Günümüzde hemen hemen tüm uçakların iniş takımı düzeneği birbirinin aynısı. Gövdenin altında önde tek burun iniş takım dikmesi ve arkada sağ ve sol olmak üzere iki ana iniş takımı dikmesi bulunuyor. Üç tekerlekli bisiklete benzetebileceğimiz ve günümüz uçakları için standart haline gelmiş bu iniş takımı düzeninde, tekerleklerin boyutları ve sayısı, uçağın büyüklüğü ve ağırlığına göre değişiyor. Peki uçakların iniş takımları neden bu şekilde tasarlandı? Geçmişten bugüne tüm uçaklarda iniş takımları hep aynı görünüme mi sahipti?
Havacılık tarihinde küçük bir yolculuğa çıkarsak, başlangıçta uçakların iniş takımlarının, düz takozlar, kızak benzeri yapılar ve bisiklet tekerleklerinden oluştuğu örneklere rastlayabiliriz. O dönemlerde imal edilen uçakların, bir bisikletten çok daha hızlı olmayı vadetmediği ve nispeten çok daha hafif oldukları düşünülürse, bu tip iniş takımlarına sahip olmaları çok anormal sayılmayabilir. Kızaklı iniş takımları, yerde uçağa çok daha fazla destek sağladığı için, Wright Kardeşler’in ilk motorlu uçağı Wright Flyer’da için de bir tercih sebebi oldu.
Çim ile toprak pistlere inişte de sorunsuz görev yapan ve pedalla yönlendirilebilen kızaklı iniş takımları, Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında imal edilen birçok uçakta yaygın şekilde kullanıldı. Daha sonra iniş takımlarında yavaş yavaş kızakların yerini tekerlekler almaya başladı.
Kuyruktan Tekerlekli İniş Takımları
Tekerlek kullanımı yaygınlaştıkça, “taildragger” yani kuyruktan tekerli iniş takımı konfigürasyonları popüler hale geldi. İkinci Dünya Savaşı sonrasına kadar çoğu uçakta kullanılan bu iniş takımı sisteminde, gövdenin ön kısmında iki tekerlek ve arka kısımda tek bir küçük tekerlek bulunuyordu.
Özellikle pervaneli uçaklarda, pallerin dönüşü için daha fazla boşluk sunması bu tip iniş takımlarının en büyük avantajı olarak gösteriliyordu.
Jet Çağı ile Tasarım Değişti
1950’lerde jet motorlu uçaklar çağının başlaması ile neredeyse tüm ticari uçaklar üç tekerlekli bisikleti andıran iniş takımı düzenine geçti. Bu sistem, daha iyi görüş alanı ve yol tutuşu sunmasının yanında pervanelerin dönüşü için uçağın burnunun yüksekte tutulma ihtiyacının da ortadan kalkmasıyla en çok tercih edilen konfigürasyon haline geldi.
Günümüzde sadece birkaç küçük uçak ve bazı askeri uçaklar haricinde tüm uçakların iniş takımı yapıları tamamen üç tekerlekli bisiklet modeline geçerken, düzeneklerin çalışma sistemi ve tekerlek sayıları, iniş takımları arasındaki farkı oluşturmaya başladı.
Airbus A340, DC-10, MD-11 gibi modellerde, uçakların maksimum kalkış ağırlığını artırmak için iki ana dikme arasına ekstra bir orta iniş takımı dikmesi eklenmiş olsa da yine de düzeneğin mantığının aynı olduğunu söylemek mümkün. Dünyanın en büyük kargo uçağı Antonov An-225 de tam yüklü halde 640 ton olan maksimum kalkış ağırlığını, üç tekerlekli bisiklet düzeneğine sahip, 32 tekerlekli iniş takımı ile dengeliyor.
Günümüz Modern İniş Takımlarının Özellikleri
Günümüz uçaklarındaki modern iniş takımı sistemi, uçakların kokpitinin yüksekliğini azaltarak, pilotlara daha iyi bir görüş sağlıyor. Kuyruktan tekerli modellerde, kokpit çok yüksekte kaldığı için görüş problemleri yaşanıyor, bazı modellerde uçağın burnu da pilotların görüşünü kısmen engelliyordu.
Günümüz uçaklarının iniş takımları, yerdeyken daha iyi yol tutuşu sağlıyor. Özellikle, ana iniş takımı tekerleklerinin, uçağın kütle merkezinin arkasında yer alması, uçakların yerde hareket halinde burun üstüne eğilip takla atma ihtimalini sıfırlıyor. Bu tip sorunlar kuyruktan tekerli iniş takımına sahip uçaklarda sıklıkla yaşanıyordu.
Günümüz uçaklarında kullanılan iniş takımı konfigürasyonu, özellikle iniş sırasında da oldukça büyük kolaylık sağlıyor. Yan rüzgarların etkilerine karşı daha büyük avantaj sunan bu iniş takımı düzeni, uçağın daha kolay kontrol edilebilmesini sağlıyor. Daha iyi bir görüş açısı sunması, son yaklaşma ve teker koyma aşamalarda avantajlarını da beraberinde getiriyor.
Pervanelerden jet motorlarına geçiş, uçağın burnunun yerden belirli oranda yüksekte olması ihtiyacını ortadan kaldırdı. Özellikle pürüzlü pist yüzeylerinde veya çeşitli kalıntıların ve yabancı maddelerin olabileceği pistlerde yapılan operasyonlarda, günümüz modern iniş takım sistemi büyük avantaj sağlıyor.
Kanatların altına monte edilmiş yatay jet motorlarına sahip günümüz uçakları için bu iniş takımı düzeneğinin çok daha iyi bir alternatif olmasını sağlayan bir başka detay ise, motorların yerden eşit yükseklikte tutulması ve bakım işlemleri için motorlara kolay erişim sağlıyor olması. Jet motorlarının yarattığı itiş gücü yani jet blast etkisinin pist yüzeyine zarar vermesini de önemli ölçüde engelleyen detay, iniş takımı düzeneğinin bugünkü tasarımı diyebiliriz…
(Visited 16 times, 1 visits today)
← Previous Story
Rota Rehberi (1-7 Kasım 2021)
→ Next Story
Qatar Airways Türk Kabin Memuru Alacak
Related Posts
A330’un Burun İniş Takımındaki Çıkıntı Ne İşe Yarıyor?
16 Haziran 2021• Bunları Biliyor Musunuz?, HAVACILIK, Videolar
Dünya genelinde havayollarının en çok tercih ettiği geniş gövde uçak modellerinden biri olan Airbus A330’un yolcu ve kargo...
Read More →
En Büyük Batık Uçak Türkiye’de
24 Haziran 2019• EN'LER - İLK'LER, Havacılık, Videolar
Gemiler, uçaklar, trenler ve daha pek çok farklı aracın batırılmasıyla oluşturulan yapay resifler, başta balıklar olmak üzere...
Read More →
Comments are closed.
EN YENİ İÇERİKLER
Havacılık Bülteni-170
Havalı Bi’ Kariyer Herkesin Hakkı – İstanbul Aydın Üniversitesi
Pilotlarla İlgili 5 Büyük Yanılgı
Hawaii’deki Cennete Giden Merdiven Neden Kaldırılıyor?
Havacılık Bülteni-169
Uçaklar Kuyruğunu Neden Piste Vuruyor?
Dolar’ın Yükselişi Havayollarını Nasıl Etkileyecek?
TUSAŞ Malezya’da İlk İş Birliğine İmza Attı
TUSAŞ Malezya’da Ofis Açtı
Rota Rehberi (15-21 Kasım 2021)
EN POPÜLER KONULAR
Göz Problemi Olanlar Pilot Olabilir mi?
Uçak Mühendisliği Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey
Uçak Ne Kadar Hızlı Uçabilir?
Pilot Olmak İçin Sağlık Koşulları
Uçaklar Neden Çok Yüksekten Uçuyor?
Uçaktaki Işıkların Görevi Ne?
Şuan Gökyüzünde Kaç Uçak Vardır?
Pilotlar Kaç Yaşına Kadar Çalışabilir?
Uçakların Yakıt Deposu Neden Kanatta?
Uçaklar Benzinli mi Dizel mi?
BoardingInfoFollow
BoardingInfo@boardinginfo·
3h
Geride bıraktığımız haftada, Türkiye ve Dünya havacılığından öne çıkan tüm gelişmeler #BoardingInfo Havacılık Bülteni’nde.
Sektörde neler olup bittiğinden uzak kalmak istemeyenler için...
https://youtu.be/OY09PgeVnF8
Reply on Twitter 1467501408836595713Retweet on Twitter 1467501408836595713Like on Twitter 14675014088365957133Twitter 1467501408836595713
Retweet on TwitterBoardingInfo Retweeted
İGA Istanbul Airport@igairport·
6h
CEO'muz @Ksamsunlu, İngiltere merkezli @SkyNews canlı yayınında @IanKingSky’in konuğu oldu ve Covid-19 pandemisinin havacılık sektöründeki toparlanma sürecine ilişkin görüşlerini paylaştı.
Reply on Twitter 1467451129151860739Retweet on Twitter 14674511291518607395Like on Twitter 146745112915186073918Twitter 1467451129151860739
Retweet on TwitterBoardingInfo Retweeted
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii@TUSAS_TR·
6h
Son 10 yılda en fazla ihracat yapan ilk 3 firma kategorisinde 🥇 sırada yer aldık.
Hava araçları kategorisinde de son 10 yılda en fazla ihracat yapan şirket olarak 2️⃣ ödül birden kazandık. 💪🏻
Bu başarıda emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ederiz. 👏🏻
2
Reply on Twitter 1467457960246980616Retweet on Twitter 146745796024698061642Like on Twitter 14674579602469806161400Twitter 1467457960246980616
BoardingInfo@boardinginfo·
4 Ara
Apronda uçaklar park pozisyonuna nasıl yanaşıyor? Marshalling nedir, nasıl yapılır?
https://boardinginfo.com/havalimaninda-ucak-yanastirma-marshalling-nedir/
Reply on Twitter 1467060077433692162Retweet on Twitter 14670600774336921621Like on Twitter 146706007743369216217Twitter 1467060077433692162
BoardingInfo@boardinginfo·
3 Ara
Güney Afrika Havacılık Otoritesi tarafından yayımlanan bir rapora göre 6 Kasım’da @flyethiopian’a ait Airbus A350, inişte pas geçme kararı alındıktan sonra yapılan manevra sırasında kanadında yapısal hasar oluştu.
Breaking Aviation News & Videos@aviationbrk
South African Aviation Authority reports Ethiopian A350 wing damage occurred during go-around manoeuvre while attempting to land in Johannesburg on November 6. https://breakingavnews.com/2021/12/03/ethiopian-a359-at-johannesburg-on-nov-6th-2021-hard-landing-wing-tip-strike-2/ 4
Reply on Twitter 1466899991604215809Retweet on Twitter 1466899991604215809Like on Twitter 14668999916042158095Twitter 1466899991604215809
Load More...
Facebook
Twitter
Instagram
YouTube
LinkedIn
Boarding Info, Muhammed Yılmaz projesi ve markasıdır. Web sitemizdeki içerikler, kaynak gösterilmeden başka bir yerde yayınlanamaz. © 2021 Boarding Info