Vì mới sang Việt Nam làm việc nên Eldeniz không có bảo hiểm y tế, đây là một khó khăn rất lớn cho bệnh nhân là người nước ngoài đang ở xa gia đình. Nhưng rất may mắn, ngay sau khi nhập viện điều trị, bố của Eldeniz (người đang chăm sóc cho anh) đã nhận được sự giúp đỡ của nhiều tổ chức cá nhân hỗ trợ anh điều trị.
Tại buổi trao quà từ thiện, ông Valekh Nakhibov (bố ruột của anh Eldeniz) đã vô cùng cảm động, bật khóc và cúi đầu cảm ơn cộng đồng những người dân Việt Nam đã chung tay giúp đỡ con trai ông lúc khó khăn hoạn nạn.
Eldeniz những ngày nằm điều trị bệnh tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương (ảnh bệnh viện cung cấp).
Khi về nước, mới đây ông đã viết bức thư đặc biệt gửi tới những 'ân nhân' của gia đình và cộng động người Việt Nam.
Bức thư được dịch sang tiếng Việt như sau:
Xin chào Việt Nam, xin cám ơn các bạn Việt Nam!
Việt Nam là một đất nước Phương Đông với nền văn hóa, nghệ thuật và lịch sử độc đáo. Việt Nam là Tổ quốc của những chàng trai dũng cảm hàng ngàn năm nay đã anh dũng chiến đấu chống giặc ngoại xâm bảo vệ từng tấc đất của cha ông, quê hương của những cô gái xinh đẹp với khuôn mặt rạng rỡ và ánh mắt long lanh.
Tháng 3 năm nay, khi con trai Eldaniz cho tôi biết là sẽ sang Việt Nam dạy tiếng Anh theo hợp đồng, tôi đã tán thành ngay, vì tôi sẵn có thiện cảm lớn với đất nước và nhân dân Việt Nam. Và thế là chúng tôi khuyến khích và đưa tiễn Eldaniz lên đường sang đất nước xa xôi này.
Elaniz làm việc một thời gian ngắn ở Hà Nội, rồi sau đó chuyển lên Sơn La, một tỉnh cách Hà Nội 400km. Mọi việc tiến triển rất thuận lợi: Sau một thời gian ngắn dạy học, Eldaniz đã được các học trò và phụ huynh tin tưởng và quý mến. Bản thân Eldaniz cũng hài lòng với công việc của mình và quan hệ tốt với các bạn bè đồng nghiệp Việt Nam. Chúng tôi thường trao đổi với cháu qua điện thoại, cháu gửi ảnh cho chúng tôi luôn. Ở nhà chúng tôi vui mừng khôn xiết và tự hào về cháu.
Nhưng niềm vui của chúng tôi đã quá ngắn ngủi Ngày 4/6, chúng tôi được thông báo là Eldaniz phải nhập viện với chẩn đoán ung thư máu dạng cấp tính. Đó là cú sốc lớn đối với chúng tôi. Ngay hôm sau tôi xin được visa, lấy vé máy bay tức tốc đi Hà Nội qua đường Matxcơva. Tôi nóng lòng sang với cháu, nhưng mãi sau 15 tiếng bay tôi mới tới được sân bay Hà Nội. Bạn của Eldaniz là Eđuar quê ở TP Magnhitagork (Liên bang Nga) đã ra đón tôi và đưa thẳng về Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư. Tôi gặp con trai trong tình trạng rất xấu, 2 mắt cháu bị xuất huyết, tay thâm tím vì truyền thuốc. Cháu đã được truyền hóa chất.
Cô bạn đồng nghiệp người Philippines tên là Niki đang chăm sóc cháu. Tôi đến bên ôm lấy con trai và khóc, không biết phải làm gì nữa. Nhưng các bạn của Eldaniz - Niki, Eđuar, Edina người Ma Rốc đã an ủi tôi rằng tình trạng của Eldaniz chưa đến nỗi nào. Xin cám ơn các cháu rất nhiều. Rồi bác sĩ điều trị Vũ Quang Hưng, người đàn ông trạc 40 tuổi đến, chúng tôi làm quen với nhau. Anh sốt sắng động viên Eldaniz. Tôi chưa từng gặp người bác sĩ nào tận tình đến thế.
Tôi được xếp một giường ngủ ngay trong phòng của con trai. Ngày hôm sau bác sĩ Hưng đã đưa tôi đến gặp Chủ nhiệm Khoa hóa trị nơi con trai tôi đang điều trị. Đó là TS y khoa, PGS Nguyễn Hà Thanh. Ông Thanh chừng 50 tuổi, tốt nghiêp trường Đại học Y số 1 Matxcơva mang tên Xetrenov, sau đó ông được đào tạo nâng cao tại Australia. Ông sử dụng thông thạo cả tiếng Nga và tiếng Anh, là một con người giản dị và rất thân thiện. Ông giải thích rõ cho tôi bệnh tình của con trai và cho rằng nhất thiết phải chữa trị tích cực, không thể chậm trễ. Ông cho biết chi phí điều trị rất cao, mà tôi thì chỉ có 2.000 đô la Mỹ rút từ ngân hàng mang theo.
Tôi hỏi ông liệu tôi có thể đưa con trai về nước được không, ông trả lời: Tuyệt đối không được. Chỉ số laycosit trong máu của Eldaniz là 85%, trong khi mức chuẩn chỉ là 5 - 10%. Bệnh nhân không thể bay được, áp suất trên máy bay có thể gây xuất huyết não. Vì vậy, bệnh nhân cần phải được điều trị giai đoạn đầu tại đây chừng 1 tháng. Tôi hoang mang cực độ. Thấy vậy, ông Thanh trấn tĩnh và an ủi tôi là đừng quá lo lắng, nhân dân Việt Nam không bỏ bạn bè trong hoạn nạn. Tôi chẳng hiểu ông muốn nói gì nữa.
Ông tiếp lời: GS Trí - Giám đốc Viện đã cho đăng trên mạng lời kêu gọi mọi người giúp đỡ Eldaniz. Rồi cô Trinh - Chủ nhiệm một khóa tiếng Anh khác cũng đã có lời kêu gọi tương tự. Nghe vậy tôi đã bình tâm hơn, nhưng vẫn chưa dám tin. Thế nên tôi nói: Thưa bác sĩ, tôi có đem theo 2.000 đô la Mỹ, xin ông cứ bắt đầu điều trị cho cháu, gia đình, bạn bè tôi sẽ gửi tiền sang giúp đỡ. Ông trả lời: Không sao, không thành vấn đề.
Sáng hôm sau, anh Dzek - Giám đốc Trung tâm ngoại ngữ, nơi con trai tôi làm việc đã cùng vợ đến thăm Eldaniz. Một thanh niên tốt bụng. Anh đã rất sôi nổi khi nói về Eldaniz. Anh kể rằng, mới một thời gian ngắn nhưng các em học sinh và phụ huynh đã rất quý thầy giáo, ai cũng muốn đăng ký vào học lớp của Eldaniz. Và nay Eldaniz bị bệnh, ai cũng buồn và thương thầy. Anh nói thêm rằng họ cũng sẽ giúp đỡ thầy. Tôi cám ơn anh và nhờ anh đưa tôi đến Đại sứ quán nước cộng hòa Azerbaijan tại Hà Nội.
Tôi nghĩ rằng sẽ tốt hơn nếu thông báo cho họ biết tình hình của Eldaniz và đề nghị giúp đỡ. Anh Dzek tán thành ý định của tôi và sáng hôm sau đã đưa tôi tới Đại sứ quán ở trung tâm TP. Đại sứ Anar Imanov chăm chú nghe chúng tôi trình bày, tỏ ra rất thông cảm và hứa sẽ giúp đỡ bằng hết khả năng của mình. Ngay tức thì ông gọi điện trao đổi với ai đó bằng tiếng Anh. Sau đó ông cho biết đó là ông Khải - Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Azerbaijan, một con người tuyệt vời và là người bạn chí tình của chúng ta. Ông Hải cũng hứa là sẽ giúp đỡ Eldaniz tốt nhất có thể. Cảm ơn Đại sứ ra về, tôi cảm thấy mình không còn đơn độc nơi đất khách quê người, bên cạnh chúng tôi có sứ giả của đất nước tôi. Chúng tôi cùng anh Dzek quay trở lại bệnh viện.
Bạn bè và đồng nghiệp của Eldaniz đã luôn quan tâm chăm sóc và tìm mọi cách cho Eldaniz không lo nghĩ gì về bệnh tình của mình, mặc dù tình trạng bệnh của con trai tôi ngày càng xấu đi do đến bệnh viện quá muộn, lại trải qua đợt hóa trị rất mạnh. Mắt của cháu không nhìn thấy nữa do xuất huyết nhãn cầu. Các bác sĩ đã làm hết sức mình cho cháu. Tôi chỉ còn biết tìm chỗ ẩn mình để giấu đi những giọt nước mắt xót xa.
Hai hôm sau thì ông Khải - Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Azerbaijan, phu nhân và Giám đốc, GS Nguyễn Anh Trí cùng đại diện các hãng truyền thông đã đến thăm.
Từ hôm đó và cho tới những ngày cuối cùng chúng tôi ở Việt Nam, không lúc nào ngớt người đến thăm con trai tôi, người thì đến tiếp máu, người giúp đỡ vật chất, tinh thần Nhiều khi tôi tiếp xúc với các bạn Việt Nam chỉ bằng ánh mắt, bằng cử chỉ mà cũng hiểu được nhau. Lúc đó tôi đã nghiệm ra rằng: Nếu muốn thì chẳng cần ngôn từ nào người ta cũng có thể giao tiếp được với nhau, còn nếu đã không muốn thì chẳng ngôn từ nào giúp được.
Chăm sóc và theo dõi quá trình điều trị của Eldaniz là những người phụ nữ - những bà mẹ thiện nguyện hiến dâng cho sự nghiệp thiêng liêng là giúp đỡ những người hoạn nạn, những trẻ em đau ốm. Tôi muốn nhắc đến tên của họ: Đó là bà Hạnh, bà Phúc (hai chị em sinh đôi), cô Lê Lan, bà Quý, cô Loan, cô Hòa, cô Thanh, cô Đỗ Lan, bà Mừng, cô May Hà cùng chồng là ông Đỗ Hỷ, cô Trang và nhiều người khác nữa. Xin cầu mong cho họ có được sức khỏe và may mắn. Không có gì mà họ không làm cho chúng tôi, những con người khác ngôn ngữ, khác tôn giáo, khác quê hương, những con người đến từ bầu trời xa xôi. Tôi muốn viết cả một cuốn sách về họ, về đội ngũ nhân viên y tế của bệnh viện này, từ vị Giám đốc - GS Trí đến các cô y tá, điều dưỡng viên, về tất cả những con người Việt Nam nói chung.
Các bạn đọc thân mến! Có ở nơi đâu các bạn thấy bác sỹ điều trị lại tự tay cạo râu, tắm rửa cho bệnh nhân, chụp ảnh, rồi nhờ những bạn bè, người thân của mình giúp đỡ họ. Bác sĩ Vũ Quang Hưng đã làm những điều đó cho con trai tôi. Anh đã trở thành người bạn thân thiết của chúng tôi. Bác sĩ Trưởng khoa cũng là một con người tuyệt vời, ngày nào anh cũng đến thăm hỏi sức khỏe cho con trai tôi. Còn các cô y tá thì khỏi phải nói, chân tình, dịu dàng hiếm thấy.
Tôi còn muốn kể về Phòng Công tác xã hội của Viện Huyết học-Truyền máu T.Ư mà đứng đầu là bà Hảo (Lý Thị Hảo-pv), nơi là đầu mối tổ chức việc tiếp đón và tiếp nhận việc ủng hộ, giúp đỡ cho Eldaniz từ các tổ chức, cá nhân trong nước Việt Nam và cả từ nước ngoài gửi về. Hàng ngày Phòng Công tác xã hội đã dành 2 suất ăn miễn phí cho cha con tôi. Bà Hảo còn thường xuyên đến phòng thăm hỏi, động viên cha con tôi. Tôi cho là Phòng công tác xã hội đã làm rất hiệu quả công việc của mình.
Bà Hạnh là trưởng nhóm của nhóm các bà mẹ thiện nguyện. Bà đã từng học ở Moldova, tốt nghiệp khoa Luật Trường đại học tổng hợp, từng làm việc tại Ngân hàng T.Ư Việt Nam. Hiện nay bà đã nghỉ hưu, nhưng vẫn tiếp tục làm việc tại một văn phòng công chứng. Bà có trái tim vàng và tài tổ chức tuyệt vời, cho đến nay bà vẫn duy trì mối quan hệ với Trường đại học ở Moldova, cùng bạn bè tổ chức mời các thầy cô giáo và bạn đồng môn từ Moldova sang thăm Việt Nam. Bà cũng nhiều lần trở lại Moldova. Ông cụ thân sinh của bà năm nay đã ngoài 90 tuổi nhưng vẫn tham gia công tác từ thiện. Bà Hạnh đã lập một thời gian biểu làm việc cho các bạn của bà giúp Eldaniz, người thì buổi sáng, người buổi trưa, buổi chiều, nấu các món ăn cho cháu.
Vợ chồng cô May Hà và anh Đỗ Hỷ đã mua chiếc tủ lạnh mới để trong phòng riêng cho chúng tôi. Bà Mừng, một đầu bếp giỏi đã làm cho chúng tôi những món ăn rất ngon. Chúng tôi cũng không quên được bà Hòa với cô con gái xinh đẹp tên là Ngân. Rồi bà Loan với cậu con trai dễ thương. Cháu Dương Trang thì suốt gần 1 tháng ở ngay trong bệnh viện chăm sóc EldanizKhông thể kể hết được. Hiện nay, các bà còn đang chăm sóc cho anh Xec Gây người Ucraina bị thương nặng do tai nạn xe máy.
Các cháu học sinh cùng các phụ huynh từ Sơn La cũng về thăm thầy giáo Con trai tôi nói với các em là sẽ chữa lành bệnh và sẽ trở lại với các em. Tôi đã được chứng kiến tình cảm thiêng liêng giữa thầy và trò và tôi khẳng định một lần nữa rằng người thầy không phải học mà thành, người thầy phải có tố chất bẩm sinh. Con trai tôi bẩm sinh là một thầy giáo mà tôi không biết. Eldaniz đã theo học và tốt nghiệp Khoa kinh tế của Học viện Khai thác dầu mỏ Azerbaijan.
Các bạn đọc thân mến! Tôi không định ca ngợi con trai tôi, mà tôi chỉ muốn nhấn mạnh về truyền thống tôn sư trọng đạo của nhân dân Việt Nam Không lẽ người Việt Nam động lòng trắc ẩn và cao thượng đến như vậy ư? Lần đầu tiên tôi được tiếp cận với một dân tộc như vậy và rất ngạc nhiên, tuy tôi thấy họ có rất nhiều điểm gần gũi với người Azerbaijan chúng ta. Thời nay con người đối với nhau hoàn toàn khác mà. Các bạn Việt Nam đã cho ta thấy hình mẫu thực sự của tính nhân văn, sự hòa hợp đa văn hóa và chủ nghĩa nhân đạo - Một điều cần thiết biết bao cho thời đại này.
Còn Giám đốc Viện Huyết học-Truyền máu T.Ư- GS Nguyễn Anh Trí thật bình dị, chân tình và thông thái. Ông đã nhiều lần cùng các vị quan chức đến thăm Eldaniz. Sau khi bệnh tình của Eldaniz tiến triển tốt, ông đã tổ chức họp báo để cùng tôi cám ơn những người đã giúp đỡ tinh thần và vật chất cho con trai tôi. Sau nữa, ông tổ chức buổi chia tay của tập thể bệnh viện với cha con tôi, chúc mừng chúng tôi. Đáp lại, chúng tôi đã hứa là sẽ không bao giờ quên tấm lòng đôn hậu này và hứa ngay khi bình phục chúng tôi sẽ quay trở lại Việt Nam.
Tôi không biết nói gì hơn để cảm ơn dân tộc kỳ diệu này. Có thể bài viết ngắn ngủi này của tôi là lời cảm ơn đối với họ, và mục đích của tôi là giới thiệu về các bạn Việt Nam với những người chưa hoặc biết quá ít về họ. Tôi đã nói với các bạn Việt Nam là qua phim ảnh tôi biết các bạn là những chiến sĩ quả cảm, những nhà yêu nước chân chính, nhưng tôi không biết rằng các bạn còn là những con người giàu lòng trắc ẩn, đôn hậu và cao thượng đến như vậy.
Thưa các bạn, nói thực là chi phí đợt điều trị đầu tiên của Eldaniz ở Việt Nam là hơn 10.000 đôla Mỹ. Toàn bộ chi phí này là do các bạn Việt Nam giúp chi trả. Ngoài ra, để cháu được tiếp tục chữa trị, họ còn quyên góp một khoản tiền lớn trao cho chúng tôi, nhờ đó mà Eldaniz đã được chạy chữa hai đợt nữa ở Minxk - Belarus, và hiện nay ở Azerbaijan. Đó là về mặt vật chất của câu chuyện buồn của chúng tôi. Còn sự giúp đỡ về tinh thần thì không gì có thể đo đếm được. Giá như các bạn tận mắt được nhìn thấy cảnh những người bạn trên ba bốn chiếc xe ôtô tiễn chúng tôi ra sân bay, ai cũng rớt nước mắt khi chia tay. Và đến bây giờ ngày nào các bạn ấy cũng gọi điện hỏi thăm Eldaniz ăn ngủ ra sao, tiếp tục chạy chữa như thế nào.
Nhân dịp Năm mới 2018, tôi xin chúc mừng nhân dân Việt Nam, xin chúc các bạn sức khỏe, thành công trong sự nghiệp và hạnh phúc, may mắn trong cuộc sống. Xin chúc mừng các bạn, những con người tuyệt vời!
Valex Nasibov - Giáo sư, Tiến sĩ Ngữ văn, Trưởng Khoa ngôn ngữ Nga hiện đại.
Trường Đại học Tổng hợp Xlava tại Bacu - nước cộng hòa Azerbaijan.
Vương Tuấn.
