Ngoài việc để xảy ra chuyện 21 cảng hàng không trên cả nước thu phí ô tô vào đường dẫn nhà ga không đúng quy định pháp luật với số tiền lên đến trên 550 tỷ đồng, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) còn có nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đai, nghĩa vụ tài chính, cổ phần hóa.
Trước đó, kết luận thanh tra số 2569/KL  TTCP của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản, cổ phần hóa, thoái vốn và tái cơ cấu tại Tổng công ty Cảng hàng không trong giai đoạn 2012  2016 đã nêu nhiều sai phạm của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.
Theo đó, kết luận đã chỉ rõ, trong hai năm 2014 và 2015, Tổng Công ty Cảng hàng không đã ký 803 hợp đồng cho thuê mặt bằng nhà ga với tổng diện tích 120.221 m2, tổng số tiền thu về là 701,1 tỷ đồng.
Tất cả trường hợp này đều được thực hiện bằng hình thức chỉ định thầu, không qua đấu thầu, đấu giá công khai. Bên cạnh đó, Tổng Công ty Cảng hàng không còn sai phạm trong việc lạm thu, thu không đúng quy định đối với một số giá dịch vụ phi hàng không.
Cụ thể, kết luận Thanh tra Chính phủ chỉ ra, chi nhánh cảng hàng không đang thu tiền sử dụng sân bay đường dẫn vào nhà ga đối với ô tô đưa đón, trả khách là không đúng quy định của pháp luật về đất đai do không phải nộp tiền thuế sử dụng đất từ năm 2012 - 2015 với số tiền hơn 550 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ khẳng định thu phí ô tô vào đường dẫn các cảng hàng không là trái quy định, số tiền thu trái quy định lên tới 550 tỷ đồng. Ảnh: Ngọc Quang.
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, hiện có tới 21/22 cảng do Tổng công ty Cảng hàng không quản lý đang thu tiền dịch vụ sử dụng đường dẫn vào nhà ga hàng không đối với các ô tô đưa, đón trả khách (không sử dụng dịch vụ trông, giữ xe; chỉ tạm dừng dưới 3-5 phút để đón, trả khách) với mức giá vé lượt 7.000-30.000 đồng và vé tháng từ 600.000 đến 1.650.000 đồng.
Chỉ tính từ ngày 1/10/2012 đến 31/12/2015, tổng doanh thu từ việc thu phí ra vào cảng hàng không là trên 550 tỷ đồng.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, số liệu báo cáo của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất cho thấy, năm 2014 có khoảng 22.400 ô tô/ngày ra vào sân bay.
Với mức thu thấp nhất là 10.000 đồng/lượt xe, bình quân cảng này thu ít nhất được hơn 220 triệu đồng/ngày, hơn 80 tỷ đồng/năm. Việc thu phí này diễn ra liên tục từ năm 2002 đến nay.
Theo Thanh tra Chính phủ, việc thu này tuy mang lại lợi ích cho Tổng Công ty Cảng hàng không và cho Nhà nước (khi Tổng Công ty Cảng hàng không chưa cổ phần hóa), nhưng lại vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật, gây thiệt hại cho hành khách và hiện chưa có hướng khắc phục triệt để.
Đáng nói, dù Thanh tra Chính phủ đã kết luận về khoản thu phi lí này, tuy nhiên, một số ngày vừa qua theo phản ánh, việc thu phí ô tô của tài xế đón trả khách vẫn diễn ra tấp nập tại sân bay Nội Bài và một số sân bay trên cả nước.
Ngày 5/1, Thanh tra Chính phủ có Thông báo Kết luận thanh tra số 27/TB-TTCP về việc chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản, cổ phần hóa, thoái vốn và tái cơ cấu Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.
Theo Thanh tra Chính phủ, tổng số tiền và tài sản vi phạm được phát hiện qua thanh tra cần kiến nghị xử lý trên 3.600 tỷ đồng.
Trước đó, Văn phòng Chính phủ cũng có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình yêu cầu xử lý tình trạng thu phí xe hơi sai quy định hơn 550 tỷ đồng và rà soát thủ tục liên quan đất đai tại các sân bay khi có kết luận thanh tra về Tổng công ty Cảng hàng không.
Theo văn bản này, Chính phủ giao Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất phương án xử lý và báo cáo kết quả trong tháng 3/2018.
Trả lời trên VTV sáng 18/1, ông Phạm Văn Hảo  Phó Cục trưởng Cục hàng không Việt Nam cho biết: Kết luận thanh tra nói thu tiền xe vào nhà ga, chúng tôi đã nhanh chóng họp để đánh giá kiểm điểm, họp, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan.
Cục Hàng không đã có văn bản báo cáo Bộ Giao thông Vận tải cần sớm hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan đơn vị trong việc quản lý nhà nước.
Trước việc kết luận của Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ việc thu tiền đón trả khách vào sân bay là sai quy định, tuy nhiên, tại sân bay Nội Bài vẫn tái diễn việc thu phí ô tô vào đón trả khách.
Về việc này, ông Phạm Văn Hảo cho rằng: Việc thu này thuộc lĩnh vực dịch vụ phi hàng không tại cảng hàng không, nằm trong Thông tư về giá dịch vụ phi hàng không.
Cục Hàng không sẽ báo cáo, tham mưu Bộ Giao thông vận tải dừng việc thu tiền vào nhà ga, trong khi chờ quyết định chính từ giữa Bộ Tài chính và Bộ Giao thông Vận tải.
Vũ Phương.
