Hình ảnh tại Tọa đàm. Ảnh: VGP/Thu Lê.
Blockchain và các loại tiền mã hóa đã thực sự tạo nên cơn sốt trên toàn thế giới. Ở Việt Nam đây cũng đang là một chủ đề nóng thu hút rất nhiều sự quan tâm của công chúng, các nhà quản lý cũng như giới nghiên cứu nói chung.
Chứng kiến sự thay đổi chóng mặt của giá Bitcoin-loại tiền mã hóa phổ biến nhất hiện nay nhưng thực sự chúng ta đã hiểu rõ về bản chất của đồng tiền này hay chưa? Làm cách nào để trở thành một nhà đầu tư thông minh vẫn là câu hỏi của rất nhiều người trước làn sóng tiền mã hóa đang lan rộng.
Chia sẻ tại Tọa đàm về công nghệ Blockchain và tiền điện tử tổ chức ngày 30/1 tại Hà Nội, ông Lê Huy Hòa, người sáng lập Cộng đồng Bitcoin+ Việt Nam hài hước ví von, lý giải về Bitcoin hay Blockchain như tả về mùi sầu riêng cho người Anh điêng, rất khó để diễn đạt.
Ông cho biết, về cơ bản, tiền mã hóa được coi là một tài nguyên trên không gian số, có tính hữu hạn, dễ dịch chuyển, được tạo ra trên cơ sở mật mã và mã nguồn mở, dựa trên mô hình Peer to Peer-giao tiếp ngang hàng. Những đặc tính này của Bitcoin làm cho người dùng dễ nhầm lẫn với một loại tiền, nhưng tiền mã hóa không do chính phủ phát hành nên không thể coi là tiền tệ.
Ẩn bên dưới công nghệ tạo ra Bitcoin, người phát minh Satoshi Nakamoto thực ra đã ghép những mảnh vỡ của nhiều lĩnh vực khác nhau gồm có công nghệ viễn thông, tài chính, lý thuyết mật mã để thành một công nghệ tương đối hoàn hảo- công nghệ Blockchain, cho phép sao lưu dữ liệu dưới dạng sổ cái phân tán, ông Hòa cho biết.
Nhận định về trạng thái hiện tại, TS. Đặng Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Ngân hàng-Tài chính (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng, Bitcoin đã trải qua bong bóng thực sự. Vượt xa những cơn sốt trước đây như Bong bóng Hoa tulip, Bong bóng Darkcoin, khi phải mất 5 năm để những cổ phiếu niêm yết trên thị trường Nasdaq của Mỹ tăng giá gấp 5 lần, nhưng chỉ cần 2 tháng (từ tháng 11-12/2017), giá Bitcoin đã tăng gấp 20 lần từ 1.000-20.000 USD. Đến hôm nay giá giảm chỉ còn 10.000 USD/Bitcoin. Bong bóng đã vỡ, TS. Đặng Anh Tuấn nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, theo ông Tuấn, hiện Bitcoin đã dần mất đi nhưng lợi thế như chi phí thấp, thời gian giao dịch nhanh chóng khi có quá nhiều người tham gia giao dịch. Cùng với nhược điểm đòi hỏi khả năng tính toán rất phức tạp, khi phần thưởng từ việc đào được Bitcoin ngày càng giảm nhiều thợ mỏ sẽ rời bỏ thị trường, sức tính toán, tính thanh khoản đồng thời giảm xuống, giá Bitcoin rất có thể trở về 0.
Vì vậy, ông Tuấn nhận định, Bitcoin và những đồng tiền khác sẽ không có những kết cục tốt. Nhiều chuyên gia kinh tế trên thế giới cũng cho rằng Bitcoin chưa có ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế toàn cầu hay đối với một quốc gia cụ thể, ông Tuấn cho biết.
Các chuyên gia trao đổi tại Tọa đàm. Ảnh: VGP/Thu Lê.
Theo con số theo dõi, khi giao dịch lên tới đỉnh điểm, tổng giao dịch của 8.000 sàn Bitcoin mới dừng lại ở con số 24 tỷ USD/ngày, quá khiêm tốn so với con số Ngân hàng Thanh toán Quốc tế công bố vào tháng 4/2016 quy mô giao dịch ngoại hối toàn cầu là 5.100 tỷ USD/ngày. Tuy nhiên, trước những biến động khó lường trong thời gian qua, ông Tuấn cho rằng các nhà đầu tư nhỏ lẻ cần hết sức lưu ý và cẩn trọng.
Ông Trần Văn Nam, Trưởng khoa Luật (Đại học Kinh tế Quốc dân) khẳng định, Bitcoin và các đồng tiền kỹ thuật số khác là những nội hàm tương đối mới, dù không công nhận là phương tiện thanh toán hợp pháp nhưng Chính phủ Việt Nam đang rất quan tâm và đã có những động thái nghiên cứu đưa ra những quy định cụ thể để điều chỉnh.
Ngày 21/8/2017, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý với các tài khoản ảo, tiền điện tử và tiền ảo. Đề án do Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính phối hợp xây dựng, có lộ trình 1 năm, dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 8/2018.
TS. Lê Việt Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý Đào tạo (Đại học Kinh tế Quốc dân) nêu quan điểm, với những khái niệm rất mới như Bitcoin hay tiền mã hóa, việc Chính phủ cấm sử dụng như phương tiện thanh toán thay thế cho tiền tệ là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, về dài hạn, nên chấp nhận chúng như hàng hóa.
Ông Thủy đánh giá, nhiều nhà lập pháp nghi ngại đặc tính ẩn danh, dễ trao đổi, dịch chuyển của tiền kỹ thuật số sẽ là công cụ phục vụ hoạt động chuyển tiền lậu, tài trợ khủng bố, tham nhũng Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát được, thông qua các sàn giao dịch, ông Thủy khẳng định.
Trên đó, các thành phần thị trường bắt buộc phải tuân thủ các quy định pháp lý của Nhà nước, cung cấp thông tin về nhân thân, xác thực đầy đủ mới được giao dịch. Chính phủ hoàn toàn có thể truy xuất thông tin từ các sàn giao dịch này để quản lý, giám sát. Vì vậy tôi rất kỳ vọng khi Đề án quản lý này hoàn thành chúng ta sẽ có những công cụ quản lý hiệu quả để tận dụng được lợi ích đồng thời kiểm soát rủi ro mà những loại tiền mã hóa mang lại.
Trước những lo ngại khi các loại tiền mã hóa, tiền kỹ thuật số phát triển đến một giai đoạn nào đó, các trung gian tài chính như hệ thống ngân hàng sẽ biến mất, TS. Đặng Anh Tuấn nhấn mạnh vai trò của các trung gian tài chính khó có thể bị thay thế.
Do hệ thống tài chính được xây dựng trên một nền tảng kinh tế, chính trị rất vững chắc, trong đó, các ngân hàng sinh ra để giải quyết các vấn đề về chi phí giao dịch và thông tin không cân xứng. Vai trò Chính phủ, NHNN là điều chỉnh hoạt động của các ngân hàng thương mại, thị trường chứng khoán, cung cấp thông tin, bảo vệ lợi ích cho những cá nhân tham gia thị trường, chỉ có như vậy hệ thống tài chính mới bền vững và phát triển.
Tuy nhiên, ông nhận định công nghệ tạo ra Bitcoin-Blockchain là một gợi ý đầy hứa hẹn trước làn sóng công nghệ phát triển mạnh mẽ cho các ngân hàng trong nghiên cứu phát triển dịch vụ, hệ thống quản trị, kiểm soát để không trở nên lỗi thời.
Thu Lê.
