Trong một phát biểu ngày 29/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã từ chối đàm phán hòa bình với Taliban sau loạt vụ tấn công đẫm máu mà nhóm phiến quân này vừa tiến hành tại Afghanistan.
Ông chủ Nhà Trắng cũng ngụ ý rằng ông nhìn thấy chiến thắng quân sự trước phiến quân Taliban tại Afghanistan, điều mà giới chức an ninh và ngoại giao Mỹ cho rằng sẽ không thể đạt được với nguồn lực và chiến lược tại Afghanistan mà ông Trump đã thông qua..
Tại cuộc họp với Hội đồng An ninh Mỹ ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump lên án mạnh mẽ diễn biến bạo lực đẫm máu liên tiếp xảy ra tại thủ đô Kabul của Afghanistan trong vòng một tuần qua. Ông đồng thời cam kết kết thúc điều cần phải kết thúc tại quốc gia Nam Á này.
Tôi không thấy bất cứ cuộc đàm phán nào diễn ra. Tôi không nghĩ rằng chúng ta được chuẩn bị để đàm phán vào ngay lúc này. Một cuộc chiến hoàn toàn khác đang diễn ra tại Afghanistan. Nhóm phiến quân đã giết hại rất nhiều người vô tội.
Năm ngoái, khi ông Trump tuyên bố tăng quân, tăng cường không kích và các viện trợ khác cho lực lượng Afghanistan, giới chức Mỹ đã nói rằng mục đích của chiến lược này là buộc Taliban ngồi vào bàn đàm phán để tìm kiếm một giải pháp chính trị cho quốc gia Nam Á.
Ngay đầu tháng này, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley cũng nói rằng chiến lược của chính quyền Trump đang phát huy tác dụng và đã khiến Taliban tiến gần tới bàn hòa đàm.
Song những lời này được bà Haley nói ra trước khi xảy ra vụ tấn công ngày 20/1 tại Khách san Intercontinental ở Kabul làm ít nhất 20 người chết, trong đó có 4 công dân Mỹ.
Sau đó một tuần, đánh bom liều chết tiếp tục cướp đi sinh mạng của hơn 100 người và làm ít nhất 235 người khác bị thương tại khu vực trung tâm Kabul được bảo vệ an ninh nghiêm ngặt.
Ảnh : RTE.
Chiến thắng quân sự vẫn xa vời.
Tại cuộc họp Hội đồng An ninh, Tổng thống Trump nhấn mạnh: Chúng ta không muốn đối thoại với Taliban. Chúng ta sẽ kết thúc điều mà không ai có thể làm và chúng ta có thể làm được điều này.
Nhiều cựu quan chức Mỹ và giới chức đương nhiệm lại không nghĩ như vậy. Reuters dẫn lời một quan chức giấu tên cho biết ông ta ngạc nhiên với những phát biểu này của Tổng thống Trump.
Cần phải hiểu rằng đánh bại Taliban không chỉ đơn giản là một vấn đề quân sự, quan chức giấu tên nói.
Theo những quan chức Mỹ này, dù bạo lực đẫm máu không ngừng leo thang thì Mỹ vẫn không có lực chọn nào khác là thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình.
Ảnh : REUTERS.
Quyền Đặc phái viên Mỹ tại Afghanistan và Pakistan, bà Laurel Miller cho rằng mục đích trong chiến lược của ông Trump là tăng cường sức ép quân sự lên Taliban nhằm buộc nhóm phiến quân này hướng tới giải pháp chính trị.
Theo bà Laurel, không gì có thể chứng minh là lực lượng Mỹ và Afghanistan sẽ đánh bại Taliban trên chiến trường.
Tháng 8 năm ngoái, ông Trump đã công bố chiến lược mới về Afghanistan nói riêng và khu vực Nam Á nói chung. Mục tiêu rõ ràng của chiến lược này là ngăn chặn việc các tay súng Hồi giáo cực đoan biến quốc gia Nam Á này thành thiên đường an toàn, làm bàn đạp cho các cuộc tấn công nhằm vào Mỹ.
Ảnh : THE NATIONAL INTEREST.
Bản chiến lược đi ngược hoàn toàn với lời chỉ trích trước đó của ông Trump về cuộc chiến hao người tốn của tại Afghanistan. Thực tế, Mỹ đến thời điểm này đã sa lầy ở chiến trường Nam Á tới 17 năm. Mỹ phải chấp nhận thất bại đau đớn nếu rút quân, hoặc là tiếp tục dấn thân và sa lầy.
Tuy nhiên, sự trỗi dậy và lan nhanh của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, đặc biệt là Taliban tại Afghanistan, địa bàn có vai trò then chốt với an ninh và ổn định toàn khu vực Nam Á cũng như với an ninh của chính nước Mỹ, thì Tổng thống Donald Trump rõ ràng không thể lựa chọn khác.
Ảnh : AP.
Kiềng 3 chân Mỹ-Afghanistan-Pakistan lung lay.
Tổng thống Trump nhấn mạnh cách tiếp cận mới để giải quyết khủng hoảng an ninh tại Afghanistan. Song dù là cách gì thì vai trò chiến lược của nước láng giềng Pakistan là không thể bỏ qua.
Thế nhưng, mâu thuẫn đan xen lợi ích luôn tồn tại giữa bộ ba Mỹ-Afghanistan-Pakistan. Lâu nay, những chỉ trích nhắm vào Pakistan luôn xoáy vào việc nước này không hợp tác trong cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ và thậm chí là dung túng để Taliban tấn công Afghanistan.
Ảnh : FEELGRAFIX.
Từ đầu tháng này, căng thẳng đã bùng nổ giữa Mỹ và Pakistan, giới chức Mỹ dùng những từ ngữ mạnh mẽ khi nói Pakistan hai mặt trong hợp tác an ninh.
Chính ông Trump đã cáo buộc Pakistan không mang lại gì cho Mỹ ngoài những lời nói dối, lừa gạt và cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho những kẻ khủng bố để đổi lấy 33 tỷ USD viện trợ của Mỹ trong 15 năm qua.
Ngoại trưởng Pakistan Khawaja Asif đã thẳng thừng đáp trả, cho rằng phát ngôn của Tổng thống Mỹ nhằm che đậy thất bại tại Afghanistan và muốn đổ lỗi cho Pakistan về thất bại này.
Căng thẳng Mỹ-Pakistan dâng cao đỉnh điểm khi Mỹ tuyên bố chính thức dừng viện trợ an ninh đồng minh lâu đời này. Động thái khiến thế kiềng 3 chân Mỹ-Afghanistan-Pakistan lung lay chưa từng thấy.
Pakistan tuyên bố không cần viện trợ và đáp trả bằng việc cắt đứt quan hệ quốc phòng và tình báo với Mỹ.
Trong ván bài an ninh, Afghanistan mắc kẹt giữa 2 đồng minh của mình. Những vụ tấn công đẫm máu liên tiếp vừa qua cho thấy tranh cãi Mỹ-Pakistan đang góp phần làm tồi tệ thêm tình hình an ninh tại Afghanistan - vốn được đánh giá là trọng yếu với toàn khu vực.
Nhưng ván bài này, Pakistan mới là người cầm lá bài chiến lược. Các tuyến tiếp vận từ Pakistan tới Afghanistan nếu bị đóng lại sẽ là đường cùng với lực lượng Mỹ và NATO tại Afghanistan.
Hồi đầu tháng này, Pakistan đã đe dọa phong tỏa tuyến tiếp tế hậu cận này với Mỹ khi căng thẳng giữa 2 bên bắt đầu leo thang. Đe dọa này sẽ không chỉ là nói suông vì Pakistan đã từng làm thật, song sau đó đã mở lại các tuyến đường này.
Ảnh : TASK&PURPOSE;
17 năm- con số chứng minh rằng Afghanistan là một bài toán an ninh hóc búa. Quả thực việc Mỹ tăng quân tới Afghanistan là điều cần thiết. Về phía Pakistan, việc đến nay không cắt đứt tuyến đường tiếp tế, được giới nhìn nhận là nhằm để ngỏ các kênh đối thoại với Mỹ.
Phía Mỹ vẫn muốn hợp tác với Pakistan trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố cũng như hoạt động hợp tác trong tương lai Mỹ-Afghanistan-Pakistan, vì điều này là lợi ích cho cả ba trong việc giải quyết các thách thức./.
