En Popüler Anahtar Kelimeler kuantum evrim sinirbilim uzay kütleçekim sicim teorisi büyük patlama şempanze makro Telomer
Biyoloji
Genetik Hayvanlar Bitkiler Mantarlar Mikroskobik Yaşam Medikal
Evrim
İnsan Evrimi Canlıların Evrimi Evrimsel Psikoloji Paleontoloji
Doğa Bilimleri
Fizik Kimya Yerbilim Çevrebilim
Diğer Bilimler
Sinirbilim Psikoloji Arkeoloji Eğitim Dilbilim Teknoloji
Uzay Bilimleri
Gökbilim Evrenbilim Uzay Keşifleri Uzay Teknolojisi
Keşfet
Bilimin Doğası Yazı Dizileri Soru-Cevap İnfografik Liste Podcast
Patreon ile Bağış Yap
Hepsi
Sadece Başlıklarda Ara
Sadece Yazı İçinde Ara
Arama yapmak istediğiniz kelimeyi giriniz.
En Popüler Anahtar Kelimeler kuantum evrim sinirbilim uzay kütleçekim sicim teorisi büyük patlama şempanze makro Telomer
Üye Girişi
Üye Ol
E-Posta Adresiniz:
Şifreniz:
Twitter ile Giriş Yap
Facebook ile Giriş Yap
İsim:
Soyisim:
E-Posta Adresiniz:
Şifreniz:
Twitter ile Üye Ol
Facebook ile Üye Ol
E-Posta Adresiniz:
Twitter ile Giriş Yap
Facebook ile Giriş Yap
Uzay Keşifleri 30 Eylül 2017
Ay ve Mars Kolonileri Lav Kanallarına Yerleşebilir
Riga'da gerçekleşen 2017 Avrupa Gezegen Bilimleri Kongresi'nde, volkanik etkinlik dolayısıyla ortaya çıkan lav kanallarının, Mars'ta caddeler barındırabilecek kadar, Ay'da ise ş...
Beğen Kaydet
0
ESA
Sevkan Uzel
Yıldız Teknik Üniversitesi - Çevirmen/Editör
Takip Et
ESA
Sevkan Uzel
Yıldız Teknik Üniversitesi - Çevirmen/Editör
Bütün Yazılarını Gör Takip Et
Riga'da gerçekleşen 2017 Avrupa Gezegen Bilimleri Kongresi'nde, volkanik etkinlik dolayısıyla ortaya çıkan lav kanallarının, Mars'ta caddeler barındırabilecek kadar, Ay'da ise şehir bile kurulabilecek kadar büyük olan korunaklı yaşam alanları sağlayabileceği ileri sürüldü. Bir diğer çalışma ise yeni nesil Ay yörünge uydularının, Ay yüzeyinin altındaki bu tür yapıları radarla nasıl saptayabileceğini gösteriyor.
Lav kanalları iki yolla oluşabiliyor: Aşırı katmanlaşmış kanallar, viskozitesi düşük lavın yüzeye çok yakın akması ve ilerleyen lav akıntısının üstünde çatı oluşturacak şekilde kalınlaşan sert bir katman üretmesiyle oluşuyor. Püskürme bittiğinde, oluk boşalarak, yüzeyin birkaç metre altında kalmış bir tünel ardında bırakıyor. "Şişmiş" kanallar ise kaya katmanları arasındaki çatlaklara ya da önceki akışlardan kalma oyukların arasına lav akmasıyla oluşan derin ve karmaşık yapılar oluyor. Lav genişliyor ve kendine yüzeye çıkış yolu açarken, ardında birbirlerine bağlı galerilerin olduğu devasa bir ağ bırakıyor.
Yeryüzündeki pek çok volkanik arazide lav kanalları bulunuyor; Lanzarote, Hawaii, İzlanda, Avustralya'daki Kuzey Queensland, Sicilya ve Galapagos adaları gibi. Yeraltı kanalları ağı 65 km'ye kadar ulaşabiliyor. Şimdiye dek yapılan uzay keşif uçuşlarında, Ay ve Mars'ta da lav kanallarının olduğuna ilişkin kanıt olarak yorumlanan birtakım gözlemler yapıldı. Son olarak NASA'nın GRAIL uçuşu, Ay'ın kütleçekimi hakkında ayrıntılı veriler elde etti. Bu veriler, Ay'ın erken dönemlerindeki volkanik püskürmelerde oluşan bazalt düzlükler olan Ay denizlerinin (İng. lunar maria) altında, lava kanalları ile ilişkilendirilebilecek devasa yüzeyaltı boşlukları olduğuna işaret ediyordu.
ESA astronotları, PANGEA 2016 kursunda, Lanzarote'deki lav kanallarında görülüyor (Telif: ESA/S. Sechi)
İtalya'nın Padova ve Bologna Üniversiteleri'nden araştırmacılar, uzay araçlarından alınan verileri kullanarak, Dünya, Ay ve Mars'taki lav kanalı adayları için yüksek çözünürlüklü Dijital Arazi Modelleri'ne dayanan ilk sistematik karşılaştırmayı gerçekleştirdi. Ekipten Dr Riccardo Pozzobon, karşılaştırma sonucunda, lav kanallarının büyüklüğü konusunda yerçekiminin etkisinin büyük olduğunun anlaşıldığını belirtiyor. Dünya'da bu kanallar 30 metre genişliğinde olabiliyor. Mars'ın daha düşük kütleçekim ortamında ise 250 metre genişlikte lav kanallarının olabileceğine ilişkin işaretler var. Ay'da ise genişlikleri 1 kilometreyi, uzunlukları ise yüzlerce kilometreyi bulabilir.
PANGEA eğitiminde olan bir ESA astronotu, HaloSpec İzgeölçeri ile Lanzarote lav kanallarındaki kayaların mineral bileşimine bakıyor. (Telif: ESA/L. Ricci)
"Bu sonuçlar, hem Ay'ın yerleşilebilirliği ve insanlarca araştırılması açısından, hem de Mars'ta dünyadışı yaşam arayışı bakımından büyük önem taşıyor. Lav kanalları, kozmik ışınımdan ve mikro-meteorit akışından korunan ortamlar olduklarından, ileride yapılacak insanlı uçuşlar için güvenilir yaşam alanları sağlayabilir. Ayrıca potansiyel olarak, insan kolonilerinin kurulması için de yeterli büyüklükte olabilirler. Riga'nın tarihi şehir merkezinin büyük bölümü, Ay'daki tek bir lav kanalına sığabilirdi," diyor Pozzobon.
Pozzobon ve ekibinin çalışması, şu anda Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) astronot eğitim programında kullanılıyor. PANGEA adı verilen bir gezegensel yerbilim eğitimi kursu veren ekip, ESA'nın astronot ve mühendislerini eğitiyor. Astronot adayları, ileride yapmak durumunda kalabilecekleri Ay ve Mars yerbilim araştırmalarına hazırlık olarak, PANGEA projesi dahilinde Kanarya Adaları'ndaki lav kanallarında arazi gezisine götürülüyorlar. PANGEA ayrıca Lanzarote'de bulunan 8 km'lik Corona lav kanalının özelliklerini belirlemek için lazer teknolojisindan yararlanma çalışmalarına odaklanmış durumda.
Ancak lav kanallarının Dijital Arazi Modelleri ile çözümlenmesi için çökme ya da meteorit delmesi gibi bir yolla, gizli tünelin varlığının ortaya çıkması gerekiyor. Alışılmış uzaktan algılama ekipmanları, lav kanallarını algılayıp karakterize edemiyor; çünkü yüzeyin altından ölçüm alamıyorlar. Neyse ki kongrede sunulan bir başka çalışmada, Trento Üniversitesi'nden Leonardo Carrer ve meslektaşları, Ay'daki lav kanallarının yörüngeden saptanması için özellikle tasarlanmış bir radar sisteminden söz etti. Radar, düşük frekanslı elektromanyetik dalga kullanarak Ay yüzeyinin altını yokluyor ve yansıyan sinyalleri ölçüyor. Bu radar cihazı, fiziksel bileşimi, mağaraların büyüklüğünü, şeklini ve konumlarını net olarak belirleyebiliyor.
Kaynaklar:
EuroPlanet, "Lava tubes: the hidden sites for future human habitats on the Moon and Mars"
<https://www.europlanet-eu.org/lava-tubes-the-hidden-sites-for-future-human-habitats-on-the-moon-and-mars/>
Phys.org, "Lava tubes as hidden sites for future human habitats on the Moon and Mars"
< https://phys.org/news/2017-09-lava-tubes-hidden-sites-future.html >
Bu içerik BilimFili.com yazarı tarafından oluşturulmuştur. BilimFili.com`un belirtmiş olduğu "Kullanım İzinleri"ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.
Kaynak ve İleri Okuma
Etiket
Ay Mars uydular uzayda dünyalı yaşamı gezegensel yerbilim
Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
Destek Ol
Yorum Yap (0)
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Gökbilim
28 Ekim 2018
Mars’ın Tuzlu Sularında, Canlılığa Yetecek Düzeyde Oksijen Olabilir
Gökbilim
05 Nisan 2018
Dünya Dışı Yaşam Aranacak Ötegezegen Yelpazesi Genişliyor
Uzay
29 Temmuz 2017
Ay’ın Kabuğunun Altında Sandığımızdan Daha Fazla Su Olabilir
Uzay
08 Ekim 2016
Satürn'ün Uydusu "Dione" Yüzeyaltı Okyanusuna Sahip
Yerbilim
23 Haziran 2015
Yeni Fotoğraflarla Ceres'in Etkileyici Jeolojisi
Uzay Keşifleri
19 Ekim 2017
Ay'da İnsan Yerleşimine Uygun Bir Lav Kanalı Belirlendi
Gökbilim
02 Eylül 2016
Cüce Gezegen Ceres'te Buz Volkanı Keşfedildi
Gökbilim
22 Aralık 2018
Venüs'teki Depremleri Tespit Edecek Balonlar
Gökbilim
06 Nisan 2015
Ay'da Çok Büyük Lav Kanalları Bulunabilir
Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak istersen Patreon üzerinden aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsin.
Destek Ol
En Çok Okunan
1
Psikoloji
Pedofili Nedir? Pedofil Beyni Nasıldır? Pedofili Tedavi Edilebilir mi?
Yazar: Gürkan Akçay
2
Evrim
Çıplak Gerçek: İnsanların Neden Kürkü Yoktur?
Yazar: Editör
3
Bilimin Doğası
Bilimsel Temeli Olmayan Bir Etiket: Irk
Yazar: Gürkan Akçay
4
Biyoloji
Evrimsel Süreçte Devrim Yaratan Ortaklıklar: Endosimbiyotik İlişkiler
Yazar: Sevkan Uzel
5
Biyoloji
Omurgalılara Genel Bir Bakış
Yazar: Editör
Bu Ay Öne Çıkanlar
1
Katalin Kariko: mRNA Aşısının Arkasındaki Bilim İnsanı
Zeynep Senis Çevirmen/Yazar
2
İnsanlık Uygarlığı Neden Bu Kadar Geç Keşfetti?
Gürkan Akçay Boğaziçi Üniversitesi - Yazar / Editör
3
Erkekler Ne Zaman Karın Kaslarına Takıntılı Olmaya Başladı?
Zeynep Senis Çevirmen/Yazar
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile haberdar olmak istiyorum.
Abone Ol
Arşiv
Yıl Seçiniz 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Ay Seçiniz Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık