Cựu Tổng thống Gruzia và cũng là cựu Thống đốc khu vực Odessa của Ukraine  ông Mikhail Saakashvili hôm qua (5/12) đã lên tiếng kêu gọi người ủng hộ lật đổ Nhà lãnh đạo đương nhiệm của Ukraine và băng đảng của ông này. Ông Saakashvili từng là đồng minh sát cánh bên Tổng thống Poroshenko trong cuộc đối đầu nóng bỏng với Nga nhưng giờ đây ông này lại trở thành lãnh đạo của phe đối lập ở Ukraine và đang ra sức chống lại chính quyền của đồng minh cũ.
Cựu Tổng thống Gruzia Mikhail Saakashvili bị cảnh sát Ukraine lôi đi.
Người ủng hộ ông Saakashvili tìm cách giải cứu ông này.
Những người biểu tình đã đụng độ với cảnh sát.
Xe chở cựu Tổng thống Gruzia bị mắc kẹt trong đám đông.
Ông Saakashvili sau khi được giải cứu.
Ông Saakashvili giữa những người ủng hộ.
Trước đó cùng ngày, những người biểu tình đã có cuộc ẩu đả với lực lượng cảnh sát để giải cứu ông Saakashvili từ sau một chiếc xe tải khi ông này bị lôi đi để phục vụ cho việc thẩm vấn.
Những người ủng hộ ông Saakashvili đã phá cửa sau của chiếc xe tải khi ông này bị lôi vào bên trong xe để chở đi. Lực lượng biểu tình đã kéo ông Saakashvili đến một nhà thờ gần đó. Tại đây, ông này đã có bài phát biểu trước đám đông, trong đó kêu gọi những người biểu tình hãy lật đổ Tổng thống Ukraine đương nhiệm Petro Poroshenko và băng đảng của ông này.
Tôi sẽ hy sinh cuộc đời của mình cho tự do của Ukraine. Tôi muốn kêu gọi tất cả người dân Kiev hãy đổ ra đường ngày hôm nay, tụ tập tại Quảng trường Maidan và khởi động tiến trình loại bỏ ông Petro Poroshenko và băng đảng của ông này ra khỏi đất nước Ukraine, cựu Tổng thống Gruzia Saakashvili đã nói như vậy với đám đông.
Sau khi vị chính khách người Gruzia kết thúc bài phát biểu chống chính phủ Ukraine, những người biểu tình đã diễu hành qua các con đường khắp thủ đô Kiev. Sau cuộc diễu hành, đám đông dồn về trước cửa Tòa nhà Quốc hội Ukraine. Tại đây, ông Saakashvili tiếp tục phát biểu trước những người ủng hộ. Ông này hiện là người đứng đầu Đảng Phong trào Lực lượng mới  một đảng đối lập ở Ukraine. Lần phát biểu này, cựu Tổng thống Gruzia tiếp tục kêu gọi người dân Ukraine tiến hành luận tội Tổng thống Poroshenko và đổ ra đường để tiếp tục các cuộc biểu tình hòa bình. Ông Saakashvili cho biết, cuộc biểu tình vào buổi tối đã thu hút nhiều người dân hơn bao giờ hết, nói rằng có đến 50.000 người tham gia các cuộc biểu tình khắp đất nước Ukraine và đều nhằm vào người bạn cũ cũng là đồng minh cũ của ông này - Petro Poroshenko.
Cuộc đụng độ giữa những người biểu tình và các lực lượng an ninh Ukraine kéo dài trong nhiều giờ đồng hồ, khiến nhiều người bị thương, trước khi ông Saakashvili được giải thoát. Sáng qua, cựu Tổng thống Gruzia đã leo lên mái tòa nhà chung cư của ông này ở thủ đô Kiev và đe dọa sẽ nhảy xuống khi các lực lượng an ninh lục soát căn hộ của ông. Sau khi nhà hoạt động đối lập bị bắt giữ, người ủng hộ ông Saakashvili bắt đầu tràn ra, ngăn các ngả đường ở những con phố gần đó bằng lốp xe, đá, thùng rác và xe hơi để không cho cảnh sát đưa ông này đến nơi giam giữ.
Xe của cảnh sát bị mắc kẹt trong đám đông và người biểu tình bắt đầu đập cửa trước của xe. Các lực lượng an ninh Ukraine phải dùng đến súng hơi cay và triển khai thêm nhiều cảnh sát đến hiện trường để giải thoát cho chiếc xe. Tuy nhiên, người biểu tình đã phá vỡ hàng rào bảo vệ mà cảnh sát lập nên. Họ còn sử dụng xịt cay tự vệ để chống ngược lại cảnh sát.
Toàn bộ diễn biến trên khiến không ít người bất ngờ bởi cựu Tổng thống Gruzia Saakashvili là người ủng hộ nhiệt thành cho cuộc nổi dậy ủng hộ Liên minh Châu Âu (EU) ở Ukraine năm 2014. Cuộc nổi dậy này đã lật đổ Tổng thống thân Nga và đưa Ukraine ngả hẳn về phương Tây.
Ông Saakashvili từng được Tổng thống Petro Poroshenko thưởng cho những nỗ lực của mình bằng việc bầu ông này làm Thống đốc khu vực Odessa quan trọng của Ukraine hồi tháng 5 năm 2015. Tuy nhiên, cựu Tổng thống Gruzia nói tiếng Nga thành thạo này đã tuyên bố từ chức chỉ sau 6 tháng cầm quyền với lý do bất mãn. Ông Saakashvili cáo buộc Tổng thống Ukraine và các thành viên trong nội các của ông này ngăn cản không cho ông thực hiện công việc chống tham nhũng.
Ông Saakashvili từng thẳng thừng tuyên bố: Chúng tôi sẽ tạo ra một lực lượng chính trị rộng khắp, đặt ra một cương lĩnh cho lực lượng mới với mục tiêu là lật đổ bộ máy lãnh đạo chính trị hiện nay. Ông Saakashvili còn nhấn mạnh, ông rất nghiêm túc về kế hoạch lật đổ Tổng thống Poroshenko và đưa Ukraine đi theo một tiến trình mới.
Ông Saakashvili từng là một ngôi sao sáng trên chính trường Gruzia và được Mỹ đánh giá cao vì đã có công trong việc quét sạch nạn tham nhũng trong lực lượng cảnh sát Gruzia và đưa đất nước này đi trên con đường minh bạch về kinh tế.
Tuy nhiên, thất bại thảm hại của Gruzia trong cuộc chiến 5 ngày với Nga năm 2008 đã khiến uy tính của ông Saakashvili suy giảm đến mức ông bị đánh bại dễ dàng trong cuộc bầu cử năm 2012 và trở thành mục tiêu của một loạt cuộc điều tra mà ông cáo buộc là có động cơ chính trị.
Cựu Tổng thống Gruzia rời đất nước, đến Ukraine và lao vào cuộc cách mạng Maidan ở đây với tư tưởng chống Nga mạnh mẽ. Ông Saakashvili và ông Poroshenko là những người quen biết lâu năm của nhau và cả hai đều từng tốt nghiệp trường Đại học Quốc gia Taras Shevchenko ở thủ đô Kiev hồi đầu những năm 1990. Nga từng xem việc Ukraine bổ nhiệm kẻ thù của mình làm người đứng đầu Odessa là một ví dụ cho thấy sự vây cánh trong chính quyền Poroshenko và ông Saakashvili được báo chí Nga miêu tả là một kẻ chạy trốn. Tuy nhiên, sau một thời gian trở thành đồng minh thân thiết của nhau và cùng ra sức chống Moscow, hai ông này giờ đây lại quay lưng, trở thành kẻ thù của nhau.
Hồi tháng Bảy, Tổng thống Poroshenko đã ra một sắc lệnh tước bỏ quốc tịch Ukraine của ông Saakashvili. Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev khi đó đã miêu tả việc Kiev tước bỏ quốc tịch của ông Saakashvili như là một vở bi hài kịch kỳ lạ.
Kiệt Linh (tổng hợp).
