Người dân miền Bắc Italia đi bỏ phiếu trưng cầu dân ý về quyền tự trị.
Theo kết quả sơ bộ được công bố, hơn 90% người dân ở hai khu vực Lombardy và Veneto chọn bỏ phiếu "có" về mức độ tự trị. Hai khu vực này chiếm tới 1/4 dân số Italia và đóng góp tới 30% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Hiện tại, vùng Lombardy nổi tiếng với kinh đô thời trang Milan, còn thành phố du lịch nổi tiếng Venice là thủ phủ của vùng Veneto. Với lợi thế kinh tế mạnh, tỷ lệ thất nghiệp thấp và phúc lợi xã hội cao hơn so với mức trung bình cả nước, hai vùng này muốn Chính phủ Italia trao cho họ quyền tự quyết lớn hơn trong các lĩnh vực như: Cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và môi trường.
Không giống như cuộc trưng cầu ý dân ở Catalonia, vốn bị Chính phủ Tây Ban Nha tuyên bố là trái phép, các cuộc trưng cầu ở hai vùng của Italia được tổ chức phù hợp với Hiến pháp nước này. Kết quả cuộc trưng cầu ý dân tuy không mang tính ràng buộc, nhưng theo nhiều nhà phân tích, đây là bước mở đầu cho tiến trình đòi quyền tự trị đối với chính quyền Italia. Nhất là khi những người ủng hộ mạnh mẽ cho cuộc trưng cầu ý dân đều hy vọng một ngày nào đó, họ sẽ giành lại ít nhất một phần trong khoản thuế hàng chục tỷ euro phải chuyển cho chính quyền trung ương. Việc khu vực phía Bắc giàu có muốn giành quyền tự trị sẽ gây ra ảnh hưởng đến các khu vực kém phát triển ở phía Nam Italia. Nói cách khác, bất kỳ sự nhượng bộ nào về tài chính từ Chính phủ cho phía Bắc sẽ vấp phải sự phản đối quyết liệt từ khu vực phía Nam, làm sâu sắc thêm sự chia rẽ vốn tồn tại giữa hai miền. Cuộc bỏ phiếu cũng có thể mang lại hiệu ứng domino đối với nhiều vùng trên lãnh thổ Italia như Liguria và Emilia Romagna.
Đối với các nhà lãnh đạo EU, diễn biến tại Catalonia và miền Bắc Italia khiến họ phải đau đầu. Sau khi người Anh bỏ phiếu có cho tiến trình Brexit, những thành viên còn lại của EU đang nỗ lực tăng cường sự đoàn kết nhằm bảo vệ ngôi nhà chung khỏi viễn cảnh tan rã. Song, những tác động từ Tây Ban Nha và Italia có thể thổi bùng ngọn lửa ly khai vốn đang âm ỉ trên khắp châu lục. Tại Bỉ, những người nói tiếng Hà Lan ở vùng Flander thịnh vượng không muốn tiếp tục chi tiêu phúc lợi cho những người nói tiếng Pháp ở miền Nam. Đảo Corse cũng có ý đồ ly khai khỏi Pháp. Và Scotland không ủng hộ Brexit, mong muốn tách khỏi Anh để ở lại EU. Ngay cả ở Đức, vùng Bavaria đã manh nha ý muốn ly khai, với kết quả từ cuộc khảo sát gần đây cho thấy, 1/3 người dân muốn rời khỏi Đức. Tại Đan Mạch, quần đảo Faroe tự trị cũng có thể đòi độc lập.
Thời gian trước mắt, dưới sức ép của chính quyền trung ương, các khu vực có ý tưởng tách ra độc lập chưa thể thực hiện được giấc mơ của mình. Song, không ai có thể lường hết được họ sẽ thực hiện những bước đi nào nếu các nhà lãnh đạo EU không đưa ra được những biện pháp cụ thể. Giống như nước Anh, hai năm trước, không ai sẽ nghĩ ra viễn cảnh về "cuộc chia tay" tốn kém và ồn ào nhưng cuối cùng Brexit vẫn xảy ra. Rõ ràng, EU đang đứng trước một thách thức không nhỏ, có thể đe dọa vận mệnh của một liên minh đã tồn tại hơn 6 thập kỷ.
Quỳnh Dương.
