Lo cierto es que si bajamos el ritmo no fue por la falta del Tratado de Lisboa, que tan sólo es una excusa, sino por los efectos negativos de la actual crisis que estimula la renacionalización de algunas políticas comunitarias y las tendencias centrífugas dentro de la Unión.
De waarheid is dat vertraging van dit proces niets te maken heeft met het ontbreken van het Verdrag van Lissabon – wat niet meer dan een alibi is – maar een gevolg is van de huidige economische crisis, die aanzet tot renationalisering van bepaalde communautaire beleidsterreinen en tot versterking van centrifugale tendensen binnen de Unie.