Modernite adlı ‘Çorak Ülke’de maneviyat yüklü şiirleriyle öne çıkan T. S. Eliot, bilgi dünyamızda yaşanan çoraklaşmayı apaçık bir tablo ile önümüze koyar bir şiirinde: “Nerede o hikmet, yerine bilgi koyduğumuz / Nerede o bilgi, yerine malumatı koyduğumuz / Nerede o malumat, yerine veriyi koyduğumuz. ”
Hikmetin adım adım çekilip gittiği, artık ‘bilgi’ deyince ‘bilge’liğin değil de bir rakamlar yığınının akla geldiği modern dünya, elbette insanlığın çorak ülkesidir.
Oysa gerçekte, veriden malumat toplar, malumatı işleyip bilgi çıkarır insan. Bilgiden de hikmet devşirmelidir.
Ancak bu takdirde, bilgi ağacı meyvesini vermiş olur.
Eliot’un yaşadığımız çağa ilişkin bilgi-merkezli bu tahlili, bu çağın içinde yaşamış her insan için de ayrı ayrı uygulanabilir:
Kim ki ‘bilgi’ diye veriler yahut malumatlar ile yetiniyorsa çoraklaşmıştır. Kim ki verilerden malumat, malumattan bilgi, bilgiden hikmet üretiyorsa, verimli, feyizli ve bereketlidir.
Ve ‘hikmet’ deyince bizler için akla ilk gelen, mü’minlerdir.
Zira onların iman ettiği Hâlık-ı Zülcelâl, Kur’ân-ı Hakîm’in kendisini yüzlerce kez ‘Hakîm’ ismiyle, yani hikmeti sonsuz bir Rab olarak tanıtmaktadır.
Zaten Kur’an’ını da, Yasin suresinin en başında tarif ettiği üzere, ‘sonsuz hikmetler yüklü’ bir kitab-ı ilahi olarak bizlere vahyetmiştir.
Dahası, yine Kur’an’ından öğrendiğimiz üzere, O, insana ‘kitabı ve hikmeti öğreten’dir.
Durum buyken, geçenlerde bir radyoda duyduğum bir ‘bilgilendirici’ reklâm, beni hüzne sevketti.
Dindarâne bir hassasiyet sahibi insanların kurduğu bu teşekkülün reklamında, check-up’la ilgili bir bilgi, daha doğrusu ‘verilere’ dayalı bir ‘malumat’ veriliyordu: “Avrupa’da yapılan araştırmalar göstermiştir ki, bu ülkelerde ortalama hayat süresinin daha yüksek olmasıyla bu ülkeler insanlarının yılda bir kez check-up yaptırmaları arasında bir ilişki vardır.”
Böyle bir malumat, hikmet-eksenli bir bakışla, Türkiye gibi bir ülkede nasıl değerlendirilmeli, ne gibi sonuçlar çıkarılmalıdır?
Siz bu soru üzerinde düşünedurun, ben bu bilgilendirici reklamın devam cümlelerini aklımda kaldığı kadarıyla aktarayım: “O halde gelin bizim hastanemize, her yıl check-up yaptırın!”
İnsanların üzerinde titredikleri hayatlarına dair bir malumattan, bir özel hastanenin cirosunu arttıracak bir ‘hizmet satışı’na doğrudan bir sıçramaydı yapılan...
Bu ‘masum’ reklam, duyduğum andan sonraki saatler boyu, bana az önce sorduğum soru ekseninde, birçok şey düşündürdü.
En başta, söz konusu ülkelerin insanları böyle bir imkâna sahip iseler, bunun o ülkelerde ‘sosyal devlet’ niteliğinin öne çıkmasıyla, bu meyanda devletin herkesi sağlık sigortası kapsamına alıyor olmasıyla ilgisini düşündüm.
Dolayısıyla, check-up ile yaşam süresi arasında bir ilinti varsa, bu kadar insanın hastaneye düşmeme korkusu; düşerse sigortalı olmadığı, parasını da ödeyemediği için rehin kalma, özel hastaneye ise hiç alınmama endişesi yaşadığı bu ülkenin mü’minleri için ‘sosyal devlet’ yönünde bir vurgu yapmalarının imanın bir nişanesi şefkatin ve rahmetin bir gereği olduğunu...
Dahası, İslamiyetin de, kamu otoritesini hükümet ettiği diyardaki yoksulluk, açlık, hastalık vs.ye karşı sorumlu tuttuğunu...
Hz. Ömer’in “Dicle kenarında bir kuzunun ayağı incinse, sorar onu adl-i ilahi Ömer’den” sözünü de bu sorumluluk kapsamında söylediğini...
Böyle bir ‘sosyal devlet’ anlayışı bu ülkede yerleşmiş olsa, ilgili sağlık kuruluşunun ücretli olarak yaptırdığı veya ücretini devletten tahsil ettiği check-up’lar sayesinde cirosunu yine arttırmış olacağını...
Gelin görün ki, işin bu kısmı uzun zaman istiyor, dahası külli, kapsamlı bir çaba gerektiriyordu.
Oysa cebinde para olana veya bir şekilde zaten sigortalı olana hayatım için önemli duygusuyla bugünden check- up yaptırdığınızda, paranızı da bugünden tahsil ediyordunuz!
Özetle ortada, söz konusu malumatın sağlığı da bir ‘sektör’e dönüştüren kapitalizmin hududları dahilinde yorumlanması ve kullanılması gerçeği vardı.
Bu malumatın herkesi kuşatıcı bir anlayış ve çaba üreten, mümine yakışır bir şefkat ve merhametle yorumlanması mümkün ve gerekli olduğu halde...
Bu malumatın sıradan bir malumat, bu reklamın da bu kadar analizi gerektirmeyen bir reklam olduğu düşünülebilir.
Oysa ‘göstergebilim’in öğrettiklerini aklımın yedeğinde tutmak, bu reklam metninin çok şeylerin ‘göstergesi olduğunu’ bana düşündürüyor.
Bu reklam metni, kapitalizmin zihin ve duygu dünyamıza nüfuz derecesini gösteriyor.
Ve kalbinde adalet duygusu taşıyan nice insanı niye bir mümin olarak yanımızda değil de bir sosyalist olarak karşımızda gördüğümüz sorusunun cevabına dair ipuçları veriyor...
Yazıyı paylaş:
Benzer İçerikler
Haziran 2010 402. Sayı
“Kendiniz Olmasaydınız Kim Olmak İsterdiniz?” / Bir Anketin Düşündürdükleri
Dr. Yaşar Çil
Bir sohbetinde Mehmed Kırkıncı Hocamız şöyle bir şey anlatmıştı: İnsanların akıllarını toplayıp…
Kasım 2018 503. Sayı
Steve Jobs’un Düşündürdükleri
Prof. Dr. Mustafa Nutku
Dünyada her gün yaklaşık 300.000 kişi sessiz sedasız ölürken, Amerika’da Steve Jobs…
Haziran 2020 522. Sayı
Mum Çiçeği ve Corona'nın Düşündürdükleri
Prof. Dr. İsmail Kocaçalışkan
Corona salgını sebebiyle 15 Mart’tan itibaren mecburi olarak evde yaşıyoruz. Gözle görülemeyecek…
Eylül 2021 537. Sayı
Orman Yangınları ve Düşündürdükleri
Prof. Dr. Fatih Satıl
Geçtiğimiz günlerde ülkemizin her köşesinde meydana gelen orman yangınları hepimizin ciğerlerini dağladı.…
Ekim 2009 394. Sayı
Sel Felaketi Ve Düşündürdükleri
Prof. Dr. İsmail Kocaçalışkan
Bugünlerde başta İstanbul olmak üzere ülkemizin birçok şehrinde sel felaketleri yaşandı. Yumuşacık…
Aralık 2017 492. Sayı
Bir Hayal, Bir Çaba ve Bir Minber
Aslınur Bahar
Nureddin Mahmud Zengî (1118-1176) Musul’da doğdu, Ortadoğu’nun siyasi tarihinde çok önemli etkisi…
Yazarın Diğer Yazıları
Tümünü Göster
Aralık 2013 444. Sayı
Ruh Bakımı 2 / Hayat İnsandan Ne İster?
Metin Karabaşoğlu
Bir önceki yazımızda, bedene dair her türden bakım çabasının, asıl ihtiyacı gözlerden…
Kasım 2013 443. Sayı
Ruh Bakımı
Metin Karabaşoğlu
Ruhun gıdasından perhiz etmek haramdır. Hz. Mevlânâ (ks) O sokaktan geçip…
Ekim 2013 442. Sayı
Her Şey Güzeldir; Çirkinlik Bile!
Metin Karabaşoğlu
Etrafında gördüğü her şey için, insan, ikili bir ayrım yapar durur. Güzel-çirkin…
Hakkımızda
BİLİM ARAŞTIRMA
KÜLTÜR SANAT DERGİSİ
Adres: Zafer Dergisi
Adapazarı, Sakarya, Türkiye
+90 (549) 505 60 01 - 02 - 03
Bizi Takip Edin
Bağlantılar
Anasayfa
Dergiler
Yazarlar
Abonelik
Hakkımızda
İletişim
MOBİL UYGULAMALARIMIZ
Güvenilir
Bu sayfa ile kullanıcı arasında transfer edilen tüm veriler, 128bit SSL ile şifrelenerek korunmaktadır.