FAO bu yılın 16 Ekim Dünya gıda günü temasını “Eylemlerimiz geleceğimizdir- daha iyi üretim, daha iyi beslenme, daha iyi bir çevre ve daha iyi bir yaşam” olarak belirlemiştir.
Sağlık Bakanlığı’na bağlı Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi vatandaşların sağlıklı ve güvenilir gıda ile içme suyu tüketmesini sağlamak amacıyla sürekli denetim ve kontroller yapmaktadır.
Gıda, temel bir insani ihtiyaç ve haktır. Yaşamak için hepimiz gıdaya ihtiyaç duyuyoruz.
2019 yılında dünya nüfusunun yaklaşık dörtte biri güvenli, besleyici ve yeterli gıdaya erişemedi. Yaklaşık 690 milyon insan açlıkla mücadele ederken, bu şekilde artarsa, 2030’da bu sayının 840 milyonu aşacağı tahmin ediliyor.
Sürdürülebilir beslenme ;kişinin gereksinimi olan besini sadece ihtiyacı kadar almasını, ihtiyacından fazla almamasını savunan bir beslenme modelidir. Bu modelde ihtiyaçtan fazla besin alınmayarak gıda israfının önüne geçmek esastır.
Sürdürülebilir beslenme modelinin en önemli diğer özelliği güvenilir besleyici gıdaya, temiz suya, fiziksel ve ekonomik olarak besinlere ulaşabilmektir.
Sebebi ne olursa olsun atılan veya bozulmaya bırakılan her türlü gıda, israf kategorisinde yer alıyor. Her yıl milyonlarca ton gıda çöpe gidiyor. Gıda ihtiyacı ise, dünya nüfusuyla birlikte artıyor.
Sürdürülebilir yaşam hedeflerinden birisi de dünya üzerinde besine ulaşımdaki adaletsizliği önlemektir.
Bu nedenle sürdürülebilir tarım ve besin üretim sistemleri büyük önem taşımaktadır. Sürdürülebilirliği olmayan, sağlığı olumsuz etkileyen besin üretimleri, insan sağlığı ve dünya için büyük risk oluşturmaktadır.
Dünya üzerindeki birçok insan sağlıklı beslenemediği için gıda güvensizliği ve yetersiz beslenme sorunu yaşıyor. Açlığın üstesinden gelmek aslında sorunun sadece bir parçasıdır. İki milyar insanın güvenilir, besleyici ve yeterli gıdaya düzenli olarak ulaşamamaktadır.
Gıda Güvenliği bütün insanların her zaman aktif ve sağlıklı yaşamı için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerini karşılayabilmek amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmeleridir.
“Gıda ve Beslenme” konusunda “gıdaların güvenli üretimi” kadar, “doğru bilgi” ile doğru bilgilendirme, çok değerli ve önemlidir.
Buna karşılık son yıllarda, görsel ve yazılı basında gıdada ciddi bilgi kirliliği söz konusudur.
Ülke neslinin sağlıklı olarak yetişmesi ve güvenli gıda ile beslenmesi, hem sağlık hem de ekonomik kayıpların önlenmesi için çok gereklidir.
“Sağlık Bakanlığı gıda ve içme suyu denetimlerine devam etmektedir”
(Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi) tam da bu noktada devreye girmektedir.
TSHD vatandaşların sağlıklı ve güvenilir gıda ile içme suyu tüketmesini sağlamak amacıyla sürekli denetim ve kontroller yapmaktadır.
Gıda kontrolü; tüketicinin sağlık açısından ve ekonomik bakımdan korunmasını amaçlayan bir kamu görevidir. Ancak gıda güvenliği ile ilgili alınan önlemler, ticareti, sağlığın üst düzeyde korunması için gerekli olandan daha sınırlayıcı olamaz. Çünkü bu noktada da tüketicinin ekonomik koşulları devreye girmektedir.
Temel Sağlık Hizmetleri dairesi yaptığı denetim ve kontrollerde insan sağlığına ve yürürlükteki mevzuata uygun bulunmayan ürünlerin ithalatına, üretilmesine ve satılmasına izin vermemektedir.
Her bireyin güvenli, besleyici ve yeterli besin maddelerine erişimi temel insanı bir hak olarak görülmelidir. Dünyada 821 milyon kişi kronik açlıkla mücadele ederken aynı zamanda da temiz su bulamamaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre dünyada her yıl ortalama 600 milyon kişide kimyasallar, bakteri, virüs, parazit ve toksin gibi maddelerle bulaşan gıdaların tüketilmesi sonucunda gıda zehirlenmesi vakası yaşanmaktadır.
Maalesef, gıda güvenliğine duyulan ihtiyaç ancak gıda zehirlenmesinin ortaya çıkmasından sonra toplum tarafından önemi anlaşılabilmektedir.
Güvenli olmayan gıdalar, çok sayıda hastalık yapan bakteri, virüs, parazit ya da kimyasal ve fiziksel tehlikeler dolayısı ile mide bağırsak enfeksiyonlarından başlayıp, kansere kadar varan 200’den fazla hastalığa neden olabilmektedir.”
Gıda israfının önlenmesinde en önemli görev, tüketiciye ve işletmelere düşüyor. Endüstriyel işleme sırasında meydana gelen hatalar, gıda güvenliği için belirlenen standartları karşılamayan tüm maddelerinin boşa harcanmasına sebep oluyor.
Güvenli olmayan gıdaların imha edildiği göz önünde bulundurulduğunda gıda zincirinin tüm adımlarında üreticiden son tüketiciye kadar herkesin bu zincirdeki sorumluluğunu yerine getirmesi çağrısında bulunuyoruz.