Theo Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu, việc xây dựng Nghị định về thực hiện BHXH bắt buộc đối với NLĐ là công dân nước ngoài tại Việt Nam là cần thiết trong bối cảnh nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng; phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO).
Phó Tổng Giám đốc BHXH VN Trần Đình Liệu phát biểu tại hội thảo.
Ông Trần Hải Nam- Phó Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ LĐTBXH) cho biết thêm, trong xu thế hội nhập, lượng LĐ nước ngoài làm việc tại Việt Nam đang tăng nhanh; từ 12.602 LĐ năm 2004 lên gần 84.000 người thời điểm hiện nay. Hầu hết là NLĐ có trình độ, tay nghề cao; được cấp phép lao động. Vì vậy, việc nghiên cứu xây dựng, ban hành Nghị định quy định chi tiết và Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc đối với NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam là cần thiết.
Theo Khoản 2 Điều 2 Luật BHXH năm 2014: NLĐ là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp được tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ.
Ông Phạm Minh Huân- nguyên Thứ trưởng Bộ LĐTBXH cho rằng, việc thực hiện BHXH bắt buộc với NLĐ nước ngoài là một xu thế chung, đòi hỏi từ thực tế, tuy nhiên việc thực hiện sẽ không dễ.
Để làm được việc này, điều kiện cần là quy định luật pháp của quốc gia.
Do đó, dự thảo Nghị định do Bộ LĐTBXH soạn thảo, đề xuất đối tượng là NLĐ nước ngoài làm việc tại Việt Nam tham gia BHXH bắt buộc sẽ được thực hiện với cả 5 chế độ là: Ốm đau, thai sản, tai nạn lao động- bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
Tuy nhiên, việc xây dựng Nghị định này đang gặp nhiều vướng mắc như việc thống nhất mức đóng, mức hưởng chế độ BHXH giữa các nước; liên thông dữ liệu giữa các quốc gia; việc chuyển đổi tiền tệ; quy định về thuế- Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu chia sẻ.
Góp ý kiến vào dự thảo, đại diện các doanh nghiệp cũng cho biết, hầu hết LĐ nước ngoài đều mong muốn được tham gia BHXH, tuy nhiên do đặc thù công việc ngắn hạn, theo các dự án nên NLĐ nước ngoài chỉ mong muốn được tham gia các chế độ ngắn hạn như ốm đau, thai sản, tai nạn nghề nghiệp. Bên cạnh đó, sau khi hết hợp đồng họ phải về nước ngay lập tức nên việc giải quyết chế độ BHXH có được kịp thời hay không và họ có được chọn đồng tiền theo mong muốn không?
Theo ông Hiroshi KaraShima- Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, Việt Nam cần làm rõ đối tượng LĐ được áp dụng của Nghị định này, cùng những đối tượng được loại trừ tham gia BHXH bắt buộc. Bên cạnh đó, để thực hiện Nghị định này thì Việt Nam cần có những hiệp định song phương về chính sách BHXH với các quốc gia khác để NLĐ nước ngoài làm việc tại Việt Nam không phải đóng BHXH 2 lần ở cả 2 nước.
Ông Phạm Minh Huân- nguyên Thứ trưởng Bộ LĐTBXH cho rằng, việc thực hiện BHXH bắt buộc với NLĐ nước ngoài là một xu thế chung, đòi hỏi từ thực tế, tuy nhiên việc thực hiện sẽ không dễ. Để làm được việc này, điều kiện cần là quy định luật pháp của quốc gia. Còn điều kiện đủ là phải có những hiệp định song phương về BHXH giữa nước ta và nước sở tại NLĐ, để có thể quy đổi, thực hiện chính sách BHXH một cách liên thông, tương đồng, bình đẳng.
Đồng quan điểm, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu góp ý: Dự thảo Nghị định cần xây dựng lại theo kiểu hiệp định song phương về BHXH giữa Việt Nam và các nước, trên cơ sở bảo vệ quyền lợi NLĐ của cả 2 nước. NLĐ phải được đóng hưởng mức lương ở nước sở tại; đảm bảo tính tương đồng về mức đóng, tỷ lệ hưởng, cộng nối thời gian công tác.
Ngọc Lan.
