Tạo tiền lệ xấu.
Ngày 24/1, trong thông cáo báo chí được phát đi, Bộ GTVT bất ngờ cho rằng kiến nghị của Cục Hàng không Việt Nam là chưa đủ cơ sở để thực hiện; đồng thời khẳng định bộ này sẽ chỉ đạo nghiên cứu đề xuất bổ sung dịch vụ này vào danh mục dịch vụ phi hàng không thiết yếu tại cảng hàng không. Nhiều chuyên gia kinh tế và luật sư cho rằng, Bộ GTVT đang cố tình phớt lờ kết luận của Thanh tra Chính phủ, đồng thời tìm mọi cách để hợp thức hóa khoản thu vốn không đúng quy định này.
Đưa đón khách tại sân bay Quốc tế Nội Bài. Ảnh: Hải Linh.
Trao đổi với phóng viên Kinh tế & Đô thị, luật sư Bùi Đình Ứng (Đoàn Luật sư Hà Nội) nêu ý kiến, quan điểm của Bộ GTVT cho rằng, Bộ là cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực hàng không nên về thẩm quyền, cơ quan này hoàn toàn có quyền tạm đình chỉ việc thu phí vào sân bay, là sai pháp luật. Bên cạnh đó, theo luật sư Bùi Đình Ứng, việc Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ, việc thu phí vào sân bay của các cảng hàng không là không đúng quy định của pháp luật là dựa trên các cơ sở pháp lý rõ ràng. Thứ nhất, đất sân bay thuộc sở hữu Nhà nước, các cảng hàng không chỉ quản lý, khai thác cơ sở hạ tầng trên đất, họ không phải nộp thuế sử dụng đất đó. Thứ hai, trong Luật Phí và Lệ Phí có hiệu lực từ ngày 1/1/2017, phí dịch vụ sử dụng đường dẫn vào nhà ga hàng không đối với các xe ô tô đưa, đón trả khách không nằm trong danh mục được phép thu. Do đó, các cảng hàng không thu phí này là hoàn toàn trái quy định của pháp luật - luật sư Bùi Đình Ứng phân tích và bày tỏ quan ngại, việc Bộ GTVT tìm cách hợp thức hóa việc thu phí vào sân bay sẽ tạo ra một tiền lệ xấu cho nhiều lĩnh vực khác của ngành này trong tương lai.
Trên bảo dưới không nghe?
Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, Thanh tra Chính phủ khi đi làm đều dựa trên các cơ sở pháp lý rõ ràng và kết luận của đơn vị này buộc các cơ quan liên quan khác phải chấp hành. Chưa nói đến việc, các cơ sở pháp lý để Thanh tra Chính phủ đưa ra kết luận là hoàn toàn chính xác thì việc lãnh đạo Bộ GTVT biện minh cho việc thu phí vào sân bay của các cảng hàng không là để bù đắp nguồn vốn đã bỏ ra đầu tư cũng như duy tu, bảo trì, bảo dưỡng, quản lý khai thác hệ thống kết cấu hạ tầng phục vụ khai thác cảng hàng không là không thể chấp nhận được. Các cảng hàng không khai thác dịch vụ sân bay để đưa đón hành khách thì việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, dịch vụ để phục vụ cho mọi nhu cầu cho khách vào sân bay là thuộc trách nhiệm của họ. Kinh phí cho những việc này đều đã được tính chung vào giá vé máy bay rồi. Như viện dẫn vào những lý do đó để thu phí thì Bộ GTVT có thể thu hàng ngàn loại phí và lệ phí khác nữa - ông Long nói.
Vẫn theo ông Ngô Trí Long, những kết luận của Thanh tra Chính phủ, về nguyên tắc, các cơ quan liên quan phải chấp hành. Đó là thể hiện sự thượng tôn pháp luật. Nếu Bộ GTVT vẫn khăng khăng nói không sai và tiếp tục làm thì đó là sự ngang nhiên coi thường pháp luật. Vì vậy, Chính phủ cần phải sớm có phán quyết chứ không thể để sự việc kéo dài.
Ngày 5/1/2018, Thanh tra Chính phủ có Thông báo kết luận số 27/TB-TTCP về việc việc chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản, cổ phần hóa, thoái vốn và tái cơ cấu Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam. Trong đó khẳng định có 21/22 cảng do Tổng Công ty Hàng không Việt Nam quản lý đang thu tiền dịch vụ sử dụng đường dẫn vào nhà ga hàng không đối với các xe ô tô đưa, đón trả khách là không đúng quy định của pháp luật về đất đai do không phải nộp tiền sử dụng đất. Sau đó, Cục Hàng không Việt Nam đã có văn bản gửi cơ quan cấp trên kiến nghị cho dừng việc thu tiền dịch vụ trên.
Cảng hàng không, ga đường sắt hay bến xe... về mặt bản chất là tương đồng nhau. Hiện tại ga đường sắt và các bến xe đều không thu loại phí giống như cảng hàng không. Nhưng giờ nếu Bộ GTVT hợp thức hóa cho các cảng hàng không thu loại phí này, các ga đường sắt, bến xe hoàn toàn có thể làm theo. Khi đó người dân sử dụng dịch vụ ở những nơi này sẽ là người khổ nhất.
Luật sư Bùi Đình Ứng (Đoàn Luật sư Hà Nội).
