Ảnh minh họa.
Bản đánh giá mới, trong đó có khả năng cho phép ông Trump để lại dấu ấn trong sức mạnh hạt nhân của Mỹ trong nhiều thập kỷ tới, có thể dẫn tới việc Mỹ chi 1 nghìn tỷ USD trong vòng 30 năm tới để phát triển vũ khí hạt nhân. Kể từ sau Chiến tranh Lạnh, nước Mỹ đã trải qua 3 lần đánh giá như vậy và lần gần đây nhất là vào năm 2010, dưới thời chính quyền Barack Obama.
"Bản đánh giá Viễn cảnh Hạt nhân này là độc nhất bởi nó là bản đánh giá đầu tiên được đưa ra trong bối cảnh môi trường an ninh trở nên tiêu cực hơn" - CNN dẫn lời một quan chức quốc phòng nói - "Các mối đe dọa ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn kể từ năm 2010, và việc đánh giá lại viễn cảnh hạt nhân là điều quan trọng nhằm ứng phó với các mối đe dọa đó".
Tổng thống Trump đã ra chỉ thị đánh giá lại viễn cảnh hạt nhân trong một biên bản ghi nhớ hôm 27/1/2017, tức một tuần sau khi ông nhậm chức. Biên bản này kêu gọi Lầu Năm Góc đánh giá lại viễn cảnh "nhằm đảm bảo khả năng đánh chặn hạt nhân của Mỹ vẫn hiện đại, linh hoạt, sẵn sàng, đầy đủ và đủ sức ngăn chặn các mối đe dọa trong thế kỷ 21".
Cùng lúc, bản đánh giá lại về khả năng phòng thủ tên lửa đạn đạo cũng đang được tiến hành. Một trong những đề xuất trong bản đánh giá này chỉ ra rằng Mỹ cần phát triển một hệ thống phòng thủ mới có khả năng phát hiện, theo dõi và tiêu diệt nhiều đầu đạn cùng lúc đến từ các địch thủ chỉ nhờ một lượt bắn.
Hai bản đánh giá này dự kiến sẽ được công bố ngay sau khi Tổng thống Trump đưa ra Thông điệp liên bang vào ngày 30-1 tới đây và có thể được ông Trump sẽ đề cập tới hai bản đánh giá này trong bài phát biểu của mình.
Bản đánh giá viễn cảnh hạt nhân của Mỹ được dự kiến sẽ tập trung vào khả năng đánh chặn và phản ánh lại mối đe dọa đến từ CHDCND Triều Tiên, đất nước đang ra sức tăng cường khả năng tên lửa và hạt nhân trong vài năm qua. Quốc hội Mỹ mới đây cũng kêu gọi Lầu Năm Góc bắt đầu phát triển một loại tên lửa di động trên mặt đất mới, điều có thể vi phạm các hiệp ước kiểm soát vũ trang nếu như nó được triển khai.
Bản đánh giá cũng xét về các yêu cầu mới và khả năng của các cơ quan hạt nhân trên khắp nước Mỹ, bao gồm các phòng thí nghiệm hạt nhân, kho hạt nhân và các cơ sở sản xuất hạt nhân. Nó cũng nghiên cứu về các yêu cầu hiện đại hóa các vũ khí hạt nhân đã cũ kỹ, trong đó gồm nhiều tên lửa, tàu ngầm và máy bay ném bom hạt nhân.
Quan điểm hiện tại mà Lầu Năm Góc đưa ra là, nếu không tăng ngân sách cho quốc phòng thì chính phủ Mỹ sẽ không thể sản xuất và duy trì kho vũ khí hạt nhân lắp đặt trên các chiến hạm, trên đất liền và trên không được.
Theo một bản báo cáo mà Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ công bố vào tháng 10/2017, việc nâng cấp, hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân và thực hiện các chiến dịch có mức chi phí ước tính lên tới 1,2 nghìn tỷ USD.
Báo cáo này cũng nêu rõ các khoản ngân sách ước tính trong năm tài khóa 2018 nếu như Mỹ quyết định nâng cấp các hệ thống vũ khí, bao gồm 313 tỷ USD để nâng cấp các tàu ngầm lớp Columbia để có thể phóng tên lửa hạt nhân từ bên dưới mặt nước biển.
Ngoài ra là khoản ngân sách 149 tỷ USD để chế tạo một mẫu tên lửa đạn đạo liên lục địa mới và nâng cấp các cơ sở phóng, 266 tỷ USD để chế tạo mẫu máy bay ném bom tàng hình mới B-21. Đồng thời còn bao gồm các khoản ngân sách để rót cho các phòng thí nghiệm vũ khí, các cơ sở tư lệnh.
Giới chức Quốc phòng Mỹ cho hay, Tổng thống Trump có thể không kêu gọi tiếp tục hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân bởi điều này sẽ khiến Mỹ vi phạm các thỏa thuận kiểm soát vũ khí hiện tại.
Tuy nhiên, giới chuyên gia dự đoán rằng, bản đánh giá viễn cảnh hạt nhân mới của Mỹ sẽ bao gồm khả năng triển khai các loại bom hạt nhân cỡ nhỏ ở nước ngoài hoặc triển khai thêm các loại vũ khí hạt nhân có hiệu suất nhỏ hơn. Giới phân tích lo ngại rằng, viễn cảnh này có thể giúp một vị Tổng thống Mỹ dễ dàng đưa ra quyết định sử dụng vũ khí hạt nhân hơn.
Hiện chưa rõ bản đánh giá viễn cảnh hạt nhân mới của Mỹ có khiến cho nước này đặt ra mức độ cảnh báo cao hơn đối với các máy bay ném bom của họ hay tăng cường thử nghiệm hạt nhân hay không, tuy nhiên điều rõ thấy nhất là Mỹ đang đánh tín hiệu cứng rắn cho các bên được coi là thù địch.
"Sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Mỹ hoặc các đồng minh của Mỹ sẽ dẫn tới cái giá đắt phải trả" - vị quan chức quốc phòng giấu tên nói với CNN.
Khánh Duy.
