Cây Lim xanh cổ thụ, thôn Xuân Lung, xã Xuân Lương, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.
Lim xanh (tên khoa học Erythrophloeum fordii) là cây gỗ lớn, thân thẳng, tròn, gốc có bạnh nhỏ, vỏ màu nâu, cành non màu xanh lục là thực vật rừng thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm nhóm IIA (thực vật rừng hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại) theo quy định của Nghị định số 32/2006/NĐ-CP ngày 30/3/2006 của Chính phủ về quản lý động vật rừng, thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm.
Thần tích cây Lim xanh, Báu vật nghìn năm rừng Yên Thế.
Theo các cụ cao niên, từ khi sinh ra đã thấy cây Lim xanh sừng sững uy nghi to lớn như hiện nay, cùng với dải di tích đình, chùa và giếng cổ Xuân Lung, cây Lim xanh được ví như tấm bình phong che chở cho người dân nơi đây; theo phong thủy, khu đất Đình là đất rồng, 02 giếng là 02 mắt rồng còn cây Lim xanh và cây De là mũi của rồng, bởi vậy cây Lim xanh là một biểu tượng linh thiêng trong đời sống tâm linh của người dân địa phương.
Hình ảnh cây Lim xanh.
Theo truyền tích kể lại, do biết được giá trị sử dụng to lớn của cây Lim xanh, không ít người đã từng có ý định đốn hạ cây, nhưng đều không thể thực hiện được, có người chèo lên cây chặt cành to ngay lập tức xuất hiện đàn ong bay đến xua đuổi, phải bỏ ý định; rồi có một nhóm người đốn chặt một đoạn cành, hay rễ của cây về sử dụng, sau đó gia đình liên tiếp gặp tai ương, kinh tế khốn đốn, hoạn nạn liên miên, phải đến đình Xuân Lung làm lễ bái tạ mới yên ổn Cũng theo các cụ bô lão trong vùng, cây Lim xanh là địa điểm liên lạc của cuộc khởi nghĩa Yên Thế lừng danh, cũng như khu vực giáp ranh hoạt động cách mạng giữa huyện Yên Thế và tỉnh Thái Nguyên của các đồng chí tham gia hoạt động chống thực dân Pháp như: Bà Hà Thị Quế, ông Chu Duy Kính Nơi đây, trong cuộc đánh phá, càn quét của thực dân Pháp, chúng đã đánh phá, thả bom dữ dội tại làng Xuân Lung, làm nứt chuông của Đình, cả làng bị cháy chụi; tuy nhiên, cây Lim xanh vẫn bình yên như có một bàn tay vô hình che chở khỏi bom, đạn của kẻ thù.
Tiềm năng, phát triển du lịch.
Nhận thấy rõ tiềm năng, phát triển du lịch bền vững, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế  xã hội, huyện Yên Thế đã quan tâm, chỉ đạo lập hồ sơ khoa học gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, công nhận cây Lim xanh nghìn năm tuổi tại thôn Xuân Lung, xã Xuân Lương là Cây di sản Việt Nam; năm 2016, Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã công nhận là Cây di sản Việt Nam. Hội đồng Cây di sản Việt Nam đánh giá đây là một trong số ít cây Lim xanh cổ thụ nhất vùng rừng núi phía Bắc Việt Nam là cây hội tụ đầy đủ các điều kiện để được công nhận là Cây di sản Việt Nam.
Hình ảnh cây Lim xanh.
Cây Lim xanh đứng sừng sững trên ngọn đồi cao, chứng kiến sự đổi thay của muôn loài, ngự ở trung tâm khu vực thôn Xuân Lung, hướng về một vùng thung lũng đất đai trù phú, được bao bọc xung quanh bởi đồi, núi điệp trùng, nơi có vùng tiểu khí hậu ôn hòa, thanh bình, tĩnh lặng, có đình, chùa Xuân Lung đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, nằm trong quần thể các di tích lịch sử cuộc khởi nghĩa Yên Thế.
Ngày nay, cây Lim xanh đại cổ thụ, đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương, không chỉ có nét đẹp về cảnh quan môi trường, cảnh quan thiên nhiên mà còn là nét đẹp văn hóa, gần gũi, mộc mạc, thân thiết, linh thiêng trong không gian văn hóa Việt.
Khai thác tiềm năng, phát triển du lịch bền vững.
Hiện nay, tua du lịch Tâm linh  Sinh thái đã hình thành với quần thể đình, chùa, giếng cổ Xuân Lung, cây Lim xanh nghìn tuổi, vùng chè xanh Bản Ven và Khu sinh thái Thác Ngà đã trở thành một điểm nhấn du lịch của huyện Yên Thế, góp phần tạo nên một hành trình du lịch khám phá mới, hấp dẫn và nhiều trải nghiệm cho du khách trong và ngoài nước. Thông qua tua du lịch sẽ tạo ra hàng trăm việc làm cho những người dân bản địa, đồng thời giới thiệu, quảng bá sản vật, ngành nghề truyền thống của người dân địa phương. Bên cạnh đó, huyện Yên Thế cũng rất chú trọng công tác tuyên truyền, quảng bá, góp phần thay đổi và thúc đẩy công tác bảo vệ môi trường, sinh thái, góp phần vào công tác bảo tồn nguồn gen thực vật rừng quý, hiếm trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nói riêng và trên cả nước nói chung; khơi dậy sức mạnh đoàn kết toàn dân, đánh thức tiềm năng, phát triển bền vững du lịch Tâm linh  Sinh thái, du lịch trải nghiệm trên địa bàn huyện Yên Thế để con người hòa quyện cùng thiên nhiên một cách gần gũi, tự nhiên.
Hình ảnh cây Lim xanh.
Mong rằng, mỗi người dân hãy luôn là những cá nhân tiêu biểu, tích cực tuyên truyền và có những hành động cụ thể, tôn trọng, thiết thực trong việc bảo vệ môi trường, bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ cuộc sống tươi đẹp của chúng ta. Thời gian tới, mỗi người trong mỗi chúng ta khi về với mảnh đất Yên Thế anh hùng, khi tham quan những địa điểm di tích quốc gia đặc biệt của cuộc khởi nghĩa Yên Thế, hãy ghé thăm Báu vật của rừng còn sót lại sau nhiều biến động, thăng trầm của thời gian và lịch sử là dịp để chiêm ngưỡng sự hiên ngang, trường tồn giữa trời đất của Cụ Lim xanh như khí phách nghìn đời của cha, ông ta.
Dương Đại Tiến.
