ĐBQH Phạm Trọng Nhân. (Ảnh VPQH).
Ô nhiễm cống ở 146 Quán Thánh không đáng sợ bằng ô nhiễm tư duy.
Sáng 30.10, Quốc hội thảo luận về Báo cáo giám sát Quốc hội thảo luận về việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2016.
Góp ý vào báo cáo, ĐB Phạm Trọng Nhân (Bình Dương) cho rằng, vấn đề cải cách bộ máy hành chính chưa đạt được mục tiêu chưa đáp ứng đầu mong muốn của người dân. Vấn đề này đã được đề ra ra từ năm 1986, điều đó cho thấy cách đây 30 năm Đảng đã nhìn ra nguy cơ của bộ máy cồng kềnh, trì trệ, kém hoạt quả.
Thể chế các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã tạo ra những nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện. Chúng ta có thể thấy điều kiện để tiến hành cải cách không thiếu, khi chủ trương có, quyết tâm chính trị có, nền tảng pháp lý có nhưng bộ máy hành chính vẫn tiếp tục cồng kềnh.
Vẫn còn thái độ vô cảm của cán bộ Nhà nước trước tiếng kêu cứu của người dân. Có những việc cỏn con cũng phải làm bận tâm đến người đứng đầu Chính phủ, người lẽ ra chỉ làm chính sách và quyết định những vấn đề trọng đại của Quốc gia, ĐB Nhân nói.
Ông dẫn chứng, vụ cống nước thải gây ô nhiễm ở 146 Quán Thánh, Hà Nội kéo dài khiến nhiều cơ quan từ Trung ương, địa phương vào cuộc.
Điều này khác gì gáo nước lạnh dội vào nền hành chính chúng ta đang cố gắng xây dựng và hiện đại hóa, vì dân phục vụ Vụ cống nước gây ô nhiêm ở 146 Quán Thánh nhưng không đáng sợ như thói ô nhiễm tư duy, đang len lỏi trong một bộ phận cán bộ công chức hiện nay, ĐB Nhân nói.
ĐB Nhân đặt vấn đề: Chúng ta tán dương hay thương cảm khi Phó Chủ tịch UBND quận (ông Đoàn Ngọc Hải, Phó Chủ tịch quận 1, TP.HCM - PV) xuống đường chỉ đạo dẹp tình trạng lấn chiếm vỉa hè, rồi hình ảnh cụ già gần 80 tuổi cùng các cháu giành giật chiếc xe chở hàng rong với lực lượng chức năng. Vì sao những vụ việc đó diễn ra?, ĐB tỉnh Bình Dương đặt câu hỏi.
Vẫn theo ĐB Nhân, cải cách bộ máy hành chính Nhà nước khó chủ yếu là do lòng người.
Nếu lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm vẫn còn quá lớn thì cần thiết phải có một bàn tay sắt cứng rắn như Đảng đã và đang làm quyết liệt với phòng, chống tham nhũng hiện nay. Cần phải xác định tăng biên chế, phình bộ máy là một dạng tham nhũng, khi đó chúng ta mới đủ quyết tâm xử lý và thực hiện hiệu quảĐB Nhân nhấn mạnh.
ĐB Nguyễn Hữu Cầu (đoàn Nghệ An). (Ảnh: P.V).
Chỉ rõ cấp trung gian là các vụ, cục... để giảm cho trúng.
Phát biểu góp ý, ĐB Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An) đã đề nghị Quốc hội nên làm rõ cấp trung gian là cấp nào để giảm cho đúng. Theo tôi, đã đến lúc Quốc hội mạnh dạn chỉ rõ cấp trung gian trong các bộ, ngành T.Ư chính là cấp Tổng cục, cấp phòng trong các vụ, cục. Tôi biết rằng, đây là vấn đề nhạy cảm, tế nhị, không thể cào bằng, ĐB Cầu nói.
Vẫn theo ĐB Cầu, thực tế hiện nay, vấn đề nhức nhối mà cử tri đặc biệt quan ngại là tình trạng cán bộ, công chức thờ ơ, vô cảm, quan liêu, hách dịch, bằng cấp giả, chạy chức, chạy quyền, bổ nhiệm, tình trạng trên bảo, dưới không nghe, coi thường kỷ luật, kỷ cương hành chính còn xảy ra ở nhiều nơi. Nền đạo đức công vụ trong các cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập còn nhiều tồn tại.
Đạo đức công vụ, nghề nghiệp vẫn còn là cái gì đó mơ hồ, chưa được quy định cụ thể. Kỷ luật, kỷ cương áp dụng cho đối tượng vi phạm còn chậm chạp và khó khăn. Vì vậy, biện pháp quan trọng cần có chế tài mạnh, xử lý nghiêm khắc, khẩn trương đưa ra bộ quy tắc tức là pháp lý hóa đạo đức công vụ, nghề nghiệp. Cần mạnh tay đưa ra khỏi bộ máy những người mất đạo đức, hành vi ứng xử thiếu chuẩn mực, xấu làm ảnh hưởng đến cơ quan, ĐB Cầu góp ý.
Ở góc độ khác, ĐB Trần Văn Lâm (Bắc Giang) cho rằng, dù các quy định hướng dẫn cụ thể, chi tiết với yêu cầu nghiêm nhưng lại không gắn với trách nhiệm thực thi, dẫn tới đùn đẩy trách nhiệm, chưa thực sự gắn trách nhiệm chính quyền địa phương trong nâng cao, đổi mới bộ máy.
Tại Báo cáo số 392/BC-CP ngày 22.9.2017 của Chính phủ cho thấy, số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện có giảm, nhưng số lượng cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và số chi cục, phòng thuộc cơ quan chuyên môn cấp tỉnh có xu hướng tăng.
Từ năm 2011 đến năm 2016 tăng 34 cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, 85 phòng và tương đương, 16 chi cục thuộc cơ quan chuyên môn cấp tỉnh (có giai đoạn tăng 28 chi cục).
Cơ cấu tổ chức bên trong của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh cũng cồng kềnh, tổ chức thành nhiều chi cục, phòng và tương đương.
Đến tháng 12.2016, trung bình một cơ quan chuyên môn cấp tỉnh có 8,1 phòng và tương đương trực thuộc.
Một số tổ chức chi cục thuộc sở chưa được tổ chức lại cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao nên còn tạo tầng nấc trung gian như ở Đà Nẵng, trong Sở Tài nguyên Môi trường vẫn có Chi cục Biển và Hải đảo; Chi cục Quản lý đất đai.
Ở địa phương cũng có sự mất cân đối giữa số lượng người giữ chức danh lãnh đạo, quản lý và số công chức tham mưu.
Nếu biên chế trung bình của một cơ quan chuyên môn cấp tỉnh là 40 thì với tỷ lệ trung bình 8,1 phòng/sở, sẽ có đến 20 công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý từ cấp phòng trở lên (mỗi đơn vị chỉ tính 1 cấp trưởng và 1 cấp phó).
Sở Khoa học Công nghệ Quảng Trị có 25 biên chế, bố trí thành 8 phòng, mỗi phòng bố trí 2 - 3 người dẫn đến tình trạng người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý nhiều hơn nhân viên.
Chưa kể, một số địa phương có số lượng phó giám đốc sở hoặc tương đương, số lượng phó phòng cấp huyện vượt quá quy định như Hà Nội có Sở Nội vụ; Hà Tĩnh có Văn phòng UBND tỉnh, Sở Y Tế, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Lai Châu có Sở Nông nghiệp Phát triển nông thôn, Sở Công Thương...
Hồng Ngọc.
