BV Sản - Nhi Bắc Ninh 4 trẻ sơ sinh cùng tử vong trong 1 buổi sáng. Nguyên nhân ban đầu được xác định là do NKBV. Ảnh: HH.
BV chưa có khoa kiểm soát nhiễm khuẩn.
Bác sĩ Phạm Văn Tiến, Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Quân y 103 trả lời báo chí rằng: Ở Việt Nam, NKBV đang là một vấn đề nan giải. Đây chính là nguyên nhân làm tăng tỷ lệ người bệnh tử vong, biến chứng, tăng ngày nằm điều trị, mức sử dụng kháng sinh, sự kháng thuốc của vi sinh vật, chi phí dùng thuốc và gánh nặng bệnh tật cho cả người bệnh và hệ thống y tế.
Quan trọng là vậy, nhưng ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, công tác KSNK BV vẫn còn nhiều bất cập. Một số người đứng đầu cơ sở khám, chữa bệnh chưa thật sự hiểu hết vai trò, tầm quan trọng của công tác KSNK.
Sau sự việc ở Sản - Nhi Bắc Ninh, các chuyên gia y tế đều cho rằng, đây là bài học đắt giá cho ngành Y về NKBV. Từ sự việc này, ngành Y cần xem xét và nhìn nhận một cách tổng thể, toàn bộ vấn đề về an toàn người bệnh, đặc biệt là phòng, chống NKBV hiện nay.
Tính riêng Bắc Ninh, trong năm qua, Sở Y tế đã tổ chức 4 đợt kiểm tra, giám sát công tác KSNK. Kết quả cho thấy, hầu hết BV đều vi phạm KSNK.
Điển hình như BV Phổi, thực hiện quy trình khử khuẩn dụng cụ, vệ sinh phòng thủ thuật chưa đạt yêu cầu; trang thiết bị phục vụ vệ sinh tay chưa đầy đủ. Tình trạng này cũng lặp lại ở BV Mắt, BV Phục hồi chức năng, BV Sức khỏe Tâm thần... trong khi theo các chuyên gia y tế đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra NKBV.
Ngoài ra, ở các BV đa khoa tuyến huyện, công tác KSNK chưa được chú trọng. BV Đa khoa Quế Võ thiếu các quy định, quy trình hướng dẫn về công tác KSNK, chưa đánh giá về tỷ lệ NK, dụng cụ thiết bị lưu chứa rác thải chưa đầy đủ...
Cá biệt, BV Đa khoa Yên Phong chưa có mạng lưới KSNK. BV Đa khoa Từ Sơn một số phòng chật trội, xuống cấp, khu vực xử lý dụng cụ cùng khu vực thực hiện thủ thuật, trang thiết bị vật tư, hóa chất chưa xếp gọn gàng; các khoa chưa có phòng xử lý dụng cụ, Khoa KSNK thiếu trang thiết bị.
Tại các BV tư, như BV Đa khoa Kinh Bắc công tác KSNK còn nhiều tồn tại: BV chưa tổ chức khoa KSNK; vị trí rửa tay thiếu phương tiện, các khoa đều chưa có phòng xử lý dụng cụ; buồng phòng bố trí chưa hợp lý, khu vực xử lý dụng cụ cùng khu vực thực hiện thủ thuật, trang thiết bị vật tư, hóa chất sắp xếp chưa gọn gàng. Đặc biệt, tại Phòng Mổ chưa có phòng, tủ, giá để dụng cụ, toan áo phẫu thuật vô khuẩn, dụng cụ không chịu nhiệt xử lý bảo quản chưa đúng quy định.
Thiếu cán bộ.
Bên cạnh việc thiếu trang thiết bị, vật dụng nhiều BV còn chưa chú trọng tới tập huấn thường xuyên cho cán bộ, nhân viên về KSNK nên một số quy trình về KSNK chưa đạt; ở nhiều nơi cán bộ KSNK chưa được đào tạo đầy đủ...
6 cán bộ bị luân chuyển công tác, giám đốc vẫn tại vị.
Ông Lê Văn Nam - Giám đốc BV Sản - Nhi Bắc Ninh cho biết, kíp trực gồm 6 y, bác sỹ liên quan đến việc 4 trẻ sơ sinh tử vong bị đình chỉ, để phục vụ công tác điều tra của cơ quan công an hiện đã đi làm trở lại.
Đến thời điểm ngày 31/1, ông Nam cho biết, vẫn chưa có kết quả điều tra của cơ quan công an nên BV chưa tiến hành họp kỷ luật cán bộ. Trước mắt, BV đã luân chuyển 6 y, bác sĩ này sang vị trí công tác mới.
Ông Nguyễn Văn Tư - Phó Phòng Nghiệp vụ Y - Trưởng các đoàn kiểm tra chia sẻ: Ngành Y tế đã có nỗ lực rất lớn về NKBV. Các đơn vị được kiểm tra, cơ bản thực hiện đúng theo Thông tư 18/2009 của Bộ Y Tế. Tuy nhiên, công tác KSNK ở các BV còn 1 số tồn tại như: Chất lượng hoạt động của các Hội đồng KSNK chưa cao. Cán bộ phụ trách công tác KSNK đa số phải kiêm nhiệm. Chưa tổ chức tập huấn thường xuyên cho cán bộ y tế. Trang thiết bị, dụng cụ chưa đầy đủ như giá và khăn lau tay tại các vị trí rửa tay, tủ bảo quản dụng cụ.
Ngay cả BV lớn của tỉnh Bắc Ninh như Sản - Nhi, cán bộ làm công tác KSNK cũng thiếu và yếu. Kết quả kiểm tra vào đầu tháng 11/2017 của Sở Y tế Bắc Ninh cho thấy, BV chưa kiện toàn lãnh đạo Khoa KSNK do thiếu nhân lực. Trong khi đó, tổ kiểm tra giám sát thì chưa có nhiều kiến thức, kỹ năng chuyên môn về công tác KSNK.
Quản lý chất thải y tế lỏng lẻo.
Không chỉ công tác KSNK, mà việc KS chất thải y tế (CTYT) cũng còn nhiều vấn đề. Qua kiểm tra quản lý CTYT của Sở Y tế Bắc Ninh trong năm 2017 cho thấy, quản lý CTYT còn lỏng lẻo.
Nhiều BV chưa có quy trình khử nhiễm ban đầu đối với chất thải nguy cơ lây nhiễm cao như BV Đa khoa Kinh Bắc, BV Đa khoa Gia Bình Khoa Xét nghiệm BV Phổi, chưa có quy trình xử lý CTYT ban đầu đối với chất thải lây nhiễm nguy cơ cao.
Ngoài ra, tại các BV, việc KS CTYT còn nhiều tồn tại. BV Đa khoa Gia Bình chưa có kế hoạch bảo vệ môi trường; nhà lưu chứa CTYT BV chưa đúng quy định; các khoa chưa bố trí vị trí lưu chứa CTYT tạm thời; quy trình xử lý CTYT chưa đúng (cán bộ xử lý không phải nhân viên BV, tro xỉ sau đốt xử lý chưa đúng quy định); việc phân loại CTYT chưa đúng quy định.
Nhiều vi phạm tương tự cũng diễn ra tại BV Phổi. Tại đây sử dụng thùng, túi đựng CTYT chưa đúng quy định; kho tái chế còn để túi xanh, chất thải tái chế chưa đóng vào túi; chưa có kho lưu trữ nhiên liệu riêng biệt.
Tại BV Đa khoa Kinh Bắc, nhà lưu chứa chất thải tái chế chưa đúng quy định, các khoa, phòng chưa có phòng lưu chứa chất thải tạm thời.
Năm 2017, ngành Y tế Bắc Ninh đã thành lập nhiều đoàn kiểm tra chấn chỉnh công tác KSNK, nhưng sau đó, sự việc đau lòng vẫn xảy ra. Câu chuyện NKBV vẫn chưa có hồi kết và có thể còn nhiều bệnh nhân khác nữa phải gánh thêm bệnh từ NKBV. Trước khi ngành Y tìm các biện pháp xử lý triệt để vấn đề này thì bệnh nhân và người nhà hàng ngày vẫn phải lo lắng, thấp thỏm với nguồn vi khuẩn do chính các BV mang lại.
Sở Y tế Bắc Ninh giấu kết quả bình xét thi đua cuối năm của lãnh đạo.
Năm 2017, liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng xảy ra tại BV Sản - Nhi Bắc Ninh. Đơn cử 2 vụ việc xảy ra gần đây nhất. Đầu tiên là vụ bé trai 2 tháng tuổi tử vong sau khi tiêm 1 mũi tiêm vào ngày 16/11. Sau đó, 4 ngày, 4 trẻ sơ sinh cùng tử vong trong 1 buổi sáng. Nguyên nhân ban đầu được xác định lần lượt là do sốc phản vệ và NKBV.
Công tác quản lý y tế trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh như thế nào? Trách nhiệm người đứng đầu ngành Y tế đến đâu?
Để rộng đường dư luận, PV đã nhiều lần liên hệ với lãnh đạo Sở Y tế Bắc Ninh để biết kết quả bình xét thi đua cuối năm của Giám đốc Sở, nhưng Sở này từ chối cung cấp.
Hải Hà.
