โรคหลอดเลือดสมอง
โรคลมปัจจุบัน หรือ โรคลมเหตุหลอดเลือดสมอง หรือ โรคหลอดเลือดสมอง () เป็นการหยุดการทำงานของสมองอย่างฉับพลันโดยมีสาเหตุจากการรบกวนหลอดเลือดที่เลี้ยงสมอง โรคนี้อาจเกิดจากการขาดเลือดเฉพาะที่ของสมอง (ischemia) ซึ่งมีสาเหตุจากภาวะหลอดเลือดมีลิ่มเลือด (thrombosis) หรือภาวะมีสิ่งหลุดอุดหลอดเลือด (embolism) หรืออาจเกิดจากการตกเลือด (hemorrhage) ในสมอง ผลจากภาวะดังกล่าวทำให้สมองส่วนที่ขาดเลือดหรือตกเลือดทำงานไม่ได้ และอาจส่งผลทำให้อัมพาตครึ่งซีก (hemiplegia; ไม่สามารถขยับแขนขาส่วนใดส่วนหนึ่งหรือซีกใดซีกหนึ่ง) ไม่สามารถที่จะทำความเข้าใจหรือพูดได้ หรือตาบอดครึ่งซีก (hemianopsia; ไม่สามารถมองเห็นครึ่งซีกหนึ่งของลานสายตา) ทั้งนี้ถ้ามีความรุนแรงมาก อาจทำให้ถึงตายได้
ทางเชื่อมโพรงสมอง
การทำทางเชื่อมโพรงสมอง () เป็นวิธีการรักษาภาวะโพรงสมองคั่งน้ำที่ใช้บ่อยวิธีหนึ่ง ทำโดยสร้างทางออกของน้ำหล่อสมองไขสันหลังที่คั่งอยู่ในโพรงสมอง เพื่อไม่ให้คั่งมากจนเกิดภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงจนมีภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ (เช่น มีเลือดออก สมองบวม หรือถูกกดทับ) ทางเชื่อมที่ทำนี้มีหลายชนิด ทุกชนิดประกอบด้วยตัวปั๊มหรือสายระบายต่อกับท่อยาว ปลายอีกข้างหนึ่งมักอยู่ในช่องท้อง เรียกว่า ventriculoperitoneal shunt