Các đại biểu tham gia hội thảo.
Sáng 16/1, tại TP Rạch Giá, UBND tỉnh Kiên Giang tổ chức hội thảo chuyên đề: Định hướng và giải pháp nâng cao giá trị sản phẩm hải sản khai thác, với sự tham dự của đại diện Tổng cục Thủy sản (Bộ NN-PTNT), Viện Nghiên cứu Hải sản, Tư vấn đến từ Nhật Bản và các ngư dân, doanh nghiệp khai thác, chế biến thủy sản.
Ông Phạm Vũ Hồng, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang cho biết, Kiên Giang là tỉnh có ngư trường hơn 63 ngàn km2, đội tàu khai thác trên 10 ngàn chiếc. Thủy, hải sản được xác định là thế mạnh thứ 2 của tỉnh, sau nông nghiệp. Nhiều năm liền Kiên Giang luôn dẫn đầu về sản lượng khai thác hải sản, năm 2017 đạt hơn 548 ngàn tấn, chiếm gần 20% sản lượng cả nước. Tuy sản lượng nhiều nhưng chất lượng hải sản còn thấp, do phương pháp khai thác, phương pháp bảo quản chưa phù hợp, trang thiết bị lạc hậu dẫn đến nguồn thu nhập chưa cao.
Thông qua hội thảo, Kiên Giang mong muốn nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học để tìm ra giải pháp nâng cao giá trị sản phẩm hải sản khai thác.
Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Kiên Giang Quảng Trọng Thao thẳng thắn chỉ ra những hạn chế của ngành như: kỹ thuật khai thác và các trang thiết bị trên tàu cá của tỉnh hiện nay chỉ mới được cơ giới hóa mà chưa được tự động hóa. Trang bị khai thác còn chưa chú trọng đến tính chọn lọc ngư cụ, thường sử dụng kích thước mắt lưới nhỏ hơn quy định. Đặc biệt là hải sản sau khai thác chưa được ngư dân bảo quản đúng cách dẫn đến sản phẩm không đảm bảo chất lượng và tổn thất sau khai thác là khá lớn. Theo thống kê, nguyên liệu hải sản sau khai thác hiện nay tổn thất lên đến 20%, thậm chí 30% đối với tàu lưới rê.
Hiện nay, ngư dân đã nâng cấp, cải tiến hầm bảo quản hải sản trên tàu bằng xốp cách nhiệt PU, lót hầm bằng inox (thay cho vật liệu xốp ghép, ván gỗ truyền thống), từ đó nâng hiệu suất sử dụng nước đá từ 50% lên 70-80%, nhờ đó chất lượng sản phẩm được cải thiện và tăng thời gian bám biển. Một số tàu còn trang bị công nghệ lạnh thấm nhằm giữ cho nước đá không bị tan chảy trong suốt quá trình đánh bắt, giúp bảo quản sản phẩm tốt hơn, đồng thời giảm lượng nước đá mang theo, giảm chi phí sản xuất.
Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Nguyễn Quang Hùng, cho rằng việc khai thác và bảo quản hải sản không đúng cách vừa làm giảm chất lượng, giá trị vừa gây lãng phí tài nguyên. Vì vậy, cần có giải pháp thích hợp, như đầu tư lại hầm bảo quản trên tàu với trang thiết bị phù hợp nhằm đảm bảo chất lượng, nâng cao giá trị của hải sản đánh bắt.
Phương pháp bảo quản thô sơ dẫn đến làm giảm chất lượng hải sản khai thác. Trong ảnh: Phân loại cá tại cảng cá Tắc Cậu, Kiên Giang.
Các nhà tư vấn đến từ tỉnh Yamaguchi, Nhật Bản đề xuất giải pháp sử dụng băng lỏng, vữa đá (trộn hạt đá siêu nhỏ với dung dịch chất lỏng như là nước muối) để bảo quản hải sản sau đánh bắt. Do tốc độ làm lạnh nhanh và nhẹ nhàng với cơ thể cá nên có thể trì hoãn việc suy giảm độ tươi và nâng cao giá trị hải sản. Đồng thời, xây dựng mối quan hệ Win  Win (cùng chiến thắng), tạo hệ thống liên hoàn quản lý độ tươi của hải sản (giảm bớt các khâu trung gian), gồm các công đoạn: nâng cao tính năng, quản lý độ tươi trên tàu  cải tạo và tăng cường chức năng của hệ thống cảng biển, cảng cá  bảo quản trên bờ bằng nhà kho với công nghệ giữ đông và giữ lạnh cao cấp  công nghệ chế biến sản phẩm để nâng cao giá trị gia tăng  thị trường.
Đ.T.CHÁNH.
