Vừa qua tại buổi tiếp xúc cử tri chuyên đề của đoàn ĐBQH tỉnh Bình Định, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ chia sẻ, Bộ sẽ triển khai thí điểm không để giáo viên là công chức, viên chức, thay vào đó sẽ theo chế độ hợp đồng có vào - có ra, có chế độ đãi ngộ lớn. Lĩnh vực đào tạo sẽ theo hướng thị trường lao động, tăng cường chất lượng.
Thông tin này vẫn đang làm nóng dư luận những ngày qua. Vậy việc thí điểm bỏ biến chế giáo viên sẽ diễn ra thế nào? Lộ trình ra sao?
Liên quan đến vấn đề này, PV đã có cuộc trò chuyện cùng Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ.
Thưa Bộ trưởng, vì sao Bộ GD-ĐT lại có chủ trương bỏ biên chế với giáo viên và thay vào đó là chế độ hợp đồng?
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Vừa qua, chúng ta đã dành quá nhiều thời gian và công sức để bàn bạc và thực hiện vấn đề tự chủ giáo dục đại học. Tuy nhiên, vấn đề tự chủ với giáo dục phổ thông lại chưa được quan tâm đúng mức.
Theo tôi, tự chủ ở giáo dục phổ thông chính là phân cấp, phân quyền cho các cơ sở giáo dục, bao gồm tự chủ về nhiệm vụ và tự chủ về nhân sự.
Hiện nay, vai trò chủ động của các trường vẫn chưa thực hiện một cách có hiệu quả, khó tránh khỏi việc các cấp quản lý như sở, phòng sẽ can thiệp vào nhiệm vụ chuyên môn cũng như nhiều hoạt động khác của trường. Điều này dẫn đến giáo dục chưa mang lại hiệu quả cao.
Vì thế, để nâng cao chất lượng giáo dục phải bắt đầu từ đội ngũ giáo viên. Điều đầu tiên chúng ta cần làm là mang lại chế độ đãi ngộ lớn để giữ chân những giáo viên giỏi. Trong khi, nếu giữ mãi định biên như hiện nay sẽ khó tạo ra được động lực cho những giáo viên tâm huyết và khó tạo được đột phá cho giáo dục.
Sắp tới, chúng ta phải giáo cho các trường tự chủ trong việc tuyển dụng giáo viên, đánh giá cán bộ, và tiến tới thí điểm chế độ hợp đồng lao động đối với giáo viên thay vì hiện nay, việc tuyển dụng thường do UBND huyện hay do các sở đảm nhiệm theo kế hoạch biên chế chung, thậm chí tuyển gộp rồi phân về cho các trường, dẫn đến hiện tượng vênh về chuyên môn, thừa thiếu cục bộ, gây ra khó khăn cho các trường.
Bộ trưởng có thể cho biết, lộ trình tiến hành việc thí điểm bỏ biến chế với giáo viên sẽ tiến hành như thế nào?
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Bộ GD&ĐT sẽ nghiên cứu kỹ, từng bước thí điểm để có lộ trình hài hòa chứ không phải cùng một lúc toàn ngành giáo dục chuyển từ công chức, viên chức sang chế độ hợp đồng nên các giáo viên có thể yên tâm.
Bộ GD&ĐT sẽ tiến hành thí điểm ở những trường thương hiệu, có điều kiện, sau đó rút kinh nghiệm rồi mới nhân rộng ra.
Đây vẫn là chủ trương và chúng tôi đang xây dựng lộ trình cụ thể, triển khai từng bước. Việc này không phải mình Bộ GD&ĐT quyết định được mà đây là đề nghị của Bộ GD&ĐT. Sẽ có bước trang bị tâm lý cho các thầy cô giáo.
Hiện nay Bộ GD&ĐT cũng đã giao cho Cục nhà giáo xây dựng kế hoạch bài bản, chi tiết và thực hiện có lộ trình. Đương nhiên lộ trình sẽ đi kèm với thể chế. Bộ cũng đang đề xuất xây dụng Luật Nhà giáo. Khi có Luật nhà giáo sẽ triển khai cụ thể.
Khi nói chuyển từ biên chế sang chế độ hợp đồng có vào  có ra, nhiều giáo viên vẫn lo lắng vì biên chế cho họ sự ổn định lâu dài. Xin Bộ trưởng cho ý kiến về vấn đề này?
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ : Đúng là biên chế cho giáo viên sự ổn định lâu dài nhưng giáo viên cần thay đổi lối suy nghĩ ấy.
Giáo viên hãy coi năng lực, trình độ là yếu tố quan trọng nhất, tự tin vào năng lực làm việc. Chất lượng chính là thước đo của giáo dục. Vì thế, nếu có năng lực, có trình độ thực sự, không dạy ở trường này có thể dạy ở trường khác.
Tôi cho rằng, việc chuyển sang chế độ hợp đồng có ra  có vào đối với giáo viên là cần thiết để từng bước cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng đội ngũ gắn liền với quá trình đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục.
Xin cảm ơn Bộ trưởng về cuộc trò chuyện này!
Hoàng Thanh.
