ประเพณีปอยส่างลอง
ประเพณีปอยส่างลอง หรือ งานบวชลูกแก้ว เพื่อทำการบรรพชาเป็นสามเณรในพระพุทธศาสนา โดยจะพบเห็นการจัดปอยส่างลองกันมากที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยเฉพาะในเขตอำเภอเมือง อำเภอขุนยวม และอำเภอปาย คนส่วนใหญ่ที่เข้าร่วมประเพณีนี้ก็สืบเชื้อสายมาจากไทใหญ่ ซึ่งก็ได้ร่วมกันสืบทอดงานประเพณีนี้มาเป็นเวลาช้านาน ดังปรากฏว่าหลักฐานว่าประเพณีนี้มีมาตั้งแต่มีการสร้างแปลนเมืองแม่ฮ่องสอน ซึ่งก็มีวัฒนธรรมมาจาก การคายของ ด.ช.#### ####”
ได้มีการจัดงานอย่างยิ่งใหญ่ทุกๆปี เนื่องจากเป็นประเพณีที่สำคัญทางศาสนา และเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัด
วัดดอนแก้ว
สำหรับความเป็นมาของวัดดอนแก้ว ก่อนที่จะมีการสร้างวัดใหม่ในปี ๒๓๘๐ นั้น เคยมีวัดมาก่อนแล้วรวม ๒ วัด ในบริเวณที่ใกล้เคียงกัน คือ วัดห่าง (วัดร้าง) ริมฝั่งแม่น้ำปิง ทางทิศตะวันออกของที่ตั้งวัดปัจจุบัน และวัดอรินตอง (รินตอง) ซึ่งตั้งอยู่บนเนินที่ดอนทางตะวันตกของวัดปัจจุบันในระยะ ๕๐๐ เมตร ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของโรงเรียนบ้านดอนแก้ว โดยวัดแห่งแรก (“วัดห่าง”) คาดว่าเป็นวัดที่ร้างมาแต่โบราณ อาจเนื่องมาจากเกิดน้ำท่วมใหญ่และลำแม่น้ำปิงเปลี่ยนเส้นทางทำให้ตัววัดถูกตัดขาดจากชุมชนกลายเป็นเกาะดอนกลางแม่น้ำ ไม่สะดวกต่อการเดินทางไปมาสู่วัด จึงมีการสร้างวัดแห่งที่สอง คือวัดรินตอง บนที่ดอนเนินเขา เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาน้ำท่วม โดยวัดแห่งที่ ๒ นี้เชื่อว่าสร้างในสมัยล้านนา ก่อนที่พม่าจะเข้ามายึดครองเมื่อปี พ.ศ.๒๑๑๐ โดยวัดนี้มีเขตอุโบสถกลางน้ำอยู่ที่ “หนองวง” ทางตะวันออกของที่ตั้งโรงเรียนบ้านดอนแก้วปัจจุบัน แต่เมื่อถึงสมัยพม่ารุกราน ประชาชนได้พากันอพยพหลบหนีออกจากตัวเมืองไปอยู่ตามแถบป่าเขาเป็นส่วนใหญ่ วัดรินตองหรืออรินตองจึงกลายเป็นวัดร้าง สิ่งปลูกสร้างเสื่อมสลายตามกาลเวลาในห้วง ๒๐๐ ปีที่ถูกยึดครอง จนมาถึงยุคการฟื้นฟูสร้างเมืองขึ้นมาใหม่ในสมัยของพระยาจ่าบ้าน (พ.ศ.๒๓๑๗ – ๒๓๑๙) และพระยากาวิละ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ ๑  (พ.ศ.๒๓๒๕ – ๒๓๕๖ ) จึงมีการชักชวนประชาชนออกจากป่าเขาลงมาตั้งบ้านสร้างบ้านเมืองในแถบตัวเมืองกันใหม่ ดังนั้นชุมชนริมแม่น้ำปิงแถบบ้านลุ่ม บ้านแพะ และบ้านหนองฟาน-สบสา ซึ่งเคยเป็นชุมชนดั้งเดิมมาก่อน จึงถูกรื้อฟื้นขึ้นมา เมื่อบ้านเมืองเข้าสู่ยุคสงบสุขเป็นปึกแผ่นดีแล้ว พญาหาญเสือแผ้ว ผู้นำเหล่าทัพและประชาชนในพื้นที่ดังกล่าว ได้เป็นผู้นำในการก่อสร้างวัดแห่งใหม่ขึ้น แทนที่วัดร้างเดิมทั้งสองแห่ง โดยในชั้นแรกเรียกกันว่า “วัดหาญเสือแผ้ว” แต่ภายหลังเรียกเป็นวัดดอนแก้ว ซึ่งเข้าใจว่าจะเพี้ยนมาจากคำว่า “ดอนเสือแผ้ว” ซึ่งน่าจะหมายถึงที่ดอนชายป่า (บ้านแพะ) อันเป็นที่ตั้งไพร่พลฝูงช้างของพญาหารเสือแผ้ว ปัจจุบันยังมีศาลาพ่อบ้านพญาหาญเสือแผ้วตั้งอยู่ที่บริเวณใกล้กับสี่แยกกลางหมู่บ้านดอนแก้วหมู่ ๒ ปัจจุบัน