Nhiều ý kiến cho rằng đây là giải pháp giúp phòng chống tham nhũng hiệu quả hơn và nếu làm tốt sẽ có hiệu quả đặc biệt với công tác cán bộ.
Theo Ban Chỉ đạo 138, năm 2017 rất nhiều vụ trọng án giết người, cướp tài sản, các vụ án kinh tế, tham nhũng lớn đã được xét xử, được nhân dân ghi nhận, đánh giá cao. Còn Ban Chỉ đạo 389 cho biết, năm 2017, các cơ quan chức năng đã phát hiện gần 226.000 vụ việc vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (tăng 1,15% so với cùng kỳ năm 2016), thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 23.000 tỷ đồng (tăng 7,17% so với cùng kỳ năm 2016), khởi tố 1.637 vụ (tăng 4,87% so với năm 2016), 2.118 đối tượng (tăng 13,69% so với năm 2016) Có được những kết quả như vậy không thể không kể đến những đóng góp của cán bộ liên ngành Công an, Biên phòng, Kiểm lâm, Quản lý thị trường.
Nhưng bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực cũng chỉ rõ những hạn chế, yếu kém trong công tác phòng, chống tội phạm; chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đó là việc triển khai, thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên ở một số cơ quan, địa phương còn chưa nghiêm túc, còn mang tính hình thức; công tác nắm và dự báo tình hình trong một số trường hợp còn bị động, chưa kịp thời, chưa sát với thực tiễn, còn để xảy ra những điểm nóng. Có nơi, có lúc tội phạm hình sự ngang nhiên lộng hành, gây bức xúc dư luận. Chỉ ra những nguyên nhân của tồn tại, hạn chế trên, Phó Thủ tướng cho rằng, vẫn còn một số ban, bộ, ngành chưa quan tâm, chưa thực sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, thanh tra, điều tra, phát hiện xử lý vi phạm pháp luật. Còn biểu hiện bao che, thậm chỉ bảo kê cho các hành vi vi phạm pháp luật.
Thực trạng cán bộ bao che tiếp tay cho tội phạm không phải đến bây giờ mới được đề cập đến. Tại nghị trường Quốc hội nhiều câu hỏi gay gắt của ĐBQH đã được đặt ra có liên quan đến câu chuyện rừng đóng cửa mà vẫn bị chặt phá nghiêm trọng. Vậy, có hay không hành vi làm ngơ tiếp tay bảo kê cho phá rừng? Và thật ngạc nhiên khi có địa phương khởi tố 25 vụ phá rừng nhưng không khởi tố được 1 bị can nào. Vậy tội phạm ở đâu hay cơ quan bảo vệ pháp luật của chúng ta yếu kém bất lực?
Hẳn dư luận chưa quên những phát ngôn dậy sóng của Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung tại Hội nghị Tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị, trật tự công cộng lòng đường, hè phố hồi đầu năm nêu rõ hiện tượng công an đứng sau quán bia vỉa hè, người nhà Bí thư, Chủ tịch Quận đứng sau bãi giữ xe: Các đồng chí bí thư, chủ tịch quận, phường ngồi đây có dám cam đoan với tôi là các bãi giữ xe ở địa phương không có người nhà hay không có bãi giữ xe của ông bí thư, chủ tịch quận, phường không? Tôi xin nói với các đồng chí là các hiện tượng đó đều có cả!
Bà Lê Thị Nga - Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho biết: Ý thức, đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức còn hạn chế; việc nhũng nhiễu, tiêu cực, đòi hối lộ trong quá trình giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp vẫn chưa được ngăn chặn, một bộ phận cán bộ chính quyền còn hành động gây tai tiếng cho bộ máy do tham nhũng, lợi ích nhóm. Đặc biệt, một số cán bộ, công chức còn có dấu hiệu tiếp tay, bảo kê cho doanh nghiệp. Nếu như trước đây, tình trạng lợi ích nhóm, sân sau mới chỉ là nghi ngờ của dư luận cử tri, nhưng qua một số vụ án lớn được xét xử gần đây, qua kết quả kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho thấy những nghi ngờ của dư luận cử tri là có căn cứ!
Thừa nhận cơ chế giám sát, kiểm soát quyền lực của các cơ quan chức năng còn bất cập, chưa hiệu quả, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình cho biết: Sắp tới, Ban Chỉ đạo sẽ thành lập các tổ kiểm tra, giám sát - kể cả hoạt động bí mật - đối với những cán bộ thiếu trách nhiệm trong công tác, có hành vi cấu kết, bao che tội phạm, dẫn đến bức xúc trong nhân dân. Cơ chế này sẽ được đẩy mạnh, giám sát bí mật chứ không chỉ đến nghe báo cáo mà thôi. Lãnh đạo các bộ, ngành phải tăng cường đi kiểm tra để nắm bắt sát sao hoạt động của ngành mình.
Nhiều ý kiến đề nghị, cần đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát nội bộ cũng như chấn chỉnh, xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, tham nhũng của cán bộ, công chức, viên chức. Đặc biệt, không có vùng cấm trong công tác phòng chống tội phạm, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Nhưng để làm được những điều này phải phòng chống tội phạm trong chính cơ quan phòng, chống tội phạm; phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả ngay trong chính các cơ quan có chức năng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả. Khi đã bí mật phát hiện được sai phạm phải điều tra truy đến cùng trách nhiệm để đủ sức răn đe cũng như lấy lại hình ảnh cán bộ trong mắt người dân.
Trung tướng Nguyễn Quốc Thước.
Không thể phê bình, rút kinh nghiệm mãi được.
Theo Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, về giám sát cán bộ, đặc biệt những cán bộ ở những vị trí nhạy cảm chúng ta có cơ chế giám sát quản lý cả bên trong và bên ngoài. Bên trong có cơ quan thanh kiểm tra, kiểm toán, tổ chức công đoàn của nội bộ cơ quan đó. Còn bên ngoài có các cơ quan như Quốc hội, HĐND các cấp, MTTQ các đoàn thể chính trị - xã hội Có thể nói chúng ta có tầng tầng lớp lớp cơ quan kiểm tra với đội ngũ hùng hậu ở đâu cũng có nhưng hiệu lực hiệu quả chưa mạnh mẽ, chưa đúng mức, thậm chí còn tiếp tay, bao che né tránh đối tượng vi phạm.
Hầu hết các vụ việc tiêu cực là do nhân dân, báo chí phát hiện. Giờ muốn giải quyết tốt những tồn tại trên, cần phải xem xét cụ thể nguyên nhân tại sao chúng ta có bộ máy hùng hậu như vậy mà hoạt động không hiệu lực hiệu quả? Phải xem lỗ hổng từ đâu, từ cơ chế hay do chính đội ngũ cán bộ được phân công có biểu hiện tiêu cực, yếu kém. Hay do lực cản, sức ép nào không mà chưa thực hiện được như mong muốn đó. Nếu đã có phân công, phân cấp cụ thể mà không ngăn chặn được thì phải làm rõ.
Điều mà dư luận bức xúc chính là hiện tượng cán bộ tiếp tay, bảo kê đã được nhắc đến nhiều nhưng xử lý thì vẫn theo kiểu nể nang, xí xóa khiến người dân không đồng tình. Phải chăng chúng ta đang bỏ lọt tham nhũng ở khu vực này hay khi phát hiện thì xử lý theo kiểu khép kín nội bộ, phê bình nghiêm khắc, kiểm điểm rút kinh nghiệm? Đề nghị Nhà nước cần chỉ đạo công khai và kiên quyết yêu cầu xử lý nghiêm minh, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu và không thể giơ cao đánh khẽ, rung cây dọa khỉ mãi. Đã là cán bộ thì phải hết lòng phụng sự nhân dân, bảo kê, móc ngoặc tiếp tay cho tội phạm là hành vi không thể chấp nhận được. Theo đó cần có cơ chế giám sát kiểm soát quyền lực của cán bộ. Khi đủ chứng cứ tội phạm có thể truy cứu trách nhiệm hình sự mới đủ sức răn đe, ông Thước nói.
Bà Bùi Thị An.
Cơ chế kiểm soát, giám sát quyền lực.
Theo bà Bùi Thị An, nguyên ĐBQH, vấn đề trong nội bộ các cơ quan bảo vệ pháp luật có biểu hiện sai trái, tiếp tay cho tội phạm đã được dư luận, báo chí phản ánh nhiều. Có một thực tế, các cán bộ được giao những trọng trách quan trọng, là lực lượng tin cậy của Nhà nước mới được giao những trọng trách lớn: chống tội phạm tiêu cực.
Thế nhưng có một bộ phận cán bộ trong đội ngũ này thoái hóa, biến chất đã tiếp tay cho tội phạm, buôn gian bán lận, trốn thuế gây bức xúc trong dư luận. Chúng ta cũng có các cuộc thanh tra, kiểm tra nhưng để tìm ra chứng cứ sai phạm thì rất khó. Thế nên phải bí mật giám sát, truy tìm chứng cứ sai phạm của những cán bộ biến chất này để đưa ra ánh sáng, chịu sự trừng trị nghiêm minh của pháp luật.
Điều quan trọng lúc này phải có thiết chế giám sát, khống chế quyền lực trong bộ phận được giao thẩm quyền quan trọng này chứ không để họ sử dụng quyền lực phi pháp, tha hóa quyền lực. Tôi đồng tình, hoan nghênh giải pháp mà Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình nêu. Phải bí mật giám sát cán bộ, bởi nếu công khai họ sẽ tìm cách này, cách khác vô hiệu hóa khiến công cuộc phát hiện xử lý cán bộ sẽ gặp khó khăn. Bí mật giám sát cán bộ chắc chắn có tác dụng răn đe và có điều kiện phát hiện đối tượng tiếp tay cho tội phạm - bà An nói.
Nguyên Khánh.
