Bàn tiếp về câu chuyện vắng bóng nhà đầu tư nội trong các thương vụ đấu giá cổ phiếu 'gà đẻ trứng vàng', chuyên gia kinh tế -TS Đinh Thế Hiển cho rằng, điều quan trọng nhất là phụ thuộc vào mục tiêu của nhà đầu tư.
Vị chuyên gia chỉ ra sự khác biệt giữa nhà đầu tư ngoại, các tổ chức tài chính và nhà đầu tư cá nhân Việt Nam.
Theo đó, những nhà đầu tư ngoại tìm kiếm sự an toàn, họ xuất vốn bên nước họ chỉ 3-4% nên chỉ cần giao cho những tổ chức đầu tư tài chính nước ngoài đầu tư vào cổ phiếu ở những thị trường mới nổi để kiếm lời một năm chừng 10% là họ thấy thành công.
Vì mức kỳ vọng lợi nhuận như thế nên các tổ chức trên thường chọn các cổ phiếu lớn của Việt Nam và chỉ những cổ phiếu này mới có số lượng lớn để họ đầu tư. Trong khi đó, đối với những cổ phiếu trung bình, nhà đầu tư ngoại mua rất khó và bán rất khó.
Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân Việt Nam lại có nhiều chọn lựa, kể cả cổ phiếu lớn, cổ phiếu nhỏ và vừa. Tuy nhiên, nhà đầu tư trong nước lại đòi hỏi mức sinh lợi nhiều hơn, từ 5-30%, do đó họ phải đánh theo cơ hội.
Các nhà đầu tư ngoại đều mua trọn các lô cổ phiếu của VNM, SAB.
"Ví dụ, nhà đầu tư trong nước thấy cổ phiếu Vinamilk có nước ngoài mua thì họ cũng nhảy mua theo một thời gian rồi bán kiếm lời chứ không nắm giữ lâu dài. Nếu nìa đầu tư nắm giữ cổ phiếu đó lâu dài thì nó không đạt mức sinh lời như kỳ vọng của họ.
Nhà đầu tư nội có thể chọn nhiều cổ phiếu, bán kiếm lời trong thời gian ngắn rồi lại tìm đến những cổ phiếu khác. Đây là điều khác biệt so với các nhà đầu tư, tổ chức nước ngoài, vấn đề là do mục tiêu khác nhau", vị chuyên gia nhận xét.
Bên cạnh đó, một lý do khác khiến nhà đầu tư nội không mấy mặn mà với cổ phiếu vàng được TS Đinh Thế Hiển chỉ ra, đó là do hạn chế nguồn vốn. Đơn cử, khi các công ty như Vinamilk hay Sabeco bán cổ phiếu lớn thì những nhà đầu tư, quỹ đầu tư có nguồn vốn lớn, dài hạn mới mua được, trong khi đó doanh nghiệp Việt Nam đang thiếu vốn và cần vốn để phát triển kinh doanh nên không thể dành tiền để mua một cổ phiếu đầu tư trong trung hạn.
Về khả năng liên kết giữa các nhà đầu tư để mua cổ phiếu, TS Đinh Thế Hiển cho biết, hiện nay có một dạng liên kết, đó là hình thành các quỹ mở có giá trị lớn.
Hiện quỹ mở ở Việt Nam đang tương đối phát triển, nếu năm 2016 các quỹ này có lượng vốn khoảng 3.000 tỷ đồng thì năm nay lên tới 6.000 tỷ đồng.
Đặc tính của quỹ mở là mọi nhà đầu tư cứ việc mua cổ phiếu quỹ, rồi họ sẽ mua lại những cổ phiếu lớn. Quỹ mở khác quỹ đóng ở chỗ là nhà đầu tư khi cần thoát thì thoát rất dễ dàng, chỉ cần bán cho chính quỹ đó rồi lấy lại tiền.
"Đối với nhà đầu tư cá nhân, thông thường họ thích lướt sóng hơn. Tuy nhiên, cũng có một số nhà đầu tư ủy thác đầu tư cho người đại diện, người này có thể gom nhiều nhà đầu tư lại để họ cùng mua thì cũng có một quy mô vốn tương đối lớn. Thậm chí bây giờ nhóm mua nhiều, người đại diện có thể tới gặp công ty niêm yết để yêu cầu được cung cấp thông tin. Đây cũng là chuyện tích cực hơn là những nhà đầu tư chỉ nghe ngóng thông tin trên thị trường", vị chuyên gia nói.
TS Đinh Thế Hiển gạt bỏ nỗi lo về tình trạng "cổ phiếu vàng" rơi vào tay doanh nghiệp ngoại để rồi thương hiệu Việt có thể bị xóa bỏ.
Ông khẳng định, cổ phiếu nói riêng và doanh nghiệp nói chung là sự phát triển của một nền kinh tế, không nên mong chỉ có những doanh nghiệp nhất định mà mà phải có những doanh nghiệp nhỏ nhờ phát triển năng lực giỏi, do nền kinh tế thuận lợi mà phát triển thành công ty lớn.
"Đó mới là điều chúng ta mong muốn và không lo thiếu doanh nghiệp lớn, cổ phiếu lớn mới xuất hiện.
Như công ty Thế giới di động lớn mạnh như hiện nay được ông Nguyễn Đức Tài gây dựng nên từ một công ty nhỏ. Việt Nam mong có nhiều công ty như vậy. Nếu có môi trường hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ sáng tạo đi lên thì không phải lo gì. Còn cứ giữ khư khư, bảo vệ cái trong hiện tại là tư duy không đúng trong nền kinh tế thị trường.
Với thương hiệu Việt, giữ gìn được hay không là do thị trường, người tiêu dùng quyết định", TS Hiển nhấn mạnh.
Thành Luân.
