این دریا به سبب موقعیت جغرافیایی ویژه از جمله قرار گرفتن در حصر رشته کوه‌ها و کویرها و همچنین شرایط مناسب کشتیرانی در آن، نقش پررنگی در تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مردمان حاشیه آن داشته و با ایجاد اتصال بین آن‌ها باعث خلق مشابهت‌های عمیقی بین این مردمان شده‌است؛ به‌گونه‌ای که فرهنگ‌های مختلف پیرامون آن را گاهی بخش‌هایی از یک تمدن بزرگ دریاپایه دانسته‌اند .
iːn dˌariˈɑ beː sˈabab mˌoq1eʔˈiːjat dʒˌoq1rɑfijˈɑiː vˈiʒeː az dʒˈomleː q1arˈɑr ɡerˈeftan dˈar hˈasr rˈeʃteː kˈuːhhɑ vˈa kavˈirhɑ vˈa hamtʃˈenin ʃarˈɑjet monˈɑseb kˌaʃtirˈɑni dˈar ˈɑn nˈaq1ʃ pˌararanˈeɡi dˈar tˌahavvˈolɑt siˈɑsi ˌedʒtemˈɑʔˈi vˈa ˌeq1tesˈɑdi mardˈomɑn hˈɑʃijˌe ɑn dˈɑʃteː vˈa bɑ iːdʒˈɑd ettˈesɑl bˈejn ɑnhɑ bˈɑʔes xˈalq1 mˌoʃɑbˈehathˈɑje aːmˈiq1i bˈejn iːn mardˈomɑn ʃˈodeːˈast beːɡˈuneːiː kˈeː fˈarhanɡhˈɑje moxtˈalef pirˈɑmun ɑn rɑ ɡˈɑhi bˈaxʃhˈɑiː az jˈek tamˈaddon bozˈorɡ darjˈɑpˈɑje dɑnˈesteːˈand .