Mỹ bị động trước Nga?
Cuộc khủng hoảng Syria tiếp tục phức tạp sau khi Mỹ tìm cách thành lập cái gọi là lực lượng an ninh biên giới khiến Thổ Nhĩ Kỳ phát động tấn công quân sự đối với lực lượng vũ trang người Kurd ở Syria.
Theo giới phân tích, tình hình Syria tiếp tục xấu đi, thậm chí một lần nữa có thể quay trở lại nội chiến trên quy mô lớn, nguyên nhân cơ bản nằm ở kết cấu phức tạp vừa đối kháng vừa hợp tác được hình thành giữa Mỹ và Nga trong vấn đề Syria.
Chính sách của Mỹ ở Syria mang tính chiến thuật có tính chất ứng phó, còn chính sách của Nga ở Syria là một sự sắp đặt mang tính chiến lược có mục tiêu xác định.
Nga và Mỹ đóng "vai chính" trong cuộc khủng hoảng tại Syria.
Cuộc khủng hoảng Syria có thể chia thành những giai đoạn chủ yếu sau:
Giai đoạn 1: Từ khi bùng nổ vào tháng 3/2011 đến vụ việc nghi sử dụng vũ khí hóa học vào tháng 8/2013. Thời gian này là cuộc đọ sức ngoại giao của lực lượng bên ngoài, chủ yếu hai phe ủng hộ Chính phủ Syria và phe đối lập trong khuôn khổ của Liên hợp quốc, và sự đe dọa quân sự của phương Tây đối với Chính phủ Syria.
Giai đoạn 2: Từ tháng 8/2013 đến khi Nga can thiệp vào tháng 9/2015. Đây có thể coi là cuộc chiến ủy nhiệm và và thời kỳ chống khủng bố tàn khốc khác thường.
Giai đoạn 3: Từ khi Nga can thiệp quân sự tháng 9/2015 đến việc thiết lập cơ chế Astana của Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran vào tháng 1/2017.
Thời kỳ này là thời kỳ quan trọng để Nga thông qua sự can thiệp quân sự xoay chuyển sự đối trọng lực lượng ở Syria, tiến tới thúc đẩy vấn đề Syria quay trở lại quỹ đạo tìm kiếm giải pháp chính trị. Đây cũng là thời kỳ lực lượng bên ngoài ủng hộ Chính phủ Syria tăng lên, lực lượng bên ngoài ủng hộ phe đối lập giảm đi.
Giai đoạn 4: Từ khi cơ chế Astana được thiết lập vào tháng 1/2017 đến nay: Cuộc khủng hoảng Syria bước vào giai đoạn giằng co trong tìm kiếm giải pháp chính trị và xung đột ở cường độ thấp cùng tồn tại song song.
Người dân Syria tuần hành ủng hộ vai trò can thiệp của Nga.
Trong thời kỳ này, Nga, Iran tiếp tục phát huy sức mạnh, vai trò quan trọng thông qua việc thiết lập khu vực giảm căng thẳng. Đọ sức ngoại giao hiện được coi là mặt trận chính, trong khi đọ sức quân sự có phần giảm bớt.
Chính sách của Mỹ đối với Syria về mặt bản chất mang tính chiến thuật, thể hiện rõ sự do dự và thận trọng chiến lược.
Giới phân tích cũng nhận định rằng cùng với sự suy giảm thực lực của Mỹ, khả năng lãnh đạo và kiểm soát Trung Đông của nước này giảm sút nặng nề. Bài học từ cuộc chiến Afghanistan và Iraq khiến Mỹ kiềm chế chiến lược thông qua chiến tranh nhằm tiến hành thay đổi Chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad.
Gây sức ép ngoại giao và dư luận, nhờ cậy đồng minh khu vực và phương Tây, cấm vận kinh tế, tấn công quân sự ở cường độ thấp và viện trợ, huấn luyện phe đối lập vũ trang là phương thức và biện pháp chính để Mỹ can thiệp vào Syria, nhưng ngay từ đầu Mỹ đã loại bỏ việc phát động chiến tranh nhằm thay đổi Chính quyền Syria.
Mỹ cùng các đồng minh khu vực công khai hậu thuẫn các nhóm đối lập tại Syria, không loại trừ các tổ chức cực đoan và khủng bố.
Trong hơn một năm kể từ khi Tổng thống Donald Trump cầm quyền, sắc lệnh hạn chế người Hồi giáo, kiềm chế Iran và xúi giục Saudi Arabia đối đầu với Iran, tấn công IS, củng cố quan hệ đồng minh và đẩy mạnh việc tiêu thụ vũ khí đạn dược để kiếm lợi, tuyên bố Jerusalem là thủ đô của Israel trở thành nội dung chính trong chính sách Trung Đông của Mỹ.
Trang The Paper của Trung Quốc cho rằng, chính sách của Mỹ ở Trung Đông ngày càng thể hiện rõ màu sắc chủ nghĩa cơ hội và chủ nghĩa vị lợi, thiếu tính chiến lược và gia tăng tính chiến thuật.
Mặc dù sau vụ việc được cho là sử dụng vũ khí hóa học vào tháng 4/2017 ở Syria, Mỹ đã tiến hành tấn công mục tiêu quân sự của Syria, nhưng chỉ là một cuộc tấn công hạn chế mang tính chiến thuật vì không làm thay đổi cán cân lực lượng.
