Suốt cả năm 2017, thị trường ô tô Việt Nam không tăng trưởng, các hãng xe gặp nhiều khó khăn trong việc đẩy mạnh doanh số, chủ yếu do tâm lý người tiêu dùng ngại mua xe và chấp nhận chờ đợi đến 2018 để có "xe giá rẻ". Những thay đổi chính sách như thuế nhập khẩu từ ASEAN về 0% hay thuế suất thuế TTĐB giảm nhẹ với những xe có động cơ dưới 2.0L... củng cố cho hy vọng đó.
Tuy nhiên đến thời điểm này có thể khẳng định chắc chắn rằng nhiều người đã chờ đợi vô ích. Giá phần lớn các loại xe ô tô năm 2018 tại Việt Nam sẽ không mấy rẻ hơn 2017, thậm chí còn có chiều hướng gia tăng đối với những dòng xe phổ biến và ăn khách.
Có vài lý do dẫn đến thực tế này. Đầu tiên là việc ra mắt một số mẫu xe thế hệ mới, ưu việt hơn hẳn thế hệ cũ, nên giá bán cũng phải tăng. Điển hình cho trường hợp này là Mazda CX-5 thế hệ thứ 2 hoàn toàn mới có giá khởi điểm 869 triệu đồng, không hẳn là rẻ với một dòng sản phẩm lắp ráp trong nước, khi đối thủ Hyundai Tucson cũng lắp ráp và cũng nhiều tiện nghi không kém, lại chỉ có giá chỉ từ 760 triệu đồng.
Kế đến là trường hợp cắt giảm bớt ưu đãi, khiến giá xe thực tế vẫn tăng lên dù hãng hoặc đại lý không trực tiếp nâng giá niêm yết. Chẳng hạn như xe Toyota, sau khi chương trình khuyến mại tháng 12/2017 kết thúc, giá thực tế các mẫu lắp ráp trong nước tháng 1/2018 lập tức tăng từ 10 - 40 triệu đồng.
Cũng liên quan đến việc mất đi ưu đãi còn do tình trạng khan hiếm hàng, do Chính phủ hiện nay chưa ban hành thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định 116 quy định về điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô. Những mẫu xe bị ảnh hưởng nổi bật có Ford Ranger, sau khi không còn ưu đãi đã quay về mức giá cũ từ 660 - 870 triệu đồng, hoặc Toyota Fortuner buộc khách hàng phải trả thêm cả trăm triệu đồng gắn phụ kiện mới được lấy xe!
Mới đây nhất, đến lượt Honda CR-V thế hệ mới buộc phải công bố giá bán lẻ đề xuất cao hơn dự kiến, từ chỗ "dưới 1,1 tỷ đồng cho bản L cao cấp nhất" theo kế hoạch ban đầu, nay giá bản cấu hình E đã khởi điểm từ 1,136 tỷ đồng, còn bản L có giá lên đến 1,256 tỷ đồng. Lý do Honda Việt Nam đưa ra là lô xe CR-V này nhập về trong năm 2017 nên chịu mức thuế suất nhập khẩu dành cho xe nguyên chiếc 30%, trong khi giá dự kiến được tính theo mức thuế 0%. Cầu cũng lớn hơn hẳn cung: lượng đơn đặt hàng đã lên đến 2.000, còn lô xe đầu chỉ mới có 750 chiếc và chưa rõ khi nào có thể nhập thêm.
Bên cạnh đó, vẫn liên tục có những thông tin "giảm giá xe" được đăng tải. Ví dụ có thể kể đến Mitsubishi Outlander giá thấp nhất 808 triệu đồng do chuyển từ nhập khẩu sang lắp ráp; Suzuki Celerio bản số tự động CVT giá 359 triệu đồng rẻ hơn Kia Morning và Hyundai Grand i10 số tự động tương ứng; Chevrolet Cruze giảm 70 triệu đồng còn 519 triệu đồng cho bản số sàn LT; hay Honda City có giá từ 559 triệu đồng do giảm nhẹ 5 triệu, v.v...
Thế nhưng khi nhìn kỹ, dễ nhận ra rằng giá của những mẫu xe này thực tế vẫn còn cao so với mặt bằng chung thu nhập của đại đa số người Việt. Kể cả khi đã giảm, chúng vẫn nằm ngoài tầm với của rất nhiều người, tức là không rẻ như kỳ vọng. Rõ ràng, từ mong đợi cho đến thực tế vẫn còn một khoảng cách rất xa.
Trần Lê.
