Đây là một trong những nội dung đưa ra tại Báo cáo Cưỡi sóng lớn: Sự thần kỳ Đông Á trong thế kỷ 21, vừa được Ngân hàng thế giới đưa ra.
Tỷ lệ nghèo cùng cực và nghèo trung bình giảm mạnh.
Theo Báo cáo này, tăng trưởng bao trùm  tức là tăng trưởng dẫn đến giảm nghèo, giúp mọi người đi lên và đảm bảo an ninh kinh tế  đòi hỏi các nước phải tiến thêm một bước xa hơn nữa so với mô hình tăng trưởng công bằng. Đảm bảo an ninh kinh tế cho mọi người ngày càng trở nên khó thực hiện hơn, nhất là khi các nước trong khu vực lại phải đối mặt với thách thức mới: già hóa nhanh, viễn cảnh tăng trưởng kinh tế kém chắc chắn hơn, và đô thị hóa mạnh hơn.
Cũng theo Báo cáo Cưỡi sóng lớn: Sự thần kỳ Đông Á trong thế kỷ 21, bất bình đẳng ngày càng là một nguy cơ cho người dân trong khu vực. Hơn 90% người Trung Quốc và hơn nửa dân số Philippines cho rằng khoảng cách thu nhập ở hai nước này quá lớn. Tại Indonesia, khoảng 90% người dân cho rằng cần giải quyết vấn đề bất bình đẳng một cách cấp thiết.
Trong khi đó, tại Việt Nam, 8 trong số 10 người Việt Nam lo lắng về khoảng cách mức sống.
Đưa gần 1 tỉ người trong khu vực thoát khỏi tình trạng nghèo cùng cực trong vòng 1 thế hệ là một kỳ tích lịch sử bà Victoria Kwakwa, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới khu vực Đông Á Thái Bình Dương nói.
Từ một khu vực gồm hầu hết các nước nghèo trong thập kỷ 1980 nay khu vực này đã trở thành một tập hợp các nền kinh tế thu nhập trung bình với nhiều giai tầng kinh tế khác nhau. Vào năm 2015 gần 2/3 dân số trong khu vực thuộc tầng lớp đảm bảo về kinh tế hoặc trung lưu. Đây là mức tăng đáng kể so với so với tỉ lệ trên 20% năm 2002.
Tại Việt Nam, 8 trong số 10 người Việt Nam lo lắng về khoảng cách mức sống. Ảnh minh họa.
Tỉ lệ nghèo cùng cực và nghèo trung bình giảm mạnh, từ gần một nửa dân số năm 2002 xuống dưới 1/8 dân số năm 2015. Tuy nhiên tỉ lệ nhóm dễ bị nghèo trở lại (với thu nhập 3,10 -5,10 USD/ngày) vẫn không thay đổi trong khoảng thời gian 2002-2015 và xoay quanh mức khoảng 1/4 dân số.
Việt Nam cần chú trọng đáp ứng nhu cầu của tầng lớp trung lưu.
Theo Báo cáo của Ngân hàng thế giới, các chính sách tăng trưởng bao trùm cần nhận ra và giải quyết các hạn chế mà các giai tầng kinh tế khác nhau phải đối mặt. Chính sách cho các nhóm nghèo còn lại cần giảm rào cản tới cơ hội kinh tế cho họ và đảm bảo tăng trưởng trên diện rộng, nhằm giúp các nhóm nghèo di chuyển lên các nấc thang cao hơn trong phân tầng thu nhập.
Tăng cường tiếp cận dịch vụ thiết yếu, ví dụ dịch vụ y tế và cơ sở hạ tầng, và đổi mới cơ chế quản lý rủi ro sẽ giúp các đối tượng dễ bị tổn thương về kinh tế. Chính sách ưu tiên đối với nhóm đảm bảo về kinh tế và nhóm trung lưu là tăng cường cung cấp và tăng cường dịch vụ công, ví dụ nhà ở, cấp nước, vệ sinh môi trường.
Chương trình chính sách này dựa trên 3 trụ cột. Đầu tiên, tăng cường cải thiện địa vị kinh tế nhằm giảm khoảng cách tiếp cận tới công ăn việc làm và dịch vụ, cải thiện chất lượng việc làm, và tăng hòa nhập tài chính. Trụ cột thứ hai, tăng cường an ninh kinh tế bao gồm tăng cường hệ thống an sinh xã hội, mở rộng bảo hiểm xã hội, và tăng tính chịu đựng với các cú sốc. Tăng cường thể chế cần thiết để tăng trưởng hòa nhập là trụ cột thứ ba, bao gồm chính sách thuế lũy tiến để tăng nguồn thu và cải thiện tính hiệu quả của các khoản chi của các chương trình hướng tới người nghèo. Quản lý tốt hơn hiện tượng già hóa và đô thị hóa, cũng như tăng cường cạnh tránh cũng sẽ là cần thiết.
Báo cáo chia các nước thành 5 nhóm và đề xuất các chính sách cho từng nhóm. Theo đó, Malaysia và Thái Lannhóm nước Thịnh vượng tiến bộ đã cơ bản xóa bỏ nghèo cùng cực và có một tầng lớp trung lưu với số lượng lớncần tập trung vào đáp ứng đòi hỏi của tầng lớp trung lưu, huy động và sử dụng nguồn lực nhằm xóa bỏ những khoảng cách còn lại.
Trung Quốc và Việt Namnhóm nước Vừa thoát nghèo đang tiến lên thịnh vượngcũng cần chú trọng đáp ứng nhu cầu của tầng lớp trung lưu và các nhóm còn dễ bị tổn thương. Đồng thời, các nước này cũng cần chuẩn bị sẵn sàng đối phó với tình trạng già hóa nhanh.
Indonesia và Philippin và Campuchia thuộc nhóm Thoát nghèo cùng cực, hiện còn một tỉ lệ nghèo cùng cực thấp nhưng nhóm trung lưu cũng vẫn còn nhỏ. Vì vậy, các nước này nên tập trung ưu tiên cải thiện địa vị kinh tế và lồng ghép các chương trình an sinh xã hội.
Các nước đang phát triển khu vực Đông Á là tấm gương tiên phong và đã cho thấy tăng trưởng kinh tế với tốc độ cao, bao trùm mọi đối tượng đã giúp hàng trăm triệu người thoát khỏi cảnh nghèo. Với các chính sách mà báo cáo đã nêu, các nước trong khu vực sẽ đối phó hiệu quả với những thách thức mới mà họ đang phải đối mặt trong quá trình tăng trưởng hòa nhập của mình, báo cáo cho hay.
Minh Ngọc.
