Yêu sách thành công.
Trang Defense News dẫn tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan đăng tải trên Twitter cho biết, nước này đã đàm phán thành công với Mỹ về việc yêu cầu Lầu Năm Góc giảm giá bán các hệ thống phòng không Patriot trong chương trình mua sắm với tên gọi "Chương trình Wisla" của mình.
Bộ trưởng Quốc phòng Mariusz Blaszczak cho biết: "Tin vui về chương trình Wisla Chúng tôi đã nhận được một mức giá thấp hơn và thời gian giao hàng nhanh hơn những tính năng chiến đấu vẫn không đổi. Chúng tôi đang hoàn thành những cuộc đàm phán cuối cùng để ký một hợp đồng vào ngay cuối quý I năm 2018".
Cũng theo nguồn tin này, ngay trước khi Ba Lan tuyên bố "ép giá" Mỹ thành công, Bộ Quốc phòng Ba Lan còn gửi thư cho Lầu Năm Góc dọa từ chối mua hệ thống tên lửa phòng không Patriot PAC-3 (Patriot Advanced Capability 3) nếu Washington không chuyển giao công nghệ chế tạo tên lửa cho Warsaw theo thỏa thuận.
Hệ thống Patriot PAC 3.
Bức thư đã được gửi đến Văn phòng Vụ Hợp tác Quân sự Quốc phòng. Trong thư khẳng định: Mỹ trước hết phải chuyển giao cho Ba Lan các chi tiết công nghệ của hệ thống điều khiển toàn diện và hệ thống radar PAC-3 cùng các bệ phóng tên lửa. Sau đó, cần phải thống nhất các điều khoản cho việc chuyển giao thông tin mật sẽ cho phép chuyển sản xuất tên lửa SkyCeptor và radar dựa trên gallium nitride tại Ba Lan.
Cuối thư, Bộ Quốc phòng Ba Lan nhấn mạnh: "Thiếu khả năng trong việc thực hiện đầy đủ các quy trình này sẽ dẫn đến việc từ chối thỏa thuận, điều đó sẽ dẫn đến gián đoạn quá trình cung cấp trong khuôn khổ của chương trình", trang Defense News trích dẫn nội dung thư cho biết.
Giới phân tích đang tập trung lí giải nguyên nhân tại sao Ba Lan lại dám ra điều kiện với Mỹ như vậy, bởi bán vũ khí gì, bán cho ai và cắt giảm những tính năng gì của vũ khí là điều mà Washington luôn là người chủ động áp đặt cho các đối tác và cả đồng minh thân thiết.
Từ trước đến nay mới chỉ có một vài nước được tiếp cận công nghệ tối mật của Mỹ như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Israel nhưng cũng phải qua nhiều khâu xét duyệt rất gắt gao của Quốc hội Mỹ.
Vậy mà Ba Lan không chỉ mua mà lại đòi Mỹ phải tiết lộ hết những tinh hoa công nghệ của mình. Giới phân tích cho rằng, sở dĩ Ba Lan dám ra điều kiện với Mỹ bởi chủ yếu là nước này có vai trò quan trọng trong mặt trận chống Nga của Mỹ-NATO.
Vai trò của Ba lan.
Xuất phát từ những thù hận mang tính dân tộc (ví dụ như quan điểm Liên Xô xâm lược Ba Lan hay nghi án vụ thảm sát Katyn), Ba Lan hiện đang là thủ lĩnh của "cơn cuồng loạn chống Nga" ở châu Âu, sẵn sàng đối đầu với Nga bằng những hành động cứng rắn nhất.
Do đó, giới lãnh đạo nước này đang biến mình trở thành người tiên phong trong mặt trận chống Nga do Mỹ lãnh đạo. Ngoài Mỹ ra, Ba Lan là nước tích cực nhất trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt chống Nga, đặc biệt là về dầu mỏ, khí đốt.
Trong bối cảnh châu Âu ngày càng có nhiều tiếng nói ủng hộ Nga, đòi dỡ bỏ lệnh trừng phạt Nga hoặc đồng tình lấy lệ thì một quốc gia cuồng nhiệt chống Nga như Ba Lan là "hàng hiếm" nên Warszawa hiểu được giá trị của mình tương xứng với những đòi hỏi.
Ngoài ra, Ba Lan còn có vai trò quan trọng với châu Âu và NATO. Vị trí địa lý của Ba Lan được coi là là chìa khóa của châu Âu và cũng là điểm then chốt trong thế trận phòng thủ của NATO. Do đó, giới chức lãnh đạo Warszawa hiểu được tầm quan trọng của mình đối với Mỹ và châu Âu.
Giới chức lãnh đạo Bộ Quốc phòng Ba Lan đã từng tuyên bố rằng, nước này có khả năng quốc phòng khá cao và sự sẵn sàng của lực lượng quân đội sẽ là yếu tố quyết định rằng, liệu NATO có trụ được trước đòn tấn công tiềm năng của Nga vào châu Âu hay không.
Trong trường hợp Nga kích hoạt một cuộc tấn công vào trung tâm châu Âu, Ba Lan sẽ là trận địa phòng thủ then chốt để chặn bước tiến của Nga; còn trong tình huống Moscow tấn công vào 3 nước Baltic (Latvia, Litva và Estonia), Ba Lan sẽ là bàn đạp để NATO tung quân cứu viện và phát động một cuộc phản công.
Vai trò đặc biệt quan trọng của Ba Lan chính là nơi đặt lá chắn tên lửa của Mỹ tại châu Âu. Sau khi kích hoạt hệ thống phòng thủ tên lửa tại căn cứ không quân ở Deveselu, miền nam Romania ngày 12/5/2016, Mỹ đã triển khai xây dựng hệ thống tương tự tại một căn cứ khác ở làng Redzikowo, Ba Lan ngày 13/5/2016. Căn cứ phòng thủ tên lửa này dự kiến sẽ đi vào hoạt động năm 2018.
Theo các quan chức NATO và Hoa Kỳ, hệ thống phòng thủ tại Romania và Ba Lan nằm trong khuôn khổ lá chắn tên lửa châu Âu của Mỹ, nhằm chống lại các mối đe dọa tiềm tàng từ tên lửa tầm xa ở Trung Đông, chủ yếu là từ Iran và xa hơn nữa là từ Triều Tiên.
Tuy nhiên, trên thực tế là các hệ thống này được thiết lập chủ yếu là nhằm đánh chặn các tên lửa đạn đạo của Nga, đồng thời các bệ phóng đa năng Mk41 này cũng có thể là phương tiện phóng tên lửa hành trình Tonahawk vào Nga nếu một khi chiến sự xảy ra.
Như vậy, Ba Lan có vai trò rất quan trọng trong mặt trận chống Nga của Mỹ và NATO về cả chính trị, kinh tế và quân sự. Do đó, dù nước này có làm mình, làm mẩy đến mấy thì Mỹ cũng có thể phải chấp nhượng bộ.
Đan Nguyên.
