Hepimiz insanın mantıklı bir hayvan olduğunu söylediklerini duymuşuzdur. Peki bu gerçekten doğru mu? Günlük hayattaki düşünce ve davranışlarımızla ilgili yapılan çalışmalar bunun doğru olmayabileceğini gösteriyor. Özellikle de bunu çok kesin kabul ediyorsanız. Bazıları da insan zekasının onu hayvanlardan ayıran şey olduğunu söyler.
Bu fikri iki bölüme ayıracağız, böylece anlaşılması daha kolay olacak. İlk bölümde bir hayvan olmanın ne anlama geldiğine ışık tutmaya çalışacağız. Ve ikinci bölümde mantıktan ve onu nasıl kullandığımızdan bahsedeceğiz.
Sadece hayvan olarak insanlar
Biyolojik çalışmalara göre biz hayvanlar grubuna aitiz. Yani temelde bir hayvanın işlevleriyle yaşıyoruz. Ama elbette bizi onlardan ayıran bir özellik olarak zekayı kullanabiliriz.
Ancak zeka da çevreye adapte olmanın başka bir türü. Türümüzün kurtuluşu için gerekli. Aynı şekilde dişleri ve patileri sayesinde kediler ile köpekler de hayatta kalıyor, yani hayatta kalmaya yardımcı işlevler. Aslında bu bilişsel kapasitemiz ve esnekliğimiz olmasaydı muhtemelen çoktan yok olmuştuk. Çünkü en çevik ya da en büyük değiliz.
En iyi adapte olan türün insan olduğunu söyleyenler de var. Fakat gerçek şu ki, adaptasyon ve doğal seçilim söz konusu olduğunda, “daha ​​fazla” ve “daha ​​az” kelimeleri çok anlamlı değildir. İyi adapte olmuş bir tür, soyu tükenme tehlikesi olmayan bir türdür. Bu şu anda tükenmiş olmayan türlerin hemen hemen hepsinin veya tümünün iyi adapte olduğu anlamına gelir.
Başka bir şey de esnekliğimiz dünyanın her yerinde, her türlü koşulda yaşamamıza izin veren şey olmasıdır. Ama biz bu konuda yalnız değiliz. Bu konuda bizden çok daha iyi olan birçok bakteri var. Bu terimlerle düşündüğünüzde, kendi özel özelliklerimizle başka bir hayvanız ve diğer canlılardan daha iyi veya daha kötü değiliz.
Mantıklı hayvan
Şimdi düşüneceğimiz ikinci kısma geldik. Başlıkta bahsettiğimiz mantıklı ne alama geliyor? Normalde mantıklı denince durumları değerlendirme ve nesnel olarak bunlara akıllıca bir çözüm getirme aklımıza gelir. Ama bunu aynı zamanda içgüdüsel ya da duygusal gibi kelimelerin eş anlamlısı gibi de görebilirsiniz.
Duygusalı mantıksaldan ayırmanın bir anlamı yok. Bunun nedeni, davranışlarımızın her zaman her iki bölümden de etkilenmesidir. Çoğu zaman bu etkilerden birini diğerinden ayırmak imkansızdır.
Bazen duygusal tarafın daha büyük bir rol oynadığı ve diğer zamanların rasyonel olduğumuz doğrudur. Ama yine de iki şeyi iki bağımsız davranış biçimi olarak göremezsiniz. İkisinin de birbirleri üzerinde sürekli bir etkisi vardır.
Ama bir anlığına duyguları bir kenara bırakalım. Bunun yerine, neokorteksimizin tamamen “rasyonel” olup olmadığını konuşalım. Düşünce psikolojisi, insan mantığı ve terim mantığının bir karşılaştırmasını yaptı. İkinci tür mantık en saf ve en matematiksel türdür. Bu iki düşünce tarzının uyumlu olmadığını fark etmek araştırmacıların çok fazla zamanını almadı.
İnsan nasıldır?
İnsan düşünürken mantık kullanmasa nasıl düşünürdü? Cevabı bulmak istiyorsanız insan aklının ne kadar sınırlı bilişsel kaynağı olduğunu ve hızlı davranmak için nasıl çok zamanı olduğunu düşünün.
“Tamamen mantıklı” olsaydık, çok fazla kaynak kullanarak kararlar alırdık ve daha karmaşık bir şekilde yanıt verebilirdik. Ama bu hiç de böyle değil, değil mi?
Psikolojide sezgi olarak bilinen zihinsel kısa yolları kullanarak varız. Bu, olasılıkları kullanan ve doğrudan ya da dolaylı olsun, deneyimlere dayanan akıl yürütmedir.
Uyarlanabilir bir seviyede, olasılıklara dayalı bir nedenden daha etkilidir, bu da yanlış olduğunuzun kontrollü bir risk aldığınız anlamına gelir. Bu, risk almamak ve kararlar almanın sonsuza kadar sürmesidir.
İnsanlar rasyonel hayvanlar mıdır?
Artık insan düşünceleri ve davranışlarıyla ilgili bazı gerçekleri gördüğünüze göre, üzerinde düşünecek birkaç şey var. “İnsanlar rasyonel hayvanlar” ifadesine çok dikkat edin. Rasyonel olsun ya da olmasın, diğer canlılara göre uyarlamada bizi daha iyi ya da kötü kıldığını söylememeliyiz.
Ayrıca, tüm çalışmalar asla rasyonel olmadığımızı söylüyor. Aslında, önemli kararlarımızın çoğuna rasyonel değiliz. Bunun yerine, aslında, sezginin ya da kalbimizin (ilkel içgüdünün) yapmamızı söyler.
Sosyal psikolojinin belirttiği gibi, “bilişsel engelli” diyebileceğimiz bir şey de bu etiketin bir sebebi var: beynimiz mümkün olduğunca az kaynağımızı kullanmaya programlanıyor. Daha büyük bir sorunla daha fazla çaba gösterebilir ancak her zaman enerji tasarrufu yapmaya çalışır.
Bağ Kurmanın Psikolojisi: İnsanlarla Yürekten Bağ Kurma Sanatı
Bağ kurma psikolojisi, insanlarla iyi anlaşmanın "bağ kurmakla" aynı şey olmadığını söylüyor. Hatta bu çeşit bir manyetizme dönüşen ruh halleri hayatta nadir tattığımız duygulardır. Daha fazla oku »
Kaynakça
Cosmides, L. (1989). The logic of social exchange: Has natural selection shaped how humans reason? Studies with Wason Selection Task. Cognition, 31, 187‐276.
Cosmides, L. and Tooby, J. (1992). Cognitive adaptations for social exchange. In Barkow, Cosmides and Tooby (1992), 163‐228.
Macintyre, Alasdair (2001) Animales racionales y dependientes: por qué los seres humanos necesitamos virtudes. Paidós
Bernal, Anastasio (2015) Psicología social: Algunas claves para entender la conducta humana. Biblioteca Nueva
İlginç Başlıklar
Klinik psikoloji
Yetişkinlerde Karşı Gelme Bozukluğu
Yetişkinlerde karşıt olma veya karşı gelme bozukluğu düşündüğünüzden daha yaygındır. Bu durumdaki insanlar her zaman kızgındır. Tartışmalara bağımlıdırlar, çabuk sinirlenirler, aile ve sosyal çevrelerinde olduğu kadar işte de sorunlar yaşarlar. Aslında, bu psikolojik durum çocuk nüfusu ile daha sık ilişkilendirilme…
Klinik psikoloji
Bilime Göre Erkekler ve Kadınlar Depresyonu Farklı Yaşıyor
Erkekler ve kadınlar depresyonu farklı yaşarlar. Aslında ıstırap ve duygusal acı her iki cinsiyette de aynı olmasına rağmen, semptomları yönetme…
Klinik psikoloji
Algofobi: Mantıksız Ağrı Korkusu
Algofobi, sınırlı bir kaygı bozukluğudur. Mantıksız, aşırı, haksız ve kontrol edilemez bir ağrı korkusunun tezahürü ile karakterize edilen spesifik fobiler kategorisine dahildir. Aslında, bu bozukluğu olan insanlar herhangi bir acı hissi hissetmekten veya deneyimlemekten korkarlar. Acı yaşamaktan korkmak tam olarak…
Teoriler
Radikal Kabul: Nedir ve Nasıl Uygulanabilir?
Hayalinizdeki şirkette çalışmak için yıllardır kendinizi hazırladığınızı hayal edin. Bir gün zamanın geldiğini hissediyorsunuz ve bir iş görüşmesi talep ediyorsuunz.…
Klinik psikoloji
Çevrimiçi Kumar Bağımlılığı: Belirtileri ve Tedavisi
Çevrimiçi kumar bağımlılığı, internet üzerinden herhangi bir kumar türüne bağımlılık ile karakterize edilen bir tür psikolojik bozukluk olarak tanımlanmıştır. Bu…
Kişilik psikolojisi
Sevilmeye Layık Olmadığını Hisseden İnsanların Beş Özelliği
Sevilmeye layık olmadıklarını hisseden insanlar genellikle hayatlarını performanslarını ciddi şekilde sınırlayacak şekilde yapılandırırlar. Bununla birlikte, bu özgüven eksikliği, kişisel gelişimleri…
Sosyal psikoloji
Kişilerarası Duyarlılık: Başkalarını Anlamanın Anahtarı
Kişilerarası duyarlılık, başkalarının sözlü olmayan dillerinden bilgi almanıza izin veren bir yeterliliktir. İhtiyaçlarının, ruh hallerinin ve psikolojik gerçeklerin farkında olmayı içerir.…
Klinik psikoloji
Her Gün Endişeli Hissediyorsunuz, Bu Konuda Ne Yapabilirsiniz?
“Her gün endişeli hissediyorum. Göğsümde nefes almamı engelleyen tehdit edici düşünceler ve baskı ile hiç bitmeyen bir kafa karışıklığı halinde…
İlginç makaleler
Kişisel gelişim
Sessizliğimi Seviyorum Çünkü Paylaşılıyor
“Az çoktur. Sessizlik, en iyi dildir. Korkunç bir kelimeler enflasyonu çağında yaşıyoruz ve bu para enflasyonundan daha kötü.” -Eduardo Galeano-…
Hastalıklar
Menstrüel Migren, Çok Sık Görülen Bir Gerçek
Menstrüel migren son derece yıpratıcı bir patofizyolojik fenomendir. Ayrıca kusma ve baş dönmesi de eşlik edebilir. Ortalama olarak, menstrüasyondan birkaç…
Klinik psikoloji
Yetişkinlerde Karşı Gelme Bozukluğu
Yetişkinlerde karşıt olma veya karşı gelme bozukluğu düşündüğünüzden daha yaygındır. Bu durumdaki insanlar her zaman kızgındır. Tartışmalara bağımlıdırlar, çabuk sinirlenirler, aile ve sosyal çevrelerinde olduğu kadar işte de sorunlar yaşarlar. Aslında, bu psikolojik durum çocuk nüfusu ile daha sık ilişkilendirilme…
İlginç bilgiler
Evlerimizdeki En Yaygın Evcil Hayvanlardan 11’i
Türümüz yerleşik düzene geçtiğinden beri hayvanları evcilleştirdik. Günümüzde egzotik hayvanlar bizlere oldukça sık arkadaş oluyorlar. Bununla birlikte, evcil hayvan olarak…
Biz Kimiz
Kullanım hüküm ve koşulları
GİZLİLİK POLİTİKASI
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.
Biz Kimiz
Kullanım hüküm ve koşulları
GİZLİLİK POLİTİKASI
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
© 2021 Aklınızı Keşfedin | Psikoloji, filozofi ve sanat ile ilgili konulardaki fikir ve eğlence blogu.
International: Português | English | Deutsch | 日本語 | Italiano | Español | Suomi | Français | Polski | Dansk | Norsk bokmål | Svenska | Nederlands | 한국어
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.