İlk Gençlik, Sivastopol Hikayeleri, Gençliğim, Savaş ve Barış, Anna Karenina, İvan İlyiç’in Ölümü, Kroyçer Sonatı, Diriliş ve Hz. Muhammed Risalesi eserlerinin yazarı Tolstoy’un hayatını ve kitaplarından alıntıları derledik.
Herkes onu insan ruhunun doktoru olarak tanımlasa da o, en çok kendi ruhunun doktorluğunu yapıyordu. Geçmişinde pek çok savaş kahramanı, ayrılıkçı devrimci, siyasi sürgün bulunan varlıklı, soylu bir ailenin henüz 2 yaşındayken annesini ve 9 yaşındayken babasını kaybetmesinin ardından diğer 4 kardeşi ile birlikte teyzesi tarafından yetiştirilen çocuğuydu Tolstoy.
Muazzam gözlem yeteneğine ve hafızasına rağmen okulda başarısızdı. Öğretmenleri onu hem öğrenme kabiliyetinden yoksun hem de isteksiz diye tanımlıyordu. Bu dönem aynı zamanda hayatı boyunca sürdüreceği bir alışkanlık olarak günlük tutmaya başladı. Kazan’da okuduğu o yıllarda yaşam boyu yakasını kurtaramayacağı o büyük yalnızlıkla tanıştı. İçine düştüğü boşluğu doldurmak için inanç dünyasında arayışlar içine girdi. Bu arayışların sonunda inandığı her şeyi kaybetmişti ve hatta yıllar sonra itirafnamesinde “Tanrı’yı yadsımıyorum. Ama hangi Tanrı’yı? Bilmiyordum” yazacaktı.
Genç Tolstoy, aynada gördüğü çirkin yüzün ancak olunması gerektiği gibi bir adam olursa beğenileceğini düşünüyor, bunun için kumar oynamaya, eline geçen parayı etrafına saçmaya başlıyordu. Zevklerin ön planda olduğu bir hayat kurdu kendisine. Ama bir yandan da günahları, kötülükler, hırslarını görüyor içindeki mahkemede benliğini yargılıyor iyi biri olmak istediğini düşünüyordu.
Çelişkilerinin, ruhunda onarılması zor gedikler açtığını gördükten sonra yaşamakta olduğu herşeyden tiksinerek hukuk eğitimini yarıda bırakarak, doğduğu yere Yasnaya-Polyana’ya geri döndü. Çiftçilik yaptı. Kumar alışkanlığı nedeniyle ciddi anlamda borçlanmıştı. Çareyi, Kafkasya’da cephedeki kardeşi Nikolay’ın yanına giderek orduya katılmakta buldu. Orduda ruhundaki boşluğu yalnızca dua ederek dolduğunu hissetmiş ve orada sadece düşmanla değil, kumarla, haz düşkünlüğü ve gururuyla da savaştı.
Hastalığı nedeniyle askerliğine ara verince yazmaya başlayarak Çocukluğum adlı otobiyografik kitabı imzasız olarak Contemporary Dergisi’nde yayınlanınca (1852) edebiyat aleminin yeni tanrısının doğum çığlıkları yankılanıyordu Rusya’da. Kasım 1854’te Ukrayna’ya, Sivastopol’a gönderildi. 1855’e kadar sürecek Kırım Savaşı’nda çarpıştı. Tolstoy Kırım Savaşı’nda bile yazdı. Otobiyografik üçlemesinin ikinci kitabı İlk Gençlik‘i savaş sırasında yazdı.
İlk Gençlik
“Kardeş, arkadaş, karı-koca, efendi, uşak gibi hep bir arada yaşayan insanların aralarında tam bir içtenlik olmadığı zamanlardaki bakışları, davranışları, belirsiz gülümsemeleri altında sezilen gizli ilişkileri kim fark etmemiştir? Gözleriniz şöyle rasgele karşılaştığı sırada bütün söylenmemiş istekleriniz, düşünceleriniz, bunu karşınızdakinin anlamış olmasının doğurduğu korku, duraksama, çekingen bakışlarınızda okunur.”
Sivastopol Hikayeleri
Savaşın insanları ölüm makinası haline getirmesi onu çok rahatsız ediyordu. Bu durumdan yazarak kurtuluyordu. Savaşın insan ruhunda yarattığı çelişkileri anlattığı yoğun bir lirizmle yazdığı Sivastopol Hikayeleri’ni okuyan Çariçe çok etkilenmiş, Çar da kitabın Fransızca’ya çevrilmesine, yazarında cepheden alınıp güvenli bir yere yerleştirilmesini emreder.
“Beni acı bir şüphe yakaladı. Bütün bunlar hiç anlatılmasa herhalde daha iyi olacaktı. Belki de anlattıklarım, her ruhun derinlerinde uyuklayan ve açığa vurulmaması gereken şu kötü gerçeklerdendir. Çünkü bunlar sadece zarar verirler, şarabı bozmaması için nasıl fıçının dibindeki tortu şaraba karıştırılmazsa bunlara da dokunulmamalıdır. Ama sakınacağımız kötülük nerede? Benzemeye çalışacağımız güzellik nerede? Kim alçak ve kim kahraman? Her şey iyi ve her şey kötüdür.”
“Hikâyelerimde, kalbimin bütün gücüyle sevdiğim, güzelliklerin içinde göstermeye çabaladığım kahraman daima gerçekti, gerçektir ve gerçek olacaktır.”
Gençliğim
Artık edebiyat çevrelerince tanınıyordu, ama mutlu değildi. Özellikle kişilikleri farklı olan Turgenyev ile ilişkileri çok gerilimliydi. Hatta Tolstoy onu düelloya çağırmıştı. Bu çevreden uzaklaşmak için 1857’de Paris’e gitti. Orada tanık olduğu bir idam onun için travmatik oldu, hayata bakışını değiştirdi. Aynı yıl otobiyografik 3. romanı Gençliğim basıldı.
“Doğuştan sıkılgan bir çocuktum, çirkin oluşuma inancım sıkılganlığımı daha da arttırıyordu. İnancıma göre, insanın kişiliği ve eğilimleri üzerinde en belirleyici etkide bulunan şey, insanın dış görünüşüydü; hatta belki de bundan da çok, güzel ya da çirkin oluşu konusunda insanın kendi kendisi hakkında ne düşündüğüydü.”
Tolstoy yine köyüne döndü. Bu kez köylülerin eğitimi ile ilgilenecek, bunun için 13 okul kuracaktı. Modern anlamda eğitim vermeyi amaçlıyordu ama gizli polisin tacizleri nedeniyle kapattı. Uzun zamandır tanıdığı, çarlık maiyetinden bir doktorun kızı olan on altı yaşındaki Sofya Andreevna Behrs (aile çevresinde “Sonya”) ile evlendi. Aslında çocukken annesine aşıktı, kadını kıskandığı için 9 yaşındaki kızı balkondan itmişti.
Tolstoy 33 yaşında, Sofya ise 16 yaşındaydı. Düğünden önce, aşklarla dolu geçmişini bilmesi için geline günlüğünü okutması bu evliliği tehlikeye soksa da, daha sonra Sofya Andreyevna da, kocasının önerisi üzerine, neredeyse sadece onunla ilişkilerine adanmış bir günlük tuttu. Eşler günlüklerini birbirlerine gösterdiler, hatta Tolstoy eşinin defterine notlar düştü.
Sofya Andreyevna’nın, kocasının kitaplarının sansürce yasaklanması üzerine bizzat Moskova’ya çarın huzuruna çıkacak kadar ailesine bağlılığını da gösterdiği mutlu bir evliliğe karşın, Tolstoy ile dünya görüşleri farklıydı. 8’i hayatta kalan 13 çocuğu oldu. Eşi, yazılarını yazdı, müsveddelerini düzenledi. Sanatını öldürdüğünü düşündüğü dinden de uzak tutmaya çalıştı.
Savaş ve Barış
Bu dönemde Çağdaş İlyada olarak adlandırılan Savaş ve Barış’ı yazdı. Savaş ve Barış, Rusya’nın Fransa tarafından istilası döneminde yaşanmış olayları ve Napoléon döneminin Rusya’da Çar toplumuna etkisini, bu etkinin doğurduğu sonuçları 5 asil aileden örnekler vererek anlatıyordu. Eserinin yayınlanmasından sonra yine bunalıma girdi.
“Piyer tutsaklıkta, barakada iken aklıyla değil, bütün varlığıyla, bütün yaşamıyla insanın mutluluk için yaratılmış olduğunu, mutluluğunu da kendi içinde taşıdığını, mutluluğun insanın kendi ihtiyaçlarını karşılamaktan ibaret olduğunu, bütün mutsuzluğun da yoksunluktan değil, fazlalıktan ileri geldiğini anlamıştı. Ama şimdi, yola koyulduklarının bu üç haftası içinde yeni, teselli verici bir gerçeği daha öğrenmişti. Öğrenmişti ki, dünyada korkulacak hiçbir şey yoktu. İnsanın tam anlamıyla mutlu, tam anlamıyla özgür olmasını sağlayacak bir çare bulunmadığı gibi, tam anlamıyla mutsuz, tam anlamıyla özgürlükten yoksun olmasına yol açacak bir durum da olamazdı; bunu öğrenmişti. Anlamıştı ki, acının da, özgürlüğün de sınırı vardı ve mutlulukla mutsuzluğun sınırı birbirine çok yakındı.”
Anna Karenina
Dinle ilgilenmeye, yazmaya başladı. Bu duruma üzülen eşini mutlu etmek için Anna Karenina‘yı yazdı.Realist bir eserdir. Tolstoy, bu eserinde kişileri tek tek ruhsal açıdan incelemiş, romanına psikolojik boyut kazandırmıştır. Anna Karenina’da dürüst bir evliliğin getirdiği mutlulukla evlilikteki yasak aşkın yol açtığı yıkım anlatılır. Roman 19. yüzyıl Rus aile yapısı hakkında bilgiler verir. Roman şu cümleyle başlar: “Bütün mutlu aileler birbirine benzer; her mutsuz aileninse kendine özgü bir mutsuzluğu vardır.”
Aslında romanı yazarken çok zor şeyler yaşamıştı. 3 çocuğunu kaybetmiş, karısı hastalanmıştı. Bu romanında, tıpkı Savaş ve Barış’ta olduğu gibi biyografik öğeler vardır. Romanda, Kitty ve Levin’in ilişkisini, aslında eşi Sofya ile kendi ilişkisinden esinlenerek yazmıştır.
“O adamla burada görüşmeyeceksin ve ne toplumun ne de hizmetçilerin seni ayıplayabileceği bir davranışta bulunmayacaksın… Onu görmeyeceksin. Ve bunun karşılığında, görevlerini yerine getirmeden de, sadık bir eşin tüm ayrıcalıklarına sahip olacaksın. Sana söyleyeceklerimin hepsi bundan ibaret. Şimdi gitme vaktim geldi. Akşam yemeğini evde yemeyeceğim. Ayağa kalktı ve kapıya doğru yürüdü.”
İvan İlyiç’in Ölümü
Bu romanından sonra 3 yıl kadar kilisenin emrettiği kurallara uygun ,dindar biri gibi yaşasa da daha sonra dini, kiliseyi sorgulamaya başladı. Tolstoy, Hristiyan inanışına dair düşüncelerini açıkça ortaya koyduğu kitabı Neye İnanıyorum‘u yazdı. Sonraki yılları ağır bunalım hatta intihar düşüncesiyle geçti. 1886’da İvan İlyiç’in Ölümü adlı unutulmaz eserini yazdı. Yüksek rütbeli bir yargıcın, ömrünü maddi esenlik, para ve saygınlık içinde geçirmiş bir insanın, ölümün eşiğinde, tüm yaşamının nasıl bir anlamsızlıklar ve saçmalıklar yığını olduğunu kavramasının öyküsüdür.
“İvan İlyiç’ i üzen bir şey daha vardı. O da kimsenin ona yeterince acımamasıydı. Çektiği onca acıdan sonra biri ona hasta bir çocuğa acır gibi acısın istiyordu. Çocuklar gibi sevsinlerdi onu, avutsunlar, okşasınlar, başında oturup ağlasınlardı…”
Kroyçer Sonatı
Daha sonraki yıllarda yazacağı Kroyçer Sonatı adlı eseri kadınları aşağıladığı için Nobel Jürisi tarafından ödül verilmemesinin nedeni gösterildi. Eserde, tensel sevgi yargılanmalı yaşam ülküsü olarak tam bir sofuluk benimsenmeliydi.
“Yaşamda lükse ait ne varsa hepsi onu arayan, onu değerlendiren kadınlar içindir. Atölyeleri, tezgahları, hatta fabrikaları teker teker geziniz. Bunların tümünün anlamsız, anlamsız olduğu kadar gereksiz birtakım kadın süsleri üretmekle meşgul olduğunu göreceksiniz. Nice nesil milyonlarca emekçi, bu manasız kadın hevesleri uğruna mahvolup gitmiştir. Tokalar, kolyeler, takılar… Möble, dekorasyon, her tür incik boncuk. Ve bunca emek, sırf kadının kaprislerini doyurmak için. Sonsuz güce sahip kraliçeler gibi, kadınlar, tarih boyunca insanoğlunun yüzde dokuzunu köleler gibi çalıştırmış ve sömürmüştür.”
Diriliş
Tolstoy, 3. en büyük romanı Diriliş’i 1899’da yazdı. Ama yayınlandığında pek ses getirmemişti. Akraba evinde hamile bırakıp terk ettiği evlatlık Katya’yı yıllar sonra, ahlaki anlamda bozulmuş ve birini zehirleme suçuyla yargılanırken gören Prens Nehludov’un ruhani dirilişi, Tolstoy’un kiliseyle arasını iyice açtı. Kilise, yazarı ateist olmakla suçlayacak ve 1901’de afaroz edilecekti.
“Kurtuluş ve diriliş trajediyi yok etmek mi yoksa sadece teselli mi? Bu dünyada doğruluk yok. Hiçbir ceza, bir haksızlığı telafi edemez; çünkü geçmiş, değiştirilemez. Haksızlık görenler kayıplarıyla kalırlar. Eğer ki başka bir dünyada hak yerini bulacaksa, burada kaybedilen bir şey haksızlık gören kişilere orada geri verilecekse, o verilen şey hayatı dolduran şey değildir; sadece bir teselidir. Kaybedilen birşeyin bir daha hiçbir zaman yeri doldurulamaz, çünkü kaybedilen şeye kaybolduğu anda ihtiyaç vardı.”
Hz. Muhammed Risalesi
Yazarın eserleri arasında olduğu iddia edilen ve komünizm döneminde saklandığı söylenen Hz Muhammed Risalesi ölümünden sonra açığa çıkacaktı ve kitleleri şaşkına çevirecekti. Bu eserinde, Hz Muhammed’in bazı hadislerine de yer vermiştir, işte bazıları:
“Hakikat insanlar için ne kadar acı olsa da, hakikati söyleyin.”
“Hiç kimse öfkesini yutmaktan daha güzel bir içki içmemiştir.”
“Çok fazla yiyip içerek kendi kalbinize yüklenmeyin.”
“Ölüm bir köprüdür, dostu dosta kavuşturur.”
“İşçinin hakkını alnının teri kurumadan veriniz.”
Aristokratik yaşam tarzından feragat eden yazar, eşinden ayrılmış ve kış günü gece yarısı evinden ayrılmıştı. 82 yaşındaydı. Bu biraz da Sofya’nın baskıları, düşüncelerinden kurtulma girişimiydi. Sofya, Tolstoy’un öğretilerine uzun yıllar karşı çıkmış ve son yıllarda eşinin boş yere para harcaması, Marksizm’den etkilenerek topraklarını köylülere dağıtması ilişkilerinde kopma noktasına getirmişti. Evden ayrıldıktan sonra nereye gideceği bilinmiyor. Bilinen yolda hastalandığıdır. Astapava Tren İstasyonu’nda zatüreeden öldü.
Tolstoy ailesi İhtilal’den sonra Rusya’yı terk etti. Tolstoy’un soyundan gelenler bugün İsveç, Almanya, İngiltere, Fransa ve ABD’de yaşıyor.
Kaynak: K Dergisi
İZDİHAM
İzdiham Paylaş:
Facebook
Twitter
WhatsApp
LinkedIn
Pinterest
E-posta
Benzer Yazılar
Yazı dolaşımı
Önceki YazıÖnceki Aras Keser, Amokachi İleride Hep Yalnızdı
Sonraki YazıSonraki Çinli şair Ban Jui’nin şiirleri Dergâh Yayınları’ndan çıktı
Yazar hakkında
izdiham
Hepimiz Ölecek Yaştayız.
“Tolstoy’un 9 Kitabından Etkileyici Alıntılar” için 2 görüş
Salih Kara dedi ki:	
10 Ocak 2017, 09:18	
Tolstoy, tek kelime ile müthiş adam….
Bir Tolstoyumuz bile yok….
Cevapla
ebrubektasoglu dedi ki:	
17 Mart 2020, 16:35	
Merhabalar,
Lev Nikolayeviç Tolstoy’un “İvan İlyiç’in Ölümü” romanından en çok beğendiğim 20 alıntıyı izniniz olursa ben de sizinle paylaşmayı çok isterim: http://www.ebrubektasoglu.com/yazi/ivan-ilyicin-olumu-romanindan-altini-cizdigim-20-alinti/ Umuyorum siz de beğenirsiniz.
Güzel okumalar diliyorum,
edebiyatla kalın.
Cevapla
Bir Cevap Yazın	Cevabı iptal et
Arama:
izdiham 50 çıktı
İzdiham Takip
İzdiham Yazarları
A. Schopenhauer
Adolf Hitler
Agnes Heller
Ahmet Erhan
Ahmet Hamdi Tanpınar
Ahmet Haşim
Ahmet Muhip Dıranas
Ahmet Oktay
Ahmet Telli
Ahmet Uluçay
Alain Badiou
Alain Bosquet
Albert Camus
Aldous Huxley
Alev Alatlı
Ali Ayçil
Ali Emre
Ali Şeriati
Allen Ginsberg
Alper Gencer
Amin Maalouf
Andre Breton
Andrey Platonov
Andre Gide
Andre Tarkovsky
Antoine de Saint-Exupéry
Anton Çehov
Antonin Artaud
Arabi
Arthur Rimbaud
Atakan Yavuz
Attila İlhan
Augusto Roa Bastos
Ayetullah Humeyni
Aziz Nesin
Bakunin
Berkan Ürgen
Bertolt Brecht
Bertrand Russell
Beyazıt Bestami
Bilge Karasu
Birhan Keskin
Breyten Breytenbach
Bülent Parlak
Cahit Külebi
Cahit Sıtkı Tarancı
Cahit Zarifoğlu
Can Trajedik
Can Yücel
Cemal Süreya
Cemil Meriç
Cesar Moro
Cesar Vallejo
Cesare Pavese
Charles Baudelaire
Charles Bukowski
Charlie Chaplin
Che Guevara
Chuck Palahniuk
Cogito
Comte de Lautréamont
David Kaufmann
Demir Özlü
Deniz Gezmiş
Didem Madak
Dilaver Cebeci
Dilek Kartal
Dostoyevski
Dr. Alexis Carrel
Dücane Cündioğlu
Ebû Osman Câhız
Ece Ayhan
Edgar Allan Poe
Edip Cansever
Edmond Rostand
Edward Said
Elias Canetti
Emil Michel Cioran
Emine Şimşek
Erdem Beyazıt
Esma Koç
Ezra Pound
Faruk Yücel
Fatma Şengil Süzer
Federico García Lorca
Felsefe
Fernando Pessoa
Feyza Özcan
Fotoğraf
Francis Bacon
Franz Kafka
Friedrich Nietzsche
Furkan Çalışkan
İzdiham
Füruğ Ferruhzad
Gabriel G. Marquez
George Orwell
Gerard de Nerval
Giovanni Papini
Gökhan Özcan
Gülten Akın
Gunter Grass
Güray Süngü
Gustave Flaubert
Güven Adıgüzel
H. P. Lovecraft
Haber
Haldun Taner
Halil Cibran
Halit Ziya Uşaklıgil
Hans Magnus Enzensberger
Hasan Aycın
Hasan-el Benna
Haydar Ergülen
Hayriye Ünal
Hermann Hesse
Hikaye
Hölderlin
Horacio Quiroga
Hüsrev Hatemi
İbn-i Hazm
İbrahim Tenekeci
İlhami Çiçek
İlhan Berk
İmmanuel Kant
İsmet Özel
Italo Calvino
Ivan Bunin
Ivan Gonçarov
Ivan Illich
İzdiham Kitap Okuma
J. Wolfgang Goethe
James Joyce
Jean Baudrillard
Jean-Paul Sartre
Jerzy Kosiński
John Fante
Jorge Luis Borges
Julio Cortázar
Kaan Burak Şen
Kaan İnce
Kitaplar
Müzik
Karacaoğlan
Karl Marks
Kazancakis
Kierkegaard
Knut Hamsun
Konfüçyüs
Konstantin Simonov
Konstantinos Kavafis
Kurt Cobain
Lale Müldür
Lenin
Leonard Cohen
Louis Ferdinand Celine
Ludwig Wittgenstein
Luis Bunuel
Mahmud Derviş
Marcel Proust
Martin Heidegger
Maurice Blanchot
Mayakovski
Mehmet Akif Ersoy
Mehmet Eroğlu
Mehmet Fuat
Melih Cevdet Anday
Metin Altıok
Metin Eloğlu
Michel Foucault
Miguel de Cervantes
Miguel de Unamuno
Montaigne
Muhammed İkbal
Murathan Mungan
Mustafa Akar
Mustafa Kutlu
Nazım Hikmet Ran
Necip Fazıl Kısakürek
Neyzen Tevfik
Nilgün Marmara
Nizar Kabbani
Nurdal Durmuş
Nurettin Durman
Nurettin Topçu
Octavio Paz
Oğuz Atay
Onur Bayrak
Orhan Pamuk
Osman Konuk
Ömer Hayyam
Ömer Seyfettin
Röportaj
Şiirler
Sinema
Skl Hareketi
Orhan Veli Kanık
Özer Turan
Pablo Neruda
Paul Auster
Paul Celan
Paul Eluard
Pir Sultan Abdal
Platon
Puşkin
Rabindranath Tagore
Raine Maria Rilke
Reşat Nuri Güntekin
Roberto Bolano
Roger Garaudy
Rosa Luxemburg
Sabahattin Ali
Sadık Hidayet
Said Nursi
Saint Exupery
Sait Faik Abasıyanık
Salih Mirzabeyoğlu
Samuel Beckett
Seda Nur Bilici
Sergey Nechayev
Sergey Yesenin
Sezai Karakoç
Sigmund Freud
Siz
Slovej Zizek
Sokrates
Stefan Zweig
Sujata Bhatt
Şükrü Erbaş
Sylvia Plath
T. S. Eliot
Tezer Özlü
Theodor Adorno
Tiyatro
Thomas Bernhard
Tolstoy
Tom Huhn
Trevanian
Turgut Uyar
Ufuk Akbal
Ülkü Tamer
Umberto Eco
Victor Hugo
Voltaire
W. Shakespeare
Walter Benjamin
William Faulkner
Woody Allen
Yahya Kemal Beyatlı
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Yannis Ritsos
Yasin Kara
Yayınevleri
Yılmaz Güney
Yunus Emre
Zafer Ekin Karabay
Zeliha Yurdaer
Zeynep Arkan
Ziya Osman Saba
Arama:
izdiham.com'a abonelik
izdiham.com içeriklerine abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.
E-posta Adresiniz
Abone ol
Recent posts
Kader Çakır, Yalnızlığın Mucidi Bulundu
2 Aralık 2021
Elif Burçak Koç, Ede
2 Aralık 2021
Hüseyin Hakan, İçimizi Vatan İlan Eden Öyküler: Sonra Konuşuruz
2 Aralık 2021
Erol Yılmaz, Artık Güneş Doğmayacak
1 Aralık 2021
izdiham 48. sayı çıktı
Bloga e-posta ile abone ol
Bu blogta yeni yayınlanan yazılardan haberdar olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.