Cụ thể là ở vùng sâu, vùng khó khăn các em chưa được chăm sóc, giáo dục đầy đủ và chưa được đáp ứng đầy đủ nhu cầu để phát triển; Đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về giáo dục TKT còn ít.
Ảnh minh họa.
Theo số liệu thống kê, tại Việt Nam có khoảng 1,3 triệu TKT và là nước đầu tiên của châu Á, thứ 2 trên thế giới ký cam kết thực hiện Công ước Quốc tế về quyền trẻ em vào năm 1991.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều chương trình, đề án, cơ chế chính sách để hỗ trợ giáo dục người khuyết tật. Bộ GD&ĐT cũng đã ban hành theo thẩm quyền và phối hợp ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, cụ thể hóa các chính sách của Chính phủ về giáo dục đối với TKT.
Việt Nam hiện có 14 trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập, 97 trường chuyên biệt dành cho TKT và học hòa nhập ở tất cả các cơ sở giáo dục. Số trẻ đến học tại các cơ sở hòa nhập ngày càng tăng, đặc biệt ở bậc tiểu học và Mầm non, một số lượng đáng kể tiếp tục học lên THCS và THPT.
Năm học 2016-2017, có trên 60% TKT có khả năng học tập được tiếp cận giáo dục.
Để tăng cường tiếp cận giáo dục cho TKT chưa có điều kiện đi học tại các cơ sở giáo dục, Bộ GD&ĐT đã có chương trình giáo dục từ xa thông qua ứng dụng CNTT và đưa giáo dục về gia đình TKT.
Đặc biệt Thông tư 42/2013 quy định chính sách về giáo dục đối với người khuyết tật (Thông tư 42) của liên Bộ GD&ĐT, Bộ LĐTB&XH;, Bộ Tài chính được xem là chính sách ưu việt tiếp sức cho trẻ khuyết tật đến trường.
Tuy nhiên việc triển khai chính sách này vẫn gặp không ít các rào cản.
Phản ánh từ nhiều địa phương cho biết hiện nay nhiều nơi vẫn chưa có trung tâm, trường chuyên biệt hay đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị học tập dành riêng cho học sinh khuyết tật cũng không có giáo viên được đào tạo chuyên sâu về giáo dục trẻ khuyết tật nên việc chăm sóc, dạy dỗ các em còn gặp nhiều khó khăn.
Đánh giá về việc triển khai thông tư 42 trong báo cáo gửi Ủy ban Quốc gia về NKT Việt Nam mới đây, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Nghĩa cũng thừa nhận, mặc dù đến nay các địa phương đều đã triển khai thực hiện thông tư 42 đặc biệt là việc chi trả học bổng, hỗ trợ chi phí học tập cho học sinh thuộc diện nghèo và cận nghèo.
Tuy nhiên trong thực tế việc thực hiện còn nhiều khó khăn, bấp cập do việc chi trả các chế độ cho học sinh khuyết tật cần có Giấy chứng nhận khuyết tật, nhưng hiện nay còn rất nhiều học sinh khuyết tật đang đi học nhưng chưa có Giấy chứng nhận khuyết tật dẫn đến bản thân học sinh đó không được nhận các chế độ chính sách về bảo trợ xã hội và chính sách hỗ trợ giáo dục.
Nguyên nhân dẫn đến học sinh không được cấp Giấy chứng nhận do gia đình không muốn xã hội biết con mình có khuyết tật nên không đưa đi xác nhân.
Bên cạnh đó do Hội đồng xác định khuyết tật cấp xã không có thành phần làm công tác giáo dục, bộ Công cụ xác định dạng tật và mức độ khuyết tật theo Thông tư liên tịch số 37/20112 quy định về việc xác định mức độ khuyết tật do Hội đồng xác định mức độ khuyết tật thực hiện không có những tiêu chí để xác định những dạng tật có khó khăn trong học tập.
Đây chính nguyên nhân khiến việc triển khai thông tư 42 chưa được hiệu quả như kỳ vọng.
Thực tiễn triển khai chương trình hỗ trợ giáo dục, đặc biệt là trợ cấp xã hội hàng tháng cho thấy còn có sự chồng chéo.
Việc quy hoạch hệ thống trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập và cơ sở giáo dục chuyên biệt cần sớm được nghiên cứu và hoàn chỉnh.
Hiện nay nhiều tỉnh thành không có các trường chuyên biệt trong khi thực tế nhu cầu học trong các trường chuyên biệt đối với những trường hợp không thể học hòa nhập là rất khó khăn.
Một số địa phương cơ sở giáo dục chuyên biệt còn đặt ngay tại Trung tâm Bảo trợ xã hội.
Vẫn còn nhiều trường hợp TKT thực sự nhưng chưa được thừa nhận là khuyết tật để được ứng xử và tiếp cận phù hợp trong giáo dục. Các địa phương không có cơ quan chuyên môn về tâm lý, tâm thần để có thể sử dụng các công cụ đánh giá, sàng lọc.
TKT sẽ phát huy tiềm năng khi được tạo điều kiện để tham gia vào trường học và xã hội. Tuy nhiên, vấn đề sẽ khó được giải quyết triệt để nếu chỉ có sự nỗ lực từ một phía.
Kim Thanh.
