text: Chỉ còn nửa tháng nữa là tới Tết Nguyên đán Mậu Tuất. Những ngày gần đây, mưa lạnh, thời tiết khá rét buốt nhưng những hộ dân trồng đào tại Vân Đồn vẫn tất bật ngoài vườn vặt lá, tỉa cành, chăm bón để cây phát triển ổn định. Ai cũng phấn khởi, năm nay hoa sẽ nở đúng dịp Tết.
  Người trồng đào kinh nghiệm khẳng định năm nay hoa sẽ nở đúng dịp Tết.
  Vân Đồn là vùng trồng đào tập trung của Quảng Ninh với khoảng 70ha ở các xã Hạ Long, Đông Xá, Bình Dân. Đào đá Vân Đồn không chỉ lạ bởi được trồng trên đảo mà còn độc bởi những nét đẹp riêng, không lẫn với giống khác. Theo những cao niên trồng đào lâu năm kể rằng, giống đào này được lấy từ vùng đồi núi Vạn Yên, nhờ hợp thổ nhưỡng khí hậu, quanh năm tắm nắng rừng, hít gió biển nên có sức sống rất dẻo dai. Cây đào từ bé đã xù xì, rêu mốc, tưởng cằn cỗi nhưng lại có nét cổ kính rất tự nhiên.
  Ông Hoàng Văn Chưởng, người trồng đào tại xã Hạ Long tự hào:Nguồn gốc đào ở đây chỉ có 5 cánh thôi. Màu sắc của đào đá Vân Đồn không rực rỡ như bích đào hay đào Nhật Tân nhưng tự nhiên và thắm hơn, chơi cũng bền hơn, để càng lâu càng đẹp.
  Đào đá Vân Đồn có vẻ đẹp riêng, hòa trộn giữa gió biển, hương rừng.
  Khi mới nở, hoa đào có màu hồng, sau đó phai dần, phần cuối cánh hoa chuyển màu tím phớt. Hoa nở đuổi, không bung cùng một thời điểm mà các cành nở xen kẽ, nối tiếp theo thời gian. Nhờ thế, đào đá Vân Đồn được chuộng vì chơi rất bền, kéo dài cả tháng Tết.
  Tuy là giống đào bản địa nhưng nghề trồng đào ở Vân Đồn cũng mới chỉ phát triển chừng mười năm gần đây, khi được thị trường ưa chuộng. Trước đó, người dân đảo chỉ trồng đào để lấy quả và để trưng trong nhà, ít vận chuyển đi xa, một phần vì giao thông ngăn cách. Ngay cả giờ đây, khi tiếng thơm hoa đào đã bay tới nhiều địa phương khác, nhưng cách người Vân Đồn bán đào cũng rất khác biệt: chỉ bán tại vườn, và cũng chỉ bán khoảng 1/3 vườn với những cây từ 3-5 năm, đang vừa độ đẹp nhất.
  Vân Đồn có diện tích chuyên canh hoa đào lớn của Quảng Ninh.
  Du khách ở Hạ Long, Cẩm Phả hay Hải Phòng, Thái Bình cũng gắng vượt đường xa mà tới tận nơi, chọn được gốc đào ưng ý nhất.
  Ông Lê Văn Ban, chủ vườn sở hữu hơn 500 gốc đào, trong đó có nhiều gốc được tạo thế cầu kỳ, công phu cho biết: "Khách quen, thấy đào đẹp năm nay lại chơi tiếp. Tôi chỉ bán cho người chơi thôi không bán cho thương lái. Tầm từ 8-10 triệu là đông khách mua nhất.
  Tuy xuất vườn chừng 3 nghìn gốc mỗi dịp Tết, nhưng không năm nào đào Vân Đồn đủ cung cấp cho thị trường. Cây đào giúp nâng cao kinh tế cho người dân, khi nhiều hộ có thu nhập khoảng 100-150 triệu đồng/năm, hộ thâm canh, chăm sóc tốt lên tới 300-400 triệu đồng/ năm.
  Ngoài giá trị kinh tế, nghề trồng hoa còn có ý nghĩa lớn trong việc bảo tồn, phát triển nguồn gen thực vật quý hiếm của địa phương. Để xây dựng thương hiệu đào đá Vân Đồn, huyện đảo đã quy hoạch vùng trồng đào, phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển hoa, cây cảnh (Viện Nghiên cứu rau hoa quả Trung ương) để nhân giống, khắc phục nhược điểm của cây đào truyền thống, tăng hiệu quả kinh tế.
  Ông Tô Văn Hải, Phó Chủ tịch UBND huyện Vân Đồn, Quảng Ninh cho biết: "Cây đào là thương hiệu rất đặc thù của Vân Đồn. Chủ trương trồng và phát triển vùng đào, huyện đã quy hoạch các vùng tập trung, đặc biệt ở Đông Xá, Hạ Long, Đài Xuyên. Hiện nay chúng tôi đang vận động nhân dân ứng dụng khoa học kỹ thuật để trồng cây đào này, giữ vững thương hiệu đào Vân Đồn".
  Với dự án Phát triển sản xuất hoa đào chất lượng cao tập trung giai đoạn 2013 - 2020, diện tích trồng đào dự kiến tăng lên khoảng 200ha vào năm 2020, thu nhập đạt từ 300 - 400 triệu đồng/ha. Mỗi mùa xuân, đào Vân Đồn sẽ khoe sắc, làm đẹp thêm cho miền đất quê đảo này, cũng như góp phần tạo nên ấn tượng văn hóa với khách phương xa./.
  Trường Giang/VOV - Đông Bắc.
  