Ngày 12-7 (giờ Bra-xin), Tòa sơ thẩm Bra-xin đã tuyên án 9 năm rưỡi tù giam đối với cựu Tổng thống Lu-la đa Xin-va vì tội tham gia vào đường dây tham nhũng trong vụ bê bối ở Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Petrobras. Thẩm phán Xéc-gi-ô Mô-rô (Sergio Moro), người thụ lý điều tra vụ Petrobras, đã đưa ra mức án nói trên. Theo cáo trạng, ông Lu-la đa Xin-va, người sáng lập Đảng Lao động (PT), đã nhận một căn hộ và một mảnh đất tại thành phố Xao Pao-lô (Sao Paulo) của OAS - tập đoàn xây dựng nằm trong đường dây tham ô của Petrobras và đây thực chất là tiền hối lộ. Ngoài ra, ông Lu-la đa Xin-va vẫn còn tới 5 cáo trạng về tội tham ô đang bị điều tra. Theo ông Mô-rô, ông Lu-la đa Xin-va phạm tội tham nhũng thụ động và rửa tiền, với tổng số tiền lên tới 1,1 triệu USD.
Người dân Bra-xin xuống đường bày tỏ ủng hộ đối với cựu Tổng thống Lu-la đa Xin-va. Ảnh: Pulse.ng.
Ngay sau lời tuyên án, nhóm luật sư bảo vệ cho ông Lu-la đa Xin-va tuyên bố sẽ nộp đơn kháng án. Cố vấn của nhóm luật sư đại diện cho ông Lu-la đa Xin-va cho biết, nhóm này sẽ chứng minh sự trong sạch của thân chủ mình tại các tòa án công bằng, trong đó có cả Liên hợp quốc.
Đảng Lao động Bra-xin cũng đã bác bỏ án tù hơn 9 năm đối với cựu Tổng thống Lu-la đa Xin-va bởi tội danh tham nhũng thụ động và rửa tiền, đồng thời tố cáo đây là hành vi đàn áp chính trị hòng ngăn cản ông này ra tái cử chức Tổng thống. Trong một thông cáo ra cùng ngày, PT khẳng định hình phạt của thẩm phán Mô-rô, người thụ lý điều tra vụ bê bối tham nhũng tiền tỷ ở Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Petrobras, đối với ông Lu-la đa Xin-va là một đòn giáng vào nền dân chủ và Hiến pháp. PT nhấn mạnh sẽ kiên quyết bảo vệ cựu Tổng thống Lu-la đa Xin-va bởi chắc chắn ông này vô tội, đồng thời kêu gọi những người ủng hộ xuống đường phản đối quyết định trên của thẩm phán Mô-rô. Ngay trong ngày, nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra tại Xao Pao-lô, Bra-xi-li-a Pót-tô A-lê-grê, và Ba-hi-a, nhằm bày tỏ tình đoàn kết với ông Lu-la đa Xin-va.
Trong khi đó, Đảng Cộng sản Bra-xin cũng ra thông cáo phản đối quyết định của thẩm phán Mô-rô, cho rằng không có bất kỳ bằng chứng nào về việc ông Lu-la đa Xin-va tham nhũng. Về phần mình, cựu Tổng thống Đin-ma Rút-xép (Dilma Rousseff) tuyên bố phản đối quyết định của thẩm phán Mô-rô, đồng thời khẳng định ông Lu-la đa Xin-va vô tội. Liên đoàn các chính đảng Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê (Copppal) cho rằng, quyết định của tòa án Bra-xin chống lại ông Lu-la đa Xin-va là chiến lược của phe bảo thủ khu vực hòng ngăn cản các chính trị gia tiến bộ trở lại cầm quyền.
Ông Lu-la đa Xin-va hiện là ứng cử viên sáng giá cho chức Tổng thống Bra-xin trong cuộc bầu cử năm 2018. Tỷ lệ ủng hộ của các cử tri đối với ông Lu-la đa Xin-va luôn dẫn đầu trong các cuộc thăm dò. Ông Lu-la đa Xin-va cũng nhiều lần tuyên bố sẽ ra tranh cử. Ông này sẽ chỉ bị tước quyền ứng cử vào chức Tổng thống nếu tòa phúc thẩm khẳng định ông phạm tội tham nhũng.
Liên quan tới vụ bê bối ở Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Petrobras, Ủy ban Hiến pháp và Tư pháp Hạ viện Bra-xin ngày 12-7 đã bắt đầu phiên thảo luận về khởi tố của Viện Kiểm sát cáo buộc Tổng thống nước này Mi-sen Tê-mê tội tham nhũng. 66 thành viên của ủy ban này sẽ được quyền đưa ra ý kiến trên cơ sở báo cáo của nghị sĩ Xê-hi-ô Dờ-vây-tơ (Sergio Zveiter), người được chỉ định thụ lý vụ việc. Trước đó, ông Dờ-vây-tơ, người của Đảng Phong trào Dân chủ Bra-xin (PMDB) cầm quyền, đưa ra kết luận có nhiều bằng chứng quan trọng để tiến hành một phiên tòa hình sự xét xử người đứng đầu nhà nước. Dự kiến, phiên họp sẽ kết thúc vào ngày 14-7 cùng với việc bỏ phiếu về việc có đưa Tổng thống Mi-sen Tê-mê ra xét xử hay không.
Ngoài kết quả của Ủy ban Hiến pháp và Tư pháp, Hạ viện cũng sẽ họp phiên toàn thể để bỏ phiếu liên quan tới vụ việc. Trong trường hợp 2/3 trong tổng số 513 nghị sĩ tại cơ quan lập pháp này thông qua đề nghị khởi tố ông Mi-sen Tê-mê của Viện Kiểm sát, vụ việc sẽ được chuyển tới Tòa án Tối cao để xét xử người đứng đầu nhà nước. Nếu vậy, đó sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Bra-xin, một Tổng thống đương nhiệm bị khởi tố vì tội tham ô. Đồng thời, nếu Tổng thống Mi-sen Tê-mê bị đưa ra tòa, ngay lập tức, ông sẽ bị bãi nhiệm và Chủ tịch Hạ viện Rô-đri-gô Ma-gia (Rodrigo Maia) sẽ tạm quyền điều hành đất nước. Trong vòng 180 ngày, lưỡng viện Quốc hội Bra-xin sẽ phải bầu chọn Tổng thống mới, nắm quyền đến hết nhiệm kỳ vào tháng 1-2019.
Tổng thống đương nhiệm Mi-sen Tê-mê tuyên bố sẽ tôn trọng quyết định của Hạ viện liên quan tới cáo buộc chống lại ông. Ông Mi-sen Tê-mê lên nắm quyền Tổng thống Bra-xin vào năm 2016, sau khi người tiền nhiệm Đin-ma Rút-xép bị phế truất vì tội sử dụng tài chính công sai mục đích và hiện ông đang phải đối mặt với nguy cơ tương tự người tiền nhiệm.
NGUYỄN HÒA.
