Khu đất vàng ở trung tâm huyện Côn Đảo rộng hơn 6.600m2 vốn là khu nhà kiến trúc thời Pháp thuộc còn lại. Sau năm 1975, khu nhà được trưng dụng làm trụ sở Trạm vật tư Côn Đảo. Đến năm 1991, sau khi Trạm vật tư giải thể, UBND huyện Côn Đảo đã cho phép một số hộ gia đình bức thiết về nhà ở được sử dụng hợp pháp khu nhà. Từ đó, khu đất trở thành nơi sinh sống của gần 30 hộ dân di cư từ đất liền ra đảo lập nghiệp từ năm 1979.
Sau gần 40 năm sử dụng ổn định, không phát sinh tranh chấp thì bất ngờ mấy năm gần đây nhiều hộ dân bị đòi đất và nhà với lý do trước đó khu đất đã được phân lô trên giấy để cấp chứng nhận quyền sử dụng cho nhiều người, trong đó phần lớn là cán bộ của huyện Côn Đảo, dù rằng trước đó người dân đã nhiều lần xin cấp giấy CNQSDĐ nhưng đều bị từ chối với lý do dính quy hoạch. Vì vậy mới có chuyện tréo ngoe: người được cấp đất thì không sử dụng còn người sử dụng ổn định mấy chục năm liên tục lại không được cấp quyền sử dụng.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, gần 30 hộ dân đã đồng loạt làm đơn cầu cứu các cấp chính quyền trước tình trạng gần đây một số cán bộ và người nhà đến đòi đất, yêu cầu họ phải dọn đi.
Xin được dẫn ra một số trường hợp cụ thể:
Cuối năm 2016, hộ bà Đinh Thị Ngọc bất ngờ bị Chánh án Tòa án nhân dân huyện Côn Đảo là ông Nguyễn Đăng Khoa đến yêu cầu giao đất mà gia đình bà đã sống ổn định từ năm 1988 đến nay với lý do UBND huyện đã cấp cho ông và 3 người khác. Thậm chí, căn nhà mà gia đình bà đang sử dụng cũng đã được UBND huyện Côn Đảo cấp cho vợ chồng nguyên cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện.
Sau kết luận thanh tra, hàng loạt lãnh đạo nhiều thế hệ của huyện bị đề nghị xử lý nhưng quyền lợi và nguyện vọng chính đáng của gần 30 hộ dân trên đảo vẫn chưa được xem xét khiến người dân chưa hết lo lắng.
Hộ bà Đàm Thị Ánh bị Trưởng phòng Kinh tế huyện Côn Đảo, rồi cán bộ Biên phòng Côn Đảo thay phiên nhau đến đòi đất giúp cho ông Nguyễn Trọng Can - nguyên Đồn trưởng Đồn Biên phòng huyện Côn Đảo. Ngoài cấp cho ông Can, UBND huyện Côn Đảo còn lấy đất của hộ bà Ánh đang sử dụng cấp cho ông Trịnh Anh Kiệt, Phó Đội trưởng Đội Quản lý thị trường.
Hộ anh Nguyễn Văn Hiền sau hơn 10 năm xin cấp giấy CNQSDĐ không thành vì khu đất này quy hoạch làm khu thương mại cao cấp, bất ngờ, đầu năm 2017, có người đến đo vẽ. Đến lúc này anh Hiền mới biết toàn bộ diện tích gia đình mình sử dụng đã được cấp cho 2 cán bộ và đã được chuyển nhượng cho người khác...
Sau khi nhận đơn kêu cứu và đề nghị của bà con, Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã chỉ đạo Thanh tra tỉnh xác minh sự việc.
Theo kết luận thanh tra, từ năm 2003 đến 2007, các thế hệ lãnh đạo huyện Côn Đảo đã ký 22 quyết định giao đất, cấp giấy CNQSDĐ cho các cá nhân chủ yếu là cán bộ của huyện và các ban ngành chức năng khi chưa tiến hành việc thu hồi, bồi thường giải tỏa cho các hộ dân theo quy định pháp luật. Trong 22 cá nhân được cấp đất hiện 8 trường hợp đã chuyển về đất liền, 9 trường hợp còn đương chức tại huyện Côn Đảo và 5 trường hợp đã nghỉ hưu. Đáng chú ý, trong số 22 người được cấp đất có đến 13 người đã chuyển nhượng trên giấy quyền sử dụng đất cho người khác.
Thanh tra tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đã xác định rõ danh tính các nguyên lãnh đạo huyện Côn Đảo và kiến nghị xử lý trách nhiệm các cá nhân này trong việc giao đất, cấp giấy CNQSDĐ này.
Trả lời về công tác triển khai xử lý trách nhiệm các cá nhân sai phạm theo kết luận của Thanh tra tỉnh Bà Rịa  Vũng Tàu ngày 6/7/2017, đại diện UBND huyện Côn Đảo cho biết, UBND huyện đã có văn bản đề nghị: Ông Phan Hòa Bình, Phó trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy (nguyên Chủ tịch UBND huyện), ông Hoàng Nghĩa Doãn (nguyên Chủ tịch UBND huyện), ông Nguyễn Hoàng Tùng, Bí thư Huyện ủy (nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện), ông Châu Anh Kiệt (nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện) làm kiểm điểm gửi Sở Nội vụ. Còn thẩm quyền xử lý thì thuộc UBND tỉnh BR-VT.
Riêng đối với các cá nhân sai phạm là lãnh đạo các phòng chuyên môn, UBND huyện đã tổ chức cuộc họp kiểm điểm, thống nhất xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo, khiển trách. Tuy nhiên, đến nay do hiệu lực đã hết nên sẽ chỉ tổ chức họp... rút kinh nghiệm.
Để giải quyết hậu quả của việc giao đất và cấp giấy CNQSDĐ trái pháp luật này, UBND huyện sẽ triển khai di dời, giải tỏa, bố trí tái định cư cho những hộ dân đang sinh sống ở đây theo quy định để tiếp tục thực hiện phân lô nhà ở theo quy hoạch chi tiết 1/500 đã được HĐND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thông qua hồi tháng 12/2016.
Tuy nhiên, nguyện vọng chính đáng của 30 hộ dân là được tái định cư tại chỗ (nếu Nhà nước thu hồi để phân lô nhà ở) vẫn chưa được UBND huyện Côn Đảo đề cập trong bản Kế hoạch giải quyết hậu quả sai phạm của nhiều thế hệ lãnh đạo huyện, nhằm giải quyết dứt điểm vụ việc do Phó Chánh văn Phòng UBND huyện này ký.
Thanh Hải.
