Phương Tây khai thác tối đa lá bài nhân quyền và tự do của xã hội dân sự.
Reuters ngày 21/7 đưa tin, Đặc phái viên của LHQ về nhân quyền ở Myanmar, bà Yanghee Lee cho biết, những nhà hoạt động xã hội và những nhà báo đấu tranh cho dân chủ ở Myanmar vẫn bị theo dõi và giám sát bởi các cơ quan an ninh nhà nước.
Bà Yanghee Lee lên tiếng về vấn đề nhân quyền ở Myanmar sau khi kết thúc chuyến thăm kéo dài 12 ngày đến quốc gia Đông Nam Á này, mà theo bà là một chuyến đi bị vây hãm bởi lực lượng cảnh sát mật và bị giới hạn tiếp cận tình hình xã hội dân sự tại Myanmar.
Đặc phái viên của LHQ về nhân quyền ở Myanma Yanghee Lee.
Trong một cuộc họp báo, Đặc phái viên của LHQ cho rằng không thể chấp nhận được những bóp nghẹt về nhân quyền ngày càng tăng ở Myanmar, xã hội Myanmar chưa thể cởi mở, mặc dù quốc gia này đã có cuộc chuyển giao quyền lực quan trọng sau gần 60 năm được quản lý bởi một nền chuyên chế.
"Phải nói rằng tôi rất thất vọng khi thấy các biện pháp của chính quyền quân sự vẫn đang được áp dụng. Trước đây, những nhà bảo vệ nhân quyền, những nhà báo đấu tranh vì dân chủ và những nhà hoạt động xã hội luôn bị theo dõi và giám sát.
Bà Yanghee Lee cho biết chính phủ Myanmar đã không cho phép bà đến thăm các khu vực thuộc phía đông bắc nước này, nơi mà quân đội Myanmar bị buộc tội lạm quyền chống lại thường dân trong cuộc xung đột với các nhóm sắc tộc nổi dậy.
Chuyên gia nhân quyền LHQ cho biết, bà cũng không được phép đến thăm ba nhà báo bị bắt giam hồi tháng 6 vì bị cáo buộc đã liên lạc với một nhóm nổi dậy chống chính phủ, mặc dù khu vực các nhà báo bị bắt giữ là một điểm du lịch phổ biến.
Theo Reuters, chính quyền Myanmar thường xuyên ngăn chặn giới nhà quan sát và các nhà báo đi đến khu vực xảy ra các cuộc xung đột vì lý do an toàn. Các quan chức an ninh Myanmar nói rằng giám sát những người hoạt động nổi tiếng là một phần trong công việc bình thường của họ.
Được biết Myanmar cũng không cho phép một phái đoàn quốc tế do Hội đồng Nhân quyền của LHQ cử đến nước này thực hiện sứ mệnh tìm kiếm sự thật của các cáo buộc lực lượng an ninh và quân đội Myanmar xâm phạm quyền con người.
Phái đoàn của Hội đồng Nhân quyền LHQ được cho là sẽ tập trung vào bang Rakhine, nơi quân đội Myanmar thực hiện các cuộc tấn công vào lực lượng nổi dậy khiến 75.000 người người Hồi giáo Rohingya phải chạy trốn sang Bangladesh.
Cộng đồng Hồi giáo Rohingya ở Myanmar có khoảng 1,1 triệu người, vốn bị xem là dân nhập cư bất hợp pháp từ Bangladesh, bị chính quyền Myanmar từ chối trao quốc tịch, phải đối mặt với nhiều hạn chế về quyền lợi chính trị và địa vị xã hội.
Chuyên viên nhân quyền Lee Yanghee chỉ trích lực lượng an ninh Myanmar bóp nghẹt tự do của một xã hội dân sự.
Người Hồi giáo Rohingya đã nổi dậy chống chính phủ và gây ra cuộc xung đột tại xứ Chùa Vàng. Khi quân đội Myanmar thực hiện chiến dịch vãn hồi trật tự thì bị Hội đồng Nhân quyền LHQ chĩ trích lạm quyền và gây tội ác.
Ngày 17/3 vừa qua, Đại diện thường trực của Anh tại LHQ, Matthew Rycroft, đã đưa ra đề xuất, yêu cầu HĐBA LHQ ra tuyên bố lên án quân đội Myanmar gây tội ác chống lại loài người, song đề xuất đã bị Nga và Trung Quốc ngăn chặn.
Thất bại trong việc lên án quân đội Myanmar gây tội ác, phương Tây chuyển hướng sang chỉ trích lực lượng an ninh Myanmar bóp nghẹt tự do trong một xã hội dân sự tại Myanmar.
Theo giới phân tích, đây được xem là hướng đi mới của phương Tây trong việc tìm kiếm một nghị quyết của HĐBA LHQ lên án các cơ quan sức mạnh của nhà nước Myanmar vi phạm quyền con người, từ đó thực hiện những nước đi tiếp theo của họ.
Phương Tây quyết xóa tận gốc rễ nền chuyên chính tại Myanmar.
Cũng nên nhắc lại rằng, ngày 8/11/2015 đã diễn ra cuộc tổng tuyển cử tại Myanmar và kết quả đã mang lại chiến thắng long trời lở đất cho đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của lãnh tụ Aung San Suu Kyi.
Quân đội Myanmar đã chấp nhận nhường quyền lãnh đạo cho đối thủ, sau gần 60 năm điều hành và quản lý đất nước. Tuy nhiên, nền chuyên chế tại Myanmar chưa hoàn toàn bị xóa bỏ, bởi theo Hiên pháp Myanmar thì quân đội đương nhiên có 25% số ghế trong Quốc hội.
Cùng với đó là các "bộ sức mạnh" trong chính phủ Myanmar đều được quy định thuộc về đại diện quân đội nắm giữ. Đây là một rào cản rất lớn cho việc thực thi quyền lực của chính quyền mới theo đường lối dân chủ phương Tây tại Myanmar.
Sau chiến thắng của NLD, giới phân tích từng nhận định một chính quyền thân phương Tây sẽ được thành lập khi NLD nắm quyền. Song thực tế đã không diễn ra như vậy, cho dù Mỹ và phương Tây đã xóa bỏ nhiều rào cản cấm vận với Myanmar.
Việc quân đội kiềm chế chính quyền dân chủ tại Myanmar là nỗi thật vọng lớn của phương Tây.
Vấn đề được nhận diện là sự kìm kẹp của quân đội với chính quyền mới của NLD. Đó được xem là một nỗi thất vọng với Mỹ và các đồng minh - những người đã sang tận Myanmar để phổ quát nguyên tắc tự do - dân chủ truyền thống phương Tây.
Khi nắm quyền, lãnh tụ Aung San Suu Kyi đã chọn hòa giải và hợp dân tộc làm nền tảng cho quyền lực của mình và hòa bình cho đất nước Myanmar là bước đâu tiên trong tiến trình xây dựng nền tảng ấy.
Lựa chọn của bà Aung San Suu Kyi khiến phương Tây mất cơ hội gạt bỏ vai trò của quân đội trong đời sống chính trị tại Myanmar. Bởi sau Hội nghị Panglong, hòa bình cho Myanmar không thể có được bằng việc bắt tay đoàn kết giữa chính phủ với các phe phái chống đối và vũ lực buộc phải được sử dụng.
