Nhiều hoạt động tại Nhà Trắng bị ngưng trệ do không có tiền. Ảnh: AFP.
Tổng thống Donald Trump và các nghị sĩ đảng Cộng hòa vẫn bị mắc kẹt trong cuộc xung đột với đảng Dân chủ cho đến cuối ngày 20-1 (21-1, giờ Việt Nam). Trong đó, phe Cộng hòa tuyên bố sẽ không đàm phán về vấn đề nhập cư cho đến khi chính phủ mở cửa trở lại.
Dự luật chi tiêu tạm thời cho các cơ quan liên bang đã không thể được thông qua dù hết thời hạn chót vào nửa đêm 19-1 (giờ Mỹ), đồng nghĩa với việc guồng máy làm việc trong năm thứ hai nhiệm kỳ tổng thống của ông Donald Trump đã bắt đầu mà chính phủ không có đầy đủ chức năng cần thiết. Chính phủ Mỹ đã phải đóng cửa. Đây là lần đầu tiên chính phủ phải đóng cửa kể từ sau khi vụ việc tương tự kéo dài 16 ngày vào tháng 10-2013 dưới thời Tổng thống Barack Obama. Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ, chính phủ phải đóng cửa trong khi chỉ có một đảng kiểm soát cả Quốc hội và Nhà Trắng.
Khúc mắc ở đâu?
Mấu chốt vấn đề liên quan đến gần 800.000 người nhập cư bất hợp pháp ở Mỹ khi còn là trẻ em. Những người này còn được biết đến là thế hệ Dreamers, đã được trao quyền pháp lý tạm thời theo một chương trình dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama. Tuy nhiên, hồi tháng 9-2017, ông Trump tuyên bố sẽ chấm dứt chương trình này và cho phép Quốc hội thay thế một chương trình khác cho đến thời hạn chót vào tháng 3 tới.
Tuy nhiên, đảng Dân chủ bác bỏ việc này, yêu cầu, bất kỳ đạo luật chi tiêu ngắn hạn nào cũng phải bao gồm các biện pháp bảo vệ cho những người nhập cư trẻ em không có giấy tờ này. Chủ tịch đảng Cộng hòa và những người phe bảo thủ của Quốc hội đã sử dụng vấn đề này để thương lượng tìm sự nhượng bộ từ đảng Dân chủ. Các nghị sĩ đảng Cộng hòa cho biết sẽ không đàm phán về vấn đề nhập cư cho đến khi đảng Dân chủ cho họ phiếu bầu cần thiết để mở cửa chính phủ trở lại.
Ngoài ra, ông Trump muốn chi thêm tiền cho các biện pháp kiểm soát biên giới mới, bao gồm cả việc xây bức tường biên giới giữa Mỹ-Mexico nhưng phe Dân chủ phản đối. Các đảng viên Cộng hòa đã ve vãn phe Dân Chủ bằng cách bổ sung chính sách gia hạn 6 năm cho một chương trình bảo hiểm y tế cho trẻ em các gia đình thu nhập thấp. Nhưng phe Dân chủ muốn thời hạn vĩnh viễn cho chương trình này.
Trò chơi đổ lỗi.
Việc chính phủ đóng cửa có ảnh hưởng nhiều mặt tới nền kinh tế Mỹ.
Hàng trăm ngàn nhân viên liên bang tạm thời bị cho nghỉ việc và hơn 1,3 triệu quân nhân sẽ vẫn phải thực hiện nhiệm vụ nhưng không được trả lương cho đến khi ngân sách mới được chấp thuận. Theo một nhà phân tích, nền kinh tế Mỹ ước tính sẽ bị thiệt hại khoảng 6,5 tỷ USD nếu như chính phủ bị đóng cửa trong 1 tuần. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã phải lên tiếng trấn an khi khẳng định, bộ này sẽ tiếp tục sứ mệnh bảo vệ người dân Mỹ, các nước đồng minh và những lợi ích thiết yếu của Washington bất chấp chính phủ Mỹ đang phải đóng cửa.
Vì vậy, không có gì lại khi các bên không ngừng đổ lỗi cho nhau gây ra hậu quả này. Trên Twitter, Tổng thống Trump viết: Đảng Dân chủ quan tâm tới những người nhập cư bất hợp pháp hơn nhiều so với quân đội vĩ đại của chúng ta và biên giới phía nam đang gặp nguy hiểm của Mỹ. Họ có thể dễ dàng đạt được một thỏa thuận, nhưng lại quyết định chơi trò chính trị là đóng cửa chính phủ. Trong khi đó, phe Dân chủ đổ lỗi ông Trump vì đã từ chối các đề xuất thỏa hiệp lưỡng đảng.
Dù liên tục đổ lỗi cho nhau, các bên cũng đang nỗ lực chạy đua với thời gian để mở lại các cuộc đàm phán về ngân sách liên bang. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng, những nỗ lực cuối cùng nhằm cứu vãn vấn đề khó thành công nếu những bất đồng về Dreamers" vẫn chưa tìm được nút gỡ.
KHẢ ANH.
Điều gì xảy ra vào năm 2013?
Hàng chục ngàn nhân viên liên bang buộc phải nghỉ việc trong suốt 16 ngày chính phủ Mỹ ngừng hoạt động vào tháng 10-2013 dưới thời chính phủ Tổng thống Barack Obama.
Chi phí thiệt hại chính phủ lên đến 2 tỷ USD, chưa kể những ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế. Vào thời điểm đó, khi trả lời phỏng vấn của Fox &Friends;, ông Donald Trump đã đổ lỗi cho Tổng thống Barack Obama.
