در ١٦ مارس ١٨٤١ در نتیجه درگیری‌های فرهنگی و سیاسی پیرامون پیمان فدرال، یوکاتان استقلال خود را از مکزیک اعلام کرد .
dˈar ʃˈɑnzdah mˈɑrs jˌek hezˌɑro hˌaʃtsaːdˌo tʃehelˈojek dˈar nˈatidʒˌeː darɡˈirihˈɑje farhˈanɡi vˈa siˈɑsi pirˈɑmun pˈejmɑn fedˈerɑl juːkˈɑtɑn ˌesteq1lˈɑl xod rɑ az mˈekzik eʔlˈɑm kˈard .