İstanbul Ankara İzmir Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta Mersin Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Şanlıurfa Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
13° KISA SÜRELİ HAFİF YOĞUNLUKLU YAĞMUR
BİST 1.910,00 % 1,61 DOLAR 13,7194 % 0,41 EURO 15,5684 % 0,38 ALTIN 786,58 % 1,29
Güncel
Yazarlar
Siyaset
Dünya
Avrupa
Birgün Ege
Birgün Pazar
Birgün Daily
Birgün TV
Yaşam
Kültür-Sanat
Spor
Ekonomi
Medya
Çalışma Yaşamı
Sağlık
Söyleşi
Teknoloji
BİZİ TAKİP EDİN
Güncel
Yazarlar
Siyaset
Dünya
Avrupa
Birgün Ege
Birgün Pazar
BİST 1.910,00 % 1,61 DOLAR 13,7194 % 0,41 EURO 15,5684 % 0,38 ALTIN 786,58 % 1,29
ABONE OL / GİRİŞ
Güncel
Yazarlar
Siyaset
Dünya
Avrupa
Birgün Ege
Birgün Pazar
Tümü
BirGün Avrupa BirGün Daily BirGün Güney BirGün Kitap BirGün Pazar BirGün Tv Çalışma Yaşamı Çevre Dünya Birgün Ege Eğitim Ekonomi Güncel Kadın Kültür-Sanat Medya Sağlık Siyaset Spor Söyleşi Teknoloji Yaşam Yeşil BirGün Yazarlar
İstanbul Ankara İzmir Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta Mersin Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Şanlıurfa Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
13° KISA SÜRELİ HAFİF YOĞUNLUKLU YAĞMUR
Anasayfa EĞİTİM Kamusal eğitim komünistlerin icadıdır
EĞİTİM 27.08.2021 08:20
ÜNAL ÖZMEN
ozmenu@gmail.com
2021.08.27 08:20
Yukarı Çık
Kamusal eğitim komünistlerin icadıdır
Geçen haftaki yazıda, burjuvaziye eğitimin kamusal bir hizmet olduğunu kabullendiren 19. Yüzyıl komünistleri oldu demiş, bunu da başka bir yazının konusu yapmak istediğimi belirtmiştim. Uzatmadan konuya girelim.
Öncelikle eğitimin devlet gözetiminde yapılmasıyla hatta zorunlu olmasıyla kamusallığın aynı şey olduğunu düşünmemek gerekir. Kamusal eğitim, kamusal alanın etkin bileşeni yapma konusunda bireyi güçlendiren eğitimidir.
Eğitimin devlet denetimine alınması, Amerikan ve Fransız devrimleriyle başlar. Bu iki devrim, egemenliğini kırmak, rolünü sınırlamak ve doğal olarak kendi memurunu yetiştirmek için yurttaşların eğitimini kiliseden devralır fakat bu herkes için zorunlu, eşit ve erişilebilir hak anlamına gelmez. İlk ulus devletler yerel yönetimlerin, vakıf ve şahısların okul açabilmesinin ve evde eğitimin önünü açar, hepsi o kadar.
19. Yüzyıl, sanayi devrimi sonrası ortaya çıkan devletlerin rolünün belirlenmesi mücadelesiyle geçti. Devletin hangi sınıf ve zümrelerin ihtiyaçlarına ne ölçüde yanıt vereceğini bu mücadele belirledi. Devrime öncülük eden burjuva sınıfı birtakım özgürlüklerden söz ediyordu ama bu burjuva özgürlüğünün sınırlarını genişletirken yoksulları ücretli köleliğe razı edecek bir özgürlüktür. Mülkiyet edinme, yargı muafiyeti, çalışma süresini ve ücretleri belirleme ve en önemlisi de seçme seçilme hakkı sadece zengin ayrıcalığı idi. Mesela okuma-yazma bilmiyorsanız seçilme ve seçme, devlet organlarında görev alma hakkınız yoktu. Evet, aydınlanma düşünürlerinin eğitimin, bilimin, bilginin önemi ve yaygınlaşması konusunda ciddi çabaları oldu fakat eğitimin diğer hakların kullanımını da gerektiren ve devlet tarafından üstlenilmesi gereken temel bir hak olduğunu ilk dile getirenler Condorcet, Rondorset, Mirabeau özellikle Talleyran gibi Fransa devriminin önde gelenleri idi. (Sadece Fransa'da değil, Avrupa'da ortaya çıkan ulus-devletlerin ilham aldığı Rousseau bile aile eğitimini savunuyordu.)
Gerçek anlamda kamusal eğitimin çerçevesini çizen ve politik ifadeye dönüştüren Marx ve Engels oldu. Komünist Manifesto’da evde eğitimi savunan burjuvalar şiddetle eleştirilir ve henüz 1848'de, komünist devrimin atacağı ilk 10 adımdan birinin (10.md.) "Bütün çocuklar için devlet okullarında parasız eğitim." olduğunu ilan ederler.
Marx, 1866'da Cenevre'de toplanan İşçi Birliği toplantısına sunduğu bildiride de "Erkek ve kız çocuklarını ayırmaksızın, eğitimin 3 yaş grubuna (9-13, 13-15, 15-17) ayrılması gerektiğini" savunur. Aynı bildiride eğitimin 9 yaşından önce başlaması gerektiğini de belirtir. Gotha Programının Eleştirisi'nde de İşçi Partisinin programındaki "Zorunlu, eşit ve parasız temel eğitim (ilkokul)" maddesini, köylüleri ve yukarı sınıfları (soyluları) kapsamadığı için eleştirir.
Zorunlu eğitimi anayasa maddesi yapan ilk ülke Almanya’dır
Eğitimin sınıf, cinsiyet, inanç ayrımı gözetmeden devletin işlevlerinden biri olması gerektiği fikri komünist aydınlara aittir. Zorunlu eğitimi anayasa maddesi yapan ilk ülke ise Almanya’dır. Almanya, eğitimin, kiliseden bağımsız olarak devlete ait eğitim kurumlarında zorunlu ve ücretsiz olarak verileceğini 1849’da anayasasına ekler. Fakat yasadaki zorunluluk, eğitim alma zorunluluğu idi; yasa, devletin eğitim kurumları açmasını zorunlu kılmıyor, vatandaşların okul açmasını ve evde eğitim hakkını kullanmasını güvenceye bağırıyordu. Devlete gözetmen rolü veren yasa ve uygulamalar, yurttaşın eğitimini üstlenmekten ziyade kilisenin etki ve yetki alanlarını daraltmaya yönelikti.
Eğitimin zorunlu, ücretsiz ve eşit yararlanılan hak olduğu ilk ülke SSCB’dir
Eğitim, devlet yükümlülüğünde zorunlu, ücretsiz ve eşit yararlanılan haklardan biri olarak ilk kez 1939 SSCB anayasasında yer aldı. Sovyetler Birliği anayasası, devleti okul açma, öğretmen ve materyal sağlama konusunda yükümlü kılmakla kalmıyor meslek edindirmeyi de garanti ediyordu. O zamana kadar ilkokula kadar (eyaletten eyalete değişen) zorunlu ve parasız eğitim uygulayan ABD, süresi uzatılmış zorunlu eğitimi anayasasına 1944'de ekledi.
BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (1948); Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi, Çocuk Hakları Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (1953), Avrupa Sosyal Şartı (1961) ve sonraki tüm sözleşme ve kararlarda; ulusal ve yerel yasalarda eğitim sosyalistlerin savunduğu biçimde yer alır.
Kamusal haklar, halk ve topluluklarla ilgilidir.
Kamusal haklar, eşitlik ve adalet kavramları ile birlikte anlam kazanır. Kamusallık imtiyaz ve ayrıcalıkların reddidir. Eğitim ise kamusallığın sınırını genişletme ve onları koruma bilinci kazandırma işidir. Devlet tarafından verilen parasız eğitim, eğitim hakkının kullanıldığı anlamına gelmez. Eğitim, hakları koruma bilinci kazandırdığı, ayrıcalık ve imtiyaz arayışındaki topluluklara karşı sigorta işlevi gördüğü sürece kamusaldır.
Eğitim kamusal hakların merkezindedir
Eğitim, ortak hakların savunulması ve kolektif bilincin geliştirilmesini sağlamak durumundadır. Bu nedenle eğitim kamusal olmanın ötesinde diğer hakların kullanımı konusunda anahtar bir işlev görür. Bu öneminden ötürü kamusal ve kişisel haklarınızı veya haklarımızı sınırlandırmak isteyenler önce eğitim hakkını kullanılmaz hale getirmek ister. Bu 19. Yüzyılın başına dönmek demektir.
Topluluktan ayrılan kamusal haklardan feragat etmiş olur
Eğitimin kamusal hak olmaktan çıkarılmasında kullanılan ve ne yazık ki kabulünde zorlanılmayan argüman piyasa becerilerinin üstünlüğü ve zorunluluğu algısıdır. Eğitimi sosyal beceri kazandırma rolünden arındırıp sadece iş becerisi kazandırma işi olarak düşünmeye başladığınızda piyasada kullanılacak becerilere odaklanırsanız.
Piyasa becerileri piyasa içindeki rekabet için gereklidir. Eğer siz rekabet etmek için eğitilmiş iseniz, eğitim kurumunuzdan sizi hazırlamasını beklersiniz. O andan itibaren akranlarınızdan, arkadaşınızdan, bulunduğunuz topluluktan ayrılmanız kaçınılmazdır. Bu da sizi kaçınılmaz olarak kamunun bir bileşeni olmaktan uzaklaştırır.
Kamusal haklar kazanıldığı gibi korunur
Kamusal hak topluluk hakkı ise onu koruma, güvence altına alma, geliştirme ve saldırılar karşısında savunma da topluluğa düşen bir görevdir. Kamusal haklar, öznel (bireysel) haklar gibi anne, baba, arkadaş, sevgili, eş gibi sınırlı bir güce karşı bireysel çabalarla (mücadele) elde edilebilecek haklardan değildir. Kamu haklarının kullanımını engelleyen topu, tüfeği, askeri, istihbaratı, yalanı dolanı, medyası, yasası, parası olan organize bir güçtür. Topluluk, böyle organize güçler karşısında haklarını ancak örgütlenerek savunabilir. Bu da komünistliktir.
Neden BirGün?
Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikati ulaştırarak ülkede gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının yeşermesine katkı sunmak. Bu nedenle abonelikten elde ettiğimiz geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın daha nitelikli ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle buluşmasını sağlamak için kullanıyoruz. Çünkü banka hesabını şişirmek zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.
Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam edeceğiz.
Bu yolculukta bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için
Bugün BirGün’e Abone Ol.
BirGün; seninle güçlü, seninle özgür!
BirGün’e Destek Ol
eğitim Devlet hak Avrupa almanya evde koruma okul sosyal ülke ücretsiz anayasa Fransa mücadele işçi insan hakları sınıf sscb aile cenevre
Çok Okunan Haberler
1Milli Eğitim Şurası’dan ‘okul öncesi din eğitimi’ kararı çıktı!
2Seçmeli din dersi için zorlama
3Zorunlu temel eğitim 10 yıl, zorunlu eğitimden ayrılma yaşı 16 olmalı
4Saadet öğretmen yaşamına son vermeden önce 'Öğrencilerin önünde bana yumruk attılar' demiş
Güncel Haberler
1Aşısız kişiler kapalı ortama girememeli
2Aşısız kişiler kapalı ortama girememeli
3TMB Başkanı Erdal Eren: Gelecek yıl şantiyelerin açılması çok zor
4Macron’un Körfez turu Paris’in kasasını doldurdu
5Kadıköy'de 10 katlı binada yangın
6Madenler halkın malıydı, talan edildi
7Paranın zehrini anlatmak istedim
8Yakınımızdaki Uzak Ülke: Kıbrıs
9Akkuyu yer lisansı AİHM’e taşındı
10Katiller korunuyor
Birgün TV
Tümü
25 Kasım'da binlerce kadın Taksim'i mora boyadı: “En güvende hissettiğimiz yerdeyiz!”
İlgili Haberler
Gizli gündemli ‘eğitim’ şûrası
Okullaşma düştü
Hibe çok ama politikaları yok
Boğaziçi üç sıra birden geriledi
Sayfa başına git
© 2020 Birgun.net - Tüm Hakları Saklıdır.
BİZİ TAKİP EDİN
Birgun.net mobil ve tablet uyumludur.
Güncel Dünya Birgün Daily Spor Sağlık Yazarlar Birgün Tv Yaşam Ekonomi Söyleşi Siyaset Birgün Pazar Kültür - Sanat Çalışma Yaşamı Teknoloji Medya