Những ao chứa sơ sai gây ô nhiễm. Ảnh: Ngọc Hưng.
Xây dựng ngoài phạm vi cho phép.
Để nắm rõ hơn thông tin người dân phản ánh, chúng tôi đã trực tiếp tìm đến khu xưởng của ông Sơn. Một người dân tận tình chỉ dẫn: Các anh cứ theo đường vào đến ngã ba đường rẽ đi nhà máy sắn là đến nơi.
Theo chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm đến vị trí trên, tại đây tồn tại hai khu xưởng sản xuất. Một khu xưởng đã đi vào hoạt động chế biến sắn, dong. Phía trước có một số ao hồ lắng lọc, nước trong ao hồ đen, bốc mùi hôi thối; phía dưới ao được chủ cơ sở lót một lớp bạt Một khu xưởng khác có diện tích lên đến cả nghìn mét vuông đã được chủ cơ sở xây dựng hệ thống bể chứa, ao hồ ngâm ủ dong, sắn cùng hệ thống tường bao quanh.
Được biết, ngày 6/7/2017, UBND huyện Ngọc Lặc ban hành Quyết định số 2538/QĐ-UBND về việc chuyển mục đích sử dụng đất đối với ông Hà Ngọc Sơn để thực hiện Dự án Xây dựng xưởng chế biến tinh bột dong và sắn tại thôn Thọ Phú, xã Kiên Thọ. Theo nội dung của quyết định thì ông Hà Ngọc Sơn được phép sử dụng 4.955,3m2 đất để sử dụng vào mục đích đầu tư xây dựng công trình. Trong đó, diện tích khu nhà xưởng là 2.596,8m2; khu xử lý nước thải là 2.358,5m2, thời hạn thuê 30 năm.
Trao đổi với ông Quách Văn Phong - Phó Chủ tịch UBND xã Kiên Thọ, ông Phong cho biết, hiện Phòng TN&MT; đã có văn bản yêu cầu kiểm tra cơ sở sản xuất nhà ông Sơn. Sau kiểm tra, ông Sơn quả đã xây dựng ngoài phạm vi được phép. Do hộ gia đình còn hạn chế trong hiểu biết, cứ nghĩ là đất nhà mình thì được phép mở rộng, xây dựng. Sự việc đã được UBND xã Kiên Thọ nắm bắt, yêu cầu ông Sơn ngừng xây dựng. Đối với cơ sở đã đi vào hoạt động, hiện tại đơn vị đang làm thử, sau khi có phản ánh về vấn đề môi trường, xã cũng đã yêu cầu đơn vị dừng sản xuất, sớm hoàn thiện các thủ tục.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Tìm hiểu từ phía UBND huyện Ngọc Lặc, ngày 21/12/2017, UBND huyện đã có thông báo số 1733/UBND-TNMT về việc chỉ đạo kiểm tra theo phản ánh của người dân đối với xưởng chế biến dong, sắn của hộ ông Hà Ngọc Sơn hoạt động xả nước thải gây ô nhiễm môi trường.
Tiếp đó, đến ngày 5/1/2018, UBND huyện Ngọc Lặc tiếp tục có công văn số 16/UBND-TNMT chỉ đạo xử lý xưởng chế biến tinh bột dong và sắn của ông Hà Ngọc Sơn. Theo đó, ông Sơn đã tiến hành đào bể, sử dụng cho hoạt động sản xuất ngoài phạm vi dự án được chấp thuận. Cụ thể, tại thửa số 155, tờ bản đồ số 41, bản đồ địa chính xã Kiên Thọ do ông Hà Ngọc Sơn sử dụng, hiện trạng có 4 bể, trong đó có 2 bể được phủ bạt, đang chứa nước bơm từ sông Chu lên và giếng khoan để lọc nước dùng để sản xuất. Diện tích 2 bể này khoảng 400m2: Một bể ủ mùn, bã dong, sắn làm phân có phủ bạt, diện tích 100m2; một bể 100m2 hiện trạng chưa sử dụng, vừa đào xong. Khu đất này đã được UBND huyện Ngọc Lặc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tổng diện tích 13.481,4m2. Như vậy, 4 bể này không nằm trong mặt bằng thực hiện dự án đã được UBND huyện cho thuê đất.
Công văn nêu rõ: Yêu cầu ông Hà Ngọc Sơn dừng ngay mọi hoạt động đào bể để sử dụng phục vụ hoạt động chế biến sắn và dong mà chưa được cơ quan thẩm quyền cho phép; san lấp trả lại mặt bằng tại thửa số 155 tờ bản đồ số 41 địa chính xã Kiên Thọ; Giao cho Phòng TN&MT;, UBND xã Kiên Thọ kiểm tra, giám sát việc thực hiện. Tuy nhiên, đến nay yêu cầu trên vẫn chưa được thực hiện.
Việc hộ gia đình ông Sơn tự ý xây dựng, hoạt động không đảm bảo môi trường, trách nhiệm trước hết thuộc về hộ gia đình ông Sơn đã không thực hiện theo quy định phê duyệt của huyện. Tuy nhiên, câu chuyện xây dựng, đào ao sai quy định cả nghìn mét vuông mà chính quyền xã Kiên Thọ, Phòng TN&MT; huyện Ngọc Lặc không sớm có biện pháp ngăn chặn, xử lý từ đầu đã gây thiệt hại cho người dân, ảnh hưởng đến hiện trạng tài nguyên môi trường thì câu hỏi trách nhiệm hẳn không chỉ ở người vi phạm?
Lãnh đạo Phòng TN&MT; huyện Ngọc Lặc cho biết: Về cơ bản, thủ tục của hộ ông Hà Ngọc Sơn đã đầy đủ, theo thẩm quyền của huyện cho chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp đối với hộ gia đình không vượt quá 5.000m2. Căn cứ theo quy hoạch đã được huyện phê duyệt thì việc hộ dân làm ngoài diện tích thì phải chịu trách nhiệm. Riêng việc xả thải gây ô nhiễm mà người dân có ý kiến, Phòng TN&MT; đã xuống kiểm tra và lập biên bản.
Ngọc Hưng.
