เพชรพระอุมา
โครงเรื่องของเพชรพระอุมานั้น พนมเทียนได้เค้าโครงเรื่องมาจากแนวความคิดของเรื่องคิง โซโลมอน'ส มายน์ส ของ เซอร์ฯ แฮกการ์ด ซึ่งเป็นเค้าโครงของการผจญภัยเรื่องที่ดีมากเรื่องหนึ่ง โดยก่อนหน้าที่พนมเทียนจะเขียนเพชรพระอุมาก็ได้มีการวางโครงเรื่องคร่าว ๆ ไว้เช่นเดียวกับงานเขียนอื่น ๆ ซึ่งโครงเรื่องคร่าว ๆ ของเพชรพระอุมานั้น พนมเทียนวางเอาไว้เพียงเล็กน้อยโดยกำหนดให้เป็นเรื่องราวการผจญภัยในป่าของนายพรานผู้นำทางคนหนึ่งเท่านั้น
ความเป็นมาของตัวละครในเพชรพระอุมา
มาเรีย ฮอฟมัน เป็นตัวละครในเพชรพระอุมาที่มีต้นแบบมาจากบุคคลที่มีตัวตนจริงคือ มาเรีย เดอครูซ พนมเทียนได้จำลองคุณสมบัติเฉพาะของมาเรีย ฮอฟมัน หญิงสาวลูกครึ่งฝรั่งเศส - เยอรมัน ที่มีฝีมือในการยิงปืนเป็นอย่างมาก รวมทั้งมีเสน่ห์ผูกมัดใจชายจากเพื่อนรุ่นพี่คนหนึ่งที่มีอายุมากกว่า 4 - 5 ปี ซึ่งพบกับพนมเทียนในสมัยที่ยังท่องเที่ยวในสหพันธรัฐมลายู หรือประเทศมาเลเซียในปัจจุบัน