Những băn khoăn.
Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, từ năm học 2017 - 2018, mức thu học phí của bậc mầm non và phổ thông công lập là 110.000 đồng/HS/tháng khu vực thành thị (tăng 30.000 đồng); 55.000 đồng/HS/tháng khu vực nông thôn (tăng 15.000 đồng) và 14.000 đồng/HS/tháng khu vực miền núi (tăng 4.000 đồng). Mức tăng này dù như nhiều người ở khu vực nội thành nói "không đáng là bao", song lại là mối lo của những gia đình khó khăn, gia đình ở vùng sâu, vùng xa, có nhiều con đang trong độ tuổi đến trường.
Giờ học Ngữ văn tại trường THPT Dân tộc nội trú Ba Vì. Ảnh: Thanh Hải.
Chị Nguyễn Thị Lĩnh, có con đang học THCS ở huyện Mỹ Đức chia sẻ, tăng 15.000 đồng/HS/tháng với gia đình kinh tế khó khăn, có 2 - 3 con đi học, mỗi tháng thêm vài chục nghìn đồng cũng là vấn đề: Như gia đình tôi, chỉ làm nông, lo cho 6 miệng ăn còn vất vả, đóng thêm vài chục nghìn mỗi tháng cũng phải tính toán.
Theo ông Lê Ngọc Tôn - Trưởng phòng GD&ĐT huyện Ba Vì, địa phương có tới 7 xã miền núi, tỷ lệ HS là con em người dân tộc thiểu số ở nhiều xã chiếm từ 25% - 35%, nhiều gia đình có hoàn cảnh rất khó khăn. Trong tổng số 69.000 HS của huyện, số HS diện chính sách được hưởng chế độ miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập có tới hơn 10.000 em. Mức học phí cho khu vực miền núi tăng từ 10.000 đồng lên 14.000 đồng/HS/tháng như dự kiến sẽ gây khó khăn đối với không ít gia đình.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Viết Cẩn - Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở GD&ĐT Hà Nội khẳng định, nguồn học phí tăng thêm sẽ hỗ trợ cùng ngân sách Nhà nước để cải thiện điều kiện dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục cho các trường khu vực khó khăn. Chủ trương của Hà Nội, bên cạnh việc tăng học phí vẫn thực hiện nhiều giải pháp để bảo đảm an sinh xã hội, không để bất cứ HS nào vì nghèo không có tiền đóng học phí mà không được đến trường. "Việc tăng học phí không làm ảnh hưởng đến các đối tượng HS thuộc hộ nghèo, HS diện chính sách, vì những HS này được hưởng chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập  ông Cẩn nhấn mạnh. Đồng thời cho biết thêm, để bảo đảm công bằng, Hà Nội sẽ áp dụng các chính sách này tới từng HS, cho dù HS theo học ở trường công lập hay ngoài công lập. Trong trường hợp HS học tại các trường ngoài công lập, ngân sách sẽ chi trả trực tiếp cho các trường với kinh phí căn cứ vào số lượng HS thuộc diện chính sách theo học thực tế hàng năm.
Trường ngoài công lập rục rịch tăng phí.
Với quyết định tăng học phí khối công lập, thời điểm này, các trường công lập tự chủ tài chính, trường ngoài công lập cũng đang rục rịch đưa ra mức học phí mới trong năm học 2017 - 2018. Bà Lê Thị Thu Hường - Hiệu trưởng trường Tiểu học đô thị Sài Đồng (quận Long Biên) cho biết, mức tăng học phí chưa được quyết định, bởi còn phụ thuộc vào những điều chỉnh trong nội dung chương trình năm học 2017 - 2018. Tuy nhiên, việc điều chỉnh học phí hoàn toàn dựa trên căn cứ điều chỉnh học phí chung của TP cũng như việc tăng mức lương cơ sở từ 1.210.000 đồng lên 1.300.000 đồng dự kiến áp dụng từ 1/7/2017. Được biết, hiện nay, trường này đang thu học phí ở mức 2,5 triệu đồng/HS/tháng.
Chia sẻ về việc điều chỉnh mức học phí năm học tới, ông Hà Xuân Nhâm - Hiệu trưởng trường THPT Phan Huy Chú (quận Đống Đa) cho biết, do là trường tự chủ toàn phần, lấy thu bù chi nên việc tăng lương cơ sở cùng mặt bằng tiêu dùng tăng, nên nhà trường bắt buộc phải điều chỉnh học phí. Tuy nhiên, việc điều chỉnh học phí căn cứ thực tế khả năng tài chính của phụ huynh HS và điều chỉnh nâng cao chất lượng chương trình giáo dục trong nhà trường. Nếu không đảm bảo được việc nâng cao chất lượng thì tăng học phí sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc tuyển sinh của nhà trường.
Tại quận Thanh Xuân, năm học tới sẽ bắt đầu tuyển sinh trường THCS chất lượng cao, tự chủ tài chính. Theo lãnh đạo Phòng GD&ĐT quận, trường này dự kiến tuyển 200 HS lớp 6 với mức học phí 1.500.000 đồng/tháng. Mức học phí này căn cứ trên khung học phí do UBND TP quy định dành cho trường chất lượng cao. Các năm học sau, mức học phí sẽ được điều chỉnh theo mức tăng dần trong khung quy định.
Cùng với việc tăng học phí, các cơ sở giáo dục công lập phải công khai mức thu học phí theo năm học, khóa học; thu - chi tài chính công khai, minh bạch và sử dụng đúng mục đích; quản lý chặt chẽ các khoản thu ngoài học phí, các khoản thu tự nguyện và tình trạng dạy thêm, học thêm của các trường. Sở GD&ĐT sẽ nghiêm khắc kỷ luật đối với những cá nhân, đơn vị sai phạm.
Ông Nguyễn Hữu Độ.
Giám đốc Sở GD &ĐT Hà Nội.
