Đặt chân đến xứ đào phai Xuân Du, huyện Như Thanh (Thanh Hóa) những ngày này, khắp nơi ngập tràn sắc hoa. Khung cảnh tươi đẹp, bắt mắt là vậy, thế nhưng đây lại là nỗi lo của những người dân trồng đào. Còn hơn 20 ngày nữa mới đến tết, thế nhưng đào năm nay nở sớm, nguyên nhân là vì năm nhuận và gặp thời tiết ấm áp.
Đào bung nở sớm trong nắng ấm.
Người dân lo ngại, cứ đà này, khi chưa kịp vào tết, đào đã tàn mất hoa sẽ không bán được.
Gia đình ông Hồ Nhữ Nhung có hơn 1000 gốc đào phai, ông cho biết: Tết chưa kịp đến mà cả vườn đào đã nở hết rồi. Nếu trời cứ tiếp tục nắng thì tết năm nay chúng tôi sẽ trắng tay vì không bán được. Mà có bán được thì cũng không đáng kể, giá cả sẽ giảm đi rất nhiều so với mọi năm.
"Thủ phủ" đào phai nổi tiếng xứ Thanh.
Cùng chung nỗi lo, ông Bùi Văn Đông có hơn 300 gốc đào. Những ngày này ông liên tục ở trong vườn, tìm cách để hạn chế quá trình nở hoa thế nhưng cũng không khả quan.
Nếu đào chậm nở thì có thể kích thích cho hoa bung nở, thế nhưng hoa nở sớm thì chúng tôi chịu, không có cách gì hãm được, trừ khi thời tiết trở lạnh, ông Đông cho biết.
Người dân mong tiết trời trở lạnh để đào đừng vội nở.
Làng đào phai (đào Na Sơn) nằm dọc chân núi Ngàn Nưa thuộc xã Xuân Du, huyện Như Thanh là nơi trồng đào lớn nhất tỉnh Thanh Hóa, có hơn hơn 1.110 hộ tham gia trồng đào với khoảng 126ha. Đặc điểm đào Xuân Du là nụ hoa to, cánh đẹp, lâu tàn, màu sắc bắt mắt, chồi lá xanh biếc.
Hàng năm, cứ vào dịp giáp Tết, người dân địa phương lại mang ra các thành phố bán. Cũng có khi, thương lái từ các nơi về mua rồi mang đi tiêu thụ khắp các nơi như Nghệ An, Hải Phòng, Nam Định.
Cây đào mang lại nguồn lợi kinh tế lớn cho người dân mỗi dịp xuân về.
Vụ mùa bội thu nhất của người dân nơi đây chính là những ngày giáp Tết, họ trông chờ cả năm để được bán đào. Số tiền thu được từ việc bán đào của mỗi gia đình ít thì vài triệu, nhiều cũng lên vài chục triệu đến cả trăm triệu.
Những năm trước, mỗi gốc đào phai được người dân bán với giá từ 300  500.000 đồng/cây cho loại cành 3 năm tuổi, còn những cây cổ thụ có thể được bán với giá vài triệu đến vài chục triệu đồng.
Đến nay, nhiều thôn trong xã Xuân Du đã được tỉnh Thanh Hóa công nhận làng nghề trồng hoa đào cảnh. Đây là loài cây chủ đạo, góp phần thay đổi cuộc sống của nhiều gia đình dưới chân núi Nưa này.
Lương Diễn.
