สังคายนาในศาสนาพุทธ
ในศาสนาพุทธ สังคายนา () คือการประชุมตรวจชำระสอบทานและจัดหมวดหมู่คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า วางลงเป็นแบบแผนอันหนึ่งอันเดียวกัน ตามศัพท์ "สังคายนา" หมายถึง สวดพร้อมกัน หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “สังคีติ” แปลว่า สวดพร้อมกัน มาจากคำว่า คายนา หรือ คีติ แปลว่า การสวด สํ แปลว่า พร้อมกัน คำนี้มีมูลเหตุมาจากวิธีการสังคายนาพระธรรมวินัย ที่เรียกว่าวิธีการร้อยกรองหรือรวบรวมพระธรรมวินัย หรือประมวลคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า มีวิธีการคือนำเอาคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าที่ทรงจำไว้มาแสดงในที่ประชุมพระสงฆ์ จากนั้นให้มีการซักถามกัน จนกระทั่งที่ประชุมลงมติว่าเป็นอย่างนั้นแน่นอน เมื่อได้มติร่วมกันแล้วในเรื่องใด ก็ให้สวดขึ้นพร้อมกัน การสวดพร้อมกันแสดงถึงการลงมติร่วมกันเป็นเอกฉันท์ และเป็นการทรงจำกันไว้เป็นแบบแผนต่อไป
ตำบลบาโงยซิแน
ชื่อบาโงยซิแน เป็นภาษามลายูปัตตานีแปลว่า "โคกข่อย" เดิมพื้นที่นี้ถูกเรียกว่า กำปงบือแน แปลว่า "บ้านนา" และมีประชากรจากไทรบุรี, โกตาบารู และปัตตานีโยกย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานจนเป็นชุมชนใหญ่ มีมุขปาฐะเล่าลือกันว่ามีแม่กองเมืองเป็นสตรีเพศซึ่งเจ้าเมืองยะลาตั้งขึ้น นางผู้นี้เป็นมุสลิมะฮ์เชื้อสายจีน ได้เข้ามาอาศัยอยู่กับเจ้าเมืองยะลาจนได้รับความไว้วางใจ เจ้าเมืองจึงได้แต่งตั้งให้นางเป็นแม่กองเมืองคอยดูแลความเรียบร้อยในบาโงยซิแน อันเป็นพื้นที่ชั้นในที่มีความอุดมสมบูรณ์เพราะมีแม่น้ำลำคลองหลายสายไหลผ่าน