Khi xây dựng nhà, bà Hương đã đập phá vật kiến trúc nhà ông Kế để lấn qua đất ông Kế và áp tường sát nhà ông Chất (28 Lê Lai) chiếm khoảng không giữa 2 nhà. Ảnh: NP.
Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao tại Đà Nẵng đã tuyên hủy quyết định (QĐ) cấp sổ đỏ cho bà Hương vì bà Hương lấn qua đất ông Kế.
Để đòi lại phần đất bị lấn chiếm, ông Kế khởi kiện ra tòa vụ án dân sự tranh chấp quyền sử dụng đất.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 39/2017/DS-ST ngày 3/8/2017, TAND quận Hải Châu nêu rõ: Theo kết quả đo đạc này phần diện tích đất bị chồng lấn là 4,05m2. Tại đơn khởi kiện nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả lại 4,37m2 đất nhưng sau khi nhận được kết quả đo đạc và tại phiên tòa nguyên đơn thống nhất yêu cầu bị đơn phải trả lại 4,05m2 đất bị lấn chiếm. Yêu cầu này của nguyên đơn là có cơ sở nên cần được chấp nhận.
Tuy nhiên, tòa lại cho rằng:  Nếu tháo dỡ các vật kiến trúc để trả lại 4,05m2 đất cho gia đình nhà ông Kế thì sẽ làm ảnh hưởng đến tính bền vững của cả ngôi nhà của gia đình bà Hương. Do đó, cần giữ nguyên hiện trạng, buộc bà Hương thanh toán giá trị quyền sử dụng 4,05m2 đất cho ông Kế. Đồng thời, giao phần đất có diện tích 4,05m2 có tường xây gạch ống, trụ bê tông, bê tông sàn, dầm do gia đình bà Hương xây dựng cho bà Hương được quyền sở hữu sử dụng.
Như vậy, tòa nhận định một đàng, giải quyết một nẻo?
Ông Kế bức xúc: Tôi yêu cầu tòa án giải quyết để nhận lại phần đất bị nhà bà Hương lấn chiếm, chứ không yêu cầu nhận tiền. Song, tại Bản án số 39, TAND quận Hải Châu lại dài tay quyết định buộc bà Hương thanh toán giá trị quyền sử dụng 4,05m2 đất cho tôi với số tiền 71 triệu đồng và giao 4,05m2 đất cho bà Hương sử dụng. Thật là vô lý.
Theo đơn khởi kiện, ông Kế yêu cầu chỉ nhận lại phần đất đã bị lấn chiếm mà đơn vị đo đạc xác định là 4,05m2, nhưng Hội đồng Xét xử (HĐXX) lại giao đất của ông Kế cho nhà bà Hương rồi ấn định giá trị đất theo giá Nhà nước.
Mặt khác, với trình độ khoa học cao cũng như kỹ thuật xây dựng tiên tiến thì việc phá dỡ phần lấn chiếm của bà Hương dễ dàng, không ảnh hưởng nhiều đến kết cấu cũng như kiến trúc hiện hữu.
Trung tâm Kỹ thuật TN &MT; Đà Nẵng tiến hành đo đạc, thẩm định nhưng tòa chờ đợi lâu mới có kết quả.
Trong một diễn biến đã xảy ra, HĐXX TAND quận Hải Châu không thụ lý yêu cầu phản tố của bà Hương (tài liệu chứng minh tòa án đã thụ lý yêu cầu của bà Hương), nhưng HĐXX lại chấp nhận cho bà Hương nhận lấy phần đất lấn chiếm mà theo quy định của pháp luật là quyền sử dụng đất thuộc về ông Kế.
Theo luật thì tòa án chỉ sẽ giải quyết theo yêu cầu của đương sự khi được tòa án chấp nhận thụ lý giải quyết.
Không đồng tình với bản án sơ thẩm của TAND quận Hải Châu, gia đình ông Kế và bà Hương đều có đơn kháng cáo lên TAND TP Đà Nẵng và được thụ lý vụ án dân sự số 44/2017/DS-PT về tranh chấp quyền sử dụng đất.
Theo yêu cầu của bà Hương, TAND Đà Nẵng trưng cầu Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường (TN&MT;) Đà Nẵng thực hiện đo đạc hiện trường. Thời gian tiến hành là ngày 16/11/2017, nhưng đến ngày 8/12/2017, TAND TP có QĐ số 3041/2017/QĐ-PT tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án dân sự với lý do đợi kết quả giám định, đo đạc của đơn vị đo đạc. Và mãi đến ngày 20/12/2017, mới có kết quả đo đạc. Không hiểu vì sao đơn vị đo đạc cố tình kéo dài thời gian hay trình độ chuyên môn bị hạn chế?
Trong buổi làm việc với tòa, ngày 9/1/2018, để cung cấp hồ sơ kết quả đo đạc, tòa chỉ đưa ra 1 tờ sơ đồ hiện trạng sử dụng đất (SDĐ) và hình như không muốn cho đương sự trình bày ý kiến của mình về những điểm khách quan về tranh chấp xảy ra giữa 2 nhà; cũng như những bất cập trong kết quả đo vẽ (không có mặt thẩm phán thụ lý giải quyết vụ án Võ Đình Thắng).
Trong sơ đồ hiện trạng SDĐ, đơn vị đo đạc sử dụng ngôn từ chồng lấn là áp đặt vì sổ đỏ nhà bà Hương bị tòa tuyên hủy thì không có cơ sở pháp luật để nói đất nhà ông Kế chồng lấn lên đất nhà bà Hương, trong khi đó theo hồ sơ gốc nhà đất ông Kế chiều ngang từ 9m xuống còn 8,76m và đất nhà bà Hương từ 4m nở lên thành 4,46m?
Mặt khác, bản án của TAND quận Hải Châu trước đó đã nhận định chấp nhận yêu cầu của ông Kế về việc đòi lại phần đất bị lấn chiếm và đã xác định diện tích đất ông Kế bị lấn chiếm là 4,05 m2.
Trên thực tế nhà ông Kế là nhà cấp 4, hiện trạng sử dụng từ năm 1975 đến nay chưa hề sửa sang, xây dựng gì; trong khi đó các nhà lân cận đều xây mới, sao lại nói nhà ông Kế chồng lấn qua nhà người khác?
Những bất cập trong đo vẽ của Trung tâm Kỹ thuật TN &MT; Đà Nẵng.
Ngoài ra, nhà ông Kế có trụ đỡ bồn chứa nước trên cao là ranh giới cứng với nhà phía Tây (số 34 Lê Lai) và dầm cuối chạy dọc nhà và sàn bếp ông Kế là ranh giới cứng với nhà phía Bắc (nhà ông Trung).
Kết quả đo của Trung tâm Kỹ thuật TN&MT; Đà Nẵng cho rằng ông Kế lấn đất nhà ông Phạm Ngọc Trung ở phạm vi cách xa nhà ông Kế 3,15m (là ranh giới giữa nhà bà Hương và ông Trung)?
Để phán xét của tòa được công tâm, đúng pháp luật, vấn đề trước mắt là cần kiểm tra kết quả làm việc của Trung tâm Kỹ thuật TN&MT; Đà Nẵng có thực sự khách quan, đúng thực tế hay không?
Ông Kế đã có đơn gửi tòa yêu cầu đơn vị đo đạc tiến hành đo đạc lại hiện trạng tranh chấp này.
P.V.
