Ngày 15/1, Thanh tra tỉnh Đắk Nông thông báo đang thanh tra toàn diện dự án của Công ty TNHH Đầu tư - Thương mại Long Sơn (Công ty Long Sơn) theo chỉ đạo của UBND tỉnh.
Đối với việc ổn định tình hình tại vùng dự án, Thanh tra tỉnh đề nghị UBND tỉnh giao Sở TN&MT; cùng UBND huyện Tuy Đức triển khai đề án thí điểm xử lý, thu hồi, quản lý và quy hoạch sử dụng có hiệu quả diện tích rừng bị phá trái phép tại xã Quảng Trực.
LS. Nguyễn Văn Quynh tại phiên xét xử vụ án liên quan tới tranh chấp đất đai của Công ty Long Sơn.
Trao đổi với Báo Đất Việt, LS Nguyễn Văn Quynh - Văn phòng Luật sư Đoàn LS TP Hà Nội - một trong số sáu luật sư bào chữa cho 4 bị cáo nông dân trong vụ xả súng làm chết 3 người, 16 người bị thương nói trên đã chỉ rõ những điểm bất thường cần phải làm rõ trong quá trình Thanh tra toàn diện dự án trên.
Theo đó, trong quá trình giao đất cho Công ty Long Sơn, nghiệp vụ của các cán bộ rất ẩu, giao đất nhưng không có tọa độ, không đo đạc trên thực địa dẫn đến việc chồng lấn các khu vực giao đất cho công ty khai thác nông lâm và khu vực chính quyền giao đất cho nhân dân, từ đó xảy ra mâu thuẫn, bức xúc.
Chính quyền đã giao đất cho Công ty Long Sơn tổng cộng là 1.079 ha, trong đó có các đầu mục về đất rừng tự nhiên và các tiểu mục phân loại đất khác.
Bởi trong quá trình giao đất không được xác định rõ ràng tọa độ, ranh giới thì doanh nghiệp hoàn toàn có thể đổ tại cho người dân tự phá rừng tự nhiên để sản xuất thâm canh và chối bỏ trách nhiệm của mình trong việc không duy trì rừng tự nhiên và khai thác các vùng đất khác.
Do đó, khi thực hiện Thanh tra dự án này cần phải kiểm tra rõ ràng thực địa, xác định rõ các khu vực giao cho công ty Long Sơn đến đâu, ranh giới, phạm vi thế nào. Trong quá trình chính quyền bàn giao đất cho Long Sơn thì công ty này đã làm được những gì? Trong số hơn 500 ha rừng đã giao cho Công ty Long Sơn thì hiện trạng là còn bao nhiêu?
Sau đó, kiểm tra lại phần đất rừng thực tế mà các cơ quan chức năng đã giao cho Công ty Long Sơn gồm những phân loại đất nào: đất rừng tự nhiên là bao nhiêu, đất trống là bao nhiêu, dựa trên quyết định giao đất cho Công ty này vào năm 2011 có chênh lệch ra sao.
Được biết, năm 2015, UBND tỉnh Đắk Nông đã thu hồi trên 2.000 ha đất của nhiều công ty: Công ty Thế Kỷ Mới, Công ty Long Sơn... Trong đó, Công ty Long Sơn bị thu lại hơn 500 ha. Vậy diện tích hơn 500 ha này được khoanh vùng ở vị trí tọa độ nào, có chồng lấn trong khu vực với người dân hay không?
Việc giao đất, giao rừng không rõ ràng đã xảy ra thương vong đau đớn. Ảnh: Báo Giao thông.
"Việc khoanh vùng ranh giới, xác định tọa độ đất giao một cách rõ ràng để đảm bảo cho quản lý về mặt Nhà nước đồng thời đảm bảo được cuộc sống cho người dân. Người nông dân không thể nắm rõ hay được thông báo ranh giới của họ và của công ty khai thác nông lâm ở đâu. Sự tù mù thông tin trong một địa bàn phức tạp như vậy đã dẫn tới vụ việc đau lòng năm 2016" - LS. Quynh nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, việc giao đất cho doanh nghiệp có liên quan đến phần đất của người dân đang khai hoang, sinh sống tại khu vực tiểu khu 1535 từ nhiều năm trước khi Công ty Long Sơn được giao đất. Do vậy, cần xem lại các quyết định của UBND tỉnh Đắk Nông trong việc cho phép giao đất, giao rừng cho Long Sơn có quy định về các thỏa thuận bồi thường cho người dân thế nào để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp, cho người dân và tính nhất quán trong quản lý Nhà nước.
Người dân đã sống rải rác tại Tiểu khu 1535 rồi chuyển nhượng lại cho người khác từ rất lâu, bằng chứng là các cây điều tại đây đã được xác định hơn chục năm tuổi. Đây là căn cứ rất dễ xác minh, là bằng chứng cho thấy người dân đã sống trước khi giao đất cho Công ty Long Sơn chứ không phải đến sau khi chính quyền giao đất như công ty này khẳng định.
"Trường hợp nhà anh Đặng Văn Hiến (người nhận án tử hình trong vụ xả súng khiến 19 người thương vong-PV) có những cây điều được xác định đã trên 15 năm tuổi, tức là đã có từ rất lâu trước khi công ty Long Sơn được giao đất" - LS. Quynh nhấn mạnh.
Câu hỏi trách nhiệm liên quan.
Theo LS. Nguyễn Văn Quynh, liên quan đến toàn bộ dự án được giao cho Công ty Long Sơn xảy ra tình trạng như hiện nay, các đơn vị chức năng có thể chịu trách nhiệm liên quan bao gồm:
Trước hết là nhiệm vụ của Sở Tài nguyên Môi trường - cơ quan ký hợp đồng cho Công ty Long Sơn thuê đất.
Sau đó là chính quyền địa phương. Trong đó có trách nhiệm của huyện Tuy Đức trong kiểm tra, kiểm soát về an ninh trật tự trên địa bàn để xảy ra vụ nổ súng như vậy; tại thời điểm giao đất, giao rừng cho Công ty Long Sơn, cơ quan chức năng ở địa phương phải là bên nắm rõ được thực trạng tại khu vực đó ra sao và sau khi được giao cho Công ty Long Sơn thì thay đổi thế nào.
