Tương cà chua với vị ngọt thanh, dịu nhẹ, điều tiết các vị chua, cay, mặn, ngọt có trong thức ăn, làm cho món ăn thêm hợp khẩu vị và có mùi thơm hấp dẫn. Thậm chí, tương cà chua có thể trở thành nước sốt chấm đối với một số món ăn như thịt rán, gà rán, hải sản.
Chính vì là một sản phẩm quen thuộc, cho nên tương cà chua được bán rất phổ biến trên thị trường. Qua khảo sát của phóng viên (PV), tương cà chua được bày bán ở hầu hết các cửa hàng tiện lợi và trong các siêu thị lớn như TMart, Thành Đô, BigC đa dạng về chủng loại với một số nhãn hiệu chính hãng như: Cholimex, Trung Thành, Nosa, Hunt, Bests, Heinz Tùy khối lượng khác như: 250g, 270g, 300, 330g, 383g, 567g, thậm chí 2kg mà mỗi chai tương cà sẽ được bán ra với các mức giá dao động từ 8.000 đồng đến 100.000/ chai. Theo quan sát của PV, hầu hết các sản phẩm tại đây đều ghi rõ nơi sản xuất, nguồn gốc và hạn sử dụng rõ ràng.
Một số sản phẩm tương cà chua đóng chai chính hãng được bày bán trên thị trường.
Không chỉ được bày bán ở siêu thị, cửa hàng nhỏ lẻ mà sản phẩm này còn được rao bán trên facebook, trên các trang mạng như Websosanh, Vatgia, Bachhoaxanh với một số nhãn hiệu tương tự như trên. Theo thông tin đăng tải trên các trang bán hàng này, tất cả các sản phẩm đều có nguồn gốc do Việt Nam sản xuất. Với khối lượng khác nhau mà giá bán nằm trong khoảng 11.000 đồng đến 100.000 đồng/ chai.
Các sản phẩm được bày bán trong siêu thị và các của hàng tiện dụng đều có nhãn mác, nguồn gốc rõ ràng.
Tuy nhiên, ngoài những sản phẩm có đầy đủ nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, trên thị trường còn trôi nổi không ít những sản phẩm tương cà không rõ nguồn gốc. Thoạt nhìn, thì những loại tương cà này có màu sắc tương tự như tương cà của các hãng sản xuất chính hãng. Tuy nhiên, người mua không rõ chúng từ đâu mà đến, nếu không tinh ý thì sẽ không phân biệt được đâu là hàng thật đâu là dởm.
Theo quan sát của PV tại một số quán ăn bình dân, quán ăn vặt ven đường ở quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội, tương cà chua được đựng trong những chiếc chai nhỏ có khối lượng khoảng 250g đến 500g để tiện cho khách hàng sử dụng, không hề có nhãn mác, không rõ nguồn gốc cũng như hạn sử dụng, cũng không biết chúng được chế biến từ những thành phần nguyên liệu nào, giá trị dinh dưỡng ra sao.
Chai tương cà không rõ nguồn gốc trong một quán ăn vặt tại Hà Nội.
Trước thực trạng đó, việc sử dụng các sản phẩm này trong thời gian qua đã dấy lên một làn sóng dữ dội và đáng báo động về vấn đề an toàn thực phẩm. Hầu hết người dùng nghĩ rằng tương cà vô hại, nhưng trên thực tế, các chuyên gia khuyến cáo rằng nếu sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ rất có thể gây ra một số bệnh nguy hiểm cho con người như ung thư, bệnh thận.
Tương cà nhưng không phải làm từ cà.
Hồi tháng 11/ 2015, ổ công tác UBND xã Thới Tam Thôn (huyện Hóc Môn, TP.HCM) kiểm tra cơ sở sản xuất tương đen, tương cà, tương ớt tại địa chỉ 22/18H ấp Trung Đông do bà Trần Thị Sương làm chủ.
Tại thời điểm kiểm tra, tổ công tác ghi nhận hàng trăm bình nhựa đựng các loại tương để tràn dưới đất từ ngoài đường đến tận trong nhà. Đoàn còn ghi nhận nhiều thùng nhựa đựng đầy tương không được che đậy khiến bụi bặm dễ bám vào. Không ít thùng nhựa đựng tương cáu bẩn, dơ dáy.
Công nghệ chiết tương vô bình nhựa được thực hiện trên nền đất. Máy chiết tương cũ kỹ, rỉ sét, không đảm bảo vệ sinh. Bình nhựa rỗng để tràn dưới đất, nắp đậy đóng đầy bụi. Một con chó thản nhiên qua lại khu vực chiết và đóng bình tương, thỉnh thoảng đưa lưỡi liếm miệng bình.
Bà Sương cho biết nguyên liệu sản xuất tương đen gồm bột mì, đậu nành và màu. Nguyên liệu sản xuất tương cà, tương ớt gồm bột mì, màu, cà, ớt, tỏi. Tuy nhiên, khi tổ công tác đề nghị cho xem cà, ớt, tỏi thì bà Sương chỉ đưa ra bịch tỏi, còn cà và ớt thì không.
Bà Sương còn cho biết mỗi ngày cơ sở sản xuất độ 40 kg tương các loại, bỏ mối cho các chợ với giá 20.000 đồng/bình (5 lít). Tuy nhiên, tổ công tác ghi nhận hơn 100 bình tương các loại (khoảng 500 kg) chất lớp trong nhà. Tổ công tác yêu cầu trình giấy tờ, bà Sương đưa ra giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) do UBND huyện Hóc Môn cấp nhưng đã hết hạn.
Điều đáng nói giấy chứng nhận ghi địa chỉ sản xuất tại 21/10 ấp Trung Đông, trong khi cơ sở sản xuất của bà Sương ở số 22/18H ấp Trung Đông. Điều này sai quy định.
Như vậy, ở những cơ sở sản xuất "chui", từ nguyên liệu thiết bị và quy trình sản xuất tương cà đều rất mất vệ sinh. Nhằm trục lợi, hầu hết các địa điểm chế xuất đều bỏ ngoài tai những vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng. Trong khi đó, một bộ phận người tiêu dùng vẫn chưa thực sự chú ý, quan tâm đến vấn đề này, vẫn sử dụng, vẫn ăn mà chưa thể nào lường hết được tác hại của món ăn này mang lại.
Trần Minh.
Huyền Bùi.
