Mấy ngày nắng nóng, oi bức đầu mùa chị Nguyễn Thị Lan (Hà Nội) mua quạt phun sương về dùng. Chị suy nghĩ, con đang bị viêm phổi nên cần làm dịu không khí bằng loại quạt này. Vì thế, mấy ngày nắng chị đều bật quạt dù ngày hay đêm. Tuy nhiên, bệnh của con càng ngày càng nặng. Khi đi khám, bác sĩ hỏi về bệnh tình, điều kiện nhà cửa trong mùa nồm ẩm thì chị mới vỡ lẽ việc dùng quạt phun sương là một trong những nguyên nhân chính khiến bệnh kéo dài và nặng hơn.
Theo khảo sát của phóng viên, hiện trên thị trường quạt đã bắt đầu nở rộ, đặc biệt quạt phun sương, còn gọi là quạt hơi nước, ngày càng được ưa chuộng. Sản phẩm đa phần được nhập khẩu từ nước ngoài như Thái Lan, Nhật, Trung Quốc... Theo quảng cáo, sản phẩm sử dụng bụi nước và hơi nước để làm mát không khí. Thiết bị có điều khiển từ xa, hiển thị bằng đèn led, hệ thống lọc anion giúp tiêu diệt vi khuẩn cùng hệ thống lọc bụi làm sạch không khí...
Quạt hơi nước dùng không đúng cách có thể làm hỏng đồ điện tử, vật liệu gỗ dán. Ảnh: M. Hạnh.
Giá sản phẩm dao động từ vài trăm nghìn đồng đến hơn hai triệu đồng, tùy hãng và các chức năng, kiểu sáng. Theo chị Nguyễn Thị Mai, nhân viên bán hàng tại một hệ thống thiết bị điện tại phố Huế (Hà Nội), sản phẩm mùa hè bán chạy vì hình thức quạt đẹp, làm dịu không khí tốt. Các sản phẩm từ 1,5 triệu đồng trở lên bán chạy hơn các sản phẩm giá rẻ.
Quạt phun sương của hầu hết các hãng đều được quảng cáo là giúp cân bằng độ ẩm, cho luồng gió mát rượi và dễ chịu, tốt cho da và không gây ra các bệnh đường hô hấp. Còn nữa, "gia đình sử dụng điều hòa có thể kết hợp với quạt phun sương vì nó giúp khắc phục nhược điểm hút ẩm của điều hòa". Hoặc, "chức năng cân bằng độ ẩm thông minh bảo vệ các thiết bị điện tử, điện máy không bị ảnh hưởng hơi sương, hơi nước như các sản phẩm thông thường, quạt còn có khả năng đuổi muỗi, hẹn giờ - rất thuận tiện vào ban đêm"... Rất nhiều quảng cáo về mặt hàng này còn nói đến cả tính năng sức khỏe để "dụ" khách hàng như: "Quạt phun sương có thể điều hòa không khí, cho bạn giấc ngủ sâu, khỏe khoắn giữa đêm hè oi ả, cải tiến kháng bụi và khử trùng, giúp phân hủy khí độc hại và hỗn hợp vô cơ cũng như giảm thiểu ô nhiễm, kháng khuẩn, chống nấm mốc".
Con phun sương hình thù ngộ nghĩnh này có giá khoảng từ 200.000 đồng.
Theo đó, nhiều gia đình khi đi chọn mua quạt đều bùi tai với những lời quảng cáo hấp dẫn này và chi tiền. Tuy nhiên, những gia đình đã từng sử dụng loại quạt này cho biết, nếu không biết cách dùng thì chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng, chức năng phun sương sẽ vô tình gây hại cho chủ nhà.
Hầu hết trên các trang mua bán online đều nói muôn vàn lợi ích của máy phun sương và cho rằng sử dụng điều hòa kết hợp với một chiếc máy phun sương là 1 việc thật cần thiết để bảo vệ sức khỏe, tránh các bệnh về đường hô hấp và da dẻ cho người tiêu dùng. Máy làm giảm nhiệt độ không khí từ 5  7 độ, cung cấp độ ẩm và giảm bớt bụi trong không khí.
Đặc biệt máy phun sương mini giá rẻ đã được cấp bằng sáng chế hoạt động được sóng siêu âm. Nước sạch được sóng siêu âm tách ra thành vô số những hạt li ti phun quan những vòi được thiết kế đặc biệt, chuyển hóa thành dạng siêu phân tử cực mỏng với kích thước hạt sương nhỏ bằng 1/10 sợi tóc. Chính vì thế, không chỉ có lợi cho sức khỏe mà nó còn giúp bảo vệ đồ dùng trong gia đình. Tuy nhiên với những hãng quạt phun sương, con phun sương giá rẻ do Trung Quốc sản xuất thì chất lượng thực sự không được như quảng cáo ví dụ như độ nhỏ của hạt sương không được như quảng cáo, khả năng lan tỏa sương thấp...
Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Đức Lợi, Viện Khoa học nhiệt lạnh, trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, mùa hè là thời điểm nở rộ các loại quạt phun sương từ dạng hộp, cây đến các máy phun sương khuếch tán nước vào không khí. Quạt ngoài tác dụng thổi gió làm mát còn cung cấp thêm độ ẩm vào không khí giúp giảm khô hanh của thời tiết mùa hè. Theo đó, khi dùng quạt này, nhiệt độ không khí có thể giảm từ 5 - 7 độ C, giúp con người thấy thoải mái, dễ chịu hơn. Tuy nhiên, vị chuyên gia này cho hay, việc sử dụng tùy tiện, thiếu.
hiểu biết là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ viêm phổi ngày càng nặng, lâu khỏi.
"Trẻ em thời gian qua bị viêm phổi nặng và kéo dài chủ yếu là do độ ẩm cao, vi khuẩn phát triển nhiều. Việc dùng thêm thiết bị quạt phun sương mà không kèm máy hút ẩm là hoàn toàn sai, khiến bệnh càng nặng", PGS.TS Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Sĩ Hùng, kỹ thuật viên Văn phòng đại diện Công ty điện tử Connertor cho rằng: "Quạt phun sương (quạt hơi nước) có chức năng chính là làm mát như các loại quạt chạy điện khác nhưng được bổ sung thêm chức năng tạo độ ẩm mát làm lạnh và lọc không khí nhờ màng lọc phụ. Tuy nhiên, loại quạt này dùng trong phòng kín hơi, không thông thoáng thì việc phun nước và hơi lạnh (từ nước đá) sẽ làm không khí ẩm thấp, dễ tích tụ vi khuẩn gây hại cho sức khỏe con người cũng như dễ dẫn đến hỏng hóc các thiết bị điện tử, đồ dùng trong gia đình có chất liệu bằng gỗ ép, tài liệu giấy tờ Thậm chí, nếu sử dụng không cẩn thận như làm đổ nước khi di chuyển quạt có thể gây chập mạch điện, điện giật rất nguy hiểm".
PGS.TS Nguyễn Đức Lợi khuyến cáo, quạt phun sương thích hợp nhất cho khu vực miền Trung có gió Lào. Điều này vừa giảm nhiệt độ, tăng độ ẩm không khí tránh khô người, vừa không gây bệnh cũng như hư hỏng các thiết bị điện tử trong nhà.\.
Theo BS Nguyễn Trọng Vinh (Phòng khám chuyên khoa Nhi, đường Hồ Tùng Mậu, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội): "Quạt hơi nước nếu dùng lâu, độ ẩm trong phòng tăng cao có thể tạo điều kiện cho nấm mốc, các loại vi khuẩn gây hại cho sức khỏe có cơ hội phát triển. Đặc biệt là với trẻ nhỏ bởi sức đề kháng thấp, rất dễ mắc các bệnh tai, mũi, họng do không khí ẩm thấp. Tốt nhất những gia đình có trẻ nhỏ nên hạn chế sử dụng loại quạt này".
Mọi thông tin thêm mời các bạn theo dõi tại mục Cảnh báo.
Huy Phong (TH).
