Trong số giáo viên xin nghỉ dạy thì bậc học mầm non chiếm nhiều nhất. Ảnh: T.G.
Bỏ nghề giáo viên đi làm công ty, bán hàng online.
Mới đây, câu chuyện gần 1.200 giáo viên tỉnh Hải Dương không có lương trong 3 tháng và 61 giáo viên ở ba cấp học: Mầm non, Tiểu học và THCS viết đơn xin ra khỏi ngành Giáo dục làm dư luận không khỏi xót xa.
Là người có 6 năm dạy tại một trường mầm non của huyện Ninh Giang, nhưng đến năm học này cô N.T.H đành gạt nước mắt nộp đơn cho Ban giám hiệu nhà trường xin nghỉ dạy. Trước khi nộp đơn, nhiều đêm cô H. suy nghĩ, đắn đo giữa một bên là công sức, tiền bạc và thời gian dành cho việc học tập trong ngành Sư phạm với một bên là thực tại cuộc sống.
Cô H. tâm sự: Chưa khi nào tôi nghĩ mình sẽ từ bỏ nghề giáo viên mà một thời là niềm mơ ước của tôi, cũng như của gia đình. Tuy nhiên, khi học xong ra trường tôi nộp hồ sơ xin việc vào một số trường, nhưng trường nào cũng không còn chỉ tiêu viên chức, nên đành xin dạy hợp đồng ngắn hạn năm một. Thậm chí có nhiều tháng, tôi dạy không lương để chờ cơ hội thi tuyển.
Sau hơn 4 năm công tác, bao nhiêu hi vọng của bản thân và gia đình người thân cô H. đều kỳ vọng vào kỳ thi tuyển viên chức năm 2016, nhưng rồi không có kết quả, trong khi chỉ tiêu thì ít, còn số lượng thí sinh thi lại đông. Với đồng lương thấp, lại có con nhỏ, gia đình cô H. đành chấp nhận làm đơn xin nghỉ việc để đi làm công ty gần nhà và bán hàng online.
Cùng tâm trạng và số phận long đong như cô H. là cô B.H.V (huyện Thanh Miện) cũng 3 tháng nay không nhận được lương khi bản thân đang dạy cho một trường mầm non tại TPHải Dương. Ngày mới tốt nghiệp Đại học chuyên ngành Sư phạm mầm non, chị V. háo hức mang hồ sơ đến nộp tại các trường và may mắn chị được nhận dạy tại một trường mầm non công lập. Tuy nhiên, chỉ được thời gian đầu chị còn được nhận lương hợp đồng ngắn hạn, còn thời gian sau nhiều tháng chị không có lương vì không thuộc diện hợp đồng trong biên chế và số lượng hợp đồng trong trường vượt quá quy định của tỉnh nên kho bạc không thanh toán lương.
Cô V. cho biết: Ngày mới tốt nghiệp, tôi xin được dạy tại một ngôi trường trong thành phố là niềm mơ ước của nhiều giáo viên trẻ và chuyện lương chưa hề nghĩ đến. Tôi cũng chỉ mong sao, cố gắng dạy ở đây rồi đợi có đợt thi tuyển sẽ thuận lợi, nhưng đợt thi vừa rồi mất hàng tháng trời ôn luyện mà vẫn không được kết quả như mong muốn, nên tôi đành làm đơn xin nghỉ dạy để tìm công việc khác mong có thu nhập đảm bảo cuộc sống sinh hoạt hiện tại.
Có hiện tượng lạm dụng ký hợp đồng?
Theo báo cáo của Sở GD&ĐT tỉnh Hải Dương, cả tỉnh hiện nay có 4.056 giáo viên hợp đồng ở tất cả các cấp học, trong đó có 1.191 giáo viên hợp đồng đã 3 tháng nay không nhận được lương và có 61 giáo viên xin nghỉ việc. Trong số giáo viên nghỉ việc có 42 giáo viên mầm non, 10 giáo viên tiểu học và 9 giáo viên THCS. Các giáo viên nghỉ việc chủ yếu thuộc các môn: Tiếng Anh, Âm nhạc, Tin học, Mỹ thuật, mà nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do giáo viên chỉ được ký hợp đồng lao động ngắn hạn, không được trả tiền công từ nguồn ngân sách nhà nước, chưa được trả lương và thu nhập thấp, bấp bênh.
Bà Nguyễn Thị Tiến, Phó giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Hải Dương cho biết, sự việc giáo viên viết đơn xin nghỉ việc thì nhiều tỉnh trên cả nước diễn ra chứ không phải riêng gì Hải Dương. Tuy nhiên, đây là những giáo viên chưa vào biên chế, còn đang là hợp đồng ngắn hạn và những năm trước đây trên địa bàn tỉnh có lác đác giáo viên xin nghỉ, nhưng bắt đầu từ năm học 2017 - 2018 có số lượng giáo viên xin nghỉ nhiều nhất. Việc này sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của những người trong cơ quan, đơn vị đó. Thậm chí còn ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục của từng cơ sở.
Theo lý giải của lãnh đạo Sở GD&ĐT tỉnh Hải Dương, vào đầu năm tỉnh giao chỉ tiêu giáo viên cho các trường, nhưng hiện tại số biên chế tại các trường đều ổn định. Vì vậy để tổ chức một kỳ thi tuyển viên chức là rất lâu, cho nên nhiều giáo viên dạy đến 5-6 năm, thậm chí là nhiều hơn mà vẫn phải đợi đến lúc thi. Tuy nhiên, trong kỳ thi này, các thí sinh thi tự do, vì vậy chuyện có sinh viên vừa tốt nghiệp lại đỗ viên chức là bình thường.
Trước câu hỏi trong số giáo viên nghỉ việc tập trung vào bậc học mầm non và nhiều giáo viên không được trả lương. Bà Tiến cho biết, hiện tại các cơ sở giáo dục có quyền ký hợp đồng ngắn hạn với giáo viên và những đối tượng này không thuộc diện được đóng bảo hiểm, việc này xuất phát từ thực tế của từng trường. Theo quy định của UBND tỉnh Hải Dương, trường nào thừa số lượng giáo viên theo quy định thì Kho bạc sẽ không thanh toán tiền lương. Đặc biệt, bậc học mầm non chịu nhiều áp lực và còn đối mặt với nhiều rủi ro, trong khi lương hợp đồng thấp không đáp ứng nhu cầu cuộc sống hiện tại.
Trong khi đó, có một nghịch lý là việc tỉnh Hải Dương giao chỉ tiêu biên chế thấp hơn mức quy định của Bộ GD&ĐT 3.066 giáo viên, trong khi đó học sinh những năm qua tăng mạnh, đặc biệt năm học 2017-2018, toàn tỉnh tăng 10.300 học sinh nên các trường phải xây thêm phòng học, lớp học và tuyển thêm giáo viên đứng lớp.
Theo lãnh đạo Kho bạc Nhà nước tỉnh Hải Dương, đơn vị chỉ tạm dừng chi trả lương cho các lao động hợp đồng để chờ các trường hoàn tất thủ tục quy định tại Thông tư số 39/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính. Theo quy định, đơn vị sử dụng lao động phải cung cấp văn bản phê duyệt chỉ tiêu biên chế cùng danh sách những người hưởng lương làm căn cứ để Kho bạc chi trả lương cho giáo viên, nhân viên hợp đồng. Trong khi đó, nhiều trường chưa cung cấp được văn bản phê duyệt chỉ tiêu biên chế do cấp có thẩm quyền phê duyệt. Vì vậy, Kho bạc không có căn cứ để thanh toán lương cho lao động hợp đồng. Thậm chí nhiều trường có số giáo viên hợp đồng vượt quá quy định.
Trong số giáo viên hợp đồng thừa trên có tình trạng các trường lạm dụng ký hợp đồng với các giáo viên ngoài biên chế. Vì vậy, thời gian tới tỉnh sẽ tiến hành rà soát để chấn chỉnh lại cho sát với thực tế và giải quyết những vấn đề tồn đọng.
(Ông  Nguyễn Hồng Sơn - Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hải Dương).
Đức Tùy.
