از اواخر دوران پارینه سنگی که باستان شناسان فراپارینه سنگی یا میان سنگی می‌گویند، آثار مهمی در غارهای کمربند، هوتو، ال تپه و کمیشان در اطراف بهشهر یافت شده که بین ۱۲ تا ۱۵ هزار سال قدمت دارند در مجموع انسانهای اولیه ساکن البرز حداقل از حدود ۲۰۰ هزار سال پیش تا پایان عصر یخبندان در حدود ۱۲ هزار سال پیش در این منطقه وسیع از طریق شکار و گردآوری امرار معاش می‌کردند .
az avˈɑxer dˈoːrɑn pˈɑrinˌeː sˈanɡi kˈeː bˌɑstɑn ʃenˈɑsɑn farɑpˈɑrinˌeː sˈanɡi jɑː mˈiɑn sˈanɡi miɡˈujand ˈɑsˈɑr mˈohemˌi dˈar q1ˈɑrhˈɑje kamˈarband hˈuːtuː ˈel tappˈeː vˈa kˈamijˌeʃɑn dˈar ˈaːtrˈɑf behʃˈahr jˈɑft ʃˈodeː kˈeː bˈejn davˈɑzdah tɑː pˈɑnzdah hˈezɑr sˈɑl q1ˈedmat dˈɑrand dˈar mˈadʒmuːʔ ensˈɑnhˈɑje ˈavvalˌije sˈɑken ˈalborz hˌaddeˈaq1al az hˈoduːd dˈivist hˈezɑr sˈɑl pˈiʃ tɑː pˈɑjɑn ˈaːsr jaxbˈandɑn dˈar hˈoduːd davˈɑzdah hˈezɑr sˈɑl pˈiʃ dˈar iːn mantˈaq1eː vˈasiʔ az tarˈiq1e ʃˈekɑr vˈa ɡˌerdɑvˈari ˈemrɑr maʔˈɑʃ mikˈardand .