Bộ tìm cách hợp thức hóa cho ACV.
Đầu tháng 1-2018, Thanh tra Chính phủ ra thông báo kết luận về việc chấp hành chính sách, pháp luật liên quan đến việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản và cổ phần hóa của ACV. Kết luận này có nội dung cho biết chỉ tính riêng trong giai đoạn năm năm (2012-2015), tổng doanh thu từ việc thu phí ra vào 19 sân bay là 551 tỉ đồng. Thanh tra Chính phủ khẳng định việc này mang lại lợi ích cho ACV, đồng thời số tiền thu phí được nộp về ngân sách, nhưng điều đó không đúng quy định của Luật Đất đai, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, gây thiệt hại cho khách hàng. Lý do là đường dẫn vào các nhà ga hàng không thuộc loại đất Nhà nước không thu tiền sử dụng đất nên không được thu phí. Thêm nữa, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam và thông tư hướng dẫn luật này của Bộ GTVT cũng không có điều khoản nào quy định thu tiền sử dụng sân đường dẫn vào ga hàng không đối với ô tô đưa, đón trả khách.
Chỉ khi nào danh mục thu phí dịch vụ phi hàng không đối với ô tô ra vào các sân bay được chính thức bổ sung, sửa đổi, ACV mới có quyền thu phí. Trước mắt là phải dừng việc này.
Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị chấm dứt việc thu sai nói trên. Sau đó, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình yêu cầu Bộ GTVT phối hợp với Bộ Tài chính và ACV giải quyết dứt điểm trong tháng 1. Song quan điểm của Bộ GTVT phát đi trong thông cáo báo chí hôm 24-1-2018 về việc này cho thấy, bộ không những không đồng ý với kiến nghị của Thanh tra Chính phủ và đề xuất của Cục hàng không - đơn vị quản lý chuyên ngành về việc dừng thu phí mà còn thể hiện rõ quan điểm đứng về phía ACV vì thấy rằng chưa đủ cơ sở để yêu cầu ACV thực hiện việc dừng thu phí. Hai lý do được bộ dẫn ra là: (1) nếu ACV sử dụng đất với mục đích kinh doanh thì phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật; (2) ACV quản lý 21 cảng hàng không và được giao đầu tư hệ thống đường tầng, đường giao thông nội cảng, sân đỗ ô tô kết nối vận tải công cộng và vận tải hàng không. Đồng thời, công ty cũng quản lý an ninh trật tự, điều hành phân luồng...Cho nên, việc thu tiền dịch vụ là cần thiết để bù đắp chi phí, nguồn vốn đầu tư đã bỏ ra cho các khoản mục trên. Để hợp thức hóa cho ACV, bộ sẽ đề xuất bổ sung nội dung thu tiền sân đường dẫn vào ga hàng không đối với ô tô vào danh mục dịch vụ phi hàng không thiết yếu phải trả phí.
Thu sai phải dừng.
Bộ GTVT hoàn toàn có quyền đưa ra những đề xuất như trên nếu xét thấy việc giao đất cho ACV sử dụng tại các cảng hàng không còn nhiều điểm chưa hợp lý, dẫn đến việc doanh nghiệp phải xoay xở trái quy định để tìm thêm nguồn đầu tư vào hạ tầng. Cũng như, có thể đề xuất bổ sung nội dung thu phí nói trên vào danh mục dịch vụ phi hàng không do doanh nghiệp tự quyết định giá. Tuy nhiên, muốn vậy, trước tiên, bộ phải đề xuất việc sửa luật và các văn bản hướng dẫn dưới luật.
Còn hiện tại, không thể dùng các đề xuất nêu trên để làm căn cứ cho rằng đó là lý do ACV sẽ tiếp tục thu mà không thể dừng được. Khoản thu này không phải là phí vì phí là khoản tiền mà Nhà nước ấn định cho dịch vụ công. Nó cũng không phải là giá dịch vụ theo quy định của Luật Giá do doanh nghiệp hay Bộ GTVT đề ra vì thông tư hướng dẫn không có. Cho dù khoản tiền hàng trăm tỉ đồng/năm đã nộp vào ngân sách và tái đầu tư vào hạ tầng tại chỗ nhưng xử lý vấn đề này phải trên nguyên tắc ngân sách không được phép thu sai các khoản không có trong quy định. Trường hợp thu sai thì dừng thu là tất yếu. Trong việc này, sở tài chính các địa phương cũng có trách nhiệm liên đới.
Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã nêu rõ: Văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng từ thời điểm bắt đầu có hiệu lực. Văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng đối với hành vi xảy ra tại thời điểm mà văn bản đó đang có hiệu lực. Trong trường hợp quy định của văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực trở về trước thì áp dụng theo quy định đó (điều 156).
Ngọc Lan.
