YMM Zekeriya Aslan Anonim �irketlerin Hisse Senedi Sat��lar�nda Hangi Hallerde Vergi Do�maz? (06.12.2021)
Ana Sayfa
Bize Ula��n
B�lten Aboneli�i (�cretsiz)
E�itimlerimiz
Kitaplar�m�z
Web Tasar�m
Amortisman Oranlar�
Agi 2021
Asgari �cret 2022
Avans Kar Pay� Da��t�m�
Ba��ms�z Denetim
Ba�-Kur Rehberi
Bas�ndan Yaz�lar
Beyannamelerini �mzalatmak Zorunda Olanlar / Olmayanlar
Beyanname �rnek Formlar
Beyanname Rehberi
Bordro Parametreleri
Cenaze �dene�i
Damga Vergisi Oranlar�
Defter Tutma Ve S�n�f De�i�tirme Hadleri
Demirba� ve Amortisman S�n�r�
Dilek�ematik
D�� Ticaret Mevzuat�
Do�um Yard�m�
D�nem Sonu ��lemleri
E-Beyanname
E-Devlet Sitesi
E�itim K��esi
E-Kitaplar
Emzirme �dene�i
E-Vergi Levhas�
Faaliyet Kodu ve Ad� Listesi
Fatura Kesme ve D�zenleme S�n�r�
Fazla Mesai �creti Hesaplama
Form ve Dilek�eler
Ge�ici Vergi
G�ncel Mevzuat
�nternet Vergi Dairesi
�� Kanunu
��kur Mevzuat�
��sizlik Sigortas�
K�dem Tazminat� Tavan�
Kosgeb Mevzuat�
Makaleler
Mali M��avir Olman�n �artlar�
Mali Tatil
Mortgage
Muhasebe �� �lanlar�
Muhasebe Standartlar�
Muhasebe Uygulamalar�
Muhasebe TV
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi
�zel Haber
Pratik Bilgiler
Programlar
SMMM ve YMM Asgari �cret Tarifesi
Soru - Cevap
Sosyal G�venlik Rehberi
SPK Mevzuat�
Stajyerler K��esi
Tek D�zen Hesap Plan�
Vergi Aff�
Vergi Daireleri
Vergi Mevzuat�
Vergi Takvimi
Yazarlar�m�z
Yazarl�k Ba�vuru Formu
Y�ll�k �cretli �zinler
E-b�ltenimize kay�t olun, yeni yaz�lar e-posta adresinize gelsin! �ye olmak i�in t�klay�n.
ED�T�R�N SE�T�KLER�
Asgari �cret 2022
Agi 2021
Bas�ndan Yaz�lar
Bordro Parametreleri
Do�um Yard�m�
Erken Emeklilik (Yeni)
Fazla Mesai �creti Hesaplama
G�ncel Mevzuat
��sizlik Maa�� (Yeni)
��ten ��k�� Kodlar� 2021
K�dem Tazminat� Tavan�
Pratik Bilgiler
Soru-Cevap
Tek D�zen Hesap Plan�
Torba Yasa
Vergi Aff�
Yazarlar�m�z
G�NCEL MEVZUAT
Kurumlar Vergisi Genel Tebli�i (Seri No: 1)�nde De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Tebli� (Seri No: 18) - MuhasebeTR
Kurumlar Vergisi Genel Tebli�i (Seri No: 1)�nde De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Tebli� (Seri No: 18)
25 May�s 2021 SALI
Resmî Gazete
Say� : 31491
TEBL��
Hazine ve Maliye Bakanl��� (Gelir �daresi Ba�kanl���)’ndan:
KURUMLAR VERG�S� GENEL TEBL��� (SER� NO: 1)’NDE DE����KL�K
YAPILMASINA DA�R TEBL�� (SER� NO: 18)
Bu Tebli�de, 11/11/2020 tarihli ve 7256 say�l� Baz� Alacaklar�n Yeniden Yap�land�r�lmas� ile Baz� Kanunlarda De�i�iklik Yap�lmas� Hakk�nda Kanunun 17 nci maddesiyle 193 say�l� Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin üçüncü f�kras�ndan sonra gelmek üzere eklenen dördüncü f�kra ve ayn� Kanunun 35 inci maddesiyle 5520 say�l� Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesinde yap�lan de�i�iklikler ile 4/2/2021 tarihli ve 31385 say�l� Resmî Gazete’de yay�mlanan 3490 say�l� Cumhurba�kan� Karar�n�n eki Karar�n 2 nci maddesiyle yap�lan düzenlemelere ve 15/4/2021 tarihli ve 7316 say�l� Amme Alacaklar�n�n Tahsil Usulü Hakk�nda Kanun ile Baz� Kanunlarda De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Kanunla 5520 say�l� Kurumlar Vergisi Kanununun kurumlar vergisi oran�nda yap�lan de�i�ikliklerin uygulanmas�na ili�kin aç�klamalara yer verilmi� olup 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebli�inin ilgili bölümlerinde a�a��daki de�i�iklikler yap�lm��t�r.
MADDE 1 – 3/4/2007 tarihli ve 26482 say�l� Resmî Gazete’de yay�mlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebli�i (Seri No: 1)’nin “11. Kabul Edilmeyen �ndirimler” ba�l�kl� bölümünün “11.12. Kanunen yasaklanm�� fiiller nedeniyle katlan�lan giderler” alt ba�l�kl� bölümünden sonra gelmek üzere “11.13. Finansman gider k�s�tlamas�” ba�l�kl� alt bölüm eklenmi�tir.
“11.13. Finansman gider k�s�tlamas�
6322 say�l� Kanunun 37 nci maddesiyle 1/1/2013 tarihinden itibaren yürürlü�e girmek üzere 5520 say�l� Kanunun 11 inci maddesinin birinci f�kras�na eklenen (i) bendiyle; kredi kurulu�lar�, finansal kurulu�lar, finansal kiralama, faktoring ve finansman �irketleri d���nda, kullan�lan yabanc� kaynaklar� öz kaynaklar�n� a�an i�letmelerde, a�an k�sma münhas�r olmak üzere, yat�r�m�n maliyetine eklenenler hariç, i�letmede kullan�lan yabanc� kaynaklara ili�kin faiz, komisyon, vade fark�, kâr pay�, kur fark� ve benzeri adlar alt�nda yap�lan gider ve maliyet unsurlar� toplam�n�n %10'unu a�mamak üzere Cumhurba�kan�nca kararla�t�r�lan k�sm� kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak kabul edilmi�tir.
Ayr�ca, bu oran� sektörler itibar�yla farkl�la�t�rmaya Cumhurba�kan�, bendin uygulanmas�na ili�kin usul ve esaslar� belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanl��� yetkili k�l�nm��t�r.
Cumhurba�kan� bu yetkisini 4/2/2021 tarihli ve 31385 say�l� Resmî Gazete’de yay�mlanan 3/2/2021 tarihli ve 3490 say�l� Cumhurba�kan� Karar�yla kullanm�� olup bu Kararda 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan vergilendirme dönemi kazançlar�na uygulanmak üzere söz konusu gider ve maliyet unsurlar�n�n %10’unun kurum kazanc�n�n tespitinde indiriminin kabul edilmeyece�i düzenlenmi�tir.
Dolay�s�yla, yabanc� kaynaklar� öz kaynaklar�n� a�m�� olan kurumlar vergisi mükelleflerinin, a�an k�s�mla s�n�rl� olmak üzere, yabanc� kaynaklara ili�kin faiz, komisyon, vade fark�, kâr pay�, kur fark� ve benzeri adlar alt�nda yap�lan gider ve maliyet unsurlar� toplam�n�n %10’luk k�sm�, kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r.
Ayr�ca, öz kaynak tutar�n� a�an yabanc� kaynaklara ili�kin olarak faiz, komisyon, vade fark�, kâr pay�, kur fark� ve benzeri adlar alt�nda yap�lan gider ve maliyet unsurlar�ndan, yat�r�m�n maliyetine eklenmi� olan yabanc� kaynaklardan do�an gider ve maliyet unsurlar� ise %10’luk bu k�s�tlamaya tabi tutulmayacakt�r.
Söz konusu gider k�s�tlamas� uygulamas�nda;
-Kredi kurulu�u: 5411 say�l� Kanun kapsam�nda tan�mlanan mevduat ve kat�l�m bankalar�n�,
-Finansal kurulu�: 5411 say�l� Kanunda kredi kurulu�lar� d���nda kalan ve sigortac�l�k, bireysel emeklilik veya sermaye piyasas� faaliyetlerinde bulunmak veya bu Kanunda yer alan faaliyet konular�ndan en az birini yürütmek üzere kurulan kurulu�lar ile kalk�nma ve yat�r�m bankalar� ve finansal holding �irketlerini,
-Finansal kiralama, faktoring ve finansman �irketleri: 6361 say�l� Kanunun ilgili maddelerinde yer alan sözle�melere uygun olarak faaliyette bulunan �irketleri,
-Finansman giderleri: Yabanc� kayna��n kullan�m süresine ba�l� olarak do�an her türlü faiz, komisyon, vade fark�, kâr pay�, kur fark�, faktoring kurulu�lar�na verilen iskonto bedelleri ve benzeri adlar alt�nda yap�lm�� olan gider ve maliyet unsurlar�n�,
-Yabanc� kaynaklar: Bilançonun k�sa vadeli yabanc� kaynaklar ve uzun vadeli yabanc� kaynaklar toplam�n�,
-Yat�r�m: �lgili duran varl�k kullan�lmaya haz�r hale gelinceye kadar yat�r�m projelerine ili�kin olarak “yap�lmakta olan yat�r�mlar” hesab�nda izlenen tutarlar da dahil olmak üzere her türlü (te�vik belgeli veya belgesiz) amortismana tabi iktisadi k�ymetleri,
ifade etmektedir.
11.13.1. Kapsama giren mükellefler
Kanunun 11 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (i) bendinde düzenlenen finansman gider k�s�tlamas�, yabanc� kaynaklar� öz kaynaklar�n� a�an kurumlar vergisi mükellefleri hakk�nda uygulanacakt�r.
Ayr�ca, finansman gider k�s�tlamas� uygulamas�nda, yabanc� kaynak ve öz kaynak mukayesesi gerekmekte oldu�undan bu düzenleme bilanço esas�na tabi mükellefler için geçerli olup i�letme hesab� esas�na tabi mükellefler bu kapsamda de�erlendirilmeyecektir.
-4632 say�l� Kanun kapsam�nda faaliyette bulunan emeklilik �irketleri,
-5411 say�l� Kanun kapsam�nda faaliyette bulunan Türkiye’de kurulu mevduat bankalar�, kat�l�m bankalar�, kalk�nma ve yat�r�m bankalar�, yurt d���nda kurulu bu nitelikteki kurulu�lar�n Türkiye'deki �ubeleri ve finansal holding �irketleri,
-5684 say�l� Kanun kapsam�nda faaliyette bulunan sigorta ve reasürans �irketleri,
-6361 say�l� Kanunun ilgili maddelerinde yer alan sözle�melere uygun olarak faaliyette bulunan finansal kiralama, faktoring, finansman �irketleri ve tasarruf finansman �irketleri ile,
-6362 say�l� Kanun kapsam�nda sermaye piyasas� faaliyetlerinde bulunan kurumlar,
finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutulmayacaklard�r.
11.13.2. Finansman gider k�s�tlamas�n�n uygulanaca�� dönem
Gider k�s�tlamas� kapsam�nda olup bilanço esas�na göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, her bir geçici vergilendirme döneminin son günü itibar�yla finansman gider k�s�tlamas� öncesi Vergi Usul Kanununa göre ç�karacaklar� bilanço esas al�nmak suretiyle öz kaynak ve yabanc� kaynak mukayesesi yaparak finansman gider k�s�tlamas�na tabi olup olmayacaklar�n� tespit edeceklerdir.
Y�ll�k dönemde; hesap dönemi olarak takvim y�l�n� kullanan mükelleflerde 31 Aral�k tarihli bilanço, özel hesap dönemini kullanan mükelleflerde ise hesap döneminin son günü itibar�yla ç�kar�lacak bilanço esas al�nacakt�r.
Dolay�s�yla, finansman gider k�s�tlamas� ilk defa 2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme dönemi itibar�yla dikkate al�nacakt�r.
11.13.3. 1/1/2013 tarihinden önce yap�lan borçlanmalara ili�kin finansman giderlerinin durumu
Kurumlar Vergisi Kanununun “Kabul edilmeyen indirimler” ba�l�kl� 11 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (i) bendinde yer alan finansman gider k�s�tlamas�na ili�kin düzenleme 1/1/2013 tarihinden itibaren yürürlü�e girmi� olup bu tarihten itibaren (bu tarih dahil) sa�lanan finansman hizmetleri veya akdedilen kredi sözle�meleri nedeniyle olu�an finansman giderleri, 3/2/2021 tarihli ve 3490 say�l� Cumhurba�kan� Karar�yla 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan vergilendirme dönemlerine uygulanmak üzere yürürlü�e giren finansman gider k�s�tlamas�n�n hesab�nda dikkate al�nacakt�r.
Bu nedenle, dönem sonu itibar�yla kullan�lan yabanc� kaynaklar� öz kaynaklar�n� a�an i�letmelerde, 1/1/2013 tarihinden itibaren sa�lanan yabanc� kaynaklara ili�kin olarak mahiyet ve tutar itibar�yla 1/1/2021 tarihinden itibaren kesinle�en gider ve maliyet unsurlar� gider k�s�tlamas�na tabi tutulacakt�r.
Öte yandan, 1/1/2021 tarihinden önce mahiyet ve tutar itibar�yla kesinle�erek tahakkuk ve dönemsellik ilkeleri gere�i 2020 ve önceki y�llarda kurum kazanc�n�n tespitinde dikkate al�nm�� olan finansman giderlerinin finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutulmas� söz konusu olmayacakt�r.
11.13.4. Gider k�s�tlamas� kapsam�na giren yabanc� kaynaklara ili�kin gider ve maliyet unsurlar�
Gider ve maliyet unsurlar�ndan yat�r�m�n maliyetine eklenenler gider k�s�tlamas� kapsam� d���ndad�rlar. Finansman gider k�s�tlamas� kapsam�nda yat�r�m olarak kabul edilen k�ymetlerin maliyet bedelinin hangi unsurlardan olu�tu�u Vergi Usul Kanununun 262 nci maddesinde belirlenmi�tir. Bu madde ve bu maddeye ili�kin Vergi Usul Kanunu Genel Tebli�lerinde yap�lan aç�klamalar çerçevesinde, zorunlu olarak ya da mükellefin ihtiyar�nda maliyete eklenen yabanc� kaynaklara ait gider ve maliyetler gider k�s�tlamas�na konu olmayacakt�r.
Bir gider veya maliyet unsurunun gider k�s�tlamas�na konu edilmesi için bunlar�n yabanc� kaynak kullan�m�na ve bu kayna��n kullan�m süresine ba�l� olarak do�mu� olmas� gerekmektedir. Teminat mektubu komisyonlar�, tahvil ihrac� ile ilgili olarak yap�lan bask� ve benzeri giderler ile ipotek masraflar� gibi herhangi bir yabanc� kaynak kullan�m�na ba�l� olmaks�z�n yap�lan giderlerin gider k�s�tlamas�na konu edilmesi söz konusu de�ildir. Ayn� �ekilde bir finansman gideri olmay�p finansman geliri azalmas� niteli�inde olan erken ödeme iskontolar� veya pe�in ödeme iskontolar� da finansman gider k�s�tlamas� kapsam� d���ndad�r.
Sat�� bedelinin belirli bir vade sonunda ödenmesine ili�kin olarak, mükelleflerin Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen bilançolar�nda izlenen “sat�c�lar” vb. hesaplar için finansman gideri hesaplanmamas� halinde bu i�lemler için ayr�ca ayr��t�rma yap�larak sat�� bedelinin belirli bir k�sm� gider k�s�tlamas�na tabi tutulmayacakt�r. Di�er yandan söz konusu hesaplarda yer alan tutarlar�n Vergi Usul Kanununun 280 inci maddesi kapsam�nda de�erlemesinden kaynaklanabilecek kur fark� giderleri ise gider k�s�tlamas� kapsam�nda de�erlendirilecektir.
Kredi sözle�melerine ili�kin olarak ödenen damga vergisi veya banka havale ücretlerine ili�kin ödenen banka ve sigorta muameleleri vergisi gibi bir yabanc� kayna��n kullan�m süresine ba�l� olarak do�mayan gider ve maliyet unsurlar� finansman gider k�s�tlamas� uygulamas�na tabi olmayacakt�r. Bu giderlerden kredi faizleri üzerinden hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisi gibi bir yabanc� kayna��n i�letmede kullan�m süresine ba�l� olarak do�anlar�n ise finansman gider k�s�tlamas� uygulamas�na konu edilece�i aç�kt�r.
Ayr�ca, i�letmelerce banka vb. kurumlardan temin edilen kredilerin, bu i�letmelerin üzerinde herhangi bir finansman yükü kalmaks�z�n grup �irketlerine aktar�lmas� halinde, bu kredilere ili�kin finansman giderinin, krediyi devralan ve fiilen kullanan �irket bünyesinde gider k�s�tlamas�na tabi tutulmas� gerekmektedir.
Öte yandan, imalatç� veya tedarikçi �irketlerle imzalanan arac�l� ihracat sözle�mesine dayanarak d�� ticaret sermaye �irketleri ve sektörel d�� ticaret �irketleri üzerinden ayn� de�erle al�n�p ayn� de�erle ihracat� gerçekle�tirilen, mal�n üretimi veya tedarikine ili�kin tüm yükümlülüklerden do�rudan ve münhas�ran imalatç� veya tedarikçi �irketlerin sorumlu olmas� ve ihracattan do�an finansman yükünün arac�l� ihracat sözle�mesinin taraf� olan imalatç� veya tedarikçi �irketlere aktar�lmas� kayd�yla, bu i�lemler nedeniyle d�� ticaret sermaye �irketleri veya sektörel d�� ticaret �irketleri nezdinde finansman gider k�s�tlamas� uygulanmayacakt�r.
Ancak, d�� ticaret sermaye �irketleri ve sektörel d�� ticaret �irketlerinin kendi nam ve hesab�na yurt içinden sat�n ald�klar� mallar�n sat���ndan do�an finansman giderleri finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutulacakt�r.
Örnek 1: Öz kaynaklar� toplam� 800.000 TL olan (A) A.�.’nin ayn� dönemde yabanc� kaynaklar� toplam� 1.000.000 TL’dir. Bu döneme ili�kin toplam finansman gideri ise 100.000 TL’dir.
Dönem sonu itibar�yla (A) A.�.’nin yabanc� kaynak tutar� öz kaynak tutar�n� a�t��� için a�an k�sma münhas�r olmak üzere yabanc� kaynaklara ili�kin finansman giderinin %10’luk k�sm�, kurum kazanc�n�n tespitinde gider olarak kabul edilmeyecektir.
Finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�:
A�an k�s�m¹ : Yabanc� kaynak toplam� – Öz kaynak toplam�
: 1.000.000 TL – 800.000 TL = 200.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 100.000 TL x (200.000 TL / 1.000.000 TL)
: 100.000 TL x %20
: 20.000 TL
Yabanc� kayna��n öz kaynak tutar�n� a�an k�sm�na isabet eden finansman giderinin %10’luk k�sm� olan (20.000 TL x %10=) 2.000 TL kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r.
Örnek 2: Öz kaynaklar� toplam� 2.000.000 TL olan (B) A.�.’nin ayn� dönemde yabanc� kaynaklar� toplam� 2.500.000 TL’dir. �irketin bu döneme ili�kin toplam finansman gideri ise 200.000 TL’dir.
(B) A.�. devam eden yat�r�m� dolay�s�yla ayn� dönemde kullanm�� oldu�u krediden kaynaklanan 60.000 TL’lik finansman giderini yat�r�m�n maliyetine eklemi�tir.
(B) A.�.’nin bu dönemde yabanc� kaynak tutar� öz kaynak tutar�n� a�t��� için a�an k�sma münhas�r olmak üzere yabanc� kaynaklara ili�kin finansman giderinin %10’luk k�sm� kurum kazanc�n�n tespitinde gider olarak kabul edilmeyecektir. Di�er taraftan, finansman giderinin yat�r�m�n maliyetine eklenmi� olan k�sm� %10’luk bu s�n�rlamaya tabi tutulmayacakt�r.
Bu döneme ili�kin toplam 200.000 TL’lik finansman giderinin 60.000 TL’lik k�sm� yat�r�m�n maliyetine eklenmi� oldu�undan finansman gider k�s�tlamas�n�n hesab�nda dikkate al�nacak tutar (200.000 TL – 60.000 TL=) 140.000 TL olacakt�r.
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� – Öz kaynak toplam�
: 2.500.000 TL – 2.000.000 TL = 500.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 140.000 TL x (500.000 TL / 2.500.000 TL)
: 140.000 TL x %20
: 28.000 TL
28.000 TL x %10 = 2.800 TL’lik finansman gideri ise kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak kabul edilecektir.
11.13.5. Geçici vergilendirme dönemlerinde finansman gider k�s�tlamas�
Kanunun 11 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (i) bendi kapsam�nda finansman gider k�s�tlamas� 3490 say�l� Cumhurba�kan� Karar�yla, 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan vergilendirme dönemi kazançlar�na uygulanmaya ba�land���ndan,
-Hesap dönemi olarak takvim y�l�n� kullanan mükelleflerde 2021 y�l�n�n ilk geçici vergilendirme döneminde,
-Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmi� olan mükelleflerde ise 2021 y�l�nda ba�layan özel hesap döneminin ilk geçici vergilendirme döneminde,
yabanc� kaynak ve öz kaynak mukayesesi yap�larak dikkate al�nacakt�r.
Dolay�s�yla, gerek geçici vergilendirme dönemlerinde gerekse y�ll�k dönemde finansman gider k�s�tlamas�na tabi olunup olunmayaca�� hesap döneminin son günü itibar�yla finansman gider k�s�tlamas� öncesi Vergi Usul Kanununa göre ç�kar�lacak bilanço esas al�narak tespit edilecektir.
Önceki geçici vergilendirme dönemlerinde finansman gider k�s�tlamas� �artlar�n� ta��mayan mükellefler, �artlar�n olu�tu�u geçici vergilendirme döneminden itibaren finansman gider k�s�tlamas�na tabi olacakt�r.
Örnek 1: (C) A.�.’nin 2021 y�l� birinci geçici vergilendirme dönemi itibar�yla 31/3/2021 tarihindeki bilançosunda yer alan öz kaynaklar toplam� 9.000.000 TL, yabanc� kaynaklar� toplam� 12.000.000 TL olup bu geçici vergilendirme dönemine ili�kin finansman gideri toplam� ise 500.000 TL’dir.
Finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�:
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� - Öz kaynak toplam�
: 12.000.000 TL - 9.000.000 TL = 3.000.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 500.000 TL x (3.000.000 TL / 12.000.000 TL)
: 500.000 TL x %25
: 125.000 TL
Buna göre, (C) A.�. taraf�ndan, 2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme döneminde 125.000 TL’lik finansman giderinin %10’luk k�sm� olan (125.000 TL x %10=) 12.500 TL finansman gider k�s�tlamas� düzenlemesi uyar�nca kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r.
Örnek 2: (D) A.�.’nin 2021 y�l�na ili�kin geçici vergilendirme dönemleri itibar�yla öz kaynak, yabanc� kaynak ve finansman giderlerine ili�kin tutarlar� a�a��daki gibidir:
-Birinci geçici vergilendirme döneminde finansman gider k�s�tlamas�:
Birinci geçici vergilendirme döneminin son günü itibar�yla ç�kar�lan bilançoya göre yabanc� kaynak (500.000 TL) ile öz kaynak (600.000 TL) mukayesesi yap�ld���nda, birinci geçici vergilendirme döneminin son günü itibar�yla yabanc� kaynak tutar� öz kaynak tutar�n� a�mad���ndan, bu dönemde finansman gider k�s�tlamas� uygulanmayacakt�r.
-�kinci geçici vergilendirme döneminde finansman gider k�s�tlamas�:
�kinci geçici vergilendirme döneminin son günü itibar�yla ç�kar�lan bilançoya göre yabanc� kaynak (600.000 TL) ile öz kaynak (600.000 TL) mukayesesi yap�ld���nda, yabanc� kaynak tutar� öz kaynak tutar�n� a�mad���ndan, bu dönemde de finansman gider k�s�tlamas� uygulanmayacakt�r.
-Üçüncü geçici vergilendirme döneminde finansman gider k�s�tlamas�:
Üçüncü geçici vergilendirme döneminin son günü itibar�yla ç�kar�lan bilançoya göre yabanc� kaynak tutar� (700.000 TL) öz kaynak (600.000 TL) tutar�n� a�maktad�r. Bu nedenle (D) A.�. üçüncü geçici vergilendirme döneminde finansman gider k�s�tlamas� uygulayacakt�r.
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� – Öz kaynak toplam�
: 700.000 TL – 600.000 TL = 100.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 25.000 TL x (100.000 TL / 700.000 TL)
: 25.000 TL x % 14,2857
: 3.571,43 TL
KKEG olarak dikkate al�nacak finansman gideri: 3.571,43 TL x %10 = 357,14 TL
-Dördüncü geçici vergilendirme döneminde finansman gider k�s�tlamas�:
Dördüncü geçici vergilendirme döneminin son günü itibar�yla ç�kar�lan bilançoya göre yabanc� kaynak tutar� (800.000 TL) öz kaynak (600.000 TL) tutar�n� a�maktad�r. Bu nedenle (D) A.�. dördüncü geçici vergilendirme döneminde de finansman gider k�s�tlamas� uygulayacakt�r.
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� – Öz kaynak toplam�
: 800.000 TL – 600.000 TL = 200.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 30.000 TL x (200.000 TL / 800.000 TL)
: 30.000 TL x %25
: 7.500 TL
KKEG olarak dikkate al�nacak finansman gideri: 7.500 TL x %10 = 750 TL
Dolay�s�yla, (D) A.�. üçüncü geçici vergilendirme (Ocak-Eylül) döneminde 25.000 TL’lik finansman giderinin 357,14 TL’lik k�sm�n�, dördüncü geçici vergilendirme (Ocak-Aral�k) döneminde 30.000 TL’lik finansman giderinin 750 TL’lik k�sm�n�, y�ll�k dönemde ise 30.000 TL tutar�nda finansman giderinin 750 TL’lik k�sm�n� KKEG olarak dikkate alacakt�r.
11.13.6. Özel hesap dönemi 2021 y�l� içinde sona eren mükelleflerin durumu
Kanunun 11 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (i) bendi hükmü 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan vergilendirme dönemi kazançlar�na uygulanmak üzere yürürlü�e girmi�tir.
Dolay�s�yla, özel hesap dönemi kullanmakta olan ve bilanço esas�na göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, 2020 y�l� içinde ba�lay�p 2021 y�l�nda sona erecek özel hesap dönemlerinde finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutulmayacaklard�r.
Bu mükellefler, 2021 y�l� içinde ba�lay�p 2022 y�l�nda sona erecek özel hesap dönemlerinde �artlar�n olu�mas� halinde finansman gider k�s�tlamas� uygulamaya ba�layacaklard�r.
11.13.7. Y�llara sari in�aat ve onarma i�leri ile u�ra�an mükelleflerde gider k�s�tlamas� uygulamas�
Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi hükmüne göre birden fazla takvim y�l�na sirayet eden in�aat ve onarma i�lerinde kâr veya zarar i�in bitti�i y�l kesin olarak tespit edilmekte ve kazanc�n tamam� o y�l�n geliri say�larak vergilendirilmektedir. Bu i�lerle u�ra�anlar�n kulland�klar� yabanc� kaynaklara ili�kin finansman giderlerinin, i�in kesin kâr veya zarar�n�n tespit edildi�i y�l kazanc�n�n hesaplanmas�nda gider veya maliyet unsuru olarak dikkate al�nmas� gerekti�inden, gider k�s�tlamas�na ili�kin uygulama da ayn� dönemde yap�lacakt�r.
Birden fazla in�aat ve onarma i�inin birlikte yap�lmas� veya y�llara sari in�aat ve onarma i�lerinin yan� s�ra ba�ka i�lerin de bulunmas� halinde, yap�lan finansman giderleri hangi y�l�n kâr veya zarar tutar�n�n tespitinde dikkate al�n�yorsa, o y�lda gider k�s�tlamas�na konu edilecektir.
Öte yandan, finansman gider k�s�tlamas�na ili�kin hükümler 1/1/2021 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yürürlü�e girdi�inden, bu tarihten önce mahiyet ve tutar itibar�yla kesinle�mi� olan ancak y�llara sari in�aat ve onarma i�lerinin kazanc� i�in bitti�i y�l�n kazanc� olarak beyan edilece�inden henüz kurum kazanc�n�n tespitinde dikkate al�nmam�� olan finansman giderlerinin, in�aat ve onarma i�i kazanc�n�n hangi y�l beyan edildi�ine bak�lmaks�z�n, gider k�s�tlanmas�na konu edilmemesi gerekmektedir.
Örnek: (E) A.�. in�aat taahhüt i�lerinin yan� s�ra otomotiv ticareti ile de i�tigal etmektedir. �irketin, 2019 y�l�nda taahhüt etmi� oldu�u in�aat i�i halen devam etmektedir.
(E) A.�.’nin 31/12/2021 tarihli bilançosunda yabanc� kaynak toplam� 15.000.000 TL, öz kaynak toplam� ise 12.000.000 TL’dir. Bu döneme ili�kin toplam 600.000 TL’lik finansman giderinin 200.000 TL’lik k�sm� halen devam eden y�llara sari in�aat ve onarma i�inin finansman�nda kullan�lmak üzere al�nan krediden kaynaklanmaktad�r.
Y�llara sari in�aat ve onarma i�ine ili�kin 200.000 TL’lik finansman gideri, halen devam etmekte olan söz konusu in�aat ve onarma i�inin bitti�i y�l�n gideri olarak dikkate al�nacak olup (E) A.�. taraf�ndan 2021 y�l�nda finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n tespitinde, 200.000 TL’lik bu finansman gideri dikkate al�nmayacakt�r.
(E) A.�. söz konusu y�llara sari in�aat ve onarma i�ini 28/12/2022 tarihinde tamamlam�� olup 2022 y�l� bilançosunda yabanc� kaynak toplam� 16.000.000 TL, öz kaynak toplam� ise 12.000.000 TL’dir. (E) A.�.’nin 2022 y�l� toplam finansman gideri (y�llara sari in�aat ve onarma i�inden kaynaklanan finansman giderleri dahil) 2.000.000 TL’dir.
2022 y�l� kurum kazanc�n�n tespitinde dikkate al�nacak 2.000.000 TL’lik finansman giderinin 1.500.000 TL’lik k�sm� y�llara sari in�aat ve onarma i�inden kaynaklanmaktad�r. (�n�aat i�ine ili�kin 1.500.000 TL’lik bu finansman giderinin 600.000 TL’lik k�sm� 2019 y�l�nda, 400.000 TL’lik k�sm� 2020 y�l�nda, 200.000 TL’lik k�sm� 2021 y�l�nda ve 300.000 TL’lik k�sm� da 2022 y�l�nda ödenen faiz giderlerinden olu�maktad�r.)
2021 y�l� uygulamas�:
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� - Öz kaynak toplam�
: 15.000.000 TL - 12.000.000 TL = 3.000.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri: Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: (600.000 TL-200.000 TL²) x (3.000.000 TL / 15.000.000 TL)
: 400.000 TL x %20
: 80.000 TL
Dolay�s�yla (E) A.�., 2021 y�l�na ili�kin (y�llara sari in�aat ve onarma i�inden kaynaklanan k�s�m hariç) 400.000 TL’lik finansman giderinin a�an k�sma isabet eden 80.000 TL’sinin %10’u olan (80.000 TL x %10=) 8.000 TL’lik k�sm�n�, finansman gider k�s�tlamas� düzenlemesi uyar�nca kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate alacakt�r.
2022 y�l� uygulamas�:
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� - Öz kaynak toplam�
: 16.000.000 TL - 12.000.000 TL = 4.000.000 TL
2022 y�l�nda tamamlanan y�llara sari in�aat ve onarma i�inden kaynaklanan ancak 1/1/2021 tarihinden önce tahakkuk ederek mahiyet ve tutar itibar�yla kesinle�en finansman giderleri mahsup edildikten sonra kalan tutar, 2022 y�l�nda gider k�s�tlamas�n�n hesab�nda dikkate al�nacakt�r.
Toplam finansman gideri – �n�aat i�ine ili�kin 1/1/2021 tarihinden önceki finansman gideri:
2.000.000 TL – [600.000 TL (2019) + 400.000 TL (2020)] = 1.000.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 1.000.000 TL x (4.000.000 TL / 16.000.000 TL)
: 1.000.000 TL x %25
: 250.000 TL
Buna göre (E) A.�. 2022 y�l�na ili�kin (1/1/2021 öncesinde y�llara sari in�aat ve onarma i�inden kaynaklanan k�s�m hariç) 1.000.000 TL’lik finansman giderinin a�an k�sma isabet eden 250.000 TL’sinin %10’u olan (250.000 TL x %10=) 25.000 TL’lik k�sm�n�, finansman gider k�s�tlamas� düzenlemesi uyar�nca kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate alacakt�r.
11.13.8. Finansman gideri yan�nda finansman gelirinin de bulunmas� durumu
Finansman giderlerinin yan� s�ra finansman geliri de elde etmi� olan mükelleflerin gider k�s�tlamas� uygulamas�nda söz konusu gelir ve giderlerini birbiri ile mukayese etmek suretiyle netle�tirmeleri mümkün olmay�p finansman giderleri toplam�n�n gider k�s�tlamas�na konu edilmesi gerekmektedir.
1/1/2013 tarihinden itibaren sa�lanan yabanc� kaynaklardan do�an kur fark� giderleri 2021 y�l� kazanc�n�n tespiti de dahil olmak üzere döviz kurlar�ndaki de�i�im dikkate al�narak hesaplanan gerçek tutarlar� ile finansman gider k�s�tlamas�na konu edilecektir.
Yabanc� para kurlar�ndaki dü�ü� veya yükseli�ler nedeniyle, geçici vergilendirme dönemleri itibar�yla kur fark� geliri veya kur fark� gideri söz konusu olabilmektedir. �u kadar ki ayn� kayna�a ili�kin olarak bir hesap dönemi içindeki ayn� veya farkl� geçici vergilendirme dönemlerinde olu�an kur fark� gelir ve giderleri mahsupla�t�r�larak i�lem tarihi veya dönem sonu itibar�yla bu kayna�a ili�kin net kur fark� gideri do�mas� halinde bu tutar finansman gideri k�s�tlamas�nda dikkate al�nacakt�r.
Ayn� dönem içinde olsa bile farkl� yabanc� kaynaklara ili�kin olarak olu�an kur fark� gelirleri ile kur fark� giderlerinin birlikte de�erlendirilmesi mümkün de�ildir.
Öte yandan, temin edilen yabanc� kayna��n mevduat vb. �ekillerde de�erlendirilmesi sonucu do�acak kur fark� geliri �irketin bilançosunun aktifinde yer alan bir varl���n de�erlemesi sonucu olu�tu�u için, yabanc� kayna�a ili�kin kur fark� giderinden mahsup edilemeyecektir.
Örnek 1: (G) A.�. 10/5/2019 tarihinde kullanm�� oldu�u krediye ili�kin olarak 2019 y�l�nda 100.000 TL, 2020 y�l�nda 150.000 TL, 2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme döneminde 150.000 TL faiz ödemi� olup 2020 y�l�nda 50.000 TL, 2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme döneminde ise 85.000 TL faiz geliri elde etmi�tir.
(G) A.�.’nin 31/3/2021 tarihindeki bilançosunda yer alan öz kaynaklar toplam� 9.000.000 TL, yabanc� kaynaklar� toplam� ise 10.000.000 TL olup 2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme dönemine ili�kin finansman giderleri toplam� ise 200.000 TL’dir.
2019 y�l�nda al�nan krediye ili�kin olarak 2019 ve 2020 y�llar�nda ödenen (100.000 TL + 150.000 TL=) 250.000 TL faiz gideri 1/1/2021 tarihinden önce tahakkuk ederek ödenmi� oldu�u için finansman gider k�s�tlamas�na tabi olmayacakt�r. Ancak, her ne kadar kredi 10/5/2019 tarihinde kullan�lm�� olsa da bu krediye ili�kin olarak 1/1/2021 tarihinden itibaren katlan�lan finansman giderleri Kanunun 11 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (i) bendi kapsam�nda finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutulacakt�r.
2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme döneminde finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�:
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� - Öz kaynak toplam�
: 10.000.000 TL - 9.000.000 TL = 1.000.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri: Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 200.000 TL x (1.000.000 TL / 10.000.000 TL)
: 200.000 TL x %10
: 20.000 TL
Buna göre, (G) A.�. taraf�ndan, 2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme dönemi finansman gider k�s�tlamas� kapsam�nda (20.000 TL x %10=) 2.000 TL’lik faiz gideri kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r.
(G) A.�.’nin 2021 y�l�n�n birinci geçici vergilendirme döneminde elde etmi� oldu�u 85.000 TL’lik faiz geliri ise �irketin finansman gider k�s�tlamas� hesab�nda dikkate al�nmayacakt�r.
Örnek 2: (H) A.�. 1/1/2022 tarihi itibar�yla (D) Bankas�ndan 100.000 Avro banka kredisi kullanm�� olup 31/12/2022 tarihinde anapara ve %5 faiz ödemesi yap�lacakt�r.
Avro kuru, kredinin kullan�ld��� 1/1/2022 tarihinde 7,00 TL olup 31/3/2022 tarihinde 6,00 TL, 30/6/2022 tarihinde 8,00 TL, 30/9/2022 tarihinde 7,10 TL ve 31/12/2022 tarihinde ise 7,50 TL olmu�tur.
100.000 Avro tutar�ndaki krediye ili�kin geçici vergilendirme dönemlerinin son günü itibar�yla de�erleme yap�lm��t�r.
(H) A.�.’nin geçici vergilendirme dönemleri itibar�yla finansman gider k�s�tlamas� öncesi ç�karm�� oldu�u bilançolar�nda yapaca�� mukayese sonucunda yabanc� kaynak toplam�n�n öz kaynak toplam�n� a�t���n�n tespit edilmi� olmas� halinde, (D) Bankas�ndan kullanm�� oldu�u 100.000 Avro kredi nedeniyle, ikinci geçici vergilendirme (1 Ocak – 30 Haziran) döneminde 100.000 TL, üçüncü geçici vergilendirme (1 Ocak – 30 Eylül) döneminde 10.000 TL ve dördüncü geçici vergilendirme (1 Ocak – 31 Aral�k) döneminde ise 50.000 TL tutar�nda finansman gideri, gider k�s�tlamas�n�n hesab�nda dikkate al�nacakt�r.
(H) A.�., kredi geri ödemesini 31/12/2022 tarihinde yapm�� olup 2022 y�l�nda finansman gideri k�s�tlamas�nda, (D) Bankas�ndan kullanm�� oldu�u bu kredi nedeniyle 2022 y�l� için hesaplayaca�� 50.000 TL kur fark� giderini dikkate alacakt�r.
Öte yandan, (H) A.�.’nin Avro olarak ödeyece�i %5 oran�nda faiz tutar�n�n da dönem sonundaki/i�lem tarihindeki kura göre tespit edilece�i tabiidir.
11.13.9. Örtülü sermaye, transfer fiyatland�rmas� yoluyla örtülü kazanç da��t�m� ve binek otomobillerde gider k�s�tlamas� uygulamalar� nedeniyle KKEG olarak dikkate al�nan finansman giderlerinin durumu
��letmenin kullanm�� oldu�u yabanc� kaynaklara ili�kin faiz ve kur fark� gibi giderlerden örtülü sermaye, transfer fiyatland�rmas� yoluyla örtülü kazanç da��t�m� veya binek otomobillerde gider k�s�tlamas� uygulamalar� nedeniyle kurum kazanc�n�n tespitinde hali haz�rda KKEG olarak dikkate al�nm�� olanlar finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�nda dikkate al�nmayacakt�r.
Örnek 1: 2021 y�l� dönem ba�� öz sermaye tutar� 200.000 TL olan (I) A.�., orta�� (O) A.�.’den 1.000.000 TL borç alm�� ve 2021 y�l�nda 100.000 TL faiz ödemi�tir. Söz konusu �irketin 2021 y�l� toplam finansman gideri 150.000 TL’dir.
Öte yandan, (I) A.�.’nin 31/12/2021 tarihli bilançosunda yabanc� kaynak tutar� 2.000.000 TL, öz kaynak tutar� ise 1.500.000 TL’dir.
Bu durumda, (I) A.�.’nin orta�� (O) A.�.’den ald��� borcun, dönem ba�� öz sermayenin 3 kat� olan (200.000 TL x 3=) 600.000 TL’yi a�an (1.000.000 TL – 600.000 TL=) 400.000 TL’lik k�sm� örtülü sermaye olacakt�r. Kurumlar Vergisi Kanununun 12 nci maddesi uyar�nca örtülü sermaye olarak kabul edilen k�sma isabet eden faiz tutar� KKEG olarak dikkate al�nacakt�r.
Örtülü sermaye nedeniyle ödenen faiz : 100.000 TL x (400.000 TL / 1.000.000 TL)
: 100.000 TL x %40
: 40.000 TL
(I) A.�.’nin 2021 y�l�na ili�kin toplam 150.000 TL’lik finansman giderinin 100.000 TL’lik k�sm� ortak (O) A.�.’den al�nan borca ili�kin olup bu tutar�n örtülü sermayeye isabet eden k�sm�na ili�kin 40.000 TL’lik faiz gideri KKEG olarak kabul edilecektir. Finansman gider k�s�tlamas� nedeniyle KKEG olarak dikkate al�nacak tutar ise örtülü sermayeye isabet eden KKEG dü�üldükten sonra kalan (150.000 TL - 40.000 TL=) 110.000 TL üzerinden hesaplanacakt�r.
Finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�:
150.000 TL – 40.000 TL = 110.000 TL
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� – Öz kaynak toplam�
: 2.000.000 TL – 1.500.000 TL = 500.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 110.000 TL x (500.000 TL / 2.000.000 TL)
: 110.000 TL x %25
: 27.500 TL
Buna göre, (I) A.�. taraf�ndan 2021 y�l�nda finansman gider k�s�tlamas� kapsam�nda (27.500 TL x %10=) 2.750 TL’lik faiz gideri kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r.
Dolay�s�yla, (I) A.�. 2021 y�l�nda örtülü sermaye kapsam�nda 40.000 TL, finansman gideri k�s�tlamas� kapsam�nda ise 2.750 TL olmak üzere finansman giderlerinin toplam 42.750 TL’lik k�sm�n� kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate alacakt�r.
Örnek 2: Kimya alan�nda faaliyette bulunan (J) A.�. 2021 y�l�nda finansal kiralama yoluyla edindi�i binek otomobil için 2021 y�l�nda 40.000 TL, 2022 y�l�nda da 50.000 TL faiz ödeyecektir.
(J) A.�.’nin 31/12/2022 tarihli bilançosunda yabanc� kaynak tutar� 3.000.000 TL, öz kaynak tutar� ise 2.000.000 TL’dir. Bu y�la ili�kin 90.000 TL’lik toplam finansman giderinin, 50.000 TL’lik k�sm� 2021 y�l�nda finansal kiralama yoluyla iktisap edilen binek otomobilden kaynaklanmaktad�r. (J) A.�. söz konusu finansman giderini binek otomobilin maliyetine eklemeyip gider olarak dikkate almay� tercih etmi�tir. Binek otomobil için ödenen faizin %70’lik k�sm� kurum kazanc�n�n tespitinde gider olarak dikkate al�nabilecektir.
2021 y�l� uygulamas�:
�lk y�l ödenen 40.000 TL’lik faiz gideri, 163 seri no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebli�ine göre söz konusu binek otomobilin maliyetine dahil olaca��ndan finansman gider k�s�tlamas�na tabi olmayacakt�r. (J) A.�.’nin 31/12/2021 tarihli bilançosunda yabanc� kaynak tutar�n�n öz kaynak tutar�n� a�mas� ve ba�kaca finansman giderinin bulunmas� halinde finansman gider k�s�tlamas� uygulanacakt�r.
2022 y�l� uygulamas�:
(J) A.�.’nin 2022 y�l�na ili�kin toplam 90.000 TL’lik finansman giderinin 50.000 TL’lik k�sm� finansal kiralama yoluyla iktisap edilen binek otomobile ili�kin olup bu tutar�n ancak %70’i olan (50.000 TL x %70=) 35.000 TL’lik k�sm� kurum kazanc�n�n tespitinde gider olarak dikkate al�nabilece�inden, kalan (50.000 TL – 35.000 TL=) 15.000 TL’lik faiz gideri 2022 y�l� kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r. Bu nedenle a�an k�sma isabet eden finansman gideri hesaplan�rken toplam finansman giderinden 15.000 TL’lik bu faiz giderinin dü�ülmesi gerekmektedir.
Finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�:
90.000 TL – 15.000 TL = 75.000 TL
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� – Öz kaynak toplam�
: 3.000.000 TL – 2.000.000 TL = 1.000.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 75.000 TL x (1.000.000 TL / 3.000.000 TL)
: 75.000 TL x %33,33
: 25.000 TL
Buna göre, (J) A.�.’nin, finansal kiralama yoluyla iktisap etti�i binek otomobil için 2022 y�l�nda ödemi� oldu�u ve gider olarak dikkate almaya karar verdi�i 50.000 TL’lik faiz giderinin 15.000 TL’lik k�sm� Gelir Vergisi Kanununun 40 �nc� maddesinin birinci f�kras�n�n (5) numaral� bendi kapsam�nda KKEG olarak dikkate al�nacakt�r. KKEG olarak dikkate al�nm�� olan 15.000 TL tutar�ndaki bu gider finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�nda toplam finansman giderinden mahsup edilecektir.
Dolay�s�yla, (J) A.�. 2022 y�l�nda (25.000 TL x %10=) 2.500 TL tutar�nda finansman giderini, finansman gider k�s�tlamas� kapsam�nda, kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate alacakt�r.
11.13.10. Adi ortakl�klarda finansman gider k�s�tlamas�
Adi ortakl�klar�n tüzel ki�ilikleri bulunmay�p, kazançlar� dolay�s�yla gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmalar� söz konusu de�ildir. Bu nedenle, adi ortakl�k bünyesinde yürütülen faaliyetten do�an kâr veya zarar, adi ortakl��� olu�turan ortaklar taraf�ndan hisseleri oran�nda kendi kazançlar�na dahil edilerek vergilendirilmektedir.
Finansman gider k�s�tlamas� uygulamas�nda adi ortakl�klar, adi ortakl��� olu�turan ortaklardan ayr� bir birim olarak de�erlendirilecektir. Adi ortakl���n finansman giderleri, adi ortakl���n ortaklar� taraf�ndan do�rudan kendi finansman giderlerine dahil edilmeyecektir. Ancak, bilançolar�nda yabanc� kaynak tutar� öz kaynak tutar�n� a�an adi ortakl�klarda, a�an k�sma münhas�r olmak üzere, yat�r�m�n maliyetine eklenenler hariç, i�letmede kullan�lan yabanc� kaynaklara ili�kin faiz, komisyon, vade fark�, kâr pay�, kur fark� ve benzeri adlar alt�nda yap�lan gider ve maliyet unsurlar� toplam�n�n %10'u ortaklar�n hisseleri oran�nda, verecekleri beyannamelerinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r.
Örnek: (A) A.�. ile (B) Ltd. �ti.’nin e�it hisselerle kurduklar� (AB) Adi Ortakl���n�n 2021 y�l� yabanc� kaynaklar� toplam� 500.000 TL, öz kaynaklar� toplam� 400.000 TL olup bu döneme ili�kin toplam finansman gideri ise 50.000 TL’dir.
(AB) Adi Ortakl���n�n yabanc� kaynak tutar� öz kaynak tutar�n� a�t��� için a�an k�sma münhas�r olmak üzere yabanc� kaynaklara ili�kin finansman giderinin %10’luk k�sm� ortaklar�n kurum kazanc�n�n tespitinde gider olarak kabul edilmeyecektir.
Finansman gider k�s�tlamas�na tabi tutar�n hesab�:
A�an k�s�m : Yabanc� kaynak toplam� – Öz kaynak toplam�
: 500.000 TL – 400.000 TL = 100.000 TL
A�an k�sma isabet eden finansman gideri : Finansman gideri x (A�an k�s�m / Toplam
yabanc� kaynak)
: 50.000 TL x (100.000 TL / 500.000 TL)
: 50.000 TL x %20
: 10.000 TL
Yabanc� kayna��n öz kaynak tutar�n� a�an k�sm�na isabet eden finansman giderinin %10’luk k�sm� olan (10.000 TL x %10=) 1.000 TL, ortaklar�n kurum kazanc�n�n tespitinde KKEG olarak dikkate al�nacakt�r. Buna göre, (A) A.�. ile (B) Ltd. �ti. kanunen kabul edilmeyen 1.000 TL’lik bu gideri ilgili dönem için verecekleri kurumlar vergisi beyannamelerinde adi ortakl�ktaki hisseleri oran�nda (1.000 / 2 = 500 TL) KKEG olarak dikkate alacaklard�r.”
MADDE 2 – Ayn� Tebli�in “15.6.6. Avans kâr pay� da��t�m�” ba�l�kl� bölümünden sonra gelmek üzere a�a��daki bölüm eklenmi�tir.
“15.6.7. Sermaye �irketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetleri veya ortakl�k paylar�
15.6.7.1. Yasal düzenleme
11/11/2020 tarihli ve 7256 say�l� Kanunun 17 nci maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin üçüncü f�kras�ndan sonra gelmek üzere a�a��daki f�kra eklenmi�tir.
“Tam mükellef sermaye �irketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetlerini veya ortakl�k paylar�n�,
i) Sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmeleri halinde iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortakl�k paylar�n�n itibari de�eri aras�ndaki fark tutar sermaye azalt�m�na ili�kin karar�n ticaret sicilinde tescil edildi�i tarih,
ii) �ktisap bedelinin alt�nda bir bedel kar��l���nda elden ç�karmalar� halinde iktisap bedeli ile elden ç�karma bedeli aras�ndaki fark tutar elden ç�karma tarihi,
iii) �ktisap ettikleri tarihten itibaren iki tam y�l içerisinde, sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmemeleri veya elden ç�karmamalar� halinde, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortakl�k paylar�n�n itibari de�eri aras�ndaki fark tutar iktisap tarihinden itibaren iki tam y�ll�k sürenin son günü,
itibar�yla da��t�lm�� kâr pay� say�l�r ve bu tutarlar üzerinden %15 oran�nda vergi tevkifat� yap�l�r. Bu f�kra kapsam�nda tevkif edilen vergiler herhangi bir vergiden mahsup edilemez. Cumhurba�kan�, tam mükellef sermaye �irketinin paylar�n�n Borsa �stanbul'da i�lem görüp görmemesine, i�lem gören paylar�n�n toplam paylar� içindeki oran�na, geri al�nan paylar�n Borsa �stanbul'da i�lem gören paylardan olup olmamas�na, tam mükellef kurumlardan geri al�n�p al�nmamas�na, tam mükellef sermaye �irketinin y�ll�k sat�� has�lat� ve di�er gelirlerinin toplam tutar�na göre ayr� ayr� ya da birlikte, bu oran� s�f�ra kadar indirmeye veya bir kat�na kadar art�rmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir.”
Bu düzenlemeyle, tam mükellef sermaye �irketlerinin kendi hisselerini iktisap etmek suretiyle vergisiz bir �ekilde kâr da��t�m� yapmalar�n�n önüne geçilmi� ve �irket karlar�n�n da��t�l�p da��t�lmad���na bak�lmaks�z�n tevkif yoluyla al�nacak vergiye ili�kin bir vergi güvenlik müessesesi ihdas edilmi�tir.
15.6.7.2. �irketlerin kendi hisse senetlerini veya ortakl�k paylar�n� iktisap etmeleri
Tam mükellef sermaye �irketlerinin kendi hisse senetlerini ve ortakl�k paylar�n� iktisap ettikleri tarih itibar�yla herhangi bir vergilendirme i�lemi yap�lmayacakt�r. Bu tarih itibar�yla �irketlerin kendi hisse senedi veya ortakl�k pay� al�mlar�na ili�kin kay�t gerçekle�tirilecek ve bunun d���nda kendi hissesini veya ortakl�k pay�n� sat�n alan �irket aç�s�ndan Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine göre herhangi bir vergi kesintisi söz konusu olmayacakt�r.
Di�er taraftan, söz konusu hisse senetlerini veya ortakl�k paylar�n� elden ç�karan gerçek ya da tüzel ki�inin hukuki niteli�ine göre genel hükümler çerçevesinde vergilendirme yap�lacakt�r.
Örnek: (B) Ltd. �ti.’nin elinde bulunan (A) A.�. hisse senetleri, 10/12/2020 tarihinde (A) A.�. taraf�ndan 500.000 TL bedel kar��l��� iktisap edilmi�tir. �irketlerin kendi hisselerini iktisap etmeleri Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras� uyar�nca tevkifat kapsam�nda olmad���ndan bu a�amada (A) A.�. nezdinde Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras�na göre vergi kesintisi yap�lmayacakt�r.
Öte yandan, (B) Ltd. �ti. söz konusu hisse senetlerinin sat��� dolay�s�yla Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri uyar�nca vergilemeye tabi olacakt�r.
15.6.7.3. �ktisap edilen hisse senetleri ve ortakl�k paylar�n�n sermaye azalt�m� yoluyla itfas�
Tam mükellef sermaye �irketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetleri veya ortakl�k paylar�n� sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmeleri halinde, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortakl�k paylar�n�n itibari de�eri aras�ndaki olumsuz fark�n, sermaye azalt�m�na ili�kin karar�n ticaret siciline tescil edildi�i tarih itibar�yla sermaye �irketleri nezdinde %15 oran�nda vergi kesintisine tabi tutulmas� gerekmektedir.
Örnek: (C) A.�.’nin hisse senetlerinin itibari de�eri her bir hisse için 10 TL’dir. (C) A.�.’nin orta�� olan (D) Ltd. �ti.’nin aktifinde bulunan (C) A.�.’ye ait 10 TL itibari de�erle kay�tl� 500 adet hisse senedi, (C) A.�. taraf�ndan 15/12/2020 tarihinde 30.000 TL bedel kar��l���nda sat�n al�nm��t�r.
(C) A.�. taraf�ndan hisse senetlerinin iktisap edildi�i 15/12/2020 tarihi itibar�yla Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras�na göre vergi kesintisi yap�lmayacakt�r.
(D) Ltd. �ti. ise hisse senetlerinden elde etti�i [30.000 – (500 x 10)=] 25.000 TL kazanc�n� kurumlar vergisine tabi tutacakt�r. (D) Ltd. �ti. bu sat�� i�lemi dolay�s�yla, �artlar� ta��mas� halinde Kanunun 5 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (e) bendinde yer alan istisnadan faydalanabilecektir.
(C) A.�., 30.000 TL’ye iktisap etti�i kendi hisse senetleri için sermaye azalt�m� karar� alm�� ve itibari de�eri 10 TL olan 500 adet hisse senedi için al�nan itfa karar�n� 7/3/2021 tarihinde ticaret sicilinde tescil ettirmi�tir.
Buna göre, (C) A.�. 7/3/2021 tarihi itibar�yla, hisse senetlerinin iktisap bedeli ile itibari de�eri aras�ndaki fark olan [30.000 – (500 x 10)=] 25.000 TL üzerinden %15 oran�nda vergi kesintisi yapacak ve (25.000 TL x %15=) 3.750 TL vergiyi Mart/2021 dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan ederek ödeyecektir.
(C) A.�. sat�n alm�� oldu�u kendi hisse senetlerini sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmi� oldu�u için ödedi�i 3.750 TL vergi, (C) A.�. veya (D) Ltd. �ti. nezdinde herhangi bir vergiden mahsup edilemeyecek, matrah�n tespitinde gider yaz�lamayacak veya iade konusu yap�lamayacakt�r.
15.6.7.4. �ktisap edilen hisse senetleri ve ortakl�k paylar�n�n iktisap bedelinin alt�nda bir bedelle elden ç�kar�lmas�
Tam mükellef sermaye �irketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetlerini veya ortakl�k paylar�n�, iktisap bedelinin alt�nda bir bedel kar��l���nda elden ç�karmalar� halinde, iktisap bedeli ile elden ç�karma bedeli aras�ndaki fark tutar, elden ç�karma tarihi itibar�yla %15 oran�nda vergi kesintisine tabi tutulacakt�r.
Öte yandan, �irketlerin bu �ekilde iktisap etmi� olduklar� kendi hisse senetlerini iktisap bedelinin üzerinde bir bedelle elden ç�karmalar� halinde Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras� uyar�nca vergi kesintisi yap�lmayacakt�r.
Örnek: (G) A.�.’nin hisse senetlerinin itibari de�eri her bir hisse için 20 TL’dir. (F) Ltd. �ti.’nin aktifinde bulunan (G) A.�.’ye ait 30.000 TL toplam de�erle kay�tl� 1.000 adet hisse senedi, (G) A.�. taraf�ndan 19/12/2020 tarihinde 50.000 TL bedel kar��l���nda sat�n al�nm��t�r.
(G) A.�. taraf�ndan hisse senetlerinin iktisap edildi�i 19/12/2020 tarihi itibar�yla, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras�na göre vergi kesintisi yap�lmayacakt�r.
(G) A.�., 50.000 TL’ye iktisap etmi� oldu�u kendi hisse senetlerini 17/4/2021 tarihinde 40.000 TL’ye satm��t�r. Buna göre (G) A.�., 17/4/2021 tarihi itibar�yla, kendi hisse senetlerinin iktisap bedeli ile sat�� de�eri aras�ndaki fark tutar� olan (50.000 TL – 40.000 TL =) 10.000 TL üzerinden %15 oran�nda vergi kesintisi yapacak ve (10.000 TL x %15=) 1.500 TL vergiyi Nisan/2021 dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan ederek ödeyecektir.
(G) A.�.’nin sat�n alm�� oldu�u kendi hisse senetlerini iktisap bedelinden dü�ük bir bedelle elden ç�karmas� nedeniyle ödemi� oldu�u 1.500 TL tutar�ndaki vergi, (G) A.�. veya (F) Ltd. �ti. nezdinde herhangi bir vergiden mahsup edilemeyecek, matrah�n tespitinde gider olarak dikkate al�namayacak veya iade konusu yap�lamayacakt�r.
(G) A.�. nezdinde ortaya ç�kan 10.000 TL zarar, (G) A.�.’nin kendi hisse senetlerinin iktisab�nda veya sat���nda Kanunun transfer fiyatland�rmas� yoluyla örtülü kazanç da��t�m� hükümlerine göre ele�tiri konusu yap�lacak bir durum bulunmamas� kayd�yla, kurum kazanc�n�n tespitinde dikkate al�nabilecektir.
15.6.7.5. �ktisap edilen hisse senetleri veya ortakl�k paylar�n�n sermaye azalt�m� yoluyla itfa edilmemesi veya elden ç�kar�lmamas�
Tam mükellef sermaye �irketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetlerini veya ortakl�k paylar�n�, iktisap ettikleri tarihten itibaren iki tam y�l içerisinde sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmemeleri veya elden ç�karmamalar� halinde, iktisap tarihinden itibaren iki tam y�ll�k sürenin son günü itibar�yla, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortakl�k paylar�n�n itibari de�eri aras�ndaki fark tutar� üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras�na göre %15 oran�nda vergi kesintisi yap�lacakt�r.
Örnek 1: (G) A.�.’nin hisse senetlerinin itibari de�eri her bir hisse için 20 TL’dir. (H) Ltd. �ti.nin aktifinde toplam 30.000 TL bedelle kay�tl� 1.000 adet hisse (G) A.�. taraf�ndan 13/2/2021 tarihinde toplam 35.000 TL bedel kar��l���nda sat�n al�nm��t�r.
(G) A.�. taraf�ndan hisse senetlerinin iktisap edildi�i 13/2/2021 tarihi itibar�yla Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras�na göre vergi kesintisi yap�lmayacakt�r.
(H) Ltd. �ti. ise (G) A.�. hisse senetlerinin sat���ndan elde etti�i (35.000 TL – 30.000 TL=) 5.000 TL kazanc� genel hükümler çerçevesinde kurumlar vergisine tabi tutacak olup �artlar� ta��mas� halinde Kanunun 5 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (e) bendinde yer alan i�tirak hissesi sat�� kazanc� istisnas�ndan faydalanabilecektir.
(G) A.�., 35.000 TL’ye iktisap etti�i kendi hisse senetlerini 13/2/2023 tarihi itibar�yla sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmemi� ve elden ç�karmam��t�r.
Buna göre, (G) A.�. 13/2/2023 tarihi itibar�yla, kendi hisse senetlerinin iktisap bedeli ile itibari de�eri aras�ndaki fark olan [35.000 – (1.000 x 20)=] 15.000 TL üzerinden %15 oran�nda vergi kesintisi yapacak ve hesaplam�� oldu�u (15.000 TL x %15=) 2.250 TL vergiyi �ubat/2023 dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan ederek ödeyecektir.
(G) A.�.’nin, sat�n alm�� oldu�u kendi hisse senetlerini iktisap tarihinden itibaren iki y�ll�k süre içinde sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmemesi ve elden ç�karmam�� olmas� nedeniyle ödemi� oldu�u 2.250 TL vergi, herhangi bir vergiden mahsup edilemeyecek veya iade konusu yap�lamayacakt�r. Ayr�ca 2.250 TL’lik bu vergi, (G) A.�. taraf�ndan kurumlar vergisi matrah�n�n tespitinde gider olarak da dikkate al�nmayacakt�r.
Örnek 2: (K) A.�.’nin hisse senetlerinin itibari de�eri her bir hisse için 10 TL’dir. (K) A.�. Borsa �stanbul’da i�lem görmekte olan 2.000 adet kendi hisse senedini, 1/8/2021 tarihinde 50.000 TL’ye sat�n alm��t�r.
(K) A.�., 50.000 TL’ye iktisap etti�i kendi hisse senetlerini 1/8/2023 tarihi itibar�yla henüz sermaye azalt�m� yoluyla itfa etmedi�i gibi elden de ç�karmam��t�r.
Buna göre, (K) A.�. iktisap tarihinden itibaren iki tam y�ll�k sürenin doldu�u 1/8/2023 tarihi itibar�yla, kendi hisse senetlerinin iktisap bedeli ile itibari de�eri aras�ndaki fark olan [50.000 TL – (2.000 TL x 10)=] 30.000 TL üzerinden %15 oran�nda vergi kesintisi yapacak ve hesaplam�� oldu�u (30.000 TL x %15=) 4.500 TL vergiyi A�ustos/2023 dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan ederek ödeyecektir.
1/8/2023 tarihi itibar�yla, iki y�ld�r elinde tutmakta oldu�u kendi hisse senetlerinin iktisap bedeli ile itibari bedeli aras�ndaki fark üzerinden vergi kesintisi yapan (K) A.�., kendi hisse senetlerini iktisap tarihinden iki tam y�ll�k süre geçtikten sonraki bir tarih olan 11/10/2023 tarihinde 15.000 TL’ye satm��t�r.
A�ustos/2023 dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras�na göre tevkifat yükümlülü�ünü yerine getirmesi gereken (K) A.�.’nin bu sat�� nedeniyle ayr� bir tevkifat yükümlülü�ü bulunmamaktad�r.
15.6.7.6. �ktisap edilen hisse senetleri veya ortakl�k paylar�n�n iktisap bedelinin üzerinde bir bedelle elden ç�kar�lmas�
Sermaye �irketleri, iktisap ettikleri kendi hisse senetleri veya ortakl�k paylar�n� sermaye azalt�m� yoluyla itfa edebilecekleri gibi iktisap bedelinin alt�nda veya üstünde bir bedel kar��l���nda elden ç�karabilmektedirler.
Tam mükellef sermaye �irketlerince iktisap edilen kendi hisse senetleri veya ortakl�k paylar�n�n, iktisap bedelinin üzerinde bir bedelle elden ç�kar�lmas� halinde sat�� kazanc�n�n tamam� kurum kazanc�na dahil edilerek genel hükümlere göre vergilendirilecektir.
Örnek: (I) Ltd. �ti.’nin ortakl�k paylar�n�n kay�tl� de�eri her bir pay için 50 TL’dir. Bay (A)’n�n elinde bulundurdu�u 500 adet (I) Ltd. �ti.’ne ait ortakl�k pay�, (I) Ltd. �ti. taraf�ndan 11/7/2021 tarihinde toplam 60.000 TL’ye sat�n al�nm��t�r. Bu a�amada Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine göre tevkifat yap�lmas� söz konusu olmayacakt�r.
(I) Ltd. �ti., 11/7/2021 tarihinde iktisap etti�i kendi ortakl�k paylar�n� 21/7/2022 tarihinde 70.000 TL bedel kar��l���nda satm��t�r. (I) Ltd. �ti.’nin, iktisap bedelinin üzerinde bir bedelle kendi ortakl�k paylar�n� elden ç�karmas� nedeniyle, bu a�amada da Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü f�kras� uyar�nca vergi kesintisi yap�lmayacak olup, (70.000 TL – 60.000 TL =) 10.000 TL tutar�nda sat�� kazanc� genel hükümler çerçevesinde vergilendirilecektir.
15.6.7.7. Uygulama dönemi
11/11/2020 tarihli ve 7256 say�l� Kanunun 17 nci maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin üçüncü f�kras�ndan sonra gelmek üzere eklenen, kendi hisselerini iktisap eden �irketlerde vergi kesintisine ili�kin dördüncü f�kra, 7256 say�l� Kanunun 45 inci maddesinin birinci f�kras�n�n (e) bendi uyar�nca bu Kanunun yay�m� tarihi olan 17/11/2020 tarihinde yürürlü�e girmi�tir.
Buna göre, söz konusu düzenleme, tam mükellef sermaye �irketlerinin 17/11/2020 tarihinden itibaren iktisap ettikleri kendi hisse senetleri ve ortakl�k paylar� aç�s�ndan uygulanacakt�r.
Dolay�s�yla, tam mükellef sermaye �irketlerinin 17/11/2020 tarihinden önce iktisap ettikleri kendi hisse senetleri veya ortakl�k paylar� için bu düzenleme uygulanmayacakt�r.”
MADDE 3 – Ayn� Tebli�in “32.1. Kurumlar vergisi oran� ve geçici vergi” ba�l�kl� bölümünden sonra gelmek üzere a�a��daki bölüm eklenmi�tir.
“32.1.1. Borsa �stanbul Pay Piyasas�nda ilk defa i�lem görmek üzere en az %20 oran�nda halka arz edilen kurumlarda kurumlar vergisi oran�n�n 2 puan indirimli uygulanmas�
7256 say�l� Kanunun 35 inci maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesine eklenen alt�nc� f�krada yer alan düzenlemeyle paylar� Borsa �stanbul Pay Piyasas�nda ilk defa i�lem görmek üzere en az %20 oran�nda halka arz edilen kurumlar�n paylar�n�n ilk defa halka arz edildi�i hesap döneminden ba�lamak üzere be� hesap dönemine ait kurum kazançlar�na kurumlar vergisi oran�n�n 2 puan indirimli olarak uygulanaca�� hüküm alt�na al�nm��t�r.
Öte yandan bankalar, finansal kiralama �irketleri, faktoring �irketleri, finansman �irketleri, ödeme ve elektronik para kurulu�lar�, yetkili döviz müesseseleri, varl�k yönetim �irketleri, sermaye piyasas� kurumlar� ile sigorta ve reasürans �irketleri ve emeklilik �irketleri indirimli oran uygulamas�ndan yararlanamayacaklard�r.
�ndirimli oranl� kurumlar vergisi uygulamas�ndan yararlan�labilmesi için, paylar�n Borsa �stanbul Pay Piyasas�nda maddenin yürürlük (17/11/2020) tarihinden sonra ilk defa halka arz ediliyor olmas� ve en az %20 oran�nda halka arz�n gerçekle�tirilmesi gerekmektedir. %20’lik oran�n hesab�nda halka arz edilen tutarla birlikte ula��lan toplam sermaye tutar� dikkate al�nacakt�r.
�ndirimli oranl� kurumlar vergisi uygulamas� süresiz olmay�p, ilk defa halka arz�n gerçekle�ti�i hesap döneminden ba�lamak üzere be� hesap dönemi boyunca elde edilecek kurum kazançlar�na uygulanacakt�r. Halka arz �art�n�n Kanunda öngörülen �ekilde sa�land��� geçici vergilendirme döneminden itibaren kurumlar vergisi 2 puan indirimli olarak uygulanacak olup halka arz�n gerçekle�ti�i tarihe göre önceki geçici vergilendirme dönemlerinde kanuni oran üzerinden hesaplanan geçici vergiler için düzeltme i�lemi yap�lmayacakt�r.
�ndirimli oranl� kurumlar vergisi uygulamas�ndan yararlan�labilmesi için en az %20 oran�ndaki halka aç�kl���n, ilk defa halka arz�n gerçekle�ti�i hesap döneminden itibaren be� hesap dönemi boyunca korunmas� gerekmektedir. Bu �art�n ihlal edilmesi halinde indirimli vergi oran� uygulamas� nedeniyle zaman�nda tahakkuk ettirilmemi� vergiler, vergi ziya� cezas� uygulanmaks�z�n gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
Ayr�ca bu hüküm kapsam�nda, �ndirimli oranl� kurumlar vergisinden yararlanan kurumlar�n ilk defa halka arz�n gerçekle�ti�i hesap döneminden itibaren be� hesap dönemi içerisinde tasfiyeye girmeleri veya devir ya da tam bölünme yoluyla infisah etmeleri halinde ise indirimli vergi oran� uygulamas� nedeniyle zaman�nda tahakkuk ettirilmemi� vergiler, vergi ziya� cezas� uygulanmaks�z�n gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
Örnek 1: �n�aat sektöründe faaliyette bulunan (A) A.�.’nin paylar� yetkili organ�n�n karar� do�rultusunda 9/3/2021 tarihinde Borsa �stanbul Pay Piyasas�nda i�lem görmek üzere ilk defa halka arz olunmu�tur.
Söz konusu halka arz i�lemiyle birlikte %35 oran�nda halka aç�lan (A) A.�.’nin 2021-2025 hesap dönemlerinde elde edece�i kurum kazanc�na kurumlar vergisi oran� 2 puan indirimli olarak uygulanacakt�r.
Örnek 2: Madencilik sektöründe faaliyette bulunan (B) A.�.’nin paylar� 13/7/2020 tarihinde halka arz edilmi� olup, halka aç�kl�k oran� %30’dur. Hali haz�rda sermayesi 5.000.000 TL olan (B) A.�. 2022 y�l�nda 3.000.000 TL’lik sermaye art�r�m�yla halka arz edilmi� ve halka aç�kl�k oran� %56,25 olmu�tur.
(B) A.�.’nin ilk defa halka arz edildi�i tarih, indirimli oranda kurumlar vergisi uygulamas�n�n yürürlük tarihi (17/11/2020) öncesine tekabül etti�inden indirimli oranda kurumlar vergisi uygulamas�ndan yararlanmas� mümkün bulunmamaktad�r.
Örnek 3: 1.000.000 TL sermayesi bulunan ve 2021 y�l�nda 250.000 TL sermaye art�r�m� suretiyle ilk defa olmak üzere (250.000 TL / 1.250.000 TL) %20 oran�nda halka arz edilen (C) A.�. bu hesap döneminden itibaren indirimli oranda kurumlar vergisi uygulamas�ndan yararlanabilecektir. (C) A.�.’nin indirimli orandan yararlanabilmesi için 2021-2025 y�llar� aras�nda tasfiyeye girmemesi ve yine bu dönemde devir ya da tam bölünme yoluyla infisah etmemesi gerekmektedir. (C) A.�.’nin bu dönem içerisinde tasfiyeye girmesi veya devir ya da tam bölünme yoluyla infisah etmesi halinde ise indirimli oranda uygulanan kurumlar vergisi nedeniyle zaman�nda tahakkuk ettirilmemi� vergiler, vergi ziya� cezas� uygulanmaks�z�n gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
Örnek 4: 14/2/2021 tarihinde %10 oran�nda ilk defa halka arz edilen (D) A.�.’nin 14/2/2022 tarihinde %15 oran�nda ikinci halka arz� gerçekle�tirilmi�tir.
Her ne kadar (D) A.�.’nin toplam halka arz oran� toplamda %20’nin üzerine ç�km�� olsa da ilk defa halka arzda %20’lik oran�n sa�lanamamas� nedeniyle 2 puan indirimli oranda kurumlar vergisi uygulamas�ndan yararlan�lamayacakt�r.
Örnek 5: Finansal kiralama sektöründe faaliyette bulunan (E) A.�.’nin paylar� ilk defa 15/6/2021 tarihinde halka arz edilmi� olup, halka arz oran� %45’tir.
Finansal kiralama �irketleri, söz konusu indirimli oranda kurumlar vergisi uygulamas�ndan yararlanamayacaklar aras�nda say�ld���ndan (E) A.�.’nin kurum kazanc�na indirimli oranda kurumlar vergisi uygulanmas� mümkün bulunmamaktad�r.
Ayr�ca, söz konusu indirimli oranda kurumlar vergisi uygulamas�, normal hesap dönemi kullanan mükelleflerin 1/1/2021 tarihinden itibaren elde edilen kazançlar�na, özel hesap dönemi kullanan mükelleflerin ise 2021 takvim y�l�ndan itibaren ba�layan özel hesap dönemlerinde elde edilen kazançlar�na uygulanacakt�r.
Örnek 6: Giyim sektöründe faaliyette bulunan ve normal hesap dönemini kullanan (G) A.�.’nin paylar� 23/12/2020 tarihinde ilk defa halka arz edilmi� olup, halka arz oran� % 25’tir.
Kanunun 32 nci maddesinin alt�nc� f�kras�n�n yürürlük (17/11/2020) tarihinden sonra söz konusu halka arz i�lemiyle birlikte %25 oran�nda halka aç�lan (G) A.�.’nin 2021-2025 hesap dönemlerinde elde edece�i kurum kazanc�na kurumlar vergisi oran� 2 puan indirimli olarak uygulanacakt�r.
Öte yandan, 2021-2025 hesap dönemlerine ili�kin geçici vergilendirme dönemlerinde de (G) A.�. için kurumlar vergisi oran� 2 puan indirimli olarak uygulanacakt�r.”
MADDE 4 – Ayn� Tebli�in “36.8.” bölümünden sonra gelmek üzere a�a��daki bölüm eklenmi�tir.
“36.9. 5520 say�l� Kanuna 7316 say�l� Kanunun 11 inci maddesiyle eklenen geçici 13 üncü madde hükmü a�a��daki gibidir.
“Geçici Madde 13 – (1) Bu Kanunun 32 nci maddesinin birinci f�kras�nda yer alan %20 oran�, kurumlar�n 2021 y�l� vergilendirme dönemine ait kurum kazançlar� için %25, 2022 y�l� vergilendirme dönemine ait kurum kazançlar� için %23 olarak uygulan�r. Bu oranlar özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için ilgili y�l içinde ba�layan hesap dönemlerine ait kazançlar�na uygulan�r.”
Ayr�ca, 7316 say�l� Kanunun 14 üncü maddesinin (c) bendiyle, söz konusu geçici 13 üncü maddenin,
-1/7/2021 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden ba�lamak ve 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan vergilendirme dönemine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan hesap dönemine) ait kurum kazançlar� için geçerli olmak üzere yay�m� tarihinde yürürlü�e girece�i,
-Bu oranlar�n özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için ilgili y�l içinde ba�layan hesap dönemlerine ait kazançlara uygulanaca��
belirtilmi�tir.
Bu kapsamda, kurumlar vergisi mükelleflerinin 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan vergilendirme dönemleri için 1/7/2021 tarihinden itibaren verilmesi gereken y�ll�k/geçici kurumlar vergisi beyannamelerinde beyan edilen matrahlar�na %25 oran�nda kurumlar vergisi/geçici vergi uygulanacakt�r. 2022 hesap dönemine ait kurum kazançlar� üzerinden ise %23 oran�nda kurumlar vergisi al�nacakt�r.
Dolay�s�yla, geçici vergi oran�, hesap dönemi olarak takvim y�l�n� kullanan mükelleflerde 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan 2021 hesap döneminin ikinci geçici vergi döneminden itibaren %25 oran�nda; kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmi� olan mükelleflerde ise 1/1/2021 tarihinden itibaren ba�layan hesap dönemlerine ili�kin olarak 1/7/2021 tarihinden itibaren verilmesi gereken geçici vergi beyannamelerinde %25 olarak uygulanacakt�r.”
MADDE 5 – Bu Tebli� yay�m� tarihinde yürürlü�e girer.
MADDE 6 – Bu Tebli� hükümlerini Hazine ve Maliye Bakan� yürütür.
–––––––––––––––––––
1 Yabanc� kaynak tutar�n�n öz kaynak tutar�n� a�an k�sm�
2 200.000 TL, 2021 y�l�nda devam etmekte olan y�llara sari in�aat ve onarma i�ine ili�kin finansman gideridir.
(25.05.2021)
D�NEM SONU MUHASEBE ��LEMLER� K�TABI
(�rnekleriyle Uygulamal� ��renmek �stiyorsan�z Kaynak Kitap!)
Asgari �cret 2022 - Asgari �cret Ne Kadar?
Asgari Ge�im �ndirimi 2021 - AG� Ne Kadar?
Facebook
Twitter
Linkedin
Google+
Whatsapp
E-posta
Yazd�r
G�NDEM
Anonim �irketlerin Hisse Senedi Sat��lar�nda Hangi Hallerde Vergi Do�maz?
D�NEM SONU MUHASEBE ��LEMLER� K�TABI
��yerinin Devrinde K�dem Tazminat� ��in S�re S�n�r� Var M�?
Post Keynesyen Ak�ma G�ncel Bir Bak��
Cenaze �dene�i Nedir?
4 Maddede �nsan Kayna��m�z� Daha Fazla Kaybetmemek ��in Acil Eylem Plan�
Sermaye Avanslar�n�n Nakdi Sermaye Art���ndan Kaynaklanan Faiz �ndirimi Uygulanmas� Durumu
�stifa Eden ���iye �denen K�dem Tazminat �demelerinin �cret Olarak De�erlendirilmesi Gerekmektedir
MuhasebeTR; 2005 y�l�ndan günümüze seçkin yazar kadrosu ile A’dan - Z’ye muhasebeye ili�kin içeriklerin payla��ld��� Türkiye'nin bir numaral� muhasebe sitesi.