Ý dĩ hoặc cườm thảo, bo bo (danh pháp khoa học: Coix lacryma-jobi), là một loài thực vật nhiệt đới thân cao để lấy hạt trong họ Hòa thảo (Poaceae), có nguồn gốc Đông Á và Malaysia bán đảo nhưng được gieo trồng ở nhiều nơi trong ruộng, vườn như là một loại cây một năm.
Cây ý dĩ có thể sinh sống quanh năm, khi cây phát triển có thể cao tới khoảng 2m. Thân cây có đặc điểm nhẵn bóng, và không có lông nhưng vạch dọc ở thân cây. Lá có đặc điểm to, rộng tới khoảng 3cm, nhưng rất dài lên tới 40 cm và có gân ở giữ to. Bạn có thể tưởng tượng lá của nó giống như cây cỏ sữa thường được trồng lấy cỏ cho bò ăn. Hoa có đặc điểm đơn tính, thường mọc ử vùng kẽ lá. Quả được bao bọc bằng bẹ của lá.
Nhân giống và thời vụ trồng cây ý dĩ.
Trồng cây ý dĩ bằng hạt nên cần chọn những hạt chắc mẩy, không có bệnh. Tuy nhiên trước khi đem gieo cần xử lý hạt đúng cách. Trước hết cần lọc hạt giống bằng cách ngâm hạt vào nước, những hạt chìm và có màu trắng là hạt giống tốt. Sau đó ngâm hạt giống vào nước ấm 35-400C trong 3-4 giờ rồi vớt ra để ráo nước.
Kỹ thuật trồng cây ý dĩ làm dược liệu tại nhà cực tốt. Ảnh minh họa.
Đất trồng cây ý dĩ.
Bạn chỉ cần cần chọn loại đất có nhiều mùn, ẩm cao và loại đất phù sa là tốt nhất. Thời gian gieo trồng tốt nhất cho cây ý dĩ là vào cuối mùa Xuân.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây ý dĩ.
Sau khi đã chuẩn bị toàn vộ vị trí, đất, giống cây ý dĩ cần tiến hành gieo hạt vào chậu hay trực tiếp xuống nền đất tùy vào người trồng. Khi cây lên cao 2-3 lá thì xới xáo, bón thúc để cây phát triển. Khi cây ra hoa thì phải rung cây để hoa đực và hoa cái thụ phấn được với nhau. Cần chú ý chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh cho cây.
Thu hoạch cây ý dĩ.
Thu hoạch cây ý dĩ vào đầu mùa Đông khi cây héo vàng và quả chuyển thành màu nâu nhạt. Cắt bông ý dĩ phơi khô, lấy hạt. Khi dùng, giã bỏ vỏ, lấy nhân. Dùng sống hoặc sao vàng.
Công dụng của cây ý dĩ.
Ý dĩ có đặc điểm chứa nhiều chất tinh bộ và chất néo, pritid nên tường được dùng như là một vị thuốc để chữ nhiều bệnh như tả lỵ, rất lợi tiểu tiện, chữa gân co, chữa bệnh phong thấp lâu năm. Bạn chỉ cần dùng thuốc khoảng 30 g được sắc thuốc để phối hợp với nhưng vị thuốc khác. Bên cạnh đó thì ý dĩ có đặc điểm ngọt, tính hơi có vị hàn nên loại thảo dược này thường được dùng để chữa bổ phế, chữa thanh nhiệt.
An Dương.
