UBND TP HCM vừa có văn bản gửi Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, kiến nghị chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan thống nhất hỗ trợ chính phủ trình Quốc hội thông qua điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án tuyến metro số 1 (Bến Thành  Suối Tiên) tại kỳ họp sớm nhất.
Trong khi chờ đợi Quốc hội thông qua, TP kiến nghị chính phủ chỉ đạo Bộ KH-ĐT hỗ trợ, ưu tiên giải ngân tạm ứng vốn cho thành phố để tiếp tục triển khai dự án này và đảm bảo việc thanh toán cho các nhà thầu trong năm 2018.
Theo Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Phong, việc hoàn tất các thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư tuyến metro số 1 là điều kiện tiên quyết để bố trí kế hoạch vốn trung hạn và các năm tiếp theo, giúp dự án hoàn thành vào cuối năm 2020 như dự kiến.
Ngoài ra, việc dự án bị chậm trễ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Nhật Bản. Nếu sử dụng không hiệu quả nguồn vốn tài trợ của Nhật Bản, ảnh hưởng đến khả năng tài trợ của nước này đối với các dự án ODA của Việt Nam trong tương lai.
Thiếu vốn tuyến Metro số 1, TPHCM cầu cứu Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ.
Việc chậm thanh toán cho các nhà thầu có thể dẫn đến việc giãn tiến độ thi công, thậm chí ngưng thi công trên công trường, nguy cơ xảy ra kiện tụng, tranh chấp là không thể tránh khỏi.
Ngoài ra, vốn vay ODA sẽ không hiệu quả, lãng phí do vẫn phải trả phí cam kết và phí thu xếp cho các hiệp định vay trong khi không giải ngân được vốn vay.
Trước đó, ngày 24/11, UBND TP.HCM cũng đã từng có văn bản gửi Thủ tướng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ KH-ĐT chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính sớm tham mưu việc ứng trước kế hoạch vốn trung hạn 2016-2020 theo chỉ đạo của Thủ tướng tại Thông báo số 288/TB-VPCP ngày 5/7/2017 với số vốn là 4.788 tỉ đồng.
Kiến nghị này của UBND TP.HCM nhằm đảm bảo việc thanh toán cho các nhà thầu vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018 trong thời gian thực hiện các thủ tục liên quan đến tổng mức đầu tư theo quy định, không ảnh hưởng đến tiến độ thi công của dự án.
Liên quan đến tình hình giải ngân vốn của dự án tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên, UBND TP.HCM cho biết trước năm 2016, phần vốn nước ngoài hằng năm trong kế hoạch đầu tư công được phép giải ngân theo tiến độ thực hiện và tiến độ cấp vốn của nhà tài trợ nước ngoài. Việc giải ngân của dự án thực hiện không phụ thuộc vào kế hoạch giao vốn của Bộ KH-ĐT.
Tuy nhiên, từ sau năm 2016, theo quy định của luật Đầu tư công năm 2014, việc giải ngân của dự án phải theo kế hoạch được giao.
Do vậy, công tác giải ngân vốn ODA cho dự án tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên đã bị ngưng từ tháng 9/2016 do việc kiểm soát, xác nhận vốn ODA phải đảm bảo không được vượt kế hoạch vốn ODA được giao.
Trong một diễn biến liên quan, ngày 6/11, UBND TP.HCM cũng đã có văn bản gửi Bộ Tài chính đề nghị tiếp tục hỗ trợ giải ngân để hoàn trả tạm ứng cho ngân sách thành phố, nhằm giải quyết tình hình khó khăn về nguồn vốn ODA tại dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên (metro số 1).
Trong văn bản, TP.HCM cho biết với nỗ lực đảm bảo tiến độ dự án đặc biệt quan trọng này, TP.HCM đã 3 lần phải tạm ứng vốn ngân sách với tổng số tiền 2.300 tỉ đồng để trả nợ nhà thầu metro số 1 trong khi chờ bổ sung kế hoạch vốn ODA từ Trung ương. Lý do, nếu tiến độ dự án không đảm bảo sẽ gây ra nhiều hệ lụy dây chuyền.
Ngày 23/11, cũng vì bị thúc ép bởi tiến độ dự án đặc biệt quan trọng này, UBND TP.HCM chấp thuận đề xuất của Sở Tài chính về việc tạm ứng từ ngân sách thành phố số tiền 1.173 tỉ đồng cho Ban Quản lý Đường sắt đô thị để thanh toán cho các nhà thầu do đã thực hiện hoàn thành khối lượng công việc của các gói thầu thuộc dự án.
Trong khi khó khăn chồng chất khó khăn chưa giải quyết xong mà UBND TP.HCM lại thống nhất sẽ kéo dài điểm cuối của tuyến đường tại TP.HCM tiếp tục đến Bình Dương (thị xã Dĩ An) và Đồng Nai (Biên Hòa).
Theo tính toán sơ bộ của nhóm nghiên cứu Nhật Bản, tổng chi phí để kéo dài metro từ TP.HCM về Bình Dương và Đồng Nai là hơn 21.000 tỷ đồng.
Đồng thời có văn bản gửi Bộ KH-ĐT, đề xuất xin dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 3a Bến Thành  Tân Kiên. Dự án có tổng đầu tư lên tới 2,2 tỷ USD, với chiều dài 19,8 km, trong đó 9,7 km đi ngầm, 10,1 km đi trên cao.
Suất vốn đầu tư của tuyến này là 110,23 triệu USD/km, cao hơn tuyến metro số 1 (97 triệu USD/km).
Sơn Ca (Tổng hợp).
