Ảnh: WP.
Hãy sinh thêm con! Đó là thông điệp mà chính phủ Trung Quốc gửi đến các cặp vợ chồng sau nhiều năm yêu cầu họ chỉ được đẻ một con. Tại sao chính phủ Trung Quốc bất ngờ thay đổi quan điểm như vậy?
Dân số Trung Quốc đang già hóa nhanh chóng. Trong vòng khoảng hơn một thập kỷ nữa, khoảng 25% dân số tại đất nước đông dân nhất thế giới sẽ hơn 60 tuổi hoặc già hơn nữa.
Điều này đồng nghĩa với việc Trung Quốc có thể sẽ không có đủ người lao động, điều đó tiềm ẩn mối hiểm họa không hề nhỏ đối với tăng trưởng kinh tế, và cùng lúc đó, sẽ chẳng thể nào có đủ người để chăm sóc người già.
Chính vì vậy, chính phủ Trung Quốc cuối cùng đã sửa luật, cho phép các gia đình có hai con. Thế nhưng đáng tiếc, đối với nhiều cặp vợ chồng Trung Quốc, giờ đây việc có hai con cũng không chắc đã hay hơn một, cuộc sống hai con sẽ vô cùng vất vả nếu không có nhiều chính sách hỗ trợ từ chính phủ Trung Quốc, theo nội dung bài báo được Bloomberg đăng tải mới đây.
Dân số Trung Quốc được dự báo sẽ đạt mức đỉnh 1,45 tỷ vào năm 2030 và sau đó duy trì ở mức 1,4 tỷ cho đến giữa thế kỷ 21. Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo số người trong độ tuổi lao động (từ 15 đến 59) sẽ giảm khoảng 170 triệu trong ba thập kỷ tới.
Vấn đề dân số già đang bắt đầu tác động xấu đến năng suất lao động, năm ngoái, năng suất lao động của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất tính từ năm 1999  thời điểm các nhà máy của Trung Quốc nhận được số lượng đơn đặt hàng quá ít do tác động tiêu cực từ khủng hoảng tài chính châu Á.
Chính phủ Trung Quốc cho phép các cặp vợ chồng có hai con, chính sách cũng đã phát huy tác dụng ở mức độ nhất định. Số lượng các em bé được sinh ra trong năm 2016 đạt mức 18,5 triệu, tăng 2 triệu so với năm 2015. Thế nhưng con số trên vẫn thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của các nhà hoạch định chính sách.
Chính sách một con đã để lại nhiều vết sẹo trong xã hội. Truyền thông chuộng con trai đã khiến rất nhiều bà mẹ phải phá thai bé gái. Tại rất nhiều tỉnh thành của Trung Quốc, tỷ lệ chênh lệch đàn ông  phụ nữ đã lên đến tỷ lệ 120  100.
Phụ nữ độc thân có quyền từ chối nam giới vì anh ta không có tiền. Nhiều người đàn ông độc thân bị gọi với cái tên cành cụt bởi anh ta không thể kết hôn, sinh con đẻ cái.
Tại nhiều khu vực nông thôn Trung Quốc, nhiều đàn ông phải mua vợ từ các nước láng giềng, tình trạng buôn người ngày một tồi tệ hơn.
Từ khi chính thức thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949, chính phủ Trung Quốc đã gửi rất nhiều bác sỹ đến chăm sóc sức khỏe cho người dân các khu vực xa xôi, khó khăn. Tỷ lệ tử vong vì bệnh giảm sâu, tăng trưởng dân số tăng đột biến qua các năm.
Chính vì vậy, chính phủ Trung Quốc bắt đầu phải đưa ra biện pháp hạn chế dân số vào năm 1953. Dù vậy, dân số Trung Quốc vẫn tăng nhanh vượt mức 800 triệu vào cuối thập niên 1960. Đến thập niên 1970, Trung Quốc đối diện với tình trạng thiếu thực phẩm và nhà ở. Đến năm 1979, chính sách một con chính thức được áp dụng (dù có một số ngoại lệ nhất định).
Kết quả, tăng trưởng dân số giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2010 chỉ trung bình ở mức 0,6%. Tuy nhiên, chính sách một con để lại nhiều nỗi buồn cho xã hội và các gia đình. Nhiều em bé Trung Quốc được sinh ra trong bóng tối để né chính sách của chính phủ đã không được đăng ký hộ khẩu, vì vậy cũng không được đi học hoặc kiếm việc làm.
Chính sách một con đã tạo ra nhiều yếu tố mất cân bằng về nhân khẩu và sẽ phải mất nhiều thập kỷ để mọi chuyện có thể trở lại bình thường. Cùng lúc đó, chi phí cuộc sống cao, thời gian làm việc ở các công ty kéo dài cũng đồng nghĩa với việc các cặp vợ chồng cũng chỉ có thể đẻ được một con, hoặc thậm chí không có con.
Một trang web tuyển dụng khá nổi tiếng ở Trung Quốc đã tiến hành khảo sát và công bố kết quả cho thấy khoảng 33% phụ nữ bị giảm lương sau khi sinh đưa con thứ nhất, và khoảng 36% phụ nữ mất việc.
Về phía các nhà hoạch định chính sách, dù đã bỏ đi quy định giới hạn đẻ một con, nhưng họ vẫn chưa đưa ra được nhiều thay đổi chính sách mới đi kèm để hỗ trợ cho các cặp vợ chồng bởi tâm lý thận trọng muốn đánh giá tình hình trước khi quyết định về đưa ra thêm chính sách.
Ví dụ như tại nhiều thành phố nhỏ của Trung Quốc, các cặp vợ chồng được cho phép có thêm con nhưng cùng lúc đó, chắc chắn họ cảm thấy sợ hãi khi bệnh viện và các phòng khám nhi luôn đông nghẹt bệnh nhi.
Các nhà hoạch định chính sách cần xây dựng thêm nhiều cơ sở chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh cho các gia đình, họ cần có thêm chính sách giãn thuế để các gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính. Tại nhiều nền kinh tế lớn khác của thế giới, khi thiếu nhân lực, lập tức người ta sẽ nghĩ đến mở cửa đón lao động nhập cư. Lựa chọn này sẽ không thể xảy ra với Trung Quốc bởi chính phủ Trung Quốc có quan điểm rất cứng rắn với vấn đề nhập cư.
Quá thiếu lao động, ngày một nhiều doanh nghiệp Trung Quốc muốn sử dụng robot trong sản xuất, nhưng không phải tất cả các vị trí đều có thể sử dụng robot này. Chính vì vậy, sự điều chính các chính sách đi kèm với chính sách hai con là hoàn toàn cần thiết để giúp đảm bảo đủ lực lượng lao động cho Trung Quốc.
TRUNG MẾN.
