En un document del 878 Carles el Calb reconeix al monestir de Banyoles el vilar de Romzentila, confirmat el 916 per Carles el Simple (Rumzaveyla); el 1226 Jaume I reconegué al dit monestir la propietat i la jurisdicció d'aquest barri o cellera nova de Romaria.
ən ʊn dʊkʊmˈen dəl ʋˈujtsˈɛnts sətˌantɐʋˈujt kˈarləs əl kˈalp ɾrəkʊnˈɛjɕ ɐl mʊnəstˈi ðə βɐɲˈoləs əl ʋilˈa ðə ɾrʊmzəntˈilɐ, kʊnfirmˈat əl nˌɔusˈɛnts sˈɛdzə pə kˈarləs əl sˈimlə ɾrʊmzɐβəˈilɐ; əl mˈil ðˈɔssˈɛnts ʋˌintisˈis ʑˈawmə i ɾrəkʊnəɣˈe ɐl ðˈit mʊnəstˈi lɐ pɾʊpjətˈat i lɐ ʑʊɾisðiksjˈo ðɐkˈɛst bˈaɾri ʊ səʎˈɛɾɐ nˈoβɐ ðə ɾrʊmɐɾˈiɐ.