Một căn cứ hạt nhân dành cho các nhà lãnh đạo hàng đầu của Trung Quốc, cấp dưới, quân đội và nhân viên được xây dựng trong hang đá vôi sâu nhất thế giới. Hầm này kéo dài trong lòng đất, nằm dưới lớp đá cứng dày đặc biệt, một khảo sát địa chất đã tìm thấy.
Theo chính phủ, hầm trú ẩn hạt nhân nằm dưới một công viên quốc gia cách trung tâm thủ đô Bắc Kinh khoảng 20km về phía Tây Bắc. Hầm này nằm giữa hang động có không gian tương tự một thành phố nhỏ và nguồn cung cấp nước uống ổn định cho hàng nghìn người.
Vị trí hầm trú ẩn hạt nhân dành cho lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc. Ảnh: SCMP.
Hầm trú ẩn hạt nhân là một phần của Trung tâm Chỉ huy Chiến trường chung của Ủy ban Quân sự Trung ương Trung Quốc, được tiết lộ với thế giới vào năm 2016 khi các phương tiện truyền thông nhà nước báo cáo rằng Chủ tịch Tập Cận Bình đã đến thăm cơ sở này. Khu trú ẩn dường như đã được xây dựng từ hàng thập kỷ trước và Bắc Kinh đã nâng cấp, hoàn thiện trong những năm gần đây.
Trung tâm chỉ huy được gọi là "bộ não" của Quân Giải phóng Nhân dân (PLA) vì đó là nơi mà tất cả các quyết định quân sự được đưa ra. Theo báo cáo của các cơ quan truyền thông nhà nước, hoạt động hàng ngày của cơ quan này bao gồm việc phân tích thông tin tình báo, theo dõi các hoạt động trên khắp 5 "khu chiến trận" của Trung Quốc cũng như chỉ đạo các hoạt động quân sự ở trong và ngoài nước.
Lối vào chính của cơ sở này nằm ở Công viên Rừng Quốc gia Tây Sơn, vì vậy trong trường hợp có một mối đe dọa nghiêm trọng như một cuộc tấn công hạt nhân, các nhà lãnh đạo hàng đầu của Trung Quốc sẽ không cần rời khỏi trụ sở Trung Nam Hải của họ gần Tử Cấm Thành mà có thể tiếp tục hoạt động từ hầm trú ẩn.
Chủ tịch Tập Cận Bình đến thăm hầm trú ẩn vào năm 2016. Ảnh: SCMP.
Trung Quốc không phải là nước duy nhất có hầm trú ẩn hạt nhân cho các nhà lãnh đạo hàng đầu. Chính phủ các cường quốc khác cũng đã xây dựng các hầm chứa tương tự trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, và trong khi một số đã bị bỏ lại hoặc mở cửa cho khách du lịch, một số hầm vẫn được sử dụng cho mục đích phòng vệ.
Một số nhà quan sát cho rằng các hầm trú ẩn hạt nhân với quy mô khác nhau đã được xây dựng trên khắp Trung Quốc kể từ những năm 1950, nhưng các địa điểm chính xác chưa được công bố. Những nơi ẩn náu thường được xây dựng dưới những ngọn núi đá cứng có thể chịu các vụ nổ mạnh. Chúng được thiết kế để sử dụng độc lập trong thời gian dài mà không cần nguồn cung cấp ở bên ngoài, và có hệ thống thông gió tinh vi để lọc các chất ô nhiễm phóng xạ từ bom nguyên tử.
Một số nơi trú ẩn có thể lớn và phức tạp như một thành phố nhỏ, với hệ thống thông tin phức tạp, đường hầm rộng đủ cho máy bay, xe tăng và có khả năng chứa hơn 1.000 người.
Hầm trú ẩn hạt nhân Cheyenne ở Mỹ. Ảnh; Getty.
Những ví dụ nổi tiếng về các hầm chứa quy mô lớn bao gồm Raven Rock Mountain Complex do quân đội Mỹ xây dựng tại Pennsylvania và Cheyenne do Bộ Tư lệnh Bộ Quốc phòng Không gian Bắc Mỹ xây dựng ở Colorado. Theo một nhóm các nhà địa chất học, những người đã nghiên cứu về địa điểm này, so với Raven Rock và Cheyenne, hầm trú ẩn của Bắc Kinh có một số lợi thế độc đáo, đặc biệt là vị trí.
Qin Dajun, nhà nghiên cứu thuộc Viện Địa chất và Địa vật lý Trung Quốc nói rằng họ đã tìm thấy những hang động karst nằm sâu dưới lòng đất, cách mặt đất tới hơn 2km. Như vậy, hầm trú ẩn của Bắc Kinh được xây dựng trong hang động kiên cố, có độ sâu tương tự Krubera - hang động sâu nhất thế giới với chiều sâu khoảng 2.2km ở Georgia.
Tường và trần của hang động là lớp đá granite vững chắc, dày đến khoảng 1.000 m. Con số này cao gấp 10 lần so với tiêu chuẩn tối thiểu 100 m để chịu được sức công phá của một vụ nổ hạt nhân. Chính phủ Trung Quốc cũng tài trợ cho một dự án quy mô do chuyên gia Qin Dajun đứng đầu, nhằm xác định nguồn nước ngầm ở Công viên Rừng quốc gia Tây Sơn có đủ cung cấp trong trường hợp khủng hoảng hạt nhân hay không. Kể từ thập niên 1990, mực nước ngầm ở Bắc Kinh giảm hơn 1 m mỗi năm do quá trình đô thị hóa.
Hầm trú ẩn hạt nhân của Trung Quốc được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước và nâng cấp trong những năm gần đây. Ảnh: Getty.
Mặc dù vậy, ông Tần vẫn khẳng định rằng hệ thống nước ngầm ở khu vực nói trên nằm khá gần mặt đất nên có thể được tái cung cấp từ mưa, tuyết, sông và hồ gần đó. Vì vậy, nguồn nước không phải là vấn đề đáng lo ngại đối với hầm trú ẩn.
Ông Liu Yong, một nhà khoa học hạt nhân thuộc Đại học Nam Trung Quốc ở tỉnh Hồ Nam cho biết trong trường hợp có cuộc tấn công hạt nhân, sự cố chết người sẽ vẫn tồn tại trong nước và đất lâu hơn là trong không khí. Các hạt phóng xạ có thể xâm nhập vào sông, hồ dưới lòng đất, nghĩa là nước cần phải được xử lý trước khi đủ an toàn để sử dụng.
Ông Liu, người đứng đầu một chương trình nghiên cứu về công nghiệp quân sự và hạt nhân của Trung Quốc liên quan đến xử lý chất thải phóng xạ khẳng định Trung Quốc đã phát triển công nghệ và thiết bị tiên tiến cho mục đích này một cách chính xác - đó là một trong những sản phẩm tốt nhất thế giới.
PHƯƠNG PHƯƠNG (Theo SCMP).
