สังคายนาในศาสนาพุทธ
ในศาสนาพุทธ สังคายนา () คือการประชุมตรวจชำระสอบทานและจัดหมวดหมู่คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า วางลงเป็นแบบแผนอันหนึ่งอันเดียวกัน ตามศัพท์ "สังคายนา" หมายถึง สวดพร้อมกัน หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “สังคีติ” แปลว่า สวดพร้อมกัน มาจากคำว่า คายนา หรือ คีติ แปลว่า การสวด สํ แปลว่า พร้อมกัน คำนี้มีมูลเหตุมาจากวิธีการสังคายนาพระธรรมวินัย ที่เรียกว่าวิธีการร้อยกรองหรือรวบรวมพระธรรมวินัย หรือประมวลคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า มีวิธีการคือนำเอาคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าที่ทรงจำไว้มาแสดงในที่ประชุมพระสงฆ์ จากนั้นให้มีการซักถามกัน จนกระทั่งที่ประชุมลงมติว่าเป็นอย่างนั้นแน่นอน เมื่อได้มติร่วมกันแล้วในเรื่องใด ก็ให้สวดขึ้นพร้อมกัน การสวดพร้อมกันแสดงถึงการลงมติร่วมกันเป็นเอกฉันท์ และเป็นการทรงจำกันไว้เป็นแบบแผนต่อไป
สังคายนาลาเตรันครั้งที่หนึ่ง
สังคายนาลาเตรันครั้งที่ 1 () เป็นสภาสังคายนาสากลในคริสตจักรโรมันคาทอลิกที่สมเด็จพระสันตะปาปาคาลิกซ์ตุสที่ 2 ทรงเรียกประชุมในเดือนธันวาคมปี ค.ศ. 1122 ทันทีหลังจากความตกลงระหว่างสันตะปาปากับรัฐบาลที่เวิมส์ (Concordat of Worms) โดยมีจุดประสงค์ดังต่อไปนี้:ผู้ร่วมประชุมมีด้วยกันเป็นจำนวนมากที่รวมทั้งบิชอปสามร้อยองค์ และอธิการอารามอีกกว่าหกร้อยองค์ การประชุมเกิดขึ้นที่กรุงโรมในปี ค.ศ. 1123 พระสันตะปาปาคาลิกซ์ตุสทรงเป็นประธานในการประชุมด้วยพระองค์เอง ระหว่างการประชุมก็ได้มีการอ่านข้อตกลงจากความตกลงระหว่างสันตะปาปากับรัฐบาลที่เวิมส์และอนุมัติ