zvˈɨklɛ f prɔtsˈɛsax tˈakiɣ vzbudʑˈanɛ sɔ̃ tˌɨlkɔː ˌɛlɛktrˈɔnɨ z najvˈɨʃʃɨx pˈɔvwɔɡ zvˈanɨɣ vˌalɛntsɨjnˈɨmi, jˈɛdnak prˌɔmjɛɲʲɔvˈaɲʲɛ ɔ dˈuʒɛj ɛnˈɛrɡji vzbˈudʑa lˈup ɔdrˈɨva ɔt atˈɔmu ˌɛlɛktrˈɔnɨ z ɡwˈɛmpʃɨx pˈɔvwɔk pˈatʃ napʃˈɨkwad. ɛkstsˈɨtɔn maxˈana ˌɔsɔblˈivɔʑdʑ w vˈidmʲɛ na kravˈɛɲdʑi fɛrmʲˈɛɡɔ fˈɛrmiˈɛtʃ sˌiŋɡularˈitɨ lˈup prˌɔmjɛɲʲɔvˈaɲʲɛ xˌaraktˌɛrɨstˈɨtʃnɛ.
Zwykle w procesach takich wzbudzane są tylko elektrony z najwyższych powłok zwanych walencyjnymi, jednak promieniowanie o dużej energii wzbudza lub odrywa od atomu elektrony z głębszych powłok (patrz np. ekscyton Mahana – osobliwość w widmie na krawędzi Fermiego (Fermi-edge singularity) lub promieniowanie charakterystyczne).