Cũng theo báo cáo trên, ở độ tuổi tiểu học và THCS, khu vực ĐBSCL và Tây Nguyên cũng có tỉ lệ trẻ em ngoài nhà trường cao nhất. Trong khi đó Đông Nam Bộ cũng có tỉ lệ trẻ em ngoài nhà trường ở mức cao (độ tuổi 5 tuổi chiếm 7,6% , độ tuổi tiểu học 2,1%, độ tuổi THCS 7,6%).
Tuy nhiên, tỉ lệ trẻ em dân tộc thiểu số chưa từng đi học hoặc đã bỏ học đã giảm đáng kể so với năm 2009. Dân tộc Khmer và Mông tuy có tiến bộ đáng kể sau 5 năm nhưng vẫn có tỷ lệ trẻ em ngoài nhà trường cao nhất so với nhóm dân tộc khác.
Ở độ tuổi 5 tuổi tỷ lệ trẻ ngoài nhà trường của nhóm hộ nghèo nhất cao hơn nhóm giàu nhất gấp 3 lần, ở tiểu học là 5,5 lần và ở độ tuổi THCS là 10 lần. Trẻ em độ tuổi tiểu học và THCS ở nông thôn đều thiệt thòi hơn thành thị ở tất cả các vùng, trong đó thiệt thòi nhất là trẻ em nông thôn của 2 vùng Trung du miền núi phía Bắc và Tây Nguyên.
Mặc dù tỷ lệ trẻ em ngoài nhà trường ở Việt Nam giảm, nhưng không đồng đều, một số nơi tỷ lệ này vẫn cao. Ảnh từ báo cáo của UNICEF.
Ở các gia đình di cư, tỉ lệ trẻ em không đi học cao hơn ở các gia đình không di cư 1,2 lần ở độ tuổi mầm non 5 tuổi; 1,6 lần ở độ tuổi tiểu học và 1,7 lần ở độ tuổi THCS.
Trước thực trạng này, bà Mai Hoa- Ủy ban Thanh niên, thiếu niên, nhi đồng của Quốc hội cho rằng cần quan tâm hơn đến trẻ em di cư. Cùng với đó ở các khu công nghiệp, khu chế xuất con em các lao động trẻ sẽ gia tăng trong thời gian tới, cần sớm có hướng giải quyết.
Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa nhấn mạnh, xu hướng trẻ em ngoài nhà trường giảm ở hầu hết các phân tổ, các độ tuổi khẳng định mạnh mẽ thành quả của giáo dục Việt Nam và tác động tích cực của chính sách. Qua đó, góp phần thu hẹp khoảng cách chênh lệch và tiến đến đảm bảo quyền giáo dục bình đẳng cho mọi trẻ em. Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa, Việt Nam đã đạt được những thành quả giáo dục rất đáng khích lệ về phổ cập giáo dục tiểu học và THCS, đạt mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và đã cam kết thực hiện chương trình nghị sự Mục tiêu phát triển bền vững lĩnh vực giáo dục và đào tạo đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030. Trong bối cảnh đó, Báo cáo Trẻ em ngoài nhà trường, cung cấp minh chứng để tiếp tục hoàn thiện chính sách, thể chế, công tác chỉ đạo quản lý để giảm bớt các rào cản và bảo đảm quyền học tập của mọi trẻ em.
Với các chênh lệch bất bình đẳng vẫn còn tồn tại, tại hội thảo bà Yoshimi Nishino - quyền Phó Trưởng Đại diện UNICEF kêu gọi Bộ GD&ĐT, các Sở GD&ĐT, các Bộ, ngành liên quan và các đối tác hợp tác giáo dục tận dụng nguồn số liệu quý giá này và biến kết quả phân tích thành các sửa đổi, bổ sung cần thiết trong chính sách, các biện pháp chỉ đạo quản lý trọng điểm và các thực hành đổi mới về tài chính công trong giáo dục. Từ đó giảm chi phí giáo dục và giải quyết các rào cản nhằm tăng cường giáo dục hòa nhập cho trẻ thiệt thòi.
Trẻ em ngoài nhà trường, ngoài những nguy cơ liên quan đến thiếu hụt môi trường giáo dục, kiến thức, kỹ năng còn đối diện với các nguy cơ về an toàn và tai nạn thương tích. Vì vậy, xóa bỏ các rào cản từ phía bản thân trẻ em và cha mẹ, rào cản về chi phí giáo dục, cơ sở vật chất, giáo viên sẽ giúp các em có quyền học tập bình đẳng và môi trường giáo dục an toàn.
Phan Thủy.
