Mới đây, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) TP HCM công bố dự thảo đề án giá dịch vụ thu gom tại nguồn, vận chuyển và xử lý đối với chất thải sinh hoạt.
9 năm, giá rác vẫn không đổi.
Theo dự thảo, lâu nay người dân TP chỉ trả phí thu gom rác từ 10.000-20.000 đồng/hộ/tháng, còn tiền vận chuyển từ khu vực tập kết và xử lý rác thải đều lấy từ ngân sách nhà nước. Thực hiện Luật Phí và lệ phí có hiệu lực từ ngày 1-1-2017, lấy bình quân mỗi hộ gia đình có khối lượng rác thải 120 kg/tháng, Sở TN-MT đề xuất trong năm 2017, mỗi hộ gia đình ở TP phải trả tối đa 45.480 đồng/tháng (gồm phí thu gom và một phần phí vận chuyển rác). Năm 2018, tăng lên 85.560 đồng/tháng (gồm phí thu gom và toàn bộ phí vận chuyển rác). Trong các năm tiếp theo, phải gánh 100% tiền phí thu gom, vận chuyển và xử lý rác. Nếu giá dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt được đưa vào cơ cấu giá thì hằng tháng số tiền chi trả sẽ tăng thêm.
Từ thực tiễn địa phương, ông Trương Ngọc Thanh Nhân - Chủ tịch UBND xã An Phú Tây, huyện Bình Chánh - cho biết hiện trên địa bàn xã 100% do dân lập đứng ra thu gom rác. Giá rác thực hiện theo Quyết định 88 của UBND TP HCM năm 2008 (15.000-20.000 đồng/hộ/tháng) nay đã lạc hậu. Các đầu mối thu gom rác không đủ kinh phí tái đầu tư, mua sắm xe rác hiện đại nên phần lớn phương tiện cũ hoặc chỉnh sửa, tái chế, không đủ điều kiện đăng kiểm, lưu thông. Nếu không có sự thông cảm của cơ quan chức năng, nhất là lực lượng CSGT, các chủ thu gom rác không thể hoạt động - ông Nhân nói.
Còn theo chủ tịch một phường ở quận Thủ Đức, giá thu gom rác thải đã quá lạc hậu là nguyên nhân chính dẫn đến xung đột giữa người dân và người thu gom rác dân lập. Người dân viện dẫn phí thu gom rác theo quy định chỉ 15.000 đồng/tháng, trong khi chủ đường dây rác muốn thu 25.000-30.000 đồng. Cho rằng giá cao, một số người không đóng, đáp lại lực lượng thu gom rác dân lập đi thu gom chậm trễ để tạo áp lực, hậu quả là rác để nhiều ngày bốc mùi hôi thối.
Rác thải hiện được thu gom bởi 2 lực lượng: công ty dịch vụ công ích (DVCI) thu gom ở các tuyến đường lớn, trong hẻm nhỏ giao cho các đơn vị thu gom rác dân lập. Theo lãnh đạo một công ty DVCI, giá thu gom rác hiện nay thấp hơn chi phí nên nhiều công ty không mặn mà với việc giành thị phần với rác dân lập. Rác dân lập có thể thương lượng và tạo áp lực với người dân nhưng công ty DVCI của nhà nước thì không thể ép dân như vậy được. Thực tế, mức giá từ 30.000 đồng/tháng trở lên mới bảo đảm chi phí - vị này nhận định.
Giá thu gom rác sinh hoạt hiện nay được cho là lạc hậu. Trong ảnh: Thu gom rác trên đường Ngô Gia Tự, quận 10, TP HCM Ảnh: Lê Phong.
Lấy ý kiến cộng đồng.
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động liên quan đến dự thảo của Sở TN-MT, ông Cao Thanh Bình, Phó trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP, nhận định giá rác hiện tại đã quá lạc hậu, không còn phù hợp. Tuy nhiên, tăng giá phải theo lộ trình, từng năm, không nên đột ngột. Muốn tăng giá rác phải lấy ý kiến cộng đồng thông qua Ủy ban MTTQ Việt Nam tại TP HCM; các đoàn thể, hội, ngành nghề Ngoài ra, chính quyền cũng phải tăng cường việc quản lý và chấn chỉnh các đường dây thu gom rác thải dân lập, tránh tình trạng mỗi nơi thu một kiểu - ông Bình lưu ý.
Luật sư Trương Thị Hòa (Đoàn Luật sư TP HCM) đồng tình với ý kiến tăng giá rác phải theo lộ trình để tránh xáo trộn lớn cho người dân. Ngoài ra, luật sư Hòa cũng đề nghị cần có chế tài đối với những hộ không đóng tiền rác và cần thay đổi phương tiện thu gom rác để giảm ô nhiễm. Bà Triệu Lệ Khánh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP HCM, lưu ý đã là dịch vụ thì phải sòng phẳng giữa người đề nghị cung ứng dịch vụ và người cung ứng dịch vụ.
Trong khi đó, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở TN-MT TP, cho rằng đề án chỉ nêu ra để lấy ý kiến phản biện từ dư luận, chuyên gia. Sắp tới, sở sẽ tổ chức diễn đàn để lắng nghe tâm tư của nhiều thành phần xã hội chứ không phải áp dụng ngay. Việc tăng giá rác là bắt buộc nhưng sở sẽ tính toán làm sao giá tăng hiệu quả, hợp lý, tránh gây hoang mang dư luận.
Về phương tiện thu gom rác của các đường dây thu gom rác dân lập không bảo đảm, ông Thắng cho biết đang phối hợp 24 quận, huyện để nắm bắt tình hình, sau đó dùng Quỹ Bảo vệ môi trường để đầu tư các xe rác chạy bằng điện, có mái che kín phù hợp với điều kiện hạ tầng ở Việt Nam.
Gây ô nhiễm thì phải trả phí.
Theo Quyết định 1570/QĐ-TTg ngày 9-8-2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt khung chính sách, pháp luật về phát triển dịch vụ môi trường, đến năm 2020, áp dụng đầy đủ giá, phí dịch vụ về môi trường theo nguyên tắc thị trường: người gây ô nhiễm phải trả chi phí để xử lý, khắc phục hậu quả, cải tạo và phục hồi môi trường; xóa bỏ bao cấp của nhà nước qua giá, phí đối với các dịch vụ môi trường công ích; bảo đảm sự cạnh tranh bình đẳng giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ.
S.Đông.
Sắp có thùng rác phát WiFi.
Chiều 27-4, Sở TN-MT TP HCM đã trao tặng 100 thùng rác thông minh cho UBND quận 1 và quận 5. Các thùng rác này có 2 ngăn phân loại rác vô cơ và hữu cơ, bên trong có 4 tầng lọc giúp nước chảy xuyên qua, thẩm thấu tới hai chậu cây xanh đặt trong 2 lốp xe sơn màu xanh trắng gắn bên hông thùng rác.
Dự kiến thời gian tới, Sở TN-MT cho ra mắt thùng rác kèm tính năng phát sóng WiFi. Khi rác đầy, thùng sẽ phát tín hiệu để có người đến thu gom, tránh tràn ra ngoài gây ô nhiễm môi trường.
L.Phong.
Lê Phong - Sỹ Đông - Trường Hoàng.
