Đúng là dám làm.
Mới đây, lãnh đạo Công an Hà Nội cho biết, 12 dự án chung cư Hà Nội do Doanh nghiệp tư nhân số 1 tỉnh Điện Biên và Công ty CP sản xuất nhập khẩm Bemes (thuộc Tập đoàn Mường Thanh) của ông Lê Thanh Thản đều có dấu hiệu trốn thuế và vi phạm quy định về quản lý nhà ở.
Thực tế cho thấy, nhiều dự án do doanh nghiệp này làm chủ đầu tư đã xảy ra sự cố (phòng cháy chữa cháy không đảm bảo, xây vượt tầng, không phép...).
Theo TS Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, những hiện tượng báo chí phản ánh về các dự án của ông Lê Thanh Thản là có thật và đáng bị phê phán cũng như có biện pháp xử lý.
"Nhìn sơ bộ thì đó chủ yếu là những vi phạm về hành chính, kinh tế. Chẳng hạn, thiếu trang thiết bị phòng cháy chữa cháy; thực tế không đúng như hợp đồng cam kết về chất lượng...
Tuy nhiên, tôi thấy cứ nêu lên như vậy nhưng chưa thấy ai xử phạt ra sao. Do đó, cần nghiêm túc trong chuyện này. Sai cái gì thì phạt cái đó, phải rõ ràng.
Mặt khác, Nhà nước xử phạt là để cho thị trường vận hành một cách minh bạch, có trật tự, không phải hễ thị trường có khuyết điểm gì thì cấm luôn, không cho hoạt động nữa. Xử phạt theo kiểu cho người bệnh chết đi thì khỏi bệnh là không phù hợp, không đúng với cách quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường", TS Phạm Sỹ Liêm nhận xét.
Nhờ giá bán rẻ, tiến độ xây dựng nhanh nên chung cư ông Thản đã trở thành lựa chọn của nhiều gia đình trẻ. Ảnh: VnExpress.
Dù vậy, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh, dù mua nhà giá rẻ nhưng không vì thế mà người dân buộc phải chấp nhận hạ tầng không đảm bảo, thậm chí nguy hiểm.
"Nhà nước quản lý không phải chỉ để có nhà giá rẻ, mà Nhà nước còn phải bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân. Để xảy ra những vi phạm về chất lượng công trình là lỗi ở giám sát và khi nhà đầu tư vi phạm thì phải có chế tài. Không thể buông lỏng vì nhà giá rẻ nên phải chấp nhận thế nọ, thế kia", ông nói.
Theo vị chuyên gia, ông Lê Thanh Thản có sai sót, sai lầm nhưng không thể phủ nhận ông ta là dám làm và có ý định tốt. Cái gì sai thì cần nghiêm trị, sai đâu trị đấy, không buông lỏng, còn có công gì thì phải khen và tạo điều kiện cho làm tiếp.
Làm nhà giá rẻ không khó.
TS Phạm Sỹ Liêm bày tỏ, nhà giá rẻ phải đáp ứng các yếu tố sau:
Thứ nhất, đất được cung ứng với giá rẻ. Ở các nước, khi muốn có nhà giá rẻ, Nhà nước bao giờ cũng cung ứng đất đai với giá thấp hơn giá thị trường.
Thứ hai, nhà nước có thể hỗ trợ một phần hạ tầng ngoài nhà như đường điện, đường nước.
Thứ ba, trong khi vật liệu chịu lực phải đảm bảo chất lượng, không phân biệt nhà rẻ, nhà đắt thì nhà giá rẻ có thể dùng vật liệu hoàn thiện giá rẻ. Chẳng hạn, gạch lát, cửa, thiết bị điện nước...Tuy nhiên, dù vật liệu giá rẻ thì thi công vẫn phải đảm bảo chất lượng.
Thứ tư, diện tích chính và diện tích phụ không lớn. Ví dụ, bình quân ở 20m2/người, thì nhà giá rẻ có thể chấp nhận 10m2/người. Về mặt vệ sinh, không được dưới 6-7m2/người nhưng 10m2 thì đủ để sống.
Ngoài ra, kiến trúc cũng có thể làm rẻ. Nhà giá rẻ không cần xây tường kiên cố để chia phòng mà có thể sử dụng những tấm thạch cao hoặc vật liệu giá rẻ và chỉ cần lưng lửng.
"Tất cả các yếu tố trên phải đảm bảo một cuộc sống riêng tư nhất định và sức khỏe của con người", ông Liêm nhấn mạnh.
Từ đây, ông khẳng định, làm nhà giá rẻ như trên không hề khó và Hà Nội có thể tự mình xây thí điểm vài chung cư nhà giá rẻ.
"Hà Nội tự mình cung ứng đất, tự đầu tư và có thể thuê thi công... Khi là chủ đầu tư, TP sẽ biết tiêu tiền vào cái gì, giám sát như thế nào..., qua đó sẽ biết những gì ông Thản nói về nhà giá rẻ có đúng không", TS Phạm Sỹ Liêm chỉ rõ.
Ông cũng thừa nhận, ông Lê Thanh Thản có lý khi nói rằng không thể xây được nhà giá 100 triệu đồng như Bình Dương bởi việc xây dựng ngoài Hà Nội có quá nhiều chi phí khác so với Bình Dương.
"Dù nhà đắt hay rẻ thì đã xin đất đai, giấy phép... thì phải bôi trơn, và phí bôi trơn này không hề nhỏ. Phí ấy sẽ phải vào giá thành nhà mà không tính ra được", nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng thẳng thắn.
Để hóa giải tình trạng này, theo TS Phạm Sỹ Liêm, sau khi Nhà nước lập dự án sẽ đấu thầu để lựa chọn doanh nghiệp xây dựng. Doanh nghiệp tự bỏ tiền ra làm và Nhà nước chuẩn bị sẵn cho doanh nghiệp từ đất đai đến giấy phép, thiết kế... Khi xây dựng xong, doanh nghiệp bán rồi thu hồi vốn, kiếm lãi. Một khi Nhà nước đã tạo điều kiện như vậy, sẽ không còn ai phải đi đút lót, bôi trơn cho ai nữa.
"Để xây nhà giá rẻ, quan trọng nhất là p hải miệng nói tay làm, không thể ngồi ra lệnh cho thị trường.
Thị trường chỉ tuân theo quy luật lợi nhuận. Làm nhà giá rẻ mà có lợi nhuận thì doanh nghiệp cũng làm và nhà giá cao nhưng cuối cùng không lãi thì họ cũng không làm.
Muốn doanh nghiệp mặn mà làm nhà giá rẻ thì phải tạo điều kiện cho doanh nghệp hạ giá nhà xuống, còn hạ bao nhiêu thì tùy túi tiền người dân ở khu vực đó.
Túi tiền người Hà Nội khác túi tiền người dân nơi khác. Giá rẻ ở Hà Nội vẫn còn đắt hơn xung quanh vì mức sống của người Hà Nội cao hơn, không thể lấy Hà Nội so sánh với Bình Dương", TS Phạm Sỹ Liêm lưu ý.
Thành Luân.
