PGS.TS Đinh Quang Hải, Viện trưởng Viện Sử học khai mạc hội thảo. Ảnh: Thu Hằng.
Đây là hội thảo lần thứ ba về vị danh nhân lịch sử này. Hội thảo lần này tập trung nói về thời gian 20 năm người con của miền đất võ trời văn Bình Định làm việc ở Bắc thành và Hà Nội, đánh giá những đóng góp của Lê Đại Cang cho thủ đô và các tỉnh phía Bắc. Bên cạnh đó, hội thảo cũng dành thời gian để đề cập thêm về con người và sự nghiệp chung của Lê Đại Cang cùng những bài học làm người làm quan thiết thực từ con người xuất chúng nhưng rất mực gần gũi.
Danh nhân Lê Đại Cang (1771-1847) là người con của làng Luật Chánh, xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.
Tên tuổi cũng như cuộc đời của ông gắn liền với sự nghiệp của ba vị Vua đầu của triều Nguyễn là Gia Long (1802-1819), Minh Mệnh (1820-1841) và Thiệu Trị (1841-1847).
Trong thời gian 40 năm tham gia chính trường, trải nghiệm trên con đường hoan lộ kéo dài khắp đất nước: Từ miền Trung ra miền Bắc, rồi lại từ miền Bắc vào miền Nam, Lê Đại Cang có gần 20 năm làm quan ở Bắc thành và Hà Nội với nhiều chức vụ quan trọng như: Thêm sự Bộ binh, Hiệp trấn Sơn Tây, Hình tào Bắc thành, Quản lý đê chính Bắc thành, Tổng đốc Sơn Tây - Hưng Hóa - Tuyên Quang, Tổng đốc Ninh Bình - Hà Nội, Bố Chánh sứ Hà Nội... Dù ở bất cứ cương vị nào, ông cũng đem hết tài năng, trí tuệ và sức lực để phụng sự và cống hiến cho Triều đình và nhân dân.
Hội thảo thu hút nhiều nhà nghiên cứu lịch sử tới tham dự. Ảnh: Ngọc Anh.
Những đóng góp của ông là vô cùng to lớn, tất cả đã góp phần quan trọng làm nên tên tuổi bậc Danh thần Lê Đại Cang đã đi vào sử sách. Cũng tại vùng đất văn vật Bắc Hà, Bắc Thành, Hà Nội này, Lê Đại Cang càng có điều kiện để bộc lộ và thi thố hết tài năng lớn của mình với mong muốn hoàn thành nghĩa vụ Trí quân, trạch dân của một kẻ sĩ chân chính - PGS.TS Đinh Quang Hải, Viện trưởng Viện Sử học khẳng định tại hội thảo.
Theo GS Hoàng Chương, Tổng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc, thời gian làm quan tại Bắc thành, hoạt động của Lê Đại Cang là hết sức phong phú, bộc lộ tài năng hết sức đa diện, đạt nhiều thành tựu trên các lĩnh vực chính trị, hành chính, hình pháp, thủy lợi, giáo dục, ngoại giao... nổi bật là việc thực hiện pháp luật rất nghiêm minh trong vai trò Khâm sai xử án hình tồn đọng và rồi được giao làm hình tào Bắc thành và nhất là công lao to lớn trong nhiệm vụ Quản lý Đê chính.
Không phải ngẫu nhiên mà hành trình hơn 3 năm thực thi trách nhiệm quan đê chính của Lê Đại Cang lại được Đại Nam thực lục, bộ Quốc sử của triều Nguyễn, ghi chép cụ thể và tỉ mỉ đến vậy. Có thể nói, đó là cả một cuộc chiến đấu vĩ đại với giặc nước của quân dân Bắc thành và Hà Nội và trong cuộc chiến đấu sinh tử này, Lê Đại Cang đã thực sự là một vị tư lệnh anh hùng.
Lê Đại Cang đã chỉ huy đắp mới, tôn tạo vững chắc hàng ngàn km đê cũng như nạo vét, nắn lại rất nhiều cửa sông để chia lũ thành công cũng như hoàn thành quyển sách đầu tiên tổng kê đê điều Bắc thành.
Nhìn lại cả cuộc đời của Lê Đại Cang có thể thấy ông là một tài năng lớn, đồng thời cũng là một nhân cách lớn. Ông luôn vì dân, vì nước.
Thu Hằng.
