Dr. Hasan Hasanov, Büyükelçi Reşad Mammadov, üniversite yönetimi, akademisyenler ve öğrencilerin katılımıyla gerçekleştirilen programda, Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar’ın Azerbaycan ziyaretleri dönüşünde yanında getirdiği Şuşa ve Bakü toprakları, merhum Haydar Aliyev’in 16 Mart 2001’de Rektörlük girişine diktiği mavi ladin ağacıyla buluşturuldu. Törende, Hasanov, Mammadov ve Ünüvar, Şuşa ve Bakü topraklarını ağacın altına yerleştirilen kaidedeki kâselere birlikte döktü.
Daha sonra, 100. Yıl Toplantı Salonu’nda, Prof. Dr. Hasan Hasanov’un kaleme aldığı “Atropatena-Adorbaygan Adlı Devletin Doğuşu” isimli kitabın tanıtımı yapıldı. Tanıtım sunumu, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdoğan Uygur tarafından gerçekleştirildi.
Hasanov: “Türkiye Hep Azerbaycan’ın Yanında Oldu”
Kitabın yazarı Prof. Dr. Hasan Hasanov, Türkiye’nin 20. ve 21. asırda Azerbaycan tarihinde belirleyici rol oynadığını ifade etti. 1918 yılında Azerbaycan ilk bağımsızlığını ilan ettiğinde Azerbaycan’ı ilk tanıyan ülkenin Türkiye olduğunu belirten Hasanov, “Azerbaycan bağımsızlığını ilan ettiğinde baş şehri düşman elindeydi. Başkent Bakü’nün işgalden kurtarılmasında esas yardımı Türkiye yaptı. 1990’da Azerbaycan’ın başına büyük bir facia geldi. 1990 yılının Ocak ayında çok sayıda Azerbaycanlı katledildi. Burada da ilk sözü söyleyen Türkiye oldu” dedi.
Başbakan olduğunda ilk görüşmeyi Türkiye’nin Moskova Büyükelçisi ile yaptığını aktaran Hasanov, şunları kaydetti:
“İlk yurt dışı gezimi Türkiye’ye yaptım. Azerbaycan’ın ilk anlaşması Türkiye ile imzalandı. Azerbaycan’da ilk büyükelçiliği Türkiye açtı. Azerbaycan’ı bağımsız devlet olarak tanıyan ilk ülke Türkiye oldu. Bunların hepsi 20. asırda oldu. Türkiye hep Azerbaycan’ın yanında oldu. 21. asırda Azerbaycan’ı zafere taşıyan yolda da Türkiye yine Azerbaycan’ın yanındaydı.”
Hasanov, konuşmasının devamında, Azerbaycan tarihi hakkında bilgiler verdi.
“Evlatlarımızın Kanıyla Karışmış Şuşa Toprağını Ankara Üniversitesi Toprağı İle Karıştırdık”
Azerbaycan’ın Ankara Büyükelçisi Reşad Mammadov da program için Ankara Üniversitesine teşekkür etti. Mammadov, “Evlatlarımızın kanıyla karışmış Şuşa ve Bakü toprağını bugün biz Ankara Üniversitesinin toprağıyla karıştırdık. Azerbaycan Türkleri için artık Ankara Üniversitesi biraz daha yakın oldu” ifadelerini kullandı.
“Özgür Şuşa Merhum Aliyev’in Hayaliydi”
Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar ise, Dağlık Karabağ bölgesinin özgürlüğüne kavuşmasının yıl dönümünde böyle bir etkinliği yapıyor olmanın mutluluğunu yaşadıklarını ifade etti.
Geçtiğimiz Haziran ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Şuşa’ya gerçekleştirdikleri ziyarete kendisinin de davetli olarak katıldığını aktaran Ünüvar, “Birlikte seyahat ettiğimiz dostumuz, rahmetli Haydar Aliyev’in 1996 yılında katıldığı bir toplantıda ‘Şuşa’nın özgürlüğü benim en büyük hayalim’ dediğini anlattı. Orada aklıma geldi. ‘Mademki onun en büyük hayali. O zaman o hayali, Ankara Üniversitesinin bahçesinde, bizzat Haydar Aliyev’in diktiği ağaç ile buluşturmamız lazım’ diye düşündüm. Çünkü Haydar Aliyev’in eserlerinden biri de Ankara Üniversitesindeki bu ağaç” ifadelerini kullandı.
Azerbaycan’ın Zafer Haftası’nda Azerbaycan’ın köklü tarihiyle ilgili eseri tanıtmanın keyifli ve onurlu bir görev olduğunu vurgulayan Ünüvar, şöyle devam etti:
“Şuşa ve Karabağ’ın özgürlüğüne kavuşması sadece Azerbaycan için değil, Türk dünyası için de çok çok önemli. Azerbaycan’ı, kendi öz topraklarına kavuşmuş olmasından dolayı kutluyorum. İnşallah Azerbaycan, merhum Haydar Aliyev’in diktiği ağacın günbegün büyümesi gibi büyüyor. Bundan dolayı da çok büyük mutluluk duyuyoruz. Türk dünyası da inşallah hep beraber bu ağaç gibi büyüyecek, meyve verecek ve bu meyveden bütün insanlık istifade edecek. Çünkü bizim özelliğimiz gittiğimiz her yere barış ve kardeşliği götürmektir. Hem Azerbaycan hem Türkiye hem de Türk dünyası için bunu çok rahatlıkla söyleyebilirim. Türklerin hayatında ve tarihinde soykırım yoktur. Türkler her zaman barış, özgürlük ve hürriyet yanlısı olmuşlardır ve gittikleri her yerde de iz bırakmışlardır. Onun için ben inanıyorum ki Karabağ kısa zamanda tekrar bir medeniyet merkezi haline gelecektir.”
Rektör Ünüvar, Prof. Dr. Hasan Hasanov’un, zengin külliyatındaki son eseri olan “Atropatena-Adorbaygan Adlı Devletin Doğuşu” isimli kitabı ile Azerbaycan’ın köklü tarihine çok önemli katkılar sağladığını da kaydetti.