Sau buổi đối thoại, hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) cho biết với sự quan tâm và kỳ vọng cao từ mọi người dân hai miền Triều Tiên cũng như cộng đồng quốc tế, Bình Nhưỡng và Seoul đã có các cuộc tham vấn thẳng thắn và chân thành về nhiều vấn đề, bao gồm đảm bảo thành công Thế vận hội mùa Đông PyeongChang 2018 và cải thiện quan hệ hai miền liên Triều. Trong khi đó, hãng thông tấn Yonhap cho biết Triều Tiên cùng ngày đã nối lại đường dây liên lạc quan sự giữa hai miền Triều Tiên trên biển Hoàng Hải vốn bị bị gián đoạn gần 2 năm nay.
Theo thông báo của Bộ Thống nhất Hàn Quốc, Bình Nhưỡng đã thông báo cho Seoul về việc nối lại đường dây liên lạc trên trong cuộc hội đàm cấp cao liên Triều và Hàn Quốc đã xác nhận việc kết nối trong chiều cùng ngày. Hiện tại, quân đội hai nước có thể đàm thoại thông qua đường dây liên lạc quân sự này. Phía Hàn Quốc cho biết thêm việc khôi phục đường dây liên lạc quân sự khác trên vùng biển phía Đông Triều Tiên hiện đang gặp vấn đề về kỹ thuật và chưa được khắc phục sau thiệt hại do hỏa hoạn năm 2011.
Tuy nhiên, trước những diễn biến tích cực kể trên, có nhiều ý kiến cho rằng Hàn Quốc cần phải tiếp tục đề xuất tổ chức đối thoại với Triều Tiên, gắn vấn đề phi hạt nhân hóa vào chương trình thảo luận. Theo đó, với tuyên bố sau cuộc đối thoại của Bộ trưởng Bộ Thống nhất Hàn Quốc Cho Myoung-gyon rằng việc cuộc gặp vừa qua với Triều Tiên sẽ không đi ngược lại hướng tiếp cận kết hợp trừng phạt của nước này với Bình Nhưỡng, nhiều nhà quan sát cho rằng hồ sơ Triều Tiên vẫn còn ẩn chứa những điều khó lường.
Đại diện hai miền Triều Tiên tham gia cuộc đối thoại. ẢNH TƯ LIỆU.
"Cành ô liu" của nhà lãnh đạo Kim Jong-un.
Những chỉ dấu về chiến lược của Kim Jong-un có thể được tìm thấy trong thông điệp năm mới của ông, trong đó ông đề xuất với Hàn Quốc về khả năng Triều Tiên cử đoàn tham gia Thế vận hội. Cũng trong bài phát biểu này, ông Kim Jong-un ám chỉ rằng rằng vũ khí hạt nhân của Triều Tiên sẽ ngăn được Mỹ phát động chiến tranh trên Bán đảo Triều Tiên. Đánh giá về những động thái này, Giáo sư Koh Yu-hwan, người chuyên nghiên cứu Triều Tiên của trường Đại học Dongguk ở Seoul, cho rằng "đề xuất hòa bình của Kim Jong-un đang dẫn đến những bước đi đầu tiên của một giai đoạn quá độ từ đối đầu và gia tăng thẳng sang làm dịu xung đột và mang lại triển vọng hòa bình cho bán đảo Triều Tiên".
Trong khi đó, giới phân tích cho rằng có lẽ nhà lãnh đạo Kim Jong-un lựa chọn bắt tay với Hàn Quốc vì những lệnh trừng phạt Triều Tiên đang phát huy hiệu quả, hoặc vì ông ta lo lắng trước những động thái quân sự của Mỹ, hoặc có thể ông ta đã hài lòng trước những tiến triển của chương trình hạt nhân nước mình và nhận thấy giờ là thời điểm thích hợp để đạt được một thỏa thuận. Tuy nhiên, nếu ý định của ông ta là gây chia rẽ liên minh giữa Hàn Quốc và Mỹ bằng cách kêu gọi chủ nghĩa dân tộc dựa trên sắc tộc ở Hàn Quốc, cũng như lợi dụng mong muốn của người dân Hàn Quốc muốn có sự "tan băng" sau nhiều tháng căng thẳng, ông ta khó có thể lựa chọn được con đường nào tốt hơn con đường thể thao.
Hàn Quốc "nín thở chờ đợi".
Bất chấp sự thù địch nhiều năm giữa hai miền Triều Tiên, Hàn Quốc thường xuyên cổ vũ cho cổ động viên Triều Tiên tại các giải thi đấu quốc tế. Năm 1964, hai miền Triều Tiên đã thảo luận về việc cùng thành lập đội tham dự thế vận hội, ý tưởng này đã được nêu lại sau đó song chưa bao giờ thành hiện thực. Tuy nhiên, vào năm 2000 - năm hai miền Triều Tiên tổ chức hội nghị thượng đỉnh đầu tiên - vận động viên cả hai nước đã diễu hành cùng nhau tại lễ khai mạc Thế vận hội Sydney. Họ lại làm như vậy tại Thế vận hội Athens năm 2004, mang theo lá cờ xanh trắng tượng trưng cho một nước Triều Tiên thống nhất. Lần cuối cùng vận động viên hai nước diễu hành chung là tại Thế Vận hội Mùa đông châu Á ở Changchun (Trung Quốc) năm 2007. "Tôi muốn chứng kiến niềm tự hào đó một lần nữa", Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã nói như vậy hồi tháng 6-2017, với ngụ ý rằng hai quốc gia có thể cùng nhau diễu hành tại Pyeongchang.
Trong những tháng qua, Tổng thống Moon Jae-in đã kêu gọi đối thoại với Triều Tiên và hối thúc nước này tham dự Thế vận hội, trong khi phản đối việc chính quyền Trump nói về khả năng hành động quân sự. Để làm hài lòng Triều Tiên, ông Moon Jae-in cũng đề nghị không tổ chức diễn tập quân sự chung với Mỹ trong thời gian diễn ra Thế vận hội. Ngoài ra, đối với Tổng thống Hàn Quốc, đề nghị của nhà lãnh đạo Kim Jong-un được đưa ra vào thời điểm rất thích hợp. Chính phủ của ông đang gặp khó khăn trong việc bán vé Thế vận hội. Nhưng giờ đây xuất hiện triển vọng hai miền Triều Tiên cùng cổ vũ cho các vận động viên đến từ miền Nam và miền Bắc. Viễn cảnh này có thể góp phần làm xao lãng những chỉ trích của phái bảo thủ đối với chính sách thúc đẩy đối thoại với Triều Tiên mà Moon Jae-in đang theo đuổi.
Nhìn rộng ra, có chuyên gia cho rằng Tổng thống Moon Jae-in đang hy vọng rằng sự tan băng này sẽ dẫn đến những cuộc đàm phán quy mô lớn hơn, có sự tham dự của Washington, về việc chấm dứt chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Nhưng giống như phần còn lại của thế giới, ông thừa biết rằng những thời khắc lạc quan trước đây về Triều Tiên đều bất ngờ kết thúc trong sự thất vọng. Giáo sư Koh của trường ĐH Dongguk nhận định: "Hàn Quốc và Triều Tiên có những động cơ khác nhau đằng sau nỗ lực hòa bình này. Triều Tiên muốn thế giới chấp nhận họ là một quốc gia có vũ khí hạt nhân và chung sống hòa bình với điều đó. Hàn Quốc lại muốn thúc đẩy hòa bình để phi hạt nhân hóa Triều Tiên. Mọi thứ sẽ cần thời gian để trả lời xem chính sách của bên nào phát huy hơn. Những động thái tích cực trong thời gian qua liệu có mang tới một giải pháp chung hay không?
Ngọc Anh.
