na pʃˈɛwɔm ɡzvjˈi i ˌiksˌiˈiɡz vʲˈɛku pʃɨpˈada rˈuvɲʲɛʃ aktˈɨvnɔɕtɕ stˌaɲiswˈava staʃˈitsa, kturˌɛɡɔ dʑˈɛwɔː ɔ ʑˌɛmʲɔrˈɔtstfʲɛ karpˈatɔf i ˈinnɨɣ ɡˈɔr i rˈɔvɲin pˈɔlski, vɨdˈanɛ w tˈɨɕɔnts ˈɔɕɛmsˌɛt pjɛtnˈaɕtɕɛ ˈɛr., bˌɨwɔ pʲˈɛrʃɨm w jɛ̃zˈɨku pˈɔlskim, ɔpʃˈɛrnɨm ɔpˈisɛm budˈɔvɨ ɡˌɛɔlɔɡʲˈitʃnɛj pˈɔlski i krˈajuf ɔɕtɕˈɛnnɨx.
Na przełom XVIII i XIX wieku przypada również aktywność Stanisława Staszica, którego dzieło O ziemiorodztwie Karpatow i innych gor i rownin Polski, wydane w 1815 r., było pierwszym w języku polskim, obszernym opisem budowy geologicznej Polski i krajów ościennych.