Chương trình nghị sự của Hội nghị cấp cao châu Phi-EU lần này là thảo luận về các vấn đề cấp bách mà hai khu vực phải đối mặt, bao gồm việc làm, di cư, chống khủng bố, hợp tác kinh tế và Chiến lược chung cho EU và Liên minh châu Phi (AU) - JAES. Hội nghị đi tìm những nguyên nhân gốc rễ của làn sóng di cư từ châu Phi sang châu Âu, làn sóng xung đột tại nhiều nước châu Phi cũng như mối đe dọa an ninh đối với châu Âu. Vấn đề dân số và việc làm ở châu Phi được đề cập nổi bật trong bối cảnh dự báo dân số lục địa đen có thể tăng gấp đôi vào năm 2050, lên khoảng 2,4 tỷ người. Việc tìm kiếm các giải pháp và nhu cầu để đáp ứng tình trạng bùng nổ dân số là vấn đề cấp bách. Với tỷ lệ thất nghiệp ở châu Phi, nhất là lao động trẻ, chiếm khoảng 25% tổng lực lượng lao động của lục địa đen, giải quyết bài toán việc làm ở châu Phi được hội nghị quan tâm. Đây cũng là nguyên nhân chính gây ra nội chiến, xung đột, khủng bố, khiến hàng triệu người châu Phi bất chấp nguy hiểm đã và đang vượt Địa Trung Hải để sang châu Âu tìm chân trời mới.
Hội nghị ở Cốt Đi-voa diễn ra trong bối cảnh vừa có những phát hiện động trời về nạn buôn bán nô lệ thời hiện đại. Kênh CNN của Mỹ gần đây đăng tải đoạn băng ghi hình những người châu Phi da đen bị buôn bán tại chợ nô lệ ở Li-bi. Tin tức này gây bức xúc và phẫn nộ trong dư luận quốc tế, kích động nhiều cuộc biểu tình trên đường phố tại thủ đô các nước châu Phi và châu Âu. Tình trạng buôn bán nô lệ đối với người di cư đang gợi lại bức tranh đen tối trong những thời điểm tồi tệ nhất của lịch sử nhân loại. Chấm dứt tấn bi kịch này là vấn đề cấp bách mà các nhà lãnh đạo châu Âu và châu Phi cần phối hợp để đưa ra giải pháp. Tại hội nghị, Thủ tướng Đức A.Méc-ken khẳng định, EU mong muốn hợp tác chặt chẽ hơn với châu Phi trong việc giải quyết vấn đề di cư bất hợp pháp. Béc-lin khẳng định vai trò quan trọng của EU trong việc hỗ trợ các quốc gia châu Phi chấm dứt tình trạng di cư bất hợp pháp, để người dân không phải sống trong những trại tị nạn tồi tàn ở Li-bi hay trở thành nạn nhân của nạn buôn người.
Vấn đề di cư là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu trong chương trình nghị sự của Hội nghị cấp cao châu Phi - EU. Tổng thống Ga-na N.Ét-đô hoài nghi rằng, hình ảnh chợ nô lệ ở Li-bi đã đặt dấu hỏi về sự đoàn kết và thống nhất của châu Phi rộng lớn. Tổng Giám đốc Tổ chức Di trú quốc tế (IOM) U.Xơ-uynh nhấn mạnh, đây là một thảm họa nhân đạo khủng khiếp và cộng đồng quốc tế cần triệt phá các tổ chức tội phạm buôn người. Đã đến lúc các nước không thể phớt lờ tình trạng bóc lột người di cư và tị nạn dọc Địa Trung Hải, tuyến đường biển gây ra nhiều chết chóc nhất thế giới những năm qua. Theo thống kê, gần 33.800 người di cư thiệt mạng hoặc mất tích trên Địa Trung Hải trong thời gian từ năm 2000 đến ngày 30-6-2017. Li-bi là điểm khởi hành chính của hầu hết những người di cư châu Phi tìm cách vượt biên sang các nước châu Âu. Tình hình bất ổn và khủng hoảng chính trị kéo dài ở quốc gia Bắc Phi này đã biến nơi đây thành điểm trung chuyển cho các chuyến tàu chở người di cư đi tìm miền đất hứa bên kia bờ Địa Trung Hải.
Làn sóng chỉ trích tình trạng ngược đãi người di cư tiếp tục gây sức ép đối với các nhà lãnh đạo châu Âu và châu Phi. Châu Âu nỗ lực giải quyết làn sóng người di cư châu Phi thông qua các khoản viện trợ phát triển. Lục địa già muốn thực hiện kế hoạch đổi mới thì trước hết phải giải quyết được vấn nạn di cư hiện tác động tiêu cực đến đời sống, kinh tế, xã hội châu Âu. Đối với châu Âu, cứu người chính là cứu mình.
THÁI THANH.
