Mức phí đổi tiền lẻ dịp tết ngày càng cao - Ảnh: T.N.
Tính đến nay, đã gần 6 năm Ngân hàng Nhà nước (NHNN) không phát hành tiền giấy mệnh giá dưới 5.000 đồng. Việc tìm kiếm hay sở hữu tiền mệnh giá nhỏ trở nên rất khó khăn. Theo ghi nhận của PV, hiện nay một số điểm đổi tiền lẻ ngoài chợ đen đang hoạt động vô cùng nhộn nhịp. Dù còn 1 tháng mới đến Tết âm lịch, nhưng nhiều điểm đổi tiền và đặt cọc tiền ở Hà Nội diễn ra vô cùng sôi động tại các phố: Đinh Lễ, Nguyễn Xí, Hà Trung...
Tuy nhiên, điều bất ngờ không phải chuyện đổi tiền lẻ quá sớm, mà chính là mức chênh lệch phí khi đổi tiền quá cao. Tiền mệnh giá càng nhỏ phí đổi càng cao. Cụ thể, mức phí đổi thấp nhất là 7% với tiền mệnh giá 50.000 đồng, nhưng điều đáng nói là tiền mệnh giá 500 đồng có phí đổi vô cùng cao tới 70-80%, có nơi lên đến 100%. Các mệnh giá khác như: 5.000 đồng có mức phí khoảng 30%...
Nếu đổi 1 triệu đồng loại tiền mệnh giá 10.000 đồng, thì sẽ mất phí từ 100.000 đồng đến 120.000 đồng; đổi 2 triệu đồng loại tiền mệnh giá 20.000 đồng mới, thì sẽ mất phí từ 160.000 đồng đến 200.000 đồng.
Với các loại tiền mệnh giá nhỏ thì mức phí đổi chênh lệch lại càng tăng. Nhất là loại tiền mệnh giá 500 đồng thì đổi 1 triệu đồng phải mất phí tới 800.000 đồng. Đáng chú ý với tờ 100 đồng, mức phí đổi sẽ phải gấp 150 lần giá trị thật.
Trao đổi với PV, một đầu mối đổi tiền lẻ tên Minh cho biết tiền mệnh giá 100 đồng hiện nay rất hiếm. Hầu hết các cơ sở đổi tiền nếu có đồng 100 đồng thì cũng hét mức phí cao ngất ngưởng. Nếu đổi 100 tờ 100 đồng thì mức phí sẽ là 1,6 triệu đồng, có thời điểm cao còn tới 2 triệu đồng.
Với các mệnh giá khác, theo anh Minh, loại nào cũng có, tiền nguyên cọc, nguyên serie, muốn bao nhiêu có bấy nhiều. Đổi càng nhiều, mức phí sẽ càng giảm. Nhìn chung, mức phí đổi tiền lẻ trên thị trường chợ đen tại Hà Nội năm nay ở một số nơi cao hơn so với năm ngoái khoảng 5- 10%.
"Ở thời điểm này, mỗi ngày có hàng trăm khách đổi tiền các mệnh giá. Mức phí niêm yết trên thị trường, nếu đổi càng nhiều thì bên mình sẽ giảm giá. Người mua có thể đổi tiền qua 2 cách. Nếu đổi 2 triệu lấy loại tờ 20.000 đồng mất phí 10% thì người mua có thể đưa 2 triệu đồng và nhận lại 1 triệu 800 trăm nghìn; hoặc đưa 2 triệu 200 nghìn đồng", anh này cho hay.
Thị trường đổi tiền lẻ năm nay cũng "nở rộ" qua mạng với hàng loạt các trang đổi tiền lẻ trực tuyến với nhiều lời cam kết mua bán tại nhà, đảm bảo tiền thật, trùng serie và đặc biệt là chi phí đổi thấp, ví dụ như 50.000 đồng thì mức phí sẽ là 5%, 20.000 đồng là 8%, 10.000 đồng là 9%, mệnh giá 2.000 và 5.000 đồng là 10%...
Từ năm 2013, NHNN đã thực hiện chủ trương không đưa tiền mới mệnh giá nhỏ vào lưu thông. Năm 2018, đại diện NHNN cho biết sẽ không những không in tiền mới mệnh giá từ dưới 5.000 đồng, mà chủ trương của NHNN là tiếp tục không chi các loại tiền mới in (còn tồn kho) từ 5.000 đồng trở xuống vào lưu thông. Thay vào đó, chỉ chi các loại tiền đã qua lưu thông để đáp ứng nhu cầu thanh toán của người dân.
Bên cạnh việc không in tiền mới mệnh giá nhỏ, NHNN cũng đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra việc đổi tiền lẻ trái phép. Theo tính toán của NHNN, việc không phát hành tiền mới dịp Tết Nguyên đán năm 2018 giúp tiết kiệm khoảng 280 tỉ đồng, nâng tổng mức chi phí tiết kiệm được từ khi thực hiện chủ trương này đến nay lên khoảng 2.200 tỉ đồng.
Việt Nam hiện nay có các mệnh giá từ 100 đồng đến 500.000 đồng đang lưu thông. Theo Nghị định 96 về việc xử phạt đối với hoạt động không được phép thì đối với hoạt động đổi tiền lẻ có thu phí nếu bị phát hiện sẽ bị phạt 20-40 triệu đồng.
Tuyết Nhung.
