Tối 23-1, nhiều người Việt Nam khó ngủ bởi ngất ngây với chiến thắng lịch sử mà có người gọi là kỳ tích hay chuyện cổ tích của bóng đá Việt Nam. Rất nhiều người đổ ra đường để chúc mừng đội tuyển U23 Việt Nam và chia vui với nhau. Số khác thì vui vẻ trong nhà theo từng nhóm bạn hoặc gia đình. Cũng có người lặng lẽ riêng mình với những cảm nhận ngọt ngào của chiến thắng. Tôi cũng vui sướng không thể tả nhưng sợ làm phiền vợ con và hàng xóm nên chỉ ở nhà lướt mạng, nghiền ngẫm các bài học từ bóng đá cho việc kinh doanh.
"Sao lại thế?".
Sáng thức dậy, đang mơ màng thì chuông điện thoại reo. Người bạn từ bên kia bán cầu gọi, giọng khá bức xúc. Bạn bảo rằng một số đồng nghiệp trong cơ quan đưa vào Facebook của bạn những hình ảnh "kỳ cục" về sự cuồng nhiệt của người hâm mộ Việt Nam. Họ đóng khung "highlight" mấy hình ảnh thanh niên Việt Nam không mặc quần áo cầm cờ Tổ quốc chạy giữa đám đông như điên loạn. Bạn hỏi tôi: "Sao lại thế, cờ Tổ quốc ở Việt Nam rất được trân trọng mà?". Bạn lặp đi lặp lại với tôi: "Xấu hổ, xấu hổ".
Nghĩ lại càng thấy lợi hại của internet. Chỉ mấy giây, mọi việc tốt xấu của cá nhân hay đám đông đều được phơi bày khắp thế giới. Đó là không khí tưng bừng và phấn khích của cả đất nước. Từ gia đình và làng quê của các tuyển thủ, những nhận vật chính trong truyện cổ tích ngày nay; những người hùng thật sự của nền thể thao lâu nay mang tiếng khập khiễng; cho đến các cơ quan, trường học, quán xá, đường phố, công viên. Còn hơn cả Tết. Đó còn là hình ảnh ông bố trẻ òa khóc và ngồi sụp bên cánh cửa nhà vì quá hạnh phúc; là cụ bà quấn quanh mình lá cờ Tổ quốc ngồi trên xe đi dạo phố phường với con cháu; là đôi cô dâu - chú rể hòa cùng dòng người chúc mừng chiến thắng của đội tuyển.
Cơn bão hạnh phúc đã cuốn phăng bao toan tính đố kỵ, nhiều tin tức tiêu cực, tiếp sức nghị lực cho nhiều nghịch cảnh để dũng cảm vượt qua chính mình. Cơn bão tràn qua kinh doanh với nhiều chiêu thức giảm giá, có nơi còn miễn phí. Giới truyền thông, lực lượng cảnh sát giao thông, y - bác sĩ làm việc bở hơi tai nhưng sướng như điên vì hạnh phúc Tôi đã rất vui khi sau mỗi chiến thắng vẻ vang, người Việt đều túa ra đường ăn mừng nhưng thật sự lo vì một số người không thể kiểm soát được cảm xúc lẫn hành vi, nhất là khi đội bóng vào được vòng bán kết, chung kết.
Hình ảnh rất đáng yêu của cô trò Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (quận 4, TP HCM) hòa cùng niềm vui lớn của cả nước sau chiến thắng của U23 Việt Nam trước QatarẢnh: Thúy Hà.
Cần sự ứng xử chừng mực.
Chiến thắng của đội tuyển xứng đáng được người dân Việt Nam mừng vui và bạn bè ngưỡng mộ. Thế nhưng, bạn bè quốc tế, cả những người vốn dành nhiều tình cảm cho Việt Nam, sẽ nghĩ sao về những hành vi kém văn hóa diễn ra nơi công cộng như một số người đã làm đêm tứ kết và bán kết vừa qua? Trên đời này, cái gì cũng cần chừng mực nhất định, thái quá đều có hại và nguy hiểm. Nhẹ thì làm phiền người khác, làm khổ bản thân. Nặng hơn thì làm khổ người thân và làm hại người khác, hệ lụy tới cả cộng đồng. Vui, buồn cực đỉnh và không kiểm soát có thể nguy hại tới não và làm chết người.
Việc đưa hình ảnh trọng tài lên bàn thờ tế sống và ném đá kịch liệt cũng không nên. Đó không phải là văn hóa của người Việt. Ai cũng có thể sai sót. Phê phán hay lên án cần công tâm và chừng mực. Có thể họ bị chi phối tình cảm nhất định trong tiềm thức và có quyết định sai lầm. Tôi không tin các trọng tài dám cố ý bẻ cong luật lệ bóng đá. Ban tổ chức và các liên đoàn bóng đá sẽ không bỏ qua những sai phạm đó. Vậy nên, họ không đáng bị đối xử như vậy. Là dân tộc có lịch sử hàng ngàn năm văn hiến, lẽ nào lại hành xử kém văn minh đến vậy? Ừ thì bức xúc, giận dữ nhưng "giận quá mất khôn", không chừng phạm tội vu khống, nhạo báng, xúc phạm nhân phẩm người khác.
Bóng đá Việt Nam đã sang trang mới, không còn quẫy đạp ao làng, đường đường ngẩng đầu sánh vai với anh hào châu lục. Văn hóa của người Việt, đặc biệt là của người hâm mộ cũng phải chuyển mình, nâng lên tầm vóc mới. Vĩnh viễn đoạn tuyệt với những hành vi kém văn hóa, nhất là những kẻ lợi dụng đám đông để quậy phá. CSGT cần phải xử lý kiên quyết hơn, không du di vì bất cứ lý do gì những hành vi tổn hại đến cộng đồng. Các đoàn thể cần có nhiều hoạt động để người dân và thanh niên xả stress, xài bớt calo dư thừa, không phải chờ những dịp đông vui để tìm cách quậy phá.
Đội tuyển chuẩn bị bước vào trận chung kết châu lục lịch sử. Hãy tiếp thêm lửa tích cực cho đội tuyển an tâm quyết chiến! Dù thắng hay thua, cứ vui mừng hay tiếc nuối nhưng chừng mực và vừa phải. Xin đừng để những hành xử quá khích làm phiền và làm hại bản thân, người xung quanh và ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia.
NGUYỄN VĂN MỸ (Lửa Việt Tours).
