Dự kiến, trẻ mầm non 5 tuổi tại các trường công lập sẽ được miễn học phí. Ảnh minh họa: Q.Anh.
Trẻ đến trường nhiều hơn được miễn phí.
Đề xuất của Bộ GD&ĐT về miễn học phí cho trẻ em lớp mẫu giáo 5 tuổi dựa trên cơ sở Việt Nam đã hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi với tỉ lệ huy động trẻ từ 3-5 tuổi đến trường là 92,16%, trẻ 5 tuổi là 98,75%. Mới đây, theo Nghị quyết số 46/NQ-CP, Chính phủ thống nhất thực hiện chính sách miễn học phí đối với giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn từ năm 2018. Quyết định này nhằm bảo đảm mọi đối tượng trong độ tuổi đều được tiếp cận với giáo dục, hạn chế tình trạng bỏ học và tăng tỉ lệ trẻ em đến trường ở các vùng đặc biệt khó khăn.
Tuy nhiên, theo Bộ GD&ĐT, ở nhiều vùng nông thôn, miền núi, đặc biệt với các hộ cận nghèo, mức học phí hiện nay dù thấp vẫn là rào cản, gây khó khăn cho việc huy động trẻ đến trường. Ngoài ra, Nghị quyết 29-NQ/TW cũng đặt ra mục tiêu miễn học phí cho trẻ em 5 tuổi trước năm 2020. Hiện tại, duy chỉ có cấp tiểu học (đối tượng phổ cập) được miễn học phí, trong khi đối tượng cũng đã phổ cập là cấp THCS và mầm non 5 tuổi vẫn phải đóng học phí bình thường. Do đó, việc Bộ GD&ĐT đề xuất miễn học phí cho hai đối tượng học sinh phổ cập còn lại đã nhận được nhiều sự đồng tình trong xã hội.
Để chuẩn bị việc đề xuất miễn học phí, Bộ GD&ĐT đã thực hiện khảo sát và nghiên cứu tình hình miễn học phí tại 18 quốc gia đại diện 4 châu lục Á, Âu, Mỹ, Phi; gồm đại diện các nước thu nhập cao, trung bình, thấp. Nghiên cứu cho thấy, 4/18 nước miễn học phí cho tất cả các cấp học từ mầm non tới THPT, 6/18 nước miễn học phí với giáo dục mầm non, 18/18 nước miễn học phí học sinh tiểu học, 11/18 nước miễn học phí hoàn toàn với bậc THCS, 8/18 nước miễn học phí hoàn toàn với bậc THPT.
Đánh giá cao đề xuất của Bộ GD&ĐT, bà Đỗ Thị Cúc, Hiệu trưởng Trường Mầm non công lập Họa Mi (quận Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: Đây là một đề xuất rất hợp lý, bởi đối với các trường nội thành Hà Nội việc đóng học phí ở các trường công lập là không cao, phụ huynh hoàn toàn có thể chi trả được. Nhưng với các trường ngoại thành, vùng nông thôn, miền núi giảm học phí cũng góp phần làm tăng số trẻ đến trường và gia đình cũng bớt khó khăn một khoản hàng tháng. Miễn học phí, phụ huynh được khích lệ, nhiều gia đình sẽ cho con đến trường.
Trường công quá tải, trường tư bị phân biệt?
Đề xuất giảm học phí với trẻ mầm non 5 tuổi ở các trường công lập được nhiều người đồng tình, tại Hội thảo đánh giá kết quả phối hợp công tác pháp chế giữa Bộ Tư pháp và Bộ GD&ĐT năm 2017 được tổ chức đầu tháng 12, nhiều lãnh đạo Sở GD&ĐT đã đề xuất miễn học phí với bậc mầm non. Cụ thể, ông Nguyễn Quang Long, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nam cho rằng, nên mở rộng đối tượng được miễn học phí cho cả trẻ mầm non, nhưng nếu nguồn kinh phí hạn chế thì nên thực hiện ở đối tượng phổ cập là trẻ 5 tuổi.
Dù đồng tình, song theo PGS. Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, nếu chỉ miễn học phí cho hệ công lập thì chưa công bằng cho trẻ học mầm non ở các trường tư thục. Ông cho biết: Hiện nay, nhà nước chưa đáp ứng đủ cơ sở trường lớp cho bậc học mầm non nên nhiều gia đình phải gửi trẻ vào trường tư thục. Một bộ phận không nhỏ các trẻ em tại các cơ sở tư nhân là con em của công nhân, lao động tự do từ nông thôn lên thành phố làm việc, không xin được vào trường công lập nên phải học ở cơ sở tư nhân. Do đó, cần có chính sách hỗ trợ một phần học phí cho trẻ ở mầm non tư thục.
Đồng tình với việc cần hướng đến cả những đối tượng trẻ em ở các trường tư thục, bà Đỗ Thị Cúc chia sẻ: Hiện nay, các trường tư đã góp phần làm giảm tải cho các trường công lập, không phải phụ huynh nào có con học cơ sở tư đều là có kinh tế khá giả. Học trường tư hay công lập là lựa chọn của phụ huynh, song cần tính toán hợp lý, hỗ trợ cho các em ở trường ngoài công lập. Không loại trừ khả năng trẻ 5 tuổi đổ dồn vào cơ sở công lập vì được học miễn phí dẫn đến quá tải, trong khi trường tư khó thu hút được học sinh dẫn đến khó khăn trong các hoạt động.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội cũng cho biết, nên xem xét miễn hoặc có hình thức hỗ trợ đối với học sinh học tập tại các trường dân lập để tạo sự bình đẳng, giúp các em không bị thiệt thòi. Điều này sẽ tạo ra sự cạnh tranh đồng đều, bình đẳng về phổ cập giáo dục, nâng cao chất lượng dạy và học.
Liên quan đến việc xây dựng đề xuất miễn học phí cho trẻ mầm non 5 tuổi, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, các quy định của pháp luật về chính sách miễn giảm học phí được áp dụng đối với trẻ em học mầm non, học sinh, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đang học tại cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân theo quy định của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục Đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp. Theo quy định này thì không có sự phân biệt giữa trường công lập hay dân lập. Do đó, nếu học sinh xét đủ điều kiện tương ứng với quy định, cần được miễn/giảm học phí để tránh sự phân biệt.
Quang Anh.
