Đoàn viên, thanh niên xã Quỳnh Tam, huyện Quỳnh Lưu tổ chức dạy bơi cho các em nhỏ. Ảnh: Viết Lam.
Nỗi đau thường niên.
Theo thống kê của các cơ quan chức năng, trong dịp hè năm 2014 và 2015, địa bàn tỉnh Nghệ An có trên 30 trẻ em, học sinh tử vong do đuối nước. Nhiều gia đình đã phải gánh chịu nỗi đau mất con. Nguyên nhân dẫn đến những vụ đuối nước thương tâm xảy ra trên địa bàn chủ yếu do thời tiết nắng nóng kéo dài, các em tìm đến các sông, suối, hồ đập để tắm, trong khi đó lại không biết bơi và không có người lớn giám sát.
Vụ tai nạn đuối nước đau lòng diễn ra chiều 23-5, trên khúc sông đoạn qua địa bàn xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn khiến một em học sinh mầm non tử vong, làm cho nhiều người phải giật mình. Thời điểm đó, khi cha mẹ đều đang còn làm việc trên nương, 2 em Nghệ (5 tuổi) và Đức (6 tuổi) rủ nhau ra khúc sông gần nhà để tắm. Trong quá trình tắm, các em bị dòng nước cuốn trôi, Đức may mắn được bà con dân bản cứu sống, còn Nghệ đã bị dòng nước cuốn chìm dẫn đến tử vong. Sự việc hai trẻ em đang ở độ tuổi mầm non ở một xã vùng cao bị đuối nước chưa kịp lắng xuống, thì ngày 29-5, trên địa bàn tỉnh Nghệ An lại xảy ra 4 vụ đuối nước liên tiếp làm 6 em học sinh tử vong, khiến dư luận không khỏi bàng hoàng.
Trong 4 vụ đuối nước ngày 29-5, xót xa nhất là việc 3 học sinh của trường Tiểu học Diễn Quảng, huyện Diễn Châu bị phát hiện chết đuối tại một hồ trong xã. Trong đó, hai em Trần Thành Trung (học sinh lớp 5A) và Trần Thu Hương (học sinh lớp 1C) là anh em ruột, còn em Trần Việt Hưng (học sinh lớp 4C) là anh em họ. Địa điểm các em bị đuối nước là hồ nước gần UBND xã, đang được một công ty thi công để cung cấp nước sạch cho nhân dân trong vùng. Từ đầu mùa hè đến giữa tháng 7-2016, toàn tỉnh Nghệ An xảy ra 12 vụ/17 em học sinh ở các lứa tuổi khác nhau bị đuối nước rất thương tâm. Con số này có thể vẫn chưa dừng lại, bởi thời tiết nắng nóng vẫn còn kéo dài, việc các em tìm đến sông suối, hồ đập tắm mát là một nhu cầu tất yếu, trong khi đó, không phải em nào cũng biết bơi và lại thiếu sự giám sát của người lớn. Thực trạng trẻ em đuối nước cao vào các dịp nghỉ hè trong suốt nhiều năm qua trên địa bàn tỉnh Nghệ An, nhưng giải pháp căn cơ, lâu dài cho vấn nạn này vẫn đang là một câu hỏi lớn.
Đâu là giải pháp?
Đuối nước ở trẻ em trong dịp nghỉ hè trở thành một vấn đề lớn đối với gia đình, các cấp chính quyền và các ngành liên quan của địa phương. Việc trang bị kiến thức, kỹ năng sống cho các học sinh được xác định là biện pháp hiệu quả nhất để khắc phục tình trạng đuối nước ở trẻ em. Trên thực tế, học sinh từ bậc tiểu học đã được lồng ghép giáo dục một số kiến thức, kỹ năng phòng tránh thương tích, tai nạn giao thông, đuối nước trong các môn học. Tuy vậy, những gì học sinh nhận thức được vẫn chủ yếu là lý thuyết, các em chỉ được "học bơi trên cạn". Sở dĩ để xảy ra tình trạng này là do thời gian chính khóa trong chương trình giáo dục đang bóp nghẹt những buổi học ngoại khóa, trải nghiệm thực tế của học sinh. Cũng không thể không nhắc đến đó là việc thiếu cơ sở vật chất, hạ tầng, cụ thể là thiếu bể bơi tại các trường học. Đây thực sự là rào cản lớn nhất đối với các em học sinh trong việc rèn luyện kỹ năng bơi lội nhằm đối phó với các tình huống có thể xảy ra.
Theo ông Bùi Quốc Dũng, Trưởng phòng Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Nghệ An: "Việc rèn luyện kỹ năng sống cho các em cần phải mở rộng nhiều kênh, ở các môi trường, tổ chức khác nhau từ nhà trường, xã hội đến gia đình, có như vậy mới hạn chế được những rủi ro đến với các em".
Đoàn viên, thanh niên huyện Quỳnh Lưu cắm biển cảnh báo nguy hiểm tại địa điểm nước sâu nguy hiểm trên địa bàn. Ảnh: Viết Lam.
Trong kỳ nghỉ hè kéo dài, các em học sinh đều do gia đình quản lý, trong điều kiện kinh tế khó khăn, nhiều bậc cha mẹ lao vào làm ăn, không có thời gian chăm sóc các con. Con em thuộc các gia đình này là đối tượng dễ gặp tổn thương rủi ro nhất trong cuộc sống hằng ngày. Trong dịp nghỉ hè, cùng với gia đình thì tổ chức Đoàn thanh niên được xác định là lực lượng giáo dục, quản lý các em học sinh tại địa phương.
Trên thực tế, ở nhiều địa phương, tổ chức Đoàn thanh niên cơ sở đã tập hợp các em thông qua hoạt động vui chơi, giải trí bổ ích. Một số đơn vị như Huyện đoàn Quỳnh Lưu, Huyện đoàn Anh Sơn đã liên hệ được cơ sở hạ tầng, dạy bơi miễn phí cho các em học sinh trong dịp nghỉ hè. Không dừng lại ở đó, Tỉnh đoàn Nghệ An cũng phát động việc tổ chức cắm biển cảnh báo ở những vị trí nguy hiểm để các em tránh xa nơi đó. Tuy nhiên, theo anh Nguyễn Hữu Công, Phó Bí thư Huyện đoàn Quỳnh Lưu: "Các em còn quá nhỏ nên hiệu quả trong công tác tuyên truyền là chưa cao. Nhiều gia đình do bận làm kinh tế nên không có thời gian quản lý con cái, trong khi đó, công tác giáo dục, hướng dẫn của chúng tôi cũng chỉ trong một thời gian ngắn, mà muốn cho các em có kỹ năng, kiến thức sống đầy đủ thì cần phải có cả quá trình dài".
Để tránh được những tai nạn rủi ro nói chung và tai nạn đuối nước nói riêng đòi hỏi các em phải được trang bị kiến thức, kỹ năng sống độc lập. Điều này thiết nghĩ phải có sự chung tay, góp sức phối hợp nhịp nhàng từ gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan, có như vậy, trẻ em mới được sống trong môi trường an toàn, hạn chế được những rủi ro không đáng có xảy ra.
Viết Lam.
