Công nhân Dự án kiểm tra năng suất giống củ cải. Ảnh: Hoài Thương.
Dự án trồng rau, củ, quả công nghệ cao được thử nghiệm trên đất cát hoang hóa, bạc màu ở xã Thạch Văn do Mitraco hợp tác sản xuất với Công ty TNHH Fineton (Hồng Kông). Đây là dự án được đầu tư bằng nguồn ngân sách Nhà nước, ứng dụng công nghệ sản xuất rau an toàn của Hồng Kông theo tiêu chuẩn quốc tế.
Ông Dương Tất Thắng, Giám đốc Mitraco cho biết: "Trước khi thực hiện Dự án, chúng tôi đã được tham quan, học tập mô hình sản xuất rau, củ, quả ở vùng đất tương đồng tại Dongshan (Trung Quốc). Đối tác Fineton sẽ chịu trách nhiệm cung ứng giống, thiết bị lắp đặt hạ tầng và cử chuyên gia theo dõi, hướng dẫn quy trình kỹ thuật trồng các loại cây, đồng thời, chịu trách nhiệm kết nối thị trường cho sản phẩm. Cùng với đó, Tổng Công ty phối hợp với các ngành chuyên môn theo dõi sự sinh trưởng cũng như thích ứng của các loại giống nhằm nhân rộng trong giai đoạn tiếp theo".
Tháng 9-2013, Dự án bắt đầu triển khai trồng thử nghiệm trên diện tích 12ha với hàng chục loại rau, quả được lựa chọn từ những loại giống chịu nhiệt, chịu hạn tốt từ I-xra-en, Trung Quốc, Hàn Quốc như cà rốt, măng tây, củ cải, cải thảo, cải bẹ, đậu tứ quý...
Để ứng phó với điều kiện canh tác khắc nghiệt trên vùng đất cát, mô hình này đòi hỏi những yêu cầu kỹ thuật cao. Cụ thể, bên cạnh nguồn giống có chất lượng, quy trình kỹ thuật chặt chẽ, hạ tầng phải có hệ thống kênh thoát nước, tránh ngập úng và hệ thống tưới ổn định, thường xuyên.
Anh Đinh Quang Tuấn, Trưởng ban quản lý Dự án cho biết: "Khác với cách canh tác truyền thống, biện pháp canh tác của Dự án có nhiều điểm khác biệt như việc xác định mực nước ngầm phải thấp hơn 70cm so với mặt đất; bón cân đối, hợp lý các loại phân trong suốt quá trình sinh trưởng của cây; sử dụng các biện pháp lên luống, gieo hạt, chăm sóc theo hướng dẫn của các chuyên gia và yếu tố quan trọng nhất là hệ thống tưới nước tự động có thể chủ động điều tiết được nhu cầu nước của cây trồng.
Trong điều kiện nắng nóng kéo dài như ở địa phương, Ban quản lý Dự án cho đào một hồ lấy nước ngầm có trữ lượng khoảng 10.000m3, đồng thời, tăng cường thời gian tưới. Dự án áp dụng kỹ thuật tưới nước bằng hệ thống phun mưa bán tự động nên vừa tiết kiệm được lượng nước tưới, vừa hạn chế được tình trạng cây ngã đổ".
Từ khi triển khai Dự án, người ta quen dần với hình ảnh người công nhân trên công trường nông nghiệp. Họ san đất, trỉa hạt rồi chăm sóc cho từng loại cây dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia nước ngoài và các kỹ sư nông nghiệp. Bình thường, Dự án thu hút từ 40-50 lao động, vào những giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây trồng hay đến kỳ thu hoạch, Mitraco còn thuê thêm nông dân địa phương tham gia một số công đoạn nhằm đáp ứng yêu cầu chăm sóc cây trồng và thu hoạch, đồng thời cũng là cách giúp người dân địa phương tiếp cận công nghệ sản xuất mới.
Sau một thời gian trồng thử nghiệm, các sản phẩm đã cho thu hoạch những lứa đầu tiên. Quả thật, có điều kiện đến thăm hai khu vườn mẫu của Dự án mới thấy ngút ngàn màu xanh của các loại rau, củ. Vừa nhổ một củ cải trắng tinh, chắc mập, chị công nhân đi cùng tôi phấn khởi: "Giống củ cải này thời điểm sinh trưởng tốt nhất có thể cho trọng lượng 1-1,5kg/củ, đường kính 1 củ tới 5-7cm, cho năng suất 20-22 tấn/ha. Còn phía xa kia là cải bẹ, cho năng suất 28-30 tấn/ha, cà rốt 8-10 tấn/ha, cà chua 10-12 tấn/ha, hành lá 10-15 tấn/ha... Bình quân các sản phẩm sau khi thu hoạch mang lại giá trị kinh tế cao, phải từ 200 đến 300 triệu đồng/ha".
Dự án thành công, không những mở ra hướng phát triển kinh tế cho nông dân trong vùng, mà còn kích thích phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa, hình thành chuỗi ngành hàng từ sản xuất đến tiêu thụ. Qua kênh dịch vụ của Mitraco, sản phẩm đã có mặt tại các siêu thị ở Hà Tĩnh, Nghệ An, Hà Nội và đến với người tiêu dùng. Hiện tại, Mitraco đã có 6 cửa hàng thực phẩm trên toàn tỉnh, 1 cửa hàng thực phẩm sạch Mitraco Food ở Hà Nội (liên kết với Công ty Nông nghiệp HDX). Dự kiến, trong thời gian tới, Mitraco Hà Tĩnh sẽ tiếp tục mở rộng hệ thống cửa hàng thực phẩm sạch ra toàn miền Bắc. Riêng tại Hà Nội sẽ có từ 6 đến 10 cửa hàng nhằm đảm bảo cung ứng sản phẩm sạch và quảng bá thương hiệu các loại nông sản chủ lực của Hà Tĩnh.
Chị Bùi Thị Huyền, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Thạch Văn cho biết: "Đất ở đây, hè thì nắng hạn, mưa xuống thì lụt lội, trước nay, bà con vẫn tận dụng một số diện tích để trồng lạc nhưng hiệu quả không cao. Thế nên, người ta bỏ hoang nhiều. Bây giờ, chứng kiến rau, củ xanh tốt, cho quả trên đất cát cứ như một kỳ tích".
Từ 12ha ở mô hình của Mitraco, hiện nay, toàn tỉnh Hà Tĩnh đã có hơn 400ha sản xuất rau, củ, quả trên cát với đa dạng sản phẩm, đa dạng vùng miền và thổ nhưỡng. Được biết, Dự án sẽ tiếp tục được mở rộng ra các địa phương lân cận có điều kiện tự nhiên tương đồng như Thạch Hà, Nghi Xuân, Cẩm Xuyên, Lộc Hà. Dự kiến, năm 2016, diện tích này sẽ tăng lên 600ha. Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, người dân và cả doanh nghiệp, vùng đất cát bạc màu ven biển đã được "đánh thức", mở ra hướng làm giàu mới cho những người dân nơi đây, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững.
Hoài Thương.
