Giải Nobel Y học năm nay đã được trao cho ba nhà khoa học Jeffrey C.Hall, Michael Rosbach và Michael W.Young (quốc tịch Mỹ) vì những khám phá của họ về cơ chế phân tử kiểm soát nhịp sinh học, hay còn gọi là đồng hồ sinh học của cơ thể. Những công trình của ba nhà khoa học đã tìm ra đáp án cho câu hỏi làm thế nào động thực vật và con người có thể điều chỉnh nhịp sinh học đồng bộ với những vòng quay của Trái đất.
Ba nhà khoa học đoạt giải Nobel Y học 2017. (Nguồn: The Vox).
Giải mã cơ chế đồng hồ sinh học.
Nhiều năm qua, giới khoa học vẫn tin rằng, sinh vật sống, bao gồm cả con người đều có nhịp sinh học giúp cơ thể thích nghi với môi trường xung quanh. Tuy nhiên, chưa ai thống nhất được cách đồng hồ sinh học này vận hành ra sao. Dùng ruồi giấm làm vật mẫu, những nhà khoa học đoạt giải Nobel Y học 2017 đã khám phá ra cơ chế này.
Họ đã phân tách được gene điều khiển nhịp độ sinh học của con người và chứng minh rằng gene này giải mã protein tích tụ trong tế bào suốt đêm và sử dụng nó trong ngày. Nhờ điều này, họ xác định được các hợp chất protein trong cơ thể, hé lộ cơ chế tự quản theo đồng hồ bên trong tế bào. Giờ đây, chúng ta biết rằng đồng hồ sinh học hoạt động theo cùng cơ chế ở những cơ thể đa bào, trong đó có con người.
Với độ chính xác tinh vi, đồng hồ sinh học trong chúng ta điều chỉnh sinh lý cơ thể thích nghi với các giai đoạn khác nhau trong ngày. "Chiếc đồng hồ" này điều chỉnh những chức năng quan trọng như hành vi, lượng hormone, giấc ngủ, nhiệt độ cơ thể và quá trình trao đổi chất, Ủy ban Nobel Y học cho biết.
Đánh giá về giải Nobel Y học năm nay, nhà di truyền học người Anh Paul Nurse - đồng chủ nhân giải Nobel Y học năm 2001 cho rằng, đồng hồ sinh học là quá trình sinh lý cơ bản cực kỳ quan trọng và phổ biến đối với tất cả các sinh vật, từ tảo đơn đến con người. Kết quả nghiên cứu này xứng đáng nhận được giải thưởng danh giá bởi nó đã chỉ ra rằng kiến thức cơ bản về cuộc sống rất quan trọng. Mọi sinh vật sống trên hành tinh này đều có phản ứng với ánh sáng Mặt trời và được xác định theo chu kỳ sáng  tối. Tất cả sinh vật trên hành tinh này đều là nô lệ của Mặt trời, ông Nurse ví von.
Tiến sĩ Frank A.J.L. Scheer thuộc trường Y khoa Havard nhận định: Đây là sự ghi nhận tuyệt vời đối với lĩnh vực sinh học. Nó góp phần lý giải những cơ chế liên quan giữa sức khỏe và bệnh tật của chúng ta, giúp điều trị các căn bệnh như tiểu đường, béo phì, ung thư và bệnh tim mạch.
Vinh danh phát hiện gây chấn động thế giới.
Cách đây rất lâu, sâu thẳm trong vũ trụ một vụ va chạm giữa hai hố đen đã tạo ra sóng hấp dẫn. Nó xa đến nỗi phải mất tới 1,3 tỷ năm ánh sáng, chính xác hơn là ngày 14/9/2015, mới đến được Trái đất và được ghi nhận bởi Đài quan trắc sóng hấp dẫn bằng giao thoa kế laser (LIGO), đại diện Ủy ban Nobel Vật lý giải thích về sóng hấp dẫn trong Lễ trao giải Nobel Vật lý năm 2017, hôm 3/10 tại Stockholm.
Với những đóng góp mang tính quyết định trong việc phát hiện ra sóng hấp dẫn và xây dựng LIGO, ba nhà khoa học người Mỹ là Rainer Weiss (85 tuổi), Bary C.Barish (81 tuổi) và Kip S.Thorne (77 tuổi) đã được Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển vinh danh dù trước đó đã có những nghi ngại cho rằng nghiên cứu quá mới mẻ này có thể không đủ thuyết phục Ủy ban chấm giải.
Ngay sau khi được công bố, kết quả giải Nobel Vật lý 2017 đã nhận được sự đồng tình rộng rãi của giới khoa học. Giáo sư Vật lý thiên văn Vassiliki Kalogera thuộc Đại học Northwestern (Mỹ) bình luận: Khám phá này giống như việc Galileo lần đầu tiên hướng kính thiên văn lên bầu trời, dỏng tai lắng nghe những tín hiệu mới từ vũ trụ mà các công nghệ trước đây của chúng ta không thể bắt và nghiên cứu được. Ủy ban Nobel Vật lý nhận định, việc phát hiện ra sóng hấp dẫn đã tạo ra bước ngoặt lớn cho công cuộc chinh phục vũ trụ của loài người.
Trên thực tế, kể từ khi được công bố vào tháng 2/2016, thông tin này đã gây chấn động thế giới và thu hút được sự quan tâm lớn từ giới khoa học. Việc phát hiện ra sóng hấp dẫn đã xác nhận khẳng định của nhà bác học Albert Einstein cách đây 100 năm sau khi công bố lý thuyết tương đối rộng. Theo lý thuyết này, sóng hấp dẫn là những xung động của không - thời gian được truyền với vận tốc ánh sáng đi khắp vũ trụ. Tuy nhiên, ngay cả bản thân Einstein cũng luôn nghi ngờ khả năng quan sát được sóng hấp dẫn do sóng này có cường độ quá nhỏ và rất khó đo đạc.
Ngọc Dung.
(tổng hợp).
