ศาสนาพุทธ
ศาสนาพุทธเป็นศาสนาอเทวนิยม ปฏิเสธการมีอยู่ของพระเป็นเจ้าหรือพระผู้สร้าง และเชื่อในศักยภาพของมนุษย์ ว่าทุกคนสามารถพัฒนาจิตใจ ไปสู่ความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ได้ ด้วยความเพียรของตน กล่าวคือ ศาสนาพุทธ สอนให้มนุษย์บันดาลชีวิตของตนเอง ด้วยผลแห่งการกระทำของตน ตาม "กฎแห่งกรรม" มิได้มาจากการอ้อนวอนขอจากพระเป็นเจ้าและสิ่งศักดิ์สิทธิ์นอกกาย คือ ให้พึ่งตนเอง เพื่อพาตัวเองออกจากกอง "ทุกข์" มีจุดมุ่งหมายคือการสอนให้มนุษย์หลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวงในโลกด้วยวิธีการสร้าง "ปัญญา" ในการอยู่กับความทุกข์อย่างรู้เท่าทันตามความเป็นจริง วัตถุประสงค์สูงสุดของศาสนาคือการหลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวงและวัฏจักรการเวียนว่ายตายเกิด เช่นเดียวกับที่พระศาสดาทรงหลุดพ้นได้ด้วยกำลังสติปัญญาและความเพียรของพระองค์เอง ในฐานะที่พระองค์ก็ทรงเป็นมนุษย์ มิใช่เทพเจ้าหรือทูตของพระเจ้าองค์ใด
กัลปนา
ในดินแดนประเทศไทย การกัลปนาทรัพย์สิน ที่ดิน หรือการถวายตัวเป็นข้าวัดนั้นถือกันว่าเป็นการสืบทอดทำนุบำรุงพุทธศาสนา ดังจะพบได้ในถ้อยคำในจารึกตามวัดต่างๆว่า "เพื่อสืบต่ออายุพระพุทธศาสนาถึงห้าพันปี" ซึ่งความหมายของเลขห้าพันปีนี้เป็นความเชื่อของชาวพุทธอันปรากฏตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยนี้คือความเชื่อที่ว่าศาสนาพุทธในยุคของพระสมณโคดมจะยั่งยืนไปถึงแค่ห้าพันปีแล้วจึงสิ้นดังเช่นที่จารึกนครชุมได้ระบุเอาไว้ความว่า