Hệ thống làm mát của xe nếu xảy ra sự cố có thể khiến động cơ quá nóng, làm việc không hiệu quả, thậm chí phá hủy xe. Nếu nhận thấy dấu hiệu cỗ máy bắt đầu quá nóng, nên giữ bình tĩnh và bạn có thể kiểm soát được tình hình theo các bước hướng dẫn an toàn dưới đây.
Bước 1: Dừng xe vào lề đường sớm nhất có thể.
Ngay khi phát hiện ra kim chỉ nhiệt độ động cơ quay tới chữ H (viết tắt của Hot: nóng), tài xế hãy tìm cách lập tức táp vào lề đường để dừng xe an toàn, tắt máy để động cơ nguội. Với những ngày nóng nên tăng cường để ý chỉ dấu nhiệt độ. Nếu nhìn thấy hơi nước bốc lên từ nắp ca-pô phải dừng xe ngay.
Trong trường hợp không thể dừng ngay lập tức, bạn nên: Tắt điều hòa và mở cửa sổ; Bật hệ thống sưởi và quạt tản nhiệt trên xe để làm hơi nóng thoát ra khỏi động cơ; Bật đèn báo nguy hiểm và giảm tốc, chạy từ từ đến khi tìm được chỗ dừng xe.
Bước 2: Mở nắp ca pô khi hơi nước không còn bốc ra.
Mở mui xe để tạo khoảng trống cho hơi nóng động cơ thoát ra ngoài nhanh hơn. Một số xe có chốt ca-pô gần két làm mát nên tài xế cần cẩn thận, lót tay trước khi mở nắp để đảm bảo an toàn.
Tiếp theo là bạn nên tắt động cơ nhưng vẫn để chìa khóa cắm trong ổ khóa ở chế độ bật để đèn cảnh báo nguy hiểm, bảng điều khiển... quạt tản nhiệt tiếp tục hoạt động để đẩy nhanh quá trình làm mát máy.
Lưu ý: Hãy để cho động cơ nguội hẳn rồi mới được mở nắp ca pô hay mở nắp két nước làm mát. Dù có thể mất một khoảng thời gian của bạn khá lâu từ 30-45 phút, nhưng việc này sẽ giúp bạn tránh nguy cơ bị bỏng.
Bước 3: Kiểm tra ống tản nhiệt phía trên két nước.
Sau khi mở nắp ca-pô, bạn dùng tay bóp nhẹ vào ống tản nhiệt ở phía trên để xác định liệu hệ thống tản nhiệt có đang phải chịu áp suất và việc mở nắp két nước có an toàn hay không. Nếu thấy cứng và khó bóp thì nghĩa là áp suất trong hệ thống vẫn tương đối lớn và không nên mở nắp két nước vào lúc này.
Lưu ý: Hãy dùng một tấm giẻ hoặc khăn để cầm ống vì có thể ống dẫn này còn rất nóng.
Bước 4: Không được đụng vào nắp két nước làm mát cho tới khi nguội hẳn.
Trong nhiều trường hợp, lực áp suất cao và hơi nước bên trong của két nước làm mát có thể làm nước nóng bắn vào mặt bạn. An toàn là trên hết: lúc này bạn hãy để nguyên nắp két nước càng lâu càng tốt. Nếu chạm vào vẫn thấy ấm thì hãy cứ để nguyên và chờ cho tới khi nguội hẳn.
Bước 5: Vặn nắp két nước.
Để đảm bảo an toàn cho bạn tránh bị bỏng, bạn hãy dùng một tấm khăn hay giẻ dày để vặn nắp một cách cẩn thận. Việc mở nắp có tác dụng sẽ làm chất lỏng bên trong nhanh chóng nguội xuống khi được tiếp xúc với không khí.
Trường hợp nếu nắp két nước không có ren, bạn cần ấn nó xuống ngay sau khi nới lỏng để vô hiệu khóa an toàn. Bằng cách này bạn có thể mở hẳn được nắp két nước.
Bước 6: Kiểm tra liệu động cơ có bị rò rỉ không.
Nguyên nhân làm nóng máy thường gặp nhất là rò rỉ nước ở hệ thống làm lạnh. Hầu hết các xe đều có một bình chứa nước để dẫn vào két nước, có thể quan sát bằng mắt thường mực nước có đầy hay không. Trong trường hợp nước làm mát trong két ở mức thấp hay hết hẳn, hãy quan sát xem có vết nước trong xe hay có xuất hiện vũng nước nhỏ ở dưới gầm xe hay không.
Nước làm mát thường có mùi dễ chịu và có thể được nhìn thấy trong các ống dưới gầm xe hoặc xung quanh nắp két nước. Nó di chuyển giống như một giọt nước chứ không đặc quánh như dầu. Ở xe đời cũ, nước làm mát thường có màu xanh lá cây, mặc dù vậy, màu sắc này không đồng nhất giữa các hãng và dòng xe.
Bước 7: Bổ sung nước và dung dịch làm mát.
Sau khi kiểm tra két nước làm mát bị cạn kiệt, nếu xe có bình chứa, hãy đổ đầy lượng dung dịch làm mát, nếu trường hợp khẩn cấp không có dung dịch làm mát có thể thay bằng nước sạch. Nếu xe không có bình chứa, bắt buộc chờ cho hệ thống làm mát nguội hẳn rồi mới mở nắp để thêm dung dịch hoặc nước.
Bước 8: Tìm kiếm vết rò rỉ.
Khá nhiều trường hợp xe bị quá nóng do hệ thống làm mát bị rò rỉ ở đường ống, đầu xi-lanh hay các lá mỏng ở két nước do bị đá văng lên... Nếu không thể kiểm tra hay đưa xe tới một cửa hàng sửa chữa gần nhất để thợ kỹ thuật xem xét.
Bước 9: Xác định xem có thể đi tiếp hay không.
Sau khi đã làm mát và kiểm tra kim chỉ nhiệt độ, hãy khởi động lại xe để kiểm tra xem kim nhiệt độ còn chỉ vào vạch đỏ không? Nếu vẫn còn, bạn cần tắt máy và chờ thêm 10-15 phút nữa cho xe nguội hẳn rồi mới lái tiếp. Nếu không còn, bạn có thể lái xe đem đi kiểm tra, sửa chữa tại các gara gần nhất.
Bước 10: Trường hợp nghiêm trọng gọi ngay xe cứu hộ.
Nếu hệ thống làm mát bị rỉ nước, xe bị rò rỉ dầu hay động cơ không thể hạ nhiệt, các tốt nhất là hãy gọi xe cứu hộ ngay lập tức. Nếu bất cẩn, đầu máy quá nóng sẽ làm hư hại động cơ và toàn bộ xe hơi. Còn nếu bắt buộc phải lái xe, hãy để nó nguội hết mức có thể trước khi chạy lại.
Vũ Thạch.
