Sự kiện hai đảng Dân chủ và Cộng hòa ở Thượng viện không thể đi đến thỏa thuận cuối cùng để thông qua dự luật ngân sách liên bang, khiến Chính phủ nước này buộc phải đóng cửa tạm thời từ ngày 20-1, là một ví dụ cho thấy những bất đồng về lợi ích giữa các đảng phái ở Mỹ vẫn khó hòa giải.
Cuộc đàm phán giữa Tổng thống Trump và các lãnh đạo Dân chủ tại Thượng viện bất thành. (Ảnh: NYTimes).
Chính phủ Mỹ chính thức đóng cửa từ ngày 20-1 khi các nhà lập pháp của đảng Dân chủ và Cộng hòa đều không chịu thỏa hiệp trong cuộc đối đầu chính trị. Mặc dù được Hạ viện thông qua, nhưng dự luật chi tiêu tạm thời không vượt qua được ải tại Thượng viện với tỷ lệ phiếu sít sao, 50 phiếu ủng hộ và 48 phiếu phản đối trong khi cần tối thiểu 60 phiếu ủng hộ. Các nghị sĩ đã làm ngơ trước những nỗ lực của Tổng thống D.Trump nhằm cứu vãn dự luật này.
Đây là lần ngừng hoạt động đầu tiên của Chính phủ Mỹ trong lịch sử khi cả Quốc hội và Nhà Trắng đều do đảng Cộng hòa chiếm ưu thế và là lần thứ hai Chính phủ Mỹ bị đóng cửa trong vòng 5 năm qua. Trước đó, trong nỗ lực cứu vãn tình hình, Tổng thống D.Trump đã hủy kế hoạch khởi hành đến khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở bang Florida để tổ chức lễ kỷ niệm 1 năm nhậm chức. Thay vào đó, ông chủ Nhà Trắng đã dành cả ngày thương thảo với lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Mỹ Chuck Schumer về những bất đồng trong vấn đề nhập cư.
Việc không đạt được nhất trí đã cho thấy bất đồng sâu sắc giữa các đảng tại Quốc hội Mỹ, đặc biệt là trong vấn đề người nhập cư. Hầu hết các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đều phản đối dự luật chi tiêu này vì nó không bao gồm các nội dung bảo vệ khoảng 700.000 người nhập cư đến Mỹ từ nhỏ khỏi nguy cơ bị trục xuất. Trong khi đó, Tổng thống D.Trump và các lãnh đạo phe Cộng hòa đã bác bỏ nội dung này. Bên cạnh đó, việc Tổng thống D.Trump ký quyết định chấm dứt Chương trình Hoãn trục xuất những người nhập cảnh Mỹ bất hợp pháp từ khi còn nhỏ (DACA) vốn được thông qua dưới thời người tiền nhiệm Barack Obama đã khiến Chính phủ Mỹ luôn hoạt động trong tình trạng cầm chừng với nguồn ngân sách được cấp theo từng tuần sau các cuộc tranh luận nảy lửa giữa hai phe tại Thượng viện.
Các chuyên gia nhận định, việc Chính phủ Mỹ đóng cửa bởi Quốc hội không thông qua được khoản ngân sách phù hợp sẽ gây tác động tiêu cực trên nhiều mặt, khiến nền kinh tế nước này tổn thất khoảng 6,5 tỷ USD chỉ trong vòng 1 tuần. Hàng trăm nghìn nhân viên liên bang sẽ phải nghỉ việc tạm thời hoặc làm việc không lương cho tới khi khoản ngân sách mới được thông qua. Các nhân viên làm nhiệm vụ thiết yếu như bảo đảm an ninh quốc gia và an ninh công cộng sẽ tiếp tục làm việc, bao gồm hơn 1,3 triệu quân nhân vẫn phải thực hiện nhiệm vụ nhưng không được trả lương. Ước tính có khoảng gần 1 triệu người sẽ không nhận được các khoản chi trả định kỳ. Theo thống kê của công ty dịch vụ tài chính Standards & Poor's có trụ sở tại Mỹ, lần ngừng hoạt động gần đây nhất của Chính phủ Mỹ kéo dài 16 ngày vào năm 2013 do Nhà Trắng và Quốc hội không tìm được tiếng nói chung và không đạt được thỏa thuận về ngân sách cho những cải cách y tế của Tổng thống B.Obama, đã khiến nước này mất 24 tỷ USD (khoảng 1,5 tỷ USD/ngày).
Những gì đang diễn ra trên chính trường Mỹ một lần nữa cho thấy, chưa có dự luật hay giải pháp nào được thông qua suôn sẻ nếu không có sự thỏa hiệp giữa đôi bên. Bất luận vì lý do gì, cuộc đấu đá lợi ích phe phái đang diễn ra đã "phủ bóng đen" lên ngày đánh dấu một năm cầm quyền của Tổng thống D.Trump cũng như làm xói mòn hình ảnh nước Mỹ đối với thế giới bên ngoài.
Minh Hiếu.
