text: Chủ tịch hội đồng giám khảo Bill Herbert gọi tác phẩm này là sự khởi đầu chắc chắn một cách thuyết phục, sự tới đích rõ rệt của một giọng nói quan trọng Có một sức mạnh không thể tin nổi trong câu chuyện có bí mật nằm sâu trong cuốn sách nói về cái nghiệp truyền qua các thế hệ, kẻ di dân chấm dứt quan hệ với quá khứ của mình, với người cha và với tính dục của mình. Tất cả thể hiện rõ trong việc xây dựng hình ảnh thật khác thường. Cách nhìn thế giới của cuốn sách thật đáng kinh ngạc.
  Ocean Vuong (sinh năm 1988) là nhà thơ và nhà viết luận văn người Mỹ gốc Việt, người vừa đoạt giải Thơ TS Eliot của Vương quốc Anh năm 2017 cho tập thơ đầu tay Night Sky and Exit Wounds (Trời đêm lỗ chỗ vết thương) , sau khi đã đoạt giải nhiều giải văn chương của Mỹ (Giải Pushcart năm 2014, Giải Whiting năm 2016, Giải Forward năm 2017).
  Sinh ra ở một vùng nông thôn Sài Gòn, Vuong đến Mỹ lúc 2 tuổi, được mẹ, bà nội và dì ruột nuôi dưỡng. Mãi tới năm 11 tuổi anh mới học đọc tiếng Mỹ. Vuong là một người đồng tính công khai.
  Vuong hiện sống tại bang Massachusetts, là phó giáo sư chương trình Thạc sĩ Sáng tác Thơ Văn của Đại học Massachusetts tại Amherst.
  Hai khía cạnh của cuộc sống bản thân  đời sống tính dục khác thường và việc vắng bóng người cha luôn thể hiện trong tác phẩm.
  Giải Thơ TS Eliot được trao cho một tập thơ mới bằng tiếng Anh lần đầu tiên được xuất bản tại Vương quốc Anh hay Cộng hòa Ireland. Giải bắt đầu có từ năm 1993, do Hội Sách Thơ (Poetry Book Society) của Vương quốc Anh chủ trì, nhân kỷ niệm 40 năm thành lập Hội và vinh danh nhà thơ T.S Eliot, nhà sáng lập Hội (Thomas Steams Eliot, 1888-1965, nhà thơ Anh gốc Mỹ, đoạt Giải Nobel văn chương 1948, nổi tiếng nhất với tác trường ca The Waste Land  Đất hoang). Giải TS Eliot là một trong những giải Thơ tiếng Anh uy tín nhất, từng được trao cho những nhà thơ sau đó trở nên danh tiếng như Ted Hughes, Carol Ann Duffy, Alice Oswald, Seamus Heaney.
  Năm 2017, kỷ niệm 25 năm lịch sử của Giải, người đoạt Giải được nhận 25.000 bảng Anh thay vì 5000 bảng như kỳ Giải trước (2016).
  Ocean Vương được coi là một giọng nói triển vọng của thơ ca Mỹ. Ảnh: The Guardian.
  Vuong từng bộc lộ với báo chí: Cái tên Ocean được mẹ anh đặt lại cho anh khi bà đã ở Mỹ. Một bữa, đang làm việc ở tiệm nail, bà kêu lên nóng quá và muốn được ra bãi biển. Một người khách hỏi: why not ocean?. Với vốn tiếng Anh ít ỏi, bà ngơ ngác. Khi được giải thích đó là vùng nước giữa nước Mỹ và Việt Nam, bà bèn quyết định lấy từ Ocean làm tên con.
  Vuong kể rằng gia đình anh từng sống trong căn hộ 1 phòng ngủ ở Hartford (bang Connecticut), và đó giống như một ngôi làng toàn phụ nữ Việt Nam là những người nuôi dưỡng anh (5 người bà con, không kể mẹ anh). Vì thế văn hóa Việt được giữ khá nguyên vẹn với tiếng Việt và đồ ăn Việt sử dụng hằng ngày.
  Theguardianviết về Night Sky with exit wounds: Mãnh liệt, tinh tế, hình ảnh vượt thời gian tập thơ cho thấy bóng dáng một bậc thầy về sự liên tưởng. Ảnh: TL.
  Chiến tranh Việt Nam cũng là nỗi ám ảnh sâu xa trong ngôi nhà này. Tôi cảm thấy mình là kẻ nhận thừa kế của chiến tranh. Cuộc sống và thơ của tôi cố gắng điều tra cái giao điểm làm nên ý nghĩa của một người Mỹ sinh ra từ bạo lực, làm nên nghĩa lý từ bạo lực.
  Về bút pháp thơ, anh thấy hình như mọi người trong gia đình mình có khó khăn về việc đọc tiếng Anh, nhưng anh lại coi việc ấy có tác dụng tích cực cho chuyện làm thơ của mình:  bởi vì tôi viết rất chậm và nhìn các từ y như các vật thể. Tôi luôn tìm cách tìm từ bên trong từ. Thật tuyệt vời cho tôi khi thấy được từ laughter [tiếng cười] nằm bên trong từ slaughter [sự tàn sát].
  Deto(nation).
  Theres a joke that ends with  huh?
  Its the bomb saying here is your father.
  Now here is your father inside.
  your lungs. Look how lighter.
  the earth is  afterward.
  To even write father.
  is to carve a portion of the day.
  out of a bomb-bright page.
  Theres enough light to drown in.
  but never enough to enter the bones.
  & stay. Dont stay here, he said, my boy.
  broken by the names of flowers. Dont cry.
  anymore. So I ran. I ran into the night.
  The night: my shadow growing.
  toward my father.
  Nổ tung (đất nước).
  Có trò đùa chấm dứt bằng  sao hả?
  Đó là quả bom, nó bảo cha mày đây.
  Giờ thì cha mày đây.
  trong phổi mày. Hãy nhìn mặt đất.
  sáng lên  sau lúc đó.
  Thậm chí viết ra chữ cha.
  cũng là tạc nên một phần của ngày.
  từ trang bom sáng chói.
  Đủ ánh sáng để mà chết đuối.
  nhưng chẳng bao giờ đủ để vào tận trong xương.
  & ở lại. Đừng ở lại đây, cha nói, ơi con trai của ta.
  ngã quỵ vì tên của những bông hoa. Đừng khóc.
  nữa. Cho nên tôi chạy. Tôi chạy vào đêm.
  Đêm: bóng tôi lớn dần lên.
  về phía cha mình.
  Someday Ill love Ocean Vuong.
  Ocean, dont be afraid.
  The end of the road is so far ahead.
  it is already behind us.
  Dont worry. Your father is only your father.
  until one of you forgets.
  Like how the spine.
  wont remember its wings.
  no matter how many times our knees.
  kiss the pavement. Ocean,
  are you listening? The most beautiful part.
  of your body is wherever.
  your mothers shadow falls.
  Heres the house with childhood.
  whittled down to a single red tripwire.
  Dont worry. Just call it horizon.
  & youll never reach it.
  Heres today. Jump. I promise its not.
  a lifeboat. Heres the man.
  whose arms are wide enough to gather.
  your leaving. & here the moment,
  just after the lights go out, when you can still see.
  the faint torch between his legs.
  How you use it again & again.
  to find your own hands.
  You asked for a second chance.
  & are given a mouth to empty into.
  Dont be afraid, the gunfire.
  is only the sound of people.
  trying to live a little longer. Ocean. Ocean,
  get up. The most beautiful part of your body.
  is where its headed. & remember,
  loneliness is still time spent.
  with the world. Heres.
  the room with everyone in it.
  Your dead friends passing.
  through you like wind.
  through a wind chime. Heres a desk.
  with the gimp leg & a brick.
  to make it last. Yes, heres a room.
  so warm & blood-close,
  I swear, you will wake.
  & mistake these walls.
  for skin.
  Rồi có ngày ta sẽ yêu Ocean Vuong.
  Ocean, đừng sợ.
  Chỗ cuối đường quá xa phía trước.
  nó đã ở sau lưng.
  Đừng lo. Cha mày chỉ là cha mày.
  cho đến khi một người trong nhà quên mất.
  Giống như cách mà xương sống.
  không nhớ hai cánh tay.
  bất kể bao lần đầu gối ta.
  hôn đá lát mặt đường. Ocean,
  mày có nghe không? Phần đẹp nhất.
  của thân thể mày là bất cứ chỗ nào.
  bóng mẹ mày đổ xuống.
  Đây ngôi nhà với tuổi thơ.
  chỉ còn là sợi dây giăng cho vấp ngã.
  Đừng lo. Chỉ cần gọi nó là chân trời.
  &  mày sẽ chẳng bao giờ đến được.
  Hôm nay đây. Hãy nhảy. Ta hứa đó không là.
  chiếc xuồng cứu đắm. Đây người đàn ông.
  cánh tay rộng mở đủ để thu gom.
  những gì của mày còn xót lại. & đây là lúc.
  chỉ cần sau khi đèn tắt, khi mày vẫn nhìn được.
  ngọn đèn bấm lờ mờ giữa hai chân ông.
  Mày dùng nó thế nào lần nữa & lần nữa.
  để tìm thấy hai bàn tay chính mình.
  Mày xin một cơ may nữa.
  & được ban cho một cái miệng để trút hết vào.
  Đừng sợ, súng nổ.
  chỉ là âm thanh của những người.
  tìm cách sống thêm chút nữa. Ocean. Ocean,
  hãy đứng dậy. Phần đẹp nhất của thân thể mày.
  là ở nơi nó hướng tới. & hãy nhớ,
  nỗi cô đơn vẫn là thời gian ta sống.
  với thế gian. Đây.
  căn phòng với mọi người trong đó.
  Bè bạn đã lìa đời đi ngang qua.
  xuyên qua mày như ngọn gió.
  qua chùm chuông gió. Đây chiếc bàn.
  với cái chân què & một viên gạch.
  giữ cho nó đứng. Phải, đây căn phòng.
  quá ấm áp & máu mủ,
  Ta thề, mày sẽ tỉnh giấc.
  & nhầm những bức tường này.
  là da người.
  A Little Closer to the Edge.
  Young enough to believe nothing.
  will change them, they step, hand-in-hand,
  into the bomb crater. The night full.
  of black teeth. His faux Rolex, weeks.
  from shattering against her cheek, now dims.
  like a miniature moon behind her hair.
  In this version the snake is headless  stilled.
  like a cord unraveled from the lovers ankles.
  He lifts her white cotton skirt, revealing.
  another hour. His hand. His hands. The syllables.
  inside them. O father, O foreshadow, press.
  into her  as the field shreds itself.
  with cricket cries. Show me how ruin makes a home.
  out of hip bones. O mother,
  O minute hand, teach me.
  how to hold a man the way thirst.
  holds water. Let every river envy.
  our mouths. Let every kiss hit the body.
  like a season. Where apples thunder.
  the earth with red hooves. & I am your son.
  Tới gần giới hạn thêm chút nữa.
  Đủ trẻ trung để không tin điều gì có thể.
  làm cho mình thay đổi, họ bước đi, tay nắm tay,
  vào trong hố bom. Đêm đầy.
  những chiếc răng đen nhọn. Chiếc Rolex dỏm của chàng, đã nhiều tuần lễ.
  vỡ tan trên má nàng, giờ đây mờ sáng.
  như mặt trăng nhỏ xíu sau mái tóc nàng.
  Trong phiên bản này con rắn mất đầu  bất động.
  giống như sợi thừng tháo ra từ cổ chân hai người tình.
  Chàng vén chiếc váy của nàng bằng vải trắng, phát giác ra.
  một giờ khác. Bàn tay chàng. Hai bàn tay chàng. Những âm tiết.
  bên trong bàn tay. Hỡi cha, hỡi điềm báo trước, hãy ép.
  vào nàng  như cánh đồng tự xé nát mình.
  với tiếng dế khóc than. Hãy cho con thấy làm thế nào sự hoang phế làm nên mái ấm.
  từ những lóng xương hông. Hỡi mẹ,
  Hỡi chiếc kim chỉ phút, hãy dạy con.
  làm sao hút một người đàn ông theo lối cơn khát kia.
  hút nước. Hãy để mọi con sông thèm muốn.
  miệng mình. Hãy để cho mọi cái hôn đập vào thân thể.
  như mùa của đất trời. Nơi những trái táo rền vang.
  mặt đất với móng guốc màu đỏ chói. & con là con của mẹ.
  Thơ Ocean Vuong.
  Chuyển ngữ Hoàng Hưng.
  