สาธารณรัฐดัตช์
สาธารณรัฐดัตช์ (อังกฤษ: ชื่อเต็ม Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden หรือ De Nederlandse Republiek และ De Verenigde Provincien) เป็นการรวมหนึ่งในส่วนรัฐทั้ง 7 ของเนเธอร์แลนด์ของสเปน โดยเป็นกบฏโปรแตสแตนท์ในกลุ่มขุนนาง ผู้ปกครองคนแรกคือ วิลเลียมที่ 1 แห่งออเรนจ์ และทำให้เกิดสงคราม 80 ปีจนสงบศึกในปี ค.ศ. 1648
การปฏิวัติ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1910
สาธารณรัฐถูกประกาศให้สถาปนาขึ้น ณ เวลา 9.00 นาฬิกา ของวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1910 จากระเบียงศาลากลางรัฐบาลท้องถิ่น "ปาโซโดกอนเซโล" (Paços do Concelho) ในกรุงลิสบอน ภายหลังจากการที่กองทัพไม่สมัครใจที่จะต่อสู้กับกองกำลังปฏิวัติอันประกอบด้วยเหล่าทหารและกะลาสีจำนวนเกือบสองพันนายในวันที่ 3 และ 4 ตุลาคม ภายหลังการปฏิวัติ รัฐบาลเฉพาะกาลภายใต้การนำของนายเตโอฟิโล บรากา เข้าบริหารประเทศจนมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญในปี ค.ศ. 1911 อันเป็นจุดเริ่มต้นของสาธารณรัฐที่หนึ่ง ซึ่งการปฏิวัตินี้ยังส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอัตลักษณ์ของชาติหลายอย่าง เช่น เพลงชาติและธงชาติ นอกจากนี้สาธารณรัฐที่ถือกำเนิดขึ้นใหม่นี้ได้ขึ้นชื่อว่ามีแนวความคิดต่อต้านศาสนจักรอย่างรุนแรง ดังจะเห็นได้จากการที่รัฐธรรมนูญอำนวยให้เกิดเสรีภาพแก่พลเรือนอย่างเต็มที่แต่ไม่ครอบคลุมถึงเสรีภาพทางศาสนาของคริสตจักรคาทอลิก