พระพุทธเจ้า
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือ พระพุทธเจ้า เป็นพระสมัญญานามที่ใช้เรียกพระบรมศาสดาของศาสนาพุทธ พระพุทธศาสนาทั้งฝ่ายเถรวาทและมหายานต่างนับถือพระพุทธเจ้าว่าเป็นศาสดาของตนเหมือนกันแต่รายละเอียดปลีกย่อยต่างกัน ฝ่ายเถรวาทให้ความสำคัญกับพระพุทธเจ้าพระองค์ปัจจุบันคือ "พระโคตมพุทธเจ้า" ซึ่งเชื่อว่าเป็นพระองค์ที่ 4 ในภัทรกัปนี้ และมีกล่าวถึงพระพุทธเจ้าในอดีตกับในอนาคตบ้างแต่ไม่ให้ความสำคัญเท่า ฝ่ายมหายานนับถือพระพุทธเจ้าของฝ่ายเถรวาททั้งหมดและเชื่อว่านอกจากพระพุทธเจ้า 28 พระองค์ ที่ระบุในพุทธวงศ์ของพระไตรปิฎกภาษาบาลีแล้ว ยังมีพระพุทธเจ้าอีกมากมายเพิ่มเติมขึ้นมาจากตำนานของเถรวาท
พุทธาวตาร
พุทธาวตาร เป็นอวตารปางที่ ๙ ของพระวิษณุซึ่งอวตารเป็นพระพุทธเจ้าตามความเชื่อของชาวฮินดู ซึ่งเรื่องราวเกี่ยวกับอวตารปางนี้มีปรากฏในคัมภีร์มัตสยปุราณะ อัคนิปุราณะ ภาควัตปุราณะ และภวิษยปุราณะ ส่วนสาเหตุแห่งการอวตารเป็นพระพุทธเจ้ามีระบุว่า พระวิษณุทรงอวตารลงมาเป็นพระพุทธเจ้าเพื่อหลอกลวงชนที่ชั่วร้าย ทั้งอสูร แทตย์ ทานพ ฯลฯ เพื่อให้หลงเชื่อในสิ่งที่ผิดและจะได้รับผลร้ายแห่งมิจฉาทิฐินั้น ซึ่งผู้แต่งเรื่องราวของพุทธาวตารเป็นพราหมณ์มีชื่อว่าศังกราจารย์ส่วนสาเหตุที่แต่งเพราะเพื่อดึงชาวพุทธเสื่อมศรัทธาในพระพุทธศาสนากลับมานับถือศาสนาฮินดูอีกครั้ง