Ông Trần Chánh Đạo (ngụ xóm Đò) cho biết trong đợt lũ tháng 11-2017, nước dâng vào nhà ông mạnh và cao hơn cơn lũ lịch sử năm 1999. Hiện tượng này xuất hiện sau khi tuyến đê Nho Lâm - Nghĩa Lộ được triển khai đã hạ thấp tuyến đê dài chừng 300 m ven sông Bồ về tới miếu Bà Tơ. Đồng thời, dự án tiến hành đắp một con đập kéo từ miếu Bà Tơ đoạn đầu xóm Đò sang tuyến đê cũ, cũng là tuyến đường liên thôn La Ngà chạy ven xứ đồng giữa thôn Bác Vọng Đông. Chính việc này làm cho hàng chục hộ dân xóm Đò bị nằm ngoài triền đê Nho Lâm - Nghĩa Lộ, dòng nước sông Bồ đổ thẳng vào làng nên khá nguy hiểm. "Làm đê đập là để bảo vệ người dân nhưng với thiết kế như vậy đã tạo "nút cổ chai", nước chảy mạnh, dân làng chúng tôi nằm ngoài đê thì sao được bảo vệ?". - ông Đạo lo lắng.
Ông Dương Phàn, trưởng xóm Đò, cho biết xóm này nằm biệt lập với thôn, một mặt giáp sông Bồ, mặt kia chia cắt bởi con kênh dẫn nước, địa hình nằm nhoi ra giữa dòng sông nên lũ rất dữ. Nếu như tuyến đê Nho Lâm - Nghĩa Lộ làm theo hướng chạy dọc sông Bồ, bao quanh xóm Đò thì người dân chẳng có ý kiến gì vì được bảo vệ. Tuy nhiên, với thiết kế tuyến đê khi đến đầu làng thì bẻ cong chạy ven con kênh khiến cả xóm nằm tách biệt ra ngoài, không được bảo vệ. Ngoài ra, bà con khó có thể chạy lũ vì khu vực bị chia cắt.
Đoạn đê mới nằm ở đầu làng, khiến 42 hộ dân nằm ở ngoài triền đê.
Ông Phạm Lê Hữu Tiến, Giám đốc Ban Quản lý công trình đê Nho Lâm - Nghĩa Lộ (thuộc Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng khu vực huyện Quảng Điền - đơn vị chủ đầu tư), cho biết dự án có tổng mức đầu tư trên 36 tỉ đồng. Đê kết hợp đường giao thông đi qua các xã Quảng Phú, Quảng Thọ và các vùng phụ cận. Theo thiết kế, đoạn từ Km0 - Km0+566 (qua xã Quảng Phú) được xây dựng với kết cấu cao trình đỉnh đê từ +2,8-3,7 m, được gia cố bằng bê-tông rộng 3,5 m. Đoạn còn lại dài gần 4 km, có cao trình đỉnh đê +3,7 m, đỉnh đê rộng 5 m, được gia cố bằng bê-tông rộng 5 m. Dự án mới triển khai một số cống trên đê và ưu tiên những điểm xuống cấp.
Theo ông Tiến, đến nay, dự án mới cào bóc lớp phong hóa ở tuyến đê qua thôn Bác Vọng Đông, dự kiến sẽ không nâng cao trình ở đoạn này. "Việc thiết kế tuyến đê đã được nhiều sở, ngành và UBND tỉnh phê duyệt nên đã tính toán kỹ. Nguyện vọng của người dân làm tuyến đê ven sông Bồ đoạn chảy qua xóm Đò không thể thực hiện" - ông Tiến nói.
Ông Tiến lý giải dự án chỉ nâng cấp mở rộng, kiên cố hóa trên nền đê cũ, không nâng cao thân đê nên người dân nói lũ cao hơn là "vô lý". Hơn nữa, dự án đã được tham vấn cả bên phòng chống lụt bão và họ cũng đồng ý thiết kế.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đình Đức, Chủ tịch UBND huyện Quảng Điền, cho rằng do xóm Đò nằm ngoài tuyến đê nên người dân lo ngại là đúng. Muốn làm thêm tuyến đê ven xóm Đò như đề xuất thì thiếu kinh phí, nằm ngoài dự án. Sắp tới, địa phương sẽ cử đoàn về nắm thêm thông tin, nguyện vọng của người dân nhằm giải thích để đi đến sự đồng thuận.
Bài và ảnh: Quang Nhật.
