Cha mẹ là người giám hộ cho con khi bị mất năng lực hành vi dân sự. Ảnh ST.
Hạnh phúc không trọn vẹn.
Theo lời kể, anh chị kết hôn đã hơn 20 năm. Do anh là con trai duy nhất trong gia đình có 5 chị em, nên cha mẹ chồng rất muốn anh chị có con càng sớm càng tốt. Thế nhưng, mấy năm trôi qua, chị dù chẳng kiêng cữ gì nhưng vẫn chưa có thai. Vợ chồng lo chạy chữa tốn khá nhiều tiền nhưng anh chị vẫn chưa có con.
Đến khi tưởng như vợ chồng phải xin một đứa trẻ làm con nuôi thì đột nhiên chị lại có thai. Vợ chồng chị và gia đình hai bên mừng khôn xiết. Niềm vui càng nhân lên khi sau 2 năm sinh con trai đầu lòng, chị tiếp tục mang thai và sinh thêm một người con gái. Cuộc đời thật đúng vô thường và lắm bất ngờ.
Cứ tưởng hạnh phúc trọn vẹn đã đến với gia đình nhỏ chị, nhưng một lần, sau khi dự một đám tiệc ở dưới quê trở về, thì anh đột ngột té xuống và mê man bất tỉnh. Mọi người kể, trong đám tiệc, do vui vẻ nên anh uống rượu quá nhiều mới bị đột quỵ.
Kể từ đó, chị lại tất tả ngược xuôi hết ở bệnh viện rồi lại về nhà chăm chồng, chăm con. Dù bác sĩ rất tận tình cứu chữa, nhưng anh vẫn không thể tỉnh lại, không còn nhận thức được mọi việc xung quanh. Gần một năm trời vừa phải lo kiếm tiền chữa bệnh cho anh, vừa phải chăm hai con nhỏ, khiến chị kiệt sức.
Trong lúc mọi thứ rối ren thì hồ sơ được người thân bảo lãnh cho gia đình chị đi định cư ở nước ngoài được chấp thuận và có lịch phỏng vấn ở sứ quán. Chị bị một cuộc giằng xé về nội tâm, đấu tranh giữa các quyết định có nên đi định cư hay tiếp tục ở lại Việt Nam. Nếu mẹ con chị đi Mỹ thì buộc lòng phải gửi anh lại cho gia đình chăm sóc.
Còn nếu ở lại thì làm sao một mình chị có thể tiếp tục vừa lo cho chồng, vừa lo cho 2 con, khi tất cả mọi chi tiêu đều đổ lên đôi vai gầy yếu của chị?. Đắn đo nhiều ngày, chị quyết định thưa chuyện với cha mẹ chồng, xin phép nhờ cha mẹ chồng chăm sóc cho anh, còn chị và các con sẽ đi đi định cư ở nước ngoài. May mắn là được cha mẹ chồng đồng ý.
Khi qua nước ngoài, dù được người thân hỗ trợ rất nhiều, nhưng chị cũng phải bươn chải để ổn định cuộc sống cho ba mẹ con. Ngoại ngữ biết chút chút, lại lạ lẫm với tất cả, nên xin việc cũng khó. Chị xin làm đủ việc từ rửa bát, lau chùi, dọn dẹp thậm chí cả trực và dọn dẹp nhà vệ sinh để kiếm tiền.
Một thời gian sau, chị được người quen chỉ đi học làm nail (móng tay, móng chân) để có chứng chỉ, sau đó xin vào một tiệm nail của người Việt để làm. Chỗ làm việc cách chỗ ở cả tiếng đồng hồ chạy xe hơi, nên từ sáng sớm đến tối khuya chị phải quay vòng với việc làm, lo toan cho con cái. Nhiều lúc khó khăn, dù rất cố gắng nhưng chị không có đủ tiền để gửi về Việt Nam cho gia đình chồng để chăm lo cho anh.
Có quyền tự thỏa thuận phân chia tài sản.
Gia đình chồng vì không biết hoàn cảnh mà nghĩ chị muốn bỏ rơi anh, nên làm đơn đề nghị tòa án tuyên bố anh S bị mất năng lực hành vi dân sự và tính làm thủ tục cho anh S ly hôn với chị và xin phân chia tài sản là căn nhà chung đang cho người khác thuê.
Cha chồng chị làm đơn xin tuyên bố anh S là người mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị tòa án xác định ông là người giám hộ của anh S theo điều 22, điều 46 Bộ luật Dân sự 2015: Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần và Giám hộ là việc cá nhân, pháp nhân được luật quy định, được UBND cấp xã cử, được Tòa án chỉ định hoặc được quy định tại khoản 2, điều 48 của bộ luật này (sau đây gọi chung là người giám hộ) để thực hiện việc chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi (sau đây gọi chung là người được giám hộ).
Sau khi Tòa án tuyên bố anh S là người mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định cha anh là người giám hộ, ông đã liên hệ với UBND nơi cưa trú của anh để đăng ký người giám hộ. Sau đó ông làm đơn khởi kiện xin cho anh S ly hôn với chị, đồng thời đề nghị tòa án phân chia tài sản chung giữa anh S và chị.
Nhận được thông tin này, chị vội vã quay trở lại Việt Nam. Sau rất nhiều cuộc trò chuyện với gia đình chồng, chị cũng thống nhất sẽ ly hôn với anh S. Căn nhà của chị và anh S sẽ được bán đi và chia làm đôi. Chị được một nửa và dùng số tiền này để nuôi con, còn một nửa còn lại sẽ giao lại cho cha chồng để chăm sóc cho anh.
Luật sư tư vấn nếu chị và gia đình chồng thống nhất như vậy thì tốt nhất là tự thỏa thuận phân chia tài sản mà không cần nhờ đến tòa án phân chia để đỡ tiền án phí. Hai bên thống nhất lập thỏa thuận về việc chia tài sản. Sau đó liên hệ đến một phòng công chứng để làm thủ tục bán căn nhà này cho bên mua.
Khi làm thủ tục mua bán nhà thì gia đình anh S cần phải bổ sung thêm giấy đăng ký người giám sát người giám hộ theo như quy định của điều 59 Bộ luật Dân sự 2015: Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt cọc và giao dịch dân sự khác đối với tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.
Chị cảm ơn luật sư và ra về. Tôi biết phía trước chị sẽ còn rất nhiều khó khăn và chỉ mong sao chị sẽ đủ nghị lực để bươn chải nuôi hai con nhỏ nơi đất khách quê người.
TS-LS NG.T.Thúy Hường.
