Minh họa chung cho bài.
Dưới đây là những con số lạ về hiện tượng nói trên kèm theo kinh nghiệm phòng tránh của người Mỹ do Cơ quan Dịch vụ Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWC) công bố.
Những sự thật về sét đánh.
Mùa hè 1969, Steve Marshburn đang ngồi làm việc trong ngân hàng thì bất ngờ bị luồng sét lang thang đánh trúng lưng với sức mạnh kinh khủng. Khi tỉnh dậy, hai chân tê cóng và bị cấm khẩu, nhưng vẫn tiếp tục làm việc đến hết ngày. Ngày hôm sau mới phát hiện thấy xương sống bị gãy, ban đầu chưa được công nhận là nạn nhân bị sét đánh bởi có rất ít triệu chứng bên ngoài. Theo Marshburn, sau đó anh thường xuyên mắc chứng đau nửa đầu, cột sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng nên não cũng bị ảnh hưởng theo.
Theo NWS, mỗi năm tại Mỹ có khoảng 25 triệu lượt sét đánh. Tuy hay xảy ra vào mùa hè nhưng sét cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong năm.
Trên thực tế, có nhiều người bị tổn thương vì sét đánh không phải là bị tấn công trực tiếp mà là do sét đánh vào một vật ở gần đó, biến con người thành nạn nhân, trở thành vật dẫn giữa tia sét với mặt đất.
Do dòng điện sét đánh truyền xuống mặt đất lan tỏa rất rộng, nên mức độ thương vong không hề nhỏ, gây tử vong và chấn thương vì sét rất cao, thậm chí còn làm cho cả đàn gia súc bị thiệt mạng.
Chấn thương não chứ không phải bỏng, là chấn thương phổ biến nhất khi bị sét đánh.
Sét đánh có thể gây ra sự khó chịu lâu dài do tổn thương thần kinh.
Theo NWS, mặc dù các cơn sét đánh hiện nay có chiều hướng gia tăng, song so với những năm 40 ở thế kỷ trước thì số người tử vong thấp hơn. Trung bình tại Mỹ hồi đó có khoảng 300 đến 400 người chết mỗi năm vì sét đánh. Giải thích về hiện tượng sét đánh hiện nay, ông John Jensenius chuyên gia của NWS cho rằng, hầu hết mọi người đều có điện thoại di động, nhiều nông dân vẫn ngồi trên máy kéo không có mui nên nguy cơ bị sét đánh rất cao.
Nạn nhân bị sét đánh ngày 13/6/1991 tại CLB sân golf Quốc gia Hazeltine, Chaska (Mỹ).
Nhiều người nghĩ rằng, dân chơi golf có nguy cơ bị sét đánh lớn nhất, nhưng theo thống kê của NWS, từ năm 2006 đến năm 2014, những người đánh bắt cá có tỷ lệ bị sét đánh cao gấp 3 lần so với golf thủ, còn những người đi cắm trại và chèo thuyền lại có tỷ lệ bị chết cao gấp 2 so với nhóm người chơi golf.
Cũng trong thời gian nói trên, nam giới từ 10 đến 60 tuổi là đối tượng bị sét đánh nhiều nhất, lý do 2/3 trong số nay tham gia các hoạt động ngoài trời trước khi bị sét đánh...
Cách phòng chống sét đánh theo khuyến cáo của NWS.
Khi nghe thấy tiếng sấm, hãy di chuyển ngay đến nơi trú ẩn an toàn, như vào trong nhà hoặc trong xe cô tô đóng kín cửa.
Nên trú ẩn an toàn ít nhất 30 phút sau khi nghe âm thanh cuối cùng của sấm sét.
Ngắt điện thoại cố định, máy tính và các thiết bị điện hay điện tử khác, tránh tiếp xúc trực tiếp với điện.
Tránh tiếp xúc đường ống nước, kể cả chậu rửa, bồn tắm và vòi nước.
Tránh xa cửa sổ và cửa ra vào, cổng vòm.
Không nằm trên sàn bê tông, không dựa vào tường bê tông.
Nếu đang ở ngoài trời không có nơi trú ẩn an toàn thì ngay lập tức rời khỏi các khu vực cao như đồi núi, mỏm núi hoặc đỉnh núi, không nên nằm trên mặt đất, không nên trú ẩn dưới gốc cây cô lập, không nên nên dùng vách đá hoặc tảng đá nhô ra để tránh sét. Ngay lập tức ra khỏi ao, hồ và các vùng nước. Tránh xa các đồ vật dẫn điện như hàng rào dây thép gai, đường dây điện, cối xay gió...
Trên 60 con bò sữa tại miền nam Chile bị sét đánh chết hồi tháng 4/2014.
KHẮC HÙNG (Theo Treehugger.com -5/2017).
