กฎหมายตราสามดวง
กฎหมายตราสามดวง คือ ประมวลกฎหมายในรัชกาลที่ 1 เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ชำระกฎหมายเก่าที่มีมาแต่ครั้งโบราณ แล้วรวบรวมเป็นประมวลกฎหมายขึ้นเมื่อจุลศักราช 1166 ตรงกับ พ.ศ. 2347 โปรดให้เรียกว่า “กฎหมายตราสามดวง”
ให้อาลักษณ์ชุบเส้นหมึกสามชุด แต่ละชุดประทับตรา 3 ดวง คือ ตราพระราชสีห์ (สำหรับตำแหน่งสมุหนายก) 1 ตราพระคชสีห์ (สำหรับตำแหน่งสมุหพระกลาโหม) 1 และตราบัวแก้ว (สำหรับตำแหน่งโกษาธิบดี หมายถึงพระคลัง ซึ่งดูแลรวมทั้งกิจการด้านต่างประเทศ) ไว้ทุกเล่มเก็บไว้ ณ ห้องเครื่องชุดหนึ่ง หอหลวงชุดหนึ่ง และศาลหลวงอีกชุดหนึ่ง
ประมวลกฎหมายอูร์-นัมมู
มีการเขียนในบทนำว่าผู้สร้างประมวลกฎหมายนี้คือพระเจ้าอูร์-นัมมู (Ur-Nammu) ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์ที่ 3 แห่งอูร์ แต่ผู้จารึกข้อความลงแผ่นดินเหนียวยังเป็นที่ถกเถียง แม้มีหลักฐานว่ามีประมวลกฎหมายเก่าแก่กว่านี้ (ประมวลกฎหมายอูรุกากินา) แต่ประมวลกฎหมายอูร์-นัมมูเป็นประมวลกฎหมายลายลักษณ์ฉบับแรกและตกทอดมาถึงปัจจุบัน มีอายุมากกว่าประมวลกฎหมายฮัมมูราบีถึง 3 ศตวรรษ ประมวลกฎหมายนี้กล่าวถึงความผิดและโทษเช่นเดียวกับประมวลกฎหมายอื่น ๆ ในยุคหลัง แต่มีให้ชดใช้ค่าเสียหายในกรณีทำร้ายร่างกาย ซึ่งต่างจากหลัก "ตาต่อตา ฟันต่อฟัน" ของกฎหมายบาบิโลเนีย อย่างไรก็ตาม ความผิดฐานฆาตกรรม ลักทรัพย์ คบชู้ และข่มขืนกระทำชำเราถือเป็นความผิดร้ายแรง นอกจากนี้บางส่วนของประมวลกฎหมายยังกล่าวถึงการแบ่งชนชั้นในสังคมซูเมอร์ด้วย