Thiếu chỉ dẫn kỹ thuật.
Hàng loạt viên đá lát trên vỉa hè phố Mỗ Lao, Trần Phú (Hà Đông) bị gãy, vỡ đã được lật lên để chuẩn bị làm lại, dù 5km được đầu tư 180 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2015.
Trước thông tin trên, ngày 2/12, trao đổi với Đất Việt, ông Lê Văn Thịnh - nguyên trưởng phòng quản lý chất lượng công trình xây dựng 1 Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, việc vỉa hè đá tự nhiên trên một số tuyến phố Hà Nội vừa lát được vài tháng đã nứt vỡ, chỗ lồi chỗ lõm có thể xuất phát từ việc đầm nền không tốt, khâu giám sát thi công lại kém.
Để xảy ra tình trạng này là lỗi của Chủ đầu tư và nhà thầu thiết kế. Nếu đá lát có độ dày chỉ tầm 3-5 phân kiểu gì cũng dễ vỡ vì đá đã có vết rạn sẵn. Có thể lúc mài bóng mắt thường không nhìn thấy nhưng trong quá trình sử dụng, chỉ cần cốt nền yếu là đá rạn vỡ ngay.
Kiểm định cả đá lát và bê tông.
Theo chuyên gia Lê Văn Thịnh, phải làm đúng bài bản, hiện nay vỉa hè đang thi công không đúng như cấu tạo được Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội phê duyệt tại Quyết định số 4340/QĐ-UBND ngày 20/8/2014 Ban hành Thiết kế mẫu hè đường đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Trong đó, nêu rõ, đá được sử dụng là đá tự nhiên dày  3 cm; vữa xi măng mác 100# dày 2cm; 01 lớp giấy dầu; nền đất hoặc cát đầm chặt K  0,90;
Thế nhưng, hiện trạng nền đất hoặc cát đầm chặt K  0,90 liệu có ai kiểm tra chưa? có lớp giấy dầu hay không?.
"Tôi được biết, chiều dày lớp bê tông không đạt 80mm, cường độ lớp bê tông chắc chắn không đạt B12.5.
Cho nên, một là, phải đề nghị tất cả các thiết kế trên toàn bộ tuyến phố phải tuân thủ theo thiết kế điển hình đã được UBDN TP phê duyệt. Lưu ý, phải có lớp giấy dầu, chiều dày lớp bê tông phải đạt chuẩn.
Hai là, bên thiết kế phải chỉ cho rõ đá dùng để lát là gì không được mập mờ đá xanh, đá trắng mà phải làm rõ đó là đá marble hay đá hoa cương, đưa ra các thông số về mặt cơ lý, độ mài mòn, độ ma sát...
Trong quy định nhà nước Việt Nam, người thiết kế phải đưa ra chỉ dẫn kỹ thuật để làm việc này, toàn bộ lớp nền trước khi đổ bê tông, yêu cầu độ chặt K  0,90 là quá thấp so với thiết kế, để làm chặt thì K phải lớn hơn 0,9, tầm khoảng 0,96-0,98.
Còn Hà Nội bây giờ phải mang toàn bộ đá đã nhập về đưa vào phòng thí nghiệm xác định xem đó là đá loại gì, cường độ đá đạt hay không đạt, theo tiêu chí kỹ thuật, còn không được nhập nhèm từ ngữ, chuyên gia Thịnh phân tích.
Làm rõ nguyên nhân để truy trách nhiệm.
Ở góc độ khác, ông Thịnh cũng cho rằng, nếu như lật lên làm lại vẫn cùng các nguyên vật liệu cũ thì sẽ không giải quyết được vấn đề.
Bước 1, sau khi bóc xong thì thẩm tra xem xét lại thiết kế, thẩm tra lại, xem xét có phù hợp với thiết kế điển hình được UBND TP Hà Nội thông qua hay chưa. Đồng thời có thực hiện theo đúng Nghị định 59/2015 và Thông tư 18/2016 của Bộ Xây dựng hay không?.
Bước 2, kiểm tra lại toàn bộ loại đá đã sử dụng, xem đó là đá loại gì đá ba bồ hay đá hoa cương, cường độ bao nhiêu, chống ma sát, bào mòn ra sao, phải làm rõ hết.
Xác định rõ nguyên nhân mới truy được trách nhiệm.
Bước 3, tránh việc phi tang thì trước khi bóc phải kiểm tra ngay lớp bê tông vừa qua được dùng lát nền thì chịu cường độ bao nhiêu, vì chỉ cần sửa là họ phi tang.
Sở Xây dựng phải thay mặt thành phố đứng ra tổ chức giám định xem yêu cầu ra sao, xác định bài học thành công, thất bại, thuê một tổ chức giám sát độc lập.
"Hà Nội nên học TP. Hồ Chí Minh không nên lát đá hết diện tích vỉa hè mà phải để một phần phía sát lòng đường đất trồng cây bụi và nước mưa thấm xuống bổ sung cho nguồn nước ngầm. Nếu lát đá ở vỉa hè, phải có đá tạo gân nổi dọc cho người khiếm thị đi lại, chỗ nào chuyển hướng thì làm thêm núm tròn nổi.
Sau khi kiểm định xong thì mới cho tiến hành bóc lên, nếu không đạt yêu cầu thì cương quyết không cho lát lại, lưu ý kiểm tra độ chặt của nền trước khi đổ bê tông, với thiết kế điển hình của UBND TP Hà Nội phê duyệt K  0,90 là quá thấp, chỉ cần bóc lên không phải làm gì, hệ số làm chặt K = 0,98 là tốt nhất", ông Thịnh chỉ rõ.
Về trách nhiệm thì phải xem xét phía lên kế hoạch, rồi chủ đầu tư, nhà thầu khảo sát, thiết kế, thi công.
"Đây là một sản phẩm xây dựng được tạo bởi từ người đầu tư cho đến nhà thầu, nên phải xác định rõ nguyên nhân thì mới biết trách nhiệm thuộc ai", ông Thịnh khẳng định.
Châu An.
