Özgür Yazarlar Birliği, 28 Şubat darbe sürecinin 14. yıldönümünde farklı bir etkinliğe imza atarak 28 Şubat’ın şiir, hikâye, roman ve yayıncılık üzerindeki etkilerini tartıştı. Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi’nde düzenlenen ve Enes Malikoğlu’nun oturum başkanlığını yaptığı panelde şair Cevat Akkanat şiiri, Tasfiye Dergisi yazarlarından Beytullah Emrah Önce hikâyeyi, Süleyman Ceran romanı ve Kadrican Mendi yayıncılığı 28 Şubat darbe süreci bağlamında anlattı.
Bu konuda ilk kez düzenlenen panelin açılış konuşmasında Özgür Yazarlar Birliği Başkanı Ahmet Örs, “28 Şubat, sistemin Müslümanlara dönük saldırılarının sembolleştiği bir isimdir. Aslında Türkiye 85 yıldır bir 28 Şubat soğuğu yaşıyor… ÖYB’nin Tokat dışındaki ilk programında, Müslümanların 28 Şubat sürecinde yaşadıklarının edebiyata nasıl yansıdığını tartışacağız… ÖYB bundan sonra sosyal ve siyasi alanda tavır üretebilen bir sanat kuruluşu olarak daha sık karşınıza çıkacak.” dedi.
Rahatsızlığı sevmeyen şiirler
28 Şubat sürecindeki gelişmeleri, çeşitli kişi ve kurumların bu gelişmelerdeki rollerini kısaca özetleyerek konuşmasına başlayan şair Cevat Akkanat, 28 Şubat dönemi şiirlerini “Tek sesli, yoz bir şiir… Kaynak aldığı farklı düşünce sistemlerinden ötürü, kimi zaman birbirini reddedebilir kılıkla, birden fazlaymış gibi sanılsa da, tek bir yaygın şiir… Sünepe bir şiir: Rahatsız etmeyen, rahatsızlığı sevmeyen… İyi huylu, uyumlu, yumuşak şiir… Sesi, boğuk ve genizden olan şiir… Yürekte titreşimler oluşturmayan, soğuk, gri ve metalik şiir…” şeklinde tasvir etti.
28 Şubat karşıtı yazılan şiirlere de değinen Akkanat, “Gerek poetik kaygılarla oluşturulmuş, dolayısıyla ritmi ve ahengi yerli yerinde; gerekse imanî bir bilinçle hayata ve topluma bağlı bu Müslüman dinamik şiir, elbette has şairler tarafından oluşturuldu. Statükonun çeşitli dayatmalarına rağmen, sağlam bir duruş sergileyen bu muvafık şiir, bizim için aslolandır.” dedi.
Cevat Akkanat, konuşmasını 28 Şubat’a karşı yazılan bazı şiirlerden kısa bölümler okuyarak tamamladı.
28 Şubat bir başörtüsü hikâyesidir
Postmodern darbe sürecinin hikâyedeki yansımalarını anlatan Beytullah Emrah Önce, “28 Şubat’ın hikâyesi, son büyüleri günlerin de geçip gittiği bir dönemin anlatısıdır. Daha önce gerçek hayatta ya da romanlarda, hikâyelerde kurulan hayali cemaat atmosferinin Şubat soğuklarında dağıldığı ve insanların küçük hikâyelerin peşinde kendini avutmayı tercih ettiği bir dönemin hikâyesi. Kendi okumalarıma dayanarak görebildiğim şu: 28 Şubat hikâyesi, kesinlikle bir “başörtüsü” hikâyesidir.” dedikten sonra çeşitli hikâyelerdeki konular ve karakterler üzerinden değerlendirmelerde bulundu. Önce, konuşmasını “Hayal kırıklıklarından, yalnızlıklardan, kafa karışıklıklarından, arayışlardan, çaresizliklerden, savrulmalardan ve bunlara rağmen tutunma çabalarından bahsederken kahramanların hep kadın olması, bu hikâyelerin hep bir şekilde başörtüsüne değmesi tesadüf değil. Yasak devam ederken, acılar kapanmamışken, başörtülü kadınların 28 Şubat’ının bittiğini kim, nasıl iddia edebilir?” diyerek tamamladı.
28 Şubat romanda karşılığını bulamadı
28 Şubat sürecinde romanı konuşan Süleyman Ceran, romanın diğer edebi türlere göre daha uzun soluklu bir çalışmanın neticesi olduğunu ve 28 Şubat sürecine dair Müslüman yazarların pek çalışmadığını söyledi. Konuyla ilgili ilk olarak Orhan Pamuk’un Kar romanına değinen Ceran, romandaki karakterlerin 28 Şubat dönemindeki çeşitli figürleri çağrıştığını ve buna benzer bir romanı Pamuk’un 12 Eylül’den sonra da yazdığını söyledi. Dışarıdan bir bakış açısıyla yazılan bu romana karşı içeriden sayılan ilk romanın ise Ahmet Kekeç’in Yağmurdan Sonra romanı olduğunu söyledi. Romanın büyük oranda Vedat Türkali’nin 27 Mayıs sonrasını anlattığı romanıyla örtüştüğünü belirten Süleyman Ceran, buradaki münferit sayılabilecek karakterlerin ve ilişkilerin bir dönemin anlatısı gibi sunulmasını farklı noktalardan ele alarak eleştirdi.
Süleyman Ceran, İkna Odaları romanında Yıldız Ramazanoğlu’nun üç karakter üzerinden sürecin özelliklerini ve yaşanmışlıklarını güzel bir şekilde anlattığını ifade etti. Darbe sürecinde tankların yürütüldüğü Sincan’da yayınlanan bir romanı gündeme getiren Ceran, konuşmasını 28 Şubat’la ilgili roman bağlamında bir literatürün oluşamamasını eleştirerek, bunları bir sonraki kuşağa aktarabilmek için edebiyatın rolünün önemine dikkat çekti.
Yayıncılar ve kitabevleri de etkilendi
28 Şubat’ın yayınevlerine, yayın politikalarına ve yayınlanan kitaplardaki tercihlere etkilerini anlatan Kadrican Mendi, üniversite yıllarından beri takip ettiği sektörün darbe süreciyle ciddi bir değişime uğradığını anlattı. Konuşmasına Beyazsaray Kitapçılar Çarşısı’nı anlatarak başlayan Mendi, İslami yayınevlerinin hayatın dışarıda aktığı bir ortamda yeraltına doğru inerek girdiği bu çarşıda kendine adeta bir paralel evren kurduğunu ama 28 Şubat’la toplumsal gerçeklikle yüzleşmek zorunda kaldığını ifade etti.
Farklı yayınevlerinin komşuluk ilişkisi dışında fazla bir diyalog geliştirmediğini, kapalı devreci bir yaklaşımla sadece kendi cemaatlerini düşünen kitapları yayınladıklarını söyleyen Kadrican Mendi, Mesut Yılmaz’ın kardeşinin ortak olduğu çarşı binasının 28 Şubat sürecinde yıkılmasını da ironik olarak değerlendirdi.
28 Şubat’tan sonra aşk ve kişisel gelişim temalı kitapların popülerlik kazandığını, hemen her yayınevinin Doğu ve Batı klasikleriyle birlikte meal bastığını anlatan Mendi, ilk dönem çevirilerde kitapların orijinaline sadık kalmak yerine genelde içeriğine müdahale edildiğini söyledi.
28 Şubat’la birlikte Anadolu’daki kitabevlerinin kapandığına dikkat çeken Mendi, konuşmasını bazı kitaplar üzerinden yaptığı analizlerle tamamladı.
İki saat süren ve soğuğa rağmen yoğun bir katılımın gerçekleştiği panel, Enes Malikoğlu’nun konuşmalarla ilgili kısa bir değerlendirmesiyle son buldu.
İlgili
Etiketler: 28 Şubat, 28 Şubat ve Edebiyat, ahmet örs, beytullah emrah önce, cevat akkanat, enes malikoğlu, kadrican mendi, özgür yazarlar birliği, süleyman ceran
Bu makaleyi beğendiniz mi? Paylaşın!
Related Posts
Sisler Bulvarında Elde Var Hüzün
Mehmet Akif’in Kurguya Kurban Giden Ufku
Ramazan Koridorları
Direnen Edebiyatın 55. Sayısı Çıktı!
Yazar Hakkında:
1 Yorum+ Yorum Ekle
furuğ 03 Mart 2011, 18:45	
site şahane olmuş.
Cevapla
Yorum bırak
Cevabı iptal etmek için tıklayın.
İsim (gerekli)
E-Posta (Paylaşılmayacak) (gerekli)
İnternet sitesi
Yorum
Δ
Bizi Twitter'da takip edin!
Tasfiye 54
Tasfiye 53
Tasfiye 52
Tasfiye 51
Tasfiye 50
Tasfiye 49
Panel Notları
Tasfiye Arşivi
Tasfiye Arşivi Ay seçin Kasım 2021 (1) Ekim 2021 (3) Eylül 2021 (1) Ağustos 2021 (1) Temmuz 2021 (3) Haziran 2021 (1) Mayıs 2021 (1) Nisan 2021 (3) Mart 2021 (1) Şubat 2021 (3) Ocak 2021 (3) Aralık 2020 (4) Kasım 2020 (2) Ekim 2020 (2) Eylül 2020 (1) Haziran 2020 (1) Mayıs 2020 (8) Nisan 2020 (9) Mart 2020 (2) Şubat 2020 (1) Aralık 2019 (1) Kasım 2019 (1) Haziran 2019 (1) Mart 2019 (1) Ocak 2019 (2) Kasım 2018 (1) Eylül 2018 (1) Haziran 2018 (2) Mayıs 2018 (1) Mart 2018 (2) Aralık 2017 (1) Ekim 2017 (2) Eylül 2017 (2) Temmuz 2017 (1) Haziran 2017 (1) Nisan 2017 (2) Mart 2017 (1) Şubat 2017 (1) Ocak 2017 (1) Aralık 2016 (2) Kasım 2016 (4) Ekim 2016 (4) Eylül 2016 (2) Ağustos 2016 (1) Mart 2016 (1) Şubat 2016 (2) Aralık 2015 (1) Kasım 2015 (3) Ekim 2015 (2) Eylül 2015 (1) Haziran 2015 (3) Mayıs 2015 (2) Nisan 2015 (2) Mart 2015 (1) Şubat 2015 (1) Ocak 2015 (1) Aralık 2014 (1) Kasım 2014 (4) Ekim 2014 (1) Eylül 2014 (1) Temmuz 2014 (2) Mayıs 2014 (2) Nisan 2014 (4) Mart 2014 (6) Şubat 2014 (3) Ocak 2014 (3) Aralık 2013 (3) Kasım 2013 (6) Ekim 2013 (1) Eylül 2013 (3) Temmuz 2013 (4) Haziran 2013 (3) Mayıs 2013 (7) Nisan 2013 (7) Mart 2013 (14) Şubat 2013 (13) Ocak 2013 (8) Aralık 2012 (12) Kasım 2012 (12) Ekim 2012 (11) Eylül 2012 (7) Ağustos 2012 (9) Temmuz 2012 (8) Haziran 2012 (10) Mayıs 2012 (11) Nisan 2012 (23) Mart 2012 (18) Şubat 2012 (13) Ocak 2012 (23) Aralık 2011 (18) Kasım 2011 (23) Ekim 2011 (23) Eylül 2011 (21) Ağustos 2011 (40) Temmuz 2011 (27) Haziran 2011 (24) Mayıs 2011 (35) Nisan 2011 (31) Mart 2011 (14) Şubat 2011 (24) Ocak 2011 (60) Aralık 2010 (35) Kasım 2010 (27) Ekim 2010 (21) Eylül 2010 (30) Ağustos 2010 (46) Temmuz 2010 (22) Haziran 2010 (33) Mayıs 2010 (17) Nisan 2010 (13) Mart 2010 (8) Şubat 2010 (1)