Thời gian vàng để điều trị cho trẻ tự kỷ là trước 3 tuổi - Ảnh: Shutterstock.
Biểu hiện trẻ tự kỷ.
Theo Thầy thuốc ưu tú - bác sĩ Nguyễn Quốc Văn, Trưởng khoa Điều trị chăm sóc đặc biệt cho trẻ tự kỷ, Bệnh viện Châm cứu Trung ương, hội chứng tự kỷ là một chứng rối loạn quá trình phát triển tâm lý ở trẻ em về ngôn ngữ, giao tiếp, quan hệ xã hội, hành vi, cảm xúc, trí tuệ,.. thường xuất hiện trước 3 tuổi.
Hiện nay, trên thế giới chưa có nghiên cứu nào khẳng định nguyên nhân gây tự kỷ, song một số yếu tố nguy cơ được cho là có liên quan. Chẳng hạn như yếu tố di truyền trên gien yếu, các tác nhân môi trường trước sinh, người mẹ bị nhiễm trùng hoặc dùng thuốc khi mang thai, thai phụ có vấn đề về tuyến giáp, căng thẳng trước khi sinh...
Các triệu chứng của trẻ tự kỷ thường xuất hiện trước 3 tuổi như: không biết cười, chơi một mình, giao tiếp mắt kém, không hòa nhập. Trẻ cũng thường lặp lại một số hành vi hoặc cử động cơ thể nhất định nào đó; sự tập trung chú ý cực kỳ ngắn hoặc không có; không phản ứng khi gọi tên, giống như bị điếc; không biết chỉ hoặc vẫy tay chào tạm biệt.
Ngoài ra, trẻ cũng xuất hiện những cơn nổi dậy, tăng động, không hợp tác, chống đối, đi nhón gót; gắn bó khác thường với một đồ chơi nào đó; quá nhạy cảm với xúc giác và âm thanh; có những kiểu vận động ngón tay hoặc cơ thể khác lạ;...
Ở Việt Nam, hiện chưa có nghiên cứu, thống kê chính thức số trẻ mắc tự kỷ. Riêng tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương, những năm vừa qua, mỗi năm có trên 1.500 lượt trẻ bị hội chứng tự kỷ đến điều trị.
Cấy chỉ, thủy châm, điện châm điều trị tự kỷ.
Theo bác sĩ Văn, mặc dù chưa phải là phương pháp điều trị đặc hiệu nhưng ngày càng có nhiều nước trên thế giới sử dụng châm cứu để điều trị cho trẻ em mắc hội chứng tự kỷ. Thông qua việc tác động vào các huyệt vị bằng các phương pháp điện châm, thủy châm, cấy chỉ, châm cứu giúp điều trị thanh nhiệt, tỉnh thần, khai khiếu, bổ ích ngũ tạng, bổ dưỡng khí huyết, thông kinh hoạt lạc, cân bằng âm dương.
Từ năm 2012, Bệnh viện Châm cứu Trung ương đã thành lập khoa điều trị chăm sóc cho trẻ tự kỷ. Hiện trung bình mỗi ngày, đơn vị này điều trị cho khoảng 80-90 trẻ.
Ngoài các biện pháp thủy châm, điện châm, cấy chỉ, châm cứu, trẻ cũng được dạy kỹ năng giao tiếp, ngôn ngữ, chấn chỉnh hành vi.
"Các nghiên cứu cho thấy, đến nay, hiệu quả của điều trị cho trẻ tự kỷ bằng y học cổ truyền, giáo dục kỹ năng sống, đạt kết quả 60% hòa nhập, trong đó có trên 20% các trẻ đi học được. Các trẻ đã biết giao tiếp với mọi người xung quanh, đã biết nghe lời ông bà và bố mẹ, nói đúng mục đích, học tập và tiếp thu tốt hơn", bác sĩ Văn chia sẻ.
Tuy nhiên, bác sĩ Văn đánh giá, phương pháp này có hiệu quả cao nhất đối với trẻ dưới 3 tuổi, đây là thời gian vàng để điều trị cho trẻ tự kỷ. Đối với trẻ trên 6 tuổi, tỉ lệ hòa nhập, đi học đạt rất thấp. Do vậy, phụ huynh cần chú ý theo dõi phát hiện các biểu hiện tự kỷ ở trẻ để có thể can thiệp kịp thời.
Với các bệnh nhi mắc hội chứng tự kỷ nói riêng cũng như các bệnh nhân bị suy giảm trí tuệ, mất ngôn ngữ, tăng động,... phụ huynh cần phải đưa trẻ đi điều trị sớm. Thời điểm tốt nhất là khoảng 3 tuổi để có sự can thiệp hiệu quả.
Đồng thời, các chuyên gia khuyến cáo, cần phải kết hợp song hành phương pháp điều trị không dùng thuốc để bệnh nhi phát triển toàn diện hơn. Điều này phải có sự phối hợp từ các bậc cha mẹ bệnh nhi.
Tư vấn, điều trị cho trẻ tự kỷ tại Viện Y học dân tộc TP.HCM.
Viện Y dược học dân tộc TP.HCM vừa triển khai kỹ thuật tư vấn, điều trị hỗ trợ và chăm sóc đặc biệt cho trẻ tự kỷ và thiểu năng não.
Theo tiến sĩ - bác sĩ Trương Thị Ngọc Lan, Trưởng phòng Đào tạo - Nghiên cứu - Chỉ đạo tuyến, Viện Y dược học dân tộc TP.HCM: Viện sẽ kiến nghị Bộ Y tế đưa kỹ thuật này vào danh mục được bảo hiểm y tế thanh toán, nhằm giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế cho bệnh nhân. Quá trình điều trị tương đối lâu dài và tốn kém với chứng tự kỷ, châm cứu rất hiệu quả trong việc tăng độ tập trung chú ý của trẻ, tăng độ hiểu lời của trẻ.
Thanh Vy.
