Mỹ loại hàng Nga.
Thông tin về gói thay thế này được tờ Military Times ngày 17/5 cho biết, đây là một phần trong bản kế hoạch kéo dài trong 4 năm nhằm tăng binh sĩ và khí tài cho quân đội Afghanistan. Theo kế hoạch, Mỹ sẽ cấp cho Afghanistan 159 trực thăng đã qua sử dụng UH-60 Black Hawk để thay thế mẫu Mi-17 do Nga sản xuất hiện đang hoạt động trong lực lượng vũ trang Afghanistan.
Sĩ quan Ahmad Shah Katawazai tại Đại sứ quán Afghanistan ở Washington cho biết số trực thăng mới nhằm đáp ứng nhu cầu tăng cường an ninh. "Chúng tôi đang đối phó với quâm nổi dậy, lực lượng khủng bố được hậu thuẫn từ bên ngoài", viên sĩ quan này cho biết.
Trực thăng Mi-17 được dùng tại Afghanistan.
Ngay trước khi công khai thông tin này, nhóm sáng kiến thành viên Quốc hội Mỹ tuyên bố rằng, Lầu Năm Góc đã chính thức từ chối mua thêm máy bay trực thăng Mi-17 của Nga và trong tương lai chỉ mua máy bay trực thăng UH-60A Black Hawk.
Lầu Năm Góc thông báo rằng thay vì mua máy bay trực thăng Nga Mi-17 cho các lực lượng Afghanistan, bước đầu họ sẽ rút khỏi hệ trang bị của quân đội Mỹ 53 máy bay trực thăng UH-60 và nâng cấp chúng để giao cho quân đội Afghanistan.
Theo các thành viên của Quốc hội, các lực lượng vũ trang Mỹ sẽ được nhận máy bay mới UH-60MS, trong khi những chiếc UH-60 bị loại biên vẫn có thể sử dụng được hàng chục năm nữa, đây là nguồn cung không tồi cho quân đội Afghanistan.
Ngoài ra, Quốc hội Mỹ còn ban hành lệnh cấm chính phủ Afghanistan dùng ngân sách viện trợ quân sự của Mỹ để mua trực thăng Mi-35 của Nga, buộc Kabul phải tạm dừng kế hoạch này để tìm nguồn kinh phí mua sắm mới từ Moscow.
Trước khi ban hành lệnh cấm mua trực thăng Nga, Lầu Năm Góc đã bất chấp những phản đối của Quốc hội nước này để mua và trang bị trực thăng Mi-17 Nga cho Afghanistan.
Vào tháng 6/2010, quân đội Mỹ đã chi 648 triệu USD cho hợp đồng mua 31 trực thăng Mil Mi-17 của Nga cho quân đội Afghanistan. Sang năm 2011, Lầu Năm Góc tiếp tục mua thêm 10 chiếc nữa. Ngoài ra, vào năm 2010, Mỹ còn mua tiếp 8 chiếc cho quân đội Iraq và 14 chiếc khác để viện trợ cho quân đội Pakistan.
Hợp đồng gần đây nhất là vào ngày 17/6/2013, Lầu Năm Góc đã thông qua quyết định chi khoản tiền 572 triệu USD để mua 30 trực thăng quân sự của Nga trang bị cho Afghanistan. Bản hợp đồng còn bao gồm cả các linh kiện thay thế, trang thiết bị thử nghiệm và hỗ trợ về kĩ thuật.
Lô trực thăng Mi-17 được mua thông qua Tập đoàn xuất nhập khẩu vũ khí Nga Rosoboronexport sẽ được chuyển giao cho Đội đặc nhiệm thuộc Các lực lượng an ninh quốc gia Afghanistan, để thực thi các nhiệm vụ chống khủng bố, chống buôn lậu ma túy và các nhiệm vụ đặc biệt khác.
Sau đó, công tác thử nghiệm đã được tiến hành tại Nga và bản hợp đồng này đã được hoàn thành vào năm 2014. Sau đó, Mỹ tiếp tục giúp Afghanistan mua phụ tùng thay thế và bảo dưỡng những trực thăng này.
Trực thăng UH-60A tại Afghanistan.
Mi-17 dược ưa chuộng.
Việc Mỹ mua trực thăng Nga khiến Quốc hội Mỹ không hài lòng, bởi họ cho rằng, Mỹ cũng có những trực thăng tương tự để cung cấp cho đồng minh, vậy tại sao phải cung cấp hàng tỷ USD để mua máy bay Nga, góp phần hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng Nga?
Tuy nhiên, đại diện Lầu Năm Góc đã thẳng thắn thừa nhận sự thật trước Quốc hội là trực thăng Nga Mi-17 đang hoạt động rất tốt ở Afghanistan, do đó Mỹ buộc phải mua chúng cho quân đội nước này, kể cả là sau khi lệnh trừng phạt Nga được ban hành vào năm 2014.
Máy bay trực thăng mà Nga cung cấp cho Afghanistan được thiết kế đặc biệt cho cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố ở địa hình đồi núi hiểm trở, đặc biệt phù hợp với địa hình các khu vực Trung Á và Nam Á rộng lớn, nhiều rừng rậm, núi cao, sông suối.
Phó Tổng giám đốc tập đoàn xuất khẩu vũ khí Nga Rosoboronexport, ông Sergei Goreslavskiy cho biết, các phi công Afghanistan từng thử sức với Mi-17 và trực thăng Mỹ đều cho biết, họ thích sử dụng loại máy bay trực thăng của Nga hơn.
Tuấn Hưng.
