Ở Ấn Độ, hầu hết phụ nữ phải đi bộ hàng dặm trên địa hình đồi núi để lấy nước do nguồn nước địa phương đang cạn kiệt. Ảnh: Hridayesh Joshi.
Cuộc sống của Sangeeta Devi, 29 tuổi không giống 8 năm trước cho đến khi một bể chứa nước lớn được xây dựng trên đỉnh đồi gần làng của cô. Nó tạo ra sự khác biệt lớn trong cuộc sống của cô. Vài năm trước, chúng tôi phải đi nhiều dặm để lấy nước. Giờ đây, sau khi bể được xây dựng, chúng tôi có nước dùng thường xuyên và có thể làm tất cả công việc hàng ngày như giặt quần áo và tắm cho các đàn gia súc của chúng tôi. Cuộc sống bây giờ dễ dàng hơn rất nhiều" - Sangeeta nói với thethirdpole.net.
Niềm hạnh phúc được người phụ nữ này chia sẻ trong số 20 gia đình thuộc ngôi làng Nag ở khu hành chính Gangolihaat, quận Pithoragarh ở Uttarakhand. Nag nằm ở độ cao khoảng 6.000 ft so với mực nước biển. Cho đến năm 2009, khi bể này bắt đầu được xây dựng, nguồn nước duy nhất ở đây là một suối nước tự nhiên.
Suối nước này hầu như không đáp ứng được nhu cầu của địa phương, đó là lý do tại sao người dân Nag đã xây dựng một bể nước lớn ở trên đỉnh đồi để hứng nước mưa. Bể có thể chứa khoảng 400.000 lít nước.
Bể thu nước mưa trên đỉnh đồi phía trên làng Nag dự trữ gần 400.000 lít. Ảnh: Hridayesh Joshi.
Tuy nhiên, việc thu hoạch nước mưa sẽ không có ích lợi nếu nguồn nước tự nhiên cạn kiệt. Vì vậy, việc hồi sinh các suối cạn là rất quan trọng. Dân làng đã phải chiến đấu trên nhiều mặt trận để đảm bảo điều đó.
"Ngoài việc xây dựng bể chứa nước mưa, dân làng cũng bắt đầu chăm sóc những khu rừng nhiệt đới xung quanh để tăng cường nguồn nước ở những ngọn đồi đã cạn kiệt", Rajendra Singh Bisht, 49 tuổi, người giúp dân làng nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo tồn nguồn nước trong gần 25 năm nay, nói với thethirdpole.net.
"Chúng tôi trồng những cây như cây sồi, cây dương cầm và kaafal (một loại trái cây hoang dã) để tăng độ ẩm trong đất. Khi rừng phát triển, năng suất nước cũng sẽ tăng" - Rajendra Singh Bisht cho biết thêm.
Cái giá phụ nữ phải trả.
Sự khan hiếm nước gây ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống của phụ nữ sống ở các ngọn đồi bởi họ phải mất hàng giờ đi bộ lên -xuống đồi để lấy nước từ những khu vực xa xôi hẻo lánh. Nhiều mâu thuẫn xảy ra do nguồn nước không thể đáp ứng nhu cầu. Hiện nay có đến 32 ngôi làng trong khu vực xung quanh làng Nag nhận thấy rằng không chỉ cần trữ nước thông qua việc thu hoạch nước mưa mà cần phải bổ sung nước cho những suối nước nóng tự nhiên đang bị đe dọa ở góc dãy Himalaya này.
"Đây là một ví dụ điển hình về việc thích ứng với những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH). Điều này rất quan trọng vì những ảnh hưởng của sự ấm lên toàn cầu có thể nhìn thấy được ở một số khu vực của dãy Himalaya", Rajesh Joshi của Viện môi trường và Phát triển Bền vững vùng Himalaya quốc gia G.B. Pant ở Almora, Uttarakhand nói với thethirdpole.net.
"Mọi người đã bắt đầu làm rãnh để bổ sung nước cho các suối đang cạn kiệt. Tại huyện Pithoragarh, việc làm này đã được thực hiện ở hàng trăm địa điểm - Rajesh Joshi cho biết.
Qua nhiều năm, do thay đổi lượng mưa và lượng tuyết rơi thấp trên các ngọn đồi, những nguồn nước này đã cạn kiệt. Nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng và sử dụng nước quá mức là nguyên nhân gây cạn kiệt nguồn nước. Rajendra Singh, người điều hành tổ chức phi chính phủ Himalayan Gram Vikas Samiti, đã giúp nam giới và phụ nữ hiểu được tầm quan trọng của việc bổ sung nước ngoài việc hứng nước mưa.
Một rãnh nước gần làng Naikina thuộc quận Pithoragarh của Uttarakhand. Ảnh: Hridayesh Joshi.
Hình thái của đá.
Tuy nhiên, việc xác định những địa điểm chính xác để xây rãnh là không dễ dàng. Các chuyên gia đã giúp đỡ người dân địa phương về vấn đề này. Sau khi nghiên cứu địa chất thủy văn, các nhà khoa học đã nghiên cứu hoạt động của đá, độ chìm, hướng và độ xốp của đá để xác định những nơi mà nguồn nước có thể đã tồn tại trong quá khứ.
"Chúng tôi gọi đó là một nghiên cứu địa chất thủy văn. Hình thái của đá giúp chúng ta biết về khả năng nước trong quá khứ ở bất kỳ khu vực nào. Một khi chúng tôi nhận được chỉ dẫn như vậy ở bất cứ nơi nào, chúng tôi sẽ nói chuyện với cộng đồng địa phương trong khu vực đó để kiểm tra kết quả nghiên cứu khoa học của chúng tôi. Nếu người dân xác nhận sự tồn tại của bất kỳ nguồn nước nào trong quá khứ trong khu vực đó, chúng tôi sẽ giúp họ tập trung vào vị trí chính xác về nguồn gốc nước", Joshi nói.
Hồi tháng 1/2016, một rãnh lớn được đào lên trên đỉnh đồi ở làng Naikina, chỉ cách thành phố Pithoragarh 20 km. "Chúng tôi muốn giới thiệu nó như là một mô hình. Rãnh này được xây dựng để bổ sung nguồn nước. Nó đã được xây dựng dưới sự trợ giúp của các chuyên gia và dân làng. Cộng đồng đã đóng một vai trò rất tích cực trong việc này  cán bộ lâm nghiệp huyện Vinay Bhargava nói với thethirdpole.net.
"Chỉ sử dụng số lượng bê tông tối thiểu, và chúng tôi trồng cây táo và cây mai hồng để biến nó thành một khu rừng khỏe mạnh. Nó đã giúp bổ sung nguồn nước và chúng tôi đã tìm thấy một số suối nước mới - Vinay Bhargava cho biết.
Nước mưa thu trên đỉnh đồi và bảo vệ rừng xung quanh các suối nước đang được trẻ hóa chảy đến tận chân đồi. Ảnh: Hridayesh Joshi.
Chống cháy rừng.
Phương pháp bổ sung nguồn nước đã giúp chống cháy rừng. Cháy rừng ở bang Uttarakhand là hiện tượng thường xảy ra. Vào mùa hè năm 2016, đám cháy rừng lan rộng ở 13 quận của bang, ảnh hưởng đến hơn 8.000 mẫu Anh. Bây giờ, dân làng thu gom và đặt lá và cành cây trong những hồ nước nhỏ. Việc làm này làm giảm khả năng cháy rừng vì lá thông rất dễ bị cháy và thường làm cháy rừng lan rộng.
"Chúng tôi bị tổn thất nặng nề nếu những khu rừng này cháy. Vì vậy, chúng tôi thu thập lá khô trong rừng và đổ vào các hồ này. Nó giúp giảm nguy cơ cháy rừng vì lá khô thường gây ra hỏa hoạn. Hơn nữa, chúng tôi có được phân compost tốt khi lá thông phân hủy trong hồ - Punam, một người tình nguyện của làng Chak ở Gangolihaat nói với thethirdpole.net.
