มหาวิทยาลัยเซาแทมป์ตัน
มหาวิทยาลัยเซาท์แฮมป์ตันก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2405 ในฐานะสถาบันฮาร์ตเลย์ ตามชื่อของเฮนรี โรบินสัน ฮาร์ตเลย์ (Henry Robinson Hartley, พ.ศ. 2320-2393) ทายาทธุรกิจค้าไวน์ ก่อนที่ฮาร์ตเลย์จะวายชนม์ เขาได้เขียนพินัยกรรมสั่งให้นำมรดกจำนวน 103,000 ปอนด์สำหรับใช้เป็นทุนประเดิมตั้งสถาบันศึกษา ณ บ้านของเขาซึ่งตั้งที่ใจกลางเมืองเซาท์แฮมป์ตัน
ในชั้นแรกฮาร์ตเลย์มิได้หวังว่าเงินจำนวนนี้จะใช้สร้างเป็นมหาวิทยาลัยดังเช่นที่ก่อตั้งตามเมืองท่าและเมืองอุตสาหกรรมของสหราชอาณาจักรอื่น ๆ เขาเพียงแต่หวังว่าให้สร้างสถานเผยแพร่ความรู้เพื่อให้เมืองมีชื่อเสียงทางวิชาการนอกเหนือจากการเป็นเมืองท่าและเมืองชุมทางรถไฟ จึงเป็นเหตุให้มีการถกเถียงขัดแย้งเกี่ยวกับข้อความในพินัยกรรมจนถึงขั้นขึ้นโรงศาล จนในที่สุดก็ได้มีการตั้ง "สถาบัน" ขึ้นตามเจตนารมณ์ของฮาร์ตเลย์ ซึ่งผิดไปจากความประสงค์ของผู้ใหญ่ในบ้านเมืองบางคนที่ต้องการให้เป็น "วิทยาลัย" สถาบันฮาร์ตเลย์เปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2405 โดยเฮนรี เทมเปิล นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ในพิธีมีผู้คนคับคั่งเป็นอย่างมาก
สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์
ในปี ค.ศ. 1950 โรงเรียนมนุษยศาสตร์ ศิลปศาสตร์ และสังคมศาสตร์ (MIT School of Humanities, Arts, and Social Sciences หรือ HASS) และโรงเรียนการบริหารสโลน (MIT Sloan School of Management) ก็เกิดการจัดตั้งขึ้น แข่งขันกับโรงเรียนวิทยาศาสตร์ (MIT School of Science) และโรงเรียนวิศวกรรมศาสตร์ (MIT School of Engineering) ที่มีชื่อเสียงอยู่แล้ว ดังนั้น คณะการศึกษาในสาขาเศรษฐศาสตร์ การบริหาร รัฐศาสตร์ และภาษาศาสตร์ ที่ก่อนหน้านี้ไม่สำคัญ จึงได้เจริญขึ้นเป็นคณะที่มีบทบาทด้วยกลยุธที่ดึงดูดศาสตราจารย์ที่มีชื่อเสียงมาที่คณะ และจัดตั้งหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาที่แข่งกับมหาวิทยาลัยอื่นได้
โรงเรียนมนุษยศาสตร์ ศิลปศาสตร์ และสังคมศาสตร์ ยังได้โอกาสพัฒนาขึ้นในเวลาต่อ ๆ มา ในสมัยที่สืบต่อกันของผู้นำที่เห็นความสำคัญของวิชาการทางสังคมคืออธิการบดีเฮาวาร์ด จอห์นสัน และอธิการบดีเจโรม ไวสเนอร์ ในระหว่างช่วงปี ค.ศ. 1966-1980