بر اساس نظریه‌های سازشناسی «سازهای مختلف در کشورهای گوناگون جهان به دست یک سازنده ساز ساخته نشده بلکه مانند زبان و دیگر پدیده‌های اجتماعی که در دنیا سنت شده، مانند غذا و لباس مردمان، همراه با نیازهای انسان‌ها تکامل یافته و سازندگان اولیه آن فرد نبوده و طی هزاران سال تکامل یافته و هر سازی با ذائقه‌ای ملی نقش بارز خود را تاکنون ایفا کرده‌است .
bar ˈaːsˈɑs nˈazarˌijehˈɑje sˈɑzʃenˌɑsi «sˈɑzhˈɑje moxtˈalef dˈar kˌeʃvarhˈɑje ɡuːnˈɑɡun dʒˈahɑn beː dˈast jˈek sˈɑzandˌe sˈɑz sˈɑxteː naʃˈodeː bˈalkeː mˈɑnand zabˈɑn vˈa dˈiɡar padˈideːhˈɑje ˌedʒtemˈɑʔˈi kˈeː dˈar dˈonjɑ sˈonnat ʃˈodeː mˈɑnand q1azˈɑ vˈa lˈebɑs mardˈomɑn hamrˈɑh bɑ nˌijɑzhˈɑje ensˈɑnhɑ takˈɑmol jˈɑfteː vˈa sˈɑzandˌeɡɑn ˈavvalˌije ɑn fˈard nˈabuːdˌeː vˈa tˈejje hˈezɑrˌɑn sˈɑl takˈɑmol jˈɑfteː vˈa har sˈɑzi bɑ zˈɑʔeq1ˌeːiː mellˈi nˈaq1ʃ bˈɑrez xod rɑ tɑkˈonun iːfˈɑ kˈardeːˈast .