Sau hai bài báo Cảng biển Trà Vinh. Mấy vấn đề cần quan tâm(1) và Để không phải tiếp tục theo lao (2), tác giả đã nhận được nhiều thư biểu hiện sự đồng tình đồng thời cung cấp một số thông tin dưới đây.
Trước tiên, trong bài thứ nhất, trong Cảng nơi tàu cập cảng để đổ than đang được nạo vét sâu -9,5 mét để tàu 30 ngàn tấn có thể vào, thay vì 50 ngàn tấn. Xin ghi nhận và chỉnh sửa lại.
Trong bài thứ hai, không hề có việc Thủ tướng Chính phủ có chủ trương giao cho Bộ GTVT nghiên cứu làm hầm qua Kênh Tắt như thông báo của một vị thứ trưởng Bộ GTVT đã phát trong Trang Địa phương VTVT1 ngày 18/02/2017.
Tiếp theo, nhiều độc giả chuyên gia trong ngành hàng hải nhất trí với nhận định hai hạng mục xương xẩu nhất của dự án đang còn ở phía trước. Đó là nạo vét đầu ra Kênh Tắt và đầu vào Kênh Quan Chánh Bố ở Cửa Đại An. Kinh phí chi tiêu chắc chắn sẽ rất nhiều, mà tính bền vững và tác động lên môi trường lại chưa rõ.
Các độc giả này cho biết đầu Kênh Tắt trổ ra biển đã đào sâu -6,5 mét cho tàu có trọng tải lớn vào nay đã bị bồi lắng chỉ còn -3,8 mét, 6 tháng sau ngày chính thức thông luồng 24/10/2016. Ở đầu Cửa Đại An, nơi Kênh Quan Chánh Bố trổ ra sông Hậu, hiện đang tiếp tục bị bồi lắng, có chỗ độ sâu của luồng chỉ còn -3,4 mét. Xin cám ơn những thông tin quan trọng này (3).
Trong khi tàu có trọng tải lớn vào theo luồng nhân tạo còn gặp nhiều trở ngại không nhỏ phải vượt qua, luồng tự nhiên qua cửa Định An thì sao? Hãy xem bảng số liệu nạo vét đoạn bồi lắng ở Cửa Định An trong 34 năm qua, đặc biệt trong 10 năm gần đây.
Trong 34 năm, đoạn bồi lắng ở Cửa Định An đã được nạo vét 24 lần. Tổng khối lượng bùn cát nạo vét là 7,24 triệu m3. Độ sâu bình quân trong 24 lần nạo vét là - 3,63 mét. Tổng kinh phí nạo vét là 197,8 tỷ đồng. Trong 10 năm từ năm 2007, tổng khối lượng nạo vét là 2,38 triệu m3 , độ sâu bình quân trong 10 lần nạo vét là -3,44 mét , tổng kinh phí nạo vét là 122,3 tỷ đồng. Thật không thấm vào đâu so với những gì đã làm và đã chi cho luồng Kênh Tắt + Kênh QCB trong cùng thời gian!
Nhưng điều quan trọng hơn, theo các chuyên gia, nếu tiếp tục nạo vét Cửa Định An cầm chừng như thế này, đoạn bồi sẽ ngày càng nông, tàu bè vào ra sẽ ngày càng khó hơn.
Đồng bằng sông Cửu Long đứng trước tình huống luồng tư nhiên (Định An) ngày càng nông trong khi luồng nhân tạo (Kênh Tắt + Kênh QCB) còn phải nạo vét nhiều và chưa biết ổn định ra sao.
Vì sự phát triển của đồng bằng sông Cửu Long, tác giả xin kiến nghị:
(1) Bộ Giao thông Vận tải (Cục Hàng hải) sớm tiến hành kế hoạch nạo vét luồng Định An năm 2017, kết hợp với dịch chuyển các phao để tận dụng luồng tự nhiên;
(2) Trong báo cáo số 4975/BGTVT-KHĐT ngày 31/5/2013 của Bộ GTVT gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị được thuê thiết bị thi công công suất lớn, nghiên cứu xã hội hóa việc duy tu nạo vét luồng (Định An). Điều này có nghĩa là có một luồng Định An ổn định, có thể tự nuôi sống mình nếu được nạo vét đúng chuẩn tắc. Bộ cho biết đề xuất này đã được triển khai ra sao?
(3) Trong bài báo Để không phải tiếp tục theo lao , tác giả đã kiến nghị: Dự án luồng sông Hậu qua Kênh Tắt và Kênh Quan Chánh Bố cần được Chính phủ thanh kiểm tra, Quốc hội giám sát, đặc biệt giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 65/2013/QH13 của Quốc hội có liên quan đến luồng.
Gs. Nguyễn Ngọc Trân (Đại biểu Quốc hội các khóa IX, X, XI).
(3) Tác giả tin các số liệu này. Để khách quan các cơ quan chức năng kiểm tra tính chính xác của các thông in này.
