Doku örneklerinin tespit solüsyonu içerisinde bulundurulma süresini etkileyen çeşitli faktörler vardır. Bunlar nelerdir?
Cevap
Doku örneklerinin tespit solüsyonu içerisinde bulundurulma süresini etkileyen çeşitli faktörler vardır. Bunlar: ? Örneğin büyüklüğü, ? Tespit solüsyonunun derine inme gücü, ? Ortamın ısısı ve ? Amaçtır.
3. Soru
Otoliz ve kokuşma ortamın sıcaklığına bağlı olarak nasıl gerçekleşir?
Cevap
Otoliz ve kokuşma; soğukortamda geç sıcak ortamda ise birkaç saat içinde hızla oluşur.
4. Soru
Cansız doku, sıvı ve içeriklerin incelenmesi nasıl yapılmaktadır?
Cevap
Cansız doku, sıvı ve içeriklerin incelenmesi fiziksel (kaynatma, kurutma, dondurma) ve kimyasal (alkol, civa, formalin) olarak tespit edilmiş ve boyanmış doku kesitleri üzerinde ya da dışkı gibi boyanmamış preparatlarda direkt olarak ışık mikroskopla yapılmaktadır.
5. Soru
Parafine gömme aletinde hangi kısımlar bulunur?
Cevap
Parafine gömme aletinde hazne, soğuk ve sıcak tabla gibi kısımlar bulunur.
6. Soru
Zozonoz hastalıklar nedir?
Cevap
Hayvanlardan insanlara geçen hastalıkların tümüne verilen genel addır.
7. Soru
Otolitik dokuların görünümleri nasıldır?
Cevap
Otolitik dokular genellikle solgun ve beyazımsı renkte görülürler, kıvamları yumuşak ve gevrektir.
8. Soru
Histolojik kesitler ile dondurma kesitleri arasındaki fark nedir?
Cevap
Histolojik kesitlerle kıyaslandığında dondurma kesitleri, hızlı olmasına karşın hücresel düzeyde düzgün bir tespit sağlamadığı ve çok iyi olmayan bir boyama kalitesinden dolayı uygun değildir. Ancak özellikle tümör cerrahisinde ve veteriner laboratuarlarında kuduz hastalığının hızlı tanısındaki önemi tartışılmazdır.
9. Soru
Desikatör nedir?
Cevap
Nemsiz ortam sağlayan cam kaplara denir.
10. Soru
Parafine gömülerek homojen bir biçimde sertleşmiş olan blok hangi alet ile kesilir?
Cevap
Parafine gömülerek homojen bir biçimde sertleşmiş olan blok, mikrotom adı verilen alet ile kesilir.
11. Soru
Agoni durumundaki hayvanlardan alınan doku örneklerinde hangi alet ile dondurma kesiti alınır?
Cevap
Agoni durumundaki hayvanlardan alınan doku örneklerinden kristot adı verilen aletle dondurma kesiti alınır.
12. Soru
Kesit almada karşılaşılan sorunlar nelerdir?
Cevap
Kesit almada karşılaşılan sorunlar: ? Kesitlerin katlanması, ? Alınan kesitlerin bir ince bir kalın olması, ? Kesit kalınlığının dalgalı olması, ? Kesitlerde bıçak açısına bağlı olarak çatallanma ve çentiklenme, ? Ardışık kesitler alınamaması, ? Bıçak geri dönerken parafin kesitlerin bıçağa yapışması, ? Blok alanında bulunan dokunun tamamının kesitte bulunmaması, ? Kesitlerde aşırı basınç olması, ? Kesitlerin doku banyosundaki suya yayılması ve dağılması, ? Doku kesitleri bıçak üzerinde düzgün gelmiyor katlanması veya büzülmesi
13. Soru
Dekalsifikasyon solüsyonunun seçiminde belirleyici olan durumlar nelerdir?
Cevap
Dekalsifikasyon solüsyonunun seçiminde belirleyici olan durumlar şunlardır: ? Sonucun hızlı istenip, istenmediği, ? Örneğin alındığı hayvanın yaşı, ? İstenen boyama özelliği ve histolojik yapı bütünlüğü, ? Örneğin alındığı hayvanın türüdür.
14. Soru
Doku işlenmesinde kaç aşama vardır?
Cevap
Yıkama, dehidrasyon, saydamlaştırma ve emdirme olmak üzere dört aşama vardır.
15. Soru
Doku işlenmesinde ki aşamların amaçları nelerdir?
Cevap
Yıkama doku ve hücrelerin tespit solüsyonlarından arıtılması, dehidrasyon suyun çıkarılması, saydamlaştırma alkolün uzaklaştırılması, emdirme ise doku ve hücresel yapıların içerisine bloklama materyali olan parafinin emdirilmesi amacıyla yapılır.
16. Soru
Aldehitle ve okside ediciler ne işle yıkanır?
Cevap
Aldehitler ve okside ediciler su ile yıkanır
17. Soru
Akarsuda yapılan yıkama nasıldır?
Cevap
Akarsuda yapılan yıkamada ince bir lastik boru yıkama kabının dip kısmına daldırılır ve dipten yukarıya su akımı sağlanarak en az 3-4 saat süre ile örnekler yıkanır.
18. Soru
Doku işlenmesi sürecinin ilk ve önemli aşaması nedir?
Cevap
Doku işlenmesi sürecinin ilk ve önemli aşaması tespittir.
19. Soru
Günümüzde kaç tip doku işleme aleti bulunmaktadır?
Cevap
Günümüzde yarı kapalı vakumlu/vakumsuz dönerli (karosel) veya kapalı pompalı dolap tipi olmak üzere iki tip doku işleme aleti bulunmaktadır.
20. Soru
En yaygın kullanılan mikrotom tipleri nelerdir?
Cevap
Kızaklı ve rotary mikrotom tipleri en yaygın kullanılanlarıdır.
21. Soru
Histopatolojide tespit özel bir öneme sahiptir. Tespitte uygun koşullar çeşitli faktörlere bağlıdır. Bunlar nelerdir?
Cevap
Tespitte uygun koşullar çeşitli faktörlere bağlıdır. Bunlar: ? Tespit solüsyonunun amaca göre seçimi, ? Tespit solüsyonunun miktarı, ? Tespit solüsyonunun pH’sı, ? Tespit süresi ve ? Tespit uygulama teknikleridir.
22. Soru
Doku işlemesi sürecinde saydamlaştırmada hangi maddeler kullanılır?
Cevap
Doku işlemesi sürecinde saydamlaştırmada kullanılan maddeler: ? Ksilol, ? Toluen, ? Kloroform, ? Metilbenzoattır.
23. Soru
Dondurma kesiti alma hangi durumlarda kullanılır?
Cevap
Bu tip kesit alma şu durumlarda kullanılır: ? Hızlı sonuç istenen olgularda, ? İmmunohistokimyasal çalışmalarda, ? Enzim çalışmalarında, ? Özellikle rutin doku işlenmesi sırasında kaybolan lipid ile bazı karbonhidratların saptanmasında kullanılır.
24. Soru
Süspansiyon nedir?
Cevap
İçerisinde dokuya ait parçacıkların bulunduğu sıvıya denir.
25. Soru
Nekropsi sonrasında histopatolojik incelemeler için örnek alırken hangi noktalara dikkat edilmelidir?
Cevap
Nekropsi sonrasında histopatolojik incelemeler için örnek alırken şu noktalara dikkat edilmelidir: ? Örnek alırken kesici aletlerin keskin olmasına, ? Örneklere yapılacak kesitler baskı uygulanmadan süratli ve düzgün olmasına, ? Alınan örneğin 0.5 cm den fazla olmasına, ? Dokuların kesit yüzleri birbirine paralel olmasına dikkat edilmelidir.
26. Soru
Kesit alanında karşılaşılan sorunlardan olan kesit katlanmasının nedenleri nelerdir?
Cevap
Kesit alanında karşılaşılan sorunlardan olan kesit katlanmasının nedenleri şunlardır: ? Blok kenarı bıçak ile paralel olmaması, ? Bıçak bir alanda kördür. Bıçağın alt kısmında parafin toplanması, ? Bir alanda parafin fazla toplanması, ? Doku kıvamının değişkenlik göstermesidir.
27. Soru
Alınan kesitlerin bir ince bir kalın olmasının sebepleri nelerdir?
Cevap
Alınan kesitlerin bir ince bir kalın olmasının sebepleri şunlardır: ? Doku veya laboratuar ortamı için parafinin çok yumuşak olması, ? Bloğun veya bıçağın iyi tespit edilememesi, ? Bloğun bıçakla olan açısının alçak olması, ? Mikrotomdaki arızadan kaynaklanmasıdır.
28. Soru
Grid nedir?
Cevap
Elektron mikroskobik incelemelerde histolojik incelemelerdeki lamın karşılığıdır.
29. Soru
Doku işlenmesi niçin yapılır?
Cevap
Doku işlenmesi; makroskobik olarak saptanan lezyonlu ya da normal organ ve doku örneklerinin mikrotomla kesilebilmesi için yapılır.
30. Soru
Tespit nedir?
Cevap
Alınan organ ve doku örneklerinin histopatolojik incelemesininyanıltıcı olmaması için örneklerin hücresel yapılarının fiziksel olarak veya kimyasal solüsyonlar kullanarak korunmasına tespit denir.
31. Soru
Tespit ve otoliz arasındaki ilişki nedir?
Cevap
Tespitte temel nokta, alınan örneğin histolojik yapısının olabildiğince yaşamdakine yakın bir şekilde tutmak gereğidir. Çünkü ölümden sonra otoliz başlar ve otoliz sonucunda da hücresel yapılar bozulur. Tespitin amacı da otolizi önleyerek dokuya ilişkili yapı özelliklerinin bozulmasını önlemektir.
32. Soru
Canlı inceleme nasıl yapılır?
Cevap
Canlı inceleme ya doğrudan faz kontrast mikroskop ya da vital veya supravital boyalar kullanarakışık mikroskop ile yapılır.
33. Soru
Canlı incelemede hangi özel boyalar kullanılır?
Cevap
Canlı inceleme yöntemlerinde çini mürekkebi, tripan mavisi gibi vital özel boyalar kullanılır.
34. Soru
Supravital boyama nedir?
Cevap
Supravital boyama organizmadan çıkarılan ya da doku kültürü gibi çoğaltılan hücrelerin bulunduğu ortama boya maddesinin verilmesiyle olur.
35. Soru
Parafin kesit ile dondurma kesit arasındaki temel fark nedir?
Cevap
Parafin kesiti ile dondurma kesiti arasındaki temel fark dondurma kesitinde tespitin fiziksel yapılmasıdır.
36. Soru
Lezyon nedir?
Cevap
Dokunun sınırlı patolojik ve/veya travmatik olarak bütünlüğünün ve fonksiyonunun bozulmasına denir.
37. Soru
Otolizin ilk şekillendiği organlar nelerdir?
Cevap
Karaciğer, dalak, böbrek, kalp ve beyin gibi paranşimal organlar otolizin ilk şekillendiği organlardır.
38. Soru
Otoliz hangi organlarda yavaş şekillenir?
Cevap
Kemik, deri ve diğer mezenşimal dokularda ise yavaş şekillenir.
39. Soru
Histolojik teknikler nedir?
Cevap
Organizmadan alınan organ ve doku örneklerinin mikroskopta incelenecek hale gelinceye kadar geçen işlemlerin tümü “histolojik teknikler” olarak tanımlanmaktadır.
40. Soru
Histolojik teknikler kendi içerisinde hangi alt kısmlara ayrılır?
Cevap
Histolojik teknikler de kendi içerisinde ? Örnek alma ve makroskobik değerlendirme,tespit, ? Yıkama, ? Dehidrasyon, ? Saydamlaştırma, ? Emdirme, ? Gömme-bloklama, ? Kesit alma ve ? Boyama gibi alt kısımlara ayrılır.
41. Soru
Histolojik incelemeler hangi materyaller üzerinde yapılmaktadır?
Cevap
Histolojik incelemeler canlı ve cansız hastalıklı veya normal dokular ile hastalıklı veya normal vücut sıvı (genital sıvı, gözyaşı, tükürük) ve içerikleri (dışkı), doku kültürü gibi organik materyaller ya da toprak, taş gibi inorganik birçok materyal üzerinde yapılmaktadır.
42. Soru
Granulasyon dokusunun gerilmeye karşı direnci az olduğu için nelere sebep olabilir?
Cevap
Granulasyon dokusunun gerilmeye karşı direnci az olduğu için lezyonlar yırtılabilir ve parçalanabilir. Bu nedenle ikinci derecede iyileşme tipinde yara bölgesi ülserli kalabilir.
43. Soru
Bazı durumlarda kokuşma olmadan da otoliz gerçekleşir. Buna en iyi örnek nedir?
Cevap
Bazı durumlarda kokuşma olmadan da otoliz şekillenir. Buna en iyi örnek koyunların Clostridium perfringes tip D enfeksiyonun da böbreklerin yumuşaması ve jöle kıvamı almasıdır.
44. Soru
Nekropsi nedir?
Cevap
Hayvanların neden öldüğünü ortaya koymak ya da deneysel amaçla öldürülen hayvanlardaki bulguları saptamak amacıyla ölüm sonrası yapılan incelemeye denir.
45. Soru
Ölen hayvanlardan nekropsi sırasında, canlı hayvanlardan farklı biyopsi yöntemleriyle (delme, ince iğne; endoskopik) veya operasyon sırasında alınan organ ve doku örneklerinin alınmasında özellikle dikkat edilmesi gereken nokta nedir?
Cevap
Ölen hayvanlardan nekropsi sırasında, canlı hayvanlardan farklı biyopsi yöntemleriyle (delme, ince iğne; endoskopik) veya operasyon sırasında alınan organ ve doku örneklerinin alınmasında özellikle dikkat edilmesi gereken nokta otolizi önlemektir.
46. Soru
Otoliz nedir?
Cevap
Ölümden sonra doku ve hücrelerin enzimatik olarak yıkıma uğrayıp kendi kendini eritip sindirmesine otoliz denir.
47. Soru
İskemi nedir?
Cevap
Kan dolaşımının durması sonu kan akımının olmaması durumuna denir.
48. Soru
Ultrastrukturel düzeyde incelemeler nasıl ve ne ile yapılmaktadır?
Cevap
Ultrastrukturel düzeyde incelemeler farklı işlemlerden geçirilerek elektron mikroskopla yapılmaktadır.
49. Soru
Ötanazi nedir?
Cevap
Canlıyı acı vermeden öldürmeye ötanazi denir. Yani ötanazi kolay ve rahat ölüm anlamına gelmektedir.
50. Soru
Agoni nedir?
Cevap
Ölüm öncesi dolaşımın zayışaması sonu beynin kansız kalmasıyla şekillenen can çekişme haline denir.
51. Soru
Supravital boyamada kullanılan boyalar nelerdir?
Cevap
Nötral kırmızı, krezil viyolet gibi boyalardır.
52. Soru
Trimleme nedir?
Cevap
Mikroskobik kesitler için organ ve dokuları keserek küçültme işlemine denir.
53. Soru
Kimyasal tespit solüsyonları nasıl sınışandırılır?
Cevap
Kimyasal tespit solüsyonları, ? Aldehitler, ? Okside ediciler, ? Protein yıkımlayanlar ve pıhtılaştıranlar, ? Diğer çapraz bağ oluşturanlar olmak üzere sınışandırılır.
54. Soru
Histolojik teknikler nedir?
Cevap
Organizmadan alınan organ ve doku örneklerinin mikroskopta incelenecek hale gelinceye kadar geçen işlemlerin tümü “histolojik teknikler” olarak tanımlanmaktadır. Histolojik teknikler de kendi içerisinde örnek alma ve makroskobik değerlendirme, tespit, yıkama, dehidrasyon, saydamlaştırma, emdirme, gömme-bloklama, kesit alma ve boyama gibi alt kısımlara ayrılır.
55. Soru
Histolojik incelemeler için hangi tip materyaller kullanılır?
Cevap
Histolojik incelemeler canlı ve cansız hastalıklı veya normal dokular ile hastalıklı veya normal vücut sıvı (genital sıvı, gözyaşı, tükürük) ve içerikleri (dışkı), doku kültürü gibi organik materyaller ya da toprak, taş gibi inorganik birçok materyal üzerinde yapılmaktadır.
56. Soru
Nötral kırmızı, krezil viyolet gibi boyalar canlı örnek incelemede hangi amaçla kullanılır?
Cevap
Supravital boyama organizmadan çıkarılan ya da doku kültürü gibi çoğaltılan hücrelerin bulunduğu ortama boya maddesinin verilmesiyle olur.
57. Soru
Nekrospi nedir?
Cevap
Hayvanların neden öldüğünü ortaya koymak ya da deneysel amaçla öldürülen hayvanlardaki bulguları saptamak amacıyla ölüm sonrası yapılan incelemeye denir. Grekçe necro= ölü, leş; opsie=görme sözcüklerinden köken almaktadır.
58. Soru
Otoliz nedir?
Cevap
Ölümden sonra doku ve hücrelerin enzimatik olarak yıkıma uğrayıp kendi kendini eritip sindirmesine otoliz denir.
59. Soru
İskemi nedir?
Cevap
Kan dolaşımının durması sonu kan akımının olmaması durumuna denir.
60. Soru
İskemi sonucu hücrelerin erimesini açıklayınızç
Cevap
İskemi sonunda hücrelerdeki lizozomlar parçalanır. Lizozomal hidrolitik enzimler hücrede serbest hale geçer. Bu enzimler hücrelerdeki yüksek moleküllü organik bileşikleri parçalayarak basit kimyasal bileşenlere ayırması sonu hücreler erir.
61. Soru
Otoliz hızını açıklayınız.
Cevap
Enzimatik etkinlik bakımından zengin olan doku ve organlarda otoliz erken gelişir. Karaciğer, dalak, böbrek, kalp ve beyin gibi paranşimal organlar otolizin ilk şekillendiği organlardır. Bunu akciğerler izler. Kemik, deri ve diğer mezenşimal dokularda ise yavaş şekillenir. Otoliz ve kokuşma; soğuk ortamda geç sıcak ortamda ise birkaç saat içinde hızla oluşur. Koyunlarda yapağı, domuzlarda ise derialti yağ tabakası ısı izolasyonu sağladığından otoliz kısa sürede şekillenir.
62. Soru
Lezyon nedir?
Cevap
Dokunun sınırlı patolojik ve/veya travmatik olarak bütünlüğünün ve fonksiyonunun bozulmasına denir.
63. Soru
Mikrobiyolojik örneklerin muhafazasında kullanılan kuru buzun sakıncaları nelerdir?
Cevap
Kuru buz kullanışlı olmasına karşın bir takım sakıncalar içerir. Bunlar; 1. Bazı mikroorganizmalar özellikle bazı viruslar kuru buzdan açığa çıkan CO2 buharları sonu kısmen ya da tamamen yok olur. Bu nedenle alınan örnekler hava geçirmeyen bir kab içerisine konulmalıdır. 2. Ulaşımda oluşabilecek gecikme kuru buz kitlesinin tamamen buharlaşmasına neden olur. Bu da kutu içindeki ısıyı hızla yükseltir. Bu nedenle ayrı bir kutuya yerleştirilen örneklerin etrafına gazete kağıdı ve talaş konularak hava geçirebilecek şekilde kutuya yerleştirilmelidir.
64. Soru
Palpasyon nedir?
Cevap
Dokunma duyusundan yararlanılarak elle yapılan muayeneye denir.
65. Soru
Direkt ve indirekt yayma tekniklerini açıklayınız.
Cevap
Direkt yayma; örnek lamın uç kısmına doğru konur ve lamelle (içinde materyal olabileceğinden) hafif bir basınç uygulanarak lama doğrudan yayılır. İndirekt yayma; örnek yine lamın uç kısmına konur. Örnek sıvı lamelin arkada kalacak şekilde lamele değdirilir ve lamel sabit bir hızla nazikçe öne dogru ittirilerek örnek yayılır.
66. Soru
Trimleme nedir?
Cevap
Mikroskobik kesitler için organ ve dokuları keserek küçültme işlemine denir.
67. Soru
Zoonoz hastalık nedir?
Cevap
Hayvanlardan insanlara geçen hastalıkların tümüne verilen genel addır.
68. Soru
Fikzasyonda kullanılan kimyasal solüsyon tipleri nelerdir?
Cevap
Kimyasal tespit solüsyonları;
1.Aldehitler (formaldehit, glutaraldehit, glioksal)
2.Okside Ediciler (osmium tetroksit, potasyum permanganat, potasyum dikromat)
3.Protein Yıkımlayanlar ve Pıhtılaştıranlar (asetik asit, metil alkol, etil alkol)
4.Diğer Çapraz Bağ Oluşturanlar (karbodiimidler)
5.Diğer (civa klorid, pikrik asit, aldehit içermeyenler) olmak üzere sınıflandırılırlar.
69. Soru
Doku örneklerinin tespit solüsyonu içerisinde bulundurulma süresini etkileyen faktörleri sıralayınız.
Cevap
1. Örneğin Büyüklüğü
2. Tespit Solüsyonunun Derine inme (difüzyon) Gücü
3. Ortamın Isısı
4. Amaç
5. Doku Örneğinin Yapısı
70. Soru
Doku işlenmesinin amacı ve kapsamı nedir?
Cevap
Doku işlenmesi; makroskobik olarak saptanan lezyonlu ya da normal organ ve doku örneklerinin mikrotomla kesilebilmesi için yapılır. Tespitten sonra yapılan bu işlem yıkama, dehidrasyon (suyunu giderme), saydamlaştırma (alkolü giderme) ve emdirme gibi kısımları kapsar.
71. Soru
Elektron mikroskobide doku işlenmesi sürecini açıklayınız.
Cevap
Tespit edilen doku örnekleri tamponla yıkanır dereceli alkollerden (% 70, 90, 95, 100 saf alkol) geçirilerek tamamen dehidrasyonu yapılır, propilen oksitte saydamlaştırılır ve epon veya araldite emdirilerek kapsül şeklinde veya lastik/plastik kalıplarda bloklanır. Daha sonra etüvde blok materyaline göre değişen derecedeki ısılarda sertleştirilir.
72. Soru
Desikatör nedir?
Cevap
Nemsiz ortam sağlayan cam kaplara denir.
73. Soru
Mikrotom nedir?
Cevap
Parafine gömülerek homojen bir biçimde sertleşmiş olan blok, mikrotom adı verilen aletle kesilir. Kızaklı (kayar) ve rotary (döner) mikrotom tipleri en yaygın kullanılanlarıdır.
74. Soru
Agoni nedir?
Cevap
Ölüm öncesi dolaşımın zayıflaması sonu beynin kansız kalmasıyla şekillenen can çekişme haline denir.
search
cloud_upload PDF YÜKLE
Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi
Duyurular
Aöf Duyuru ve Haberleri
Güz Dönemi Kayıt Yenileme ve İkinci Üniversite Başvuru Tarihleri Uzatıldı
date_range 11 Ekim 2021 Pazartesi comment 3 visibility 1293
AÖF 2021-2022 Öğretim Yılı Güz Dönemi Kayıt Yenileme Duyurusu
date_range 28 Eylül 2021 Salı comment 1 visibility 1950
2020-2021 Öğretim Yılı Yaz Okulu Sınavı Sonuçları Açıklandı!
date_range 14 Eylül 2021 Salı comment 2 visibility 2039
2021-2022 Öğrerim Yılı YKS Kayıt, YKS Ek Yerleştirme ve İkinci Üniversite Kapsamında Kayıt Yaptıran Öğrenciler İçin Muafiyet Dyurusu
date_range 27 Ağustos 2021 Cuma comment 0 visibility 1422
2020-2021 Öğretim Yılı Yaz Okulu Kayıt ve Sınav Tarihleri
date_range 22 Haziran 2021 Salı comment 20 visibility 5967
Sıkça Sorulan Sorular
Aöf Hakkında Merak Edilenler
Başarı notu nedir, nasıl hesaplanıyor? Görüntüleme : 12808
Bütünleme sınavı neden yapılmamaktadır? Görüntüleme : 7992
Akademik durum neyi ifade ediyor? Görüntüleme : 6901
Harf notlarının anlamları nedir? Görüntüleme : 6292
Akademik yetersizlik uyarısı ne anlama gelmektedir? Görüntüleme : 5620
YENİ Açıköğretim Ortaokulu
© AÖF SORU 2014 - 2021
Anadolu Üniversitesi | Açıköğretim Fakültesi | Aöf Sınav Sonuçları | Aöf Sınav Yerleri | Aöf Sınav Soruları | AÖF Çıkmış Sorular | Aöf İşletme Dersleri
Açık Lise Çıkmış Sınav Soruları | Ehliyet Çıkmış Sınav Soruları | Ösym Sınav Soruları | Gizlilik Sözleşmesi