Từ 2018 bắt đầu thu hồi ô tô hết niên hạn. Ảnh: TL.
Phạt 4-6 triệu và tịch thu xe.
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, Luật Giao thông đường bộ quy định, đối với ô tô chở hàng (xe tải) và ô tô chở người (xe khách), xe chở người từ 10 chỗ trở lên được quy định niên hạn sử dụng là không quá 25 năm; ô tô chở hàng niên hạn sử dụng không quá 20 năm. Phương án ngăn chặn các xe quá hạn trên lưu thông, Cục Đăng kiểm cho biết, đã có văn bản yêu cầu các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới trên cả nước cung cấp, thông báo số liệu cho các phòng CSGT, Sở GTVT, Thanh tra giao thông các tỉnh, thành để cập nhật số liệu về niên hạn xe cơ giới; đồng thời chủ động có hướng xử lý nếu các phương tiện trên vẫn chạy trên đường.
Đối với các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới, chỉ cấp kiểm định đến ngày hết hạn. Trong quá trình tiếp nhận xe đăng kiểm, nếu phát hiện xe quá niên hạn thì từ chối đăng kiểm, ông Trần Kỳ Hình - Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết.
Trước câu hỏi đơn vị nào sẽ thu hồi xe quá hạn, ông Trần Kỳ Hình cho biết, nhà sản xuất có trách nhiệm tổ chức thu hồi, tiếp nhận sản phẩm thải bỏ do doanh nghiệp đã bán ra thị trường Việt Nam và được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ. Chủ xe có nhu cầu phải liên lạc với đơn vị sản xuất để có thỏa thuận thu hồi xe hết niên hạn. Người tiêu dùng được lựa chọn các hình thức như tự chuyển hoặc chuyển giao cho tổ chức, cá nhân thu gom để vận chuyển đến điểm thu hồi.
Theo hướng dẫn của Cục Đăng kiểm Việt Nam về lộ trình thu hồi xe thì chủ các xe hết niên hạn trả lại giấy chứng nhận đăng ký, biển số xe, không được phép lưu hành xe. Trong khi đó, Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, nếu CSGT phát hiện xe hết niên hạn sử dụng vẫn lưu thông thì chủ các xe có thể sẽ bị xử phạt hành chính với mức 4-6 triệu đồng. Đặc biệt, tất cả xe vi phạm lỗi này đều bị CSGT giữ không hạn định.
Trước việc thu hồi xe hết hạn sử dụng của Cục Đăng kiểm Việt Nam, nhiều chuyên gia lĩnh vực giao thông đã lên tiếng đồng tình với quy định này. Các chuyên gia cho rằng, ô tô là một kết cấu bằng cơ khí và khi làm việc đến một giai đoạn nào đó kết cấu này sẽ hoạt động không chính xác dẫn đến tai nạn giao thông. Xe sử dụng càng nhiều, càng lâu thì độ an toàn của kết cấu càng giảm xuống. Vì vậy, cơ quan quản lý nhà nước đưa ra quy định về niên hạn để đảm bảo an toàn kết cấu phương tiện là rất hợp lý.
Có thu hồi được không?
Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội về vấn đề này, anh Hồ Ngọc Đồng, đại diện một đơn vị vận tải tại huyện Thanh Trì (Hà Nội) bày tỏ quan điểm: Việc sàng lọc xe quá niên hạn là điều hết sức cần thiết. Quy định này có lợi cho sự an toàn giao thông không chỉ có người sử dụng phương tiện đó mà còn không gây nên liên lụy đến người đi đường. Ở một khía cạnh khác, quy định này sẽ hạn chế tình trạng hóa kiếp xe cũ, hoán cải khung xe, tân trang các xe đời cũ, giúp người mua xe sàng lọc thị trường ô tô cũ, khai tử ô tô quá già nua, người tiêu dùng dễ lựa chọn để tránh mất tiền oan.
Anh Lê Việt (Từ Liêm, Hà Nội) cho rằng, thu hồi những xe hết đát là chủ trương đúng. Bởi vì khi ra đường, nhiều xe cũ như con ngựa già chở tôn, ga, đá, phế liệu gây mất an toàn cho người tham gia giao thông. Xe hết niên hạn sử dụng thường xả khói nhiều gây ô nhiễm môi trường, máy móc xuống cấp tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn giao thông. Nếu không làm quyết liệt, môi trường ngày càng ô nhiễm thì con cháu chúng ta phải chịu hậu quả, anh Việt bày tỏ sự ủng hộ với chủ trương này.
Trong khi đó, anh Lê Long (ở ngõ 54 Nguyễn Phúc Lai, quận Đống Đa, Hà Nội) lại băn khoăn, nếu căn cứ vào niên hạn sản xuất, niên hạn sử dụng của xe mà thu hồi là chưa thấu đáo. Dù cùng 1 năm sản xuất nhưng xe nào đi ít, chủ xe lại bảo dưỡng thường xuyên thì dù có sử dụng 20 - 30 năm máy móc vẫn tốt; trong khi đó có những xe suốt ngày chạy ngoài đường chở khách, chở hàng, ít được bảo dưỡng thì chỉ 10 - 15 năm là cũ nát. Tuy cùng năm sản xuất nhưng chất lượng các loại xe khác nhau, ô tô đắt tiền máy móc sẽ bền hơn xe rẻ tiền. Cùng loại xe đó vào chủ biết giữ xe thì tốt hơn, bền hơn chủ không biết giữ xe. Đơn cử, với những người chơi xe cổ, có những xe sản xuất từ hơn 30 - 40 năm trước hiện nay máy móc vẫn êm ru, chất lượng đảm bảo, anh Long phân tích.
Anh Long cho biết thêm, nhưng không vì thế mà người dùng bảo lưu việc xe của mình đã quá hạn mà vẫn chạy trên đường, bất chấp an toàn giao thông, ô nhiễm môi trường. Quan trọng là Nhà nước phải cân đối hài hòa. Tôi có ý kiến đề xuất thế này, khi thu hồi nhà nước nên có chính sách hỗ trợ chủ xe, bởi đó là phương tiện kiếm sống của họ. Hơn nữa, có sự hỗ trợ từ chính sách của Nhà nước thì chủ sở hữu xe cũ sẽ tự nguyện hơn trong việc thu nộp, anh Long nói.
Hy vọng rằng việc thu hồi xe cũ sẽ diễn ra hiệu quả từ việc áp dụng những chính sách tốt cho cả 3 bên: chủ sở hữu, Nhà nước và nhà sản xuất. Theo đó, người tham gia giao thông ra đường sẽ cảm thấy yên tâm hơn vì không còn mối lo xe cũ nát, quá niên hạn không đảm bảo an toàn tham gia giao thông nữa.
Thông tư 21/2010/TT-BGTVT quy định, các loại ô tô không phải áp dụng niên hạn sử dụng bao gồm, xe chở người đến 9 chỗ ngồi (bao gồm cả lái xe), xe chuyên dùng, xe rơ-mooc, sơ-mi rơ-mooc.
Hà Phương.
