Юл буйҙарындағы үметтәрҙә, рудник шахталарында, йәй көнө бесән сабырға ялланған станицаларҙа, купецтарҙың һарыҡ көтөүҙәрен ҡыуып үткән яландарҙа, – бөтә ерҙә лә Салауат элек дошман күргән кешеләренең ауыр, ирекһеҙ тормошон үҙе күреп белде; рус телен аңларға өйрәнгәс, һәр ерҙә уларҙың хәсрәтле аһ-зарҙарын, ризаһыҙлыҡтарын, Һуҡраныуҙарын, һыҙланыуҙарын ишетте.
По придорожным умётам, в рудничных шахтах, в станицах, где нанимались летом косить траву, в степях, по которым перегоняли купеческие овечьи гурты, – всюду видел теперь Салават тяжёлую подневольную жизнь тех, кого раньше считал врагами; научившись понимать русский язык, он всюду слышал их недовольство, ропот и стоны.