Những tay sát thủ.
Vượt hơn 20km đường rừng chúng tôi tìm đến nhà Hà, một tay săn gà có tiếng ở xã Tây Thành, huyện Yên Thành (Nghệ An). Nhà Hà bé tin hin tựa lưng vào chân núi, xung quanh bạt ngàn cây nguyên liệu như tràm, keo, bạch đàn.
Theo giới thợ săn thì Hà hiện đang sở hữu con gà trống đỉnh nhất vùng bởi tiếng gáy của nó rất hay có thể dụ được cả gà trống, gà mái rừng từ xa đến. Hà đưa bàn tay bụm miệng kêu mấy tiếng, bỗng nhiên con gà rừng ngũ sắc trên cành cây trước sân sà xuống đậu vào vai. Hà âu yếm vuốt nhẹ trên lưng con gà bảo: Con mồi thần kê này giúp tôi kiếm tiền triệu đó. Nó được nhiều người gạ mua với giá 5 triệu đồng nhưng tôi không bán".
Một thợ săn đang đặt bẫy với chú gà mồi để dụ gà rừng đến.
Tính Hà xởi lởi và phóng khoáng, anh tự tay nướng con gà rừng mới bẫy được và lôi chai rượu ngâm chân gà rừng mời khách. Hà nói: "Thịt gà rừng nhắm rượu ngâm chân của nó thì tuyệt cú mèo. Nó là "thần dược" tăng sinh lý cho các quý ông, quý bà. Hũ rượu này tôi đã ngâm hơn 200 chiếc chân gà rừng đó.
Chúng tôi có nhã ý muốn đi xem cách bẫy gà rừng. Hà đồng ý ngay và cho biết: Gà rừng trước đây, ở xung quanh nhà anh rất nhiều, buổi sáng nó gáy râm ran nhưng nay nhiều người bẫy nên hiếm rồi, muốn bẫy phải đi xa hơn một chút.
Sau chầu nhậu, Hà mang theo đồ nghề "tót" lên chiếc Minsk nổ đoành đoạch đèo chúng tôi vượt hơn 7km đường rừng khúc khuỷu để đến dãy Bồ Bồ, nơi tiếp giáp giữa Yên Thành, Tân Kỳ, Quỳnh Lưu để thực nghiệm chuyến săn gà rừng.
Đồ nghề Hà mang theo khá đơn giản: Con mồi thần kê và 10 chiếc bẫy giò. Nơi chúng tôi đến là một thung lũng có rất nhiều cây bụi rậm, gần nương rẫy của dân. Hà tiếp tục dẫn tôi luồn sâu vào rừng chọn khoảng đất trống bên đồi tràm làm điểm đặt bẫy giò. Những chiếc bẫy này làm bằng dây phanh xe đạp nối với sợi dây dù làm thòng lọng. Đồng loạt 10 chiếc bẫy này được Hà cột với gốc cây rừng, vít đinh cắm xuống đất, phủ lá khô lên trên. Sau đó đặt gà mồi ở giữa. Hà bảo: Gà rừng rất tinh khôn nên phải đi nhẹ, tránh tiếng động, nếu có động chúng sẽ không đến. Đặt bẫy xong, chúng tôi núp vào một bụi rậm nín thở chờ đợi.
Không hổ danh là "thần kê", khi Hà đặt bẫy, con gà mồi im thin thít, nhưng khi chúng tôi núp đi xong xuôi, Hà bụm tay lên mồm kêu ra hiệu, khi đó con thần kê mới nghe lời chủ nhân rướn cổ cất giọng gáy vang cả núi rừng.
Con gà mồi gáy vài đợt xong đứng im nghỉ ngơi. Cứ khoảng 5 phút nó lại cất giọng gáy khiêu khích. Khoảng 20 phút sau, chúng tôi nghe tiếng gà rừng phía rừng sâu đáp lại. Thật hồi hộp khi chúng tôi thấy con gà rừng trông rất đẹp mã vừa gáy vừa chuyền cây đáp xuống mặt đất.
Gà rừng đáp xuống chuẩn bị giao chiến với gà mồi.
Nó xù lông cổ nhìn chú gà mồi - kẻ xâm nhập lãnh thổ như muốn ra đòn nhưng nó vẫn giữ khoảng cách để thăm dò. Lúc đó con gà mồi, cũng rướn cổ gáy khiêu khích. Không chịu đựng được, chú gà rừng điên tiết lao vào. Bỗng, phựt, nó bị treo giò giãy phành phạch, kêu quang quác. Hà nháy mắt cười rồi chạy ra gỡ con gà rừng cho vào lồng.
Nhìn chiến lợi phẩm Hà reo lên: Gặp may rồi anh ơi, con này thuộc hàng ngũ sắc bán phải hơn 500 ngàn đồng. Hà cho biết thêm. Gà ngũ sắc thì nhiều nhưng gà ngũ sắc tai trắng, nay cực hiếm. Nếu như bẫy được giá mỗi con phải trên 1 trệu đồng.
Hơn 4 tiếng đồng hồ mai phục, cuối cùng Hà cũng bẫy được 2 con gà trống. Với giá bán gà rừng thịt hiện nay là 300 ngàn đồng/kg. Gà trống làm cảnh 500 nghìn đến 1 triệu đồng/con thì 2 con gà trống vừa bẫy được nếu đem bán cũng gần 1 triệu đồng. Đó quả là một ngày may mắn của một anh thợ săn gà.
Gà rừng giao chiến với gà mồi.
Hà tâm sự: Trước đây gà rừng nhiều, có ngày tui mần được cả chục con nhưng bây giờ lắm người bẫy quá nên hiếm rồi. Xóm tui có hơn chục người đi bẫy gà chuyên nghiệp. Còn nghiệp dư thì không kể hết. Người dân ở khu vực này nhà nào cũng biết bẫy gà rừng".
Đi tắt qua cánh rừng khác trở về, chúng tôi nghe tiếng gà rừng gáy râm ran, nhưng theo Hà thì đó là gà mồi và tiếng gà trong castsete của các tay bẫy gà rừng.
Để tìm hiểu thêm về nạn săn gà rừng, chúng tôi ngược lên các huyện miền núi: Tân Kỳ, Đô Lương, Anh Sơn... Ở các địa phương này nạn bẫy gà rừng còn nhiều hơn ở các vùng rừng ở miền xuôi. Bẫy gà giăng la liệt, nhiều người còn vào cả khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống và Vườn quốc gia Pù Mát để bẫy gà rừng. Không những bẫy mà nhiều người con mang cả súng kíp, súng thể thao để đi săn gà rừng.
Phương, một thợ săn ở cho biết: Bọn tui, đi vô rừng một ngày đêm như vậy cũng bắn được khoảng trên dưới vài chục con. Chiến lợi phẩm này nhập cho các quán ăn đặc sản cũng được trên 200 ngàn đồng/con (gà chết).
Niềm vui gà rừng dính bẫy.
Tôi hỏi người đi săn gà ở Con Cuông nhiều không? Phương bảo đếm không xuể, riêng xóm anh cũng có vài chục tay bẫy, tay súng chuyên nghiệp.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay, săn bắn gà rừng không chỉ là nghề kiếm cơm của những người nông dân mà còn có một số đại gia cưỡi xe hơi, xách súng thể thao đi săn gà rừng làm thú tiêu khiển. Những đại gia này còn mang theo cả rượu Tây, bếp nướng điện từ và nhiều thứ khác cho một cuộc đi săn vài ba ngày...
Gà rừng có tuyệt chủng?
Hiện nay, nạn săn gà rừng đang gia tăng như một cơn sốt khắp các cánh rừng xứ Nghệ. Theo một cán bộ Hạt Kiểm lâm huyện Tương Dương thì vấn nạn săn gà rừng không những làm cho loài lâm cầm này đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, làm mất cân bằng sinh thái mà nó còn kéo theo nhiều nguy cơ không an toàn cho các khu rừng. Bởi, nhiều đối tượng lợi dụng việc săn gà đã kết hợp săn bắn các loại động vật quý hiếm khác và khai thác trái phép lâm sản.
Bẫy giò gà rừng.
Được biết, trước nạn săn bắn gà rừng, Ban quản lý các khu rừng cũng đã phối hợp với ngành kiểm lâm Nghệ An có nhiều biện pháp ngăn chặn.
Thế nhưng trên thực tế, nạn săn bắn gà rừng vẫn diễn ra ngày một gia tăng, nhiều chợ, nhiều quán ăn trên địa bàn Nghệ An vẫn công khai bày bán gà rừng...
+ Trước sự quý hiếm và giá cả tăng vọt, một số người đã nhanh nhạy mua gà rừng bẫy được về thuần hóa thành công như anh Nguyễn Vinh ở xã Hợp Thành, Yên Thành. Hiện nay, anh đã nhân giống hàng chục con gà rừng để bán giống và bán gà trống làm cảnh thu lãi mỗi năm hàng chục triệu đồng. Đây cũng là cách nhân rộng giống gà rừng quý hiếm trước nguy cơ tuyệt chủng.
+ Thành phần dinh dưỡng trong thịt gà rừng có chứa 24,4% protid, 4,8% lipid, 14 mg% Ca, 263 mg% P, 0,4 mg% Fe và một số vitamin. Thịt có vị ngọt, tính ấm. Theo kinh nghiệm dân gian, thịt gà rừng được dùng chữa chứng xích bạch đới, tả lỵ lâu ngày, suy yếu sinh lý, thịt gà rừng có thể chữa ngộ độc nhãn rừng, chữa gân xương đau mỏi, chân tay run rẩy.
TIẾN DŨNG.
