3 hiệp hội taxi đề xuất trên nóc xe hợp đồng phải gắn hộp đèn, logo đơn vị vận tải giống như taxi. Ảnh: ST.
Khó quản lý.
Theo Bộ Giao thông vận tải, hiện cả nước có 4 địa phương chính thức tham gia thí điểm gồm: Hà Nội, TP.HCM, Khánh Hòa, Quảng Ninh. 866 đơn vị vận tải với 36.809 phương tiện tham gia thí điểm. Việc triển khai thí điểm đã quản lý được việc thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước, đáp ứng nhu cầu sử dụng của hành khách, nâng cao chất lượng dịch vụ của taxi.
Mặc dù vậy, việc triển khai thí điểm còn tồn tại nhiều khó khăn, bất cập bởi nhu cầu của hành khách tăng dẫn đến phương tiện tăng nhanh, khó quản lý tổ chức giao thông, đồng thời chưa có chế tài xử lý đối với đối tượng cung cấp phần mềm như Uber, Grab. Điều này dẫn đến việc các đơn vị này triển khai ứng dụng "đi chung xe" mà không thể xử lý.
Đánh giá sau 2 năm thí điểm (2016-2017), theo ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, Grab và Uber đã góp phần làm gia tăng ùn tắc giao thông vì tăng số lượng phương tiện cá nhân. Đáng chú ý, theo mục tiêu của Grab và Uber khi vào Việt Nam sẽ làm giảm phương tiện cá nhân, chỉ thực hiện kết nối giữa hành khách và lái xe, không tham gia vào điều hành vận tải nhưng trên thực tế họ đã tham gia trực tiếp vào để điều hành, thu tiền của khách. Việc tự quyết định giá cước của Grab và Uber đã khiến các doanh nghiệp taxi lâm vào thế yếu.
Mới đây, đại diện các hiệp hội taxi Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng đã cùng có văn bản kiến nghị tới Bộ Giao thông vận tải, trong đó ba hiệp hội nhấn mạnh việc nhiều địa phương quyết liệt phản đối Uber, Grab như Đà Nẵng, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Thừa Thiên Huế, Lâm Đồng Các hiệp hội đề nghị quy định xe hợp đồng điện tử có điều kiện hoạt động như taxi để thị trường có loại hình taxi như hiện nay và taxi đặt xe qua mạng. Doanh nghiệp cung cấp phần mềm đặt xe phải đặt máy chủ tại Việt Nam, cung cấp dữ liệu tự động cho cơ quan quản lý. Chấm dứt đề án thí điểm để làm rõ những vấn đề về điều kiện kinh doanh, thuế.
Không thể nhận dạng.
Để siết chặt quản lý đối với loại hình xe này, mới đây Sở Giao thông vận tải Hà Nội đã cấm xe ô tô Uber và Grab giống như loại hình taxi trên nhiều tuyến phố trung tâm. Cụ thể, với biển cấm "Xe hợp đồng dưới 9 chỗ ngồi", nếu xe hợp đồng dưới 9 chỗ, trong đó có xe Grab, Uber, Limousine chạy vào 13 tuyến phố có biển cấm sẽ bị xử lý. Nếu phát hiện xe công nghệ nào vi phạm, lực lượng chức năng sẽ xử phạt cả hai lỗi không dán hoặc dán logo, biểu trưng không đúng quy định và lỗi đi vào đường cấm.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng rất khó để xử lý được loại hình xe này bởi khó có thể phân biệt được xe chạy Grab và Uber với phương tiện cá nhân để có thể xử phạt. Theo ông Tạ Long Hỷ, Chủ tịch Hiệp hội Taxi TP. Hồ Chí Minh, Phó Tổng giám đốc thường trực Vinasun Corporation, hiện có bất công về mặt chính sách giữa hai loại hình này khi đang có một cơ chế riêng cho loại hình đang thí điểm là Grab và Uber. Bên cạnh đó, hầu hết các xe đang chạy cho Grab và Uber đều không có đèn mui, không có đặc điểm nhận dạng riêng, không có logo hay phù hiệu. Vì vậy những xe này có thể dễ dàng vượt qua các biển cấm dành cho taxi. Như vậy, vô hình trung, taxi truyền thống đã bị đối xử bất công.
Vì vậy, để có một sân chơi công bằng hơn giữa hai loại hình xe này, ba hiệp hội taxi đã đề xuất trên nóc xe hợp đồng phải gắn hộp đèn, logo đơn vị vận tải giống như taxi. Cơ quan chức năng cần tổ chức kiểm tra xử phạt khi các xe có phù hiệu, nhưng cố tình không dán lên xe theo quy định. Ngoài ra, phải xem xét việc Uber, Grab có tuân thủ đúng quy định của pháp luật không.
Ông Nguyễn Văn Thanh cũng cho biết, các đơn vị vận tải kiến nghị phải được kinh doanh bình đẳng, nếu hạn chế taxi truyền thống thì phải hạn chế Grab, Uber, không thể bên dễ dãi bên khắt khe.
Đại diện Bộ GTVT cho hay, cơ quan này đã tổ chức nhiều cuộc họp để lắng nghe ý kiến và giải quyết những vấn đề của taxi truyền thống và Uber, Grab. Trong số các đơn vị kinh doanh taxi truyền thống, hiện có 8 đơn vị đã áp dụng công nghệ mới, sử dụng hợp đồng điện tử, thậm chí là công nghệ tối ưu hơn Uber, Grab, dịch vụ đặt chỗ không chỉ là phần mềm cài đặt trên điện thoại mà còn sử dụng cả mạng xã hội facebook.
Vấn đề nằm ở chỗ, một số đơn vị taxi truyền thống vẫn bảo lưu quan điểm của mình mà không chịu đổi mới để cạnh tranh. Không thể bắt Uber, Grab dừng hoạt động, bởi cái gì pháp luật không cấm thì doanh nghiệp được làm và đây là cuộc cạnh tranh rất sòng phẳng, bình đẳng, đại diện Bộ GTVT nói.
Xuân Thảo.
