Trao đổi với Đất Việt, GS.TSKH Phạm Phố nói thẳng, ông Nguyễn Ngọc Quý, 65 tuổi, (nguyên phó chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Cổ phần Xây lắp dầu khí Việt Nam - PVC) làm sai rồi lại lấy lý do là vì năng lực hạn chế, trình độ yếu kém mà làm sai, gây hậu quả để xin kháng cáo là không thể chấp nhận được.
Bị cáo Nguyễn Ngọc Quý.
"Một người lãnh đạo đã được bổ nhiệm, ngồi vào một vị trí cao, quan trọng trong một tập đoàn, DNNN mà làm sai thì phải tự gánh chịu hậu quả. Không thể lấy lý do năng lực, trình độ yếu kém để bào chữa cho mình, để giúp mình thoát tội được. Nếu cứ vin vào lý do đó thì sẽ có bao nhiêu cán bộ, lãnh đạo đã làm sai, đang bị xử lý cũng xin như vậy nữa? ", vị GS hỏi.
Ông nói rõ thêm, lý do trên rất khó nhận được sự đồng cảm trong xã hội vì hiện đang tồn tại tình trạng có công thì hăng hái xin nhận, còn có tội thì tìm mọi cách đẩy cho xa.
Theo GS Phạm Phố, trong trường hợp lấy lý do là cả tin, quá tin vào chỉ đạo cấp trên thì ông Quý cũng phải đưa ra những bằng chứng, chứng minh cụ thể là chỉ đạo đó thế nào? Vì sao không thể làm trái ý lãnh đạo?... Dựa trên những bằng chứng đó, HĐXX sẽ có những xem xét, cân nhắc trong quá trình xử án.
Tuy nhiên, kể cả trong hoàn cảnh đó, khi nhận thấy việc ký hợp đồng trên có thể sẽ gây hại cho doanh nghiệp, gây thiệt hại cho ngân sách thì bản thân ông Quý với chức vụ và trách nhiệm của mình cũng phải có những quan điểm cá nhân nhằm phân tích, góp ý cho lãnh đạo cấp trên trước khi đưa ra quyết định. Kể cả phải chấp nhận bị kỷ luật, khiển trách cũng phải kiên quyết đấu tranh, không thể biện minh kiểu "sếp bảo sao nghe vậy" được.
GS Phạm Phố cho rằng, vụ việc đã cho thấy có những lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống quản trị, trong đó có những biểu hiện cấu kết, cố tình làm trái, làm sai lệch, làm vì lợi ích nhóm, lợi ích cá nhân chứ không vì lợi ích cộng đồng.
Để có được nhiều tiền bỏ vào túi riêng, nhiều người đã lôi kéo nhân viên, cấp dưới, lôi kéo cả đối tác cùng thực hiện những mánh khóe làm ăn gian dối, lập sai hợp đồng, lập khống giá trị... Vì thế, trong nhiều năm qua khối DNNN, Tổng Công ty nhà nước dù nhận được nhiều ưu đãi, được ưu tiên dồn nguồn lực nhưng làm ăn vẫn yếu kém, bết bát. 12 đại dự án đã gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng, nguyên nhân chính là sự buông lỏng trong công tác quản lý, DNNN bị biến thành miếng mồi ngon, làm giàu cho nhóm lợi ích.
Lý giải nguyên nhân, theo ông Phạm Phố, mt trong những lý do để người ta có thể làm sai dễ dàng đó là do cơ chế điều hành quản lý. Điều này cần phải được nhìn nhận lại, phải để doanh nghiệp hoạt động theo đúng cơ chế thị trường.
Bị cáo vụ Đinh La Thăng kháng cáo: 'Ấu trĩ'?
Việc này chẳng khác nào một tay cầm tiền một tay chi, muốn chi thế nào cũng được, vì đây là tiền chùa, tiền nhà nước, không ai phải chịu trách nhiệm. Đối với doanh nghiệp tư nhân, làm ăn, kinh doanh là vì sự tồn tại của doanh nghiệp, còn nhiều DNNN đang tồn tại kiểu ngược lại.
Tự cơ chế tạo ra thói quen xấu cho những cán bộ, lãnh đạo thiếu đạo đức, bị suy thoái, khi nhìn thấy cơ hội có thể kiếm tiền là kiếm, lấy được một lần lại tiếp tục lấy nữa. Những lúc đó thì không thấy cán bộ, lãnh đạo nào than vãn hay kêu ca, ai cũng muốn nhận công để chia thưởng nhưng khi xảy ra sai sót lại đổ vấy cho nhau hòng thoát tội. Đây là tiền lệ không thể chấp nhận được", ông nói rõ.
Do đó, quan điểm của vị GS đối với trường hợp của ông Quý là phải xử lý thật nghiêm, pháp luật không tạo tiền lệ, không tạo kẽ hở bao che, dung túng cho những sai phạm. Nếu sai phải được xử lý thật nghiêm.
Tiến Dũng.
