Hz. Hasan, hilafeti Hz. Muaviye’ye terk etmeye karar verdi.(1) Hz. Hasan’ın hilafetten feragatinden sonra müslümanların hepsi, ashaptan sağ olanlar da dâhil Muaviye’ye biat ettiler. Böylece vaktiyle asi durumda olan Hz. Muaviye, Müslümanların meşru halifesi oldu. Şam halkı daha önce hakem olayının ardından O’na biat etmişti
Seyda Musa Geçit Hocaefendi
musa_bazid04@hotmail.com
2021-03-08 10:07:21
Şimdi meselenin cevabına geçelim:
Hz. Hasan, hilafeti Hz. Muaviye'ye terk etmeye karar verdi.(1) Hz. Hasan'ın hilafetten feragatinden sonra müslümanların hepsi, ashaptan sağ olanlar da dâhil Muaviye'ye biat ettiler. Böylece vaktiyle asi durumda olan Hz. Muaviye, Müslümanların meşru halifesi oldu. Şam halkı daha önce hakem olayının ardından O'na biat etmişti. Otuz yedinci yılında gerçekleşmiş olan bu biatın ardından hicretin kırk birinci yılında genel biat gerçekleşti. Bu yüzden, bu yıla ümmetin tek halife üzerinde birleşmesi dolayısıyla "Cemaat yılı" denildi.(2)
"Hz. Osman'ın katlinden hemen sonra, fiziki olarak ikiye bölünen İslam dünyası bu sefer tamamıyla halife olarak Muaviye b. Ebi Süfyan'ın idaresi altına girdi."(3)
Görüldüğü gibi Hz. Hasan'ın Hz. Muaviye'ye hilafeti bırakması ve kendisine biat etmesi ile Hz. Muaviye meşru halife olmuştur. Allah Teâlâ "Allah'a itaat ediniz, Resulullah'a itaat ediniz ve sizden olan (Müslüman) ulul emr'e de itaat ediniz" buyuruyor.
İmam Nevevi, Müslim şerhi'nde şöyle diyor: "Halifelere fısk ve zulümlerinden ötürü karşı çıkmak caiz değildir."(4)
Yukarıda kaynaklarıyla zikrettiğimiz şekilde, olaylara tek taraflı bakmamak gerekir. Hakikat böyle iken, hocaefendi Hz. Muaviye'nin, Hz. Ali'ye karşı çıkışını sert bir dille eleştiriyor da, Hz. Muaviye'nin meşru halifeliğine rağmen Hucr b. Adiy'in karşı çıkış çıkışını niçin eleştirmiyor? Olaylara tarafgir yaklaşılırsa, işin içinden çıkılmaz.
Aşere-i Mübeşşere'den olan, Hz. Zübeyr ile Hz. Talha; Hz. Ali'nin (Allah hepsinden razı olsun) hilafeti zamanında, muhalif duruşları sebebiyle ne hazindir ki katledildiler.
Sayın Sırma hoca, Hucr b. Adiy'in (Allah rahmet eylesin), Hz. Muaviye tarafından öldürülmesinden üzülüyor ve bundan dolayı Hz. Muaviye'yi ağır bir töhmet altında bırakıyor. Aynı şekilde, bu büyük sahabelerin katledilmeleri hakkında fikirlerini de merak ediyoruz gerçekten?
Hucr ve arkadaşları aşere-i mübeşşereden değildiler. Ayrıca Hucr'un sahabe olup olmadığı hakkında ihtilaf konusudur. Yanlış anlaşılmasın; Hucr'ün öldürülmesi elbette hiçbir surette tasvip edilemez. Gerçekten müslümanların bu şekilde ağır bir imtihanla karşı karşıya kalması üzücüdür. Allah böylesi bir ihtilaftan müslümanları korusun. Ne var ki başa gelen çekilir de. Önemli olan böylesi kargaşalı ortamda serinkanlılığı muhafaza etmektir.
Sayın Sırma meselelere taraflı yaklaşıyor. Bir tarihçi olarak, kuşbakışı bir yaklaşım bekliyoruz kendilerinden. Özellikle ihtilaflı meseleleri yansız ve tarafsız ortaya koymalı. Bugün Müslümanlar, dünden daha fazla birliğe ve beraberliğe muhtaçtırlar.
Abdullah b. Mübarek'ten "Ömer b. Abdulaziz mi yoksa Muaviye'nin mi daha efdal olduğu" sorulmuş, O da şöyle cevap vermiştir: "Vallahi peygamberin yanında, Muaviye'nin atının burnuna kaçan toz, yüz Ömer b. Abdulaziz'den daha efdaldir!"(5)
Abdullah b. Mübarek gibi büyük bir zat, Hz. Muaviye'yi yemin ederek, Ömer b. Abdulaziz gibi bir zattan üstün tutuyor.
İmam-ı Rabbani diyor ki: "Bilinmesi gereken şeylerden birisi de şudur: Ashab'tan birini inkâr hepsini inkâr manası taşır. Çünkü onlar, beşerin en hayırlısı Resulullah (s.a.v) ile beraber bulunma faziletinde ortaktırlar. Bu beraberlik (sohbet) fazileti ise bütün fazilet ve kemallerin üstündedir.
Bu sebeple, tabiîn'ler neslinin en faziletlisi olan Üveys ül-Karanî, Resûl-i Ekrem'in sohbeti (O'na sahabi oluş) saadetine erenlerin en gerisinde bulunan birinin derecesine erememiştir.
Allah Resulü ile sohbetin yerini –ne olursa olsun– hiçbir şey tutmaz. Çünkü ashabın imanı, Allah Resülü (s.a.v) ile beraber bulunma şerefi ve vahyin inişini müşahede etme sebebiyle şühûdî (müşahedeye dayanan) bir iman olmuştur. Bu mertebe sahabeden başka hiçbir kimse için müyesser olmamıştır."(6)
"Muaviye ashaptandır, İslam'da önceliği olduğu gibi Şam bölgesindeki fetihlerde büyük payı olan mücahitlerdendir. Valilik için yeterli görerek, O'nu Şam'a atayan da Hz. Ömer'dir. Uygulamada da, Muaviye'nin yöneticilik ve siyasal çerçevedeki başarılarına tanık olmaktayız. Rumlara karşı İslam devletini savunmasını, İslam medeniyetinin gelişmesinde büyük emeği vardır. Egemenliği elinde toplayıp halife olduktan sonra da aynı doğrultudaki çabalarını aksatmadan sürdürmüştür. Kendisine karşı çıkanlara kimi zaman güç gösterisinde bulunmuş olmakla beraber, genelde yumuşaklık ve yiğitlik göstererek halkın gönlünü kazanmaya çalışmıştır. Raşit Halifeler döneminde başlamış olan fetihleri sürdürmüş ve hatta Bizans'ın başkenti İstanbul'u kuşatma altına alabilecek kadar geliştirmiştir.
Ehl-i Sünnet, sürüp giden duruma uyum biçiminde bir tutumla da olsa «Cemaat yılı» ndan sonraki hilafetini onaylamış olmaktadır. Hilafetin özgür bir biatla gerçekleşmemiş olması, başlangıç yılları için ayrı doğrultuda görüş belirtmeyi engelleyici sebep olmuştur.
Mürcie ve Mu'tezile'nin de aynı görüşü paylaştığını görürüz. Hatta Mu'tezile'den el-Asam ve el-Futi ilk üç halifeden sonra dördüncü olarak Muaviye'yi sayarlar ve hilafetini tam anlamıyla onaylamış olurlar. Şia ise bütünüyle O'na karşıdır. Onlar yalnızca Hz. Ali ve oğulları (Hz. Hasan ve Hüseyin)'in hilafetini onaylamış olmakla, onlar dışında kalanların tümünü hilafeti zor alım yoluyla ele geçirmiş oldukları görüşündedirler. Onlar için «imam» yanlızca ve yanlızca Hz. Ali ve O'nun zürriyetinden gelenlerdir."(7)
-devam edecek-
Dipnotlar
1-Hüseyin Algül, İslam Tarihi: C.2, Sh. 852.
2-Rayyıs, İslamda Siyasi Düşünce Tarihi: Sh. 242
3-Dr. İrfan Aycan, Saltanata Giden Yolda Muaviye b. Ebi Süfyan: Sh.179
4-Şerhu'l-Müslim: C. 3, Sh. 1431.
5-İbn-i Hacer, el Fetavai Hadisiye: Sh. 305.
6-Hayrettin Karaman, İmam-ı Rabbani ve İslam Tasavvufu: Sh. 164.
7-Rayyıs, İslam'da Siyasi Düşünce Tarihi: Sh. 245,246.
Bu yazıya yorum yazın
Adınız (*) Mail Adresiniz (*) * Düşüncelerinizi aşağıdaki alana yazınız. (*)
Yukarıdaki işlemin sonucu nedir ?
Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.
Bu yazıya gelen yorumlar.
DİĞER YAZILAR
BİTİRİRKEN-2
Akîde-i Tahaviye’de deniliyor ki; “Biz Allah’ın Resulü’nün bütün sahabelerine muhabbet
BİTİRİRKEN
Aziz okuyucu! Bitirmeden, konunun ehemmiyeti gereği, burada birkaç değerlendirmede bulunacağı
BİR BAŞKA ELEŞTİRİ
Bir başka eleştiri: Bazıları Hz. Muaviye’yi kötülemek için: “Şimdiye kadar müslümanla
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Hoca «Sonuç ve değerlendirme» kısmında şöyle diyor: “Emevi devletini hatasıyla sevabıyla
İMAM RABBANÎ’NİN BU KONUDAKİ GÖRÜŞÜ-2
İmam Rabbani hazretleri; “Ehli Sünnet Ve Karşıdakiler” başlıklı mektubunda şunları yaz�
İMAM RABBANÎ’NİN BU KONUDAKİ GÖRÜŞÜ
İmam Rabbani hazretleri; “Ehli Sünnet Ve Karşıdakiler” başlıklı mektubunda şunları yaz�
SAHABELERİN HEPSİ ADİLDİR
Hafız İbni Hacer el-Askalani: “Ehl-i Sünnet, bütün sahabenin adil olduğunda ittifak etmişti
İMAM-I ŞAFİÎ’YE İSNAD EDILEN BIR RİVAYET?
Sayın Sırma şöyle diyor: “Muhtemeldir ki, bu tutumlarından dolayı İmam-ı Şafiî, dört sa
HZ. MUAVİYE’YE YÖNELTİLEN DİĞER BİR ELEŞTİRİ
Sayın Sırma hoca “Şu rivayet ne kadar manidardır” diyerek şunu naklediyor: Bir gün Şa’�
İHSAN SÜREYYA SIRMA’NIN DÖRDÜNCÜ ELEŞTİRİSİ
Sayın Sırma hoca, dördüncü eleştirisinde şunları da yazıyor: “Çok değerli alim ve müç
HZ. MUAVİYE’NİN OĞLUNU VELİAHD TAYİNİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Şimdi biraz da, akaid, kelam ve fıkıh açısından imamet ve veliahdliğe değinerek, Hz. Muaviye
YEZİD'İN VELİAHTLIĞI MESELESİ
İHSAN SÜREYYA HOCANIN ÜÇÜNCÜ İTİRAZI
MESELENİN CEVABI
HUCR VE ARKADAŞLARININ ÖLDÜRÜLMESİ HADİSESİ
ULEMANIN BU İTİRAZLARA CEVAPLARI
HZ. MUAVİYE’YE YAPILAN İTİRAZ VE ELEŞTİRİLER
HZ. MUAVİYE SULTAN MI, HALİFE Mİ?
HZ. MUAVİYE’NİN VAHİY KÂTİPLİĞİNE DAİR
TARİHÇİLERİN HER RİVAYETİ DOĞRU MU?
HZ. MUAVİYE’NİN HZ. ALİ’YE KARŞI ÇIKMASI
HİND HAKKINDA GEREKSİZ İFADELER
TARİHİMİZİ GÜNÜMÜZE NASIL TAŞIYABİLİRİZ?
GİRİŞ
TAKRİZ
ÖNSÖZ
Hala mı Allah'a tövbe etmezler ve O'ndan bağışlanma istemezler? Allah, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.