เพชรพระอุมา
โครงเรื่องของเพชรพระอุมานั้น พนมเทียนได้เค้าโครงเรื่องมาจากแนวความคิดของเรื่องคิง โซโลมอน'ส มายน์ส ของ เซอร์ฯ แฮกการ์ด ซึ่งเป็นเค้าโครงของการผจญภัยเรื่องที่ดีมากเรื่องหนึ่ง โดยก่อนหน้าที่พนมเทียนจะเขียนเพชรพระอุมาก็ได้มีการวางโครงเรื่องคร่าว ๆ ไว้เช่นเดียวกับงานเขียนอื่น ๆ ซึ่งโครงเรื่องคร่าว ๆ ของเพชรพระอุมานั้น พนมเทียนวางเอาไว้เพียงเล็กน้อยโดยกำหนดให้เป็นเรื่องราวการผจญภัยในป่าของนายพรานผู้นำทางคนหนึ่งเท่านั้น
ความเป็นมาของตัวละครในเพชรพระอุมา
ตัวละครในภาคแรกและภาคสมบูรณ์ ต่างมีต้นแบบที่พนมเทียนจำลองเอาลักษณะนิสัยเฉพาะตัว อากัปกิริยา กิริยามารยาทมาจากบุคคลต่าง ๆ ที่มีตัวตนอยู่จริง ทั้งที่เป็นเพื่อนสนิท พรานคู่ใจหรือแม้แต่คนรู้จัก นำมาถ่ายทอดให้แก่ตัวละครในแต่ละภาคและสร้างฝันจากจินตนาการของตนเองอีกส่วนหนึ่ง ได้แก่