İnsanlarda yüzün ön ve alt bölümüne açılan, önden dudaklar, yanlardan yanaklar, arkadan geniz boşluğu ve yutak, üstten damak, alttan da dille çevrilmiş boşluktur.
Anatomi ve fizyoloji yönünden ağız, besinin çiğnendiği ve salya ile karıştığı boşluktur. Bu boşluktaki dil üzerinde tat duyusunun uyartılarını duyan alıcı bölümleri de vardır.
Bunlardan ayrı olarak gırtlaktan gelen ses, ağız boşluğu içinde söz durumuna çevrilir. Ağzın içinde, besini parçalamaya yarayan dişler, ayrıca bu parçaları sindirime hazırlayan tükürüğü salan üç çift tükürük bezi vardır.Sindirim organı denilince ilk akla gelen ağızdır. Yiyecekler ağıza, dudak, dişler ve dil vasıtasıyla alınıp, burada ufaltılırlar. Tükürük vasıtasıyla kayganlaştırılıp, küçük lokmalar halinde yutulurlar.
Nişastanın sindirimi ağızda başlar. Nişastalı besinlerin ağızda uzun süre çiğnenmeleriyle tatlanmaları, tükürükde bulunan Amilase fermentinin nişastayı parçalayıp, küçük şeker moleküllerine ayırmasındandır. Tat ve koku organları ağıza giren maddenin vasfını kontrol eder. Besinlerin bozuk olup olmadığı da tat ve koku organlarınca anlaşılır.
Ağızdaki dişler, çene kemiklerindeki diş çukuru denen boşluklara oturmuştur. Ağız boşluğunun önde ve arkada olmak üzere iki deliği vardır. Ağız deliği denilen ön kısmını dudaklar çevirmişdir. Dudaklar kas ve epitel (örtücü) dokudan yapılı iki kıvrımdan meydana gelmiştir. Dudakların kalınlıkları ırka, yaşa ve cinse göre değişir. Yeni doğan çocuklarda dudaklar kalın ve büyüktür. Yaşlılarda, dişsizlerde dudaklar içeri DOĞRU kıvrıktır.
Ağızın arka deliğine boğaz denir. Boğaz, ağız boşluğuyla yutak boşluğunu birleştirir. Boğazı, üstte yumuşak damak ve onun ortasındaki küçük dil ile altta dil sırtının arka bölümü sınırlar. Dişler ağız boşluğunu iki kısma ayırır. Bunlara ağız yayları denir. Dişlerin önünde ve yanda olanına ağız dalızı adı verilir. Arkadaki yay ise asıl ağız boşluğudur. Dişler birbirine değince, ağız ancak dilin sığabileceği bir boşluk halini alır. Alt çene üst çeneden ayrılacak olursa bu boşluk genişler. Ağız boşluğunun yan duvarlarını meydana getiren yanaklar, kas ve örtücü hücre dokularından teşekkül etmiştir. Dudak ve yanaklara ancak meme emen, besinleri çiğneyen canlılarda rastlanır.
Ağız boşluğunun içi mukoza denilen ve canlı hücrelerden meydana gelmiş bir zarla örtülüdür. Mukozanın altında sayıları pekçok olan küçük tükürük bezleri bulunur. Ağızda üç çift büyük tükürük bezi vardır. Bunlar da; çenealtı bezleri, dilaltı bezleri ve kulakaltı bezleridir. Bu üç çift tükürük bezi yine üç çift kanallarıyla ağız boşluğuna salgılarını boşaltırlar. Ağıza dökülen salgıların bütününe tükürük denir.
Sözlükte "ağız" ne demek?
1. Sindirim organı.
2. Yeni doğurmuş memelilerin ilk sütü.
Ağız kelimesinin ingilizcesi
adj. oral
n. mouth, facial feature above the chin and below the nose; stoma, mouth or mouthlike opening (Zoology); jaws; opening, edge, brink; muzzle, barrel end of a firearm; beak; chop, embouchure; gob, jaw, keen edge, orifice, outlet, vent, ventage.