Các bị cáo trong vụ án là Vũ Thanh Thúy, SN 1979, trú tại quận Đống Đa, Hà Nội, tội Lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản. Nguyễn Lương Các, SN 1983, thủ kho; Trần Thị Ngọc Lan, SN 1973, kế toán  cùng trú tại quận Long Biên, Hà Nội và Thân Văn Va, SN 1948, quê Bắc Giang, nguyên GĐ Trung tâm Giấy Hà Nội (Trung tâm)  xin xử vắng mặt tại phiên tòa này, bị truy tố về tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế, gây hậu quả nghiêm trọng.
Vụ án được khởi tố từ năm 2007, nhưng đến nay, hơn 10 năm mới ra phán quyết sơ thẩm. Theo đó, các cơ quan tố tụng kết luận, Trung tâm là đơn vị thuộc Tổng Cty Giấy Việt Nam, được phép bán giấy và các sản phẩm chế biến từ gỗ và giấy. Năm 2005, Trung tâm ký hợp đồng dịch vụ với Cty giấy Tissue Sông Đuống, với phương thức thuê kho trọn gói kể cả thủ kho, nhằm thực hiện việc xuất, nhập hàng theo quy định của Vinapaco, giá thuê 40.000 đồng/tấn sản phẩm.
Các bị cáo tại phiên xử lần này.
Cty TNHH Thương mại và dịch vụ Sơn Hội (Cty Sơn Hội) và Cty TNHH Thương mại xuất nhập khẩu Lộc Thành (Cty Lộc Thành) là các đại lý bán giấy hưởng hoa hồng của Trung tâm. Theo quy định, việc xuất sản phẩm vượt số lượng, sai chủng loại ghi trong lệnh bị nghiêm cấm trong mọi trường hợp khi chưa có sự đồng ý của Trung tâm. Riêng trường hợp xuất giấy cuộn, có thể cho phép sai lệch về số lượng không quá 500 kg/lệnh. Lan được cắt cử trực tiếp ở tại kho để viết hóa đơn bán hàng và xuất hàng cho khách và Nguyễn Thị Hồng Hạnh, nhân viên phòng kế toán áp giá cho khách hàng.
Năm 2006, Cty Sơn Hội bán giấy cho Thúy nhưng không lập hợp đồng mua bán, mà chỉ thỏa thuận miệng. Thúy điện thoại cho bà Nguyễn Thị Tý, GĐ Cty Sơn Hội, đặt mua số lượng, chủng loại giấy. Khi Trung tâm làm xong lệnh xuất thì fax sang máy phòng kinh doanh và Thúy cử người trực tiếp đến kho lấy làng. Thúy quen biết Nguyễn Lương Các và đã cùng Các bắt tay với Lan lấy giấy vượt lệnh, ngoài lệnh; thậm chí là không lệnh với số lượng tổng cộng là 709,3 tấn giấy, trị giá 8,8 tỷ đồng.
Mỗi lần muốn lấy số lượng hàng lớn hơn ghi trong lệnh xuất, Thúy điện thoại cho Các đề nghị xuất thêm số lượng, chủng loại. Các xuất giấy theo yêu cầu của Thúy và báo cho Lan. Lan tự ghi thêm số lượng. Lan, Các cùng ký vào phiếu xuất kho hàng gửi bán đại lý. Khi lấy hàng không có lệnh, Thúy sẽ điện thoại cho Các và cử người đến kho lấy giấy.
Toàn bộ số giấy vượt lệnh, ngoài lệnh, không lệnh, Lan đều viết phiếu xuất giấy cho Cty Sơn Hội. Thúy đã bán hết hàng và chiếm đoạt số tiền này. Theo truy tố, bị cáo Các nhiều lần nhận tiền bồi dưỡng từ Thúy, trong đó có một lần nhận 14 triệu đồng. Cuối năm 2006, Trung tâm phát hiện số tiền hàng tồn kho luân chuyển của Cty Sơn Hội là 5,5 tỷ đồng, vượt quá mức quy định trong hợp đồng đại lý là 4,2 tỷ đồng. Đối chiếu công nợ, sổ sách kế toán, bà Tý mới biết, Trung tâm xuất hàng bán không đúng lệnh, không đúng yêu cầu số lượng 709,3 tấn giấy, trị giá 8,8 tỷ đồng. Cộng với số nợ của Cty Lộc Thành, Thúy bị truy tố với số tiền chiếm đoạt hơn 10 tỷ đồng.
Có gần 710 tấn giấy tại kho của Trung tâm bị bán sai quy định. Nhưng tại các phiên tòa, đại diện Vinapaco cho rằng, họ không bị thiệt hại. Trung tâm trình bày, bị Cty Sơn Hội lừa và đòi Cty Sơn Hội phải bồi thường 5,5 tỷ đồng. Khi đó, các bị cáo cũng thay đổi lời khai và Cty Sơn Hội đã được chuyển nhượng cho người khác.
Tại phiên xử lần này, Cty Sơn Hội ủy quyền cho bà Nguyễn Thị Tý tham dự phiên tòa. Luật sư bào chữa cho Các, Lan đề nghị tuyên các bị cáo không phạm tội vì không phải là chủ thể của tội danh bị truy tố. Việc xuất giấy vượt lệnh do Thúy làm.
HĐXX nhận định, chấp nhận việc xin xử vắng mặt của Va vì bị cáo mắc bệnh nặng. Tòa xác định, Trung tâm là đơn vị thuộc Tổng Cty giấy Việt Nam; do đó, Tổng Cty giấy là bị hại. Tuy Tổng Cty giấy Việt Nam không có đơn đề nghị nhưng tòa đưa vào tham gia tố tụng để bảo vệ tài sản của Nhà nước. Tài sản của Tổng Cty Giấy chưa bồi hoàn nên buộc Thúy phải hoàn trả lại hơn 8 tỷ đồng. Đối chiếu các khoản nợ, Cty Sơn Hội yêu cầu Trung tâm trả lại hơn 2 tỷ đồng. Tòa chấp nhận khoản này nhưng Cty có phần lỗi nên phải chịu 500 triệu đồng.
Với Thúy, bị cáo phạm vào tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt. Tuy nhiên, tội này theo quy định của BLHS năm 2015 nhẹ hơn năm 1999 nên áp dụng nguyên tắc có lợi cho bị cáo, áp dụng BLHS năm 2015. Tòa tuyên, Thúy 12 năm tù; Các 10 năm 27 ngày tù (đúng bằng thời gian tạm giam nên xác nhận chấp hành xong); Lan 3 năm tù treo, Va 3 năm tù treo.
Hoa Đỗ.
