Các container tại cảng Los Angeles và Long Beach tại California, Mỹ - Ảnh: Reuters.
Thế giới đang chứng kiến sự hồi phục của một nước Mỹ mạnh mẽ và thịnh vượng, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trước các nhà lãnh đạo và báo chí tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) hôm 26.1.
Người tiêu dùng, chủ doanh nghiệp nhỏ và các giám đốc điều hành (CEO) đều tin tưởng rằng nguyên nhân khiến kinh tế Mỹ tăng trưởng trở lại một phần là do chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump. Chính quyền Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa hồi cuối tháng 12.2017 đã giành chiến thắng trong việc thực hiện gói cải cách thuế mới, với nội dung đáng chú ý nhất là việc cắt giảm thuế lớn cho doanh nghiệp và cá nhân, trong đó thuế doanh nghiệp giảm từ 35% xuống còn 21%. Kết quả ban đầu ghi nhận được là một số công ty đã hứa sẽ thưởng hoặc tăng lương cho nhân viên. Nhiều người còn gợi ý về những khoản thanh toán lớn hơn cho các cổ đông. Một số công ty nước ngoài, như Samsung, cũng đã mở thêm các nhà máy mới ở Mỹ.
Song, có một yếu tố thúc đẩy không thể phủ nhận đằng sau việc mạnh lên của nền kinh tế Mỹ, đó là sự hồi phục của nền kinh tế toàn cầu. Theo ước tính mới của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tăng trưởng chung của kinh tế toàn cầu đạt 3,7% trong năm ngoái, tốc độ tăng nhanh nhất kể từ năm 2010. Từ Trung Quốc cho đến châu Âu, từ Mỹ Latin sang Nhật Bản, tất cả đều cho thấy đà hồi phục đáng kể. Đây là một điều đặc biệt hiếm xảy ra vào năm 2017. Kinh tế châu Âu trỗi dậy từ mọi phía, tăng trưởng của Trung Quốc ổn định và tăng trưởng các nước Mỹ Latin, trừ Venezuela, cũng đã có dấu hiệu hồi phục khá ấn tượng sau đợt suy thoái.
Kinh tế toàn cầu tăng trưởng trở lại đã giúp đẩy mạnh ít nhất hai vấn đề mà ông Trump quan tâm, đó là việc làm và cổ phiếu. Rất nhiều công ty của Mỹ đã bán sản phẩm của họ ở những thị trường trên. Doanh thu và lợi nhuận cao đã giúp thị trường chứng khoán Mỹ tăng lên trong năm qua.
Tuy nhiên, sản xuất mới là lĩnh vực quan trọng hàng đầu mà ông Trump muốn mở rộng. Xuất khẩu của Mỹ tăng 5,5% trong năm 2017. Con số này có vẻ không nhiều, nhưng đó là một sự thay đổi lớn của quốc gia Bắc Mỹ kể từ sau đợt suy giảm xuất khẩu vào năm 2016. Nhờ xuất khẩu tăng trở lại, các nhà máy ở Mỹ đã bổ sung gần 200.000 việc làm trong năm ngoái, trong khi năm trước đó đa số các nhà sản xuất Mỹ đã buộc phải cắt giảm việc làm.
Một yếu tố quan trọng khác đối với các công ty sản xuất là giá trị USD. Đồng USD suy yếu làm cho các sản phẩm của Mỹ có giá cả phải chăng hơn cho người mua nước ngoài. Đồng USD mất khoảng 10% giá trị vào năm ngoái, trong khi đó các đồng tiền chính khác trên thế giới lại trở nên có giá trị hơn, sau khi các ngân hàng trung ương hạn chế lại các gói kích thích và khi các nền kinh tế lớn trở nên khỏe mạnh hơn.
Các nhà kinh tế, kể cả các nhà kinh tế ở IMF, dự đoán rằng cắt giảm thuế của Mỹ sẽ thúc đẩy nền kinh tế trong năm nay, nhưng đó sẽ không phải là yếu tố thúc đẩy trong dài hạn. Trong buổi phỏng vấn với CNBC hôm 25.1, ông Trump nói rằng ông hy vọng đồng USD sẽ ngày càng mạnh hơn trong tương lai, gợi ý về sự tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ dưới thời của ông.
IMF dự đoán tăng trưởng kinh tế Mỹ sẽ đạt 2,7% và tăng trưởng toàn cầu cũng sẽ tăng lên 3,95% trong năm nay.
Phương Anh.
