Başlığı gören okurlarımızdan “kredi bordrosu da nedir” diyenler olabilir. Açıklayalım… Bildiğiniz gibi ülkemizde çalışanların önemli bir kısmı SGK’ya düşük ücretle bildiriliyor. Yani işverenden almakta olduğu gerçek ücret yerine daha düşük ücret gösteriliyor. Bu durumda çalışanlar çareyi, ücretlerini ispatlayacak bazı belgeleri elde etmekte buluyorlar. İşte bu yöntemlerden birisi ve en yaygını kredi bordrosu almak. Yani çalışanlar patrona gidip, “Efendim bankadan kredi alacağım ama resmi ücretim düşük olduğu için vermiyorlar. Gerçek ücretimi gösterir bordro verebilir misiniz” diyorlar. Patron da elemanımın işi görülsün diyerek gerçek ücreti gösterir bordroyu veriyor. Tabii bu belgenin bir örneği bankaya verilirken, bir örneği de ne olur ne olmaz diye saklanıyor.
Yargıtay: Tek başına delil olmaz
Daha sonra gün gelip de işveren SGK’ya şikayet edildiğinde veya mahkemeye verdiğinde, saklanan kredi bordrosu gündeme geliyor. Yani bizzat işverenin imzaladığı belge yine işveren aleyhine delil olarak sunuluyor. Fakat Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, geçtiğimiz aylarda verdiği bir kararla bu konuda ezberleri bozmuş oldu. Yüksek Mahkeme’ye göre işçinin kredi çekmesi için düzenlenen belge, başlı başına yüksek ücreti ispatlamaya yetmiyor. İşçinin gerçek ücretinin tespiti için ayrıca işin niteliği, emsal işçilerin ücretleri, meslek odalarının görüşleri gibi diğer faktörlerin de dikkate alınması gerekiyor. Dolayısıyla sadece kredi bordrosuna güvenerek dava açacak çalışanların biraz daha hazırlıklı olması lazım.
Engelli annesinin hakları
Soru: Sadettin Bey, bir arkadaşımın %62 oranında konuşma, işitme ve zihinsel engelli olan bir çocuğu var. Anne 1350 lira ücretle sigortalı bir işte çalışıyor. Bu durumda çocuk için ne tür yardımlardan yararlanabilir? Belgizar G.
Cevap: Değerli okurum, bakıma muhtaç derecede malul çocuğu bulunan annenin yararlanabileceği birkaç farklı hak söz konusu.
* Malul çocuğu bulunan anne çalışıyorsa, çalıştığı her yıl için 3 ay ilave prim günü kazanır ve kazandığı ilave süreler emeklilik yaşından düşülür.
* Çocuğu için evde bakım ücretine başvurabilir. Çocuğa düşen gelir 540 liradan az ise ve diğer şartlar uygun bulunursa, aylık 769 lira evde bakım ücreti bağlanır.
* Ayrıca 2022 Sayılı Kanun kapsamında engelli aylığına başvuru yapabilir ve uygun görülmesi halinde, özür oranına göre 282 lira veya 423 lira aylık bağlanabilir.
Evde bakım ücreti veya engelli aylıklarında sadece annenin ücretine bakılmaz. Ailenin genel ekonomik durumu ve engellinin şartları bir arada değerlendirilir. Dolayısıyla şimdiden maaş bağlanır veya bağlanmaz şeklinde bir yorum yapmamız doğru olmaz. Bulunduğunuz ilçedeki kaymakamlık bünyesindeki sosyal yardımlaşma vakfına başvurulması yeterlidir.
Rapor düşürülebilir
Soru: Sadettin Bey, ben geçtiğimiz yıl kasım ayında “sürekli %40 engelli” raporu aldım. Bu raporla vergi indirimi için başvurduğum zaman rapor oranım düşer mi? Mehmet G.
Cevap: Değerli okurum, normalde raporunuzdaki oran vergi indirim belgesi almak için yeterli. Fakat Maliye Bakanlığı söz konusu raporları tekrar incelemeye alarak genelde oran olarak düşürüyor. Büyük ihtimalle sizin oranınız da düşürülecektir. Fakat konuyu yargıya taşımanız halinde, raporunuzdaki oranın dikkate alınmasını sağlama ihtimaliniz yüksektir.