مورخان و جغرافی‌نویسان دوره اسلامی، همچون اصطخری در المسالک و الممالک، مقدسی در احسن التقاسیم و حمدالله مستوفی در نزهة القلوب، نام و گاه نمونه‌هایی از واژه‌ها یا جمله‌های برخی از زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو را - که پیش از سده ۱۰ ق/۱۶ م در مناطق مختلف ایران رواج داشت- آورده‌اند .
mˌovarrˈexɑn vˈa dʒoq1rˈɑfinevˈisɑn dˈoreː eslˈɑmi hamtʃˈon ˈaːstxarˌi dˈar almasˈɑlak vˈa almamˈɑlak mˌoq1addˈasi dˈar ˈaːhsan altaq1ˈɑsim vˈa hamdˈollɑh mostˈoːfi dˈar nˈazaht alq1ˈoluːb nˈɑm vˈa ɡˈɑh nemˈuneːhˈɑiː az vˈɑʒeːhɑ jɑː dʒˈomleːhˈɑje bˈarxi az zabˈɑnhɑ vˈa ɡˈujeʃhˈɑje iːrˈɑni nˈoː rɑ kˈeː pˈiʃ az sˈadeː dˈah q1ˈɑf (en)slˈaʃ(fa) ʃˈɑnzdah mˈim dˈar manˈɑteq1 moxtˈalef ˈiːrɑn ravˈɑdʒ dˈɑʃt ɑvˈardeːˈand .