Bà Nguyễn Thị Cúc  Chủ tịch Hội Tư vấn thuế.
Xin hỏi bà, trường hợp những người nước ngoài làm việc tại Việt Nam như HLV Park Hang-seo phải nộp thuế bao nhiêu %?
- Theo quy định của pháp luật, người nước ngoài làm việc và có phát sinh thu nhập tại Việt Nam sẽ có nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân tương tự như người Việt Nam. Tuy nhiên, có 2 trường hợp để tính thuế là: Trường hợp người nước ngoài được xác định là cá nhân cư trú và không cư trú.
Đối với trường hợp người nước ngoài được xác định là cá nhân cư trú: Đó chính là đối với những người lao động nước ngoài có mặt tại Việt Nam và hiện diện trên lãnh thổ Việt Nam từ 183 ngày tính trong 1 năm dương lịch trở lên. Hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên người đó có mặt tại Việt Nam. Người nước ngoài có nơi ở thường xuyên, nhà trọ hoặc nơi đăng ký thường trú sẽ được xác định là cá nhân cư trú tại Việt Nam.
Khi có các khoản thu nhập chịu thuế TNCN phát sinh tại Việt Nam sẽ thực hiện đóng thuế TNCN giống như công dân Việt Nam và cách tính thuế cũng tương tự. Tức là vẫn áp dụng các quy định về thu nhập chịu thuế, thuế suất, thời điểm tính thuế như công dân Việt Nam.
Đội tuyển U23 Việt Nam nhận mưa tiền thưởng hàng chục tỷ đồng sau thành tích tại VCK U23 châu Á. Ảnh: Thành An.
Việc quy định người lao động nước ngoài có nơi làm việc, nơi cư trú thường xuyên tại Việt Nam thực hiện nộp thuế thu nhập cá nhân tương tự như công dân Việt Nam là một quy định có lợi cho người lao động nước ngoài, thể hiện sự ưu tiên của pháp luật đối với những người nước ngoài làm việc và gắn bó với đất nước Việt Nam.
Đối với người nước ngoài không phải cá nhân cư trú trên lãnh thổ Việt Nam thì mức thuế thu nhập sẽ phải nộp là bao nhiêu, thưa bà?
- Ngoài các trường hợp được xác định là cá nhân cư trú, người nước ngoài làm việc tại Việt Nam được xem là cá nhân không cư trú trên lãnh thổ Việt Nam. Khoản thu nhập được xác định là thu nhập chịu thuế chính là thu nhập của người đó phát sinh tại Việt Nam, không phân biệt nơi tiến hành chi trả thu nhập ở Việt Nam hay ở nước ngoài, nhiều người chi trả thu nhập hay chỉ một người.
Mức thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công của các cá nhân không cư trú sẽ được tính theo công thức sau: Thuế TNCN người nước ngoài phải nộp = Thu nhập chịu thuế từ tiền lương tiền công x thuế suất 20%.
Đối với thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công của cá nhân không cư trú thì doanh nghiệp, người sử dụng lao động không phải thực hiện quyết toán.
Vậy trường hợp HLV Park Hang-seo của Đội tuyển U23 Việt Nam sẽ phải nộp thuế thu nhập 10% hay 20%?
- Phải xác định ông HLV Park Hang-seo thuộc trường hợp là cư trú ở tại Việt Nam hay không cư trú tại Việt Nam thì sẽ ra mức thuế cụ thể.
PGS-TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính).
Có nhiều ý kiến cho rằng các tuyển thủ U23 Việt Nam phải nộp thuế thu nhập 35%, tức là tiền thưởng khoảng 22 tỷ đồng thì phải nộp thuế 7 tỷ đồng. Như vậy có đúng không, thưa ông?
- Thuế thu nhập phụ thuộc vào việc chia tiền thưởng của đội tuyển cho các cầu thủ, với mức cụ thể mỗi cầu thủ được nhận bao nhiêu tiền, chứ không phải tính tổng của khoản thưởng đó. Khi chia cho từng cầu thủ rồi sẽ tính theo thuế thu nhập cá nhân của từng cầu thủ. Đây là một vấn đề bình thường, dù là thu nhập bất thường nhưng sẽ tính theo thu nhập theo năm của các cá nhân đó, rơi vào khoảng nào thì sẽ nộp thuế mức đó.
Mức thưởng khá lớn nhưng sẽ chia cho tất cả các thành viên trong đoàn chứ không riêng các cầu thủ. Giả sử mỗi cầu thủ U23 được thưởng khoảng 1 tỷ đồng thì sẽ phải nộp thuế bao nhiêu?
- Khi đã chia cho từng cầu thủ rồi thì việc tính thuế thu nhập cá nhân cũng giống như mọi người khác. Ví dụ, với khoản thưởng 1 tỷ sẽ cộng vào khoản thu nhập lương, thưởng của cả năm và trừ đi tất cả các khoản giảm trừ như: Các khoản không phải nộp thuế bao gồm mỗi tháng là 9 triệu đồng, khoản đóng bảo hiểm, khoản thu nhập cho người phụ thuộc (giảm trừ gia cảnh) Sau khi đã trừ hết, chia đều cho 12 tháng mà vẫn vượt mức quy định phải đóng thuế thì sẽ nộp theo mức thuế quy định. Theo hướng dẫn tại Thông tư 111 năm 2013 và Thông tư 92 năm 2015 của Bộ Tài chính, mức thu nhập sau khi đã trừ đi các khoản được giảm trừ thì cứ vượt từ 0 - 5 triệu đồng nộp 5%, từ 5 - 10 triệu nộp 10%, từ 10 - 18 triệu là 15%, trên 18 - 32 triệu là 20%, từ 32 - 52 triệu là 25%, trên 52 - 80 triệu là 30% và trên 80 triệu là 35%.
Như vậy, các tuyển thủ U23 Việt Nam liệu có phải nộp thuế với mức rất lớn hay không, thưa ông?
- Giả sử, nếu mỗi cầu thủ của U23 được thưởng khoảng 1 tỷ đồng, chia cho 12 tháng thì vào khoảng 80 triệu đồng, nhưng phải trừ khoản giảm trừ cá nhân, khoản phụ thuộc thì thuế thu nhập của các cầu thủ sẽ được tính cụ thể cho từng người khác nhau, vì mỗi cầu thủ có mức thu nhập trung bình hàng tháng (lương, thưởng) khác nhau. Tuy nhiên, tôi cho rằng mức thuế mà các cầu thủ U23 phải đóng là khá cao, vì thu nhập từ lương, thưởng của các cầu thủ bóng đá hàng tháng cũng đang ở mức khá cao rồi. Ở đây, chúng ta phải hiểu, mỗi cá nhân phải có nghĩa vụ nộp thuế, kể các các nguyên thủ của các quốc gia cũng phải nộp thuế thu nhập, không có ai ngoại lệ cả.
HLV Park Hang-seo không chỉ được thưởng tiền mà còn được thưởng cả hiện vật như 1 chiếc ô tô với giá trị lớn có phải nộp thuế thu nhập hay không, thưa ông?
- Về nguyên tắc, đó cũng là phần thưởng và phải được quy ra giá trị để tính vào nộp thuế thu nhập.
Xin hỏi Giáo sư, đối với các khoản thưởng của Nhà nước cũng là từ tiền thuế của người dân rồi thì có phải nộp thuế không?
- Theo quy định, các khoản của Nhà nước thưởng thì người được hưởng thụ sẽ không phải nộp thuế vì đó là tiền thuế của dân đóng góp. Tuy nhiên, các khoản thưởng này thường là không lớn như thưởng kèm theo Bằng khen của Thủ tướng, Chủ tịch nước, thưởng Huân chương, Huy chương.
Vậy các khoản thưởng của UBND các tỉnh, thành phố như Hà Nội thưởng 1 tỷ, TP.HCM thưởng 2 tỷ cho U23 Việt Nam thì có được coi là khoản thưởng của Nhà nước và không phải nộp thuế không?
- Đây là khoản thưởng được tính vào thưởng khác của các tổ chức, nếu UBND các tỉnh, thành phố này có đề xuất và được phê duyệt thì người được hưởng mới không phải nộp thuế thu nhập. Còn nếu UBND các tỉnh này không có đề xuất hoặc đề xuất không được phê duyệt thì người được hưởng thụ vẫn phải nộp thuế theo quy định.
Xin trân trọng cảm ơn các chuyên gia!
Các chuyên gia thuế cho rằng, thông tin được thưởng khoảng 22 tỷ đồng của Đội tuyển U23 Việt Nam phải nộp thuế thu nhập 7 tỷ đồng trên một số phương tiện truyền thông trong những ngày qua là hoàn toàn sai.
Thanh Xuân (thực hiện).
