Hệ thống tên lửa phòng không tầm trung 2K12 Kub (NATO định danh SA-6) do Viện Nghiên cứu Khoa học Thiết kế Cơ khí Tikhomirov - NIIP (Liên Xô) nghiên cứu phát triển từ năm 1957 và chính thức đưa vào trang bị năm 1967.
Không phải ngẫu tên hệ thống tên lửa phòng không 2K12 Kub đã được gọi bằng biệt danh "3 ngón tay thần chết". Thực tế, tên lửa này sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội và sức tiêu diệt cực lớn.
Hệ thống tên lửa 2K12 Kub là vũ khí đất đối không cơ động của Nga từ thời Liên Xô. Hệ thống phòng không này có tầm bắn thấp và trung bình, được thiết kế nhằm bảo vệ các lực lượng mặt đất và các mục tiêu quan trọng.
Hệ thống tên lửa 2K12 Kub của Nga. Ảnh: Lao động.
Ngoài ra hệ thống tên lửa này còn được sử dụng để bảo vệ các đơn vị của lục quân và công trình khi được bố trí tại các điểm phòng thủ và trong các cuộc tấn công khỏi sự đột kích của các phương tiện tấn công đường không như máy bay, trực thăng, máy bay cường kích, tên lửa hành trình của đối phương trong các điều kiện thời tiết tốt hoặc phức tạp với tốc độ của mục tiêu lên đến 600 m/s.
Một khẩu đội tên lửa 2K12 Kub gồm những thành phần cơ bản là 4 xe mang phóng tự hành (TEL) 2P25 dựa trên khung gầm xe bánh xích GM-578, mỗi xe mang 3 tên lửa 3M9 "3 ngón tay thần chết". Một xe radar điều khiển hỏa lực 1S91 Straight Flush dựa trên khung gầm xe cơ sở GM-568, hoạt động trên băng tần G/H, công suất 25 kW, tầm hoạt động 75km, trang bị 1 máy hỏi sóng liên tục, ngoài ra còn 1 hệ thống ngắm quang học bổ trợ.
Hệ thống tên lửa 2K12 Kub có thể được sử dụng ở cấp trung đoàn, khi đó nó cần kết hợp với một số hệ thống radar khác để mở rộng phạm vi tìm kiếm ở tầm xa và độ cao thấp, ngoài radar 1S91 Straight Flush có sẵn.
Hệ thống bổ sung bao gồm những thành phần sau: đầu tiên là P-12 Spoon Rest, đài radar cảnh báo sớm dải sóng VHF (cũng dùng cho hệ thống SA-2), tầm hoạt động 200 km.
Thành phần bổ sung thứ hai là P-40 Long Track, đài radar cảnh báo sớm băng E đặt trên khung gầm xe bánh xích AT-T hoán cải (cũng dùng cho hệ thống SA-4 và SA-8), tầm hoạt động 370 km. Nếu không có thành phần này, SA-6 sẽ không thể theo dõi máy bay ở độ cao lớn.
Thành phần bổ sung thứ ba là P-15 Flat Face A, đài radar cảnh báo sớm dải sóng UHF (cũng dùng cho hệ thống SA-3), tầm hoạt động 150 km.
Thành phần bổ sung thứ tư là PRV-16 Thin Skin, đài radar đo cao hoạt động trên băng tần E (cũng dùng cho hệ thống SA-2, SA-4 và SA-5), tầm hoạt động 240 km.
Thành phần bổ sung cuối cùng là NRS-12 Score Board, đài radar phân biệt địch-ta, khi tác chiến hệ thống này sẽ được đặt trên khung xe van.
Đạn tên lửa của hệ thống này là 3M9. Đạn tên lửa này có trọng lượng: 599 kg; dài: 5.800 mm; đường kính: 335 mm; sải cánh 1.245 mm; đầu đạn: 59 kg; tốc độ tối đa: Mach 2,8; tầm bắn tối đa 24 km; độ cao diệt mục tiêu: max 14.000 m, min 100 m. Đạn tên lửa 3M9 sử dụng hệ dẫn đường radar bán chủ động và có các biến thể nâng cấp 3M9M1, 3M9M3 và 3M9M4.
Cho tới hiện nay hệ thống tên lửa 2K12 Kub đã phục vụ trong quân đội gần 30 nước và và vẫn tiếp tục được sử dụng trong quân đội 22 quốc gia.
An Dương (T/h).
