Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ Devin Nunes hiện là trung tâm vụ tranh cãivề bản ghi nhớ giám sát. Ảnh: AP.
Ngày 2-2, Tổng thống Donald Trump tuyên bố đã sẵn sàng cho phép công bố bản ghi nhớ mật gây tranh cãi của đảng Cộng hòa về việc Bộ Tư pháp và FBI lạm dụng các quy định để theo dõi giám sát chiến dịch tranh cử của ông năm 2016.
Theo CNN, Tổng thống Trump và các trợ lý của ông đã liên tục nhắc đi nhắc lại rằng, họ sẽ không sử dụng quyền hành pháp để ngăn chặn Quốc hội công bố bản ghi nhớ vốn đã làm bùng nổ xung đột giữa FBI và các quan chức tình báo, những người đã cảnh báo bản ghi nhớ làm méo mó sự thật và có thể gây nguy hiểm cho việc thu thập thông tin tình báo.
Tồi tệ hơn bê bối Watergate.
Tranh cãi bắt đầu hôm 31-1 khi Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ Devin Nunes, một quan chức thân cận của Tổng thống Trump, công bố tài liệu ghi nhớ mật này, cáo buộc Bộ Tư pháp và FBI lạm dụng các quy định để theo dõi giám sát chiến dịch tranh cử của ông Trump.
Theo nhiều nghị sĩ, bản ghi nhớ có báo cáo về việc Bộ Tư pháp và FBI dưới thời chính quyền Tổng thống Barack Obama lạm dụng Đạo luật Giám sát Tình báo nước ngoài (FISA) để theo dõi, điều tra ông Carter Page, cố vấn trong chiến dịch tranh cử của Trump do nghi ngờ ông này có liên hệ với tình báo Nga. Một số thành viên Hạ viện thậm chí mô tả vụ việc còn tồi tệ hơn vụ bê bối Watergate. Phản ứng trước động thái trên, các nghị sĩ đảng Dân chủ khẳng định, đây là bản ghi nhớ bóp méo sự thật của đảng Cộng hòa nhằm mục đích làm giảm lòng tin đối với những cáo buộc của công tố viên Robert Muller, trong đó cho rằng, Nga can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 để giúp ông Trump giành chiến thắng trước bà Hillary Clinton.
Công khai hay không công khai?
Việc công bố tài liệu này được Ủy ban Tình báo Hạ viện bỏ phiếu tán thành và có khả năng sẽ được Tổng thống Trump cho phép sau vài ngày nữa.
Nhà Trắng cho biết đang xem xét các vấn đề an ninh quốc gia và pháp lý trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Nhưng không rõ các bước đi này chính xác là gì. Một quan chức Nhà Trắng nói với CNN rằng, bản ghi nhớ có khả năng cao sẽ được công bố. Chúng tôi còn 2 ngày cuối cùng để xem xét mọi vấn đề, quan chức này cho biết khi ông Trump đã trở về Nhà Trắng từ Tây Virginia. Ngay bây giờ, tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ nói với Quốc hội, có lẽ là vào ngày mai (3-2), Tổng thống có thể chấp nhận việc này. Tuy nhiên, bất kỳ sự cân nhắc thay đổi nào của Nhà Trắng trước khi công bố dường như cũng không thể làm dịu FBI, khi cơ quan này đưa ra tuyên bố công khai hiếm hoi hồi đầu tuần về mối quan ngại nghiêm trọng đối với việc công bố bản ghi nhớ này.
Khi cuộc tranh luận nảy lửa nổ ra quanh vấn đề liệu bản ghi nhớ này có chính xác hay chỉ hiểu nhầm - và liệu nó có nên công bố tin tình báo mật như thế hay không, Tổng thống Trump lại dường như bận tâm hơn với những toan tính chính trị. Ông cho biết bản ghi nhớ này là bằng chứng cho thấy, cộng đồng tình báo rất bất công với ông. Trong những cuộc điện thoại gần đây, ông Trump đã nói với những người bạn rằng, ông tin bản ghi nhớ sẽ phơi bày sự thiên vị rõ ràng của giới chức lãnh đạo FBI và rằng, cuộc điều tra về Nga là hoàn toàn thành kiến đối với ông.
Rõ ràng, theo giới chuyên gia, mục tiêu cuối cùng của Tổng thống Trump là chấm dứt cuộc điều tra về Nga, một vấn đề mà ông gọi là cuộc săn phù thủy.
Số phận của ông Rosenstein.
Nhiều nguồn tin cho rằng, số phận của Phó Tổng Chưởng lý Rod Rosenstein là vấn đề đang được bàn cãi gay cấn nhất trước khi có quyết định công bố bản ghi nhớ này.
Ông Rosenstein được nêu tên trong bản ghi nhớ cùng với ông Andrew McCabe, Phó Giám đốc FBI. Báo chí Mỹ mới đây dẫn nhiều nguồn tin cho biết ông McCabe đã nói với các nhân viên rằng ông sẽ từ chức, sớm hơn 1 tháng so với những dự báo trước đó. Một chuyên gia cho rằng, nếu ông Rosenstein chỉ đơn giản nộp đơn xin gia hạn lệnh FISA, ông Trump sẽ không có đủ lý do để sa thải nhân vật này. Nhưng một người khác cho rằng, Tổng thống Trump đang rất nản lòng với cuộc điều tra về Nga, và có thể đây là cơ hội để ông chủ Nhà Trắng loại bỏ ông Rosenstein. Nhà lãnh đạo Mỹ có thể lấy cớ rằng, ông Rosenstein không đủ năng lực kiểm soát thông tin.
Những cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra trong Nhà Trắng. Một nguồn tin thân cận với CNN cho biết, Nhà Trắng sẽ thật sự choáng váng nếu có chuyện gì xảy ra với ông Rosenstein mặc dù ông Trump thật sự không ưa gì nhân vật này. Tổng thống Trump gần đây tiết lộ về việc muốn sa thải ông Rosenstein. Nhưng cho đến bây giờ vẫn chưa rõ liệu ông chủ Nhà Trắng có sẵn sàng thực hiện bước đi ngoạn mục như vậy không, đặc biệt trong bối cảnh ông đang phải đối mặt phản ứng dữ dội sau khi vụ sa thải ông James Comey  Giám đốc FBI.
KHẢ ANH.
