Theo Báo cáo của Bộ Công thương, hiện nay, trên thị trường có 03 bộ sách giáo khoa (SGK) được chính thức lưu hành, bao gồm: Bộ SGK do Bộ GD-ĐT biên soạn, gồm các SGK của 12 lớp, từ lớp 1 đến lớp 12 (SGK 2000); SGK do Giáo sư Hồ Ngọc Đại biên soạn, chỉ gồm sách tiếng Việt lớp 1 (SGK công nghệ giáo dục); Bộ SGK được biên soạn theo Dự án Mô hình trường học mới Việt Nam do Quỹ Hỗ trợ giáo dục toàn cầu tài trợ, gồm SGK từ lớp 2 đến lớp 7 (sách giáo khoa VNEN). Hiện cả 03 bộ SGK này đều được xuất bản và phát hành thông qua Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Quang cảnh buổi làm việc.
Thảo luận tại buổi làm việc, nhiều đại biểu phản ánh, trong những năm qua, tình trạng in lậu, in giả, sao chép trái phép xuất bản phẩm (trong đó có SGK giáo dục phổ thông) vẫn đang diễn ra với quy mô và tính chất ngày càng phức tạp, tinh vi. Tiêu biểu trong năm 2013, Cục An ninh Thông tin truyền thông, Bộ Công an đã phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hiện và bắt quả tang cơ sở in Trọng Nhân (Quận Tân Phú, TP Hồ Chí Minh đang đóng xén, in lậu khoảng 10.000 cuốn Tiếng Anh 3 - Tập một của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam; Năm 2015, Đoàn liên ngành phòng, chống in lậu Trung ương đã phát hiện và bắt giữ hơn 50.000 cuốn sách in lậu ghi tên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tại kho sách của Công ty Cổ phần Đầu tư và Tư vấn giáo dục Văn Hiến (Ngọc Thụy, Long Biên, Hà Nội); Năm 2017, Đoàn liên ngành phòng, chống in lậu Trung ương đã tiến hành kiểm tra đột xuất và phát hiện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Hải Anh (Bạch Mai, Hà Nội) đang tổ chức in, gia công các loại bìa sách, ruột sách ghi tên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam nhưng không có Quyết định xuất bản của Nhà xuất bản. Chỉ trong 5 năm (từ 2012-2017), Cục Xuất bản, In và Phát hành và Đoàn liên ngành phòng chống in lậu Trung ương đã tiến hành thanh tra và xử lý vi phạm hành chính 4 tổ chức và 5 cá nhân vi phạm trong lĩnh vực này với tổng số tiền là 640.000.000 đồng.
Nguyên Cục trưởng Cục Xuất bản Nguyễn Kiểm (Bộ TT-TT) cho rằng, mục đích của việc in lậu SGK cuối cùng là để kiếm lời, do vậy cần dùng biện pháp kinh tế để ngăn chặn. Các đầu sách bị in lậu thường tập trung vào các loại sách bán chạy, giá cao. Vì vậy cần xác định những loại sách có khả năng bị in lậu để có phương án thanh tra, xử lý hiệu quả. Nguyên Cục trưởng Cục Xuất bản Nguyễn Kiểm cho biết, trước đây, SGK Toán và Tiếng Việt là 2 đầu sách bị in lậu nhiều nhất. Còn hiện nay, sách ngoại ngữ và sách tham khảo là 2 loại sách bị sao chép, in giả nhiều nhất.
Cũng đề xuất giải pháp để ngăn chặn thực trạng in lậu phổ biến hiện nay, Thứ trưởng Bộ TT-TT Hoàng Vĩnh Bảo cho rằng, cần có cơ chế đồng bộ để cả hệ thống chính trị tham gia vào công tác phòng, chống in lậu, in giả, sao chép trái phép xuất bản phẩm, trong đó có SGK giáo dục phổ thông. Trong đó, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quán triệt các cơ sở in trực thuộc chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành theo quy định của pháp luật; các đơn vị chức năng của ngành công an (PC 64) ký kết quy chế phối hợp thanh tra, kiểm tra các cơ sở in trên địa bàn để tránh trùng chéo, lặp lại nhiều lần, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Mạnh Hùng cho rằng, một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng in lậu, vi phạm bản quyền là từ sự quản lý thiếu chặt chẽ của các nhà xuất bản. Các cơ quan quản lý Nhà nước cần phối hợp với các ban, ngành chức năng để xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật về chế tài xử phạt để ngăn chặn, ngăn ngừa việc in lậu sách, in nối bản vượt quá quyết định xuất bản đã cấp đang diễn ra hiện nay.
Tin, ảnh: TRÚC PHƯƠNG.
