Tại Việt Nam, đuối nước hiện là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới tử vong ở trẻ trên 1 tuổi. Trung bình mỗi ngày có khoảng 9 trẻ chết vì đuối nước, trong đó trẻ nhỏ có thể gặp tai nạn ngay ở nhà hay gần nhà.
Người lớn ngạc nhiên khi thấy sự cố đuối nước có thể xảy ra nhanh bất ngờ. Chỉ chớp nhoáng sau khi người lớn để con nhỏ một mình trong bồn tắm để đi lấy chiếc khăn tắm bị quên, hay trả lời điện thoại. Tôi chỉ rời bồn tắm trong chốc lát là những gì họ thường thốt lên sau khi bất hạnh xảy ra. Họ không biết rằng, chỉ ngần ấy thời gian là đủ để tai họa ập đến. Thời gian ước tính mà một đứa trẻ bị đuối nước được phát hiện thường là dưới 5 phút. Đuối nước xảy ra rất nhanh, trẻ mất ý thức trong vòng 2 phút hoặc ít hơn.
Đuối nước ở trẻ có thể xảy ra trong chính ngôi nhà.
Một nhầm lẫn thường gặp nữa là quan điểm cho rằng nạn nhân phải kêu cứu và vẫy vùng mạnh trước khi đuối nước. Thực tế không phải như vậy. Khi không thể thở, con bạn sẽ không thể khóc hay kêu cứu. Theo phản xạ, trẻ đuối nước thường dùng cánh tay ép xuống nước và tìm cách ngẩng mặt lên cao để thở. Do đó trẻ không thể giơ tay lên khỏi mặt nước để làm dấu hiệu cầu cứu.
Nếu không được giám sát, tai họa có thể xảy ra ngay tại bồn tắm, khi trẻ mất thăng bằng vì sàn trơn hay do bé với tay lấy đồ chơi trong nước. Trẻ nhỏ, với phần trên nặng hơn phần dưới, thường ngã chúi đầu xuống trước. Cơ thể chưa đủ khỏe sẽ cản trở bé nâng được đầu lên khỏi mặt nước.
Tình trạng đuối nước ở trẻ nhỏ xuất hiện nhiều nhất khi phụ huynh rời con. Cũng tương tự như với bể bơi, cha mẹ nên giám sát trẻ liên tục khi ở bồn tắm, chậu tắm. Đừng bao giờ để trẻ ngồi ở đó một mình, kể cả lượng nước trong bồn rất nhỏ. Cũng đừng bao giờ để trẻ nhỏ một mình khi ở gần các vật dụng chứa nước, kể cả nếu đó là những thứ tưởng như vô hại như bồn vệ sinh, bể cá, xô chậu chứa nước.
Khi nào có thể để trẻ một mình trong bồn tắm?
Hiện chưa có khuyến cáo độ tuổi nào an toàn có thể để trẻ một mình trong bồn tắm. Một số chọn ngưỡng 4 tuổi, một số khác lại cho rằng trẻ chỉ sẵn sàng tắm một mình khi lên 6 tuổi.
Theo các chuyên gia, nói chung khi trẻ được 4 tuổi, bạn có thể cho phép mình tạm rời bé trong chốc lát để chạy tới chạy lui bên trong phòng tắm. Một số trẻ có thể tắm một mình không cần người giám sát khi lên 6 tuổi nhưng một số khác lại cần thêm thời gian để đạt tới độ chín muồi.
Bảo vệ nhiều tầng cho trẻ.
Để giữ an toàn cho trẻ, tránh tai nạn đuối nước tại buồng tắm, cha mẹ nên sử dụng cơ chế bảo vệ nhiều tầng:
Tránh tắm cho bé vào lúc vội.
Dành toàn bộ sự chú ý cho con khi bé đang ở trong nước. Đừng tranh thủ làm thêm các việc khác khi tắm cho trẻ.
Chuẩn bị sẵn sàng mọi dụng cụ trước khi tắm cho bé. Nếu bạn phải chăm sóc hai con thì tốt nhất nên bố trí giờ tắm sao cho một người lớn khác có thể để mắt tới bé thứ hai. Nếu không thể nhờ ai thì nên để bé thứ hai ngồi chơi hay đọc sách gần đó, trong tầm mắt của bạn.
Luôn để mắt tới của trẻ đang tắm vào mọi lúc. Nếu bạn cần rời chỗ bé tắm, hãy đưa bé ra khỏi bồn nước, quấn khăn cho bé và mang bé theo mình.
Trẻ nhỏ dưới 2 tuổi nặng ở phần trên và có thể ngã lộn đầu vào xô chậu có nước, gây đuối nước. Vì vậy, ngay sau khi trẻ tắm xong, cần tháo nước khỏi bồn, đổ hết nước trong xô chậu tắm và cất vào nơi trẻ không thể với tới. Không để xô chậu ngoài trời, nơi có thể hứng nước mưa.
Ngay cả những chiếc ghế tắm được thiết kế đặc biệt cũng không thật sự an toàn vì chúng có thể bị lật. Trẻ cũng có thể nghịch ngợm mà tự mình trèo ra khỏi ghế này. Kể cả khi cho bé ngồi trong ghế tắm, cha mẹ cũng không được rời trẻ một giây.
Học cách hồi sức tim phổi, kỹ thuật này có thể cứu sống trẻ khi mạng sống được tính trong từng giây.
BS Trần Thu Thủy  Bệnh viện Nhi Trung ương.
