Nhiều hộ dân trong khu quy hoạch Bình Quới - Thanh a (phường 28 - quận Bình Thạnh), chậm triển khai sẽ được cấp phép xây dựng tạm. Ảnh: GIA ANH.
Cuối năm 2016, vợ chồng anh Nguyễn Tiến Dũng, ngụ tại phường Phước Long B, quận 9 mua một miếng đất tại phường Thạnh Xuân, quận 12 nhưng bị vướng quy hoạch đường dự phòng. Sau đó, anh Dũng làm thủ tục để xin cấp phép xây dựng tạm, tuy nhiên UBND quận 12 đã từ chối vì chờ quy định mới của UBND thành phố Hồ Chí Minh.
Tương tự, ông Nguyễn Văn Hải, ngụ đường số 40, phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ ức, mua một miếng đất rộng hơn 50 m2 để xây nhà ra ở riêng, khi xin phép xây dựng anh mới biết khu đất của mình mua nằm trong vùng quy hoạch dự án công viên cây xanh nhưng chưa triển khai hơn 10 năm nay. Tiếp đó, anh xin phép xây dựng tạm với cam kết khi nào quận triển khai quy hoạch sẽ tự tháo dỡ phần diện tích đã xây, không yêu cầu bồi thường. Thế nhưng, UBND quận Thủ ức từ chối cấp phép vì phải chờ hướng dẫn mới của thành phố.
ại diện Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết, những trường hợp như ông Hải, anh Dũng giờ đây sẽ được địa phương cấp phép xây dựng tạm. Bởi Quyết định 26 đã chỉ rõ những trường hợp sau sẽ được cấp phép xây dựng tạm: Nhà, đất nằm trong phạm vi quy hoạch đất dành cho giao thông đã được cấp thẩm quyền phê duyệt và công bố, nhưng chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thực hiện theo quy hoạch; Nhà ở riêng lẻ hiện hữu trên đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư mà hộ gia đình, cá nhân đã xây dựng và sử dụng ổn định nhà ở trước ngày 1-7-2006; Cửa hàng xăng dầu hiện hữu.
đã tồn tại, hoạt động từ ngày 16-3-2007 trở về trước mà chủ đầu tư có nhu cầu sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, xây dựng lại; Công trình, nhà ở hiện hữu nằm trong hành lang bảo vệ cầu.
Theo quy định mới, công trình, nhà ở riêng lẻ được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn cần bảo đảm hài hòa với kiến trúc, cảnh quan khu vực chung quanh nhưng không được vượt quá ba tầng. Các trường hợp nhà ở riêng lẻ đang nằm trong phần đất dành cho đường giao thông (giới hạn trong phạm vi chỉ giới đường đỏ), nếu cần sửa chữa, cải tạo thì chỉ được cấp phép theo quy mô hiện trạng nhà cũ. Nếu xây dựng lại cũng phải với quy mô không quá ba tầng. Nhà ở đã tồn tại trước thời điểm đồ án quy hoạch 1/2.000 được phê duyệt, công bố thì được phép sửa chữa, cải tạo theo quy mô hiện trạng nhà cũ hoặc xây dựng lại. Trường hợp sau mốc thời điểm trên chỉ được phép nâng nền, nâng mái, thay mái, thay sàn bằng vật liệu nhẹ lắp ghép hợp chuẩn, xây lại vách. Việc sửa chữa, cải tạo không được làm ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực, an toàn của căn nhà và không được thay đổi công năng.
Quy định cũng không cho phép các công trình, nhà ở riêng lẻ được xây mới nếu nằm trong khu vực quy hoạch thực hiện các dự án đường sắt đô thị, trường hợp ranh hướng tuyến và hành lang an toàn đường sắt được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, công bố và đã xác định mốc giới ngoài thực địa. Nếu sửa chữa, cải tạo thì phải theo hiện trạng căn nhà, không thay đổi quy mô, diện tích, kết cấu. Các công trình, nhà ở riêng lẻ không nằm trong diện nêu trên được phép sửa chữa, cải tạo theo quy mô hiện trạng nhà cũ hoặc xây dựng lại. Các trường hợp trong khu vực hành lang bảo vệ cầu không được phép xây mới làm tăng quy mô diện tích, kết cấu công trình; chỉ được phép sửa chữa, cải tạo.
Trưởng phòng Cấp phép, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh Tống ức Tiến giải thích thêm, điểm mới nhất của Quyết định 26 là nới rộng đối tượng được cấp phép xây dựng tạm. Quy định mới cho phép nhà ở hiện hữu trong khu vực có quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 là được cấp phép xây dựng tạm.
Quyết định 26 không quy định về thời hạn sử dụng công trình, nhà ở ghi trong giấy phép xây dựng tạm như quyết định cũ. Theo quyết định trước đó đã quy định, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng tạm có trách nhiệm xác định cụ thể thời gian sử dụng công trình, nhà ở riêng lẻ ghi trong giấy phép. Nếu trong vòng 5 năm, kể từ ngày công bố quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, hoặc 3 năm đối với những khu vực đã có kế hoạch sử dụng đất hằng năm, Nhà nước thu hồi đất để thực hiện quy hoạch thì chủ đầu tư không được bồi thường, hỗ trợ vật kiến trúc xây dựng mới trong lộ giới hoặc phạm vi quy hoạch. Sau thời hạn nêu trên, Nhà nước mới thực hiện quy hoạch thì bồi thường, hỗ trợ cho chủ đầu tư. Quyết định 26 đã bỏ quy định này. Theo đó, đối với công trình, nhà ở riêng lẻ được cấp giấy phép xây dựng tạm, khi hết thời hạn mà quy hoạch xây dựng chưa được triển khai, cơ quan đã cấp giấy phép xây dựng thông báo cho chủ sở hữu công trình về điều chỉnh quy hoạch xây dựng và gia hạn giấy phép xây dựng tạm cho người dân. Theo ý kiến của một số chuyên gia xây dựng, Quyết định 26 sẽ giúp người dân dễ dàng hơn trong việc xin cấp phép xây dựng.
Vũ Nguyên.
