Nghĩa trang P. Trần Quang Diệu được thay "áo" mới.
Có từ năm 1976 nhưng kinh phí khó khăn nên các mộ chỉ được xây bằng bằng xi-măng cùng vôi cát. Theo thời gian, tất cả xuống cấp, bạc màu, cạnh góc sứt vỡ. Hàng năm phường đều bỏ ra từ 15-20 triệu đồng tôn tạo quét vôi, sửa chữa nhỏ, vừa tốn kém vừa không thay đổi mấy diện mạo. Những dịp ra viếng, đồng đội liệt sĩ lại bùi ngùi. Cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Hữu Toán từng viết những lời gan ruột: "Mỗi lần thắp hương, tưởng niệm lại một lần trăn trở, xót đau. Trên mình anh chiếc áo đã bạc màu. Rách lỗ chỗ bởi dầm sương dãi nắng". Chính vì thế, năm 2016, Hội CCB phường bàn bạc sẽ đứng ra ốp đá granite cho tất cả các vỏ mộ và trích quỹ 50 triệu đồng làm dần trong nhiều năm. Đề xuất của các CCB được cấp ủy, chính quyền địa phương tán thành và còn nâng quy mô lên so với ban đầu. UBND phường chi kinh phí 178 triệu đồng từ quỹ Quốc phòng và "Đền ơn đáp nghĩa", đồng thời kêu gọi "xã hội hóa" việc xây mộ. Là địa bàn có nhiều doanh nghiệp đứng chân trong đó nghề khai thác đá, CCB đã viết thư ngỏ và trực tiếp đến từng công ty vận động.
Đại tá Phan Quang, nguyên Chủ tịch Hội CCB, người có hai nhiệm kỳ gắn bó với Hội cho biết: "Vì quy mô xây dựng lớn nên phải chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Khó là các phường của thành phố chưa nơi nào làm nên chúng tôi lên mạng tìm hiểu mẫu thiết kế từ các nghĩa trang lớn rồi điều chỉnh lại cho phù hợp. Sau đó tính toán chi li kinh phí để có sức thuyết phục các nhà tài trợ. Ngoài đá trắng khai thác tại núi Hòn Chà, đá đen làm bia và cả nồi hương được mua ở nơi khác với chất lượng tốt nhất". Bằng sự nhiệt tình của các CCB, các doanh nghiệp đứng chân trên địa bàn phường đã ủng hộ hơn cả mong đợi. Công ty Thiên Phúc giúp toàn bộ đá granite và chở đến tận nơi, tính ra trên 170 triệu đồng. Công ty 380 ủng hộ 50 triệu đồng. Số doanh nghiệp đóng góp từ 3 triệu đồng trở lên khá nhiều. Riêng phần xây dựng do CCB Phạm Thế Cư, người có nhiều thân nhân là liệt sĩ, tự nguyện đảm nhận. Ông cùng công nhân của mình góp công, không lấy lãi, tiết kiệm một phần kinh phí. Vì các mộ cũ kích thước không bằng nhau lại lệch vị trí nên lần này làm mới, thợ kỳ công đắp thêm hoặc cắt góc, mắc dây thép cài khung cho chắc chắn. Trúng mùa mưa, các CCB luôn cắt cử người có mặt, thay nhau che dù, căng bạt cho thợ làm bảo đảm tiến độ. Mộ trên đồi cao, việc vận chuyển nước lên xây dựng không dễ dàng nhưng các hộ dân gần đó sẵn sàng cung cấp nước mà không đòi hỏi chi phí nào.
Đúng 29 Tết, tức ngày 25-1-2017, lễ khánh thành nghĩa trang liệt sĩ của P. Trần Quang Diệu trị giá hơn 500 triệu đồng đã diễn ra trang trọng với sự có mặt của hơn 200 cán bộ, gia đình chính sách và Hội CCB. Ai cũng xúc động khi thấy các mộ đều thay ''áo" mới, vuông thành sắc cạnh. Cảm kích hơn nữa khi khuôn viên được các CCB trồng hàng cây hoa móng rồng cho hoa rất đẹp. 30 bậc thang cũ lên nghĩa trang cũng đều được làm mới bằng đá granite. Gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Xệt có ý định đưa hài cốt người thân của mình về quê ở Hà Nội nhưng đến nơi, thấy nghĩa trang quy mô và lòng dân quá nghĩa tình nên đã để liệt sĩ nằm lại nơi này. Đến thăm nghĩa trang, các cơ quan chức năng của tỉnh Bình Định vô cùng khâm phục việc làm của CCB và có kế hoạch hỗ trợ kinh phí với ước tính 200 triệu đồng để tôn tạo lại tượng đài và tường rào cổng ngõ. Nhiều phường trong thành phố Quy Nhơn đã đến học tập kinh nghiệm về áp dụng tại địa phương mình.
Ông Đặng Thành Hổ, Chủ tịch UBND P. Trần Quang Diệu khẳng định: "Tâm huyết của các CCB trong công tác đền ơn đáp nghĩa, đặc biệt là xây mộ liệt sĩ đã lan tỏa đến chúng tôi. Những người lính Cụ Hồ dũng cảm trong chiến đấu, son sắt trong hòa bình mãi là niềm tự hào của cán bộ và nhân dân trong phường".
Bài, ảnh: HỒNG VÂN.
