Anasayfa/SOSYAL BİLİMLER/Felsefe/Kurgusal Salgınlar Dünyada Hayatta Kalma Hakkında Bize Ne Öğretebilir?
Felsefe
Kurgusal Salgınlar Dünyada Hayatta Kalma Hakkında Bize Ne Öğretebilir?
SİNAN İPEK09/04/2020Güncelleme 13/04/2021
2.403 2 dakikada okuyun
Çok uzun zamandır salgınlar ile ilgili hikâyeleri anlatıyoruz. Örneğin M.Ö. 8. yüzyıldan kalma bir şiirde Babil’in Veba Getiren Tanrısı’ndan söz edilir. Eski Ahit‘te ise Mısır’daki on salgının hikâyesi anlatılır. Günümüzün hit dizisi The Walking Dead ise onuncu sezonuna erişmiş bulunuyor. Eski çağlarda salgınların, günahlarımız için ilahi cezalar olduğunu düşünüyorduk ama fikirlerimiz zamanla değişti. Yine de çağdaş hikayeler bile sosyo-politik gerçeklerden kaynaklanma eğilimindedir. Geçtiğimiz yıl yayınlanan Chuck Wending‘in Wanderers adlı romanı bilimkurguyu salgınla birleştirdi. Salgın sırasında yapay zekânın ve ırkçılığın yükselişine odaklanan bir tekno-gerilimdi aynı zamanda. Yazar bütün nüfusa yayılan hastalık hikayelerinin cazibesini şöyle özetliyor:
“Bu konularla ilgili bir kitap yazmak, şeytan çağırmaya benziyor. Bildiğiniz gibi şeytan, bir çemberin içine çağrılır. Onunla böyle savaşırsın.”
Ancak kurgusal bir eser hastalıkla nasıl savaşabilir ki? Yazar ve film yapımcısı Jeff Barnaby, “Gerçek dünyayı anlamamıza yardımcı olarak,” diyor. Barnaby, bugünün kitaplarının, TV dizilerinin ve pandemileri anlatan filmlerin, insanların tehlikeli hâle gelmiş ekosistemler, sınırlar ve engeller içinde nasıl yaşayıp hareket edebileceğini keşfetmeye yaradığını söylüyor. “Küreselleşme sonrasıyla ilgili sorunlar yaşıyoruz,” diye ekliyor Barnaby. “Bence insanlar şunu fark etmeye başladı: Siz çevreye nasıl davranırsanız, o da size öyle davranır.”
Barnaby’nin yeni filmi Blood Quantum, insanı zombiye dönüştüren ve hızla yayılan bir virüs hakkında. Ancak Kızılderili kanı taşıyanların bağışıklığı var. Kanada’daki Mi’kmaq kabilesinden olan Barnaby, yerli halkın kuşaklar boyunca salgın hastalık hikâyeleri anlattığını söylüyor. “İlk temastan bu yana hastalıklarla uğraştıkları için bu konudaki farkındalıkları çok yüksek,” diyor. Barnaby, salgın hikâyelerinin hep bir günah keçisi peşinde olduğunu ve kültürel endişeleri yaygınlaştırdığını düşünüyor.
Asyalılara karşı ayrımcılık ve ırkçılık, koronavirüsün yayılmasından bu yana yoğunlaştı. Netflix‘te, Containment adında bir dizide, Orta Doğu halklarıyla ilgili klişeler gündeme getiriliyor. Atlanta’daki sıfırıncı hasta olan Suriyeli bir mülteci, vücudunu bir silah, bir hastalık vektörü olarak kullanan bir terörist olarak yansıtılıyor ekrana. Florida Eyalet Üniversitesi’nden İngiliz Dili profesörü Maxine Montgomery, siyahi yazarların eserlerinde salgınların sömürgecilik metaforu olarak kullanıldığını söylüyor.
Octavia Butler ve Toni Morrison gibi siyahi kadın yazarların kıyamet ve kıyamet-sonrası edebiyatı üzerine yazdığı bir kitapta Montgomery, salgınların bedelini ödeyenlerin çoğunlukla savunmasız nüfus olduğunu belirterek, bu insanların çektikleri orantısız acılara atıfta bulunuyor. Montgomery, “Çiçek hastalığı ve diğer virüsler kölelik ve sömürgecilikle bağlantılı,” diyor. “Köleliğin tam olarak tanımadığımız veya kabul etmediğimiz birçok sonuçları arasında hastalık ve salgınları da saymalıyız.”. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre Contagion dâhil birçok ana akım salgın filminde eksik olan şey, bir salgın durumunda kimin tedavi edileceği ve kurumsal güvenlik sisteminden kimin dışlanacağı konusuna çok katı gözlerle bakılması.
Montgomery’ye göre kurgusal yapıtlarda çözüm Hastalık Kontrol Merkezi’ndeki bilim insanlarından veya araştırma hastanelerinden gelmez çoğunlukla. Ancak halk geleneklerine dayalı bir kamu politikasının benimsenmesi olası değildir. Montgomery bu hikâyelerin sorduğu soruların önemli olduğunu öne sürüyor: “Hastalıktan etkilenen insanları nasıl görüyoruz. Onlarla empati kurabiliyor muyuz?”Yazar Chuck Wendig, Wanderers romanında aynı şeyi yapmayı umduğunu söylüyor. “Kaderci veya yıkıcı bir kitap yazmak istemedim. Salgınlarla ilgili anlattığımız hikâyelerde karanlık ve ölüm var, ancak bu hikâyeler aslında bununla ilgili değil, nasıl hayatta kaldığımızla ilgili.”
Dünya Tarihini Değiştiren Salgın Hastalıklar
İzlemenizi Önerdiğimiz 14 Bilim ve Mühendislik Temalı Film
COVID-19 Sonrası Olası Başka Salgın Hastalıklara Hazır mıyız?
Kaynak: What Fictional Pandemics Can Teach Us About Real-World Survival, https://www.npr.org/
İlgili Makaleler
Okyanuslar Ölüyor Biz İse Sadece Seyrediyoruz!
15/04/2020	
Bazı Böcekler Neden Işığın Etrafında Dönerler?
14/04/2018	
Neden Algoritmalar Bilincin Yerini Alamaz?
05/07/2018	
Basit ve Etkili Bir Karekök Alma Yöntemi
28/11/2020	
Matematiksel
Etiketler
salgın hastalıklar
SİNAN İPEK09/04/2020Güncelleme 13/04/2021
2.403 2 dakikada okuyun
Paylaşmak İsterseniz
Facebook Twitter LinkedIn Messenger Messenger WhatsApp E-Posta ile paylaş Yazdır
SİNAN İPEK
Yazar, çizer, düşünür, öğrenir ve öğretmeye çalışır. Temel ilgi alanı Bilimkurgu yazarlığıdır. Bunun dışında Matematik, bilim, teknoloji, Astronomi, Fizik, Suluboya Resim, sanat, Edebiyat gibi konulara ilgisi vardır. Ara sıra sentezlediklerini yazı halinde evrene yollar. ODTÜ Matematik Bölümü mezunudur ve aşağıdaki başarılarıyla gurur duyar:TBD Bilimkurgu Öykü yarışmasında iki kez birincilik, 2. Engelliler Öykü yarışmasında birincilik, Ya Sonra Öykü Yarışması'nda finalist, Mimarlık Öyküleri Yarışması'nda finalist, 44. Antalya Altın Portakal Belgesel Film Yarışmasında finalist. Ithaki yayınları Pangea serisinin 5. üyesi "Beyin Kırıcı" adlı bir romanı var. https://www.ilknokta.com/sinan-ipek/beyin-kirici.htm	
İçeriğimiz Hakkında Bir Yorum Bırakabilirsiniz.
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Δ
İlgili Makaleler
Efesli Herakleitos ve Evrensel Bir İlke Olarak Değişim
16/02/2017
Bilim Nedir? Bilimi Herkes Anlayabilir mi?
26/06/2017
Epiktetos Ve Kontrolü Elden Bırakmama Sanatı
11/11/2021
Jean-Paul Sartre 1964’te Nobel Ödülünü Neden Kabul Etmemişti?
22/06/2021
İnsan Merkezci Yaklaşım: Türcülük Sorunu
20/04/2020
Kitaplarda Okuduklarımızı Unutuyorsak Hâlâ Neden Okumalıyız?
23/05/2019
Biz Kimiz?
Matematiksel, tamamen gönüllü bir ekip tarafından 2015 yılından beri yürütülen bir bilim platformudur. Hedefimiz matematiğin ülkemizde bir popüler bilim olarak yaygınlaşmasını sağlamaktır. Sizin desteğiniz ile büyüyoruz. Elele daha güzel yarınlara...
Facebook
Twitter
LinkedIn
YouTube
Instagram
RSS
YAZARIMIZ OLMAK İSTER MİSİNİZ?
Ailemize dahil olmak isterseniz, burada yazan koşulları inceledikten sonra bize yayınlanmasını istediğiniz içeriklerinizi gönderebilirsiniz.
Arama:
Kategoriler
DOĞA BİLİMLERİ 334
MATEMATİK 474
SOSYAL BİLİMLER 448
ÖNERİLER 80
BEŞERİ BİLİMLER 341
UYGULAMALI BİLİMLER 150
Son Yazılarımız
Haftanın Bilmecesi #10: Aklından Bir Sayı Tut 05/12/2021
Gen Düzenleme Nedir Ve Yaşam Kodunu Değiştirmek İçin Nasıl Kullanılır? 04/12/2021
Bir Gün Aslında 24 Saat Değildir 29/11/2021
Ley Hatları: Doğaüstü Çizgiler Dünyamızı Sarabilir mi? 29/11/2021
Oxford Üniversitesi Kabul Sorularını Çözebilir misiniz? 29/11/2021
Rorschach Mürekkep Lekesi Testi Nedir? Bu Teste Güvenebilir miyiz? 24/11/2021
Haftanın Bilmecesi #9: Canan’ın Doğum Günü Problemi 22/11/2021
Söğüt Ağacından Modern Kimyaya: Aspirin’in Kısa Tarihi 20/11/2021
Son Yorumlar
Bir Dönemin Çıkmazı İ Sayısı ve Sanal Sayılar için Baha
Astrolojinin Sahte Bilim Olduğunu Bilsek de İnanmaya Devam Ediyoruz için tostçumahmut
Araştırmalara Göre Çalışırken Nasıl Oturmalıyız? Cevap Dik Değil için İsmail Hayat
Uzman Yorumlarıyla Pfizer/BioNTech mRNA COVID-19 Aşısının Faz-3 Verimlilik Değerlendirmesi için İsmail Hayat