Bé Tr. đang nguy kịch cấp cứu tại BV Xanh Pôn (Hà Nội) do điều dưỡng BV Đa khoa Đông Anh dùng thuốc không đúng. Ảnh: Internet.
Sự cố y khoa tại BV Nhi- Sản Quảng Ngãi xảy ra ngày 10/1, còn tại BV đa khoa Đông Anh xảy ra ngày 15/1/2018. Mặc dù lãnh đạo hai BV Sản  Nhi Quảng Ngãi và Đa khoa Đông Anh  Hà Nội đã giải thích, nhận lỗi, khắc phục hậu quả, xử lý kỷ luật y bác sĩ, điều dưỡng viên có liên quan đến vụ việc nhưng dư luận xã hội vẫn lo lắng, bức xúc.
Đây có lẽ là những giọt nước làm tràn ly khi đã có quá nhiều trường hợp các y bác sĩ, thay vì cứu người với lương tâm và khả năng của mình, lại gây họa cho bệnh nhân.
Thế nhưng trong nhiều năm qua, với những yếu kém, bất cập, tắc trách tương đối phổ biến của ngành y vẫn tiếp tục tái diễn. Đã đến lúc cần phải biện pháp mạnh để giải phẫu những yếu kém này.
Theo trần tình của BV đa khoa Đông Anh, đáng lẽ cho bệnh nhi uống thuốc Kaliclorit theo chỉ định của bác sĩ thì điều dưỡng viên lại tiêm thuốc này vào tỉnh mạch làm bệnh nhân co cứng người, môi da tím tái. Ngay sau khi phát hiện, các bác sĩ đã xử trí theo quy trình báo cáo y khoa sự cố nhầm lẫn dùng thuốc, kíp trực đã tiến hành xử lý ngay các vấn đề cấp cứu bệnh nhân chuyển lên BV Xanh-Pôn. Hội đồng kỷ luật BV ra quyết định kỷ luật, đình chỉ công tác 30 ngày với điều dưỡng Hoàng Thu Trang. Bệnh nhi này vẫn chưa qua cơn nguy kịch do dùng thuốc không đúng.
Bộ Y tế đã có công văn khẩn đề nghị Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi báo cáo diễn biến trường hợp cho sản phụ sản uống nhầm thuốc dưỡng thai thành phá thai và xử lý các sai phạm của BV theo quy định.
Đến nay, chưa có một thống kê nào về những thiệt hại nhân mạng hay đời sống của bệnh nhân do sự yếu kém, tắc trách của thầy thuốc gây ra, nhưng mọi người ai ai cũng có thể kê ra một danh sách dài những trường hợp ấy. Đó là những cái chết của các sản phụ do hộ sinh, cái chết của những trẻ em được tiêm vắc xin, của những bệnh nhân sốc thuốc, do tắc trách của bác sĩ điều trị- nữ sinh ở Đắk Lắk đã bị cắt bỏ một chân  Đó không phải là những chứng nan y khó khăn nào để mà cứu chữa. Thậm chí có nhiều trường hợp bác sĩ tắc trách đến mức để quên gạc trong bụng bệnh nhân nhiều ngày, và đó cũng chẳng phải là chuyện hy hữu.
Tất nhiên, còn nhiều trường hợp các gia đình biết người thân mình chết do sự bất cập của ngành y, thế nhưng họ vẫn âm thầm chịu đựng. Một số trường hợp các bệnh viện đã phải đền bù những số tiền lớn cho thân nhân người bệnh.
Đã không ít lần những người thân của các bệnh nhân bức xúc vì thân nhân bị bệnh nhẹ mà bất ngờ tử vong do điều trị đã phản ứng một cách tiêu cực. Đó chắc chắn là những hành vi tiêu cực đáng phê phán, nhưng cũng phải thông cảm một điều rằng các nạn nhân ấy chẳng có cách nào khác hơn để giải tỏa nỗi đau mất đi người thân của mình một cách vô lý. Họ chưa có thói quen thưa kiện và luật pháp của ta cũng chưa có thói quen xử kiện về những trường hợp này.
Những tai nạn nghề nghiệp trong nghề chữa bệnh không phải chỉ diễn ra trong những nước có ngành y còn yếu kém như nước ta. Như nước Mỹ, quốc gia có ngành y thuộc loại tiên tiến nhất thế giới, nhưng vẫn để xảy ra tình trạng mà các nhà nghiên cứu y học gọi là sinh bệnh do thầy thuốc.
Các thiệt hại trực quan về nhân mạng là điều dễ thấy, nhưng còn nữa là những thiệt hại vô hình của những người yếu kém năng lực hay thiếu lương tâm trong ngành y gây ra, như việc chẩn đoán sai, cho dùng sai thuốc, dùng thuốc cũ đã nhiễm độc, nuôi bệnh  Những thiệt hại này rất khó phát hiện và có khi ngay cả những người điều trị cũng chẳng phát hiện ra lỗi lầm của chính mình.
Chỉ nói về chuyên môn thì sự yếu kém về khả năng của các y bác sĩ do đào tạo trong nhiều năm gần đây đã thể hiện khá rõ. Nguyên nhân chính là ở chính sách đào tạo. Nghề y nhiều năm qua đã được đào tạo một cách đại trà mang tính cộng đồng chứ không còn đào tạo ở mức độ tinh hoa như thời trước.
Chẳng thế mà trong phiên chất vấn tại kỳ họp Quốc hội đã có 23 đại biểu đưa ra các câu hỏi liên quan đến y đức, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận đây là vấn đề gây bức xúc cho nhiều người. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành y tế không trả lời câu hỏi bao giờ chấm dứt tình trạng tắc trách, tiêu cực trong ngành y mà cho rằng: Khi nào chấm dứt thì tôi không trả lời được, chỉ có cách hạn chế bớt đi. Chúng tôi đã ra văn bản quy phạm, tăng cường thanh kiểm tra, giáo dục và hơn cả là sự phối hợp người bệnh, gia đình người bệnh và người thầy thuốc. Việc này các nước áp dụng rất nhiều. Nguyên nhân dẫn đến các sai phạm trong ngành y thời gian qua có thể do tai biến bất khả kháng hoặc do tiêu cực, nhũng nhiễu. Chúng tôi sẽ thành lập những nghiệp đoàn y - dược và các hội đồng y khoa để có phán quyết khách quan bảo vệ lợi ích người dân và cán bộ ngành y.
Không thể phủ nhận những đóng góp to lớn của ngành y đối với đời sống xã hội. Tuy nhiên, có lẽ một sự cải tổ sâu rộng ngành y là điều mọi người dân đều ngóng chờ, để con em của mình may ra sẽ không còn bị đột tử hay bị cắt cụt tay, chân một cách vô lý nữa.
Vũ Xuân Bân |.
