Dünyada sadece dört adet çarşılı köprü varmış. Nereden aklına geldi bu çarşılı köprüler diyebilirsiniz. Aslında yıllardır aklımda. İtalya’da iki çarşılı köprüyü gördükten sonra, bu çarşılı köprüler aklıma düştü. Bir yerde okumuştum,Türkiye köprüde diye, yazar köprünün üzerine bir şey yapıldığını gördünüz mü ? diye yazmıştı. İtalya’daki çarşılı köprüleri görünce o söz aklıma geldi. Sonra da internetten aradım, diğer iki köprü nerede diye. Meğer ikisi de zamanında Osmanlı’nın elindeymiş. Biri Bursa’da Irgandı köprüsü, diğeri de Bulgaristan’ın Lofça kentindeki Osma köprüsüymüş.
. Bunlardan biri, varlığını ve şeklini ancak XIX. yüzyılda yapılmış resimlerinden öğrenebildiğimiz, Bulgaristan’ın
Lovech (Lofça) şehrindeki Ossum (Osma) Nehri köprüsüdür
Osma Köprüsünü göremesem de BURSA’daki Irgandı köprüsünü görebilirim diye düşündüm. Ama ne yazık ki Bursa’daki Irgandı köprüsünü iki kere aradığımız halde göremedik, daha doğrusu bulamadık. Öyle karışık bir trafik vardı ki, ama aklımda üçüncü gittiğimde Irgandı köprüsünü bulacağım.Floransa’daki Vechio Köprüsü ve Venedik’teki Rialto Köprüsü neredeyse ilk günkü gibi duruyor. Bizim Bursa ‘daki köprüyü bizler bulamıyoruz. Ama internette Irgandı ile ilgili bir araştırma yazısı buldum, benim gibi ilgilenenler varmış yerli ve yabancılar. Doç. Dr. Yılmaz Önge’nin Irgandı ile ilgili yazısı ve genelde yabancıların çektiği fotoğraflar bulunuyor bu pdf’de. Daha sonra profesör olan Yılmaz Önge , 1992 yılında aramızdan ayrılmış. 1935’te doğan Yılmaz Önge yüksek mimar ve mühendismiş,
IRGANDI KÖPRÜSÜ
foto; vikipedi
Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nin 2. cildinde Irgandı Köprüsü’nden söz etmiş. Ayrıca Bursa’ya gelen yabancı seyyahlar da bu köprüden bahsetmişler.
Onların dediklerini yazmadan önce Irgandı’nın ne zaman yapıldığından bahsedelim.Bu köprü Irgandalı Ali’nin oğlu Hacı Muslihiddin tarafından 1442 yılında yaptırılmış Yılmaz Önge’nin pdf’sinde yazdığına göre. Köprüden bahseden ilk yabancı seyyahlardan biri Reinhold Lubenau’ymuş 16.yy. sonlarında Bursa’dan geçmiş bu şehrin güzel, yüksek taştan yapılmış, sanat içerikli bir köprüsü olduğunu ve tek kemerli olan bu köprünün üzerinde çeşitli dükkanlar bulunduğunu anlatmış. Bu eserin Türklerden önce hıristiyanlar tarafından inşa edildiğini yazmış kitabında. 1836 yılında Miss Pardoe Bursa’yı görmüş, dükkanlarında ipekli dokumalar bulunan köprüyü Roma devri eseri zannetmiş.
Miss Pardoe’nin kalemiyle Irgandı Köprüsü
Miss Pardoe, bu köprüyü dağdan inerek hızla ovaya dökülen bir derenin üstünden geçen bir sokağa benzetir.Köprünün hızla harap olduğunu yazar. Bu hanım The City of the Sultan diye bir skeç yazar. Eseri 1838 yılında Londra’da basılır. Charles Texier ise 1839’da Descriation de la’asie mineure adlı eserinde şöyle der:
Charles Texier’in eserindeki Irgandı Köprüsü
“Tek kavisli, üzerinde isviçre’nin bazı köprüleri gibi çatısı bulunan bir köprü, bu vadide islâmla ermeni mahallelerinin nokta-i ittisâlini teşkil eder….» “Bu eserde,
köprünün dere içinden ve kuzey doğu taraftan görünüşünü veren güzel bir gravürü mevcuttur .
Bu gravürün altında «Bursa’da kapalı köprü» ibaresi yazılıdır
.1855 ‘de Bursa’da büyük bir deprem olur. Irgandı köprüsünün bazı yerlerine bu deprem hasar verir, hatta yıkar. Gökdere üzerindeki Subaşı ve Urganlı köprüleri tamamen yıkılır.Yunanlılar Kurtuluş Savaşı zamanında Bursa’yı işgal ederler ,1922 yılında Yunanlılar ülkemizden çekilirken Irgandı Köprüsü’nü bombalarlar ve köprüyü yakarlar, yıkarlar, köprü iyice harap olur.Köprü tam 27 yıl bakımsız, perişan halde kalır.1949 yılında Bursa Belediyesi köprüyü yeniler, ancak yenilenen köprünün asıl köprüyle bir alakası yoktur. Köprüye kötü bir tamir yapılmıştır. Aşağı yukarı 579 yıl geçmiş olsa da köprüde -yazıldığına göre- eski mimarinin izlerini bulmak ve köprüyü onarmak mümkünmüş. 2004 yılında İrgandı Köprüsü aslına uygun olarak restore edilmiş. Ancak ondan sonra herhangi bir bakım yapılmamış. Tarihi köprü, geleneksel halk sanatları atölyeleriyle yerli ve yabancı turistlerin uğradığı yerler arasındaymış. Bursa’nın merkez Osmangazi ve Yıldırım ilçelerini birbirine bağlayan Gökdere’nin üzerine 1442 yılında inşa edilen Irgandı köprüsü. Ve Bizim belediyeden isteğimiz Bursa’ya gidince, Irgandı Köprüsü tabelalarını görmek, rahatça Osmangazi ile Yıldırım Belediyelerini birleştiren Gökdere üstüne kurulan Irgandı Köprüsünü bulmak. İsteklerimiz daha bitmedi. Irgandı Köprüsü 2004 yılında yenilendikten sonra Vakıflara devredilmiş şu an için Büyük Şehir Belediyesi Irgandı’nın bakım işini üstlenmiyor ondan böyle bir şey istendiğinde isteyenleri vakıflara yönlendiriyormuş belediye. Onun malı bunun malı demeden ,gümüşten çiniciliğe kadar geleneksel el emeğine hizmet eden köprüyü yaşatmak çok önemli.
Bursa’da yüzyıllar boyunca doğal afetler ile savaşlara direnerek şehrin tarihine şahitlik eden 576 yıllık Irgandı Köprüsünün turistler tarafından aynı Floransa ve Venedik’teki gibi gezilmesini ve alış veriş yapılmasını istiyorum. Sanırım, istediğim çok değil…
19.yüzyıl sonunda Irgandı Köprüsü
Posted in Çarşılı Köprü	
Tagged Çadır, Çiçek, Çinicilik, Bulgaristan-Lofça Osma Köprüsü, Bursa Belediyesi, Bursa Irgandı Köprüsü, Descriation de la'asie mineure, Doç.DR. Yılmaz Önge, EVLİYA ÇELEBİ, Floransa Vecchio Köprüsü, Gökdere, Gümüş, Irgandalı Ali'nin oğlu Hacı Muslihiddin, Kurtuluş Savaşı, Osmangazi Belediyesi, Venedik Rialto Köprüsü, Yunanlılar, YıldırımBelediyesi, İtalya	
Tem·25
UFFİZİ’DEN PONTE VECCHİO’YA
Posted by sevilokay	
0
Floransa’da Galleria Degli Uffizi’yi (Uffizi Müzesi) saatlerce dolaştık, ünlü sanatçıların yapıtlarını görmek çok keyifliydi.
Uffizi Müzesi’nin avlusu
Firenze (Floransa) Hatırası
Dışarı çıktığımızda Uffizi’nin avlusunda halka gösteri yapanları, Floransa (Firenze) hatıra fotoğrafı çektirenleri izledikten sonra Arno Nehri’nin kıyısından Vecchio Köprüsü’ne (Ponte Vecchio) yürüdük, oldukça yakındı köprü. Uffizi’nin üst katından Vecchio Köprüsü’nün fotoğrafını çekmiştik. Şimdi köprünün üzerindeyiz, turistlerin mutlaka uğradığı Ponte Vecchio kentin önemli bir simgesi, Vecchio Köprüsü normal bir köprüye benzemiyor.
Vecchio Köprüsü-Kuyumcular Çarşısı
Genelde köprülerin görevi iki kıyıyı birbirine bağlamaktır; ama Vecchio Köprüsü’nün köprü olmaktan başka özellikleri var, sanki köprü değil de şirin bir sokak!
Vecchio Köprüsü- Kuyumcular Çarşısı
Üzerinde dükkânlar olan ve dükkân sahiplerinin aileleriyle kalabildikleri evlerini de barındıran bir sokak-köprü veya çarşılı köprü Ponte Vecchio. Dünyada pek az örneği olan bir durum… Venedik’teki Rialto Köprüsü, Bulgaristan’daki Osma Köprüsü veee Bursa’daki Irgandı Köprüsü Ponte Vecchio örneği çarşılı köprüler.
Floransa-Vecchio Köprüsü(Ponte Vecchio) ve dükkanlar
Vecchio Köprüsü, Floransa’nın ilk ve en eski köprüsü… Vecchio’nun anlamı ‘eski’ymiş. Yani Ponte Vecchio eski köprü demek. Roma İmparatorluğu Döneminde Arno Nehri’nin iki yakasının birbirine en yakın olduğu noktaya kurulmuş köprü, o zamanlar tahtadanmış, nehrin taşması sel baskınlarından dolayı yıkılmış, 10. yüzyılda yeniden yapılmış, yine seller, baskınlar köprüyü yıkmış. Köprü daha sonra yine yeniden bu sefer tahta ve taştan yapılmış ve yine de yıkılmış. En son 1345’te taş olarak inşa edilmiş, zaman içinde seller rahat vermese de öyle ya da böyle ayakta kalmayı başarmış; aradan yüz yıllaaar yüz yıllar geçmiş büyük bir savaşa -2. Dünya Savaşı’na- tanıklık etmiş Vecchio Köprüsü ve savaştan yıkılmadan kurtulabilmiş. Floransa’nın tüm köprülerini yıkan yakan Almanlar ne hikmetse Vecchio Köprüsü’nü yıkmamışlar, ona giden yolları kesmişler. Neyse sonuçta yıkılmaktan yakılmaktan kurtulmuş sellere yenik düşen Eski Köprü (Ponte Vecchio).
1565 yılında Floransa’nın yöneticisi Grandük l. Cosimo,mimar Giorgio Vasari’den bir geçit yapmasını istemiş. l. Cosimo’nun yaşadığı Pitti Sarayı ile kenti yönettiği, çalışma ofisinin olduğu Vecchio Sarayı arasında güvenli geçiş amacıyla gizli bir geçit yapılmalıymış ki kentin yöneticileri halka görünmeden eski saraydan yeni saraylarına gidebilsinler. Medicilerin güvenli yol arayışları olduğuna göre halkla araları pek iyi değilmiş anlaşılan.
Mimar, ressam, sanat tarihinin babası Giorgio Vasari, Uffizi’nin batı koridorundan başlayan Arno Nehri üzerindeki Vecchio Köprüsü’nün üzerindeki dükkânların üzerinden karşı kıyıya geçip Palazzo Pitti’ye ulaşan bir kilometre uzunluğundaki geçidi altı ay gibi kısa bir sürede yaptırmış.
Gizli geçit denince insanın aklına yer altındaki kirli paslı, örümcekli, yılanlı, pis kokulu, korkutucu geçitler geliyor, Vecchio’nun dükkânlarının üzerinden geçen geçit hiç de bizim aklımıza gelen örümcekli geçitler gibi değil.
Vasari Koridoru (1565)
Ponte Vecchio Üzerindeki Dükkânların Üzerinde
Vecchio Köprüsü’nün dükkânlarının üzerindeki geçide Vasari Koridoru deniyor ve bu koridorun duvarları, burayı kullananlar keyifli yürüyüşler yapsınlar diye birbirinden kıymetli ve güzel tablolarla süslenmiş.
Eski zamanlarda… ne kadar eski 300 yıl mı desem 400 mü bilemiyorum, o zamanlar köprüde kuyumcu dükkânları yokmuş, kasaplar, dericiler ve daha pek çok farklı dükkân varmış, bu dükkânlar pisliklerini Arno Nehri’ne dökünce nehir kirlenmiş, çevrede pis kokudan durulmaz olmuş.
Vasari Koridoru sanat eserleriyle donatılmış olsa da altındaki dükkânların pis kokularından nasibini almış, Floransa’nın yöneticilerinden l. Ferdinand, Vasari Koridoru’nda yürürken dükkânların yaydığı pis kokudan rahatsız olmuş dericileri, kasapları dükkânlarından attırmış, bu dükkânlara kuyumcuları getirtmiş.
Vecchio Köprüsü
Vecchio Köprüsü’nden Arno Nehri’ne Bakış
Ponte Vecchio’dan ayrılıp tekrar Uffizi’nin avlusuna döndük avluyu boydan boya yürüyüp Palazzo Vecchio’nun yolunu tuttuk.
Uffizi’nin Avlusu ve Palazzo Vecchio (Vecchio Sarayı)
Posted in Anı, Gezi	
Tagged Arno Nehri, Bulgaristan-Lofça Osma Köprüsü, Bursa Irgandı Köprüsü, Floransa (Firenze), Galeria Degli Uffizi (Uffizi Müzesi), l. Cosimo, l.Ferdinand, Mediciler, Mimar Giorgio Vasari, Pitti Sarayı, Ponte Vecchio (Vecchio Köprüsü), Uffizi'nin Avlusu, Vasari Koridoru, Vecchio Sarayı, Venedik Rialto Köprüsü	
Nis·16
Yazı dolaşımı
Arşivler
Arşivler Ay Seçin Kasım 2021 (2) Eylül 2021 (1) Ağustos 2021 (1) Temmuz 2021 (7) Haziran 2021 (5) Mayıs 2021 (4) Nisan 2021 (3) Mart 2021 (1) Şubat 2021 (4) Ocak 2021 (6) Aralık 2020 (4) Kasım 2020 (4) Ekim 2020 (1) Eylül 2020 (2) Ağustos 2020 (3) Haziran 2020 (2) Mayıs 2020 (6) Nisan 2020 (4) Mart 2020 (1) Şubat 2020 (4) Ocak 2020 (5) Aralık 2019 (5) Kasım 2019 (6) Ekim 2019 (2) Ağustos 2019 (3) Temmuz 2019 (1) Haziran 2019 (5) Mayıs 2019 (1) Nisan 2019 (7) Mart 2019 (9) Şubat 2019 (4) Ocak 2019 (3) Aralık 2018 (2) Kasım 2018 (3) Ekim 2018 (6) Ağustos 2018 (2) Temmuz 2018 (4) Haziran 2018 (5) Mayıs 2018 (9) Nisan 2018 (30) Mart 2018 (4) Şubat 2018 (2) Ocak 2018 (2) Aralık 2017 (1) Kasım 2017 (1) Ekim 2017 (3) Eylül 2017 (3) Ağustos 2017 (2) Haziran 2017 (3) Mayıs 2017 (2) Mart 2017 (2) Şubat 2017 (6) Ocak 2017 (1) Aralık 2016 (4) Kasım 2016 (9) Ekim 2016 (3) Eylül 2016 (6) Ağustos 2016 (4) Temmuz 2016 (4) Haziran 2016 (3) Mayıs 2016 (1) Nisan 2016 (5) Mart 2016 (9) Şubat 2016 (8) Ocak 2016 (4) Aralık 2015 (5) Kasım 2015 (15) Ekim 2015 (12) Eylül 2015 (9) Ağustos 2015 (6) Temmuz 2015 (6) Haziran 2015 (7) Mayıs 2015 (8) Nisan 2015 (8) Mart 2015 (8) Şubat 2015 (8) Ocak 2015 (5) Aralık 2014 (5) Kasım 2014 (4) Ekim 2014 (10) Eylül 2014 (6)
Flickr Fotoğrafları
Diğer Fotoğraflar	
Kategoriler
Kategoriler Kategori Seçin Ada (15) Ahşap Festivali (1) Ahşap Müzesi (1) Akvaryum (2) Antik Kent (1) Anı (129) Anıt Mezar (1) Arkeoloji (2) Asker, Vietnam, (1) Ağaç (13) Çadır (1) Çarşılı Köprü (1) Ölüm (2) Öykü (1) Özlü sözler-Alıntılar (12) Bahar, Çiçek (16) Bale (1) Balıklar (1) Besteci (1) Bilim (3) Bulgaristan (4) Bulut (4) CAM (2) Cam Objeler (2) Cebelitarık(Gibraltar) (1) DAĞ (1) Deneme (6) dostları yitirmek (3) DOĞUM (1) Doğa (51) E-Kitap (1) ebru (1) Edebiyat (50) Ekonomi (1) EL SANATLARI (1) Elektrik (2) Eskişehir (1) evler (1) Eğitim (1) Felsefe (3) Festival (1) Fotoğraf (1) Gün Batımı (1) Gemi Yolculuğu (13) Gezi (153) Hayvan (2) Heykel (6) hikaye (1) Hisarönü Körfezi (1) Kampçılık (19) Kamping (1) Karavan (78) Karavan Komşuluğu (2) Karavancılık (13) Kayalar (8) Köy Enstitüleri (1) Kedi (3) Kent (7) Kertenkele (1) Kitap (45) koy (1) kurtuluş müzesi (1) Lale (2) LÜLETAŞI (1) Liman (1) masal kitapları (1) masal şatosu (1) Mağara (4) Müze (15) Müzik (4) Mektup (1) Mimar (2) Mimarlık (2) Mumdan Heykeller (1) Park (1) Rafting (1) Röportaj (1) Rüyalar (1) Reçel (1) Resim (11) Ressam (1) Roman (3) Sanat (19) SAZOVA (1) Seramik (4) Sergi (4) Sevgi (1) Sinema (1) Su altı (4) Tarih (10) Tatlı (2) Taşlaşan İnsanlar (1) TÜRK DÜNYASI (1) Tiyatro (7) Uncategorized (1) Virüs (1) Yansımalar (2) Yazar (5) yazma (42) Yaşam (30) Yürüyüş (12) Yelkenli Tekne (1) Yelkenli Tekneler (1) Yunus Balığı (2) Şair (43) ŞELALE (1) Şiir (48) İnsansı taşlar (1)
YAZMAK
Yazmak; insanın beynine ve yüreğine yaptığı gizemli bir yolculuktur.
Düşüncelerinizi, duygularınızı, düşlerinizi özgür bırakın. Uçsunlar, uçsunlar; özgürlüğün tadını çıkarsınlar. Sonra özgürce yayılsınlar bembeyaz kâğıtlara... Gelecek kuşaklarla buluşup onları aydınlatsınlar, hep birlikte çoğalsınlar, çoğalsınlar...
SON YAZILAR
AKTUR- TÜRKİYE’NİN EN GÜZEL KAMPİNGİ 2 Kasım 2021
İSMAİL HAKKI TONGUÇ ve KÖY ENSTİTÜLERİ 1 Kasım 2021
GÖNLÜMÜN ŞİRAZESİ BOZULDU- HASAN ÖZKILIÇ 15 Eylül 2021
EMECİK YÜRÜYÜŞÜ(KARYA KEÇİLERİ- 9) 7 Ağustos 2021
BURSA-IRGANDI KÖPRÜSÜ 25 Temmuz 2021
İNSANSI TAŞLAR SERGİSİ – MARMARİS 18 Temmuz 2021
ŞİİRLER(3) 16 Temmuz 2021
İNSANLARI KUSURLARIYLA SEVMEK 12 Temmuz 2021
REYHAN’IN BAHÇESİNDEKİ ÇİÇEKLER ve ÇİÇEK AĞAÇLAR 8 Temmuz 2021
SERÇE LİMANI (KARYA KEÇİLERİ-8) 5 Temmuz 2021
SAYFALAR
About
BİRİNCİ KİTABIM “DÜŞTEN GERÇEĞE BİR YOL: EĞİTİM”
İKİNCİ KİTABIM “ADADA AY KOKUSU VAR”
Sevil Okay
İlgi alanları: Edebiyat, sanat, spor, doğa, tarih, gezi...
Popüler Yazılar & Sayfalar
ŞİİR- BEHÇET NECATİGİL-1	
TANRIÇA KİBELE ve FRİGLER(Kibele’nin Gözleri 2)	
KRAL MİDAS ve EZOP ( Kibele’nin Gözleri 3)	
KİM DERDİ Kİ SULTANAHMET ESKİ CEZAEVİ LÜKS BİR OTEL OLACAK (Kentlerin Kraliçesi İstanbul 10)	
RESSAM NURİ İYEM ve KOCAMAN YÜREKLİ, KOCA GÖZLÜ ANADOLU KADINLARI	
YAZILIKAYA ANITI-FRİG VADİSİ (Kibele'nin Gözleri1)	
TUNUS'UN GİULİETTA LİMANI	
DOSTOYEVSKİ'NİN KİTAPLARININ KONULARI ve KİŞİLERİ	
KABATEPE ORMAN KAMPI (Akordiyon 5)	
TÜRK DÜNYASI BİLİM, KÜLTÜR ve SANAT MERKEZİ-ESKİŞEHİR, SAZOVA PARKI	
Aralık 2021
P
S
Ç
P
C
C
P
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
« Kas
WordPress.com'da ücretsiz bir web sitesi ya da blog oluşturun.
Gizlilik ve Çerezler: Bu sitede çerez kullanılmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek bunların kullanımını kabul edersiniz.
Çerezlerin nasıl kontrol edileceği dahil, daha fazla bilgi edinmek için buraya bakın: Çerez Politikası	