Kể từ khi xuất hiện vào đầu những năm 1960 cho tới nay các tổ hợp pháo phản lực BM-21 Grad được xem là loại vũ khí không thể thiếu trong trang bị của mọi đơn vị pháo binh trên thế giới. Sức mạnh và khả năng của nó đã được chứng minh qua nhiều cuộc chiến từ Châu Á, Trung Đông cho đến cả Châu Âu. Tuy nhiên người ta chỉ biết đến BM-21 như một loại vũ khí tấn công mặt đất nhưng ít ai biết rằng nó còn sở hữu cả khả năng chống ngầm không hề thua kém các loại vũ khí chống ngầm chuyên dụng.
Một khẩu đội Grad khoảng 3-4 người có thể trú trong cabin để bắn hoặc đứng từ xa và điều khiển qua đường cáp dài tới 64m. Đạn được nạp bằng tay và mất khoảng 10 phút để lắp hết 40 ống phóng. BM-21 ban đầu được chế tạo để tiêu diệt binh sĩ và phá hủy trang thiết bị trong một cuộc chiến tranh lớn.
BM-21 Grad làmẫu pháo có thể thay đổi được cục diện chiến trường.Ảnh ANTĐ.
Trong vòng 20 giây, BM-21 có thể phóng cùng lúc 40 quả đạn 122mm lên bầu trời với phạm vi tấn công hiệu quả lên tới 20km và hủy diệt hoàn toàn một khu vực rộng lớn chỉ sau một lượt phóng.Hiệu ứng nổ của BM-21 gây ra tương đương sức mạnh của những khẩu trọng pháo 152mm nhưng nó lại có tính sát thương cao hơn nhiều lần.
Kíp chiến đấu tiêu chuẩn của BM-21 gồm 3 người và nó được thiết kế để có thể tiêu diệt một số lượng lớn sinh lực và trang thiết bị của đối phương chỉ trong một đợt tấn công duy nhất.Bên cạnh đó, khả năng cơ động của Grad cũng là một trong thế mạnh trên chiến trường, với khả năng triển khai và thu hồi trong một khoảng thời gian ngắn BM-21 khá phù hợp các kiểu chiến tranh du kích.
Theo tìm hiểu, tổng cộng, hơn 11.000 hệ thống tên lửa Grad đã được chế tạo kể từ năm 1964. Các biến thể của Grad đã phục vụ cho một loạt các quân binh chủng khác nhau, từ thủy quân lục chiến đến lực lượng du kích.
Hiện hệ thống Grad được phát triển với nhiều loại rocket cỡ 122mm khác nhau, bao gồm có rocket đầu đạn nổ phân mảnh 9M22U, rocket đầu đạn nổ phân mảnh 9M521 có đầu đạn được tăng cường sức mạnh xuyên mục tiêu mạnh gấp 2 lần so với 9M22U, rocket đầu đạn nổ phân mảnh 9M522 với đầu đạn có khả năng xuyên mục tiêu mạnh gấp 6 lần so với 9M22U, rocket 9M217 và rocket 9M218.
Với sức mạnh này, pháo phản lực BM-21 Grad được xem là một vũ khí pháo binh đã hủy diệt rất nhiều xe tăng, xe bọc thép của quân đội Ukraine và tiến hành pháo kích mạnh mẽ vào nhiều cứ điểm của quân đội Ukraine ở miền Đông.
Lê Cao (T/h).
