Sau chiến thắng ngày 7-5, Tổng thống mới đắc cử Emmanuel Macron đã phải thừa nhận rằng nhiều cử tri dành lá phiếu ủng hộ cho ông là để ngăn chặn "cơn lốc cực hữu" của bà Marine Le Pen và đảng Mặt trận Dân tộc (FN), chứ chưa hẳn chấp nhận phong trào "Tiến bước". Mối lo này là thực tế vì ngay sau khi có kết quả bầu cử, các đảng phái như FN, Những người Cộng hòa (LR) và phong trào "Nước Pháp bất khuất" của ông Jean-Luc Mélenchon đều thể hiện tham vọng trở thành đảng đối lập số một, chiếm đa số tại Quốc hội và có quyền đề cử thủ tướng. Nếu điều này xảy ra, ông E. Macron sẽ gặp rất nhiều khó khăn để thực hiện những cam kết cũng như chính sách cải cách về lao động, an sinh xã hội hay giáo dục như đã đưa ra trong quá trình vận động tranh cử.
Con đường đi tới vị trí lãnh đạo cao nhất nước Pháp của ông E. Macron diễn ra thuận lợi đúng vào lúc cử tri Pháp quá thất vọng với vai trò của hai chính đảng truyền thống tả-hữu. Kết quả bầu cử cho thấy chỉ có 74,56% cử tri đi bầu ở vòng hai, mức thấp nhất trong 40 năm qua, tức là hơn 12 triệu người không bày tỏ ý kiến. Trong khi đó, ứng cử viên Marine Le Pen của đảng cựu hữu FN được hơn 10,6 triệu phiếu ủng hộ và gấp đôi năm 2002, cho thấy đà tiến của FN rất mạnh.
Dù thất bại, bà Marine Le Pen đã tuyên bố ngay trong tối 7-5 rằng "cuộc chiến" vẫn chưa chấm dứt giữa hai quan điểm "mở cửa tự do, hội nhập" và "chủ nghĩa dân tộc, bảo hộ". Khả năng giành đa số tại Quốc hội của FN khó có khả năng xảy ra vì nhiều người của phe cựu hữu không ủng hộ thái độ "hung hăng của bà Marine Le Pen trong cuộc tranh luận trực tiếp ngày 3-5. Một số thành viên chủ chốt của FN như Phó Chủ tịch đảng Florian Philippot đã phải đề cập đến việc điều chỉnh các chiến lược, thậm chí là đổi tên đảng, để có thể trở thành một lực lượng chính trị mới nhằm đối trọng với chính phủ của ông E. Macron.
Tổng thống sắp mãn nhiệm Franois Hollande và Tổng thống mới đắc cử dự Lễ kỷ niệm 72 năm chiến thắng phát-xít ngày 8-5 tại Paris. Ảnh: AFP.
Theo thông lệ trước đây, cử tri tiếp tục ủng hộ tổng thống mới đắc cử của cánh tả hoặc cánh hữu trong cuộc tổng tuyển cử. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước Pháp kể từ khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ 2, một tân tổng thống không có sự hậu thuẫn của một đảng lớn vì hai chính đảng tả-hữu, Xã hội (PS) và Những người Cộng hòa (LR), đã bị loại từ vòng một cuộc bầu cử tổng thống, còn phong trào "Tiến bước" mới chỉ hoạt động được một năm.
Dự kiến ngày 15-5, Tổng thống trẻ nhất trong lịch sử của nước Pháp E. Macron sẽ thông báo quyết định chọn người làm thủ tướng, tuy nhiên đây có thể chỉ là vị trí tạm thời nếu phong trào "Tiến bước" không giành được đa số hai vòng bầu cử Quốc hội diễn ra vào ngày 11 và 18-6. Nếu điều này xảy ra, đảng đối lập chiếm đa số trong Quốc hội sẽ có quyền đề cử người đảm nhiệm vị trí thủ tướng. Cho tới nay, ông E. Macron vẫn chưa cho biết sẽ chọn ai nhưng nội các của chính phủ mới sẽ giảm xuống còn 15 bộ trưởng so với con số 18 hiện nay.
Sau "cuộc cách mạng thuận buồm xuôi gió", hàng loạt nhiệm vụ quan trọng đang chờ ông E. Macron giải quyết như gây dựng lại sự đoàn kết, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giảm tỷ lệ thất nghiệp, có biện pháp hiệu quả để ngăn chặn các mối đe dọa khủng bố, giải quyết vấn đề nhập cư và củng cố vị thế của nước Pháp trên trường quốc tế.
Ông E. Macron cho biết một nửa ứng cử viên của phong trào "Tiến bước" ra tranh cử 577 ghế trong Quốc hội sẽ là những gương mặt mới. Đó là những người thuộc đảng trung hữu "Phong trào Dân chủ" (MoDem) trong liên minh tranh cử tổng thống vừa qua và một số nhân vật của cả đảng PS và LR đã ủng hộ ông E. Macron. Với lực lượng như vậy, ông E. Macron tin rằng sẽ giành được quá bán, 289 ghế, trong Quốc hội.
Hiện nay cử tri Pháp đang bị phân tán theo nhiều phe khác nhau phe trung tả-hữu, cánh hữu, cực cữu, cánh tả và cực tả. Vì vậy, mục tiêu của ông E. Macron không dễ thực hiện và khi đó sẽ phải thành lập một liên minh trong Quốc hội để thực hiện chương trình nghị sự. Hơn thế nữa, các tổ chức công đoàn cũng như cánh tả vẫn phản đối kế hoạch luật lao động được thông qua năm 2016. Ngày 8-5, cuộc biểu tình với tên gọi "Mặt trận xã hội" do tổ chức công đoàn CGT phát động đã diễn ra ở Paris nhằm phản đối chủ trương mở cửa thị trường lao động và hạn chế vai trò cũng như sự ảnh hưởng của các tổ chức công đoàn.
Theo kết quả thăm dò dư luận do hãng Kantar-Sofres đưa ra ngày 7-5, phong trào "Tiến bước" có thể chỉ giành được 24% phiếu ủng hộ trong vòng một vào ngày 11-6, so với 22% của đảng LR và 21% của đảng FN. Sau thất bại nặng nề vừa qua, phe trung-hữu đang chờ cơ hội để giành vị trí quan trọng trong Quốc hội nhằm gây sức ép và tạo thế đối trọng với ông E. Macron. Còn phe cựu tả với đại diện là ông Jean-Luc Mélenchon, người đã có kết quả kỷ lục với 19,6% phiếu ủng hộ ở vòng một, cũng hy vọng sẽ tiếp tục đà vươn lên, dự báo sẽ có 15%.
Tại Pháp, Tổng thống là chức vụ cao nhất đất nước, có nhiều quyền lực thật sự, tuy Thủ tướng và Quốc hội điều hành việc lập pháp. Tổng thống có quyền chọn Thủ tướng nhưng Quốc hội lại có quyền bãi nhiệm chính phủ của một Thủ tướng. Vì vậy Tổng thống buộc phải chọn một Thủ tướng được đa số Quốc hội tán thành. Nếu đa số trong Quốc hội không tán thành chính sách của Tổng thống, sẽ dẫn đến việc "sống chung chính trị". Khi đó, quyền của Tổng thống bị giới hạn.
Nếu không giành được đa số ghế trong Quốc hội, ông E. Macron sẽ gặp rất nhiều khó khăn để thực hiện tham vọng cải cách trên tất cả các mặt. Kịch bản này đã từng xảy ra trong nhiệm kỳ 1997-2002 của Tổng thống Jacques Chirac thuộc cánh hữu, đó là cùng "tồn tại - thỏa hiệp" với Thủ tướng Lionel Jospin của đảng Xã hội. Bên cạnh sự cạnh tranh của các đảng phái, ông E. Macron cũng phải tiếp tục khẳng định rằng mình không phải là "người kế thừa" của Tổng thống sắp mãn nhiệm Franois Hollande. Cụm từ này đã được các đối thủ nhắc đến rất nhiều trong quá trình tranh cử khi so sánh quan điểm của E. Macron và F. Hollande.
Dù chặng đường phía trước có nhiều thách thức, báo chí Pháp đồng loạt đăng các bài thể hiện sự lạc quan về Tổng thống mới của nước Pháp, cho rằng kết quả ngày 7-5 là "sự lựa chọn của hy vọng để tiếp tục cuộc cách mạng đổi mới nước Pháp". Dư luận Pháp và châu Âu đã thở phào nhẹ nhõm khi ứng cử viên cựu hữu bị loại để một gương mặt trẻ trung, táo bạo có cơ hội mang lại "những cơn gió mát" trong năm năm tới. Tờ Les Echos (Tiếng vang) nhận định, tình hình chung rất thuận lợi cho Tổng thống mới đắc cử vì có quan điểm trung dung được cả cử tri trong nước và lãnh đạo các nước ủng hộ.
Tinh thần năng động, cải cách và cởi mở với châu Âu đã thắng thế tuy nhiên các tờ nhật báo như Le Figaro và Liberation đề cập đến thực tế rằng còn nhiều cử tri theo phe cựu hữu, cực tả hay các phong trào xã hội chưa ủng hộ quan điểm của ông E. Macron. Bên cạnh đó, một bộ phận cử tri của hai chính đảng PS và LR đi bầu chỉ với mục đích duy nhất là loại ứng cử viên FN, trong khi đó cũng có người quay sang ủng hộ cực tả hay cựu hữu để bày tỏ sự phẫn nộ trước tình trạng bất cập của xã hội Pháp. Chính vì vậy, Tổng thống mới đắc cử cần lắng nghe, quan tâm tới những lo âu, nhu cầu hay nguyện vọng của họ.
Tổng thống mới của nước Pháp đã tạo được sự chuyển động rõ ràng cho nền chính trị nhưng cần có sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri trong cuộc bầu cử Quốc hội sắp tới để hàn gắn sự chia rẽ xã hội sâu sắc hiện nay và bắt đầu công cuộc đổi mới. "Một chiến dịch mới" bắt đầu và công việc sắp tới của ông E. Macron sẽ vô cùng nặng nề.
