CHP’li Faik Öztraktan Zamlara Türkeş’in Ailesinden Bahçeli’ye Çok Sert CHP’de gözler Yüksek Disiplin Kurulu’na CUMHURİYET GAZETESİ PERSONEL KIYIMI YAPTI LİBYA SEÇİMLERİ YAKLAŞTIKCA SAFLAR NETLEŞİYOR Erdoğan Aliyev ile Türkmenistanda bir Fatih Erbakan,İttifaka Yeşil Işık Yaktı PKK/PYD’NİN ÇOCUKLARI ASKERE ALMASINA TEPKİ SİHA’ların takım liderinin Şühheli Ölümü Metin Gürcan için MİT AYDINDA AŞIRI YAĞIŞ ŞİRİNDEREYİ VURDU CHP’li Ali Şeker, Bakan Elvan’a AİHM KARARINA UYMAYAN TÜRKİYEYE YENİ Cem Özdemir Almanya’nın yeni tarım İBB’nin taksi önerisi 11. kez
DP’Lİ UYSAL: EKMEK DEĞİL SEFALET MUHALEFETİN MUTABAKAT METNİ TAMAMLANDI HDP MERSİNDE ’DEMOKRASİ ÇAĞRI’ MİTİNGİ HDP’yi kapatma davasında kritik gelişme UZUNIRMAKIN KONUŞMACI OLDUĞU ETKİNLİĞE SALDIRI AKP’li Kurtulmuş: kenetlenmiş bir kadroyuz. CHPNİN MERSİN MİTİNGİNE ENGEL DEVA Partili Metin Gürcan gözaltına Kavala’nın tutukluluğunun devamına karar verildi DAVUTOĞLU ERDOĞAN VE BAHÇELİ’ YE CHP’Lİ TANRIKULU: ‘HAKİMLER DEĞİŞTİ CEZALAR KILIÇDAROĞLU EKONOMİ MASASINI TOPLADI İlim Yayma Vakfına, İBB’den Suç Babacan: Bugünkü fakirleşmenin tek bir Kılıçdaroğlu’ndan Bahçeli’ye Erken Seçimin Kapısını
BTP: Ev hanımı maaşı, kadına Erdoğan faiz konusunda net ve ENFLASYONUN İKİ KATI HARÇ-CEZA ZAMMI Erdoğan ‘döviz’ için talimat verdi, ERDOĞAN TÜRKMENİSTANA GİTTİ İmamoğlu: Milletin parasıyla parti projesi İYİ Partili Usta: Kuzey Kore’ye İYİ Partili Erdem: Cumhur İttifakı Türkiye ile BAE arasında 10 AKPLİ Hüseyin Çelik: Başımıza taş Akaryakıta zam yolda DÖVİZ YANGINI SÖNMÜYOR ERDOĞAN’DAN ÖĞRETMENLERE 3600 MÜJDESİ Akşener ekonomi kurmaylarını topladı Erdoğan, Merkez Bankası Başkanı Kavcıoğlu
DEMİRCİ AYDINDAKİ SİYASİ OPERASYONU ANLATTI Adü, Kamu Başdenetçisi Şeref Malkoç’u GERMENCİK BELEDİYESİ’NDEN GERMENCİKSPOR’A MORAL KAHVALTISI İYİ Partili Sezgin’den Doğu Türkistan AYDINDA METE YARARA BÜYÜK İLGİ İL KÜLTÜR MÜDÜRLÜĞÜ’NDEN ÖĞRENCİLERE KİTAP EFELER’İN TİYATRO ATÖLYELERİNE BAŞVURULAR Aydın gündemini ‘Sivil Senato’ belirleyecek KARDEŞ ÜLKEDEN AKCOVAYA DESTEK YANGINLAR AYDINA SIÇRADI KARACASU BELEDİYE BAŞKANI BELLİ OLDU İYİ PARTİLİ SEZGİN JEOLOJİ MÜHENDİSLERİNİ Özmen, CHP’li Çerçioğlu’nu soru yağmuruna MAHKEME ÇED OLUMLU KARARINI İPTAL ADNAN MENDERES MAHALE GÖNÜLLÜLERİ YEŞİL
COVİD-19 CAN ALMAYA DEVAM EDİYOR DSÖ ÜLKELERİ UYARDI Koca: Salgın kontrolünde yeni tedaviler Terör örgütü PKK’ya ağır darbe Akşener’den Erdoğan’a çoksert ’ahlak yoksunu’ KOVİD BUGÜN 215 CAN DAHA Son 24 saatte 217 can 11 Kasım Covid 19 Bugün 25 bin 304 kişinin AŞILAMAYA RAĞMEN KORANADA VAKA SAYISI Türkiye’nin İlk Yerli Plazma Üretim 31 Ekim koronavirüs tablosu 24 saatte 229 can kaybı, CAN VE VAKA SAYILARI DÜŞMÜYOR Biontech’ten mRNA aşısı için yeni
Sudan, Etiyopya güçlerinin saldırısını Magdalena Andersson 7 saat içinde ALMANYADA KOALİSYON ANLAŞMASINA VARILDI Magdalena Andersson İsveç’in ilk Başbakanı Bulgaristan Bugün Cumhurbaşkanını seçiyor Putin ve Paşinyan Karabağ sorununu Aliyev ve Paşinyan Brüksel’de bir BİDEN KOLTUĞUNA KAVUŞTU AFGANİSTANDA TALİBANDAN KAÇIŞ SÜRÜYOR BİNÜÇYÜZ KG UYUŞTURUCUNUN SAHİBİ BULUNAMADI Seyfulislam Kaddafi’nin cumhurbaşkanlığı adaylığı BULGARİSTAN BUGÜN SANDIĞA GİTTİ ARAP NORMALLEŞME BELGESİNDE ESADLI ÇÖZÜM AVRUPA ORDUSU KURULDU İRAN PETROL AMBARGOSUNU NASIL DELDİKLERİNİ
PLAJ HENTBOLÜNDE BİKİNİ KRİZİ Filenin Sultanlları Avrupa Şampiyonası’nda çeyrek Sultanlar Avrupa Şampiyonası’nda 3’te 3 SULTANLAR UKRAYNAYI KOLAY GEÇTİ 3-0 Sultanlar Olimpiyatlarda çeyrek finalde METE GAZOZ OLİMPİYAT ŞAMPİYONU SULTANLAR TARİHİ MAÇI 3-0 Cem Bölükbaşı Formula 3’te ilk Lider VakıfBank’tan 18’inci galibiyet KADIN RİTMİK CİMNASTİKTE AVRUPA ŞAMPİYONU İstanbul Park’ta tarihi gün! Ankara ekibinde ‘Osmanlı’ dönemi bitti Wushu Federasyonunda Skandallar Bitmiyor TFF’den yeni açıklama: İncitildik 2020 Olimpiyat Oyunları ertelenebilir
Biftek ve Kebap Bir Araya GURBETCİNİN ÇALIŞMASI İÇİN İDEAL 7 BU GÜN NE PİŞİRELİM ? BU GÜN NE PİŞİRELİM ? BU GÜN NE PİŞİRELİM ? BU GÜN NE PİŞİRELİM ?(AŞURE) BU GÜN NE PİŞİRELİM ? DONDUMAMANIZ GEREKEN 6 MEYVE VE BU GÜN NE PİŞİRELİM ? BU GÜN NE PİŞİRELİM ? ÇALI FASULYESİ BU GÜN NE PİŞİRELİM ? BU GÜN NE PİŞİRELİM ?(KÖPOĞLU) BU GÜN NE PİŞİRELİM ?(BADEMLİ BU GÜN NE PİŞİRELİM ?(GÜL
Haydarpaşa garından tarih fışkırdı Alp Er Tunga’nın mezarı bulundu CEM YILMAZ HOKKABAZ SERİSİNE DEVAM Diyarbakır’daki tartışılan heykeller kaldırıldı AVUKAT RAHMİ AYDIN ÖLDÜ MÜ? Uluslararası Doğu Ödülleri Sahiplerini Bulacak Ekrem İmamoğlu müjdeyi verdi BAŞKAN TUGAYDAN 14 ŞUBAT SURPRİZİ İBB’DEN 250.000 kişilik online etkinlik! KORSANLA MÜCADELE KAMPANYASI: SEN BU 56 saat sürecek sokağa çıkma AĞAÇ YAŞKEN EĞİTİLİR EMİR CAN İĞREK’İN “AKŞAMCI” SINGLE İBB’den çok dilli kadına destek Karabağ’da Türk şehirleri talan edilmiş
Peru’nun kuzeyinde 7,3 büyüklüğünde deprem Dev asteroit engellenemezse Dünya’ya çarpacak İKLİM KRİZİNİN ETKİLERİNİ AZALTACAK YAPAY 580 yılın en uzun Ay BENZİNLİ OTOMOBİL DÖNEMİ BİTİYOR Dev bir göktaşı Dünya’ya yaklaşıyor Konya’da 5,1 büyüklüğünde Deprem İKLİM KRİZİNE KARŞI BİREYSEL FARKINDALIK COPA TEMİZ ENERJİ İLE TASARRUF HELEN YAYINDAKİ HAREKETLİLİK SÜRÜYOR Tek Sualtı Milli Parkımız Yıldızkoy Almanya karbon salınımı sıfır olan Paris İklim Anlaşması TBMM’de kabul PARİS İKLİM ANLAŞMASI MECLİSE SUNULDU Çimento torbaları ormana dönüşecek
Sürprizleri Kaçırma! ’75 milyon TL SMA hastası DİKKAT DOLANDIRICILAR ÇAĞ ATLADI... ADÜ DEN KARİYER EĞİTİMİ KAMPANYASI SİZİN İÇİN BİR AĞAÇ DİKELİM EFE KÖRÜKLÜ ÇİZMESİNDE KAMPANYA
ASUMAN DOKUZLU: RAMAZAN DA SABAH ASUMAN DOKUZLU YAZDI:ÜÇÜ BİR ARADA... ASUMAN DOKUZLU BU DA GEÇER ASUMAN DOKUZLU KORONA VİRÜSÜ YAZDI HÜSEYİN OĞUZ SURİYELİ GERÇEĞİNİ YAZDI HÜSEYİN OĞUZ 14 SENEYİ YAZDI CANBELDEK İSLAMCILAR İSLAMA KARŞI
Engelli annelerine kadına şiddetle mücadele Erinç Sağlam TBBB ADAYLIĞINI AÇIKLADI TÜSİAD’dan demokrasi ve laiklik vurgusu BARODA ’BOZKURT’ A AVUKATLARDAN TAM AV.GÖKHAN BOZKURT ADAYLIĞINI AÇIKLADI Tüm Emekli Sen mahkeme kararıyla BAROLAR:SEÇİMLERİN ÜZERİNDEN ELİNİZİ ÇEKİN BAROLAR KADEMELİ GEVŞEMEYE TEPKİ GÖSTERDİ AKP’li Cahit Özkan,’HDP’yi kapatacağız’ AGC BAŞKANI ŞENER: SESİMİZİ DUYMAZSANIZ, TÜRK DÜNYASI HİZMET ÖDÜLLERİ SAHİPLERİNİ DİYANET GÜNDEMDEN DÜŞMÜYOR DEPREMZEDE AVUKATLARA KONTEYNER OFİS YenidenBiz Derneği’nden 45 kadın girişimciye BAROLARDAN ÇİFTE STANDARTA SERT TEPKİ
Bakan Özer’den öğrenci ve öğretmenlere AYDIN’DA KÜTÜPHANESİZ 11. Ulusal Tarım Öğrenci Kongresi UYUMA UYGULAMASI ESRA EROL’DA PROGRAMINDA Erdoğan:Yurt sorunu diye bir şey Boğaziçi Öğrencisi kayyumu şikayet etti İmamoğlu: Birilerinin vakıflarını değil, kurumlarımızı CHP’Lİ BAKANDAN YURTİÇİN SORUÖNERGESİ AZİZ SANCARDAN GENÇLERE NASİHAT 3 İlde Zorunlu Karantina Kararı Milli Eğitim Şurası bu yıl Erdoğan:15 bin yeni öğretmen ataması DÜNYANIN ENİYİLERİ ARASINA ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİKLİ ARAÇ YARIŞLARI’NIN FİNALLERİ 4–5 ÇOCUKLAR YÜZ YÜZE EĞİTİME NASIL
İmamoğlu: Kimseye sırtımızı dönmeyiz AKP’DE İSTANBUL FATURASI 4 KİŞİYE YÜZBİNLER CUMHURİYET VE DEMOKRASİ İÇİN
HDP’yi kapatma davasında kritik gelişme
Erdoğan faiz konusunda net ve kararlı
LİBYA SEÇİMLERİ YAKLAŞTIKCA SAFLAR NETLEŞİYOR
Erdoğan Aliyev ile Türkmenistanda bir araya
COVİD-19 CAN ALMAYA DEVAM EDİYOR
Ajans 09/ Aydın Haber - Anıtkabir’in Mimari Gerçekleri
BU YAZININ EKLENME TARİHİ 09-11-2021 / 10:54 | BU YAZI TOPLAM 214 KEZ OKUNDU.
ASIM US
asımus@hotmail.com
ANITKABİR’İN MİMARİ GERÇEKLERİ
Atatürk’ün ölümünden sonra naaşının nerede saklanacağı, bu mekanın nasıl bir kompleks olacağı ile ilgili pek çok tartışma yaşandı. Yer olarak daha önce Atatürk’ün de “bir anıt yeri” olarak tabir ettiği Anıtkabir seçildi. Anıtkabir için 1941’de açılan yarışmaya, İkinci Dünya Savaşı’nın en çetin günleri yaşanmasına rağmen Türkiye, Almanya, İtalya, Avusturya, İsviçre, Fransa ve Çekoslovakya’dan toplam 49 proje katıldı. Ancak en çok beğenilen üç proje arasında Prof. Emin Onat ile Doç. Orhan Arda’nın “25” numaralı projesi kabul edildi.
Anıtkabir’in Hikayesi
Anıtkabir Komutanlığı’ndan alınan bilgiye göre, yapımına 9 Ekim 1944’de başlanan ve 1 Eylül 1953’de tamamlanan Anıtkabir’in yerini ilk olarak Aydın Milletvekili Mithat Aydın önerdi. Ata’nın kabrinin yapımıyla ilgili komisyon Etnoğrafya Müzesi, TBMM’nin arkasındaki tepe (Kabatepe), Ankara Kalesi, Altındağ ve Gazi Orman Çiftliği seçeneklerini eleyerek tam Çankaya’da karar kılacağı sırada, Aydın Milletvekili Mithat Aydın daha sonra “Anıttepe” olarak adlandırılacak olan Rasattepe’yi önerdi. Komisyon üyelerinin de burayı gördükten sonra Aydın’a hak vermeleri üzerine Anıtkabir’in Rasattepe’ye yapılması kararlaştırıldı. Türk milletine gömüleceği yer konusunda bir vasiyette bulunmayan Atatürk’ün yıllar önce bir gezi sırasında Rasattepe’yi gezerken ağzından dökülen “Bu tepe ne güzel bir anıt yeri…” sözleri de bugün için çok anlamlı…
Anıtkabir yerinin seçilmesinden sonra sıra, bu yapının özelliklerinin tespitine ve proje yarışmasının açılmasına gelmişi. Başbakanlıkta, Başbakanlık Müsteşarının başkanlığında kurulan komisyon, bu konuda ilk çalışmalarını bitirdi ve Anıtkabir genel niteliklerini tespit ederek bir bildiri hâlinde yayınladı.
“Büyük Türk Ulusunun kalbinde yaşayan büyük adamın eserlerini ebediyete mal edecek olan Anıtkabir, aşağıdaki esaslara göre hazırlanmalıdır:
Anıtkabir, bir ziyaretgâh (ziyaret yeri) olacaktır. Bu ziyaretgâha, büyük bir giriş bölümünden girilecek; ziyaretgâh, binlerce Türk’ün, Ata’sı önünde eğilerek saygılarını sunmasına ve bağlılığını bildirerek geçmesine elverişli olacaktır.
Bu anıt, Büyük Ata’nın, asker Mustafa Kemal, devlet başkanı Gazi Mustafa Kemal, büyük politika ve bilim adamı, büyük düşünür ve nihayet yaratıcı büyük dehanın vasıflarının, güç ve yeteneklerinin bir timsali (sembolü) olacaktır ve onun kişiliği ile oranlı bulunacaktır.
Anıtkabir’in yakından görüldüğü kadar, uzaktan da görümesi gerekir. Bu bakımdan, ulu bir siluet sağlanmalıdır.
Atatürk’ün adı ve kişiliği altında Türk ulusu sembolize edilmiştir. Türk ulusuna saygılarını göstermek isteyenler, Büyük Ata’nın katafalkı önünde eğilerek bu isteklerini yerine getireceklerdir.
Anıtkabir’in bir şeref bölümü bulunacaktır.
Anıtkabir’de bir Atatürk Müzesi olacaktır.
Anıtkabir’de bir Şeref Holü yapılacaktır. Atatürk’ün lahti buraya konulacağı için Şeref Holü, bu anıtın ruhu ve en önemli bölümü olacaktır. Şeref Holü, başta, büyük Ata’nın yarattığı Türk Ulusu olduğu hâlde, ulusumuza saygılarını sunacak yabancı devlet kurumlarının, Ata’nın lahtine yönelecekleri büyük bir salon olacaktır. Bu holde sağlanacak azamet (ululuk) ve güçlülük tesirleri, yarışmacılara bırakılmıştır. Bundan ötürü holün biçimi, boyutu ve yüksekliği için hiçbir ölçü verilmemiştir.
Büyük Atatürk’ün lahdinin yeri, Şeref Holü’nün ruhunu teşkil etmektedir. Ancak, lahdin konulacağı yeri de yarışmacılar seçeceklerdir.
Bunlardan başka, Anıtkabir’I ziyaret edecek büyüklerimizin ve yabancı devlet kurumlarının duygu ve düşüncelerini yazacakları bir altın kitap bulundurulacaktır.
Atatürk’ün Müzesi, Ata’nın hayatının türlü devirlerine ait fotoğrafları ile kıyafetlerini ve elyazıları, imzaları, bazı eşyaları ile okudukları, inceledikleri kitapların sergelenmesine elverişli olacaktır.
Anıtkabir Komisyonu’nca hazırlanan bu açıklama, yapılacak anıt hakkında genel bir fikir veriyordu. Fakat ayrıntılara girmiyordu. Bununla birlikte, yapılacak iş konusuna iyi ışık tutuyordu. Hele yarışmaya gerecek olan sanatçıların birçok yönlerden serbestçe çalışmalarına imkân verilmesi, ortaya konulacak anıt projelerinin başarılı olacağının ilk şartlarından biri olarak değerlendirilmiş, memnunlukla karşılanmıştı.
Türk Sanatçıların Tepkisi
Başbakanlıkta kurulan komisyonun ortaya koyduğu ilkeler, Anıtkabir proje yarışması şartnamesinin temeli oldu. Bu ilkelere göre bir şartname hazırlanarak hükümetçe bir kaç dilde ilan edildi. Bu konuda alınan Bakanlar kurulu Kararı’na göre, Atatürk Anıtkabir projesi yarışmasına, yalnız Batılı (Avrupalı) mimarlar girebileceklerdi. Türk mimarları yarışmanın dışında bırakıldılar.
Hükümetin kararı, basında ve aydınlar arasında sert tepkilerle karşılandı. Böyle bir kararın alınmasında, o zamanlar ülkemizde çalışan yabancı, ünlü birkaç mimarın tesirli olduğu söyleniyordu. Türk aydınlarının “Yapılacak anıtın en büyük özelliği bizim olmasıdır. Böyle millî bir konuyu işlemekten Türk sanatçılarını mahrum etmek haksızlıktır!” yolu tenkitler karşısında hükümet, ilk kararından döndü. Atatürk Anıtkabir’i için uluslararası bir yarışma açtı.
Yarışma Açıldı
Hükümet, Anıtkabir proje yarışması şartlarını hazırlatıp dünyaya ilan ederek, son derece önemli bir karar aldı, bunu da türlü dillerde yayınladı. Anıtkabir proje yarışmasına katılan sanatçıların eserleri, uluslararası bir jüride incelenerek kesin karara bağlanacaktı. Bu karar, memnunluk uyandırdı. Hiçbir sanatçının hakkı kaybolmayacaktı.
Hükümetçe kurulan tarafsız jüride, o zamanlar Avrupa’nın ünlü sanatçılarından olan Alman Prof. P. Bonatz, İsviçreli Prof. İvan Tenghom ve Macar Prof. Karoly Wickinger ile ünlü Türk sanatçıları Prof. Arif Hikmet Holtay, Bayındırlık Bakanlığı Yapı ve İmar İşleri Reisi Yüksek Mimar Muammer Çavuşoğlu ve Ankara İmar Müdürü Yüksek Mimar Muhlis Sertel vardı.
Yarışma müddeti bittikten sonra jüri üyeleri, Başbakanlıkta, kendilerine ayrılan salonda toplandılar. Yarışmaya gelen projeleri incelediler. Her üye, üzerlerine rumuz (işaret) olarak rakamlar konulmuş olan projeleri inceliyor ve gizli olarak not veriliyordu. Uzun incelemelerden sonra üyelerin verdikleri notlar açıklandı.
Atatürk Anıtkabir Proje Yarışmasına 47 sanatçı katılmıştı. Bunlardan 27’si yabancı sanatçılardı. Türk mimarları da 20 eserle yarışmaya katılmışlardı.
Jüri, Anıtkabir proje yarışması’na gönderilen 47 eserden 3 tanesini “ödül verilmeğe değer” bulmuştu. Bunlardan biri ünlü Tannenberg Anıtı’nı yapan Alman Prof. Johannes Kruger’in, biri italyan Prof. Arnoldo Foschini’nin, biri de İstanbul Mimarlık Fakültesi Profesörü Emin Onat ile Doçent Orhan Arda’nın eserleriydi.
Jüri, bu üç proje hakkında oybirliği ile karar vermişti. Ancak bu eserlerden hiçbirisini, ötekilere üstün görmemişti. Bundan başka, jüri bu üç eseri ayrı ayrı eleştirmiş, her üçünde de bazı değişiklikler yapılmasını öğütlemişti.
Üç projeden en uygun olanını seçebilmek kolay değildi. Jüri bu üç projeyi niçin mükâfata değer gördüğünü bildiren bir rapor vermişti. Hükümet bu konuda, yetkili birçok kişilerin düşüncelerini aldı. Bu düşüncelere de dayanan hükümet, Prof. Emin Onat ile Doç. Orhan Arda’nın eserini uygulamaya karar verdi. Bu kararın dayanakları arasında, şu düşünceler yer alıyordu: “Yarışmayı kazanan üç proje birçok yönlerden aynı değerdedir. Fakat bunlar içinde, iki Türk’ün yaptığı eser bu millî konuyu daha başarılı olarak ifade etmiştir. Bundan başka, jüri raporunda belirtildiği gibi, bu projenin araziye uygunluğu öteki projelerden çok üstündür.”
Hükümet, jürinin öğütlediği değişiklikleri de gözönünde bulundurarak, Türk sanatçılarının eserlerinin uygulanmasına 1942’de karar verdi. Emin onat ile Orhan Arda, eserlerinde gerekli değişiklikleri yaptılar. Proje bu yeni komisyonca 1943’te kesin olarak kabul edildi. Daha önce ilan edilmiş olan şartnameye göre yarışmayı kazanan projenin uygulanması ve kontrolü hakları, eser sahibine aitti. Bunun için de bir karar alınarak bu haklar Emin Onat’la Orhan Arda’ya verildi.
Anıtkabir projesinin nasıl meydana getirildiğini Prof. Emin Onat şöyle açıkladı: “Atatürk’ün başardığı devrimlerin en önemlilerinden biri, şüphe yok, bize geçmişin gerçek değerini göstermek olmuştur. Osmanlı devri şereflerle dolu bir devir olmakla beraber, itiraf etmek gerekir ki skolastik ruhun hüküm sürdüğü kapalı bir âlemden ibaretti. Gerçekte ise tarihimiz, bir zamanlar Ziya Gökalp’in “ümmet devri” dediği bir içe kapanmış medeniyetten ibared değildi. Akdeniz milletlerinden bir çoğu gibi, tarihimiz binlerce yıl önceye gidiyor. Sümerler’den ve Hititler’den başlıyor ve Orta Asya’dan Avrupa içlerine kadar birçok kavimlerin hayatlarına karışıyor. Akdeniz medeniyetinin klasik geleneğinin en büyük köklerinden birini teşkil ediyordu. Atatürk, bize bu zengin ve verimli tarih zevkini aşılarken, ufuklarımızı genişletti. Bizi Ortaçağdan kurtarmak için yapılmış hamlelerden en büyüğünü yaptı. Gerçek geçmişimizin Ortaçağ değil, dünya klasiklerinin ortak kaynaklarında olduğunu gösterdi. Gerçek milliyetçiliğin, içe kapanmış bir Ortaçağ gelenekçiliğinden asla kuvvet alamayacağını, onun yalnız ortak ve eski medeniyet köklerine inmekle canlanabileceğini anlattı. Avrupalılaşmakla, medenileşmekle, millîleşmenin aynı şey olduğunu, bundan iyi hangi fikir ifade edebilirdi?
Bunun içindir ki biz, Türk milletinin skolastikten uyanma, Ortaçağ’dan kurtulma yolunda yaptığı devrimin Büyük Önder için kurmak istediğimiz anıtın, onun getirdiği yeni ruhu ifade etmesini istedik. Ata’nın Anıtkabiri’ni, bir sultan veya veli türbesi ruhundan tamamen ayrı, yedibin yıllık bir medeniyetin, rasyonel çizgilerine dayanan klasik bir ruh içinde kurmak istedik.”
Arkitekt Dergisi’nin 1943 senesi 1 ve 2 nolu sayılarında, yarışma ve sonuçları hakkında detaylı bilgi verilmiş, dereceye giren projeler aşağıdaki şekilde değerlendirilmişti.
Birincilik Ödülü: Mimar Emin Onat ve Orhan Arda
Bu proje, herlesçe beğenilen bir kompozisyondur. İlk mabed fikrinden mülhem müstatili bir plan teşkil eden mozole ve teferruatı dıştan bir kolonla çerçevelenmiştir. Şeref holünü ihtiva eden hacim temini için umumi kütleden yükseltilmiştir. Esas itibarı ile sade ve basit hacimlerden mürekkep olan anıdın bu kısmı üzerinde fuzuli Baröliyefler yapılmıştır.
Mimar Yohannas Krüger Projesi
Mimar Krüger’in projesi kuvvetli bir eserdir. Harici mimari biraz vahşi bir tesir yapmakta ise de; iç mimari zengindir. Mimarın projesinde abide fikri hakim olup, kabrin bulunduğu hol, esas kitleyi teşkil etmekte, diğer aksamı teferruat gibi tali kalmaktadır.
Kabri ihtiva eden orta kısım, şakuli hacimlerle terkip edlmiş, etrafıı çerçeveleyen basık kolonad ve diğer tali ksımlar üzerinde hakim ve azametli bir tesir yapmaktadır.
Mimar Arnoldo Foschini Projesi
Seçilen projelerden İtalyan Mimar Arnoldo Foschini’ye ait olan bu proje, çok iyi çalışılmış bir eserdir. Bu mimar da kabri esas bünye olarak kabul etmiş, diğer aksamı projesinde küçük basık hacimler şeklinde terkip etmiştir. Kabri ihtiva eden abide, murabbai bir plan teşkil etmektedir.
Dış mimari, hacim itibarı ile nispetli ise de, cepheler lüzumsuz bir şekilde baröliyefler ile doldurulmuştur. İç mimariye gelince, bir kilisenin ruhunu taşımakta, şeref holünün kompozisyonu Türk ve İslam ruhuna tezat teşkil etmektedir.
Mozole, diğer kısımlardan tamamiyle ayrıdır. Diğer kısımlar arazinin meylinden istifa edilerek önde ve basık olarak yerleştirilmiştir. Merasim meydanına çıkan geniş merdiven otomobil yolu ile müteaddit yerlerden kesilmektedir.
Y. Mimar H. Kemali Söylemezoğlu , Kemal Ahmet Aru ve Recal Akçay Projesi
Satın alınan projelerden olan bu eser, genç üç Türk mimara aittir. Bu proje, müsabakanın Türk mimari karakterine en uygun eserdir. Plan esas itibari ile murabba olup, dört cephesinde çıkıntıları havidir. Mozole ve diğer teferruat aynı hacim içinde tertip ve terkip edilmiştir. Harici mimari, hacim, silüet ve mimari tafsilat itibari ile Türk karakterine haiz ise de, proporsiyonlarda ahenksizlik vardır. Eser, harici mimari bakımından işlenmemiş ve olgunlaşmamıştır.
Dış mimari hilafına bu projenin, iç milli duygularımıza hitap eden bir tesir yapmaktadır. Kabri ihtiva eden hol, biraz küçük olmakla beraber menşuri tavanı ve yan duvar motifleri, kolonadları ile birlikte milli bir atmosfer yaratmaktadır.
Y. Mimar A. Handan ve Feridun Akkozan Projesi
Plan itibari ile iyi buluşları ihtivaeden bu projenin harici mimarisi iptidai ve nisbetsizdir. Plan harica nazaran daha isabetli bir buluştur. Projeye kafi emek verilmediği anlaşılmaktadır.
Mimar Giovanni Muzio Projesi
Proje dış mimari itibari ile, en eski abide ve mezar şekillerinden mülhemdir. Altı köşeli plan üzerindeki ehram, taş inşaata çok musait görülüyorsa da, mimar bu satıhları o kadar çok pencere ile doldurmuştur ki, ancak betonarme ve zor bir inşaat sistemine muhtaçtır.
Mimar Guiseppe Vaccaro ve Gino Franzin’in Projeleri
Bu proje, ağır ve klasik tesirden ziyade, dekoratif bir iç mimariyi ve hiç lüzum olmadığı halde zor bir inşa tarzını icap ettirmektedir.
Anıtkabir’in Sakladığı Gerçekler
Anıtkabir, bilinen siluetinin yanı sıra bilinmeyen bir çok gerçeği de 50 yıldır derinliklerinde saklıyor. Yapımı 9 yılda tamamlanan yaklaşık 150 bin ton ağırlığındaki Anıtkabir, heykellerinden süslemelerine, kulelerinden kabartmalarına kadar pek çok özel anlamlarla yüklü…
Aslanlı yoldaki 24 arslan heykeli “24 oğuz boyunu”, aslanların çift olması “birlik ve bütünlüğü”, kedi gibi yatar pozisyonda olmaları ise “barışseverliği” temsil ediyor. Aslanlı yolun taşları, Ata’nın huzuruna çıkanların “başının öne eğik” olması için 5 santimlik çim boşluğu bırakılarak döşenmiş.
Vatan Toprağı
750 bin metrekarelik bir alan üzerinde aslanlı yol, tören meydanı, mozole ve on kuleden oluşan Anıtkabir, 907 metre yüksekte yer alıyor. Ata’nın kabri 40 tonluk yekpare mermerden yapılan sembolik lahtin yaklaşık 7 metre altındaki mezar odasında bulunuyor Türk milletinin kalbine gömdüğü Atatürk, Selçuklu-Osmanlı kümbet mimarisine göre yapılmış sekizgen şeklindeki mezar odasında “vatan toprağında” yatıyor.
Ölümünden 15 yıl sonra Etnoğrafya Müzesi’ndeki geçici istirahatgahından Anıtkabir’e nakledilen Ata’nın naaşı, tahnit işlemi çözülerek, Suriye’deki Caber Kalesi, Kore’deki Türk şehitliği, Selanik’teki doğduğu evin bahçesi, KKTC ve illerden getirilen toprakların harmanlandığı “vatan toprağına” İslami usullere göre kefenlenerek ve yüzü kıbleye bakacak şekilde defnedildi. Ata’nın kabrinin yer aldığı mezar odasına, Genelkurmay Başkanı’nın izniyle girilebiliyor.
Aslanların Sırrı
Türk milleti için kutsal değerlerle kuşatılan Anıtkabir’deki her mimari unsur ayrı bir anlam taşıyor. Ata’nın kabrine ulaşan 262 metrelik Aslanlı yolun sağ ve solunda bulunan 24 aslan, “24 Oğuz boyunu” temsil ediyor. Türk kültüründe güç sembolü olduğu için seçilen aslan figürlerinin çift olması milletin “birlik ve bütünlüğünü” vurgularken, aslanların kedi gibi yatar pozisyonda olması ise bu büyük gücün “barışseverliğini” sembolize ediyor. Ziyaretçilerin de kabrin manevi atmosferine ayak uydurmaya yönlendirildiği Aslanlı yolda, taşlar Ata’nın huzuruna çıkanların “başlarının öne eğik” olması için 5 santimlik çim boşluğu bırakılarak döşenmiş.
Depreme karşı dayanıklı kılmak için tıpkı bir geminin su altındaki kısmı gibi toprağın içine yerleştirilen Anıtkabir’de mozolenin iç duvar ve zemini en nadide mermerlerle kaplanırken, tavanları renkli ve altın varaklı İtalyan mozaikleriyle süslenmiş. Milli değerleri temsil eden isimler verilen ve Selçuklu çadır mimarisinin özelliklerini yansıtan bir mimariyle yapılan 10 kule Anıtkabir’in siluetine ayrı bir değer katıyor.
Müzedeki Eserler
Anıtkabir’deki Atatürk Müzesi de Ata’nın doldurulmuş köpeği Foks’tan, tıraş takımlarına, bastonlarından aldığı çok özel hediyelere kadar özel hayatını yansıtan pek çok nadide parçaya ev sahipliği yapıyor. Ata’nın anne ve babasının fotoğrafları, Türkiye Cumhuriyeti’nin verdiği eski yazı ve Latin harfleriyle basılmış iki nüfus cüzdanı, göğsünde taşımayı en çok sevdiği madalyalardan biri olan 1917’de Sultan 5. Mehmet Reşat’ın verdiği altın imtiyaz madalyası, Sovyet Mareşali Voroshilov ve İran Şahı Pehlevi’nin hediye ettiği değerli taşlarla süslü kılıçlar ve ince bir zevkin ürünü olan saatleri dikkat çekici parçalar arasında…
Atatürk’ün hem baston hem de tüfek olarak kullanılabilen özel silahı, manevi kızları Sabiha Gökçen ve Afet İnan’a hediye ettiği çok özel tabancaların da sergileniyor.
Anıtkabir’deki Atatürk Müzesi’nde ayrıca okumaya büyük önem veren Atatürk’ün özel kitaplığında bulunan Türk ve İslam tarihi, dil, edebiyat, sosyal bilimler, bilim ve teknik konularındaki Türkçe, Osmanlıca, Fransızca, İngilizce, Almanca, Rusça, Arapça, Farsça, Slav dillerindeki toplam 3 bin 118 kitap da sergileniyor.
https://www.arkitera.com/.../anitkabirin-mimari-gercekleri/
ADI SOYADI :
E-MAİL :
Yorumunuzu Buraya Yazabilirsiniz !
YAZARA AİT DİĞER YAZILAR
1 - ANITKABİR’İN MİMARİ GERÇEKLERİ
09-11-2021 - 10:54
2 - HER PROBLEMDE ÇARE OLARAK ONU ARAMALI
24-06-2021 - 20:14
3 - ÇİN NEDEN BU KADAR DÖVİZ REZERVİ TUTUYOR
05-12-2020 - 14:03
4 - TÜRKİYEDE GÜZEL ŞEYLERDE OLUYOR
05-12-2020 - 13:53
5 - ARIYORUZ
15-11-2020 - 21:53
DİĞER YAZILAR : [ 1 ] [ 2 ]	
YAZARIMIZA AİT SİSTEMİMİZDE KAYITLI TOPLAM 7 ADET YAZI KAYITLI .
..
Konuk Yazar
Ahmet Kısa
Veli Tiryaki
Ters Köşe
Murşit Canbeldek
BASINDAN SEÇTİĞİMİZ
KÖŞE VURUŞU
KAMİL SÜREN
TÜRKİYE İÇİN ELELE
Volkan KARA
Fahrettin Bağrı
ASIM US
Eren EFE
Birde Bizden Duyun
Av.A.Erdem AKYÜZ
Hasan KUMRAL (Kumraldede)
Arzu ÖZER
Murathan Moray
YAZARLARIMIZ
29-11-2021
MUHTELİF KONULAR
YAZARLARIMIZ
29-11-2021
SAKARYANIN DEĞERİ
YAZARLARIMIZ
25-11-2021
KAFKASLARDA BİR ŞEYLER OLUYOR?
YAZARLARIMIZ
24-11-2021
Erken seçim ekonomiyi düzeltebilir mi?
YAZARLARIMIZ
23-11-2021
İCMA-YI ÜMMED DİNİNE YENİ BİR YORUM GEREKİYOR MU ?
YAZARLARIMIZ
22-11-2021
PİS OYUNLAR..
YAZARLARIMIZ
19-11-2021
Saldırganlık salgını
YAZARLARIMIZ
19-11-2021
KADINA VE HER TÜRLÜ ŞİDDETE HAYIR!!!!
YAZARLARIMIZ
17-11-2021
TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI
YAZARLARIMIZ
17-11-2021
Orkestranın Maestro İyi Parti. !
YAZARLARIMIZ
09-11-2021
S O N N O K T A
YAZARLARIMIZ
09-11-2021
Anıtkabir’in Mimari Gerçekleri
YAZARLARIMIZ
09-10-2021
MERKEZ SAĞ GERİ DÖNÜYOR!
YAZARLARIMIZ
07-10-2021
Irak seçimleri; demokrasi mi demiştiniz?
YAZARLARIMIZ
10-09-2021
ATATÜRK VE BOZKURT-LOTUS DAVASI
YAZARLARIMIZ
31-08-2021
BİZLER NİÇİN TÜRKÜZ?
YAZARLARIMIZ
29-07-2021
Önce ben… Sadece ben…
YAZARLARIMIZ
30-04-2021
Ermeni meselesi üzerine
TÜM YAZARLAR
AYDIN HAVA DURUMU
YORUMLAR
GÜLSEVİM
Değerli Başkanımız Süleyman Demirci Çıktığın bu kutlu yolda Seninleyiz. Size yapılan Oyun ların farkındayız. Bu siyasi ...
MEHMET DAYI
Aydında İyi Parti Hızla Yükselirken Bazı Siyasi Artıklar Siyas Operasyon içerisinde. Aslında onlara en güzel çevabı ...
SERKAN KAYAALP
Her Ağustos ayında konuştugumuz sonra hatırlamadığız Marmara Depremi ülkemizin yasadığı büyük felaketlerden biridir. Şimdi deprem dışinda ...
SERPİL KIRICI
Sayın Tiryaki, orada yanan yerlere otel yapan anlayış var olduğu müddetçe biz yanmaya devam edeceğiz ...
A MENDERES SAKİNİ AHMET HOCA
Sayın Belediye Başkanın sizin için çalışan Efelere çevreci Doğaya Saygılı sosyal bir belediyeci olarak vatandaşın ...
NECABETTİN SALÇI
İktidar Seçime gidecek haberiniz olsun. Bu güne kadar her seçim öncesi bu ülkede Petrol ve Gaz ...
ANKET
SİZCE SEÇİMLER NE ZAMAN YAPILIR
% 57 √ Toplam : 108 - 1-ZAMANINDA YAPILIR	
% 41 √ Toplam : 77 - 2-BU YIL YAPILIR	
% 4 √ Toplam : 7 - 3-FİKRİM YOK	
■ GÜNCEL ■ SİYASET ■ EKONOMİ ■ AYDIN ■ SAĞLIK ■ DÜNYA ■ SPOR ■ LEZZETLERİMİZ
■ KÜLTÜR/SANAT ■ ÇEVRE ■ KAMPANYALAR ■ kampanyalar ■ YAZAR GİRİŞİ ■ SİVİL TOPLUM ■ EĞİTİM ■ KOMİK VİDEOLAR