เขตการปกครองของประเทศสเปน
แคว้นปกครองตนเองต่าง ๆ ได้รับการจัดตั้งขึ้นเพื่อให้เป็นผู้ใช้สิทธิ์การปกครองตนเองที่รัฐธรรมนูญรับรองและรับประกันให้แก่ชาติทางประวัติศาสตร์และภูมิภาคต่าง ๆ ของสเปน ซึ่งในขณะเดียวกันก็ประกาศเอกภาพที่ไม่สามารถเพิกถอนได้ของชาติสเปนด้วย แคว้นปกครองตนเองเหล่านี้ประกอบกันเป็นรูปแบบหนึ่งของการจัดระเบียบดินแดนที่มีการกระจายอำนาจปกครอง (decentralization) ในระดับสูง แต่ก็มีพื้นฐานอยู่บนการคลายอำนาจจากส่วนกลางสู่ส่วนท้องถิ่น (devolution) ดังนั้นสเปนจึงมิใช่สหพันธรัฐ เนื่องจากรัฐสเปนยังอยู่เหนือกว่าแคว้นต่าง ๆ และถือครองอำนาจอธิปไตยไว้โดยสมบูรณ์ ศาลรัฐธรรมนูญสเปนเรียกตัวแบบการจัดระเบียบดินแดนเช่นนี้ว่า "รัฐแห่งหน่วยการปกครองตนเอง" ()
ประวัติศาสตร์สเปน
การปกครองของรัฐบาลเสรีนิยม "หัวก้าวหน้า" และสงครามกลางเมืองที่เกิดขึ้นร่วมกันนั้นจะเป็นตัวอย่างของการเมืองสเปนในศตวรรษถัดมา รัฐบุรุษชาติอื่น ๆ ของยุโรปต่างเห็นว่า รัฐบาลเสรีนิยมชุดนี้มีความคล้ายคลึงกับรัฐบาลฝรั่งเศสสมัยการปฏิวัติเป็นอย่างมาก ในการประชุมใหญ่แห่งเวโรนา (ค.ศ. 1822) ฝรั่งเศสก็ได้รับการอนุมัติให้ใช้กำลังเข้าแทรกแซงสเปนและสามารถยึดกรุงมาดริดไว้ได้ กองกำลังปฏิวัติจนมุมและพ่ายแพ้ในปี ค.ศ. 1823 เรียโกถูกตัดสินประหารชีวิต พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 7 ก็ทรงกลับมาปกครองประเทศในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ต่อไป อย่างไรก็ตาม สเปนก็เสียอาณานิคมเกือบทั้งหมดไปอย่างสมบูรณ์เมื่อปี ค.ศ. 1824 กองทัพสเปนกองทัพสุดท้ายบนแผ่นดินใหญ่ของทวีปอเมริกาได้ปราชัยต่อกองกำลังของนักปฏิวัติอันโตนิโอ โฮเซ เด ซูเกรในยุทธการที่แคว้นไออากูโช ทางภาคใต้ของเปรู
สมัยแห่งความวุ่นวายยังคงดำเนินต่อมาอีกทศวรรษ เนื่องจากพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 7 ไม่มีพระราชโอรสที่จะสืบทอดราชสมบัติ (แต่มีพระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวคือเจ้าหญิงอิซาเบล) ดังนั้นกษัตริย์พระองค์ต่อมาตามกฎซาลิก (ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติเดิม) จึงควรเป็นพระอนุชาในพระองค์ คือ เจ้าชายการ์โลส ในขณะที่พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 7 ซึ่งทรงอยู่ฝ่ายอนุรักษนิยมและเกรงว่าจะเกิดการก่อการกบฏขึ้นในชาติอีกนั้น ไม่ทรงเห็นว่านโยบายแนวปฏิกิริยาของพระอนุชาเป็นทางเลือกที่จะอยู่รอด พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 7 จึงทรงขัดขวางความต้องการของพระอนุชาโดยทรงยกเลิกการใช้กฎซาลิก และพระราชทานสิทธิ์แห่งการสืบราชสมบัติให้แก่พระราชธิดาในพระองค์แทน เจ้าชายการ์โลสไม่ทรงยอมรับรองสิทธิดังกล่าวและเสด็จหนีไปยังโปรตุเกส