Ngày 31/1/2018, nhân kỷ niệm 50 năm Cuộc Tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân, một trong những tờ báo nhiều bạn đọc nhất tại Nga  tờ Lenta đã đăng bài và chùm ảnh về chiến dịch quân sự này.
Chúng tôi xin dịch để bạn đọc tham khảo cách nhìn của người ngoài cuộc về sự kiện lịch sử này của quân và dân ta. Các số liệu có thể không chính xác, cách nhìn có thể chưa thật sự khách quan. Chúng tôi có sửa một số địa danh và tên gọi theo cách gọi quen thuộc cho dễ hiểu.
Sau đây là nội dung bài báo và các bức ảnh của Lenta.ru:
Ngày 31/1/1968, bộ đội chủ lực Bắc Việt Nam cùng quân du kích Việt Cộng đã tiến hành một chiến dịch quân sự lớn nhất trong toàn bộ lịch sử nước này. Trong khi miền Nam đang chuẩn bị đón tết- tức năm mới theo âm lịch, miền Bắc đã tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn trước tết một ngày- chiến dịch này sau được gọi là cuộc Tổng tấn công Tết (Mậu Thân).
Mặc dù xét từ góc độ quân sự thì quân Miền Nam (Việt Nam Cộng hòa) và đồng mình Mỹ cũng có gây tổn thất cho miền Bắc, nhưng cũng chính cuộc tấn công Tết này đã quyết định việc người Mỹ phải rút ra khỏi cuộc chiến và đặt nền móng cho khúc khải hoàn cộng sản mấy năm sau đó.
(Nhân sự kiện này) Lenta.ru nhắc lại (một số nét chính) của lịch sử một trong những chiến dịch quân sự nổi bật nhất của thế kỷ XX này.
Đường phố Sài Gòn. Ảnh: Photo Quest / Getty Images.
Đến năm 1968 , mức độ ủng hộ của dân chúng (Mỹ) đối với các hoạt động quân sự của Mỹ tại Việt Nam giảm đáng kế. Nếu như năm 1965, số người cho rằng việc cử quân Mỹ tới một đất nước xa xôi là một sai lầm chỉ chiếm 25% tổng số công dân Mỹ, thì đến tháng 12/1967, tỷ lệ trên đã tăng lên 45%.
Mặc dù vậy, vẫn còn hơn một nửa người Mỹ cho rằng: một khi đã đưa quân đến Việt Nam thì cần phải kết thúc những gì đã bắt đầu và trở về nước cùng chiến thắng.
Để có được sự ủng hộ của xã hội, chính quyền Mỹ cung cấp cho báo chí toàn những thông tin về các thắng lợi, các con số thống kế về số lượng những làng làng đã được bình định và số lượng cái gọi là những Việt Cộng tàn ác bị tiêu diệt.
Cuộc chiến giành thành phố Huế. Ảnh: Bettmann / Getty Images.
Người Mỹ tin chắc rằng: nếu như họ giết được càng nhiều, bắt được tù bình càng nhiều những người đứng dậy cầm vũ khí trong tay, thì sớm hay muộn những người cộng sản cũng sẽ thua trong cuộc chiến tranh tiêu hao này.
Những thường dân phải cầm cờ trắng khi đến gặp các binh sỹ Mỹ. Ảnh: Tim Page / Corbis / Getty Images.
Nhưng miền Bắc có những kế hoạch riêng của mình: tháng 4/1967, các tướng lĩnh Việt Nam bắt đầu lên kế hoạch tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn.
Lính thủy đánh bộ Mỹ bị thương trong một trận đánh giành giật thành phố Huế. Ảnh: Bettmann / Getty Images.
Người miền Bắc cho rằng chính quyền Việt Nam Cộng hòa không được dân chúng ủng hộ, và bằng cách tiến hành một đòn tấn công quy mô lớn có thể phát động một cuộc nổi dậy của người dân.
Theo kế hoạch, họ sẽ chiếm giữ hoặc phá hủy một số lượng lớn vũ khí và phương tiện chiến tranh của Quân Mỹ để làm Mỹ không còn khả năng hỗ trợ các đồng minh của mình (Quân đội Việt Nam Cộng hòa).
Những người lánh nạn chạy khỏi thành phố Huế. Ảnh: Tim Page / Corbis / Getty Images.
Cũng theo kế hoạch, cuộc tấn công sẽ chia làm 3 giai đoạn: đầu tiên sẽ là một số cuộc tấn công nghi binh, sau đó là tổng tấn công vào các thành phố lớn. Nếu như cuộc tấn công (vào các thành phố lớn) thất bại, vào mùa xuân sẽ phát động giai đoạn (đợt) hai, và mùa hè- giai đoạn (đợt) ba. Mục đích của chiến dịch- làm tiêu hao lực lượng đối phương và buộc đối phương phải ngồi vào bàn đàm phán.
Lính thủy đánh bộ Mỹ đang kiểm tra lại kho đạn sau khi căn cứ bị Việt Cộng tấn công bằng tên lửa và đạn cối. Ảnh: John T. Wheeler / AP.
Công tác chuẩn bị được khởi động từ mùa hè năm 1967, và đến đầu năm 1968, miền Bắc đã tập kết tại khu giới tuyến quân sự đến 200.000 bộ đội và 81.000 tấn đạn dược.
Đến thời gian đó, quân du kích Việt Cộng cũng đã tiếp nhận súng AK-47 mới và súng phóng lựu RPG-2. Nhờ vậy, quân Bắc Việt và Việt Cộng có ưu thế về hỏa lực trước quân Việt Nam Cộng hòa.
Máy bay Mỹ thả dù cung cấp thức ăn, nước uống và đạn dược cho Lính thủy đánh bộ Mỹ. Ảnh: John Lengel / AP.
Tuy nhiên, người Mỹ không đánh giá đúng việc chuyển quân quy mô lớn (của Bắc Việt) xuống miền Nam. Họ (người Mỹ) cho rằng, Bắc Việt không đủ sức (lực lượng) để tấn công. Nếu như chúng tôi có được biết toàn bộ kế hoạch của họ (Bắc Việt), thì chúng tôi cũng đã không tin. Chắc chúng tôi sẽ cho là đấy là tài liệu giả - một nhà phân tích quân sự Việt Nam Cộng hòa sau này kể lại.
Lính thủy đánh bộ Mỹ trong cuộc Tổng tấn công Tết. Ảnh: Dang Van Phuoc / AP.
Quân đội Mỹ đã phần nào sa vào bẫy nghi binh của người Việt Nam: trước cuộc Tổng tấn công, Mỹ đã điều một lực lượng đáng kể đến biên giới với Căm pu chia để đánh trả các cuộc tấn công tại khu vực này.
