Áp lực sĩ số là thách thức lớn khi áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới.
Sĩ số thực tế khoảng 50 HS/lớp.
Ghi nhận thực tế tại nhiều trường học trên địa bàn Hà Nội, nhất là những trường điểm, đa phần sĩ số HS vượt ngưỡng 50 em/lớp, cá biệt có những lớp học lên tới gần 70 HS/lớp như tại Trường Tiểu học Chu Văn An (khu đô thị Tây Nam Linh Đàm - Hà Nội).
Lớp học quá đông ắt dẫn đến nhiều hệ lụy. Việc sĩ số đông không chỉ khiến không gian trở nên chật chội mà ảnh hưởng cả đến cơ hội được tương tác trong giờ học của HS. Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng GV cũng không thể hướng dẫn được từng em. Thậm chí không ít HS mắc chứng cận thị cũng bởi bàn học kê quá sát bảng. GV chủ nhiệm không chỉ vất vả trong khâu tổ chức hoạt động dạy và học, biên soạn giáo án, mà còn bề bộn nhiều công việc khác như quản lý sổ sách, nhận xét HS.
Hà Nội ngày càng mọc lên nhiều dự án khu đô thị, chung cư cao tầng, nhưng chủ đầu tư chỉ lo xây nhà, bán căn hộ mà không quan tâm xây đường, trường học, bệnh viện Điều đó đã dẫn đến sự quá tải trường học ở những khu vực này, khi mà trường làng, hoặc trường học sở tại vốn chỉ đáp ứng đủ điều kiện học tập cho số nhân khẩu của cư dân trong xã, nay lại phải gồng lên để gánh lượng HS nhập cư quá lớn. Đơn cử như Trường Mầm non công lập Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai) chỉ có thể đáp ứng 317 trẻ trong khi số trẻ trong độ tuổi mầm non trên địa bàn phường là 926 trẻ. Hoặc Trường Tiểu học Hoàng Liệt khi xây dựng đủ đáp ứng 1.200 chỗ học, nhưng đến năm học 2017- 2018, số HS trong độ tuổi vào lớp 1 trên địa bàn phường tăng vọt tới 2.600 HS.
Tình trạng quá tải trường lớp tại các khu đô thị mới đã được đề cập rất nhiều, nhưng chưa có giải pháp hữu hiệu, nên từ nhiều năm nay ngành giáo dục Thủ đô đã quen với vấn nạn sĩ số quá tải như một chuyện đương nhiên của quá trình phát triển.
Thách thức giảm sĩ số.
Cục phó Cục Cơ sở vật chất và thiết bị trường học (Bộ GD&ĐT) Phạm Hùng Anh cho biết, để đáp ứng được chương trình mới, nhất thiết sĩ số mỗi lớp phải đạt 35 HS. So với tình hình hiện nay, nhu cầu phòng học cấp tiểu học sẽ tăng lên nhiều.
Còn theo GS Nguyễn Minh Thuyết- tổng chủ biên chương trình GD phổ thông tổng thể, để triển khai chương trình phổ thông mới các địa phương cần đảm bảo đủ cơ sở vật chất để triển khai học 2 buổi/ngày với cấp tiểu học và sĩ số lớp không quá 35 HS/lớp ở tiểu học, 45 HS /lớp ở THCS và THPT. Phân tích cụ thể hơn, GS Thuyết cho rằng, Hà Nội lo nhất là thiếu đất, thiếu kinh phí để xây dựng, nên có những trường chỉ dạy được 5 buổi/tuần. Mong lãnh đạo các cấp quan tâm để chấm dứt việc HS học 5 buổi/tuần. Dạy học 6 buổi/tuần thì sẽ thực hiện được đầy đủ chương trình trừ những môn tự chọn. Tiếp đó, ông băn khoăn cần làm sao để sĩ số lớp đúng quy định của Bộ GD&ĐT. Còn như hiện nay, mỗi lớp 50 HS, thậm chí là 60 thì thầy cô làm sao đổi mới phương pháp được, càng khó bố trí cho HS ra ngoài hay tham quan bảo tàng Bởi bây giờ chỉ lo quản học sinh va vào, xe cộ đã mất nhiều thời gian. Cùng với đó, khi áp dụng chương trình mới, lớp học cũng cần được bố trí theo hình thức làm việc nhóm chứ không bố trí kiểu dàn hàng ngang như hiện nay.
Mới đây, tại Hội nghị triển khai công tác chuẩn bị các điều kiện để áp dụng chương trình, SGK mới do UBND TP Hà Nội tổ chức, ông Nguyễn Thế Sơn- phó trưởng Phòng Kế hoạch tài chính (Sở GD&ĐT Hà Nội) cho biết, Sở đã trình UBND TP kế hoạch xây dựng bổ sung trường lớp. Đồng thời, đề xuất các quận huyện rà soát, tháo gỡ bởi mỗi năm, Hà Nội tăng gần 66.000 HS, gây khó khăn cho việc sắp xếp trường lớp.
Như vậy, khi thời điểm triển khai chương trình GD phổ thông mới càng gần, thách thức về sĩ số đặt ra cũng lớn hơn với ngành giáo dục của Thủ đô. Nếu bám sát cái đích hướng đến phát triển năng lực của mỗi học sinh, mà không kéo được sĩ số bậc tiểu học xuống còn khoảng 30 - 35 HS/lớp, thì thật khó kỳ vọng sự đổi thay, hay đột phá về chất lượng giáo dục.
Minh Quang.
