Để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực hải quan. Đến thời điểm này, thời gian thực hiện các thủ tục xuất, nhập khẩu ở hải quan đã giảm một nửa so với đầu năm 2015. Tuy nhiên, ở khâu tính thuế xuất nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp đang vướng mắc ở khâu xác định lại trị giá tính thuế.
(Ảnh minh họa: KT).
Đầu năm nay,Công ty Đức Cường ở Quận 8, kinh doanh lĩnh vực thủy sản, nhập 2 lô cá bống mú với 3 kích cỡ khác nhau, nặng tổng cộng 48 tấn, từ Ấn Độ về. Công ty khai giá với hải quan từ 0.95 đến 2,5 USD/kg. Doanh nghiệp này cũng xuất trình đầy đủ các giấy tờ liên quan đến hợp đồng mua bán. Nhưng hải quan của Thành phố Hồ Chí Minh không chấp nhập mức giá này mà xác định lại trị giá tính thuế với 1 mức cao hơn từ 1,5 đến 2 lần so với mức giá doanh nghiệp khai báo ban đầu. Doanh nghiệp cảm thấy việc xác định thuế của cán bộ hải quan không hợp lý, nhưng vẫn phải ký vào biên bản và đóng thuế. Vì doanh nghiệp sợ không đóng thuế, hàng ách lại, không kịp thời gian giao hàng, mất khách hàng...
Theo nguyên tắc, khi cán bộ hải quan xác định lại trị giá đóng thuế không hợp lý, doanh nghiệp có thể khiếu nại lên lãnh đạo chi cục hải quan, nơi làm thủ tục, lên các cấp cao hơn, thậm chí kiện ra tòa hành chính. Nhưng phần lớn các doanh nghiệp rất ngại kiện cáo.
Ông Lưu Quang Diệu, nhân viên làm thủ tục hải quan của Công ty Đức Cường cho biết: Bên hải quan giống như nắm thượng phương bảo kiếm họ nói cứ đóng thuế đi rồi khiếu nại sau. Nhưng bản thân doanh nghiệp muốn hải quan đưa ra lập luận rõ ràng, có bằng chứng xác thực đưa ra giá tính trị giá hàng hóa cho doanh nghiệp.
Không chỉ doanh nghiệp Đức Cường mà nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cảng ở Thành phố Hồ Chí Minh cũng băn khoăn về vấn đề này. Vừa qua, tại cuộc đối thoại giữa các doanh nghiệp châu Âu với lãnh đạo Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan thành phố, nhiều doanh nghiệp cũng cho rằng: Cách xác định lại giá trị tính thuế của Hải quan thành phố mơ hồ, chưa rõ ràng.
Theo Hiệp hội doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam, qua khảo sát có 85% doanh nghiệp quan ngại về vấn đề xác định lại trị giá tính thuế, có khoảng 25% trong tổng số lô hàng nhập khẩu bị xác định lại giá trị hải quan. Trong đó, có khoảng 20% hàng hóa nhập khẩu xác định lại giá tăng từ 21-50% so với giá trị doanh nghiệp khai ban đầu.
Giải thích về cách xác định giá này, ông Nguyễn Quốc Toản, Phó trưởng phòng Xuất nhập khẩu, Cục hải quan Thành phố Hồ Chí Minh cho biêt: Mức giá này áp dụng theo Hiệp định Trị giá GATT. Hiện nay, cơ quan hải quan Việt Nam đang áp dụng 6 phương pháp xác định trị giá hải quan. Phương pháp tính thuế theo trị giá giao dịch. Nếu không đủ cơ sở thì hải quan sẽ điều chỉnh theo phương pháp giống hệt, tương tự, khấu trừ, suy luận.
Theo lãnh đạo Tổng cục Hải quan việc thực hiện trị giá hải quan, giữa cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan hải quan có tiếng nói khác khau thì một phần có trách nhiệm của hải quan. Hải quan chưa làm tốt công tác hướng dẫn cho doanh nghiệp hiểu rõ chính sách. Trong quá trình thực hiện, một số cán bộ hải quan chưa giải thích thỏa đáng cho doanh nghiệp khi làm thủ tục. Chính vì vậy, thời gian tới, Cục Hải quan thành phố sẽ tổ chức các lớp tập huấn cho doanh nghiệp về vấn đề này.
Ông Hoàng Việt Cường, Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hải quan cho hay, cơ quan hải quan đề nghị các chi cục làm tốt hơn nữa cơ chế tham vấn giá, chú ý lắng nghe ý kiến, tiếp thu đầy đủ những hồ sơ, ý kiến giải trình giải quyết những thấu đáo vấn đề bức xúc, kiến nghị của doanh nghiệp, chứ không chỉ giải quyết cho xong việc.
Cùng với việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, doanh nghiệp muốn hải quan luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, nhất là lắng nghe, chia sẻ, giải quyết thấu đáo những vướng mắc của doanh nghiệp. Điều đó sẽ góp phần hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh trong hội nhập./.
Lệ Hằng/VOV-TP HCM.
