Theo kế hoạch của Nhà Trắng, chuyến đi 5 ngày này giúp ông Pence gặp gỡ Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi, Vua Abdullah II của Jordan và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, tập trung vào các chủ đề chính như chống khủng bố và cải thiện an ninh quốc gia Mỹ. Đáng lẽ ra, chuyến thăm đã diễn ra hồi tháng 12-2017 nhưng đã bị hoãn lại do lo ngại làn sóng phản đối khắp Trung Đông sau khi Tổng thống Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và thông báo sẽ chuyển Đại sứ quán Mỹ đến đó.
Tất nhiên, sự giận dữ vẫn đang thổi bùng khắp khu vực, nhất là từ Palestine  bên vẫn đang tranh cãi chủ quyền Jerusalem với Israel. Vì vậy, trong chuyến đi lần này, Phó Tổng thống Pence sẽ không đến khu vực Bờ Tây và cũng không có cuộc gặp Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, nhà lãnh đạo đã nỗ lực đưa quyết định Jerusalem của ông Trump ra bỏ phiếu tại vào Đại hội đồng LHQ và hủy bỏ cuộc họp với ông Pence để phản đối chính sách Palestine của Nhà Trắng. Tại Palestine, các quan chức của cả đảng Fatah và phong trào Hồi giáo vũ trang Hamas đều mạnh mẽ phản đối chuyến thăm được lên kế hoạch trước của Phó Tổng thống Mỹ. Họ cũng kêu gọi các nước Arab không tiếp đón ông Pence.
Rõ ràng, khi các quốc gia Arab đã hứa sẽ tiếp tục ủng hộ Palestine độc lập với Đông Jerusalem là thủ đô của họ, vai trò trung gian của Mỹ trong khu vực đã yếu đi rất nhiều do hậu quả của quyết định gây tranh cãi về Jerusalem. Và có thể thấy rằng, chuyến đi Trung Đông của ông Pence lần này không thiên thời, địa lợi, nhân hòa bởi đã bị trật bánh từ quyết định Jerusalem của ông Trump.
Bởi lẽ, không có cách nào để giới lãnh đạo Palestine có thể chấp nhận những quyết định quá tranh cãi nay của Mỹ. Giờ đây, người Palestine cảm thấy rằng, Mỹ đang chỉ quá thiên vị và hoàn toàn chỉ đứng về một phe (Israel) trong các chính sách của Trung Đông. Nếu Tổng thống Trump quyết tâm đẩy kế hoạch di dời Đại sứ quán ở Tel Aviv đến Jerusalem, triển vọng cho một thỏa thuận hòa bình giữa người Palestine và Israel càng xa vời. Và chuyến đi lần này của ông Pence chỉ như dã tràng xe cát biển Đông.
THANH VĂN.
