Luật sư Trần Minh Hải tại tòa.
Trong phiên xét xử sáng 29/1, các luật sư bào chữa cho bị cáo Phạm Công Danh đã có phần đối đáp lại quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát (VKS).
Theo đó, luật sư Trần Minh Hải đối đáp về số tiền 4.500 tỷ đồng. Luật sư này cho rằng nếu không khấu trừ ngay 4.500 tỷ đồng ra khỏi con số thiệt hại của vụ án thì đồng nghĩa với việc tạo nên nghịch lý mới, tức VNCB là người bị hại lại trở thành người lợi kép.
Xét riêng 4.500 tỷ tăng vốn thì có liên quan tới 4.700 tỷ tại BIDV. VNCB bỏ ra 2.500 tỷ bị khấu trừ thiệt hại bằng việc bảo lãnh cho các doanh nghiệp vay vốn tại BIDV nhưng VNCB thu về 4.500 tỷ. Như thế thực tế VNCB thu được 2.000 tỷ đồng, không có thiệt mà chỉ có lợi.
Trong tổng thể vụ án thì trong số con số được coi là thiệt hại của VNCB là 6.126 tỷ, chưa kể đến sự thực là trong đó có 4.500 tỷ ngân hàng này đã thu về rồi, ngân hàng này còn đòi thêm ông Danh thiệt hại 4.500 tỷ, rồi đòi thêm các ngân hàng khác hơn 6.000 tỷ. Cộng lại bị coi là thiệt hại 6.126 tỷ nhưng trên thực tế theo đề nghị của VKS thì ngân hàng này đang đòi thu về hơn 15.000 tỷ.
Như vậy thì câu hỏi đặt ra là nếu không giải quyết triệt để 4.500 tỷ đồng này thì có nhiều vấn đề phát sinh tồn tại trong vụ án. Thiệt hại không làm rõ, lợi ích thì VNCB được hưởng, vậy ai mới là người bị thiệt hại trong vụ án này? Luật sư nói tại tòa.
Luật sư cho rằng nếu không loại trừ ngay 4.500 tỷ mà đẩy qua tranh chấp dân sự như ý kiến của đại diện VKS thì nảy sinh nghịch lý, đó là xác định sự thật vụ án vốn thuộc về trách nhiệm của cơ quan tố tụng thì nay bị cáo và luật sư bị cáo lại phải làm thay.
Tại sao tôi nói vậy. Bởi trong phần đối đáp VKS có đề cập số tiền 4.500 tỷ này cứ để đấy, để ông Danh tiến hành khởi kiện Ngân hàng Xây dựng thu hồi lại. Như thế theo quan điểm của VKS ở đây có tranh chấp giữa ông Danh và Ngân hàng Xây dựng về số tiền 4.500 tỷ mặc dù số tiền này tồn tại thực sự. Tôi khẳng định không có bất cứ tranh chấp nào ở đây.
Thứ nhất ông Danh không có tranh chấp đòi số tiền này về cho cá nhân mình, bản thân ông Danh ngay từ đầu chưa từng có giây phút nào nghĩ rằng là vay 4.500 tỷ cho cá nhân mình, ông ấy nộp về VNCB để tăng vốn trước áp lực thanh khoản, áp lực đề nghị tăng vốn của NHNN, tất cả đều đã làm rõ tại tòa.
Ông Danh không hề có mong muốn xin nhận lại khoản tiền đấy mà coi đây là khoản tiền liên quan vụ án hình sự cần phải thu hồi về khắc phục hậu quả của vụ án trả lại cho Ngân hàng Xây dựng, nghĩa là trả lại cho Nhà nước. Tức là về phía ông Danh không hề có mong muốn đó, vậy thì tại sao VKS cho rằng đây có tranh chấp.
Về phía Ngân hàng Xây dựng thì sao? Quả thật ban đầu vụ án này khi nhắc đến số tiền 4.500 tỷ là cái gì đấy rất mờ mịt, ít người hiểu. Như ông Danh nói với bản thân tôi là khoản 4.500 tỷ như mây mờ che đỉnh núi nhưng qua phiên tòa thì chúng ta đã vén nó và trả nó về mặt đất. Sự thật 4.500 tỷ này Ngân hàng Xây dựng khẳng định có nằm trong ngân hàng và chờ xin ý kiến của NHNN. Nay chúng ta lại đẩy nó thành tranh chấp dân sự trong tương lai mà không giải quyết ngay vậy thì về phía ông Danh là không tranh chấp rồi vậy về phía Ngân hàng Xây dựng thì như thế nào?
Luật sư Hải cho biết hy vọng những ngày qua NHNN cũng như Ngân hàng Xây dựng đã từng nghe qua 7 "nghịch lý" mà luật sư trình bày trong đó có "nghịch lý" thứ 6 tác động mạnh mẽ tới họ. Bởi nếu coi là tranh chấp dân sự thì ngay lập tức Ngân hàng Xây dựng và NHNN sẽ thiệt hại thêm hàng nghìn tỷ đồng. Bởi kể từ thời điểm không tăng vốn thì trách nhiệm phải hoàn trả lại khoản 4.500 tỷ cho những người nộp tiền mua cổ phần là của Ngân hàng Xây dựng. Không hoàn trả ngay thì phát sinh nghĩa vụ theo Điều 357 Bộ luật dân sự nghĩa vụ thanh toán tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền. Tính tại thời điểm này đã là 1.800 tỷ.
Nếu như quan điểm của VKS đưa ra như vậy tôi tin Ngân hàng Xây dựng, NHNN sẽ giật nảy mình và chắc chắn họ cũng muốn giải quyết khấu trừ ngay trong vụ án này. Cả ông Danh và tôi tin là cả Ngân hàng Xây dựng không có tranh chấp trong trường hợp này.
Khi chúng ta đẩy một vấn đề rõ ràng về bản chất, nằm trong sự thật của vụ án là một khoản tiền liên quan yếu tố hình sự mà chúng ta đã làm rõ mà đẩy sang vấn đề dân sự thì đã làm sai đi sự thật khách quan của vụ án.
Tôi cảm tưởng trong phiên tòa này chúng tôi và ông Danh đang phải làm điều ngược lại, điều không thuộc trách nhiệm của mình, điều thuộc trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng. Nếu chúng ta không giải quyết triệt để vấn đề này thì tạo một nghịch lý đó là bị cáo phải làm thay trách nhiệm xác định sự thật khách quan vụ án thay cho cơ quan tiến hành tố tụng. Rất mong VKS ghi nhận vấn đề này và giải quyết gọn gẽ ngay tại phiên tòa này, luật sư Hải nêu tại tòa.
Cuối cùng Luật sư cho rằng nếu không xác định khấu trừ ngay 4.500 tỷ ra khỏi thiệt hại vụ án là 6.126 tỷ, giải quyết ngay trong vụ án này mà phải trì hoãn đẩy sang tranh chấp dân sự thì tiếp tục sinh ra "nghịch lý".
Vì vụ án đã làm rõ VNCB cần tiền, ông Danh đi vay tiền, tại sao cần tiền vì NHNN yêu cầu tăng vốn. Vay tiền xong, tiền không nằm trong túi ông Danh, Ngân hàng Xây dựng mới là người nắm giữ, tiêu thụ số tiền đó.
Trong báo cáo tài chính của Ngân hàng Xây dựng vào thời điểm 2014, 2015 có một vấn đề sai phạm nghiêm trọng trong nguyên tắc hạch toán kế toán. Đó là số liệu ghi nhận con số vốn điều lệ 7.500 tỷ.
Vào thứ 7 tuần qua (27/1) khi HĐXX công bố tài liệu là Công văn của NHNN trả lời HĐXX về việc HĐXX hỏi NHNN liên quan khoản 4.500 tỷ. Dù lúc đó tôi chưa được đọc, được tiếp cận Công văn của NHNN nhưng mọi thắc mắc của tôi đã được hóa giải bởi chỉ cần nghe HĐXX công bố NHNN yêu cầu Ngân hàng Xây dựng phải điều chỉnh lại các bút toán trong báo cáo tài chính là tôi đã hiểu điều chỉnh ở đâu. Cảm ơn HĐXX đã cho tiếp cận tài liệu này đã làm sáng tỏ tất cả nội dung còn lại của vụ án này, Luật sư nói.
Trong Công văn số 1868 năm 2015 của Ngân hàng Xây dựng gửi cho NHNN giải trình và xin ý kiến NHNN về một vấn đề rất quan trọng. Đó là BCTC của Ngân hàng Xây dựng kết thúc thời điểm tháng 12/2014 đã được kiểm toán bởi E&Y; VN khi kiểm toán xác định yêu cầu Ngân hàng Xây dựng phải loại bỏ ngay bút toán hạch toán vốn điều lệ, điều chỉnh về 3.000 tỷ, tức loại bỏ 4.500 tỷ ra khỏi vốn điều lệ 7.500 tỷ.
NHNN đã có Công văn 8648 gửi lại Ngân hàng Xây dựng trong đó viện dẫn Điều 6 Luật kế toán, phải điều chỉnh ngay vốn điều lệ. 4.500 tỷ không nằm trong vốn điều lệ, nó nằm ở nơi phải trả, nằm ở sự thật khách quan của vụ án là cần phải khấu trừ vào tổng số 6.126 tỷ đồng thiệt hại.
4.500 tỷ từ chỗ rất mờ nhạt, đến nay ai cũng đã rõ về bản chất của số tiền này, vấn đề là giải quyết thế nào cho thích đáng, khách quan, toàn diện của vụ án. Nếu cứ loay hoay không giải quyết trọn vẹn liên quan khoản tiền này, mà như tôi đã trình bày chúng ta hãy giải bài toán bằng phép toán đơn giản là lấy số tiền 6.126 tỷ trừ đi 4.500 tỷ, giải xong phép toán này tất cả các "nghịch lý" trong vụ án chấp dứt, sự thật khách quan của vụ án liên quan 4.500 tỷ sẽ trả về đúng chỗ cho nó, luật sư Hải kết thúc phần đối đáp tại tòa.
HUYỀN TRÂM.
