Nước đóng băng trên đỉnh Mẫu Sơn (Lạng Sơn). Ảnh: PV.
Vùng cao chìm trong băng tuyết.
Nền nhiệt miền Bắc tiếp tục giảm sâu trong những ngày đầu tháng 2/2918. Nhiệt độ ở Mẫu Sơn (tỉnh Lạng Sơn) tiếp tục giảm thấp xuống âm 1,6 độ C, băng đóng dày đặc. Băng tuyết đã phủ trắng đỉnh Mẫu Sơn những ngày qua. Dãy núi Mẫu Sơn trập trùng, chạy dài như vô tận, lờ mờ trong sương mù và mây và băng. Ở độ cao 1.541m so với mực nước biển, ở trên đỉnh của một vùng núi non giăng mắt, một trong những miền đất địa đầu Tổ quốc, ở thời điểm rét nhất trong mùa đông này, người dân chỉ ngồi trong nhà đốt củi sưởi ấm, không một ai đi lại ngoài đường. Người dân nhận định đây là mùa đông khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Dọc quốc lộ 4D đoạn chạy qua địa bàn xã Trung Chải, huyện Sa Pa (Lào Cai), rất nhiều lán tạm được người dân dựng lên để xẻ thịt trâu, bò chết rét bán cho khách du lịch. Anh Chiềng (xã Trung Chải, huyện Sa Pa), cho biết: Chiều qua nhà tôi chết một con trâu. Con trâu này mua về với giá hơn 10 triệu đồng nhưng giờ bán thịt thì chỉ thu được khoảng 4 triệu đồng. Mấy ngày nay do Sa Pa xuất hiện băng tuyết, nhiệt độ xuống thấp nên trâu bò của nhiều gia đình chết rét. Nhiều gia đình có tới 3, 4 con trâu chết rét. Khi mưa tuyết xuất hiện, tôi cùng nhiều người rủ nhau lên núi lùa trâu về tránh rét thì phát hiện một số con trâu bị cóng chân không đi được, một số con nhỏ hơn thì chết giữa rừng. Tôi hô hoán người thân lên khiêng trâu về thịt bán, anh Chiêu, người dân ở Trung Chải kể.
Ghi nhận trong ngày 2/2, băng đã phủ trên các ngọn cây, hoa màu ở xã Sín Chải, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên. Bà Hoàng Thị Tuyết Ban, Phó Chủ tịch UBND huyện Tủa Chùa cho biết, từ cuối tháng 1/2018 nhiệt độ tại một số xã trên địa bàn huyện như: Trung Thu, Tả Sìn Thàng, Sín Chải đã xuống rất thấp, có nơi xuống dưới 7 độ C. Riêng tại xã Sín Chải do nhiệt độ xuống thấp, ghi nhận đã có tình trạng đóng băng thành lớp mỏng. UBND huyện Tủa Chùa đã chỉ đạo các xã phải chủ động nội dung chống rét cho gia súc, bảo vệ hoa màu. Đặc biệt đối với các trường học nếu tiếp tục rét sâu thì phải chủ động báo cáo chính quyền địa phương để cho học sinh nghỉ học.
Tại Lai Châu, nền nhiệt cũng tiếp tục giảm mạnh, dự báo có thể kéo dài đến hết ngày 6/2, nhiều nơi có nguy cơ xảy ra băng tuyết. Trong khi đó tại Hà Giang, nhiều địa phương như thị trấn Mèo Vạc xuất hiện băng giá những ngày qua. Ghi nhận cho thấy, nhiệt độ ban ngày chỉ ở mức khoảng 5 độ C, vào ban đêm nhiệt độ xuống thấp dưới -3 độ C. Băng giá phủ trắng khắp các cành cây, ngọn cỏ trên đỉnh núi, sương mù dày đặc kèm mưa, khiến huyện Mèo Vạc chìm trong rét mạnh nhất trong những năm gần đây.
Thông tin từ Cục Chăn nuôi, Bộ NN&PTNT;, sau những đợt rét đậm, rét hại vừa qua (từ cuối 2017), cho đến cuối tháng 1/2018, cả nước đã có hơn 2.100 con trâu, bò chết vì đói, rét. Trong đó, thiệt hại nặng nhất là khu vực miền núi phía Bắc. Những tỉnh có trâu, bò chết nhiều nhất là Cao Bằng 666 con, Lào Cai 440 con, Điện Biên 400 con, Hòa Bình 250 con, Yên Bái hơn 100 con.
Gấp rút ứng phó.
Những ngày qua, tại các huyện vùng cao tỉnh Điện Biên như Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa việc phòng chống đói, rét cho vật nuôi đã được chính quyền vận động tuyên truyền người dân không chăn thả gia súc trong những ngày xảy ra rét đậm, rét hại; tích trữ nguồn thức ăn cho gia súc, gia cầm; che chắn chuồng trại kín gió suốt từ đầu đợt rét. Ông Mùa A Dề, Chủ tịch UBND xã Tỏa Tình, huyện Tuần Giáo, thông tin: Xã Tỏa Tình nằm trên khu vực đỉnh đèo, với tổng đàn gia súc hơn 2.500 con. Huyện đã chỉ đạo các bản tuyên truyền và vận động người dân phải nuôi nhốt gia súc, gia cầm; tích trữ cỏ, rơm cho vật nuôi ăn tại chuồng; Di chuyển đàn gia súc xuống khu vực thấp có nền nhiệt độ ấm hơn.
Trước đợt rét đậm, rét hại cuối tháng 1 đầu tháng 2 này, ngành NN&PTNT; tỉnh Điện Biên đề nghị các địa phương ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về chống đói, rét cho gia súc, gia cầm, thủy sản đến các xã, phường, thị trấn. UBND huyện Sìn Hồ đã hướng dẫn cho bà con các xã đưa gia súc về chăm sóc, làm chuồng trại kín, đốt lửa sưởi ấm cho gia súc. Với các xã vùng cao như Tả Phìn, Phăng Sô Lin, Sà Dề Phìn... người dân đưa gia súc xuống vùng thấp tránh rét. Với nhiệt độ thấp như hiện nay, và dự báo sẽ kéo dài, thì ưu tiên hàng đầu của huyện hiện nay là chăm sóc tốt đàn gia súc, tránh trâu, bò bị chết rét. Khu vực Dào San, Sì Lờ Lầu, huyện Phong Thổ, nhiệt độ xuống thấp dưới 4 độ C, đây là những xã có trâu bò bị chết nhiều trong các đợt rét trước. Ông Trần Văn Quế, Chủ tịch UBND huyện Phong Thổ cho biết: Nếu xã nào để xảy ra tình trạng trâu, bò chết rét nhiều thì lãnh đạo UBND xã phải chịu trách nhiệm trước UBND huyện.
Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai vừa phát đi thông báo gửi Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ về việc ứng phó với rét đậm, rét hại. Theo đó, các địa phương và cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các hộ chăn nuôi củng cố chuồng trại, che chắn giữ ấm, vệ sinh chuồng nuôi; hướng dẫn việc chăn thả và nuôi nhốt trâu, bò để tránh rét; chủ động dự trữ thức ăn đảm bảo phòng chống đói, rét cho đàn gia súc; tuân thủ chặt chẽ lịch xuống giống của Bộ NN&PTNT; phổ biến cho người dân chăm sóc, bảo vệ diện tích cây trồng, hoa màu để hạn chế thiệt hại; căn cứ tình hình thời tiết cụ thể chủ động cho học sinh nghỉ học.
Những ngày qua, xuất hiện ngày các nhiều các đợt tình nguyện từ miền xuôi lên miền núi phía Bắc để giúp bà con vượt qua cái rét của những ngày đầu năm 2018. Tại các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Hà Giang nhiều suất quà, gồm chăn màn, quần áo, lương thực, thực phẩm, vật dụng gia đình đã đến với các hộ đồng bào khó khăn.
Hà Phương.
