เพชรพระอุมา
โครงเรื่องของเพชรพระอุมานั้น พนมเทียนได้เค้าโครงเรื่องมาจากแนวความคิดของเรื่องคิง โซโลมอน'ส มายน์ส ของ เซอร์ฯ แฮกการ์ด ซึ่งเป็นเค้าโครงของการผจญภัยเรื่องที่ดีมากเรื่องหนึ่ง โดยก่อนหน้าที่พนมเทียนจะเขียนเพชรพระอุมาก็ได้มีการวางโครงเรื่องคร่าว ๆ ไว้เช่นเดียวกับงานเขียนอื่น ๆ ซึ่งโครงเรื่องคร่าว ๆ ของเพชรพระอุมานั้น พนมเทียนวางเอาไว้เพียงเล็กน้อยโดยกำหนดให้เป็นเรื่องราวการผจญภัยในป่าของนายพรานผู้นำทางคนหนึ่งเท่านั้น
ความเป็นมาของตัวละครในเพชรพระอุมา
มาเรีย เดอครูซ เป็นลูกครึ่งอังกฤษ - มลายู รูปร่างสูงใหญ่ ใบหน้าตกกระและเสียงห้าวเหมือนผู้ชาย บิดาเป็นนักพฤษศาสตร์ จบการศึกษาระดับชั้นไฮสกูล ใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ตามป่าเนื่องจากช่วยบิดาเก็บตัวอย่างของพืชสมุนไพรมาศึกษาวิจัย อารมณ์ดี ยิ้มแย้มอยู่เสมอ พูดได้ 3 ภาษาคือ ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศสและภาษามลายู กิตติศัพท์ในด้านการล่าสัตว์และฝีมือในการยิงปืนของมาเรีย เดอครูซ จัดว่าอยู่ในระดับเป็นเลิศ เคยยิงเสือลายพาดกลอนในสมัยอายุ 17 ปี ในป่ารัฐปะหัง ใช้ปืนไรเฟิลและลูกซองได้ดีกว่าพนมเทียน ซึ่งเริ่มหัดยิงปืนลมเป็นครั้งแรก