Nhưng có một chữ phai rất đẹp, khi nó được đặt tên cho một loại hoa: Đào phai. Nào ai cắt nghĩa vì sao lại gọi "đào phai", khi những cánh hoa cứ phơn phớt hồng như má người thiếu nữ. Giữa không gian thoáng đãng, dưới nền trời xanh biếc, sắc hồng của đào phai càng làm cho bức tranh thiên nhiên thêm sống động.
Đào ở quê tôi đương nhiên là đào phai. Khi tôi lớn lên thì thấy góc vườn nhà mình đã có một cây đào. Năm nào cũng thế, cứ sau rằm tháng chạp là tôi thắc thỏm mong gió bấc về, chờ mưa phùn xuống, mắt chăm chăm cắm vào từng nhành cây khẳng khiu để rồi sướng phát điên khi những chiếc nụ hồng đầu tiên bật nhú.
Một chiều 30 tết, có đôi bạn trẻ ra vườn, cùng chọn một cành đào nhiều nụ mang về để sáng đầu năm sẽ nở nhiều hoa. Trong phút giây bồng bột, chàng trai mới lớn lấy hết can đảm đưa bàn tay lên gạt nhẹ những hạt mưa xuân vương trên tóc người bạn gái. Em nói vội trong hơi thở gấp: về thôi, kẻo có người nhìn thấy. Và hai má em hồng rực lên như cánh hoa đào.
Đào phai đẹp nhất khi mọc tự nhiên ở rừng. Ngày đóng quân ở Mộc Châu, trước sân và sau nhà chúng tôi ở ngút ngàn mận đào, nhiều nhất là đào phai. Những mối tình thơ mộng của nhiều đôi trai gái chúng tôi nảy nở, thắm nồng dưới những rặng đào phai ấy.
Những năm ở Hà Nội, phần thì nhà chật không có chỗ đặt chậu hoa, phần thì chẳng có đủ tiền để mua đào thế, năm nào tôi cũng mua một cành đào phai cắm lọ, hết tết thay một cành đào phai tươi khác, cảm thấy trong nhà lúc nào cũng có mùa xuân.
Chỉ còn ít ngày nữa là chúng ta chia tay năm cũ để đón chào xuân mới. Sáng nay, tôi đi dạo một vòng quanh làng, thấy nhiều nhà có đào phai trong vườn, hoa đã lác đác nở, rung rinh dưới làn mưa nhẹ. Làng sẽ còn, và làng sẽ vẫn làng xưa nếu còn dòng sông, còn mái đình, còn cây đa, còn mảnh vườn có gốc đào phai, còn mồ mả tổ tiên, còn những người ruột thịt, còn bà con xóm giềng hồn nhiên chất phác.
Lê Trọng Hà |.
