Để người dân hạn chế phương tiện cá nhân, sử dụng phương tiện công cộng thân thiện với môi trường, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh hiện đang quan tâm đến một loại mô hình mới: Sử dụng xe đạp điện thông minh ở trung tâm.
Tiện ích, tiết kiệm.
Cuối tháng 4-2017, Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh đề xuất ý tưởng thí điểm sử dụng dịch vụ xe đạp điện công cộng ở trung tâm thành phố. Mục đích nhằm thu hút và vận động người dân sử dụng xe buýt nhiều hơn. Theo đó, người dân có thể dùng xe đạp công cộng, di chuyển từ trạm này tới trạm khác để đón xe buýt nhanh chóng mà không phải đi bộ. Ngành chức năng sẽ sử dụng khóa điện tử để quản lý xe (mỗi xe có một thẻ nhớ tương tự như thẻ điện thoại). Mọi thông tin về người sử dụng xe cũng được cập nhật và lưu giữ lại.
Trung tâm TP Hồ Chí Minh sẽ có dịch vụ sử dụng xe đạp điện thông minh.
Muốn thuê được một chiếc xe đạp điện thông minh, người dân cần phải có điện thoại thông minh. Điện thoại được cài đặt ứng dụng Vimoto để dò tìm và xác định nơi cung cấp xe gần nhất, sau đó quét mã mở khóa và sử dụng xe. Khi người sử dụng dừng, đậu xe ở đâu đó mà chưa có ý định kết thúc chuyến đi thì xe sẽ có chức năng khóa tạm thời. Hoàn thành chuyến đi, người sử dụng phải để xe vào nơi quy định, thanh toán tiền thuê thông qua ứng dụng nạp tiền vào tài khoản và trừ dần. Xe đạp điện thông minh dễ cơ động ở cự ly ngắn và trên những con phố hẹp.
Ông Bùi Xuân Cường, Giám đốc Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh, cho rằng: Với việc thuê xe đạp thông minh, dự kiến giá khởi điểm cho 10 phút đầu là 3.000 đồng, 5 phút tiếp theo là 1.500 đồng, tin tưởng sẽ hấp dẫn đối với người sử dụng. Sau khi triển khai, thành phố sẽ cho người dân sử dụng miễn phí dịch vụ từ 1 đến 3 tháng. Với dịch vụ này, những người làm việc hay sinh sống ở khu trung tâm chỉ cần mất 5-10 phút là có thể sử dụng được dịch vụ xe đạp điện thông minh.
Tắc đường và ô nhiễm môi trường sẽ giảm.
Ngày 22-12 vừa qua, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh có buổi làm việc với Tập đoàn Hyosung của Hàn Quốc về việc đầu tư xe đạp công cộng thông minh Mobike tại thành phố. Theo ông Yoo Sun Hyung, Giám đốc điều hành Hyosung Việt Nam, dịch vụ của Công ty Mobike (đơn vị đối tác của Hyosung) đang trở thành giải pháp công cộng chính (sau xe buýt và tàu điện ngầm). Nó sẽ giảm việc sử dụng phương tiện cá nhân cũng như làm giảm việc ô nhiễm môi trường cho thành phố.
Hiện nay, 200 thành phố của 12 nước trên thế giới đã sử dụng dịch vụ Mobike. Theo một số chuyên gia giao thông, nếu TP Hồ Chí Minh sử dụng dịch vụ xe đạp điện thông minh sẽ hạn chế được việc sử dụng phương tiện cá nhân, giảm tình trạng tắc đường, kẹt xe và ô nhiễm môi trường, tạo được vẻ đẹp mỹ quan đô thị. Ông Yoo Sun Hyung cho rằng: Chính phủ Việt Nam không phải bỏ tiền ra để đầu tư dịch vụ này. Người dân thì bỏ phương tiện cá nhân ở nhà cũng có thể di chuyển thuận tiện trong nội đô. Khi lượng xe máy, ô tô vào trung tâm giảm, tình trạng kẹt xe và ô nhiễm sẽ giảm theo. Xe đạp điện chiếm diện tích mặt đường ít, lại không xả khí thải ra môi trường.
Theo đề xuất của Tập đoàn Hyosung, tới đây, TP Hồ Chí Minh có thể thí điểm sử dụng xe đạp điện thông minh ở khu vực quận 1. Dự kiến có 74 điểm đậu trên vỉa hè cho 1.000 chiếc xe đạp điện thông minh (khoảng 12-20 xe tại một điểm đậu). Một lượt sử dụng xe với khoảng thời gian trung bình là từ 15 đến 20 phút. Các điểm có xe đạp điện thông minh được bố trí gần các trạm dừng xe buýt và từ những điểm này đến các khu thương mại, bệnh viện, trường học, khu du lịch, tòa nhà văn phòng... Nếu dự án khả thi, mô hình này sẽ được mở rộng ra toàn thành phố với khoảng 50.000 chiếc vào 3 năm sau khi triển khai, kết nối với hệ thống giao thông của thành phố.
Những vấn đề đặt ra.
Xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành đô thị thông minh, với việc phát triển giao thông công cộng luôn là vấn đề quan tâm lớn của lãnh đạo thành phố. Tuy nhiên, việc đưa thêm một loại hình vận tải hành khách công cộng vào giao thông ở thành phố thì phải tính đến nhiều yếu tố cần thiết.
Phó chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Trần Vĩnh Tuyến cho rằng: Xét thực tế, mô hình này có những điểm phù hợp với giao thông của thành phố, nhưng vấn đề an toàn phải được đặt lên hàng đầu. An toàn cho người sử dụng và an toàn cho tài sản công. Muốn sử dụng tốt xe đạp điện thông minh, người dân cần phải có hiểu biết nhất định về nguyên tắc hoạt động của chúng để điều khiển an toàn. Mặt khác, xe phải luôn bảo đảm tốt về mặt kỹ thuật, được kiểm tra, phát hiện hỏng hóc và bảo quản, sửa chữa thường xuyên. Bên cạnh đó, cần phải tuyên truyền, giáo dục để người dân nâng cao ý thức trách nhiệm của mình trong việc bảo quản, sử dụng xe đạp điện thông minh này.
Hơn thế nữa, cả ngàn chiếc xe để trên vỉa hè cũng cần có chỗ đậu quy củ, tránh được mưa nắng, bảo đảm mỹ quan đô thị và có sự quản lý chặt chẽ để tránh mất mát. Mặt khác, không phải ai cũng được sử dụng xe đạp điện thông minh, mà cần quy định rõ độ tuổi, sức khỏe và những điều ràng buộc khác, như: Phải đội mũ bảo hiểm, điện thoại có chức năng cài đặt để tìm và sử dụng xe, xe được hoạt động ở những tuyến phố nào...
Nếu đề án sử dụng xe đạp điện công cộng thông minh ở TP Hồ Chí Minh đạt hiệu quả cao, thành phố sẽ quy hoạch lại mạng lưới giao thông, nhất là Đề án đầu tư cho xe buýt giai đoạn 2018-2020. Theo đó, các tuyến xe buýt nhanh, tuyến metro, taxi đường thủy sẽ được kết nối chặt chẽ với nhau, tạo sự liên hoàn trong vận tải hành khách công cộng, góp phần tích cực giảm ùn tắc giao thông, bảo vệ môi trường, xây dựng đô thị thông minh và phát triển trong tương lai.
Bài và ảnh: PHÚ HƯNG.
