Haklý Nedenle Fesihte Altý Ýþ Günü Hak Düþürücü Süre Fesih Ýradesinin Altý Ýþ Günü Ýçinde Açýklanmasý Yeterli Olup Tebligatýn Muhatabýna Ulaþmýþ Olmasý Þart Deðildir
Ana Sayfa
Asgari Ücret 2022
Agi 2021
RSS
Sitene Ekle
Reklam
Bize Ulaþýn
ara
YMM Þefik Þengün Yeniden Deðerlemenin Avantajlarý ve 7326 Sayýlý Yasa Gereði Yapýlacak Yeniden Deðerleme Sonucu Atik’lerin Net Aktif Deðeri Negatif (Eksi) Bakiye’ye Düþecektir. -1 (08.12.2021)
Ana Sayfa
Bize Ulaþýn
Bülten Aboneliði (Ücretsiz)
Eðitimlerimiz
Kitaplarýmýz
Web Tasarým
Amortisman Oranlarý
Agi 2021
Asgari Ücret 2022
Avans Kar Payý Daðýtýmý
Baðýmsýz Denetim
Bað-Kur Rehberi
Basýndan Yazýlar
Beyannamelerini Ýmzalatmak Zorunda Olanlar / Olmayanlar
Beyanname Örnek Formlar
Beyanname Rehberi
Bordro Parametreleri
Cenaze Ödeneði
Damga Vergisi Oranlarý
Defter Tutma Ve Sýnýf Deðiþtirme Hadleri
Demirbaþ ve Amortisman Sýnýrý
Dilekçematik
Dýþ Ticaret Mevzuatý
Doðum Yardýmý
Dönem Sonu Ýþlemleri
E-Beyanname
E-Devlet Sitesi
Eðitim Köþesi
E-Kitaplar
Emzirme Ödeneði
E-Vergi Levhasý
Faaliyet Kodu ve Adý Listesi
Fatura Kesme ve Düzenleme Sýnýrý
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Form ve Dilekçeler
Geçici Vergi
Güncel Mevzuat
Ýnternet Vergi Dairesi
Ýþ Kanunu
Ýþkur Mevzuatý
Ýþsizlik Sigortasý
Kýdem Tazminatý Tavaný
Kosgeb Mevzuatý
Makaleler
Mali Müþavir Olmanýn Þartlarý
Mali Tatil
Mortgage
Muhasebe Ýþ Ýlanlarý
Muhasebe Standartlarý
Muhasebe Uygulamalarý
Muhasebe TV
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi
Özel Haber
Pratik Bilgiler
Programlar
SMMM ve YMM Asgari Ücret Tarifesi
Soru - Cevap
Sosyal Güvenlik Rehberi
SPK Mevzuatý
Stajyerler Köþesi
Tek Düzen Hesap Planý
Vergi Affý
Vergi Daireleri
Vergi Mevzuatý
Vergi Takvimi
Yazarlarýmýz
Yazarlýk Baþvuru Formu
Yýllýk Ücretli Ýzinler
E-bültenimize kayýt olun, yeni yazýlar e-posta adresinize gelsin! Üye olmak için týklayýn.
EDÝTÖRÜN SEÇTÝKLERÝ
Asgari Ücret 2022
Agi 2021
Basýndan Yazýlar
Bordro Parametreleri
Doðum Yardýmý
Erken Emeklilik (Yeni)
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Güncel Mevzuat
Ýþsizlik Maaþý (Yeni)
Ýþten Çýkýþ Kodlarý 2021
Kýdem Tazminatý Tavaný
Pratik Bilgiler
Soru-Cevap
Tek Düzen Hesap Planý
Torba Yasa
Vergi Affý
Yazarlarýmýz
YAZARLARIMIZ
Musa Çakmakçý
Sosyal Güvenlik Uzmaný
arashan@ttmail.com
Haklý Nedenle Fesihte Altý Ýþ Günü Hak Düþürücü Süre Fesih Ýradesinin Altý Ýþ Günü Ýçinde Açýklanmasý Yeterli Olup Tebligatýn Muhatabýna Ulaþmýþ Olmasý Þart Deðildir
Ýþ sözleþmesinin haklý nedenle feshi Ýþ Kanunu’nda iþçi ve iþveren açýsýndan ayrý ayrý düzenlenmiþtir. 4857 sayýlý Ýþ Kanunu’nun 24’üncü maddesinde iþçinin, 25’inci maddesinde de iþverenin haklý fesih nedenleri sayýlmýþtýr.
Buna göre, iþçinin haklý fesih sebepleri;
Ýþçinin haklý nedenle derhal fesih hakký Madde 24- Süresi belirli olsun veya olmasýn iþçi, aþaðýda yazýlý hallerde iþ sözleþmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I. Saðlýk sebepleri:
a) Ýþ sözleþmesinin konusu olan iþin yapýlmasý iþin niteliðinden doðan bir sebeple iþçinin saðlýðý veya yaþayýþý için tehlikeli olursa.
b) Ýþçinin sürekli olarak yakýndan ve doðrudan buluþup görüþtüðü iþveren yahut baþka bir iþçi bulaþýcý veya iþçinin iþi ile baðdaþmayan bir hastalýða tutulursa.
II. Ahlak ve iyiniyet kurallarýna uymayan haller ve benzerleri:
a) Ýþveren iþ sözleþmesi yapýldýðý sýrada bu sözleþmenin esaslý noktalarýndan biri hakkýnda yanlýþ vasýflar veya þartlar göstermek yahut gerçeðe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle iþçiyi yanýltýrsa.
b) Ýþveren iþçinin veya ailesi üyelerinden birinin þeref ve namusuna dokunacak þekilde sözler söyler, davranýþlarda bulunursa veya iþçiye cinsel tacizde bulunursa.
c) Ýþveren iþçiye veya ailesi üyelerinden birine karþý sataþmada bulunur veya gözdaðý verirse yahut iþçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karþý davranýþa özendirir, kýþkýrtýr, sürükler yahut iþçiye ve ailesi üyelerinden birine karþý hapsi gerektiren bir suç iþlerse yahut iþçi hakkýnda þeref ve haysiyet kýrýcý asýlsýz aðýr isnad veya ithamlarda bulunursa.
d) Ýþçinin diðer bir iþçi veya üçüncü kiþiler tarafýndan iþyerinde cinsel tacize uðramasý ve bu durumu iþverene bildirmesine raðmen gerekli önlemler alýnmazsa.
e) Ýþveren tarafýndan iþçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleþme þartlarýna uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
f) Ücretin parça baþýna veya iþ tutarý üzerinden ödenmesi kararlaþtýrýlýp da iþveren tarafýndan iþçiye yapabileceði sayý ve tutardan az iþ verildiði hallerde, aradaki ücret farký zaman esasýna göre ödenerek iþçinin eksik aldýðý ücret karþýlanmazsa yahut çalýþma þartlarý uygulanmazsa.
III. Zorlayýcý sebepler: Ýþçinin çalýþtýðý iþyerinde bir haftadan fazla süre ile iþin durmasýný gerektirecek zorlayýcý sebepler ortaya çýkarsa olarak üç baþlýk altýnda toplanmýþ;
Ýþverenin haklý nedenle fesih sebepleri ise;
Ýþverenin haklý nedenle derhal fesih hakký Madde 25- Süresi belirli olsun veya olmasýn iþveren, aþaðýda yazýlý hallerde iþ sözleþmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I- Saðlýk sebepleri: a) Ýþçinin kendi kastýndan veya derli toplu olmayan yaþayýþýndan yahut içkiye düþkünlüðünden doðacak bir hastalýða yakalanmasý veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doðacak devamsýzlýðýn ardý ardýna üç iþ günü veya bir ayda beþ iþ gününden fazla sürmesi. (1)
(1) 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayýlý Kanunun 1 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “veya sakatlýða uðramasý halinde” ibaresi “yakalanmasý veya engelli hâle gelmesi durumunda” þeklinde deðiþtirilmiþtir
b) Ýþçinin tutulduðu hastalýðýn tedavi edilemeyecek nitelikte olduðu ve iþyerinde çalýþmasýnda sakýnca bulunduðunun Saðlýk Kurulunca saptanmasý durumunda.
(a) alt bendinde sayýlan sebepler dýþýnda iþçinin hastalýk, kaza, doðum ve gebelik gibi hallerde iþveren için iþ sözleþmesini bildirimsiz fesih hakký; belirtilen hallerin iþçinin iþyerindeki çalýþma süresine göre 17’nci maddedeki bildirim sürelerini altý hafta aþmasýndan sonra doðar. Doðum ve gebelik hallerinde bu süre 74’üncü maddedeki sürenin bitiminde baþlar. Ancak iþçinin iþ sözleþmesinin askýda kalmasý nedeniyle iþine gidemediði süreler için ücret iþlemez.
II- Ahlak ve iyi niyet kurallarýna uymayan haller ve benzerleri:
a) Ýþ sözleþmesi yapýldýðý sýrada bu sözleþmenin esaslý noktalarýndan biri için gerekli vasýflar veya þartlar kendisinde bulunmadýðý halde bunlarýn kendisinde bulunduðunu ileri sürerek yahut gerçeðe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek iþçinin iþvereni yanýltmasý.
b) Ýþçinin, iþveren yahut bunlarýn aile üyelerinden birinin þeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi veya davranýþlarda bulunmasý yahut iþveren hakkýnda þeref ve haysiyet kýrýcý asýlsýz ihbar ve isnatlarda bulunmasý.
c) Ýþçinin iþverenin baþka bir iþçisine cinsel tacizde bulunmasý.
d) Ýþçinin iþverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut iþverenin baþka iþçisine sataþmasý, iþyerine sarhoþ yahut uyuþturucu madde almýþ olarak gelmesi ya da iþyerinde bu maddeleri kullanmasý. (1)
e) Ýþçinin, iþverenin güvenini kötüye kullanmak, hýrsýzlýk yapmak, iþverenin meslek sýrlarýný ortaya atmak gibi doðruluk ve baðlýlýða uymayan davranýþlarda bulunmasý.
f) Ýþçinin, iþyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandýrýlan ve cezasý ertelenmeyen bir suç iþlemesi. g) Ýþçinin iþverenden izin almaksýzýn veya haklý bir sebebe dayanmaksýzýn ardý ardýna iki iþgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iþ günü yahut bir ayda üç iþgünü iþine devam etmemesi.
h) Ýþçinin yapmakla ödevli bulunduðu görevleri kendisine hatýrlatýldýðý halde yapmamakta ýsrar etmesi. ý) Ýþçinin kendi isteði veya savsamasý yüzünden iþin güvenliðini tehlikeye düþürmesi, iþyerinin malý olan veya malý olmayýp da eli altýnda bulunan makineleri, tesisatý veya baþka eþya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarýyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uðratmasý.
III- Zorlayýcý sebepler: Ýþçiyi iþyerinde bir haftadan fazla süre ile çalýþmaktan alýkoyan zorlayýcý bir sebebin ortaya çýkmasý.
IV- Ýþçinin gözaltýna alýnmasý veya tutuklanmasý halinde devamsýzlýðýn 17’nci maddedeki bildirim süresini aþmasý. Ýþçi feshin yukarýdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadýðý iddiasý ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargý yoluna baþvurabilir
(1) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayýlý Kanunun 32’nci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “veya 84’üncü maddeye aykýrý hareket etmesi” ibaresi “, iþyerine sarhoþ yahut uyuþturucu madde almýþ olarak gelmesi ya da iþyerinde bu maddeleri kullanmasý” þeklinde deðiþtirilmiþtir.
Kanunda haklý neden olarak nitelendirilen söz konusu haller ortaya çýktýðýnda, fesih hakkýna sahip olan taraf iþ sözleþmesini ihbar önellerine uymaksýzýn ve derhal feshedebilecektir. Ýþçi veya iþveren bakýmýndan haklý fesih nedenlerinin ortaya çýkmasý halinde, taraflarýn bu yetkiyi kullanma süresi sýnýrsýz deðildir. Bu süre, Ýþ Kanunu’nun 26’ncý maddesinde düzenlenmiþtir.
Derhal fesih hakkýný kullanma süresi Madde 26- 24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyi niyet kurallarýna uymayan hallere dayanarak iþçi veya iþveren için tanýnmýþ olan sözleþmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeþit davranýþlarda bulunduðunu diðer tarafýn öðrendiði günden baþlayarak altý iþ günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleþmesinden itibaren bir yýl sonra kullanýlamaz. Ancak iþçinin olayda maddi çýkar saðlamasý halinde bir yýllýk süre uygulanmaz. Bu haller sebebiyle iþçi yahut iþverenden iþ sözleþmesini yukarýdaki fýkrada öngörülen süre içinde feshedenlerin diðer taraftan tazminat haklarý saklýdýr
Buna göre, 24 ve 25’inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyi niyet kurallarýna uymayan hallere dayanarak iþçi veya iþveren için tanýnmýþ olan sözleþmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeþit davranýþlarda bulunduðunu diðer tarafýn öðrendiði günden baþlayarak “altý iþ günü” geçtikten ve her halde fiilin gerçekleþmesinden itibaren “bir yýl” sonra kullanýlamaz. Ancak iþçinin olayda maddi çýkar saðlamasý halinde bir yýllýk süre uygulanmaz.
ÝÞ SÖZLEÞMESÝNÝ HAKLI NEDENLE FESÝHTE 6 ÝÞ GÜNÜ HAK DÜÞÜRÜCÜ SÜREYLE BAÐLI OLMA
4857 Sayýlý Ýþ Kanunu’na tabi olarak belirsiz süreli olarak çalýþan bir iþçinin iþ sözleþmesi iki temel þekilde sona erdirilir. Bunlardan bir tanesi Bildirimli fesih (geçerli nedenle) diðeri ise haklý nedenle derhal fesihtir. Ayný kanunun 26’ncý maddesi ise, taraflarýn sahip olduklarý bu hakký kullanma süresine iliþkindir. Buna göre 24 ve 25’inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarýna uymayan hallere dayanarak iþçi veya iþveren için tanýnmýþ olan sözleþmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeþit davranýþlarda bulunduðunu diðer tarafýn öðrendiði günden baþlayarak “altý iþ günü” geçtikten ve her halde fiilin gerçekleþmesinden itibaren “bir yýl” sonra kullanýlamaz. Ancak iþçinin olayda maddi çýkar saðlamasý halinde bir yýllýk süre uygulanamaz.
Altý iþ günlük hak düþürücü sürenin baþlangýcý, iþçi veya iþverenin karþý tarafýn ahlak ve iyiniyet kurallarýna aykýrý davranýþýný, yani fiili ve faili öðrendiði tarihtir (ÝK, m.26/1). Bu durumda fesih hakký altý iþ günü geçtikten sonra artýk kullanýlamayacaktýr.
Feshe yetkili olmayan makam veya kiþilerin olayý öðrenmesi, altý iþ günlük süreyi baþlatmayacaktýr. Ýþverenin tüzel kiþi olmasý durumunda altý iþ günlük süre, feshe yetkili merciin öðrendiði günden itibaren baþlar. Olayýn öðrenildiði gün süreye katýlmaz. Süre takip eden iþ günlerinden itibaren sayýlýr. Altý iþ günlük sürenin faili bilinmeyen bir olayda olayýn öðrenildiði günden itibaren deðil, failinin kim olduðunun öðrenildiði tarihten itibaren baþladýðýnýn kabulü gerekir.
Yargýtay kararlarýnda sorun teþkil eden bir durum da altý iþ günlük süre feshe yetkili makama bildirim tarihinden itibaren iþlemeye baþlayacaðý için, feshe yetkili merciin fesih sebebini ne zaman öðrenmiþ olduðunun tereddüde yer vermeyecek þekilde net bir biçimde tespiti gerektiðidir. Sorun oluþturan diðer bir durum da feshe yetkili makamýn doðru bir þekilde tespitidir. Bir kararýnda Yargýtay, “…davalý iþveren anonim þirket olup, mahkemece davalý þirkette feshe yetkili makamýn kim olduðu araþtýrýlmamýþtýr. Bu itibarla öncelikle davalý þirkette feshe yetkili makamýn belirlenmesine yönelik iþyeri kayýt ve belgeleri getirilmeli, belirlenen feshe yetkili makamýn fesih sebebi yapýlan olaylarýn öðrenme tarihi araþtýrýlarak feshin 4857 sayýlý Kanun’un 26.maddesindeki altý iþgünü içinde yapýlýp yapýlmadýðý kesin bir þekilde belirlenerek sonuca göre karar verilmelidir…” Y22HD, 02.04.2013, 20001/6994.
Ýþ Kanunu’nun 26. maddesinin 1. fýkrasýna göre, fiil yönünden hak düþürücü sürenin uygulanabileceði durumlar yine ayný Kanunun 24 ve 25. maddelerinde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarýna uymayan hallerdir (ÝK, m.24/2; m.25/II). Bu davranýþa iliþkin fail, iþçi olabileceði gibi iþveren de olabilecektir. Benzer düzenlemeye Deniz Ýþ Kanunu’nun 15. maddesinde de yer verilmiþtir
Altý günlük süre, madde hükmünün açýk ifadesi gereði iþ günü olarak geçmektedir. Dolayýsýyla tatil günleri sürenin hesaplanmasýnda dikkate alýnmayacaktýr. Örneðin haklý sebeple fesih nedeninin yetkili makamca öðrenme tarihi ile fesih tarihi arasýndaki resmî tatil olan ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatilleri dikkate alýnmayacaktýr. Cumartesi iþ hukuku bakýmýndan iþ günü olduðu için bugünün dikkate alýnmasý gerekir. Y9HD, 09.05.2012, 8608/16249. Ancak iþçi haftanýn beþ iþgünü çalýþýyor ise, cumartesi günü de iþ günü olarak kabul edilmez Y9HD, 11.02.2015, 8809/5874, Y9HD, 27.11.2017, 16569/19090
Ýþçinin raporlu olmasý, hak düþürücü sürenin iþlemesini engellemeyecektir. Y9HD, 04.04.2006, 3027/855379. Ancak feshin sonuçlarý, rapor süresinin sonundan itibaren iþlemeye baþlayacaktýr.
ALTI ÝÞ GÜNLÜK SÜREYE ÝLÝÞKÝN DÝSÝPLÝN SORUÞTURMASI VE ÝNCELEME GEREKTÝRMESÝ
Bazen fiilin ve failin öðrenilmesi veya fesih sebebinin haklý olup olmadýðýnýn anlaþýlabilmesi açýsýndan bir soruþturma yapmak gerekebilir. Soruþturma süreci hak düþürücü süreyi olumsuz etkilemeyecek, sonucunda fiilin, failin veya fesih sebebinin öðrenilmesi gerçekleþtiðinde, fesih için gerekli hak düþürücü süre de baþlamýþ olacaktýr. Bir baþka deyiþle yetkili makam ya da kiþi haklý sebep teþkil eden olayý disiplin kurulu raporu sonucu öðrenecekse hak düþürücü süre, haklý sebep teþkil eden olayý bildiren raporun (tüzel kiþi olmasý durumunda) yetkili makam ya da kiþinin önüne gelmesinden itibaren baþlayacaktýr. Dolayýsýyla olayýn disiplin kurulunca görüþülmesi durumunda hak düþürücü süre baþlamayacaktýr.
Ayrýca derhal feshe konu olay, iþyerinde yürürlükte bulunan toplu iþ sözleþmeleri gereði disiplin kurulu incelemesine de tabi tutulabilir. Nitekim Yargýtay toplu iþ sözleþmesi ile iþ akdinin feshine, disiplin soruþturmasý sonucunda karar verilmesi gereken durumlarda, Ýþ Kanunu’nun 26. maddesinin 1. fýkrasýndaki sürenin soruþturmanýn sonucunun öðrenildiði tarihten itibaren baþlayacaðýna hükmetmiþtir. Y9HD, 04.11.1998, 13233/15588. Ancak bu noktada üzerinde durulmasý gereken önemli bir husus da soruþturma gerektiren durumlarda, olayýn öðrenildiði tarihten itibaren en geç altý iþ günü içinde soruþturmaya iliþkin talimatýn disiplin kuruluna intikal ettirilmesi gerektiðidir. Y9HD, 18.06.1998, 8300/10068. Olayýn feshe yetkili kiþi ya da kurula intikal ettirildiði gün, altý iþ günlük sürenin baþlangýcýný oluþturur. Önemli olan disiplin kuruluna sevk ile iþ sözleþmesinin derhal feshedildiði tarih arasýnda altý iþ günlük sürenin geçmemiþ olmasýdýr.
FÝÝLÝN GERÇEKLEÞTÝÐÝ TARÝHTEN ÝTÝBAREN BÝR YILIN GEÇMEMÝÞ OLMASI
Derhal fesih hakkýnýn kullanýmýna iliþkin süreyi belirleyen gerek Ýþ Kanunu (ÝK, m.26/1), gerek Deniz Ýþ Kanunu (DÝK, m.15/1) fiilin gerçekleþmesinden itibaren bir yýl sonra fesih hakkýnýn kullanýlamayacaðýný hükme baðlamýþtýr. “Altý iþ günlük süre” failin ve fiilin öðrenilmesinden itibaren baþlarken, bir yýllýk süre fiilin iþlenmesinden itibaren hesaplanacaktýr. Dolayýsýyla, derhal fesih hakkýna sahip olan tarafýn fiilin iþlenmesinden itibaren bir yýllýk süre içinde diðer tarafýn iþ sözleþmesini, derhal feshi gerektiren davranýþlarda bulunduðunu öðrenmeli, bu öðrenmeden itibaren “altý iþ günü” içinde de fesih hakkýný kullanmalýdýr. Bir yýllýk süre de altý iþ günlük süre gibi hak düþürücü niteliktedir. Bir yýllýk sürenin geçmesinden sonra öðrenilmiþ bir derhal fesih sebebi, iþ sözleþmesinin sonlandýrýlmasý yetkisi vermeyecektir.
Bir yýllýk süre, haklý nedenin gerçekleþtiði tarihi takip eden sonraki yýlýn ayný günün akþamý sona eren zaman dilimi olarak dikkate alýnmalýdýr.
Ýþ Kanunu’nun 26.maddesinin 1.fýkrasýnda iþçinin olayda maddi çýkar saðlamasý durumunda bir yýllýk sürenin uygulanmayacaðý hükme baðlanmýþtýr. Örneðin maðazada kasada görevlisi çalýþanýn zimmetine para geçirmesi durumunda, bu eylem bir yýlýn geçmesinden sonra öðrenilse bile, iþ sözleþmesi derhal feshedilebilecektir. Ancak belirtelim ki bu ihtimallerde de fesih sebebinin öðrenilmesinden itibaren altý iþ günü içinde hareket edilmesi ve derhal fesih hakkýnýn kullanýlmasý gerekecektir.
FESÝH HAKKINI 6 GÜNLÜK HAK DÜÞÜRÜCÜ SÜRE GEÇTÝKTEN SONRA KULLANILMASI HALÝNDE HAKLI NEDENLE FESÝH GEÇERLÝ NEDENLE FESHE DÖNÜÞECEÐÝ
YARGITAY 7. Hukuk Dairesinin kararýnda;
Dosya içeriðine göre somut olayda, davacýnýn müþteriye sakýz fýrlatmasý olayý kamera kayýtlarý ve tanýk beyanlarý ile sabit olup mahkemenin bu yöndeki tespiti yerindedir. Keza, davacýnýn bu davranýþýnýn haklý fesih nedeni oluþturduðu da tartýþmadan uzaktýr. Ancak, olayýn feshe yetkili makamca hangi tarihte öðrenildiði ve fesih hakkýnýn 6 iþ günlük hak düþürücü süre içerisinde kullanýlýp kullanýlmadýðý dosya içeriðinde anlaþýlamamaktadýr.
Mahkemece, öncelikle feshe konu müþteri þikayetinin feshe yetkili makama ulaþtýðý tarihe iliþkin belgelerin Genel Müdürlükten getirtilmesi gerekmektedir. Belge (veya belgeler) getirtildikten sonra, davacýnýn iþ akdi, þikâyetin davalý Banka genel Müdürlüðüne ulaþtýðý tarihten itibaren 6 iþ günlük hak düþürücü süre içerisinde feshedilmiþ ise feshin haklý nedenle; 6 iþ günlük hak düþürücü süre geçirilerek feshedilmiþ ise geçerli nedenle yapýldýðýnýn kabulü ile davanýn reddine karar verilmelidir. Mahkemece, bu yönler gözetilmeksizin doðrudan haklý nedenle fesihte Yasada öngörülen 6 iþ günlük hak düþürücü sürenin geçtiði gerekçesi ile davanýn kabulüne karar verilmesi bozmayý gerektirmiþtir.
Kabule göre de haklý fesih nedeni bulunmasý, ancak fesih hakkýný 6 günlük hak düþürücü süre geçtikten sonra kullanýlmasý halinde haklý nedenle fesih geçerli nedenle feshe dönüþeceðinden davanýn reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiþ olmasýda doðru olmamýþtýr.
YARGITAY 7. Hukuk Dairesi Esas No: 2015/45348 Karar No: 2016/8374
HAKLI NEDENLE FESÝHTE ALTI ÝÞ GÜNÜ HAK DÜÞÜRÜCÜ SÜRE FESÝH ÝRADESÝNÝN ALTI ÝÞ GÜNÜ ÝÇÝNDE AÇIKLANMASI YETERLÝ OLUP BU SÜRE ÝÇÝNDE TEBLÝGATIN MUHATABINA ULAÞMIÞ OLMASI ÞART DEÐÝLDÝR
YARGITAY 9. Hukuk Dairesinin kararýnda;
Haklý fesih nedeninin devamlý olmasý durumunda hak düþürücü süre iþlemez (Yargýtay 9.HD. 15.02.2010 gün, 2008/16869 E, 2010/3345 K). Örneðin, ücreti ödenmeyen iþçi ödeme yapýlmadýðý sürece her zaman haklý nedenle iþ sözleþmesini feshedebilir. Bu örnekte iþçi açýsýndan haklý fesih nedeni her an devam etmektedir. Ancak iþçinin daimî olarak bir baþka göreve atanmasý veya iþ þartlarýnýn esaslý þekilde aðýrlaþtýrýlmasý halinde, bu deðiþikliðin sonuçlarý sürekli gibi görünse de iþlem anlýktýr. Buna göre sözleþmesini feshetmeyi düþünen iþçinin bunu iþçinin altý iþgünü içinde iþverene bildirmesi gerekir. Yine iþyerinde iþi yavaþlatma ve üretimi düþürme eyleminin süreklilik göstermesi durumunda, altý iþ günlük süre eylemenin bittiði tarihten baþlar.
Ýþçinin ücretinin ödenmemesi temadi eden bir durum olmakla birlikte fesih hakký ödemenin yapýldýðý ana kadar kullanýlabilir.
Fesih iradesinin altý iþ günü içinde açýklanmasý yeterli olup, bu süre içinde tebligatýn muhatabýna ulaþmýþ olmasý þart deðildir
Yargýtay 9. HD., E. 2010/6331 K. 2012/12457 T. 12.04.2012
YARGITAY 9. Hukuk Dairesinin kararýnda;
Haklý fesih nedeninin devamlý olmasý durumunda hak düþürücü süre iþlemez (Yargýtay 9.HD. 15.2.2010 gün, 2008/16869 E, 2010/3345 K). Örneðin, ücreti ödenmeyen iþçi ödeme yapýlmadýðý sürece her zaman haklý nedenle iþ sözleþmesini feshedebilir. Bu örnekte iþçi açýsýndan haklý fesih nedeni her an devam etmektedir. Ancak iþçinin daimî olarak bir baþka göreve atanmasý veya iþ þartlarýnýn esaslý þekilde aðýrlaþtýrýlmasý halinde, bu deðiþikliðin sonuçlarý sürekli gibi görünse de iþlem anlýktýr. Buna göre sözleþmesini feshetmeyi düþünen iþçinin bunu altý iþgünü içinde iþverene bildirmesi gerekir. Yine iþyerinde iþi yavaþlatma ve üretimi düþürme eyleminin süreklilik göstermesi durumunda, altý iþ günlük süre eylemin bittiði tarihten baþlar.
Ýþçinin ücretinin ödenmemesi temadi eden bir durum olmakla birlikte fesih hakký ödemenin yapýldýðý ana kadar kullanýlabilir. Aksi halde Yasanýn 24/III-e maddesinde öngörülen neden ortadan kalkmýþ olur. Fesih iradesinin altý iþ günü içinde açýklanmasý yeterli olup, bu süre içinde tebligatýn muhatabýna ulaþmýþ olmasý þart deðildir.
YARGITAY 9. Hukuk Dairesi Esas No: 2014/35713 Karar No: 2015/2149
YARGITAY 9. Hukuk Dairesinin kararýnda;
Fesih iradesinin altý iþ günü içinde açýklanmasý yeterli olup, bu süre içinde tebligatýn muhatabýna ulaþmýþ olmasý þart deðildir
4857 Sayýlý Kanun'un 26. maddesinde öngörülen altý iþgünlük ve bir yýllýk süreler ayrý ayrý hak düþürücü niteliktedir. Bir baþka anlatýmla fesih hakkýnýn öðrenmeden itibaren altý iþ günü ve olayýn gerçekleþmesinden itibaren bir yýl içinde kullanýlmasý þarttýr. Sürelerden birinin dahi geçmiþ olmasý haklý fesih imkânýný ortadan kaldýrýr. Hak düþürücü sürenin niteliðinden dolayý taraflar ileri sürmese dahi, hâkim resen dikkate almak zorundadýr.
YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ E. 2016/6122 K. 2019/15301
SONUÇ OLARAK
Ýþ Kanunu’nun 26’ncý maddesi gerek iþverene gerekse de iþçiye ahlak ve iyi niyet kurallarýna uymayan hallere göre (Ýþ Kanunun 24’ünü ve 25’inci maddelerinde) tanýnan fesih yetkisinin nasýl kullanýlacaðýný düzenlemiþtir. Haklý fesih nedeni bulunmasý, ancak fesih hakkýný 6 günlük hak düþürücü süre geçtikten sonra kullanýlmasý halinde haklý nedenle fesih geçerli nedenle feshe dönüþecektir.
Ayrýca yukarýda örneklerini verdiðimiz Yargýtay kararlarýnda belirtildiði üzere de;
Fesih iradesinin altý iþ günü içinde açýklanmasý yeterli olup, bu süre içinde tebligatýn muhatabýna ulaþmýþ olmasý þart deðildir. Bu bakýmdan notere baþvuru tarihi veya fesih bildiriminin postaya verildiði tarih önemlidir.
25.11.2021
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayýnlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayýnlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayýnlayanlar hakkýnda yasal iþlem yapýlacaktýr.)
DÖNEM SONU MUHASEBE ÝÞLEMLERÝ KÝTABI
(Örnekleriyle Uygulamalý Öðrenmek Ýstiyorsanýz Kaynak Kitap!)
Asgari Ücret 2022 - Asgari Ücret Ne Kadar?
Asgari Geçim Ýndirimi 2021 - AGÝ Ne Kadar?
Facebook
Twitter
Linkedin
Google+
Whatsapp
E-posta
Yazdýr
GÜNDEM
Yapýlandýrmada Ýlk Taksidi Ödeyemeyenlere Bir Hak Daha Var
DÖNEM SONU MUHASEBE ÝÞLEMLERÝ KÝTABI
Yeniden Deðerlemenin Avantajlarý ve 7326 Sayýlý Yasa Gereði Yapýlacak Yeniden Deðerleme Sonucu Atik’lerin Net Aktif Deðeri Negatif (Eksi) Bakiye’ye Düþecektir. -1
Ödenmeyen Faturalara Ait Gecikme Cezalarýnýn Muhasebeleþtirilmesi
2022 Yýlýnda Tutulacak Defterler ve Sýnýf Deðiþtirme Hadleri
Kýdem Tazminatý Tavanýnýn Yýllar Ýçindeki Deðiþimi
Mükelleflerin Bilgisi Dýþýnda Vergi Dairesinden Gelen E-Tebligat
Sermaye Tamamlama Fonlarýnýn Kurumlar Vergisi Açýsýndan Deðerlendirilmesi
MuhasebeTR; 2005 yýlýndan günümüze seçkin yazar kadrosu ile A’dan - Z’ye muhasebeye iliþkin içeriklerin paylaþýldýðý Türkiye'nin bir numaralý muhasebe sitesi.