Ảnh minh họa. Ảnh: Họa sĩ Cận.
Chị M.T có con đang học lớp 6 bán trú tại trường THCS Lê Quý Đôn (Quận 3) cho biết, buổi họp phụ huynh đầu năm học 2017- 2018 mới đây khiến chị và nhiều phụ huynh vô cùng ấm ức bởi nhiều khoản thu tự nguyện như tiền quỹ lớp 500.000 đồng, tiền gắn máy chiếu 280.000 đồng, tin nhắn 120.000 đồng, tiền cơ sở vật chất 450.000 đồng, tiền tạm ứng học bán trú và một vài khoản khác khoảng hơn 1,6 triệu đồng... Hay như mới đây, Ban đại diện cha mẹ học sinh trường Tiểu học Hoàng Diệu, Thủ Đức, TP.HCM đưa ra dự thảo 46 khoản với tổng số tiền hơn 330 triệu đồng làm dư luận xôn xao. Tính ra, mỗi tháng một học sinh đóng 25.000 đồng, nhiều người cho rằng không nhiều nhưng đừng quên ngoài quỹ trường, các em còn đóng quỹ lớp. Ngoài tiền gọi là quỹ, nhiều trường còn không ít công trình xây dựng tự nguyện phụ huynh phải đóng góp.
Với những gia đình có điều kiện khá giả thì không sao, nhưng đối với những phụ huynh khó khăn thì đó là một khoản tiền khá lớn, khi vào năm học họ phải chi tiêu rất nhiều thứ. Mặc dù đây là những khoản thu tự nguyện, nhưng trên thực tế phụ huynh không thể từ chối và dù có bằng mặt không bằng lòng nhưng tâm lý sợ ảnh hưởng đến việc học tập của con nếu có ý kiến trái chiều nên họ vẫn phải đóng góp.
Lý giải cho các khoản thu tự nguyện này đa số hiệu trưởng các trường đều cho rằng, việc tăng các khoản phí đầu năm học là để sắm sửa trang thiết bị, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Những khoản thu tự nguyện là do Ban đại diện cha mẹ học sinh đưa ra và được sự đồng thuận của tất cả phụ huynh thì sẽ đóng góp. Ai có nhiều thì đóng nhiều, ai có ít thì đóng ít. Nhà trường không đứng ra thu những khoản này. Tuy nhiên, theo chị Nguyễn Ninh Giang, một phụ huynh đã có 3 năm liên tiếp làm trong Ban đại diện cha mẹ học sinh tại một trường mầm non quận Bình Thạnh, TP.HCM, cứ đầu năm, BGH nhà trường thường họp với Ban đại diện cha mẹ học sinh trước để phổ biến các khoản thu, từ khoản bắt buộc đến các khoản thỏa thuận. Ban đại diện cha mẹ học sinh chỉ có nhiệm vụ phổ biến đến các phụ huynh khác để đóng góp đầy đủ. Hoặc khi nhà trường có hoạt động gì cũng nhờ Ban đại diện cha mẹ học sinh đứng ra kêu gọi phụ huynh ủng hộ.
Những lúc như thế Ban đại diện cha mẹ học sinh rất khó xử giữa BGH nhà trường và các bậc phụ huynh. Người ta nói chúng tôi là cánh tay nối dài của BGH nhà trường xét về mặt nào đó là đúng. Bởi vì các phụ huynh gần như không muốn phản đối lại những khoản mà nhà trường đã đưa ra. Những ý kiến của phụ huynh đưa ra, muốn phản ánh lên nhà trường, lại không được lắng nghe, chị Ninh Giang phân trần.
Mặt khác, theo một số phụ huynh, việc sử dụng quỹ tự nguyện đôi khi được sử dụng vào những mục đích không thiết thực, không phục vụ nhu cầu học tập, sinh hoạt của học sinh mà chủ yếu để Ban đại diện cha mẹ học sinh lấy lòng nhà trường. Chẳng hạn như lễ khai giảng, lớp nào cũng tặng từng lẵng hoa cả tiền triệu mà ngày đó, hoa chúc mừng nhà trường giăng từ trong ra cổng rất lãng phí. Hay như một trường tiểu học điểm ở TP.HCM chi gần 200 triệu đồng để làm kỷ yếu dày 254 trang, bìa cứng, hoành tráng từ tiền quỹ đóng góp tự nguyện của phụ huynh học sinh.
Với những hạn chế đó, hiện có nhiều ý kiến cho rằng nên giải tán Ban đại diện cha mẹ học sinh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia giáo dục, Ban đại diện cha mẹ học sinh ngoài nhiệm vụ phối hợp với nhà trường giáo dục học sinh còn giám sát các hoạt động của nhà trường. Vấn đề cơ bản là làm thế nào để cái Ban này hoạt động đúng chức năng, vai trò, nhiệm vụ của mình, không để phát sinh vấn đề lạm thu núp bóng dưới tên gọi tự nguyện.
Trao đổi với báo chí về vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh, mới đây, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Trần Thị Nghĩa chỉ ra thực tế: Hiện nay, một số nơi phụ huynh chưa làm đúng quy định tại Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT do GD&ĐT ban hành tại ngày 22/11/2011. Đây là trách nhiệm của Ban đại diện cha mẹ học sinh và hiệu trưởng. Sắp tới Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tăng cường thanh, kiểm tra để có biện pháp chấn chỉnh việc thực hiện quy định điều lệ của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Thứ trưởng Nghĩa cũng cho biết thêm, những vấn đề về học sinh hoặc các hoạt động nâng cao chất lượng học tập, nhà trường cần thông báo cho Ban đại diện cha mẹ học sinh và cùng trao đổi thông tin cụ thể. Trách nhiệm của phụ huynh và nhà trường là cùng nhau xây dựng môi trường giáo dục tốt cho các cháu. Nhà trường không nên biến tướng Ban đại diện cha mẹ học sinh thành tổ chức để lạm thu trong nhà trường.
Theo các chuyên gia giáo dục, Ban đại diện cha mẹ học sinh ngoài nhiệm vụ phối hợp với nhà trường giáo dục học sinh còn giám sát các hoạt động của nhà trường. Vấn đề cơ bản là làm thế nào để cái Ban này hoạt động đúng chức năng, vai trò, nhiệm vụ của mình, không để phát sinh vấn đề lạm thu núp bóng dưới tên gọi tự nguyện.
Thu Dịu.
