Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chủ trì hội nghị.
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban KTTƯ Cao Đức Phát, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Vũ Văn Tám chủ trì.
Chính sách đi vào cuộc sống.
Theo Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Vũ Văn Tám, sau gần 3 năm triển khai thực hiện, Nghị định 67 đã thực sự đi vào cuộc sống được dư luận xã hội đồng tình ủng hộ cao, đáp ứng nguyện vọng của đông đảo ngư dân, mang lại hiệu quả và thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với ngư dân, tai nạn tàu cá giảm đáng kể, góp phần tích cực bảo vệ an ninh, chủ quyền quốc gia trên biển, ngư dân yên tâm bám biển sản xuất, đời sống người dân được cải thiện, nhiều mô hình sản xuất trên biển đã hình thành và phát triển.
Tính đến 31/7/2017 đã có 761 tàu cá đóng mới đi vào hoạt động, trong đó có 301 tàu vỏ thép, 53 tàu composite, 407 tàu vỏ gỗ đóng mới và 105 tàu cá nâng cấp đi vào hoạt động sản xuất. Số tổ đội trên biển đã tăng từ 2.150 tổ đội (năm 2014) lên 4.526 (năm 2016). Ở cấp địa phương, 27/28 tỉnh, thành phố ven biển đã phê duyệt danh sách các chủ tàu đủ điều kiện vay vốn để đóng mới, nâng cấp cho 1.948/2.284 tàu, trong đó đóng mới 1.510 tàu, đạt 66,11 % (tàu vỏ thép và vật liệu mới là 768 tàu, chiếm 51%; tàu vỏ gỗ là 742 tàu, chiếm 49%). Số tàu cá phân theo nhóm nghề: tàu làm nghề câu 85 chiếc, nghề lưới rê 420 chiếc; nghề lưới vây 427 chiếc; nghề lưới chụp 341 chiếc và tàu dịch vụ hậu cần là 237 chiếc; số tàu nâng cấp 438 tàu...
Tuy nhiên, do lần đầu triển khai đóng tàu vỏ thép nên ngư dân còn lúng túng chọn cơ sở đóng tàu, tư vấn thiết kế và công tác giám sát thi công; công tác đăng kiểm còn thiếu về nguồn lực, yếu về trình độ. Một số tàu vỏ thép của ngư dân Bình Định, Quảng Nam, Thanh Hóa, Ninh Thuận bị rỉ sét nặng phần vỏ, máy tàu bị hư hỏng, trang thiết bị khai thác, hàng hải như máy dò, hầm bảo quản, bóng đèn hoạt động kém.... gây thiệt hại cho ngư dân và ảnh hưởng lớn đến chính sách của Đảng và Nhà nước. Cụ thể có 40 tàu cá vỏ thép đóng mới theo Nghị định 67 của ngư dân tỉnh Bình Định (19 tàu) và Phú Yên (02 tàu), Thanh Hóa (18), Quảng Nam (1 tàu) bị hư hỏng (rỉ sét phần vỏ tàu, mặt boong, cabin, van ống; máy chính, máy phát điện, trang thiết bị và hầm bảo quản).
Phó Trưởng ban Thường trực Ban KTTƯ Cao Đức Phát phát biểu tại hội nghị.
Về vấn đề này, Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho biết, Bộ NN-PTNT đã có văn bản chỉ đạo các địa phương tổng rà soát lại các cơ sở đóng tàu, các tàu vỏ thép đã đóng và đang đóng trên phạm vi toàn quốc để chấn chỉnh. Các tàu cá vỏ thép bị hư hỏng đã được các cơ sở đóng tàu, ngư dân và các đơn vị liên quan tiến hành khắc phục, sửa chữa theo quy định, dự kiến đến cuối tháng 8/2017 hoàn thành và tiếp tục đi hoạt động. Thời gian tới, sẽ rút kinh nghiệm sâu sắc từ sự cố tàu cá vỏ thép bị hư hỏng, sớm khắc phục để đưa tàu vào hoạt động. Hướng dẫn ngư dân duy tu sửa chữa định kỳ đối với các tàu cá vỏ thép, tổ chức đào tạo, tập huấn vận hành đối với các tàu cá vỏ thép và vỏ vật liệu mới, ông Tám nói.
Tối hậu thư cho các ngân hàng và Công ty bảo hiểm.
Về giải ngân nguồn vốn vay đóng mới, nâng cấp tàu, tính đến ngày 15/7/2017, các NHTM đã ký hợp đồng tín dụng để đóng mới, nâng cấp 1.005 tàu (880 tàu đóng mới và 125 tàu nâng cấp), số tiền cam kết cho vay là 9.931 tỷ đồng; giải ngân cho vay được 9.012 tỷ đồng, dư nợ đạt 8.838 tỷ đồng, tăng 15,2% so với 31/12/2016. Đã thực hiện giải ngân cho 267 lượt khách hàng với tổng số tiền trên 110 tỷ đồng. Hiện có 78 khách hàng còn dư nợ với số tiền gần 31 tỷ đồng.
Tuy nhiên, về việc cho vay đóng tàu mới, theo phản ánh của các địa phương, ngư dân rất khó tiếp cận vốn vay của các ngân hàng thương mại, thủ tục rườm rà, đây là một trong những bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị định 67.
Ông Trần Châu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định phản ánh: Hiện nay ở Bình Định ngư dân có tàu hư hỏng đang nằm bờ đang gặp nhiều khó khăn. Ngư dân có tàu nằm bờ trong thời gian dài khó trả lãi ngân hàng. Tỉnh Bình Định đang phối hợp với ty Công ty TNHH Một thành viên Nam Triệu, Công ty TNHH Đại Nguyên Dương bàn bạc để có giải pháp đền bù cho những ngư dân này. Tỉnh buộc 2 công ty này phải đền bù cho ngư dân khoản kinh phí cụ thể. Họ đã đồng ý và Sở NN-PTNT đang tính toán cụ thể tiền đền bù. Đối với 20 tàu đang nằm bờ, UBND tỉnh đang kiểm tra chi tiết để hỗ trợ gạo cho từng hộ. Tất cả các hộ này đều kiến nghị ngân hàng xem xét giãn thời gian trả nợ, trước đây mỗi tháng trả một lần, nay ba tháng, sáu tháng trả một lần hoặc khoanh nợ một năm cho ngư dân.
Phó Chủ tịch Bình Định: Ông bảo hiểm Pjico lúc đến tìm ngư dân mua bảo hiểm thì rất nhanh, nhưng đến lúc ngư dân đòi hỏi quyền lợi chính đáng cứ lần lữa.
Ông Đào Công Thiên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa quả quyết: Trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa chỉ mới có các ngân hàng như Agribank, BIDV đã tiến hành cho ngư dân vay vốn đóng tàu, còn nhiều ngân hàng chưa tham gia thực hiện cho ngư dân vay vốn theo Nghị định 67. Điều này không thể chấp nhận được. Nghị định 67 là chính sách lớn của Đảng nhà nước, rất nhiều Bộ ban ngành tham gia triển khai, chính vì vậy tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành quyết định nếu các ngân hàng thương mại nào không tham gia cho ngư dân vay vốn đóng tàu 67 thì cuối năm sẽ không xem xét thi đua. Không có lý do gì chính sách đưa ra mà các ngân hàng không tham gia. Không mơ màng gì đến xét phần thưởng thi đua cuối năm.
Cả ông Châu và ông Thiên đều cho rằng, Bộ Tài Chính phải nghiên cứu để bảo hiểm cho tàu cá của ngư dân gặp rủi ro trên biển như bị chèn thuyền hay bị tàu khác bắt, hiện các trường hợp này không được bảo hiểm. Ông bảo hiểm Pjico lúc đến tìm ngư dân mua bảo hiểm thì rất nhanh, nhưng đến lúc ngư dân đòi hỏi quyền lợi chính đáng cứ lần lữa, tìm đủ lý do trì hoãn, ông Châu  Phó Chủ tịch Bình Định nói.
Khắc phục ngay sự cố và xử lý nghiêm các sai phạm.
Đánh giá về Nghị đinh 67, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng cho biết: Đây là chủ trương lớn đột phá đồng bộ, đúng và trúng với nguyên vọng của ngư dân, nhằm góp phần vào phát triển kinh tế biển, phát triển nghề khai thác hải sản theo hướng vươn khơi gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Mặc dù vậy, chính sách đầu tư chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế đang làm. Cơ sở hạ tầng nghề cá vừa thấp vừa thiếu đồng bộ, việc đầu tư chưa tương xứng, chưa tạo ra hệ tầng nghề cá chất lượng để hỗ trợ hậu cần nghề cá phát triển. Hệ thống giám sát tàu cá trên biển còn thiếu, chưa đảm bảo an toàn cho hoạt động tàu cá trên biển. Chính sách tín dụng chưa đáp ứng yêu cầu, giải ngân chậm, thủ tục còn gây khó khăn cho ngư dân. Các chính sách về bảo hiểm còn có vướng mắc khiến việc triển khai chưa đồng bộ, chưa hiệu quả. Công tác kiểm soát chất lượng tàu cá đang là vấn đề cần nghiêm túc xem xét lại.
Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ NN-PTNT cùng các bộ ngành liên quan phải tập trung triển các nhóm chính sách và một số công việc cần triển khai ngay. Cần sớm khắc phục sợ cố tàu vỏ thép hỏng hóc, việc này phải làm ngay, đây là việc vừa có ý nghĩa kinh tế, có ý nghĩa chính trị, xã hội cao. Xử lý nghiêm các cá nhân tổ chức có sai pham trong vụ việc đóng tàu hư hỏng, đóng mới không đảm bảo chất lượng. Tổng hợp rà soát lại các cơ sở đóng tàu, đưa vào các đợn vị có chất lượng, đưa ra khỏi danh sách các cơ sở không đảm bảo chất lượng. Phải rà soát lại thiết kế tàu cá, nếu chưa phù hợp thì cần làm cho phù hợp hơn.
Cũng theo Phó Thủ tướng, các ngân hàng cần tập trung tháo gỡ khó khăn khâu vay vốn. Quy trình đăng kiểm tàu cá cần làm chặt chẽ đảm bảo tàu xuất xưởng phải chất lượng, nếu tàu đi vào hoạt động không tốt, đăng kiểm phải chịu trách nhiệm. Cũng cần rà soát quy hoạch lại số lượng tàu cá, để xem cần tăng hay giảm số lượng tàu đồng thời điều tra nguồn lợi thủy sản để vừa đảm bảo được nguồn lợi thủy sản, đồng thời phù hợp với khả năng đánh bắt thuy sản, đáp ứng được yêu cầu tham gia bảo vệ chủ quyền quốc gia, chủ quyền biển đảo.
Ban hành sửa đổi bổ sung trong quý 4/2017.
Đề nghị Bộ NNPTNT, Văn phòng chính phủ tập trung sửa đổi bổ sung Nghị định 67 để ban hành trong quý 4/2017, thực hiện từ quý 1/2018. Tập trung sửa đổi để huy động được nguồn lực xây dựng nâng cấp cơ sở hạ tầng nghề cá, các cảng cá trọng tâm, cơ chế cho vay phù hợp; quy định rõ trách nhiệm các đơn vị liên quan đối với các cơ sở đóng tàu mới; sửa đổi bổ sung để có chính sách ưu đãi thuế, đúng với các quy định hiện hành, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng.
Đề nghị Chính phủ xem xét tăng vốn đầu tư.
Đánh giá 3 năm thực hiện Nghị định 67, ông Cao Đức Phát  Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương cho rằng: So với mục tiêu đề ra, kết quả đạt được còn khiêm tốn, mới chỉ đạt 1/3 số tàu được đóng, thiếu cơ sở hạ tầng, các cảng chưa được nâng cấp tương thích, hệ thống cảnh báo, vấn đề đào tạo thuyền viên, việc thanh kiểm tra giám sát cần được tăng cường hơn...
HOÀNG ANH.
