Chương trình môn học mới sẽ có nhiều thay đổi so với hiện nay. Ảnh ST.
Các môn học có nhiều thay đổi.
Quan điểm của Ban soạn thảo, Chương trình GDPT tổng thể mới mong muốn học sinh học ít, vì học nhiều sợ quá tải. Tuy nhiên, học ít thì không thể học toàn diện được, vì thế trong chương trình học phải để những môn bắt buộc, không kéo dài môn Giáo dục công dân bắt buộc đến cấp THPT. Ngoài ra, ở cấp THPT phải dạy những môn Kinh tế, Pháp luật, Hành chính để giúp các em định hướng vào nghề nghiệp sau này. Xây dựng Chương trình GDPT tổng thể chúng tôi không cào bằng. Mỗi người phát triển theo năng lực riêng, đảm bảo cốt lõi của chương trình, ai đi xa được thì cứ đi, ai có điều kiện phát triển đến đâu thì phát triển đến đó nhưng phải đảm bảo yêu cầu cốt lõi, GS. Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình GDPT mới cho biết.
Bên cạnh đó, những môn như Tin học, Công nghệ, Âm nhạc, Mỹ Thuật, Trải nghiệm sáng tạo cũng trở thành những môn học bắt buộc được đưa vào nhà trường. Theo Hiệu trưởng trường THPT dân lập Lạc Long Quân (Hà Nội), ngoài việc học các kiến thức, học sinh cũng cần phải học các kiến thức liên quan đến văn- thể- mỹ từ đó các em sẽ hoàn thiện về nhân cách và tri thức.
Theo dự thảo chương trình môn học mới, có môn học Lịch sử và Địa lý là môn học tích hợp nhằm tạo tiền đề phân hóa cho hai môn học độc lập ở cấp THPT. Trước lo ngại về yếu tố dạy tích hợp, GS.TS Phạm Hồng Tung, Chủ biên môn Lịch sử và Địa lý cho biết, các phương thức tích hợp sẽ tùy theo yêu cầu của nội dung chuyên môn và tâm lý lứa tuổi. Một trong các phương thức tích hợp quan trọng của môn học này là tích hợp liên môn, nói cách khác là những khối kiến thức gần nhau sẽ được đặt cạnh nhau để soi sáng cho nhau. Hoặc giáo viên có thể tích hợp theo chủ đề lớn như chủ đề về đô thị, biển đảo Điều quan trọng là học sinh vận dụng kiến thức ấy đi vào lĩnh vực nghề nghiệp sau này của mình thế nào, đó là kỳ vọng của chúng tôi, GS.TS Tung cho biết.
Về chương trình môn Ngữ văn, PGS Đỗ Ngọc Thống, Chủ biên chương trình môn Ngữ văn của chương trình giáo dục phổ thông thông tin, chương trình Ngữ văn mở rộng cho giáo viên tự chọn tác phẩm, nội dung để học ngoài những tác phẩm bắt buộc. Tuy nhiên, việc thi cử sẽ không căn cứ vào sách giáo khoa (SGK) hay chương trình cụ thể nào, đặc biệt, trong thời gian sắp tới là một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa".
Cấu trúc, chương trình môn Toán thống nhất từ lớp 1 đến 12, xoay quanh và tích hợp ba mạch kiến thức: Số và đại số; Hình học và đo lường; Thống kê và xác suất. Cụ thể, chương trình dành 21% tổng thời lượng của cả 12 năm cho nội dung về ứng dụng Toán học. Trong đó, 12% tổng thời lượng dành cho Thống kê và xác suất và sẽ được dạy xuyên suốt từ lớp 2 đến lớp 12. Các giờ thực hành và hoạt động trải nghiệm chiếm 9%, có trong tất cả lớp, cấp học.
GS Đỗ Đức Thái, Chủ biên chương trình môn Toán nhấn mạnh: Tinh thần chung của chương trình môn Toán mới là giảm nhẹ yêu cầu về giải bài tập, cương quyết không đưa vào các dạng bài tập mẹo, lắt léo. Những bài tập như vậy về cơ bản chỉ để phục vụ việc thi cử chứ không giúp hình thành và phát triển năng lực cho người học. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng dạy thêm học thêm tràn lan hiện nay và phản ứng của dư luận xã hội về việc con em học toán vô cùng vất vả mà không biết để làm gì.
Đối với chương trình môn tiếng Anh mới sẽ kế thừa nhiều nội dung liên quan đến đề án 2020 đã đạt được trong thời gian qua. GS.TS Nguyễn Lộc, Trưởng ban hoàn thiện chương trình tiếng Anh phổ thông cho biết, chương trình môn tiếng Anh giữ nguyên số tiết học, thực hiện 6 năng lực của Việt Nam theo chuẩn châu ÂuĐồng thời, Bộ GD&ĐT dự kiến cho học sinh làm quen với chương trình tiếng Anh lớp 1 và lớp 2 được xây dựng để chuẩn bị kiến thức và tâm thế cho học sinh tiểu học học tiếng Anh chính thức từ lớp 3 một cách hiệu quả.
Lo ngại về cơ sở vật chất.
Theo yêu cầu của chương trình mới, việc sắp xếp để đảm bảo sĩ số học sinh tiểu học theo đúng quy định của Bộ GD&ĐT sẽ làm tăng nhu cầu phòng học ở tiểu học. Ngoài ra, cần bổ sung thêm hệ thống phòng học ngoại ngữ, máy tính.
Ông Phạm Hùng Anh, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Cơ sở vật chất và Thiết bị trường học (Bộ GD&ĐT): Chương trình mới được thiết kế để có thể tận dụng tối đa cơ sở vật chất hiện có. Việc rà soát và bố trí sử dụng lại cơ sở vật chất hiệu quả là rất quan trọng. Ví dụ, phần quang hình (môn Vật lý) sẽ không còn dạy ở THPT mà dạy ở THCS trong môn Khoa học tự nhiên, nên trang thiết bị quang hình ở THPT cần được rà soát, sắp xếp cho các trường THCS. Hay việc sắp xếp lại trang thiết bị cho phòng học bộ môn ở THCS để phục vụ yêu cầu dạy học môn học mới như Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý.
Theo lãnh đạo trường THPT Việt Đức (Hà Nội): Chương trình cần có sự thay đổi nhiều, gắn liền hơn với thực tiễn, đáp ứng được nhu cầu giáo dục trong giai đoạn mới, đặc biệt về việc lựa chọn môn học trong các nhóm môn phù hợp. Bên cạnh đó, phẩm chất, năng lực và các yêu cầu đối với sản phẩm giáo dục đề nghị Ban soạn thảo xem lại. Về cơ sở vật chất, tôi nghĩ các đơn vị nên có sự chủ động trong việc học tập, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên. Tôi mong có sự đầu tư của thành phố, quan tâm của Sở GD&ĐT để cơ sở vật chất làm sao đáp ứng được phương tiện, đáp ứng sự đổi mới được đồng bộ.
Trước lo ngại về việc đào tạo giáo viên đáp ứng nhu cầu đổi mới, ông Thuyết cho rằng, cái đáng lo là học sinh, hiện nay, nhiều học sinh không biết đi học để làm gì, thì khó áp dụng chương trình mới. Tôi không lo giáo viên, chỉ lo học sinh. Để thực hiện chương trình hiệu quả, phải thay đổi được quan điểm của học sinh, có em quan niệm, bố mẹ bảo đi học phải có điểm cao thì cố gắng học để có điểm cao nhưng không biết học để làm gì. Tôi cho rằng, cố gắng đổi mới cách học của học sinh, định hướng để các em phải xác định được mục đích học tập, nếu học chỉ cốt lấy điểm cao thì không không được. Bên cạnh đó, chương trình mới cũng cần tạo ra động lực cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy, cập nhật những nội dung mới.
Đỗ Hòa.
