Trách nhiệm thuộc giám đốc 5 công ty.
Theo ông Phạm Quí Tiên, từ ngày 2-6-2016 đến ngày 22-7-2016, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) cử đoàn kiểm toán vào kiểm toán báo cáo tài chính và các hoạt động quản lý tiền và tài sản Nhà nước giai đoạn 2011-2015 tại 5 công ty thủy lợi, gồm: Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi Sông Nhuệ; Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi Sông Đáy; Công ty TNHH một thành viên thủy lợi Sông Tích; Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi Hà Nội; Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi Mê Linh.
Sau khi kết thúc kiểm toán, tháng 11-2016, KTNN đã có thông báo 543 về kết quả kiểm toán tại 5 công ty. Theo đó, KTNN đã đánh giá kết quả làm được và những mặt tồn tại, hạn chế của 5 công ty; đồng thời đã đưa ra một số kiến nghị cụ thể. Trong đó, KTNN kiến nghị xử lý về mặt tài chính với 5 công ty thủy lợi với số tiền gần 119 tỷ đồng; kiến nghị thành phố chỉ đạo các cơ quan chức năng nghiên cứu, rà soát lại định mức tại Quyết định số 6147 và Quyết định số 6974 của UBND thành phố; các bộ đơn giá định mức đang được áp dụng cho công tác đặt hàng thủy lợi.
Ông Phạm Quí Tiên thông tin làm rõ về vấn đề nợ lương công nhân của 5 công ty thủy lợi.
Kết quả thực hiện kết luận kiểm toán, đến thời điểm hiện nay, 5 công ty thủy lợi đã nộp số tiền về ngân sách nhà nước và giảm trừ số tiền được cấp phát kinh phí năm sau để hoàn thành các kiến nghị của KTNN. Việc rà soát lại định mức, trên cơ sở tiếp thu kiến nghị của KTNN, liên sở: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT;) - Lao động, Thương binh và Xã hội - Tài chính đã tham mưu UBND thành phố phê duyệt định mức đơn giá tại Quyết định số 1752 và Quyết định số 6684 về việc phê duyệt điều chỉnh phụ lục số 03 đơn giá duy trì đặt hàng hệ thống tưới tiêu trên địa thành phố Hà Nội, ngày 6-3-2017.
Qua rà soát cho thấy một số khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến nguồn thu của 5 công ty và việc chi trả tiền lương cho công nhân. Cụ thể, đối với năm 2016, đơn giá định mức do UBND thành phố ban hành đã đảm bảo tính đúng, tính đủ chi phí thực hiện cung ứng dịch vụ thủy lợi và đã nhận được sự đồng thuận của các sở, ngành liên quan và các công ty thủy lợi.
Liên quan đến vấn đề nợ và chậm trả lương, ông Phạm Quí Tiên cho biết, qua công tác kiểm tra vừa qua đã xác định, việc nghiệm thu, thanh quyết toán của cả 5 công ty còn chậm. Từ đó dẫn đến việc thanh toán tiền cho các công ty chậm, nên ảnh hưởng đến việc trả lương cho các công nhân. Bởi vậy, ông Phạm Quí Tiên khẳng định, để xảy ra tình trạng này, trách nhiệm đầu tiên thuộc về các giám đốc của 5 công ty.
Giải pháp lâu dài là nâng cao năng suất lao động.
Đối với năm 2017, thực hiện Luật Phí và lệ phí (có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2017), thì sản phẩm dịch vụ công ích thủy lợi được chuyển từ danh mục phí sang giá dịch vụ do Nhà nước định giá. Ngày 14-11-2016, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 280 quy định giá tối đa sản phẩm dịch vụ công ích thủy lợi, trong đó quy định mức trần giá sản phẩm dịch vụ công ích thủy lợi bằng mức thu thủy lợi (quy định tại Nghị định số 67/NĐ-CP ngày 10-9-2012 của Chính phủ). Để triển khai quy định của trung ương, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số 55 ngày 31-12-2016 về giá dịch vụ công ích thủy lợi trên địa bàn thành phố (có hiệu lực từ ngày 1-1-2017). Mức giá dịch vụ công ích thủy lợi do UBND thành phố ban hành bằng mức giá tối đa theo quy định của Thông tư số 280.
Tuy nhiên, mức giá này thấp hơn so với đơn giá mà thành phố áp dụng trong năm 2016. Do đó, đây là khó khăn đối với các công ty thủy lợi. Để tháo gỡ khó khăn cho 5 công ty thủy lợi, Sở Tài chính tham mưu cho UBND thành phố có văn bản số 3188 ngày 1-7-2017 gửi các bộ: NN&PTNT;, Tài chính. Sau đó, Bộ NN&PTNT;, Bộ Tài chính đã có văn bản về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện giá dịch vụ công ích thủy lợi.
Sau khi nghiên cứu ý kiến của 2 bộ, ý kiến chỉ đạo của UBND thành phố, Sở NN&PTNT; và Sở Tài chính đã có tờ trình số 287 trình UBND thành phố về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc khi thực hiện giá dịch vụ công ích thủy lợi năm 2017 và các năm tiếp theo. Theo đó liên sở đã có đề xuất: Về nguồn kinh phí đặt hàng dịch vụ công ích thủy lợi áp dụng mức giá tại Thông tư số 280 và Quyết định số 55 của UBND thành phố. Về trợ giá, bổ sung thêm từ ngân sách thành phố để hỗ trợ chi phí sửa chữa thường xuyên trong đơn giá cho phép công ty sử dụng vào các chi phí khác. Đề xuất này đã được UBND thành phố chấp thuận tại văn bản số 6234 ngày 6-12-2017. Tuy nhiên, từ tháng 12-2017 đến nay, 5 công ty thủy lợi mới đang xây dựng phương án điều chỉnh để gửi Sở NN&PTNT;, Sở Tài chính thẩm định.
Ông Phạm Quí Tiên cho biết, chỉ đạo của thành phố, cũng như kiến nghị của KTNN là các công ty thủy lợi phải rà soát, tinh gọn bộ máy, nâng cao năng suất lao động của công nhân, áp dụng giải pháp tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, đổi mới phương pháp quản lý trong các lĩnh vực dịch vụ công ích, tuy đã được các công ty triển khai nhưng chưa đạt được hiệu quả theo yêu cầu. Do đó dẫn đến chưa tiết giảm được chi tiêu so với thời gian trước nên chi phí thực tế của 5 công ty hiện nay vẫn cao hơn phương án trợ giá.
Như vậy, từ những khó khăn, vướng mắc của năm 2016, năm 2017 nên nguồn kinh phí của 5 công ty thủy lợi chưa được thanh toán đầy đủ, kịp thời dẫn đến khó khăn về nguồn kinh phí hoạt động và trả lương cho công nhân. Tổng số kinh phí cần thanh toán trong 2 năm 2016 và 2017 cho 5 công ty thủy lợi là hơn 239 tỷ đồng.
Thời gian vừa qua, UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho 5 công ty thủy lợi. Thực tế, các sở, ngành đã chủ động, tích cực tổ chức nhiều buổi làm việc với 5 công ty để bàn giải pháp tháo gỡ.
Đã nghiệm thu quyết toán phí năm 2016.
Một số phóng viên băn khoăn về mức giá năm 2017 thấp hơn đơn giá năm 2016, họ đặt câu hỏi tại sao thành phố không ban hành cơ chế đặc thù để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thủy lợi?
Ông Nguyễn Việt Hà, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, theo quy định của Luật Ngân sách, thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh được quyết những chế độ, chính sách đặc thù để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương ngoài những chế độ, chính sách mà trung ương đã quy định. Trong lĩnh vực dịch vụ thủy lợi thì chính sách đã được trung ương quy định; hơn nữa, trung ương đã ban hành khung giá tối đa đối với lĩnh vực thủy lợi nên địa phương chỉ được ban hành mức giá cụ thể nhưng không được vượt quá mức trần khung giá tối đa của trung ương.
Theo ông Nguyễn Việt Hà, về mức giá dịch vụ thủy lợi năm 2017 thấp hơn năm 2016, để giải quyết vấn đề này, trong thời gian đầu, các công ty thủy lợi cũng như các sở, ngành thành phố rất băn khoăn. Sở Tài chính đã tham mưu UBND thành phố có văn bản xin ý kiến của Bộ Tài chính và Bộ NN&PTNT; về vấn đề này. Sau khi có văn bản hướng dẫn của 2 Bộ, thì thành phố đã quyết định bổ sung phần trợ giá.
Thành phố chỉ đạo không chỉ riêng lĩnh vực dịch vụ công ích thủy lợi mà còn đối với toàn bộ các lĩnh vực dịch vụ công ích của thành phố đều phải ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật và thay đổi phương pháp quản lý, đào tạo, đào tạo lại công nhân để nâng cao năng suất lao động, có các giải pháp để tiết kiệm chi phí, từ đó hạ được giá thành, thực hiện tiết kiệm giảm chi thường xuyên, tăng chi đầu tư theo đúng chủ trương của Chính phủ. Trên cơ sở đó, các công ty thủy lợi đã tổ chức triển khai thực hiện chỉ đạo của thành phố. Tuy nhiên, để thực hiện tốt đòi hỏi phải có khoảng thời gian nhất định nên dù năm 2017 vừa qua, các công ty thủy lợi đã có cố gắng nhưng chưa đáp ứng được thực tế. Đây là nguyên nhân dẫn đến chi phí thực tế của năm 2017 vẫn còn cao hơn giá và trợ giá của thành phố.
Ông Nguyễn Việt Hà cho biết, hồ sơ nghiệm thu và thanh toán năm 2016 đã thực hiện và gửi ra Kho bạc Nhà nước. Chiều 30-1, Kho bạc Nhà nước đã thanh toán cho các công ty thủy lợi. Trên cơ sở đó, các công ty thủy lợi sẽ có nguồn để chi trả các chi phí hoạt động của công ty cũng như chi trả lương cho công nhân.
Trong thời gian tới, các sở sẽ phối hợp chặt chẽ cùng các công ty thủy lợi để báo cáo UBND thành phố có những giải pháp triệt để, lâu dài để không lặp lại tình trạng này.
Minh Huệ.
