กรุงเทพมหานคร (องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น)
การเรียกขานเมืองหลวงของประเทศไทย ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ว่ากรุงเทพมหานครนั้น มีที่มาจากชื่อเต็มซึ่งเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และต่อมาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปรับปรุงแก้ไขเล็กน้อย ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้ทดลองนำระบบคณะกรรมการปกครองเมืองหลวงมาใช้อยู่ระยะหนึ่ง ทว่าไม่ประสบความสำเร็จ ทั้งชาวบ้านก็ยังไม่พร้อม จึงโปรดเกล้าฯ ให้ยกเลิกเสีย แล้วกลับมาบริหารโดยกรมเวียง ในระบบจตุสดมภ์ตามเดิม ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นกระทรวงเมือง และกระทรวงนครบาล อันมีเสนาบดีทำหน้าที่รับผิดชอบการปกครอง "มณฑลกรุงเทพมหานคร" ที่ประกอบด้วย กรุงเทพมหานครและธนบุรี (เป็นเมืองเดียวกัน) รวมถึงนนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ ธัญบุรี (ปัจจุบันคือ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี) มีนบุรี (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งในหลายเขตของกรุงเทพมหานคร) และนครเขื่อนขันธ์ (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งในอำเภอพระประแดงของจังหวัดสมุทรปราการ) อันเป็นหัวเมืองใกล้เคียง ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 และข้อบังคับการปกครองหัวเมือง
กรุงเทพมหานคร (องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น)
นอกจากนี้ ยังจัดระเบียบราชการ กทม.ขึ้นใหม่ ประกอบด้วย "สำนักงานเลขานุการสภากรุงเทพมหานคร" ทำหน้าที่เกี่ยวกับราชการประจำของสภา กทม. มี"เลขานุการสภากรุงเทพมหานคร"เป็นผู้บังคับบัญชา ขึ้นต่อปลัดกรุงเทพมหานคร โดยให้มีผู้ช่วยเลขานุการ, "สำนักงานเลขานุการผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร" ทำหน้าที่เกี่ยวกับราชการและภารกิจของผู้ว่าราชการ กทม. มี"เลขานุการผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร"เป็นผู้บังคับบัญชา ขึ้นต่อปลัดกรุงเทพมหานคร โดยให้มีผู้ช่วยเลขานุการ และหัวหน้าสำนักงานเลขานุการตามลำดับ, "สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร" ทำหน้าที่เกี่ยวกับราชการประจำของคณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร มี"หัวหน้าสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร"เป็นผู้บังคับบัญชา ขึ้นต่อ"ประธานคณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร" โดยจะให้มีผู้ช่วยหัวหน้าสำนักงานก็ได้, "สำนักปลัดกรุงเทพมหานคร" ทำหน้าที่เกี่ยวกับราชการประจำทั่วไปของ กทม. มี"ปลัดกรุงเทพมหานคร"เป็นผู้บังคับบัญชา โดยจะให้มี"รองปลัดกรุงเทพมหานคร"คนเดียวหรือหลายคนก็ได้, "สำนัก"หรือส่วนราชการอื่นที่มีสถานะเทียบเท่า ทำหน้าที่ราชการตามที่กำหนดโดยประกาศ กทม. มี"ผู้อำนวยการสำนัก"เป็นผู้บังคับบัญชา โดยจะให้มีรองผู้อำนวยการสำนักก็ได้