Türkiye’de 550 bin otizm tanısı olan birey ile 0-14 yaş grubunda 150 bin civarında çocuk bulunduğu varsayılıyor. Otizm görülme sıklığının, erkek çocuklarda kız çocuklara oranla 3-4 kat daha fazla olduğunu belirten uzmanlar, otizm tanısı olan çocukların sağlıklı çocuklara göre daha fazla yemek yeme eğiliminde olduklarını ifade ediyor. Uzmanlar, otizmli bireylerin bağırsaklarının aşırı geçirgen olmasının ve beslenmede çok seçici olmalarının sonucu olarak pek çok vitamin ve mineral eksikliği yaşadıklarını vurgulayarak uygulanabilecek diyet seçeneklerini paylaşıyor.
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Pınar Hamurcu, Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların beslenmesi hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Dr. Öğretim Üyesi Pınar Hamurcu, Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB), Amerika Psikoloji Derneği tarafından “erken çocukluk çağında ortaya çıkan, sözel, sözel olmayan iletişim (davranışsal) ve ilgi alanında yetersizliği olan, sınırlı ve tekrarlayıcı davranışları ile karakterize nörogelişimsel bir durum” olarak tanımlandığını söyledi.
Her 54 çocuktan 1’inde Otizm Spektrum Bozukluğu var
Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) verilerinin, bugün dünya genelinde okul çağındaki her 54 çocuktan 1’inde Otizm Spektrum Bozukluğu görüldüğünü bildirdiğini belirten Dr. Öğretim Üyesi Pınar Hamurcu, şunları söyledi:
“Otizm görülme sıklığı, erkek çocuklarda kız çocuklara oranla 3-4 kat daha fazla. Türkiye 2015 Otizm Tarama Projesi kapsamında 44 bin 45 çocuktan 4 bin 605’inin risk grubunda olduğu saptandı. Otizm Platformu, günümüzde 550 bin otizm tanısı olan birey ile 0-14 yaş grubunda 150 bin civarında çocuk bulunduğunu varsayıyor. Otizm tanısı olan bireylerin ebeveynleri, kardeşleri, yakın akraba çevreleri de hesaba katıldığı zaman Türkiye’de otizmden etkilenen 2 milyondan fazla bireyden bahsediliyor. Kesin olmamakla birlikte otizmde genetik faktörlerin etkili olduğu görüşü hakim. Ek olarak virüsler, radyasyona maruz kalma ve ilaç kullanımı gibi çevresel etmenlerin de etkili olduğu belirtiliyor. Ayrıca beynin toksik maddelere hassasiyeti ve doğum öncesi yaşanan maruziyetlerin de ileri yaşlarda ortaya çıkan otizm ile ilişkili olduğu düşünülüyor.”
Otizmli çocuklara özel besinler hazırlanmalı
Otizm tanısı olan çocukların sağlıklı çocuklara göre daha fazla yemek yeme eğiliminde olduklarını belirten Hamurcu, “Bu durum son zamanlarda beslenme davranışı problemleri literatürde dikkat çeken bir konu haline geldi. Literatür otizm tanısı olan çocukların birçok yiyeceği reddettiğini, özel yemek yeme araçlarına ihtiyaç duyduklarını, özel besin hazırlanması gerektirdiğini, oldukça dar bir besin tercihine ve kendilerine has beslenme davranışlarına sahip olduklarını gösteriyor. Bu çocuklarda en sık görülen beslenme sorunlarının başında gıda reddi ve sınırlı besin repertuarı olduğu bildiriliyor ve bu durum duyusal problemlerle ilişkilendiriliyor. Benzer beslenme problemleri, normal gelişim gösteren çocuklarda yaş ilerledikçe ortadan kalkmaktayken otizm tanısı olan çocuklarda, problem artarak devam ediyor.” dedi.
Vitamin ve mineral eksikliği yaşıyorlar
Otizm tanısı olan bireylerin bağırsaklarının aşırı geçirgen olmasının ve beslenmede çok seçici olmalarının sonucu olarak pek çok vitamin ve mineral eksikliği yaşadıklarını ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Pınar Hamurcu, beslenme desteği konusunda çeşitli tedavi yaklaşımlarından şöyle bahsetti:
Glutensiz- Kazeinsiz diyet
Beslenmede önemli yeri olan tahıl ve ürünleri içeriğindeki gluten sebebiyle bazı hastalıklarda diyetten çıkarılıyor. Çölyak hastalığında tek tedavi seçeneği olan buğday, çavdar, arpa ve bazen de yulaf’tan yoksun glutensiz diyet otizm tanısı olan bireylerde de kullanılıyor. Ayrıca sütte bulunan kazein nedeniyle de peynir, yoğurt, ayran gibi tüm süt ve süt ürünlerinin yine otizm tanısı olan bireylerin diyetinden çıkarılmasının etkili olacağı düşünülüyor.
2012’de yapılan bir araştırmada, 293 otistik çocuk ve ailesi çalışmaya dahil edilmiş ve çalışmaya katılan 223 çocuğa tamamen kazeinsiz/glutensiz diyet verilirken, 70 çocuğa kısmi diyet uygulanmıştır. Uygulanan diyet sonrası gluten ve kazeini tamamen kısıtlanan çocukların kısmi kısıtlanan gruba göre gastrointestinal semptomlarında, yiyecek alejilerinde, yiyeceğe karşı duyarlılıklarında azalma ve psikolojik, sosyal davranışlarında iyileşmeler olduğu belirlendi.
Ketojenik Diyet
Otizm ve epilepsi arasındaki ilişki karmaşık olarak görülse de, yapılan çalışmalar OSB’li bireylerin, normal bireylere kıyasla epilepsiye 3 – 22 kat daha yatkın olduğunu ortaya koyuyor. Epileptik nöbetlerin sayı ve şiddetini azaltmak için terapötik bir yöntem olarak tanımlanan ketojenik diyetin, zihinsel duruma bağlı davranışlar ve hiperaktivite için olumlu etkisinin olduğu bildiriliyor. Ketojenik diyette yağ enerjinin büyük kısmını karşılarken, protein günlük gereksinimin minimum kısmını oluşturuyor ve karbonhidratlar ciddi şekilde sınırlandırılıyor.
Bu konuda yapılan ilk çalışmada, yaşları 4 ila 10 arasında olan 30 OSB’li çocuğa 6 ay boyunca, 4 hafta aralıklarla ketojenik diyetin modifiye edilmiş hali olan John Radcliffe diyeti ve 2 hafta normal kontrol diyeti uygulandı. Çalışmanın sonuna kadar diyete uyum sağlayabilmiş olan 18 çocuktan 10’u ‘Çocukluk Çağı Otizm Derecelendirme Ölçeği puanlamasına göre orta veya anlamlı derecede davranışsal iyileşme gösterdi.
Özel Karbonhidrat Diyeti
Diyetteki kompleks karbonhidratlar kısıtlanırken basit karbonhidratlar tamamen çıkarılıyor. Özel Karbonhidrat Diyeti’nin irritabl barsak sendromu (IBS), çölyak hastalığı ve otizm gibi çeşitli hastalıklarda olumlu etki yaptığı görüşü hakim.
Bu diyetin amacı, hasar görmüş bağırsak duvarını ve bakteri üremesini kontrol altına almak, bağırsak patojenlerinin beslendiği karbonhidrat türlerini kısıtlamak ve böylece barsak florasını düzeltmektir. Diyet fermente besinlerin, özellikle ev yapımı yoğurtların ve probiyotiklerin kullanımını teşvik ediyor. Nişastalar yasaklanırken esas olarak et, tavuk, balık, yumurta, sebze, taze meyve, fındık ve yağlı tohumlardan oluşuyor. Diyet, sınırlı miktarda besin alımıyla başlıyor ve bağırsak yolları iyileştikçe kademeli olarak alınan besin miktarı arttırılıyor.
Feingold Diyeti
Fenol, organik bir bileşik olan, salisilatlarda doğal olarak bulunan ve yapay olarak üretilebilen bir bileşiktir. Fenoller renklendirici ve koruyucu gıda katkı maddesi olarak kullanılıyor. Bu gıda katkı maddelerinin ise çocuklarda hiperaktiviteye neden olabildiği bildiriliyor.
Fenol sülfür transferaz (PST) enzimindeki bozukluk nedeniyle otistik çocukların diyetinden de, renklendirici ve koruyucu içeren bu besinlerin veya domates gibi doğal salisilat içeren besinlerin çıkarılmasının olumlu etki yaptığı düşünülüyor. Bu nedenle özellikle renklendirici, aroma verici, koruyucu ve tatlandırıcı içeren besinlerin diyetten çıkarılması ve badem, elma, kayısı, çilek, salatalık, köri ve benzeri baharatlar ile üzüm, kuru üzüm, portakal, bal, şeftali, biber ve domates gibi yaygın reaktif salisilat içeren besinlerin de kısıtlanması öneriliyor.
Candida Vücut Ekoloji Diyeti
“Candida Albicans”, maya benzeri bir mantar olup, özellikle bağışıklığı baskılanmış bireylerde enfeksiyonlara neden olabilmektedir. Candida’nın aşırı artışı, otizmli çocuklarda görülen konsantrasyon bozukluğu, saldırganlık ve hiperaktif davranışlar gibi sorunlar ile ilişkilendirilmiş olup, baş ağrısı, mide sorunları, gaz ağrısı, yorgunluk veya depresyon ile de ortaya çıkabiliyor. Candida Vücut Ekoloji Diyeti, Candida’nın yayılımını engellemek, bağırsağın sağlığını desteklemek ve asit/baz dengesini sürdürmek amacıyla; asiditesi düşük olan, düşük şeker ve nişasta içeren ya da içermeyen kolay sindirilebilir, fermente besinleri ve diğer katı beslenme önerilerini içeriyor. Ham lahana turşusu ve diğer kültürlenmiş sebzeler, hayvansal olmayan sütle yapılan kefir ve yoğurt gibi birçok fermente besini içeriyor. Glutensiz olmasının yanı sıra, pirinçsiz, mısırsız ve soyasızdır. Diyette sadece kinoa, darı, kepekli buğday ve amarant gibi birkaç besinin tüketimi serbesttir.
Elimine Alerji Diyetleri
Otizmli bireylerde sindirim ve bağışıklık sistemindeki anormallikler nedeniyle besin hassasiyeti ile sık karşılaşılıyor. Sindirilmeyen karbonhidrat veya aminoasitler, barsakta yararlı bakterilerin bu ögelere reaksiyon göstermesine yol açıyor. Bu nedenle besin alerjisi veya intoleransı için gerekli testlerin yapılarak sorunun belirlenmesi önerilİyor veya şüphelenilen besinin 2 haftalığına diyetten çıkartılması ve aynı besin diyete tekrar eklendiğinde alerjik semptomların gözlenmesi tavsiye ediliyor. Diyetten çıkarılacak besinler arasında süt, buğday, soya, yumurta, yerfıstığı, fındık, balık ve kabuklu deniz ürünleri bulunuyor.
Düşük okzalatlı diyet
Otizmin patogenezinde hiperoksalemi ve hiperoksalürinin rol oynayabileceği düşünülmektedir. OSB olan çocuklarda oksalat metabolizmasını incelemek amacıyla yapılan bir çalışmada OSB olan çocuklarda kontrol grubuna göre, idrarda 2.5 kat, plazmada 3 kat daha fazla okzalat seviyesi ölçülmüştür. Oksalat bakımından zengin gıdaların (ıspanak, kakao, siyah çay, incir, limon kabuğu, yeşil elma, siyah üzüm, kivi, mandalina, çilek, yulaf, buğday, darı, yer fıstığı, kaju fıstığı, fındık, badem, yaban mersini) diyetle düşük miktarda verilmesinin faydalı olabileceği görüşü vardır.
Gönderen: journal
Facebook ile paylaş Twittter ile paylaş Google+ ile paylaş
YORUM YAZ
Bu habere yorumlar
Eskişehir Sağlık Haberleri
İnsülin Direnir, Geriye Verilemeyen Kilolar kalır
Sinsi hastalık kör ediyor!
Aşırı Kaygı ve Stres Bağışıklığı Olumsuz Etkiliyor!
Sabah Dinlenmeden Uyananlar Dikkat!
STRES BU HASTALIĞA NEDEN OLUYOR !
SARIMSAK TÜKETİMİ BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN GÜÇLÜ OLMASINA KATKI SAĞLAR MI? NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
40 Yaş Sonrası Erkekler de Prostat Kanserine Dikkat!
Hamilelik Döneminde Psikoloji Neden Etkilenir? Nelere Dikkat Edilmeli?
YAŞ ALDIKÇA DİŞLER
GÖZ ÇEVRESİ KIRIŞIKLARINA KARŞI TÜYOLAR
Tuz Tüketirken Son Derece Dikkat Edilmeli!
Hangi Ağrıya Ne İyi Geliyor ?
ESKİŞEHİR ŞEHİR HASTANESİ OMURGA GÜNLERİ
Pandemi ve Çocuklarda Aşının Önemi
Her 5 kadından biri miyom sorunu yaşıyor!
Kalbin içindeki mucize: Mitral kapak
Uykusuz, spor yapma konusunda üşengeç ve gerginiz
Vücutta Oluşan Yara İzlerine Dikkat!
TİROİD HASTALARI NASIL BESLENMELİ? NELERE DİKKAT ETMELİ?
PARANOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞU İLİŞKİLERE ZARAR VERİYOR !
EVİMİZDE VE İŞ YERİMİZDE MEKANI DÜZENLEMENİN ÖNEMİ !
OBEZİTE ANİ ÖLÜMLERE SEBEP OLABİLİYOR !
Eklem Ağrılarına Dikkat! Lupus Olabilirsiniz
Yemeği Çok Çiğnemek Büyük Önem Taşıyor!
KRONİK BURUN TIKANIKLIĞINA DİKKAT !
Burun estetiği ile uykusuz gecelere veda edin
Bel Kireçlenmesi Yaşamınızdan Çalmasın
TURP İLE GELEN 8 FAYDA Kışı ‘turp gibi’ geçirmeye katkı sağlıyor!
GEÇMEYEN DİZ VEYA KALÇA AĞRILARINIZ VARSA…
Artan şiddetin nedeni grup stresi mi?
OBEZİTE TEDAVİSİNDE BİTKİSEL İLAÇLARA DİKKAT!
ESOGÜ Hastanesi’ne Yeni Otopark
Omicron diğer varyantlara göre daha fazla mutasyon taşıyor…
KALP HASTALIĞININ BİLİNMEYEN 5 SİNYALİ
Lodos çarpmasından korunmanın 4 yolu
Sahtekarlık sendromu hayatı alt üst edebilir…
Evlilik öncesinde SMA taraması zorunlu hale getirilmektedir
Türkiye-Birleşik Krallık Sağlık İş Forumu İstanbul’da Başladı
Mobil KETEM Destek Projesi Tepebaşı Tanıtım Toplantısı Yapıldı
SOLUNUM DERNEĞİ TÜSAD OMICRON KONUSUNDA UYARMAYA DEVAM EDİYOR
Bu Önerilerle Kışın Tadını Çıkarın! Bağışıklık Güçlendirici Beslenme Reçetesi!
PROF. DR. GÜNAY “BEN DE VARIM” DEDİ
Gerekli Bilgiler
Eskişehir Telefon Rehberi
Estram
Nöbetçi Eczaneler
Tiyatro Etkinlik
Ulaşım
Üniversiteler
BUGÜN EN ÇOK OKUNAN HABERLER
Yerli otomobil TOGG’da önemli gelişme! Rakam verildi
Koronavirüs salgınında yeni vaka sayısı 19 bin 357
Türkiye Barolar Birliği’nin yeni başkanı belli oldu
"Cesaretiniz, Işığınız, Heyecanınızla Yalnız Bu Coğrafya İçin Değil, Tüm İnsanlık İçin Birer Umutsunuz"
Tuz Tüketirken Son Derece Dikkat Edilmeli!
ULAŞTIRMA BAKANLIĞI: GEÇİŞ BELGELERİNDE REKOR KIRILDI
HDP’ye yakınlığıyla bilinen oyuncu Nur Sürer’den skandal açıklama
Kısıtlamalar Türkiye’yi kendi kendine yeten ülke haline getirdi
Eskişehir Vaka Sayısı En Çok Artan 10 İlden Biri Oldu
Dünya Gönüllüler Günü Etkinliği AFAD Gönüllüleri ile İstanbul’da Yapıldı
Eskişehir
KÖŞE YAZARLARI
TÜMÜ
SAHTE GÖZYAŞLARINIZA İNANDIRAMAZSINIZ
18 Kasım 2021 Perşembe
MATEMATİK TEMEL ZAYIFLIĞI VE ÇÖZÜMÜ
5 Aralık 2021 Pazar
Kordiseps mantarını daha önce duydunuz mu?
25 Kasım 2021 Perşembe
GÜNDOĞDU YILDIRIM
MÜSLÜME
30 Kasım 2021 Salı
Hüseyin GÜVEN
...BENİM ELLERİM UFAK
1 Aralık 2021 Çarşamba
Konuk Yazar
“CHP iktidara gelse bile muhalefet yapar” sözünü doğru çıkartan haller bunlar!
21 Haziran 2021 Pazartesi
Muharrem Akaydın
TÜRK KÜLTÜRÜNDE UZLAŞMA
17 Ocak 2021 Pazar
Nevzat Ağabey Milli Gençlikle...
PUTLARI KIRMAK ŞART
26 Kasım 2021 Cuma
Nevzat Laleli
ADİL DÜZENE DOĞRU
29 Kasım 2021 Pazartesi
Özgür TIKIZ
Bu da Nereden Çıktı! Kanalizasyon Katılım Payı İSTEDİLER
12 Kasım 2021 Cuma
Ayrıntılı Puandurumu Tablosu
Seri İlanları
Ev arkadaşı
Bay/bayan/komi/garson
Acil balık pişirme ustası alınacak
Bayan Apart Temizlik Elemanı
Bayan servis elamanı alınacaktır
BAYAN GARSON
İnşaat ustası
A2 ehliyetli kurye
Hamburger Izgaracı
Salon personeli
Eskişehir Öğrenci Apartları, Yurtları
Öğrenci apart ve yurtlarının listesi, harita konumları, fotoğraf ve detay bilgileri, fiyatları
Eskişehir Günlük Kiralık Ev
Espark Karşısı Günlük Kiralık Ev
Eskişehir Ücretsiz Seri İlanlar
Eskişehir İş İlanları, Bilgisayar ve Parçaları, Bisiklet/Motosiklet, Bitki-çiçek / Süs-ev Bitkileri, Cep Telefonu, Ders-Eğitim Verenler / Almak İsteyenler, Diğer İlanlar, Ev Arkadaşı, Ev Eşyası, Evcil Hayvanlar, Kitap, Müzik Aletleri, Spor Malzemeleri, İş Arayanlar, İşçi-Eleman Arayanlar