Kenichi Yamamoto sinh ra ở Hiroshima năm 1922. Ông tốt nghiệp đại học hoàng gia Tokyo năm 1944. Sau khi ra trường, ông làm quản lý tại một nhà máy máy bay trong chiến tranh và trở về nhà sau bức thư thúc giục của mẹ ông hồi tháng 9/1945, một tháng sau khi Nhật đầu hàng trong thế chiến thứ 2.
Kenichi Yamamoto - cha đẻ của động cơ xoay Mazda qua đời ở tuổi 95. Ảnh: janoplik.
Khi trở về Hiroshima, ngôi nhà của ông đã bị hủy hoại, em gái đã chết, còn cha ông bị bệnh do nhiễm phóng xạ. Để hỗ trợ gia đình, ông làm việc tại Toyo Kogyo - một nhà máy sản xuất xe tải và pháo binh ngay tại địa phương, là số ít công ty còn sống sót sau vụ đánh bom nguyên tử tại Hiroshima.
Yamamoto bắt đầu làm công nhân chế tạo hộp số ở nhà máy. Trong vòng 2 năm, ông được thăng chức và bắt đầu chế tạo động cơ mới cho một chiếc xe tải ba bánh của Toyo Kogyo, nó được bán ra với tên gọi Mazda.
Toyo Kogyo cho ra đời chiếc ôtô thực thụ đầu tiên vào năm 1960 với tên Mazda R360. Năm 1961, Toyo Kogyo bắt đầu hợp tác kỹ thuật với nhà sản xuất ôtô NSU đến từ Đức, đây là hãng đang phát triển động cơ xoay dùng cho xe ôtô. Yamamoto được bổ nhiệm một vị trí trong nhóm chế tạo của Mazda. Năm 1964, Mazda trình bày một nguyên mẫu của chiếc Cosmo Sport, một chiếc xe hai chỗ được trang bị động cơ xoay. Chiếc xe đã làm nên tên tuổi của Mazda sau này.
Trong những năm 60 của thế kỷ 20, Bộ Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (MITI) xác định rằng chỉ Toyota, Nissan và Isuzu sẽ là những nhà sản xuất ôtô của đất nước nhưng điều khó đã không ngăn cản Toyo Kogyo. Yamamoto đã dùng chiếc Cosmo Sport cùng các công nghệ tiên tiến của nó ra thuyết phục MITI, cuối cùng ông đã thành công.
Cosmo Sport được bắt đầu sản xuất hàng loạt vào năm 1967, trở thành chiếc xe thương mại đầu tiên sử dụng động cơ xoay. Yamamoto cùng nhóm của ông tiếp tục phát triển động cơ xoay và áp dụng vào hầu hết chiếc xe của hãng vào thập niên 70.
Đặc biệt, động cơ đã tạo bước đột phá ở dòng xe thể RX của hãng. Phiên bản RX-7 ra mắt vào năm 1978 đã củng cố vị thế của hãng cũng như là động cơ xoay trong ngành công nghiệp ôtô thế giới, giúp Mazda trở thành một hãng xe lớn ở thị trường ôtô Mỹ.
Năm 1978, một nhà báo đã hỏi Yamamoto về việc chế tạo một chiếc xe mui trần hai chỗ theo phong cách cổ điển châu Âu. Ba năm sau đó, Hall gia nhập Mazda với cương vị là nhà hoạch định sản xuất ở California và được Yamamoto giao cho việc nghiên cứu chiếc xe mui trần hai chỗ mà Hall đã từng nói.
Yamamoto trở thành chủ tịch công ty 1985, ông đã đặt những nền móng đầu tiên cho việc sản xuất Miata. Hall cùng với kỹ sư Toshihiko Hirai và nhà thiết kế Tom Manato cùng hợp tác và biến chiếc xe thể thao của họ trở thành hiện thực. Miata vẫn còn sản xuất cho đến ngày nay với hơn một triệu chiếc được bán ra trên toàn thế giới.
Dưới sự lãnh đạo của Yamamoto, Mazda đã có những thành công vượt bậc tại đường đua Le Mans vào năm 1991 với chiếc xe thể thao 787B được trang bị động cơ xoay 4 rôto. Cho đến ngày nay, Mazda vẫn là nhà sản xuất ôtô Nhật Bản duy nhất giành được chiến thắng tại đường đua này với chiếc 787B sở hữu động cơ không piston. Một năm sau, Yamamoto nghỉ hưu.
Ngày nay, động cơ xoay của Mazda không còn được sản xuất, nhưng nó vẫn được nghiên cứu bởi một đội ngũ riêng. Tinh thần của Yamamoto vẫn nhen nhóm trong Mazda, khi hãng này vừa giới thiệu động cơ Skyactiv-X tích hợp công nghệ HCCI giúp động cơ chạy xăng hoạt động giống như động cơ diesel, bằng cách nén hỗn hợp không khí và nhiên liệu trong buồng đốt đến khi nó tự cháy.
Minh Khoa.
