LS Phan Vũ Tuấn.
Luật sư Phan Vũ Tuấn - Phó Chủ tịch Hiệp hội Sở hữu trí tuệ TP Hồ Chí Minh: Cần giải thích rõ ràng cho người dân.
Hiện tại, quy định pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan đã có nhưng chưa được người dân hiểu là câu chuyện đầu tiên. Khi mọi người tiếp cận công nghệ mới quá nhanh mà không tiếp cận câu chuyện pháp luật kịp thời thì có sự chênh nhau giữa hiểu biết về pháp luật và hiểu biết về công nghệ.
Đơn cử như câu chuyện bản quyền bộ phim Cô Ba Sài Gòn vừa qua nếu mọi người đều học được cách livestream rất dễ dàng nhưng không phải ai cũng học được cách làm cho đúng. Bởi vì pháp luật quá phức tạp còn công nghệ rất đơn giản. Nếu tự tạo ra một sản phẩm, tự trình diễn 1 ca khúc mà livestream thì không sai, giống như livestream bán hàng.
Nếu tôi có concept áo dài của Cô ba Sài Gòn, tôi vào rạp và mượn một chút hình ảnh trong đó làm dẫn chứng cho cái của tôi thì có vi phạm không? Nếu căn cứ vào Điều 9.2 của Công ước Bern và Luật Sở hữu trí tuệ thì phải xem hành vi này có nằm trong các ngoại lệ quyền hay không? Nếu theo chị mô tả thì rõ ràng trường hợp này không nằm trong ngoại lệ quyền nên vẫn bị coi là vi phạm vì mình không được trích dẫn bộ phim đó cho mục đích kinh doanh riêng của mình. Ngay cả không kinh doanh nhưng nếu không nằm trong ngoại lệ quyền thì cũng vi phạm. Nếu chỉ trích dẫn một đoạn phim ngắn để phục vụ mục đích giảng dạy hay đưa tin thì không vi phạm. Với trailer thì khác. Cái đó căn cứ vào điều kiện khi tung ra các trailer, thông thường thì không vi phạm. Nếu trailer có nhưng nội dung phim không có thì không liên quan đến quyền tác giả nhưng liên quan đến đạo đức hành nghề của họ thôi.
Trong trường hợp này họ không cam kết trong trailer sẽ có trong phim nhưng mình cần hiểu có 2 trường hợp xảy ra. Về mặt điện ảnh thì thế này nhưng về mặt quản lý hành chính thì lại khác nên phải hiểu một số trường hợp vì một số lý do nào đó mà đoạn clip đó không được đưa vào trong phim nhưng là lý do về mặt hành chính, cũng có thể là đơn vị phân phối phim họ không đồng ý điều đó. Từ khâu sản xuất đến khâu phát hành, đưa bộ phim đến với công chúng, có những khâu họ không thể kiểm soát được, trong trường hợp này họ không vi phạm, không có quy định nào bắt buộc họ đưa trailer là nội dung phim phải có nhưng sẽ có những ảnh hưởng về hình ảnh của họ mà thôi.
Từ khi sản xuất đến khi phát hành có nhiều khâu và có những quy định riêng cho từng khâu. Vấn đề gian dối hay không phải tính là gian dối theo Luật Thương mại hay Luật Dân sự. Trong những trường hợp khác nhau thì xác định gian dối khác nhau. Tùy vào trailer quảng cáo, trong đó có xác định đây là hình ảnh sẽ xuất hiện trong phim hay không? Như vậy mới có thể tính là gian dối với người tiêu dùng hay không.
NSND Thanh Hoa.
NSND Thanh Hoa- Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ quyền của nghệ sỹ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA): Cần sự tự giác!
Hội thảo nói đến vấn đề thư viện số để phát hiện các trường hợp vi phạm bản quyền, với tư cách là Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ quyền của nghệ sỹ biểu diễn âm nhạc Việt Nam theo tôi trước tiên là cần sự tự giác của nhiều đơn vị hiện đang sử dụng nhạc. Nhưng với APPA trong vấn đề này sẽ là những bước đi chậm mà chắc. Bởi với APPA được thành lập là để bảo vệ các nghệ sĩ Việt Nam thì quyền lợi của nghệ sĩ phải được đặt hàng đầu.
Ở đó, APPA phải đảm bảo nguyên tắc mọi việc phải minh bạch. Cụ thể, số tiền mà các đơn vị sử dụng phải khớp với số tiền mà họ trả và quyền lợi của các nghệ sĩ khi được hưởng phải là những con số vô cùng chính xác. Tất nhiên chúng tôi chỉ có quyền thu khi các nghệ sĩ ủy quyền cho APPA. Chúng tôi không thu theo kiểu tổng hợp, hay thu khoán. Rất nhiều ý kiến cho rằng chúng tôi đang thu trọn gói là không chính xác. Chúng tôi cũng đã rút kinh nghiệm từ những đơn vị đi trước trong việc xác minh ai hát vào giờ nào để thu phí. Tuy nhiên việc thu phí là vô cùng cần thiết và có tác dụng rất lớn trong việc truyền thông đặc biệt với giới trẻ.
Ông Đặng Đình Long.
Ông Đặng Đình Long, GĐ Công ty cổ phần giải pháp công nghệ và truyền thông Aibiz: Cần sự vào cuộc đồng bộ.
Tôi biết Cục Bản quyền tác giả đang có đề án khá lớn là số hóa toàn bộ dữ liệu về bản quyền. Hy vọng dự án đó có thể nhanh chóng đưa lại được những kết quả tốt.
Tuy nhiên, về nguyên tắc môi trường số thì phải có thư viện đối chiếu. Ví dụ một website nào đó phát ca khúc thì nguyên tắc có thư viện đối chiếu, thì phát một bài ngay lập tức thư viện đó sẽ đối chiếu ra được thông tin chính xác là tác phẩm của ai, ai đang giữ bản quyền. Tôi nghĩ Việt Nam là nước đi sau cũng vừa là bất lợi và có lợi. Thực tế công nghệ phát triển nhanh, thư viện số của các nước phát triển đã có. Ví dụ lĩnh vực âm nhạc, chúng ta không cần mô tả từng mẫu để đưa vào thư viện. Đơn cử với hãng âm nhạc lớn như Sony, Universal họ đã có hàng triệu tác phẩm trong thư viện của họ nên YouTube hoặc web lớn họ đối chiếu tác quyền rất nhanh.
Nhiều khi ta đẩy một bài của ai đó lên chúng ta không chứng minh được quyền chúng ta đang giữ quyền tác giả. Nhưng lập tức họ có cảnh báo và khóa tài khoản của mình. Trên thực tế, họ có nhiều thuật toán đối chiếu. Đơn cử như trường hợp của ca sĩ Noo Phước Thịnh vừa qua họ đã là quá dễ dàng giải quyết vấn đề. Ở Việt Nam, về mặt nguyên lý để giải quyết vấn đề này là làm được, nhưng có được thư viện tốt cần có sự vào cuộc của nhiều đơn vị.
Minh Quân (ghi).
