najftʃˈɛɕɲʲɛj, na pˌɔwudɲʲˈɔvɨm kawkˈaʑɛ i w ɔpʃˈaʒɛ mˈɔʒa ˌɛɡɛjskʲˈɛɡɔ, w ˌiˌiˈi tˌɨɕɔntslˈɛtɕu pˈɛ.ˈɛn.ˈɛ., vˌɨkʃtawtɕˈiwɨ ɕɛ ɔɕrˈɔtki, f ktˌurɨx ˌɔpanɔvˈanɔː ˌumjɛjˈɛntnɔɕtɕ ɔbrˈupki mɛtˈali.
Najwcześniej, na południowym Kaukazie i w obszarze Morza Egejskiego, w III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali.