Nguồn tin quân sự Nhật Bản cho biết phi đội máy bay Nga áp sát không phận Nhật Bản ở Tây Thái Bình Dương gồm 2 máy bay Tu-95 Bear, hai máy bay Ilyushin Il-38 cùng với 2 chiếc Tu-142. Phi đội máy bay Nga đã âm thầm tiến gần đến bở biển Hokkaido sau đó quay trở lại lãnh thổ Nga.
Dù bay gần không phận Nhật nhưng phía Tokyo khẳng định, chưa có máy bay nào của Nga vi phạm không phận Nhật. Được biết, đây là lần thứ 2 kể từ đầu năm 2017, Nhật phải điều gấp chiến đấu cơ vì máy bay Nga.
Hãng TASS ngày 25/1 dẫn nguồn tin từ Hội đồng tham mưu liên quân của Các lực lượng Phòng vệ Nhật Bản cho biết, Lực lượng Phòng vệ trên Không của nước này cuối tháng 1/2017 đã triển khai các máy bay tiêm kích để chặn 3 máy bay ném bom chiến lược Tu-95 Bear của Nga.
Tiêm kích F-15J của Nhật Bản.
Tuy nhiên, nguồn tin nêu rõ không phận của Nhật Bản đã không bị xâm phạm. Được biết, lần xuất kích vừa qua là động thái mới nhất của máy bay Nga buộc Nhật Bản phải đối phó khi mối quan hệ 2 nước được cải thiện sau hàng loạt cuộc đàm phán song phương hồi cuối năm 2016.
Tháng 12/2016, các Bộ trưởng năng lượng và kinh tế của 2 nước đã đồng ý thúc đẩy với hàng chục dự án, trong đó có sự phát triển chung của các mỏ dầu và khí đốt ở vùng Viễn Đông Nga, trong lĩnh vực năng lượng và hợp tác trong việc ngừng hoạt động của nhà máy hạt nhân Fukushima ở Nhật Bản.
Một dự án khác được kỳ vọng là việc lắp đặt cáp ngầm hơn 50 km qua eo biển Soya từ Hokkaido đến Sakhalin để cung cấp năng lượng từ các nhà máy nhiệt điện Nga. Các chi phí của dự án đã được ước tính hơn 5,7 tỷ USD.
Ngoài ra, Nhật Bản cũng đang kêu gọi các công ty trong nước trong một loạt các lĩnh vực khác - bao gồm cả công nghệ y tế và du lịch - để xem xét khả năng của các dự án của Nga.
"Rõ ràng, Nga không muốn phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc trong khi Nhật Bản cũng không muốn Nga bị lôi kéo vào khu vực ảnh hưởng của Trung Quốc. Vì vậy việc hợp tác kinh tế và phát triển giữa 2 nước là lợi ích chiến lược lẫn nhau", Jun Okumura, một học giả tại Viện những Vấn đề Toàn cầu Meiji nói.
Trước những tín hiệu tích cực được phía Nhật Bản phát đi, Nga cũng có những động thái mới tỏ thiện chí. Phát biểu trong cuộc họp báo tại tại Tokyo hồi tháng 12/2016, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga, bà Valentina Matviyenko tuyên bố, Nga sẽ không từ bỏ chủ quyền đối với các hòn đảo tranh chấp nhưng sẵn sàng cùng Nhật Bản đưa ra một kế hoạch phát triển kinh tế chung trên các hòn đảo này...
Sau tuyên bố này, bà Matviyenko tiếp tục có chuyến thăm đến thành phố Nagasaki của Nhật Bản. "Chúng tôi hy vọng Nhật Bản sẽ xem xét dỡ bỏ các hạn chế... bởi những biện pháp này tác động tiêu cực tới quá trình hợp tác kinh tế của chúng ta và cản trở việc tăng cường các hoạt động thương mại giữa hai bên", bà Matviyenko nói.
Nhật Bản đặt nhiều kỳ vọng có thể kiến Nga thay đổi và trao trả lại các quần đảo tranh chấp ở Kuril. Tuy nhiên với toan tính của Nga, các nhà phân tích tin rằng hy vọng của Tokyo về quần đảo Hokkaido khó có thể đạt được dù mối quan hệ đôi bên đang dần được cải thiện.
Đan Nguyên.
