Khai trường mỏ quặng sắt Thạch Khê, dự án bị Bộ KHĐT đề nghị dừng sau 10 năm đầu tư. Ảnh:TL.
Tin từ Bộ Công Thương cho biết, hôm 13-7, Bộ KHĐT đã có văn bản số 5739 báo cáo và kiến nghị Thủ tướng xem xét chủ trương dừng dự án trên, báo cáo Bộ Chính trị. Trong trường hợp dừng dự án cho phép thành lập tổ công tác liên ngành do Bộ KHĐT chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, tỉnh Hà Tĩnh, Tập đoàn Than - Khoáng sản (TKV), Công ty cổ phần khai thác mỏ Thạch Khê (TIC) để đánh giá tổng thể và đề xuất phương án xử lý tồn tại về tài chính, đất đai, hoàn thổ, công trình đầu tư dở dang, báo cáo Thủ tướng.
Sau khi nhận được văn bản của Bộ KHĐT, Văn phòng Chính phủ đã đề nghị các bộ có liên quan, trong đó có Bộ Công Thương có ý kiến với đề nghị từ Bộ KHĐT để Thủ tướng xem xét.
Kiến nghị của Bộ Công Thương cho rằng việc đề xuất dừng dự án là chưa đủ cơ sở về khoa học và thực tiễn. Việc dừng cần được xem xét thận trọng một cách toàn diện, tính đến những hậu quả hệ lụy liên quan đến những thiệt hại hàng ngàn tỉ đồng mà nhà đầu tư đã bỏ ra 10 năm nay. Điều này cũng sẽ ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp theo chủ trương kiến tạo của Chính phủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đầu tư của tỉnh Hà Tĩnh, cũng như của Việt Nam. Bên cạnh đó phải tính đến hiệu quả kinh tế của dự án, phát triển công nghiệp và kinh tế Việt Nam, đóng góp vào tổng sản phẩm nội địa (GDP), giảm nhập siêu, ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô, cũng như các vấn đề liên quan như an sinh xã hội, an ninh trật tự xã hội và nhiều hệ lụy khác.
Vẫn quan điểm của Bộ Công Thương nhân định: hiệu quả kinh tế của dự án do TIC cập nhật tháng 3-2017 cao hơn so với dự án phê duyệt năm 2014 vì tổng mức đầu tư giảm còn 12.192 tỉ đồng so với 14.517 tỉ đồng trước đây. Các chỉ tiêu sinh lời dự báo cao hơn và thời gian hoàn vốn là 7,5 năm/9,5 năm.
Ngoài ra, dự án chưa tính đến một số nguồn thu lớn khác từ khoáng sản đi kèm (đất sét làm gạch ngói khoảng 80 triệu m3); đá, cát sỏi (khoảng 280 triệu m3) và hàng trăm triệu tấn đá thải mỏ có thể dùng làm vật liệu xây dựng, san lấp mặt bằng cung cấp cho nhu cầu trong nước, góp phần hạn chế việc khai thác cát sỏi lòng sông đang gây nhiều hệ lụy xấu hiện nay. Nguồn nước ngọt thu từ quá trình tháo khô mỏ với khối lượng lớn, qua xử lý sẽ là nguồn cung cấp nước sạch cho sinh hoạt, phục vụ sản xuất nông nghiệp và công nghiệp trong khu vực, thành phố Hà Tĩnh và vùng phụ cận sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của dự án. Vì vậy, dự án có hiệu quả là khả thi.
Ngoài ra, về năng lực tài chính của Công ty cổ phần Sắt Thạch Khê và tính khả thi trong việc tiêu thụ quặng sắt tại mỏ sắt Thạch Khê, Bộ Công Thương cho rằng khi dự án được khởi động lại hoàn toàn có thể đáp ứng, Bộ Công Thương đã nêu rõ trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ tháng 2-2017.
Những vấn đề liên quan đến môi trường như hạ thấp mực nước ngầm, sụt lún và sạt lở bờ mỏ trong quá trình khai thác; giải pháp ứng phó với sự cố môi trường; phương án cải tạo phục hồi môi trường, sử dụng đất sau khai thác được các nhà khoa học và dư luận quan tâm đã được làm rõ trong báo cáo thẩm định kinh tế kỹ thuật của Bộ Công Thương và các chuyên gia trong và ngoài nước cho rằng các giải pháp là phù hợp. Tuy nhiên, cũng có đề nghị chủ đầu tư trong quá trình khai thác giai đoạn 1 đến mức -145m, TIC phải tiếp tục có những nghiên cứu bổ sung về địa chất thủy văn và địa chất công trình, cập nhật dữ liệu quốc gia về biến đổi khí hậu, động đất, sóng thần để bổ sung giải pháp thiết kế, bảo vệ môi trường cho phù hợp.
UBND tỉnh Hà Tĩnh cách đây vài tháng đã có văn bản đề xuất dừng dự án này vì không khả thi về kinh tế, gây ảnh hưởng lớn đến môi trường.
10 năm kể từ ngày dự án bắt đầu đi vào thực hiện đến nay, Công ty cổ phần Sắt Thạch Khê gặp nhiều khó khăn vì các cổ đông không góp đủ vốn và khai thác cầm chừng.
Ngọc Lan.
