"O sıkıntılı, zulümlü ve zulmetli geceye ısındırmak için, yalancı, muvakkat lâmbalarla tenvir ettin. O lâmbalar sürurla beşerin yüzüne tebessüm etmiyorlar. Belki beşerin ağlanacak acı hallerindeki eblehâne gülmesine, o ışıklar müstehziyâne gülüp..." İzah? | Sorularla Risale
Ana içeriğe atla
Bu siteyi kullanarak, Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz.
Bu siteyi kullanarak, Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz.
Giriş yap Kaydol Yayın Akışı Soru Sor Rastgele Soru Hızlı Git
Risale-i Nur Külliyatı
Oku
Dinle
?... Soru - Cevaplar Makaleler Kaynak Eserler Nurpenceresi Bediüzzaman Said Nursî
Kaydol Giriş yap
Yayın
Akışı
Hızlı Git Soru Sor
Giriş yap Kaydol Soru Sor Rastgele Soru Hızlı Git
Risale-i Nur Külliyatı ?... Soru - Cevaplar Makaleler Kaynak Eserler Nurpenceresi Bediüzzaman Said Nursî
Tüm Sitede
Risale-i Nur'da
Risale-i Nur Külliyatı
Oku Dinle
?...
Soru - Cevaplar
Makaleler
Kaynak Eserler
Nurpenceresi
Bediüzzaman Said Nursî
Ana Sayfa > Soru ve Cevaplar >
Cümle Açıklamaları
>
Lem'alar
>
On Yedinci Lem'a
>
Beşinci Nota
>
"O sıkıntılı, zulümlü ve zulmetli geceye ısındırmak için, yalancı, muvakkat lâmbalarla tenvir ettin. O lâmbalar sürurla beşerin yüzüne tebessüm etmiyorlar. Belki beşerin ağlanacak acı hallerindeki eblehâne gülmesine, o ışıklar müstehziyâne gülüp..." İzah?
Tarih: 11.04.2013 - 07:36 | Güncelleme: 19.07.2019 - 10:56
Okuma süresi: 4 dk
    
Cevap
Değerli Kardeşimiz;
"Senin karanlıklı dehân, nev-i beşerin gündüzünü geceye kalb etmiş. Yalnız o sıkıntılı, zulümlü ve zulmetli geceye ısındırmak için, yalancı, muvakkat lâmbalarla tenvir ettin. O lâmbalar sürurla beşerin yüzüne tebessüm etmiyorlar. Belki beşerin ağlanacak acı hallerindeki eblehâne gülmesine, o ışıklar müstehziyâne gülüp eğleniyor."(1)
Yalancı ve geçici lambalar, menfi felsefenin aklı öne sürerek akıl ile müşkülleri halletme metodudur. Yani lambadan kast edilen şey, vahye teslim ve tevekkül etmeyen salt akıldır. Evet, akıl, etrafı yarım yamalak ışıklandıran bir cep feneri gibidir.
Yıldız böceği küçük ışıkçığına itimat edip güneşin ışığına meydan okuduğu için, zifiri karanlığa mahkum olmuş. Bunun gibi filozoflar da vahiy güneşine teslim olmayıp kendi kafa fenerlerine itimat ettikleri için, kainat karanlığı içinde taklidi bir imanı zor elde etmişler. İbn-i Sina’nın "Haşirde akıl ile gitmek imkansız, ama iman ile teslim oluruz." sözü, salt akılın olayları anlamakta ne kadar aciz ve ihatasız olduğunu gösterir.
Ama akıl vahyin teslimiyetine ve terbiyesine verildiği zaman, şu kainatın en ince ve en müşkül meselelerini açan bir anahtar hükmüne gelir. Kainatın ali ve yüksek bir mütefekkir nazırı olur. Ve insana istikameti gösteren kamil bir rehbere dönüşür.
Üstad Hazretlerinin, vahyin karşısında aklın acizliğini anlattığı şu temsili hikaye meseleyi gayet güzelce özetlemektedir:
"Bir vakıa-i hayaliyede gördüm ki: İki yüksek dağ var, birbirine mukabil. Üstünde dehşetli bir köprü kurulmuş. Köprünün altında pek derin bir dere. Ben o köprünün üstünde bulunuyorum. Dünyayı da her tarafı, karanlık, kesif bir zulümat istilâ etmişti."
"Ben sağ tarafıma baktım, nihayetsiz bir zulümat içinde bir mezar-ı ekber gördüm, yani tahayyül ettim. Sol tarafıma baktım; müthiş zulümat dalgaları içinde azîm fırtınalar, dağdağalar, dâhiyeler hazırlandığını görüyor gibi oldum. Köprünün altına baktım; gayet derin bir uçurum görüyorum zannettim. Bu müthiş zulümâta karşı, sönük bir cep fenerim vardı, onu istimal ettim. Yarım yamalak ışığıyla baktım; pek müthiş bir vaziyet bana göründü. Hattâ önümdeki köprünün başında ve etrafında öyle müthiş ejderhalar, arslanlar, canavarlar göründü ki, 'Keşke bu cep fenerim olmasaydı, bu dehşetleri görmeseydim!' dedim. O feneri hangi tarafa çevirdimse, öyle dehşetler aldım. 'Eyvah, şu fener başıma belâdır.' dedim."
"Ondan kızdım, o cep fenerini yere çarptım, kırdım. Güya onun kırılması, dünyayı ışıklandıran büyük elektrik lâmbasının düğmesine dokundum gibi, birden o zulümat boşandı. Her taraf o lâmbanın nuruyla doldu, her şeyin hakikatini gösterdi. Baktım ki, o gördüğüm köprü, gayet muntazam yerde, ova içinde bir caddedir. Ve sağ tarafımda gördüğüm mezar-ı ekber, baştan başa güzel, yeşil bahçelerle nuranî insanların taht-ı riyasetinde ibadet ve hizmet ve sohbet ve zikir meclisleri olduğunu fark ettim. Ve sol tarafımda, fırtınalı, dağdağalı zannettiğim uçurumlar, şahikalar ise, süslü, sevimli, cazibedar olan dağların arkalarında azîm bir ziyafetgâh, güzel bir seyrangâh, yüksek bir nüzhetgâh bulunduğunu hayal meyal gördüm. Ve o müthiş canavarlar, ejderhalar zannettiğim mahlûklar ise, mûnis deve, öküz, koyun, keçi gibi hayvânât-ı ehliye olduğunu gördüm. 'Elhamdü lillâhi alâ nûri'l-îmân.' diyerek, اَللهُ وَلِىُّ الَّذِينَ اٰمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ اِلَى النُّورِ âyet-i kerimesini okudum, o vakıadan ayıldım."(2)
Buradaki el feneri, felsefenin itimat ettiği akıl ve lamba oluyor. Aklın yarım yamalak ışığı ise insana saadet değil az buçuk neşesini de kaçıran tuhaf ve alaycı bir azap aracıdır. Bu yüzden bir çok insan akıldan kurtulmak için başını meyhaneye sokuyor ya da bir takım fanteziler ile aklın tacizinden kendini kurtarmaya çalışıyor. Yani felsefinin nur ve saadet olarak gördüğü aklın, aksi ile onlara azap kaynağı olması trajikomik bir durumdur.
Dipnotlar:
(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a, Beşinci Nota.
(2) bk. Sözler, Yirmi Üçüncü Söz.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Önceki Soru-Cevap Sonraki Soru-Cevap
    
Yazar:
Sorularla Risale
Kategorileri:
Beşinci Nota
Okunma sayısı : 3.040
Word indir Pdf indir
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
BENZER SORULAR
"Bir vakıa-i hayaliyede gördüm ki: İki yüksek dağ var, birbirine mukabil. Üstünde dehşetli bir köprü kurulmuş..." misali izah eder misiniz?
"İman şuuru" ve "iman nuru" kavramlarını izah eder misiniz?
“Sönük aklıma uzaktan göründü.” ifadesini nasıl anlamalıyız?
Küre-i hava diyor ki: “Bu hadis, benden veya bana nezarete memur melekten haber veriyor." Burada bahsedilen melek hangi melek olabilir? Üstad, aynı hadis için başka Risalelerde daha farklı melekleri tarif ediyor. Nasıl anlamalıyız?
"Bahr-i hakaik olan Kur’ân’ın âyetleri dahi o deniz içindeki definenin bir gavvâsıdır." cümlesini izah eder misiniz?
"Ve şuursuz cemâdat ve erkân-ı azîme-i kâinat hesabına o vazifeyi ancak hadsiz melekler görebilir." Tüm mevcudatın tesbihatını halife sıfatıyla Allah´a takdim etmek, insanın vazifesi değil midir?
Rezzak ismi, bilindiği gibi rızık veren anlamındadır. Allah yarattığı her canlının nasibini, iaşesini vermiş. Rezzak isminin manevi derinliğinin bu kadar olmadığını düşünüyorum. Üstad Rezzak esmasının ehemmiyetini bizlere nasıl anlatıyor?
"Ve haşmet-i rububiyetin ve saltanat-ı ulûhiyetin cilveleri dahi, o dellâl-ı saltanat-ı rububiyet olan zât-ı Ahmediyenin risaletiyle bilinir, görünür, anlaşılır, tasdik edilir." İzah eder misiniz?
"Kırk bin başlı melek" ve "arşı taşıyan üç melek" hakkında bilgi verir misiniz?
Hepimize eşit derecede mi zeka verilmiş; Risalelerde bu konuda bilgi var mı?
Yükleniyor...
Haber Grubumuza abone olun
Soru Cevaplar
Cümle Açıklamaları Kavram Açıklamaları Risale-i Nur Hakkında Bediüzzaman Said Nursi Hizmet Düstur ve Esasları Said Nursi Gerçeğine Cevaplar Risale-i Nur Külliyatı'na Yönelik İtirazlar ve Cevaplar Bediüzzaman Said Nursi'ye Yönelik İtirazlar ve Cevaplar
Makaleler
Hizmet Risale-i Nur İman Konuları İslami Konular Hz. Muhammed (sav) Akademik Çalışmalar Bediüzzaman Said Nursi Risale-i Nur'dan Hutbeler Risale-i Nur'dan Derlemeler Kısa Yazılar Muhtelif
Kaynak Eserler
Kitaplar Osmanlıca Lügat Kavramlar Lügatı Tanıyanların Dilinden Risale-i Nur Konu Fihristi Risale-i Nurların İçerikleri Fihrist (Envar Neşriyat, Baskı: 2006) Kavramlar ve Ansiklopedik Bilgiler Risale-i Nur'u Okuma ve Anlama Teknikleri Sunum Dosyaları
Hakkımızda
İletişimYazarlarBiz Kimiz?Telif HaklarıYayın PolitikasıZiyaretçi DefteriGizlilik PolitikasıSite ile ilgili sık sorulanlarDestek olmak ister misiniz?Çerez (Cookie) Politikamız