Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang hôm 31-1. (Nguồn: BusinessInsider).
Trong bài phát biểu dài tới 80 phút - một trong những Thông điệp Liên bang có thời lượng dài nhất trong lịch sử - Tổng thống Trump đã đề cập tới những thành tựu kinh tế mà ông tạo dựng trong năm đầu trên cương vị lãnh đạo, trong đó bao gồm tỷ lệ thất nghiệp giảm và thị trường phát triển sôi động.
Ông Trump cho hay gói cắt giảm thuế mà ký thành bộ luật trong năm 2017 là một thành tựu lớn, giúp cho các ngành công nghiệp Mỹ một lần nữa trỗi dậy. Bài phát biểu cũng có nhiều khoảnh khắc xúc động khi Tổng thống Trump chia sẻ cùng một số vị khách mời đặc biệt, trong đó bao gồm cha mẹ của Otto Warmbier - sinh viên Mỹ qua đời sau khi được CHDCND Triều Tiên trả tự do.
Tổng thống Trump đưa ra một đánh giá mang tính truyền thống về sức mạnh của nước Mỹ: "Liên bang của chúng ta đang mạnh mẽ bởi vì người dân của chúng ta mạnh mẽ".
Tuy nhiên, 2017 đánh dấu một năm đầy chia rẽ trong lòng nước Mỹ sau khi xảy ra cuộc tranh cãi lớn giữa hai chính đảng của nước này về vấn đề hiện trạng của những người nhập cư cùng sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy.
Tổng thống Trump đã tìm cách gạt bỏ những vấn đề này và hướng bài phát biểu của mình tới một tương lai tươi sáng hơn với luận điệu mang tính đoàn kết.
"Trên thực tế, đây chính là thời khắc mới của nước Mỹ" - ông Trump nói trong Thông điệp Liên bang - "Chưa từng có thời điểm nào tốt hơn để chúng ta bắt đầu sống với giấc mơ Mỹ như bây giờ".
Tích cực chỉ là viễn cảnh.
Quan điểm tích cực mà Tổng thống Trump đưa ra dường như lại tương phản với những bình luận mà ông từng đưa ra trên Twitter. Chỉ một tháng sau khi đưa ra bài phát biểu đầu tiên trước Quốc hội hồi năm ngoái, ông đã cáo buộc người tiền nhiệm Barack Obama nghe lén các cuộc hội thoại của ông - sự việc gây căng thẳng giữa hai đảng.
Sự tích cực đó cũng cũng tương phản với quan điểm của ông về vấn đề nhập cư vốn đang gây chia rẽ sâu sắc giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ. Một mặt cam kết "mở rộng vòng tay với mọi thành viên từ cả hai đảng", Tổng thống Trump vẫn khẳng định sẽ đưa ra quan điểm cứng rắn với vấn đề nhập cư.
"Trách nhiệm của tôi, và là trách nhiệm thiêng liêng của mọi quan chức được bầu cử tại đây, là bảo vệ người dân Mỹ - bảo vệ sự an toàn của họ, gia đình họ, cộng đồng của họ và quyền được mơ Giấc mơ Mỹ của họ" - Tổng thống Trump nói khi đề cập đến kế hoạch cho phép 1,8 triệu người nhập cư bất hợp pháp được ở lại Mỹ.
Trên thực tế, ông Trump đang tập trung hơn vào việc xây dựng bức tường chắn giữa Mỹ và Mexico để ngăn người nhập cư bất hợp pháp, tìm cách chấm dứt chương trình ưu đãi thị thực và cải cách các bộ luật đối với các gia đình nhập cư.
Giới quan sát nhận định rằng, bài phát biểu này khó có thể giúp xóa đi sự chia rẽ giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa, các bên đang hướng tới một cuộc thảo luận căng thẳng nhằm thông qua một bộ luật nhập cư mới nhằm bảo vệ "Dreamers" - những người được mang tới Mỹ một cách bất hợp pháp khi còn nhỏ.
"Sự thỏa hiệp chỉ dẫn tới khiêu khích".
Bài phát biểu Thông điệp Liên bang là một sự kiện đáng chú ý nhất của Tổng thống Mỹ trong năm. Nhưng tỷ lệ người xem truyền hình trong sự kiện năm nay đã giảm và Tổng thống Trump dường như cũng có xu hướng bỏ qua các kênh truyền thông chính thống mà tập trung hơn vào mạng xã hội.
Trong bài phát biểu của mình, ông Trump đã kêu gọi các nhà lập pháp thông qua gói ngân sách 1,5 nghìn tỷ USD để phát triển cơ sở hạ tầng, đề cập tới việc hoạch định chính sách mới về chăm sóc sức khỏe - thay thế cho Obamacare của người tiền nhiệm - cùng đề xuất một nhân vật mới cho ghế trống ở Tòa án Tối cao.
Tổng thống Trump dành phần lớn thời lượng phát biểu để nói về các vấn đề trong nước, và dành phần cuối để nói về các vấn đề nước ngoài. Ông nói về những thành công trong chiến dịch đẩy lùi phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và một lần nữa phản đối thỏa thuận hạt nhân Iran. Ông cũng cảnh báo rằng Triều Tiên có thể "rất sớm" có đủ khả năng đe dọa tới nước Mỹ bằng vũ khí hạt nhân của họ.
"Kinh nghiệm trong quá khứ đã dạy chúng ta rằng sự tự mãn và thỏa hiệp chỉ dẫn tới sự hung hăng và khiêu khích" - Tổng thống Trump nói khi đề cập tới vấn đề Triều Tiên - "Tôi sẽ không lặp lại sai lầm của các chính quyền trước đây, vốn đã đẩy chúng ta vào tình thế nguy hiểm".
Được biết, một đội ngũ các nhà viết diễn văn cùng cố vấn chính sách hàng đầu đã giúp ông Trump soạn thảo Thông điệp Liên bang, trong đó có Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Gary Cohn, Cố vấn An ninh Quốc gia H.R McMaster, cố vấn chính sách cấp cao Stephen Miller và thư ký Rob Porter.
Ông Trump lần đầu xem bản dự thảo thông điệp vào tháng 12-2017, và sau đó đã tự chỉnh sửa lại bằng cách viết tay trong những ngày vừa qua. Trong vài tuần vừa rồi, ông Trump cũng đưa thêm ý tưởng mới cho bài phát biểu hoặc sửa lại một số đoạn và sau đó chuyển cho đội ngũ viết diễn văn.
Nước Mỹ cần sự đoàn kết.
Về đoàn kết trong nội bộ nước Mỹ, Tổng thống Trump kêu gọi sự đoàn kết giữa hai đảng và tăng cường kiểm soát biên giới, nói về sự cần thiết phải thành lập "một gia đình Mỹ" sau một năm đầy chia rẽ, bê bối và tranh cãi.
"Hôm nay, tôi kêu gọi tất cả chúng ta cùng bỏ qua sự khác biệt, cùng tìm kiếm một quan điểm chung, và cùng thiết lập sự đoàn kết mà chúng ta cần để phục vụ người dân Mỹ" - Tổng thống Trump nói - "Tôi muốn nói về kiểu tương lai mà chúng ta sẽ có, và kiểu đất nước mà chúng ta sẽ trở thành. Tất cả chúng ta, cùng nhau, như một đội, một con người và một gia đình Mỹ".
Giới chính trị gia ở Mỹ bình luận rằng bài phát biểu của ông Trump mang đậm tính chất đoàn kết, tuy nhiên lại không gợi mở được một hướng đi cho vấn đề nhập cư - vấn đề đang gây chia rẽ nhất giữa hai chính đảng của nước này.
Trong số những người tới tham dự sự kiện phát đi Thông điệp Liên bang năm nay là nhiều nhà lập pháp đảng Dân chủ, một số mang trang phục đen để phản đối nạn quấy rối tình dục, trong khi nhiều người khác mang biểu tượng ủng hộ người nhập cư - 2 vấn đề xã hội đã khuấy đảo nước Mỹ trong năm 2017.
Khánh Duy.
