1793- Fransız Devrimi önderlerinden Jean-Paul Marat, muhalifi Charlotte Corday tarafından bıçaklanarak öldürüldü.
1808- Sultan III. Selim’in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan ayaklanmanın önderi Kabakçı Mustafa, yeni bir isyana hazırlanırken evine düzenlenen bir baskınla öldürüldü.
1846- Hicivleriyle ünlü Şair Eşref doğdu.
1878- Osmanlı Devleti ile Rusya, Almanya, Avusturya, Macaristan, İngiltere, Fransa arasında Berlin Anlaşması imzalandı. Böylece Osmanlı Devleti’nin Balkanlar üzerindeki nüfuzu zayıfladı, bölge Rusya’nın sahası haline geldi.
1882- Ressam İbrahim Çallı, hayata merhaba dedi.
1908- Kürt Millî Aşireti lideri ve Hamidiye Alayları komutanı Mirliva İbrahim Paşa, Jön Türklerin (13 Temmuz 1908) İstanbul’da gerçekleştirdikleri ihtilal sonrası devrik sultana (II. Abdülhamid) destek vermek için, emrindeki 1500 Kürt askeriyle Şam’a yürüdü ve 6 Nisan 1909′da sultan adına şehri işgal ettiğini açıkladı. Yerel yöneticileri ve devlet görevlilerini tutuklayarak kendi yardımcılarından biri olan Mehemed Bakurê Wêranşarî’yi vali ilan etti. 23 günlük işgalinden sonra çevre vilayetlerdeki İttihatçı askerlerce sıkıştırılmaya başlandı ve geri çekilmek zorunda kaldı.
1923- 14 metre boyundaki harflerden oluşan ünlü Hollywood yazısı Los Angeles’daki Hollywood tepelerine inşa edildi. Yazı önce Hollywoodland şeklindeyken 1949 yılındaki yenileme sırasında son dört harf atılmıştır.
1930- “Asiler 5 günde yok edildi. Zeylan deresindekiler tamamen yok edildi. Bunlardan bir kişi dahi kurtulamamıştır. Ağrı’da harekat devam ediyor. Dünden beri harekat sahasında eşkıya kalmamıştır. Büyük kuvvetlerimiz yüksek sarp dağlara iltica edenleri de mahv etmiştir. Zeylan deresi yüzlerce cesetle doludur.” Bu haber Vakit Gazetesi’nin 13 Temmuz 1930 tarihi sayısında yayınlandı.
– İlk Dünya Futbol Şampiyonası Uruguay’da başladı. Uruguay şampiyon oldu.
1937- Fransa Hatay’ın bağımsızlığını resmen ilan etti.
1938- İstanbul’da yapılan ilk Türk uçağı Ankara yolunda düştü.
1941- İngiltere ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği karşılıklı yardım antlaşması imzaladı.
– II. Dünya Savaşı: Karadağlılar, Mihver Devletleri’ne karşı bir halk ayaklanması başlattılar (Trinaestojulski ustanak).
1943- Sovyetler Birliği Kursk’ta yapılan tank savaşında Almanları bozguna uğrattı. Sovyet tankları -ağır kayıplar pahasına da olsa- işgalci Nazi ordusunun panzer birliğine cepheyi yarma imkanı vermedi.
1949- Papa Pius komünizme savaş açtı, Komünist Parti’ye üye olanların aforoz edileceğini söyledi.
1954- Ressam Frida Kahlo (47) hayata veda etti.
1959- Trabzon’da bir Amerikan üssü kuruldu.
– ”Lüküs Hayat” operetinin yazarı Ekrem Reşit Rey 59 yaşında öldü.
1960- Said-i Nursi’nin mezarı açıldı, kemikleri İsparta civarında bilinmeyen bir yere gömüldü.
1962- Güneydoğu sınırındaki köylerin 25 km içeri çekilmesine karar verildi. Karara kaçakçılığın artması ve Irak’taki isyan neden gösterildi.
1965- Siyasi Partiler Kanunu kabul edildi.
1966- Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Çetin Altan’ın Türkiye – Amerika Birleşik Devletleri ilişkileriyle ilgili gensoru önergesi reddedildi.
1970- İTÜ’de öğrenciler Sıkıyönetim Komutanlığı’nın tebliğine rağmen sınavlara girmedi. İTÜ Öğrenci Birliği eylemin gerekçesine dair bildiri yayınladı.
1971- Profesör Mümtaz Soysal ile yazar Sevgi Soysal Mamak cezaevinde evlendi.
1976- Yılmaz Güney, Yumurtalık Yargıcı Safa Mutlu’yu “kasten öldürmek” suçundan 19 yıl ağır hapse mahkum edildi.
1978- Doç.Bedrettin Cömert’in cenazesi Hacettepe Üniversitesi ve Maltepe Camii’nde yapılan törenlerden sonra kalabalık bir kitlenin katıldığı yürüyüşle Yenimahalle Mezarlığı’nda toprağa verildi. Hacettepe Rektörü Prof.Purnar: “Bu faşist tırmanışa dur denilmesini istiyoruz”dedi.
DİSK, TÖB-DER ve 9 kitle örgütü bildiri yayınladı: “CHP iktidarı faşist cinayet odakları karşısında yeterli tavır içinde değil.”
– Türkan Şoray, Erol Evgin, Meral Orhonsay Doğan Kardeş matbaasında Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın başlattığı greve destek verdi.
1979- Mısır’ın Ankara Büyükelçiliğini basan 4 Filistinli, bir polisle bekçiyi öldürdü ve büyükelçi ile öteki personeli rehin aldı. 14 Temmuzda elçilikten kaçmaya çalışan bir Mısırlı öldürüldü. Gerillalar, aynı gün FKÖ yetkilileriyle görüştükten sonra ikisi Türk üç rehineyi serbest bıraktı. İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş’in de bulunduğu operasyonda gerillalar, 45 saat sonra rehineleri bırakarak teslim oldular. Yargılama sonunda 23 Aralık 1980’de idama mahkûm edildiler.
1980- AP hükümetinin İçişleri Bakanı Mustafa Gülcügil: “Çorum olayları solun bir tertibidir ve devleti yıkma eylemlerinden biridir. Devlete destek fikrinden hareket eden bir sağ grup, bunların karşısına çıkmıştır. Fatsa, Aybastı, Çamaş olayları da bunun bir benzeridir.”
1981- Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nce sorgusu yapılan Tarık Akan “delil yetersizliği”nden serbest bırakıldı.
1984- Sabri Özün, 100 metre kelebek yarışlarında Balkan Şampiyonu oldu.
1985- Afrika’daki fakirlik ve kıtlık dolayısıyla yaşanan ölümleri azaltmak için Live Aid konseri düzenlendi.
– İtalyan Savcı Marini, Papa suikastı ile alakalı olduğu ileri sürülen Bekir Çelenk, Sedat Sırrı Kadem ve Ömer Ay hakkında ön soruşturma yapmak için İstanbul’a geldi.
1986- Öykücü ve romancı Mehmet Seyda öldü.
1987- TKP/ML’li Hasan Hakkı Erdoğan’ı gözaltında işkenceyle öldürmekten yargılanan 1’i komiser 5 polis tanıklarca duruşmada teşhis edildi.
– Kazlıçeşme’de 117 deri işyerinde grevde olan 3.500 işçiye Yol-İş ve Kristal-İş şubeleri tarafından yiyecek yardımı yapıldı.
– İlki 1935’de Paris’te, ikincisi 1937’de Valencia’da yapılan “Faşizme Karşı ve Kültürün Savunulması İçin Uluslararası Yazarlar Kongresi”nin yine Valencia’da toplanan üçüncü kongresine Ataol Behramoğlu ve Nihat Behram da katıldı.
1988- Uluslararası İstanbul Festivali için Türkiye’ye gelen Joan Baez Açıkhava Tiyatrosu’nda 7 bin kişiye konser verdi.
– Bilirkişiler, Başbakan Turgut Özal’ın 6 yıl önce Tercüman Gazetesi’nde yer alan haberde Cumhuriyet Gazetesi için “Babıali’nin Pravdası” demesinden dolayı Özal ve Tercüman Gazetesi’ne açılan davada Özal’ın Cumhuriyet’e tazminat ödemesi gerektiğine hükmetti.
1991- HEP Diyarbakır İl Başkanı Vedat Aydın’ın katlini ve cenazesindeki ölümleri protesto için kepenkler kapatıldı, yürüyüşler yapıldı; Cizre-Nusaybin-İdil yolları kesildi.
1992- Profesör İhsan Doğramacı kamuoyunda YÖK diye bilinen Yüksek Öğretim Kurulu başkanlığından istifa etti. YÖK başkanlığına 19 Mayıs Üniversitesi rektörü Mehmet Sağlam atandı.
1993- TKP/ ML- TMLGB Gen.Sekr.Yard. olduğu açıklanan Mehmet Ali Çakıroğlu, İstanbul Fikirtepe’de elindeki bombanın patlaması sonucu kaldırıldığı SSK Göztepe Hastahanesi’nde yaşamını yitirdi.
– Diyarbakır Ergani çevresindeki kazılarda bulunan 9 bin yıl öncesine ait kumaş parçasının en eski kumaş kalıntısı olduğu açıklandı.
1995- Isparta, Senirkent ilçesinde sel: 74 ölü.
– Migros Türk ile Tez-Koop İş Sendikası arasında 2400 işçiyi kapsayan toplu iş sözleşmesi imzalandı.
1996- İzmir/Konak’ta her Cumartesi toplanan kayıp ve tutuklu/hükümlü anneleri, üzerlerine köpekler salınarak dağıtıldı.
1997- Che ile Kübalı 3 yoldaşının naaşı Bolivya’dan uçakla Küba San Antonio askeri üssüne getirildi.
1998- “THKPC/ Devrimci Gençlik örgütü üyesi olmak” iddiasıyla 2.5 yıldır tutuklu yargılanan ve “kalemli çete” olarak adlandırılan 5 genç tahliye edildi.
1999- “2.Manisa Davası” olarak adlandırılan davada, DHKP-C üyesi olduğu iddiasıyla aralarında lise ve üniversite öğrencilerinin de bulunduğu 10’u tutuklu 15 sanığın yargılanmasına İzmir DGM’de devam edildi.
2000- F Tipi cezaevlerine geçiş hazırlıklarını savunan DSP-MHP-ANAP hükümetinin Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk: “Tüm cezaevlerini koğuş sisteminden oda sistemine dönüştürmek istiyoruz. Cezaevlerinde belirli örgütlerin egemenliğine son verilecektir.”
– Amerikalı Heavy Metal grubu Metallica, eserlerinin internet üzerinden ücretsiz kopyalanmasına tepki gösterdi; ABD Senatosu’ndan korsanlığa karşı önlem istedi.
2001-1992’de Çiftehavuzlar’da Dev-Sol üyeleri Sabahat Karataş, Eda Yüksel ve Taşkın Usta’nın ölümüyle sonuçlanan operasyonda ”yargısız infaz” iddiasıyla dava açılan Özel Harekat Dairesi Başkan Vekili İbrahim Şahin ve Ayhan Çarkın’ın da aralarında bulunduğu 22 polis beraat etti.
2004- Ankara 2. İş Mahkemesi, tüzüğündeki anadilde eğitimi savunan madde nedeniyle Eğitim-Sen’in kapatılması nedeniyle açılan davanın yanlış açıldığını belirtti. Ancak mahkeme davayı reddetmedi, sendikaya tüzüğünü değiştirmesi için 60 gün süre tanıdı.
– 340 kadının cinsiyet ayrımcılığı yaptığı iddiasıyla dava açtığı Morgan Stanley şirketi, anlaşma istedi. Şirket hem davacılara 52 milyon dolar (75 trilyon TL) tazminat ödeyecek hem de 2 milyon dolar harcayarak, personelini cinsiyet ayrımcılığı konusunda eğitecek.
2005- Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, yeni Hakimler ve Savcılar Yasası’nın 1. maddesini veto etti. Veto edilen hüküm, avukatlıktan hakim ve savcı adaylığına geçmek isteyenlere uygulanacak sınavın Adalet Bakanlığı tarafından yapılmasını öngörüyordu.
2006- Hizbullah’a misilleme olarak Lübnan’ı kuşatan İsrail, Beyrut Havaalanı ile iki askeri üssü vurdu. Yaptığı 50’den fazla hava saldırısında 15’i çocuk 55 sivil öldü. Lübnan hükümeti ateşkes çağrısında bulundu.
– 60’ın üzerinde oyun yazarı ve çevirmen bir araya gelerek Oyun Yazarları ve Çevirmenleri Derneği’ni (OYÇED) kurdu.
2009- Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım: “İstanbul’un kuzeydeki akciğerlerinin zarar görmemesi için, İstanbul Boğazı’na yapılacak 3.Köprü ve bağlantı yollarında tünel ve viyadükler ağırlıklı olacak, raylı sisteme uygun olup olmadığının etüdü yapılacak.”
– İstanbul Halkevi üyeleri, İSKİ’nin su kullanım ücretlerine % 15 zam yapılması teklifinin görüşüldüğü İBB önünde gösteri yaptı.
2010- AKP Merkez Yürütme Kurulu erkeklerin Kürt sorununun çözümü için Güneydoğu’dan ikinci eş almasını öneren Rize Belediye Başkanı Halil Bakırcı’nın kesin ihraç talebiyle disiplin kuruluna sevk edilmesine karar verdi.
– Ankara Tabip Odası yönetim kurulu üyeleri “Tam Gün Yasası”na karşı protesto eylemi yaptı.
2011- Elazığ’da AKP’li Belediye Başkanı Süleyman Selman 1984-1989 döneminin Belediye Başkanı Mustafa Temizer‘in heykeltıraş Nurettin Orhan’a yaptırttığı “Çayda Çıra” heykelini altgeçit kavşağı yapılacağı gerekçesiyle yıktırdı.
– Hindistan’ın finans merkezi olan Mumbai’de meydana gelen üç patlamada 26 kişi öldü, 130 kişi de yaralandı.
– Altı Ontex-Canbebe işçisi işe iade davasını kazandı; işçiler işten çıkarmalara karşı beş aydır direnişteydi.
2012- 140’ı tutuklu 205 sanıklı KCK İstanbul Davası’nın 8. Duruşmasında Prof. Dr. Büşra Ersanlı dahil 16 kişiye tahliye çıktı.
– Kemal Türkler’in kızı Nilgün Türkler Bahçelievler’de TİP’li 7 genci katleden ülkücülerden 2’sinin ve babasını katleden Ünal Osmanağaoğlu’nun serbest bırakılmasını DİSK yöneticileriyle birlikte kınadı.
2013- TMMOB ile Taksim Dayanışması Torba Yasa’yı ve Gezi Direnişi’ne yönelik baskıları protesto için Galatasaray’da ortak basın açıklaması yaptı. Basın açıklamasının ardından İstiklal’den Taksim’e çıkmak isteyen gruba polis müdahale etti. İstiklal’e çıkan ara sokaklarda polisin yanısıra “eli sopalılar”da sahnedeydi. İstiklal’de darp edilerek gözaltına alınanlar arasında Mimar Sinan Üniversitesi Öğretim Üyesi Osman Erden de vardı.
Beşiktaş’ın Hamburg/ St.Pauli ile hazırlık maçında Gezi Direnişi pankartları açıldı. Maç sonrası rakip taraftarlar birlikte yürüdü.
Yoğurtçu Parkı’nda “Gezi Direnişi’nin tribünlerdeki yankıları ve endüstriyel futbol” konulu panel/forum yapıldı.
Gezi Direnişi’ne destek için İzmir’den bisikletleriyle yola çıkan grup Gezi Parkı’na ulaştı, sloganlarla ölenleri andı.
Hatay’da Abdullah Cömert ve Ali İsmail Korkmaz için yürüyüşe polis izin vermedi, çatışmalar sabaha kadar sürdü.
Ankara’dan Lice’ye giden HDK, BDP, TKP, ÖDP, Halkevleri, ÇHD, ODTÜ Öğrencileri ve STK’lar Kayacık köyünde Medeni Yıldırım’ı andı.
Ankara Emniyet Müdürlüğü’nün Ethem Sarısülük’ün katil zanlısı polisi aklayan bir raporu savcılığa gönderdiği ortaya çıktı.
– TBMM Genel Kurulunda, darbelere yasal dayanak olarak gösterilen TSK İç Hizmet Kanunu’nun 35. maddesini de değiştiren yasa kabul edildi.
2015- Hükümeti kurmakla görevlendirilen AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Davutoğlu, koalisyon görüşmeleri kapsamında CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi. Türkiye’de, 16 yıl sonra ilk defa hükümet kurulması için koalisyon görüşmeleri yapıldı. Davutoğlu: ”İstikşafi (keşif amaçlı) görüşme oldu” dedi.
Cumhurbaikanı Erdoğan: ”3.Havalimanını yaptırtmayacaklarmış, 3.köprüyü durduracaklarmış. Büyük projeleri rafa kaldırmayı amaçlayan bir koalisyon isteyenler, karşılarında beni bulur.”
2017- Çin’de tutuklu bulunan Nobel Barış Ödülü sahibi insan hakları savunucusu Liu Şiaobo, 61 yaşında Şinyang kentinde tedavi gördüğü hastanede çoklu organ yetmezliğinden hayatını kaybetti.