Có một sự thật: Người Hà Nội không thích loa phường.
Những chiếc loa phường vốn gắn bó mật thiết với cuộc sống của người dân. Với giá thành rẻ, dễ lắp đặt, thi công, loa phường từng là một công cụ hữu hiệu trong việc lan truyền tin tức.
Theo ông Lưu Đức Hậu (phường Thổ Quan, Đống Đa, Hà Nội), người phụ trách công tác phát thanh phường suốt 20 năm, loa phường ngày xưa là một phần không thể thiếu trong đời sống người Hà Nội.
Gắn bó nhiều năm với công việc này, ông Hậu có không ít những kỷ niệm với chiếc loa phường. Có người dân bảo với ông, nhờ tiếng loa của ông mà họ không cần đồng hồ báo thức, không bao giờ dậy muộn giờ. Loa được phát ra mỗi ngày từ 5h30' cho đến 7h sáng., ông Hậu chia sẻ.
Ông Lưu Đức Hậu chia sẻ những kỷ niệm đẹp về hệ thống loa phường.
Trong hồi ức của người Hà Nội, loa phường còn là biểu tượng đẹp của những năm bao cấp và của một thời kỳ chống Mỹ. Tuy nhiên cùng với quá trình phát triển của xã hội, người dân ngày càng có nhiều sự lựa chọn khác nhau để tiếp cận với thông tin. Do vậy, loa phường được nhiều người xem như đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình.
Theo kết quả khảo sát gần đây của Sở Thông tin & Truyền thông (TT&TT;) Hà Nội, trong hơn 3.000 người được hỏi, có tới 89,67% ý kiến cho rằng không cần thiết duy trì loa phường. Số người cho rằng loa phường thực sự cần thiết chỉ chiếm 3,68%. Ngoài ra, 6,65% số người được hỏi cho rằng loa phường có cần thiết, nhưng dứt khoát phải đổi mới.
Sở dĩ người dân có thái độ tiêu cực với loa phường bởi không ít các bất cập nảy sinh trong quá trình hoạt động. Nội dung thông báo chưa thực sự hữu ích, vị trí đặt loa, khung giờ phát sóng không hợp lý làm ảnh hưởng không ít tới sinh hoạt của các hộ gia đình.
Góp ý với chính quyền thành phố, ông Phạm Hiếu Dân, một người dân sống lâu năm ở Thủ đô cho rằng: Tôi đề nghị bỏ loa phường vì nó không hiệu quả. Loa phường công suất lớn, lại phát thanh vào những lúc không phù hợp. Thực tế mỗi người dân có thời gian biểu là riêng rẽ, không ai giống ai, vậy nên cũng không thể có giờ phát thanh chung cho tất cả.
Loa phường cộng với tiếng ồn giao thông làm môi trường thêm ô nhiễm. Loa phát công suất lớn vi phạm quy định về tiếng ồn cho phép, cũng tức là vi phạm pháp luật, ông Dân bức xúc chia sẻ.
Cũng có cùng ý kiến tương tự, độc giả Nguyễn Minh Dũng cho rằng chính quyền nên mạnh dạn bỏ loa phường để người dân sau này còn nghĩ đến loa phường như một kỷ niệm, như tem phiếu, như đăng ký xe đạp. Số tiền tiết kiệm được từ công tác này nên được dùng chi trả cho các công tác xã hội.
Nhiều ý kiến cho rằng nên sớm loại bỏ loa phường để biến nó trở thành một kỷ niệm đẹp trong ký ức của người dân thành phố. Ảnh: Bình Minh.
Vì sao bỏ loa phường rất dễ mà mãi không thể làm?
Trước những ý kiến đóng góp của người dân, tại Hội nghị tổ chức hồi đầu năm 2017 của Sở TT&TT; Hà Nội, Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Đức Chung đã yêu cầu các địa phương tiến hành rà soát lại hiệu quả hoạt động của loa phường.
Theo chủ tịch Chung: "Việc duy trì hệ thống truyền thanh cơ sở rất tốn kém, một phường nói thế thôi nhưng một năm mấy trăm triệu. Trong khi, chất lượng thông tin phát hành rất thấp. Chính vì vậy, người đứng đầu Hà Nội đưa ra kiến nghị, nơi nào loa phường không còn hiệu quả thì chính quyền địa phương cần mạnh dạn đề xuất xóa bỏ.
Dù đã có sự đồng ý về mặt chủ trương, tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, hệ thống loa phường vẫn đang tiếp tục được duy trì. Sở dĩ có điều này bởi Hà Nội đang thiếu hụt giải pháp thay thế.
Loa phường là công cụ hiệu quả nhất để tuyên truyền, thông báo về các hoạt động trong một cộng đồng dân cư. Đây là vai trò mà báo chí, mạng xã hội dù đã rất phát triển nhưng cũng không thể thay thế hoàn toàn. Chính vì vậy, hệ thống này vẫn đang ngày đêm cần mẫn hoạt động dù có nhiều ý kiến phản đối.
Hệ thống loa phường kiểu mới đã bắt đầu triển khai thử nghiệm tại Hà Nội. Ảnh: Trọng Đạt.
Hà Nội vận hành thử nghiệm loa phường kiểu mới.
Từ đầu năm nay, Hà Nội đã đặt hàng với hai đối tác Viettel và MobiFone để cung cấp giải pháp truyền thông nhằm thay thế hệ thống loa phường. Sau một thời gian nghiên cứu, MobiFone đã bắt đầu đưa hệ thống này vào vận hành thử nghiệm tại 100 hộ dân thuộc 2 phường Thành Công và Yên Hòa (Hà Nội).
Giải pháp thay thế loa phường sẽ sử dụng một thiết bị thu phát mGateway. Thiết bị này đóng vai trò cung cấp thông tin như một chiếc loa phường. Trong tương lai, loa phường sẽ được gỡ bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, bộ mGateway được lắp tới từng hộ gia đình.
Ông Hà Viễn Dương, người phụ trách phát triển hệ thống loa phường kiểu mới của MobiFone đang giới thiệu về thiết bị mGateway. Trong tương lai, thiết bị này sẽ được lắp đặt tại mỗi hộ gia đình. Ảnh: Trọng Đạt.
Các thiết bị này được kết nối với một mạng lưới thông tin chung. Người quản lý điều khiển việc phát thanh qua website được xây dựng trên nền tảng điện toán đám mây. Thông tin sau quá trình biên tập, kiểm duyệt sẽ được đưa lên đây, trước khi người quản lý kích hoạt việc truyền tin trên khắp địa bàn thành phố.
Theo ông Hà Viễn Dương, Trưởng phòng Phát triển phần mềm của Trung tâm CNTT MobiFone: Hà Nội đã phát thử nghiệm 26 bản tin tại phường Thành Công và 38 bản tin tại phường Yên Hòa. Tin được đặt lịch phát liên tục tại 2 khung giờ 7h sáng và 18h tối.
Hệ thống này được tổ chức theo mô hình phân nhánh. Người quản lý sẽ có quyền phát và kiểm soát thông tin từ các thiết bị mGateway theo khu vực phụ trách của mình. Ảnh: Trọng Đạt.
So với những chiếc loa phường truyền thống, người dân có thể chủ động lựa chọn mức âm lượng cho thiết bị mGateway. Sẽ không còn cảnh một số hộ dân suốt ngày phải cau mày khó chịu vì chiếc loa công suất lớn chềnh ềnh trước cửa. Ngoài giải quyết ô nhiễm tiếng ồn, âm thanh phát ra cũng không bị rè như loa truyền thống, ông Dương chia sẻ.
Mô hình hoạt động của hệ thống loa phường kiểu mới.
Ứng dụng di động giúp người dân có thể điều khiển chiếc loa gắn với nhà mình. Đây cũng là nơi tích hợp các tính năng khác như chi trả hóa đơn tiền điện, nước, Internet hay truy cập vào các dịch vụ công trực tuyến của chính quyền thành phố. Ảnh: Trọng Đạt.
Bộ cảm biến chuyển động được MobiFone nghiên cứu. Bộ cảm biến này có thể kết nối với thiết bị mGateway. Khi phát hiện chuyển động, nó sẽ nhanh chóng gửi tín hiệu thông báo tới ứng dụng di động của chủ nhà. Ảnh: Trọng Đạt.
Người dân có thể kiểm soát thiết bị gắn tại nhà mình bằng ứng dụng trên smartphone. Trong tương lai, hệ thống này sẽ cung cấp thêm dịch vụ giám sát an ninh, chống đột nhập theo yêu cầu của từng hộ dân thông qua việc tích hợp thêm các bộ cảm biến. Bên cạnh đó, người dân cũng có thể chi trả hóa đơn tiền điện, nước, Internet thông qua ứng dụng di động.
Với chính quyền, giải pháp này đem lại lợi ích kinh tế lớn nhờ mô hình quản lý tập trung, không phải duy trì bộ máy vận hành cồng kềnh, tốn kém. Ứng dụng trên di động cũng sẽ là kênh tương tác hai chiều của người dân và chính quyền thành phố. Đây là sự thay đổi quan trọng so với phương pháp đưa tin chỉ một chiều trước đây.
Sau khi nghiệm thu vào tháng 1/2018, hệ thống truyền thông cơ sở kiểu mới sẽ trải qua quá trình hiệu chỉnh trước khi đưa vào lắp đặt đại trà. Chi phí cho việc thi công, vận hành và mua sắm thiết bị được chi trả bằng hình thức xã hội hóa. Đây là một phần trong kế hoạch phát triển đô thị thông minh của chính quyền thành phố Hà Nội.
Trọng Đạt.
