Ngày 23/4, OSCE xác nhận quan sát viên người Mỹ đã tử vong và 2 quan sát viên người Đức và Séc của tổ chức này đã bị thương trong vụ nổ mìn tại khu vực tranh chấp ở miền Đông Ukraine.
Ngoại trưởng Áo Sebastian Kurz hiện giữ chức Chủ tịch OSCE cho biết chiếc xe chở các nhân viên của OSCE đã đâm phải mìn khi đang đi tuần tra. Giới chức OSCE cho rằng sức công phá trong vụ nổ này rất mạnh vì tất cả xe của lực lượng này đều là xe bọc thép.
Chiếc xe của phái đoàn giám sát châu Âu bị phá tan.
Chủ tịch OSCE đã yêu cầu "điều tra kỹ lưỡng" vụ việc này đồng thời gửi lời chia buồn đến gia đình nạn nhân tử vong.
"Tôi vừa trao đổi với người đứng đầu Sứ mệnh giám sát đặc biệt, Đại sứ Ertugrul Apakan: Cần thiết phải tiến hành cuộc điều tra tỉ mỉ. Các thủ phạm phải bị đưa ra công lý" - ông Kurtz viết trên trang Twitter của mình.
Thông tin từ đại diện lực lượng Công an nước Cộng hòa Nhân dân Lugansk tự xưng cho hay, sự việc xảy ra gần làng Prishib vào lúc hai chiếc xe của sứ mệnh OSCE đi từ Slavyanoserbsky đến Sokolniki.
Công an Lugansk khẳng định chiếc xe đã vấp phải mìn chống tăng và tuyên bố lực lượng ly khai nầy đã cảnh báo các nhà quan sát quốc tế về khả năng hành động khiêu khích của Quân đội Ukraine và hoạt động biệt kích ở khu vực giáp giới.
"Chúng tôi đã nhắc là trên địa bàn huyện Slavyanoserbsky hồi tháng Một, gần khu định cư Dolgoe, đã xảy ra vụ bắn phá xe của Trung tâm OSCE bằng tên lửa chống tăng có điều khiển PTUR. May mắn là khi ấy không ai bị thương" - lực lượng công an này cho biết.
Trong khi đó, báo chí Ukraine dẫn lời một phát ngôn viên cấp cao của lực lượng ly khai - ông Eduard Basurin đã đổ lỗi cho các quan sát viên OSCE rằng chiếc xe của họ đã đi lệch khỏi con đường chính và đang đi trên tuyến đường thứ cấp- vốn là tuyến đường bị cấm cho các hoạt động giám sát của OSCE.
Chiếc xe của quan sát viên OSCE đi qua một hố mìn.
Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko lên án vụ việc đồng thời gửi lời chia buồn đến gia đình nạn nhân trong vụ tai nạn này. "Tất cả các hình thức kiên định chống lại hoạt động của đoàn giám sát đặc biệt thuộc OSCE đều là do các chiến binh ly khai" - ông Poroshenko viết lên trang Twitter cá nhân.
Tổng thống Ukraine khẳng định đã giao Bộ trưởng Ngoại giao phải ở trong sự phối hợp liên tục với OSCE. Các bác sĩ Ukraine phải luôn sẵn sàng để thực hiện các hoạt động viện trợ cần thiết.
Đây là vụ việc đầu tiên gây thương vong đối với Phái bộ Giám sát đặc biệt của OSCE ở miền Đông Ukraine kể từ khi xung đột bùng phát tại khu vực này hơn 3 năm trước đây.
OSCE đã thực hiện sứ mệnh giám sát khu vực xung đột trên từ tháng 3/2014, đồng thời thúc đẩy thiết lập các cuộc đối thoại chính trị nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột. Hiện có hơn 600 quan sát viên OSCE đang được triển khai tại miền Đông Ukraine.
Phái đoàn giám sát này từng nhiều lần bị tấn công từ hồi bắt đầu giám sát khu vực xung đột. Nhiều lần, phái đoàn giám sát của tổ chức này thừa nhận đã có nhiều cuộc tấn công chủ yếu từ phía quân đội Ukraine hướng về phía họ.
Tháng 11/2014, báo cáo từ các quan sát viên châu Âu ở đây khẳng định chính quân đội Ukraine đã có ít nhất 2 lần nổ súng nhằm vào các quan sát viên.
Theo đó, 2 vụ việc xảy ra liên tiếp vào ngày 19/11/2014 và một ngày trước đó vào 18/11/2014. Hôm 19/11, vào lúc 12h38, một đoàn gồm 2 chiếc xe của OSCE đang đi về phía đông từ Kurakhovo đến thành phố Donetsk.
Đến gần khu vực Mariinka, cách đoàn xe khoảng 80m có một xe tải chở hàng mang theo hộp gỗ màu xanh lá cây lớn, trên đó có 2 nhân viên mặc đồng phục đội mũ bảo hiểm. Các nhân viên của OSCE quan sát thấy dấu hiệu của xe quân sự trên chiếc xe phía trước, theo báo cáo hàng ngày của OSCE.
Báo cáo cho biết thêm: Một trong những binh sĩ đứng dậy và nổ 2 phát súng hướng về phía đoàn xe của OSCE. Những viên đạn rơi xuống cách chiếc xe thứ hai của OSCE khoảng 2m. Các nhân viên trên xe nghe thấy rõ âm thanh của mặt đường bị vỡ hoặc những mảnh đạn tác động vào xe của họ.
Trước đó, phái đoàn của OSCE hôm 18/11 đang đi về phía Perevalsk thì bị tấn công. Phái đoàn này không được phép đi qua một trạm kiểm soát do lực lượng của Ukraine kiểm soát ở lối vào một cây cầu ngoại ô phía đông bắc thị trấn Debaltsevo, và buộc phải đi một đường vòng dài để vượt qua cầu.
Trên đường trở về từ Perevalsk, phái đoàn của OSCE dừng lại tại một trạm kiểm soát đối diện phía bên kia của cây cầu thì một phát súng cảnh cáo vang lên từ các nhân viên trạm kiểm soát phía đối diện của Ukraine, hướng về phía chiếc xe của OSCE.
Nhóm 12 quan sát viên OSCE được lực lượng ly khai ở Đông Ukraine trả tự do về Berlin.
Hồi tháng 5/2014, 12 quan sát viên quân sự của OSCE đã bị bắt bởi lực lượng tự vệ Slavyansk, phía Đông Ukraine vào ngày 25/4 và bị giam giữ trong hơn một tuần với cáo buộc hoạt động gián điệp.
Tuy nhiên, những người này khi bị bắt vẫn được lực lượng ly khai đảm bảo tình hình sức khỏe và sau đó được trả tự do và đảm bảo an toàn tính mạng.
Tuy nhiên, khi 12 quan sát viên này bị bắt, các binh sĩ quân đội Ukraine được cho là lực lượng hỗ trợ OSCE đã bỏ mặc không giúp đỡ và thậm chí còn nổ súng vào xe của đoàn giám sát.
Sau khi những người biểu tình chống chính phủ tại Slavyansk trả tự do cho nhóm quan sát viên này và họ đang trên đường di chuyển tới Donetsk thì tiếp tục bị lực lượng quân đội Ukraine nã súng tấn công.
Clip chiếc xe của quan sát viên châu Âu bị nổ bom ở Đông Ukraine.
Ngọc Dương.
