Ülkeler insan kaynağı kalitesini artırmak için eğitim sistemlerine yatırım yapmaktadır. Bu bağlamda, özellikle yükseköğretim sistemlerinin genişlemesinden sonra ülkelerin, işgücü piyasasındaki insan kaynağı kalitesini artırmak için yükseköğretimden mezun olanların oranlarını artırmaya çalıştıkları görülmektedir. Bu çabaların nihai amacı, okuldan işe geçişleri kolaylaştırmak ve işgücü piyasasının insan kaynağı ihtiyaçlarını karşılayarak toplumsal refahı artırmaktır. Okuldan işe geçişin kolaylaştırılması genç işsizlik oranlarına doğrudan etki etmektedir. Okuldan işe geçiş ilkokuldan yükseköğretime kadar sadece eğitimin kalitesi ile değil, ayrıca işgücü piyasası dinamikleri ile de doğrudan ilişkilidir. İşgücü piyasalarında istihdam dinamiklerinin anlaşılmasında sosyal ağların analizlerinin kullanılmaya başlanması, istihdamı etkileyen beşeri sermayenin ötesinde işgücü piyasasında çok sayıda başka faktörün olduğunu ortaya koymuştur. İş arama kanalları arasında özellikle eş, dost, akraba, başka bir ifadeyle sosyal çevrenin çok daha önemli olduğu görülmektedir. Bu bakımdan, işverenler işe eleman alımında formal kanalların ötesinde referans kanallarını sıklıkla kullanmaktadır. Bu kanalların, işverenler açısından hem çalışan arama maliyetini düşürdüğü hem de çalışanların işletmelerde çalışma süresini uzattığı için verimliliği de artırdığı gösterilmiştir. Dolayısıyla okuldan işe geçişin dinamiklerini anlamada sosyal ağ analizleri önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada sosyal ağ modellerinin iş piyasalarında istihdam dinamiklerini ve eşitsizlikleri anlamada sunduğu imkânlar değerlendirilmekte, ağdaki temasların istihdamda ne kadar etkili olduğu ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Ayrıca, sosyal ağların oluşumunda ve genişlemesinde eşitsizlikleri artıran Matta etkisi değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, Matta etkisi kendisini işgücü piyasalarından önce eğitimde gösterdiği için eğitimdeki eşitsizliklerin temel nedenleri ve çözüm yolları üzerinde durulmaktadır. Böylece, işgücü piyasalarında eşitsizliklerin etkilerini hafifletebilmek için eğitimdeki eşitsizliklerin azaltılmasının önemi vurgulanmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Eşitsizlik, istihdam, işgücü piyasası, Matta etkisi, sosyal ağ, yükseköğretim
Makalenin atıf künyesi: Özer, M., & Perc, M. (2021). Impact of social networks on the labor market inequalities and school-to-work transitions. Yükseköğretim Dergisi, 11(1), 38-50.
Facebook'ta öner...
Twitter'da paylaş...
Dizinler
Yükseköğretim Dergisi bilimsel içeriğe evrensel açık erişimi destekliyor...
Haberdar Olun!
Yeni yayımlanan makale bilgilerini e-posta ile almak ister misiniz?
Görüşlerinizi Paylaşın!
Yükseköğretim Dergisi akademisyenlerin görüş ve katkılarını bekliyor...
Yükseköğretim Dergisi / Journal of Higher Education (Turkey)
Yükseköğretim Strateji ve Araştırma Derneği (YÖSAD) yayın organıdır. Deomed Yayıncılık tarafından yayımlanmaktadır. / Official Publication of the Higher Education Strategy and Research Association (YÖSAD). Published by Deomed Publishing. Copyright © 2021, Deomed.
Yükseköğretim Dergisi çevrimiçi (online) sürümünde yayımlanan akademik içeriğin kullanım hakları, ilgili içerikte tersi belirtilmediği sürece Deomed Yayıncılık tarafından Creative Commons Attribution-NoCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC BY-NC-ND4.0) lisansı aracılığıyla bedelsiz sunulmaktadır. / Except where otherwise noted, academic content of this online version of the journal by Deomed Publishing is licensed under the terms of Creative Commons Attribution-NoCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC BY-NC-ND4.0) License.