Trời lạnh, những người cao tuổi rất dễ bị bệnh cao huyết áp.
Lo nhất bị méo miệng.
Vào mùa đông, số bệnh nhân nhập viện vì các bệnh lý nói trên gia tăng nhanh, trong đó đáng lo ngại nhất là bệnh méo miệng do bị liệt dây thần kinh số 7. Tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương, trung bình mỗi ngày có 20-30 người đến khám, điều trị méo miệng do bị liệt dây thần kinh số 7.
Về nguyên nhân gây bệnh, theo Ths.BS Dương Văn Tâm - Trưởng khoa Liệt vận động và Ngôn ngữ trẻ em (Bệnh viện Châm cứu Trung ương), lạnh đột ngột làm tổn thương gây phù nề chèn ép dây thần kinh khi chạy trong xương đá, gây mất dẫn truyền giữa thần kinh trung ương ra ngoài, từ đó gây liệt.
Khi bị, người bệnh rơi vào tình trạng mắt nhắm mắt mở trừng trừng, nhắm không kín, miệng kéo lệch về phía bên lành, rãnh mũi má bên liệt mờ hoặc mất. Bệnh nhân không thể huýt sáo hay thổi lửa như bình thường. Khi ăn, thức ăn đọng ở má bị liệt. Các nếp nhăn ở trán bị xóa mờ hoặc mất hẳn. Ngoài ra, một số người còn có các dấu hiệu đau buốt nửa đầu  BS Tâm cho biết.
Nhiều người vẫn quan niệm rằng chỉ có người cao tuổi mới dễ bị méo miệng do liệt dây thần kinh, tuy nhiên, tại bệnh viện một số bé còn rất nhỏ đã mắc bệnh. Như bé Hoàng Thị Ngọc Lan (14 tháng tuổi, quê ở Hải Dương). Theo lời chị Vũ Thị Cảnh (mẹ cháu Lan), buổi tối sau khi tắm, chị thấy hai tay và chân của con lạnh nhưng không để ý. Sáng hôm sau, khi bé Lan bị ngã và khóc, chị mới phát hiện mặt con gái mình bị méo lệch một bên, một bên mắt nhắm, một bên mở, cộng với sốt. Gia đình mới nhanh chóng đưa cháu vào bệnh viện.
Tại đây bác sĩ không để ý tới biểu hiện méo mặt, chỉ tập trung vào hạ sốt cho cháu. Sau 3 ngày, bé Lan hết sốt nhưng miệng vẫn bị méo. Chị Cảnh đã đưa con tới Bệnh viện Châm cứu Trung ương để điều trị. Hiện tại tình trạng méo mặt của bệnh nhi này đang tiến triển tích cực, có thể ra viện trong thời gian tới.
Theo các bác sĩ, méo miệng là thuật ngữ dân gian, y học hiện đại gọi là liệt dây thần kinh 7 ngoại biên. Đây là dây thần kinh chỉ đạo vận động tất cả nhóm cơ ở nửa mặt. Trong các nguyên nhân gây liệt ngoại biên thì yếu tố lạnh là phổ biến nhất.
Người già là đối tượng bị ảnh hưởng nhiều khi thời tiết thay đổi. Trời rét, người cao tuổi rất dễ mắc các bệnh như: viêm phổi, cảm lạnh, cúm; trong khi đó các bệnh mạn tính như hen suyễn, thấp khớp, viêm loét dạ dày, tăng huyết áp... cũng tiến triển nặng, đặc biệt là tăng huyết áp, dễ gây đột quỵ. Theo các bác sĩ, đột quỵ đứng thứ ba về nguyên nhân gây tử vong sau bệnh lý tim mạch, ung thư và dẫn đầu trong các nguyên nhân gây nên tàn tật.
Trời rét đậm kéo dài khiến số bệnh nhân bị bệnh đột quỵ và những bệnh lý tim mạch khác đều gia tăng do 3 nguyên nhân chính là: Trời lạnh, huyết áp sẽ tăng là nguyên nhân thường gặp; thời tiết lạnh làm co mạch, máu dễ bị đông hơn có thể gây tắc nghẽn và nguyên nhân thường thấy là do trời lạnh nhiều người dễ mắc một số bệnh nhiễm trùng. Điều này khiến những người có bệnh nền trước đó dễ bị đột quỵ hơn.
Giáo viên vùng cao đốt lửa sưởi ấm cho các em trong ngày mùa lạnh.
Chủ động phòng bệnh.
Theo chuyên gia y tế, vào mùa đông số bệnh nhân nhập viện vì các bệnh lý về đường hô hấp có xu hướng gia tăng nhiều nhất là bệnh về đường hô hấp.
Vì vậy chủ động phòng tránh có ý nghĩa rất lớn trong bảo vệ sức khỏe, nhất là người già, trẻ em và người có các bệnh mãn tính về đường hô hấp như: hen phế quản, viêm phổi tắc nghẽn mãn tính, giãn phế quản Đây là những đối tượng hay bị tái phát bệnh, dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí đe dọa đến tính mạng.
Để chủ động phòng tránh các bệnh lý nói chung, bệnh về đường hô hấp nói riêng, nhất là trong thời tiết giá lạnh, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) khuyến cáo: Mỗi người dân cần nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng việc đảm bảo chế độ dinh dưỡng ở cả lượng và chất. Người dân nên ăn nhiều hoa quả, cân đối các nhóm dưỡng chất như: tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất; uống nước ấm, tránh ăn, uống những thức ăn, nước uống lấy trực tiếp từ tủ lạnh.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo: Đối với trẻ em, cha mẹ cần giữ ấm cho trẻ bằng cách mặc đủ ấm, ăn uống đủ dinh dưỡng, tránh cho trẻ ra ngoài mà không đeo khẩu trang. Cha mẹ cần đặc biệt chú ý mặc ấm, nhưng không nên mặc cho trẻ quá nhiều áo, trẻ dễ bị toát mồ hôi, ngấm ngược vào cơ thể gây cảm lạnh, sốt cao.
Để phòng bệnh hiệu quả, ngoài bảo đảm ăn uống đúng giờ, đúng bữa, uống đủ nước, ăn thêm trái cây tươi thì chú ý giữ ấm đầu, cổ, bàn chân, tránh ở lâu ngoài trời, thức khuya trong những ngày trời rét để phòng bệnh cảm lạnh, viêm phổi hay các biến chứng tim mạch...Duy trì chế độ tập thể dục, dưỡng sinh, đi bộ thường xuyên để điều hòa khí huyết, giữ gìn sức khỏe.
Đặc biệt, để phòng méo miệng do liệt dây thần kinh số 7, các chuyên gia y tế khuyến cáo để giữ ấm cơ thể, không được tắm quá muộn, tắm nước lạnh, hạn chế uống rượu bia. Khi bị bệnh tuyệt đối không tự ý chữa ở nhà khiến bệnh không khỏi mà còn diễn biến nặng hơn, người bệnh càng khó phục hồi.
Ngọc Hải.
