Tranh minh họa.
Diên trở lại nơi đó vào những ngày lập xuân. Thị trấn trên đỉnh núi mù sương là cố hương vẫn vỗ về nàng trong suốt những tháng năm xa cách. Ngôi nhà ngày xưa của bà giờ mọc lên khách sạn cao chót vót, mảnh vườn sum suê bị cắt xén lem nhem. Từ khi bà ra đi, hình như mảnh đất này cũng lạnh lẽo hơn nhiều, cái lạnh như sương đêm, như gió thốc. Diên trở về, thuê căn phòng số 303 trong khách sạn không tên, trên tấm biển lớn trước cửa chỉ thấy vẽ một cành hoa trên núi. Căn phòng có nhiều cửa kính, nằm ở vị trí thuận lợi để có thể đứng ở đó ngắm kí ức của Diên. Cảm giác như mùa xuân tràn đến thị trấn này rất muộn, hoặc đã bị chìm khuất đâu đó trong dải sương mù và mưa giăng kín lối. Khi Diên đến căn phòng buốt lạnh, những ô cửa kính biết khóc, rèm cửa ẩm mốc còn tường sơn thì hát nỗi cô đơn. Nhưng khi Diên vừa cắm nước pha trà thì đã thấy sương tan, hừng đông phía chân trời như một nỗi gọi mời thống thiết. Kí ức ơi.
Diên thường trở về ôm bà những lúc đớn đau, tuyệt nhiên không rơi một giọt nước mắt nào. Chỉ thấy bàn tay bà luôn chạm nhẹ nơi khóe mắt nàng tựa đang lau những giọt lệ mơ hồ. Tay bà ấm áp hơn tất thảy mọi thứ ở xứ này, bà chạm đến đâu Diên thấy hết đau tới đó. Từ ngọn tóc cho đến gót chân. Diên như con mèo nhỏ muốn ngủ quên trong lòng bà suốt một mùa đông lạnh giá. Kể từ khi Vĩnh đi, Diên chưa bao giờ nghĩ mình sẽ đợi chờ cuộc tình ấy, con người ấy nhưng rồi cơn bão lòng thì vẫn không ngừng thổi. Sau bao nhiêu cố gắng thì cuối cùng Diên cũng không giữ được tình yêu. Diên bé nhỏ lầm lũi về xứ mù sương, tâm hồn cũng xác xơ như lá khô qua bao mùa gió. Bà đốt một đống lửa nhỏ góc vườn, những ngón tay lạnh cóng của Diên như được hồi sinh. Những ngón tay biết kể câu chuyện về nỗi cô đơn. Bà nắm lấy chúng, vỗ về nhè nhẹ. Bây giờ chỗ đống lửa năm xưa của bà được khách sạn trồng mấy thân cây giả. Màu xanh vô hồn ấy khiến Diên nhớ lửa đến thắt tim.
Diên từng nhiều lần ngồi bên Vĩnh giữa thành phố ồn ào chỉ để kể về bà và những tháng năm thơ ấu sống trên đỉnh núi mù sương. Nên hình ảnh của bà từ lúc nào đã tồn tại trong tâm trí Vĩnh gần gũi và thân thuộc. Suốt những năm tháng yêu nhau, không biết đã bao lần Vĩnh từng theo Diên rời phố về thăm thị trấn nhỏ này. Anh bị ám ảnh bởi cuộc sống quẩn quanh nơi đây. Nhịp sống chậm buồn đến bức bối. Như một bộ phim không lời, đặc tả từng chuyển động của con người và cảnh vật mà mất mấy chục giây ống kính vẫn chĩa về phía cái bàn, cốc uống nước, cái ghế và dáng ngồi lặng câm bất động của một bà cụ đã gần đất xa trời. Ngoài kia là nhịp sống sôi động, gấp gáp đến mức người ta mất mạng chỉ vì cướp vài giây đèn đỏ. Vĩnh đã quen với cuộc sống ấy nên thấy mình như bị đóng băng trong thế giới của thung lũng mờ sương. Có lúc vì không chịu đựng được sự im lặng của màn kịch câm tối đơn giản ấy mà Diên đã chạy ra chỗ này, chỗ kia khuấy động. Lúc thì Diên chòi khế cất tiếng hát ở góc vườn, khi thì Diên mang khăn áo ra phơi vừa kịp lúc ánh nắng mặt trời xua đuổi sương mù. Khi đi qua căn bếp nguội ngắt vào những ngày bà ốm, Diên dừng lại và nhóm bếp, khua khoắng leng keng bát đĩa, xoong nồi chỉ để cho tay chân đỡ thừa, cho căn nhà nhen nhóm một chút ít hơi người. Nhưng những lúc sân khấu bớt đơn điệu và ấm sắc màu hơn bằng những cố gắng của Diên thì Vĩnh đã không có mặt. Anh không đủ kiên nhẫn để dõi theo. Tâm trí Vĩnh bị hút về thế giới sôi động, lấp lóa sắc màu ở một nơi nào khác. Giống như bố mẹ Diên đã ấn tay chọn mảng màu tươi sáng thay cho màu xám ảm đạm ở xứ này.
Căn nhà đầy đủ tiện ghi dưới phố, bố mẹ đã mua nó khi rời thị trấn nhỏ của bà. Căn nhà từng rất ấm cúng khi tham vọng của con người còn ít rằng, chỉ cần được sống bên nhau là đủ. Nhưng sau này thì Diên hiểu, sự chia li không chỉ khi bố sang trời Tây làm ăn còn mẹ theo người tình vào Vũng Tàu sinh sống. Dường như sự tan tác, chia lìa từng manh nha trong những chiều mẹ ngồi ngoài hiên nhà ngóng từng đoàn xe đi phượt đang trôi xuống núi, mặt trời cũng lặn sâu, trùm kín bóng đêm lạnh lẽo. Trên chuyến xe rời thị trấn, Diên ngoảnh lại nhìn căn nhà nhỏ của bà mờ lấp trong sương sớm. Diên chưa bao giờ dám nghĩ mình sẽ xa rời mảnh đất nơi chôn rau cắt rốn này. Đó là lần đầu tiên nàng thấy mình đang đứng lại, cả thị trấn trôi đi.
Lần thứ hai trong đời Diên thấy mình đứng lại còn cả thế giới như đang trôi đi, ấy là khi bà mất. Những người thân không một ai có mặt, người thì không kịp về, người thì bận rộn hun hút tận đẩu đâu. Diên chênh vênh đến mức phải bấu víu vào một dòng tin nhắn gửi cho Vĩnh, nhưng cuối cùng tin nhắn bị trả lại, số thuê bao không liên lạc được. Diên khóc, tự hỏi tại sao toàn những người xa lạ đưa tiễn bà thế này? Bàn tay bà từng nhóm lửa, đan khăn, may áo ấm cho biết bao nhiêu những thương yêu mà giờ tay bà lạnh cóng? Bà biết Diên chỉ có lòng bà để trú ngụ vậy mà sao bà lỡ bỏ nàng lại một mình? Cả căn nhà và khu vườn nơi cất giấu những tán cây kí ức bốn mùa, tại sao bà lại bán đi?
Số tiền bà để lại đủ cho Diên sang nước Pháp xa xôi, tìm hai người đàn ông quan trọng của đời mình. Đó là ước nguyện cuối cùng của bà nhưng Diên thì đâu lỡ rời xa. Cả bố và Vĩnh đều đã trôi đi, mỗi ngày mỗi xa như dòng chảy. Diên đâu thể cứ neo theo dòng nước mà xuôi. Diên càng không phải lục bình mà trôi ra sông ra biển. Làm sao nắm chặt được trong tay gió của đại ngàn. Hình như ngay từ khi sinh ra, từ lúc bắt đầu thì những người đàn ông ấy đã không thuộc về Diên. Dẫu nàng có trong mình một nửa dòng máu của bố và cả trái tim chỉ biết sống vì tình yêu dành cho Vĩnh.
Diên nhiều lần định đóng cửa ngôi nhà dưới phố để về ở với bà, nhưng bà cười bảo:
- Cháu thuộc về một nơi nào đó khác. Xứ này lạnh và buồn, cháu sẽ như bông hoa không thắm nổi sắc, không tỏa nổi hương.
- Bà ơi bà, làm thế nào để có thể yêu nơi mình đang sống?
- Điều đó thì bà không biết. Như bà sống ở đây gần hết một đời người cũng chẳng hiểu có thực sự yêu nó hay không nhưng bà chưa khi nào muốn rời xa nó. Đất và người cũng cần có duyên mới gắn bó được với nhau. Bà tin là cháu sẽ tìm được cái cớ để mà gắn kết với một nơi nào đó.
Có lẽ bà nói đúng. Tất cả những người thân của Diên đều đã tìm thấy lý do để ở lại một mảnh đất nào đó. Nếu gọi đó là hạnh phúc, vậy thì Diên còn đợi họ làm gì?
Thị trấn mù sương u ám, xám xịt của bà trong những năm gần đây đã được quy hoạch thành một điểm đến du lịch lý thú. Du khách thường lũ lượt kéo đến nghỉ mát vào mùa hè, lấp đầy cả nghìn phòng nghỉ. Khi mùa đông đến, những ô cửa buông rèm, cả thị trấn vắng lặng. Hiếm hoi lắm mới nhìn thấy bóng người, mấy sạp hàng mọc ở ven đường như chỉ mở ra cho đất có hơi người.
Còn Diên, mùa xuân trở về nơi này chỉ để ngắm những ô cửa kính biết khóc và tiếc nuối ngọn lửa bập bùng trong kí ức thôi ư? Không. Dường như có một ngọn lửa ấm áp nào đó mới nhen nhóm trong lòng người trẻ ấy. Diên mới gần ba mươi tuổi, Diên vẫn còn rất trẻ và nhận ra tuổi thanh xuân nằm ở lòng người chứ không phải là những mùa héo úa trôi trên từng đốt ngón tay. Ngọn lửa này lụi tàn, ngọn lửa khác sẽ bùng lên. Diên đã thôi nghĩ rằng mình chỉ là một đứa trẻ bị bỏ rơi lại phía sau. Đâu thể trách những người thân trong cuộc hành trình đi kiếm tìm hạnh phúc. Kể cả bà cũng vậy, Diên tin bà đã đến một thế giới ấm áp hơn. Suốt cả cuộc đời, lý do bà ở lại thị trấn mù sương này có lẽ cũng chỉ đơn giản là để đốt lên đống lửa ở góc vườn. Không phải sự chờ đợi nào cũng giống nhau, cũng mong muốn một kết thúc sum vầy. Bà đốt lửa để sưởi ấm những tiếng cười thân thuộc phương xa, để thấy chuyến đi của họ không bao giờ là sai lầm, nuối tiếc. Nên khi bà nhắm mắt xuôi tay mà dòng người đưa tiễn chỉ toàn là người dưng thì chắc hẳn bà cũng không buồn như Diên vẫn nghĩ. Ba mươi tuổi, Diên mới hiểu thế nào là tình yêu và hạnh phúc từ dáng ngồi khom lưng nhóm lửa của bà.
Diên quàng khăn, xách ba lô xuống núi vừa kịp lúc mặt trời lên cao, nắng xuân trải thảm vàng rực cả thị trấn như một khoảnh khắc diệu kỳ. Nàng đứng hồi lâu giữa chênh vênh đất trời, bịn rịn ngắm sân khấu của bà như một vị khán giả dễ mủi lòng khi vừa nghe người ta ca vọng cổ mùi mẫn đến nức nở tâm can. Vĩnh chưa từng bao giờ được ngắm khoảnh khắc này nên dù nhiều lần mang chuông gió ra treo ngoài cây vẫn không nghe thấy những âm thanh thức nhịp nhẩn nha luồn trong gió. Hoa nắng ngoài kia thắm lại, trời ấm dần trên thịt da con gái. Thiên nhiên hào phóng và lịch thiệp đưa tiễn cố nhân. Ngay cả khi đang đứng đây, Diên cũng đã thành người cũ. Thị trấn trên đỉnh núi mù sương này khát người cũ như khát ánh nắng mặt trời. Lần này là núi đứng lại còn Diên cùng chuyến xe khách màu xanh đã trôi đi.
Diên vừa đi thì có một chàng trai tìm đến, chọn đúng căn phòng số 303 trong khách sạn không tên. Nhân viên khách sạn còn chưa kịp dọn phòng, ấm trà trên bàn hãy còn nóng, hé nắp ấm, chàng trai ngửi thấy mùi hoa sơn trà. Anh bước đến bên cửa sổ, vén tấm rèm cửa màu hường ngắm cảnh vật mờ ảo qua cửa kính. Trên cửa kính còn đọng lại một giọt sương cuối cùng như giọt lệ, ai đó đã vẽ lồng lên khuôn mặt một cô gái. Nét vẽ bằng hơi nước trông rất quen, mỏng manh như lời nhắn nhủ. Chàng trai thoáng giật mình, mở từng ngăn kéo trên chiếc bàn nhỏ đặt sát giường thấy còn vương lại mùi hương hoa lavender. Cả cây son môi màu hồng cánh sen bị bỏ quên ở đầu giường cũng giống màu son nàng vẫn thường dùng. Mùi hương nước hoa và cả cách ủ hoa sơn trà cũng giống với người con gái ấy. Chàng trai bước nhanh về phía cửa kính nhìn ra, thấy một chuyến xe khách màu xanh đang chầm chậm xuống núi.
Chàng trai đó hẳn nhiên là Vĩnh. Bây giờ là mùa xuân, thị trấn trên núi đã tan sương, nắng rót vàng lên cỏ cây như mật ngọt. Chàng trai ngồi lại, áp chén trà nóng lên má thấy nơi đây gần gũi, thân thuộc biết nhường nào. Nhắm mắt, nhấp một ngụm trà mà tưởng như mùi hương dịu dàng của đôi môi thiếu nữ vừa chạm nhẹ. Ngay cả khi đang ngồi đây, Vĩnh cũng thấy nhớ mảnh đất này đến cồn cào.
Phòng 303- Khách sạn không tên, trên tấm biển lớn trước cửa chỉ thấy vẽ một cành hoa trên núi.
Truyện ngắn của Vũ Thị Huyền Trang.
