Loại bột này được bổ sung vào nguyên liệu TĂCN (cho cá da trơn, gia súc, gia cầm) nhằm nâng cao độ đạm.
Một doanh nghiệp rao bán hóa chất axit Cyanuric trên internet.
Tuy nhiên, việc nâng cao độ đạm không có tác dụng về mặt dinh dưỡng (đạm giả), mặt khác nó còn gây tồn dư trên động vật và gây các bệnh về thận (suy thận, sỏi thận, ảnh hưởng đến bàng quang) cho động vật và con người khi dùng thực phẩm ăn phải chất này.
Trong quá trình tìm kiếm thông tin về các hoạt chất này, PV NNVN phát hiện một số DN đang rao bán. Trên website của Công ty TNHH Hóa chất Thuận Nam hiện đang rao bán axit Cyanuric dạng tinh thể màu trắng, hơi có vị đắng, đựng trong bao 20  50kg.
Theo giới thiệu, hóa chất xuất xứ từ Trung Quốc, có công dụng cấu thành axit Cyanuric Formaldehyde Resin, nhựa Epoxy, chất chống oxy hóa, chất kết dính, sơn, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, chất ức chế ăn mòn kim loại; SX thuốc khử trùng chống thối rữa, chủ yếu được sử dụng để cấu tạo tổng hợp nên chất tẩy trắng thế hệ mới, chất chống oxy hóa, chế tạo ổn định clor, diệt khuẩn và khử độc ô nhiễm hồ bơi. Ngoài ra còn trực tiếp làm chất phụ gia trong SX nilon, mỹ phẩm, thuốc cháy...
Theo một công trình nghiên cứu được website của Tổng cục Tiêu chuẩn, Đo lường, Chất lượng (Bộ KH- CN) dẫn lại từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), axit Cyanuric là chất có cấu trúc tương tự như Melamine. Nó có độc tính thấp trong động vật có vú, khi cho chuột ăn với lượng khoảng 7.700mg/kg trọng lượng cơ thể.
Một số nghiên cứu về độc tính ngắn hạn đã cho thấy axit Cyanuric làm hỏng các mô của thận, kể cả làm giãn nở các ống nhỏ trong thận, hoại tử hoặc tăng sinh các biểu mô mạch, làm tăng các tế bào ưa kiềm, tăng tế bào Neurophil, lắng cặn khoáng hoặc xơ hóa.
Những ảnh hưởng quan sát được ở chuột và loài gặm nhấm ở liều cao là sự xuất hiện của các viên sỏi thận, tăng sinh các mô mạch của bàng quang và nghiên cứu trong thời gian lâu hơn cũng cho thấy các dấu hiệu ảnh hưởng đến ống dẫn của thận.
Tuy nhiên, axit Cyanuric là một thành phần trong TĂCN biuret, một phụ gia TĂCN dành cho động vật nhai lại, đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp nhận. Cũng theo WHO, 3 hoạt chất Melamine, axit Cyanuric và Ammelide có thành phần cấu trúc khá giống nhau.
Còn trên website của Công ty CP Quốc tế Hải Âu (phân phối sản phẩm Dicyandiamide - C2H4N4) giới thiệu, C2H4N4 là chất cân bằng độ pH, kiềm chế thuốc nhuộm ngấm dần vào vải, giảm tốc độ làm cho thuốc ngấm từ từ chứ không ngấm quá nhanh, để cho vải đều màu. Dicyandiamide 99.5% min chủ yếu được sử dụng để xử lý nước thải cho ngành dệt, in, nhuộm, làm giấy, khai thác mỏ, mực.
Theo PGS.TS. Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (ĐH Bách khoa Hà Nội), về lý thuyết cũng như trên thực tiễn, một hóa chất phụ gia trong TĂCN được công nhận là an toàn cho động vật nhai lại, chưa chắc đã an toàn cho các vật nuôi khác và con người. Ví dụ như Melamine, chỉ có trâu bò và một số động vật ăn cỏ nhai lại mới hấp thụ được.
Melamine có chứa nhóm đạm ure, có khả năng sinh ra NH3 (amoniac), tuy không làm thức ăn cho con người được nhưng là nguồn dinh dưỡng cho thực vật rất tốt. Một số động vật có khả năng hấp thu ure từ cỏ để chuyển hóa thành NH3. NH3 là thức ăn cho những vi sinh vật trong cơ thể động vật nhai lại. Sau đó, vi sinh vật lại chuyển hóa thành axit amin cho cơ thể con vật. Nhưng con người thì không có những hệ vi sinh vật đặc biệt đó, nên không thể hấp thụ được.
Bởi vậy, các nhà khoa học cần vào cuộc để làm sáng tỏ xem loài vật nào có thể hấp thu được đạm từ các chất Dicyandiamide, axit Cyanuric và Ammelide. Nếu hấp thụ được thì lượng dùng bao nhiêu là vừa để tránh tồn dư? Nếu không hấp thụ được, gây tồn dư trong cơ thể, ảnh hưởng đến sức khỏe của loài vật và con người thì cần đưa vào danh mục hóa chất cấm sử dụng trong thực phẩm và TĂCN.
ĐỒNG THÁI.
