Trước khi nghị án và sẽ tuyên án vào 9 giờ ngày 5.2, trong buổi tranh luận vào sáng 3.2, đại diện VKS và các luật sư đã tập trung vào các các yếu tố cấu thành tội Tham ô tài sản của các bị cáo trong vụ án Tham ô tài sản xảy ra tại công ty CP bất động sản Điện lực dầu khí Việt Nam (PVP Land).
Về nội dung yếu tố chủ thể của vụ án mà nhiều luật sư đề nghị VKS đối đáp, đại diện VKS khẳng định lại một lần nữa, PVP Land là doanh nghiệp có 28% vốn điều lệ, là vốn góp của Tổng Công ty cổ phần xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) với số vốn 140 tỉ đồng. PVC cử Đào Duy Phong (nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị PVP Land) và Nguyễn Ngọc Sinh (nguyên TGĐ PVP Land) làm đại diện quản lý phần vốn của PVC tại PVP Land, trong đó có tài sản Nhà nước. Do vậy, hoàn toàn thỏa mãn yếu tố chủ thể của tội Tham ô tài sản.
Đối với bị cáo Trịnh Xuân Thanh với vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị PVC, VKS nêu rõ: Trịnh Xuân Thanh ký quyết định cử Đào Duy Phong và Nguyễn Ngọc Sinh là người đại diện phần vốn của PVC tại PVP Land. Do vậy, Trịnh Xuân Thanh là người gián tiếp quản lý tài sản của PVC tại PVP Land thông qua người đại diện.
Số tiền 14 tỉ đồng có nguyên vẹn?
Về số tiền 14 tỉ đồng mà Trịnh Xuân Thanh bị cáo buộc tội Tham ô tài sản, VKS nêu rõ, sau khi bị cáo Thái Kiều Hương (nguyên Phó TGĐ Công ty Vietsan) đòi lại khoản tiền 14 tỉ đồng, theo lời khai của Đinh Mạnh Thắng, bị cáo Trịnh Xuân Thanh còn chỉ đạo Thắng nói với bị cáo Hương giữ bí mật về việc chuyển tiền này; coi như dòng tiền mới chỉ đến Hương, chứ chưa đến Thanh và Thắng nên đã hợp pháp hóa bằng khoản mua bán cổ phần.
Đại diện VKS phân tích, đây là lần thứ 2 bị cáo Trịnh Xuân Thanh ra tòa về tội Tham ô tài sản. Bị cáo Trịnh Xuân Thanh từng giữ những chức vụ cao, hiểu biết về luật pháp, song vẫn cố tình thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Do vậy, đề nghị HĐXX phải có hình phạt thích đáng đối với bị cáo Thanh để đảm bảo sự nghiêm mình của pháp luật.
Đối đáp lại những quan điểm của VKS, luật sư Hồng Phúc bào chữa cho Trịnh Xuân Thanh cho rằng không có cơ sở chứng minh số tiền 14 tỉ đồng được giữ nguyên vẹn trong quá trình chuyển từ Thái Kiều Hương đến Đinh Mạnh Thắng rồi đến Trịnh Xuân Thanh.
Theo lời khai của các lái xe, số tiền đã được chuyển từ bao tải sang thùng Lavie nên luật sư Phúc đặt câu hỏi: Vậy ai là người tác động đến số tiền và việc tác động như thế có khiến số tiền còn nguyên vẹn?
Luật sư Nguyễn Quốc Hùng tiếp tục đề nghị VKS làm rõ về đường đi của số tiền 14 tỉ đồng. Luật sư đặt câu hỏi: Thái Kiều Hương và Đinh Mạnh Thắng có chuyển đủ số tiền 14 tỉ đồng cho Trịnh Xuân Thanh hay không?
Một chuỗi hành vi nối tiếp.
Đối với bị cáo Đinh Mạnh Thắng, theo đại diện VKS luận tội, quá trình điều tra đã xác đinh được bị cáo Thắng đã thông báo với Trịnh Xuân Thanh về khách mua cổ phần và được Trịnh Xuân Thanh chấp nhận số tiền chuyển nhượng cổ phần.
Theo VKS, bị cáo Thắng cũng là người nhận số tiền chênh lệch giá từ bị cáo Kiều Hương là 19 tỉ đồng, chuyển cho bị cáo Thanh 14 tỉ đồng. Như vậy, bị cáo Thắng biết rõ đó là tiền chênh lệch giá và là người giúp cho bị cáo Thanh chiếm đoạt 14 tỉ đồng tiền của Nhà nước. Bản thân bị cáo Thắng cũng chiếm đoạt 5 tỉ đồng nên VKS cho rằng đủ cơ sở cấu thành tội Tham ô tài sản với vai trò đồng phạm giúp sức.
Đối đáp lại quan điểm này của VKS, luật sư Nguyễn Huy Thiệp đề nghị VKS cụ thể hóa hành vi đồng phạm của Đinh Mạnh Thắng trong quá trình chuyển nhượng cổ phần. Ngay trong cáo trạng cũng đã thể hiện Thắng chỉ gọi điện cho Đào Duy Phong, sau đó bị cáo Hương đưa bị cáo Huỳnh Nguyễn Quốc Duy (kinh doanh tự do) đến gặp Phong. Luật sư cũng đặt câu hỏi: Thắng không có mặt thì làm sao có thể biết được việc thỏa thuận giá chuyển nhượng?
Về nội dung này, đại diện VKS nêu quan điểm: Hành vi của bị cáo Đinh Mạnh Thắng tác động đến bị cáo Trịnh Xuân Thanh và bị cáo Phong để PVP Land được chuyển nhượng cổ phần tại Công ty Xuyên Thái Bình Dương với mục đích được hưởng lợi.
VKS cho rằng, khi bị cáo Thắng được nhận số tiền 5 tỉ đồng và nhận chuyển giúp 14 tỉ đồng cho bị cáo Thanh từ bị cáo Hương, đó là kết quả của sự tác động một chuỗi hành vi nối tiếp từ bị cáo Hương, bị cáo Thắng, bị cáo Thanh và bị cáo Phong. Hành vi khách quan nêu trên của các bị cáo thể hiện ý thức chủ quan nhằm chiếm đoạt tài sản của Nhà nước. Đó là hành vi tham ô, trong đó Thắng với vai trò là người giúp sức.
Theo cáo trạng, cuối năm 2009 đầu năm 2010, PVN có chủ trương chuyển tất cả các công ty đầu tư kinh doanh bất động sản về cho PVC quản lý. Cùng thời điểm này, bị cáo Lê Hòa Bình muốn mua Dự án Nam Đàn Plaza do PVP Land chiếm 50,5% vốn.
Thông qua môi giới của bị cáo Huỳnh Nguyễn Quốc Duy, ngày 27.3.2010, bị cáo Bình cùng với 5 cổ đông của Công ty CP Dịch vụ Xuyên Thái Bình Dương ký hợp đồng đặt cọc mua 24 triệu cổ phần với giá hơn 20.000 đồng/cổ phần. Tổng giá trị hợp đồng gần 500 tỉ đồng. Để mua tiếp số cổ phần còn lại, bị cáo Thái Kiều Hương nhờ bị cáo Đinh Mạnh Thắng kết nối gặp bị cáo Trịnh Xuân Thanh đề nghị cho PVP Land thoái vốn tại Dự án Nam Đàn Plaza. Sau đó, Trịnh Xuân Thanh đã đồng ý và chỉ đạo bị cáo Đào Duy Phong đứng ra thu xếp việc mua bán.
Thực hiện sự chỉ đạo, bị cáo Phong đã ký tờ trình gửi PVC phê duyệt phương án bán hơn 12 triệu cổ phần với giá 13.578 đồng/cổ phần (tương đương giá 34 triệu đồng/mét vuông đất tại Dự án Nam Đàn Plaza) và được Trịnh Xuân Thanh đồng ý. Vài ngày sau đó, bị cáo Bình chuyển nhượng cổ phần với cổ đông của Công ty CP Dịch vụ Xuyên Thái Bình Dương với giá 52 triệu đồng/mét vuông (chênh lệch 18 triệu đồng/mét vuông). Tổng số tiền chênh lệch hơn 87 tỉ đồng.
Cáo trạng cho rằng Trịnh Xuân Thanh chiếm đoạt được 14 tỉ đồng, Đinh Mạnh Thắng chiếm đoạt 5 tỉ đồng, Đào Duy Phong 8 tỉ đồng, Nguyễn Ngọc Sinh 2 tỉ đồng, Đặng Sỹ Hùng 20 tỉ đồng. Tổng cộng, các bị can đã chiếm đoạt được 49 tỉ đồng.
Nhã Thanh.
