Cụ thể, Toyota cho biết sẽ tạm ngừng mọi hoạt động sản xuất để xuất khẩu sang thị trường Việt Nam. Hãng này hiện có nhà máy lắp ráp tại Việt Nam nhưng vẫn nhập khẩu từ Thái Lan, Indonesia và Nhật Bản khoảng 1.000 xe/tháng để đáp ứng khoảng 1/5 số lượng xe bán ra tại thị trường Việt Nam. Các mẫu xe nhập khẩu bao gồm xe bán tải Hilux, Yaris, xe thể thao Fortuner và xe cao cấp Lexus.
Chủ tịch Toyota Motor Thái Lan Michinobu Sugata cho biết: "Doanh số ô tô tại Việt Nam từ tháng 1 đến tháng 11.2017 đã giảm 10% xuống còn 245.000 chiếc. Do vậy, Toyota dự đoán sẽ có bước nhảy vọt trong năm 2018 nhưng do một số vấn đề chính sách nên hãng không thể xuất khẩu ô tô sang thị trường Việt Nam tiếp tục nữa".
Trong khi đó, hãng xe Honda cũng thông báo sẽ chuyển hoạt động sản xuất xe Honda CR-V - mẫu SUV chính cho thị trường Việt Nam sang Thái Lan từ tháng 1.
Trao đổi với báo chí, đại diện Honda Việt Nam cũng xác nhận phía công ty mẹ đang dừng xuất khẩu xe sang Việt Nam vì những vấn đề xuất phát từ Nghị định 116. Hãng sẽ chờ tới khi có Thông tư hướng dẫn của Bộ GTVT để biết chính xác loại giấy VTA có thể tìm kiếm từ những tổ chức, cơ quan nào ở nước ngoài. Như vậy sẽ phải mất vài tháng để chuẩn bị giấy tờ. Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam từng tính toán việc kiểm định khí thải có thể mất 2 tháng và chi phí lên tới 10.000USD.
Vào tháng 10.2017, Chính phủ ban hành Nghị định 116 quy định về điều kiện kinh doanh ôtô, trong đó có những yêu cầu cho xe nhập khẩu, ngay cả chính hãng. Điểm khó khăn nhất đối với doanh nghiệp nhập khẩu ô tô trong Nghị định này là hãng cần có giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại xe cơ giới do nước ngoài cung cấp (VTA); Mỗi lô hàng đều phải lấy ra một xe để kiểm định.
Điều kiện giấy VTA khó khả thi bởi lẽ có nhiều nước trên thế giới không cung cấp loại giấy tờ này cho xe xuất khẩu, giống như việc Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ kiểm định cho xe lưu hành trong nước, không có thẩm quyền cấp cho xe xuất khẩu.
Theo đánh giá của các chuyên gia, Nghị định 116 thể hiện rõ ý muốn siết chặt thị trường ôtô nhập khẩu, không còn đường "lách" cho các doanh nghiệp nhập khẩu ôtô tư nhân. Nghị định này có hiệu lực ngay sau khi Việt Nam bãi bỏ thuế nhập khẩu ô tô từ Hiệp hội Các nước Đông Nam Á (ASEAN) từ 30% xuống còn 0% từ ngày 1.1.2018.
Tuyết Nhung.
