Tại một lớp ôn thi đại học của học sinh Nhật Bản.
Thi nói tiếng Anh sẽ làm thay đổi phương pháp giảng dạy.
Hầu hết sự chú ý đều tập trung vào những thay đổi của Trung tâm Khảo thí tuyển sinh đại học. Năm ngoái 560.672 học sinh trung học đã đăng ký thi đại học. Năm 2020, kỳ thi sẽ được đổi tên thành Daigaku Nyugaku Kyotsu (tạm dịch là Kỳ thi chung vào đại học) và các thí sinh sẽ cần phải viết các câu trả lời từ 80 đến 120 chữ trong phần tiếng Nhật và Toán. Một công ty tư nhân sẽ thực hiện công việc chấm điểm.
Bằng cách đánh giá những gì họ gọi là sức mạnh tư duy, khả năng nhận xét và diễn đạt, MEXT hy vọng kỳ thi sau khi cải cách sẽ khuyến khích thay đổi phương pháp giảng dạy ở bậc trung học.
Tuy nhiên, MEXT vẫn theo dõi đề xuất của mình trong việc xóa bỏ phần thi tiếng Anh của Trung tâm Khảo thí. Tuy nhiên, hiệp hội các trường đại học đều mong MEXT hoãn lại kế hoạch này.
Từ năm 2020 đến 2023, các trường đại học có thể chọn tiếp nhận các thí sinh dựa trên kết quả phần thi tiếng Anh của kỳ thi mới hoặc kết quả bài thi tiếng Anh thí sinh đạt được khi thi tại các cơ sở tư nhân, đánh giá các kỹ năng nghe, nói, đọc viết, hoặc cả 2 kết quả này.
Học sinh có thể làm bài thi tiếng Anh của bên tư nhân 2 lần từ tháng 4 đến tháng 11 trong năm cuối cùng của bậc phổ thông trung học. Các cơ sở tổ chức thi sẽ gửi kết quả thi của thí sinh tới Trung tâm Khảo thí tuyển sinh đại học và trung tâm này lại gửi tiếp cho các trường đại học.
Hiện vẫn chưa rõ liệu MEXT sẽ chọn cơ sở tư nhân nào. Các đề xuất và kế hoạch hành động từ năm 2011 đã coi kỳ thi TOEFL là kỳ thi được ưu tiên lựa chọn, tuy nhiên 16 đề xuất của MEXT hồi tháng 5 đưa ra 10 cơ sở tổ chức thi tiếng Anh có thể được lựa chọn và rất nhiều công ty đang háo hức mong được MEXT chọn.
Học sinh trung học sống ở vùng nông thôn sẽ gặp bất lợi nếu các trường đại học yêu cầu điểm thi TOEFL. TOEFL là kỳ thi tiếng Anh trên Internet và chỉ có 90 địa điểm ở Nhật được trang bị phòng máy tính cần thiết để tiến hành kỳ thi này.
Trong khi đó, Trung tâm khảo thí có tới 700 địa điểm. Như vậy, nếu MEXT chọn TOEFL, học sinh sống bên ngoài các thành phố lớn sẽ phải chịu thêm phí và thời gian đi lại. Ngoài ra, chi phí thi TOEFL cũng cao hơn (27.000 yen) so với kỳ thi của Trung tâm khảo thí (18.000 yen).
Robert Aspinall, một giáo sư của Trung tâm GD toàn cầu thuộc Đại học Doshisha ủng hộ ý tưởng thi nói. Đưa thi nói vào kỳ thi đại học là điều tuyệt nhất từng xảy ra đối với việc dạy tiếng Anh ở Nhật Bản  ông cho biết và đưa ra lý do rằng điều này buộc giáo viên phải dạy học sinh nói tiếng Anh nhiều hơn. Tuy nhiên, ông không ủng hộ áp dụng điểm TOEFL vì cho rằng nó quá khó đối với học sinh trung học của Nhật.
Thay đổi tại các trường đại học tư thục.
Mặc dù giới truyền thông tập trung vào những thay đổi của Trung tâm khảo thí, nhưng những quy định mới của MEXT đối với kỳ thi vào đại học tư thục sẽ có tác động lớn đối với số học sinh không nhỏ thi vào các trường này. Hàng năm, có gần 480.000 thí sinh được nhận vào các trường đại học tư thục ở Nhật Bản.
Đối với những thí sinh này, kỳ thi đại học ở Nhật không căng thẳng như trước đây. Theo số liệu của MEXT năm 2015, chỉ có 49% học sinh vào được các trường đại học tư thục thông qua các bài thi viết. 43% các trường tư thục không thể đáp ứng được lượng thí sinh tiếp nhận theo chỉ tiêu nên họ tạo ra lối tắt tới giáo dục bậc cao cho nhiều thí sinh.
Hơn 40% học sinh vào đại học tư thục qua các kỳ thi giới thiệu. Thực ra đây không phải là các kỳ thi mà việc tuyển sinh dựa vào những lời giới thiệu của giáo viên, đặc biệt là giáo viên tại các trường phổ thông đã có mối quan hệ với các trường đại học, được các trường đại học này đồng ý sẽ tiếp nhận một số lượng học sinh. 10% học sinh được tuyển qua Văn phòng tuyển sinh của trường, theo đó tại một số trường việc này chỉ cần điền vào một số giấy tờ là xong.
MEXT đề xuất bỏ cụm từ thi đại học và đưa ra các quy định mới cho năm 2020. Theo đó, học sinh trung học cần phải làm nhiều hơn, chờ lâu hơn để có thể được vào học tại trường đại học tư thục.
MEXT cũng đưa ra những quy định khắt khe hơn, đòi hỏi các trường phải áp dụng hệ thống tuyển sinh dựa trên các bài luận ngắn, các bài thuyết trình và phỏng vấn. MEXT mong muốn các trường đại học phải xem xét các yếu tố như công tác tình nguyện và kinh nghiệm học tập ở nước ngoài của thí sinh khi tuyển sinh.
Các trường đại học sẽ không được tuyên bố thí sinh trúng tuyển vào trường qua bài thi viết trước tháng 11 và qua đề nghị của trường phổ thông trước tháng 12 hàng năm. MEXT sẽ đẩy lùi ngày này sau một tháng vì cho rằng có nhiều học sinh dừng ngay việc học tập khi nhận được thông báo trúng tuyển của trường đại học. Các trường đại học sẽ được yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục dự bị cho những sinh viên trúng tuyển thông qua 2 hình thức tuyển sinh trên bởi vì có quá nhiều học sinh không được chuẩn bị cho việc học tập sau bậc trung học.
Theo quy định mới, các trường tư thục có thể đưa ra bài thi viết chung từ 25 tháng 1 (so với hiện này là 1 tháng 2). MEXT cũng kêu gọi các trường đưa ra đáp án dưới dạng viết của các bài thi và kiểm tra cả 4 kỹ năng tiếng Anh vào năm 2020.
Hàng năm, ở Nhật Bản có khoảng 550.000 thí sinh tham gia kỳ thi vào đại học tại Trung tâm khảo thí. Hiện nay, những thí sinh thi đỗ ở giai đoạn 1 sẽ được mời thi lần thứ 2 tại các trường đại học mà mình lựa chọn và nếu may mắn thi đỗ, họ sẽ được mời vào học. Tuy nhiên, nếu kết quả lần thi đầu tại Trung tâm khảo thí không đạt, thí sinh sẽ không được mời thi lần thứ 2 (các thí sinh thi vào trường đại học tư thục không phải tham dự kỳ thi tại Trung tâm khảo thí).
Hà Hâu (Theo Japan Times).
