Erciyes Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Derviş Karaboğa, "Artifical Bee Colony"(ABC) Türkçe karşılığı ile "Yapay Arı Koloni Yaklaşımı" ile arıların yiyecek arama davranışına dayalı yeni bir tasarım yaklaşımı gerçekleştirdi. Karaboğa'nın bu çalışması yurtdışında çok sayıda bilim insanının araştırmasına konu oldu ve şu anda dünyada farklı alanlarda problemlerin çözümü için kullanılıyor. Financial Times gazetesinin yayınladığı, dünyada yapılan yapay zeka araştırmalarının değerlendirildiği ve Microsoft'un birinci olduğu listeye Türkiye'den giren tek kurum, Karaboğa'nın çalışmaları ile Erciyes Üniversitesi oldu. Karaboğa, "Bugün bilgisayara veri şeklinde aktarılabilen tüm sorunlara arılarla çözüm üretebiliriz" dedi.
‘Beton üretimini yapay arılara yaptırdık'
Yapay zeka, 1950'li yıllarda, insan beyninin işleyişini bir makineye aktarıp bu makinenin de insan gibi çözümler üretmesini sağlamaya yönelik tanımlanıyordu. 1970'li yıllardan sonra ise daha kapsamlı bir tanıma büründü. Evrende var olan ve kendi problemlerine zekice çözüm üreten her doğal sistem artık yapay zekanın alanına giriyor. İnsanlar kendi problemini çözerken, doğada var olan diğer yaratıkların ve toplulukların sorun çözme yeteneklerini ve yöntemlerini örnek alıyor. Prof. Dr. Karaboğa, "Arının, iş bölümü çerçevesinde en karlı çiçeği bulup, balını en kısa sürede kovana taşıma sürecini zeki bir şekilde yürütmesi lazım. İnsanlarda arının bala en karlı şekilde ulaşması gibi, kendi problemini çözmek için araştırma yapar ve sonsuz tane çözüm üretip, kar amacı güderler. İnsanlar kendi problemlerini çözmek için kendi bilgi ve tecrübelerinden yola çıkıyorlar. Ancak bizim dışımızda çok zeki canlılar var ve onların problem çözme anlayışını örnek alırsak daha kârlı çıkabiliriz. Kısacası evreni ve arıları örnek alarak kendi problemlerimizi de çözebiliriz. İnşaat mühendisleri ile çok güzel bir iş ortaya koyduk. Beton üretimini yapay arılara yaptırdık. Bugün bilgisayara veri şeklinde aktarılabilen tüm sorunlara arılarla çözüm üretebiliriz" dedi.
Scholarpedia'da Türkiye'den davet edilerek makalesi yayınlanan tek bilim insanı
Prof. Dr. Karaboğa'nın Yapay Arı Koloni Yaklaşımı, Amerika, Japonya, Almanya, Fransa, İngiltere, Brezilya, Hindistan ve Çin gibi ülkelerde çok sayıda bilim insanının araştırmasına konu oldu ve şu anda dünyada farklı alanlarda problemlerin çözümü için kullanılıyor. Yapay zeka alanında 30 yıllık bir çalışma geçmişi bulunan Karaboğa, dünya bilim insanları ansiklobedisi olarak bilinen Scholarpedia'da da Türkiye'den davet edilerek makalesi yayınlanan tek bilim insanı. Akademik çalışmalarına devam eden Prof. Dr. Karaboğa, şu anda Erciyes Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (ERSEM) Müdürü olarak yöneticilik faaliyetlerinde de bulunuyor.
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Dünya Arı Günü
Namık Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Necati Muz, arı üreticilerine bal üretimini artırmak için yapılması gerekenleri anlattı.
Muz, Dünya Arı Günü nedeniyle Tarım İl Müdürlüğünde düzenlenen etkinlikte yaptığı konuşmada, kendisinin de arıcı olduğunu yaklaşık 200 kovan arıya baktığını belirtti.
Üreticilerden arıların beslenmelerine çok dikkat etmelerini, düzgün bir şekilde beslenmeyen arıların sağlığını kaybettiğini anlatan Muz, "Dünyanın en iyi ana arısını getirin, arılar düzgün beslenmediği zaman o ana arıdan verim alamasınız. Arı sağlığını kaybetmeye başlıyor, sonra da hastalıklar oluşuyor. Ana arı her şeyden daha önemli değildir. Beslenme burada ön plana çıkıyor" dedi.
Arıların vejetaryen olduğunu, arıya verilecek gıdalarda kesinlikle hayvansal ürünlerin olmaması gerektiğini ifade eden Muz, arının yediği her şeyin bitkisel kaynaklı olması gerektiğini vurguladı.
"Arıcılıkta başarılı olabilmek için çalışacağınız arıya karar verin" diyen Muz, "Doğru arıyla çalışmanız gerekir, hangi arıyla çalışacağınızı bilmeniz gerekir. Eğer bir arıcı gelişi güzel hiç bir şey yapmadan her yıl ölen arısının yerine oğul alarak eksikleri tamamlayarak arıcılığa devam ediyorsa bu arıcı para kazanmaz. Para kazanamıyorsak ta bu arıcılığı neden yapacağız ? Bu yıl kaç kilo bal alındı, hangi kovandan alındı arıcı bunları bilmesi lazım. Hangi arıdan bölme yapmamız lazım, en az oğul veren arıdan. Ana arı ızgarası da kullanın eğer bal verimini arttırmak istiyorsanız bunu yapın."şeklinde konuştu.
DEVAMI
‘Örnek Köy’ ile tersine göç hedefi
Büyükşehir Belediyesi ile Ankara Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü işbirliğiyle hayata geçirilecek olan ‘Örnek Köy Projesi’ kapsamında Ankara’nın ilçelerindeki genç çiftçiler tarım ve hayvancılığa teşvik edilecek. Tersine göçü amaçlayan projede üretilen ürünleri de devlet satın alacak.
Ankara Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi ‘Örnek Köy Projesi’ni hayata geçiriyor. Büyükşehir Belediye Meclisi’nde bu ay oy birliğiyle alınan karar kapsamında İl Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler ve Mezarlıklar Dairesi Başkanlığı arasında protokol imzalanacak. Ankara’nın ilçelerindeki genç çiftçilere tarımsal ürün ve hayvan hibeleri sağlanacak. Hibelerle köyden kente göçün önüne geçilmesi hedefleniyor.
PİLOT MAHALLELER OLUŞTURULACAK
Örnek Köy Projesi kapsamında köyden kente göçün önüne geçilmesi, daha bilimsel bir planlı üretimin sağlanması ve ürünlerin pazarlanmasında fiyat dalgalanmalarının önüne geçilebilmesi amacıyla Ankara’da pilot mahalleler oluşturulacak. Genç çiftçilerin ürettiği ürünlere devlet tarafından geri alım garantisi sağlanacak. Proje kapsamında Büyükşehir çiftçilere çeşitli park ve bahçe malzemesi desteği sunacak.
YÜZDE 90 HİBE DESTEĞİ VERİLECEK
Üretim çeşitliliğini de artıracak Örnek Köy Projesi ile genç çiftçiler üretime teşvik edilecek. Verilecek desteklerle ürün çeşitliliği artacak. Çiftçilere tohum, fidan, arıcılık malzemeleri ile küçük ve büyükbaş hayvan desteği verilecek.Ankara İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ile yapılacak protokol çerçevesinde pilot mahallelerdeki çiftçilere yüzde 90 hibe, yüzde 10 katkı payı ile tarımsal ve hayvansal üretim desteği verilecek.