ภิกษุณี
ภิกษุณี หรือ ภิกษุณีสงฆ์ จัดตั้งขึ้นโดยพระบรมพุทธานุญาต ภิกษุณีรูปแรกในพระพุทธศาสนาคือพระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี โดยวิธีรับคุรุธรรม 8 ประการ ในคัมภีร์เถรวาทระบุว่าต่อมาในภายหลังพระพุทธเจ้าได้ทรงอนุญาตวิธีการอุปสมบทภิกษุณีให้มีรายละเอียดเพิ่มมากขึ้น จนศีลของพระภิกษุณีมีมากกว่าพระภิกษุ โดยพระภิกษุณีมีศีล 311 ข้อ ในขณะที่พระภิกษุมีศีลเพียง 227 ข้อเท่านั้น เนื่องจากในสมัยพุทธกาลไม่เคยมีศาสนาใดอนุญาตให้ผู้หญิงเข้ามาเป็นนักบวชมาก่อน และการตั้งภิกษุณีสงฆ์ควบคู่กับภิกษุสงฆ์อาจเกิดข้อครหาที่จะเป็นอันตรายร้ายแรงต่อการประพฤติพรหมจรรย์และพระพุทธศาสนาได้ หากได้บุคคลที่ไม่มีความมั่นคงในพระพุทธศาสนาเข้ามาเป็นนักบวช
ตำบลนางบวช
ราวปี พ.ศ. 1826 มีหญิงชื่อว่าชบา เป็นสนมแห่งพระร่วงเจ้า กรุงสุโขทัย เกิดความเบื่อหน่ายในเพศฆราวาส จึงหนีออกบวชและมาอาศัยอยู่ในถ้ำบริเวณเขาในบริเวณนี้ คนทั้งหลายจึงเรียกว่าเขานางบวช ชุมชนนี้เป็นชุมชนเกษตรกรรมมาแต่ดั้งแต่เดิมเนื่องจากมีแม่น้ำท่าจีนไหลผ่านเหมาะแก่การทำการเกษตร