ˌanafˌorikˈa me tin arçˈea mˈexri ton ˈekto ˈe. pˈi.çˈi. to kˈapa, kˈapa simvˈolizˌe to ˌuranikˈo me tis ˌiperˌoicˈes prˌoforˈez n ˌadistixˈun sto ɣrˈafimˌa kˈopa lˈetətrˈiadˈiːenˈea, lˈetətrˈiadˈiːenˈea. anˈajetˌe sto fˌinicikˈo kˈaf«palˈami»ke ˌapotˈelesˌe ti vˈasi jˈa to omˈoɣrafˌa lˌatinikˈo ke cˌirilikˈo.
Αναφορικά με την αρχαία μέχρι τον 6ο αι. π.Χ. το <Κ, κ> συμβόλιζε το ουρανικό με τις υπερωικές προφορές να αντιστοιχούν στο γράφημα κόππα <Ϙ, ϙ>. Ανάγεται στο φοινικικό καφ <> («παλάμη») και αποτέλεσε τη βάση για το ομόγραφα λατινικό και κυριλικό.