Cảnh trong Hoa cúc xanh trên đầm lầy bản dựng mới nhất của Nhà hát Tuổi Trẻ - Ảnh: Ngữ Yên.
Lần gần nhất, vở diễn được dựng và phát trực tiếp trên truyền hình là năm 2005. Cũng giống như Hồn Trương Ba da hàng thịt, Hoa cúc xanh trên đầm lầy đặt lại vấn đề về những con người tha hóa bởi cuộc đời xô đẩy.
Hoa cúc xanh trên đầm lầy, ở bản diễn lần này của đạo diễn Nguyễn Sĩ Tiến, vẫn giữ được câu hỏi về sự tha hóa đó. Nhưng nó mới hơn vì không đặt lại câu chuyện trong không gian, những thiếu thốn đặc trưng của thời bao cấp nữa. Những hình dung thời đại gần hơn với hôm nay khi 2 nhân vật tạo hình ở một số đoạn giống nhân vật trong phim Titanic, hay những trang phục của cảnh sát cũng được mô phỏng rất tương lai.
Vở diễn thấp thoáng câu hỏi về cơ chế điều hành qua những ẩn dụ về sự quan liêu trong Hồn Trương Ba da hàng thịt hay nhiều vở diễn khác của Lưu Quang Vũ. Câu hỏi đó xuất hiện khi Liên người máy chất vấn Hoàng về sự bợ đỡ trưởng phòng để được việc, dù thâm tâm rất khinh ghét. Nó cũng xuất hiện khi Liên thật than thở về đồng lương giáo viên...
Tuy nhiên, sự xuất hiện đó không trở thành đường dây chạy suốt vở diễn. Với Hoa cúc xanh trên đầm lầy , điều được nhấn mạnh nhất là khả năng đối diện của con người với trái tim giàu mộng tưởng của chính mình.
Hoa cúc xanh trên đầm lầy - bản Nhà hát Tuổi Trẻ dựng lần này - là vở diễn giàu chất thơ và hy vọng hơn hẳn những bản diễn cũ trong nhiều năm gần đây. Chất thơ đó được đẩy lên cao nhất ở chính cái chết của 2 nhân vật người máy - phần tốt đẹp nhất của Vân và Liên thật, khi chìm trong đầm lầy để tìm hoa cúc xanh.
Ở bản diễn của đạo diễn Nguyễn Đình Nghi cách đây 30 năm, cái chết đó được nhấn mạnh bằng trực quan - những cánh tay giơ lên chới với, bị bùn làm cho tê liệt. Trong bản diễn mới, khán giả chỉ nghe tiếng vọng. Những bông cúc xanh đâu anh? Chẳng lẽ chúng ta sẽ chết và không ai nhớ gì đến chúng ta?. Không không, đã là ước mơ thì không thể chết. Ước mơ đi qua cuộc đời và sẽ còn ở đó mãi. Những bông cúc xanh chúng vẫn còn kia, có nghĩa là chúng ta không chết. Điều bản diễn muốn nhấn ở đây là sự nối dài mãi của ước mơ và niềm tin vào phần tốt đẹp nhất của con người.
Cùng với dàn diễn viên chính đều rất trẻ, Hoa cúc xanh trên đầm lầy của Lưu Quang Vũ đã trở lại theo cách trẻ trung, và thật thơ. Nó cũng làm công chúng lại nhớ tới ông như một người làm thơ tình.
Vở diễn sẽ ra mắt khán giả từ ngày 4.3.2018.
