Ngày 24/1/2018, phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin đã hoan nghênh một đồng USD yếu hơn, mà được hiểu như Washington bật đèn xanh cho đồng USD yếu đi để hỗ trợ hàng xuất khẩu Mỹ.
Sau bình luận của Bộ trưởng Tài chính Mỹ, đồng bạc xanh sụt giảm xuống mức thấp trong ba năm qua, tạo hiệu ứng tích cực cho các doanh nghiệp Mỹ cạnh tranh tốt nhất vói các đối thủ trên sân nhà và giành ưu thế trên thị trường thế giới.
Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có phát biểu đính chính lại rằng Mỹ mong muốn được thấy một đồng USD mạnh, nghĩa là có thể giúp cho các đối thủ khai thác kênh hành giá rẻ khuynh đảo thị trường Mỹ.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin muốn đồng USD yếu để hỗ trợ xuất khẩu.
Điều này có vẻ trái ngược với quan điểm của vị tổng thống doanh nhân thể hiện trong quá trình tranh cử là giúp cho nước Mỹ "lấy lại những gì đã bị cướp mất", mà hỗ trợ xuất khẩu là một trong những cách tốt nhất nhằm hiện thực hóa tham vọng đó.
Điều gì khiến người đứng đầu Nhà Trắng thay đổi quan điểm, mà từ đó có thể làm giảm khả năng thực hiện lời hứa với cử tri, đồng nghĩa gây khó khăn trong việc "làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại"?
Đảm bảo ý nghĩa của chính sách cải cách thuế.
Xin nhắc lại là trước thềm Giáng sinh 2017, Tổng thống Trump đã ký phê chuẩn kế hoạch cải cách thuế đầy tham vọng trị giá 1.500 tỷ USD của đảng Cộng hòa để ban hành thành luật.
Đây được xem là cuộc cải cách thuế lớn nhất trong vòng 30 năm qua ở Mỹ và cũng là thành công đáng kể nhất của ông Trump và chính quyền Mỹ nhiệm kỳ 57 trong lĩnh vực lập pháp kể từ khi nhậm chức.
Những nội dung chính của luật thuế mới bao gồm giảm thuế cho các doanh nghiệp và người giàu, sửa đổi cách tính thuế với các công ty đa quốc gia, giảm thuế cho chủ sở hữu các doanh nghiệp "truyền từ đời này sang đời khác.".
Theo Luật thuế mới, nhóm đối tượng đóng thuế giảm từ 7 nhóm xuống còn 4 nhóm, chịu các mức thuế là 12%, 25%, 35% và 37% - tất cả những mức thuế mới này đều giảm hoặc giữ nguyên so với trước.
Đặc biệt, theo chính sách cải cách thuế của chính quyền Mỹ lần này, đáng lưu ý là các nhóm đối tượng có thu nhập càng cao thì càng được giảm thuế nhiều, trong khi nhóm có thu nhập thấp nhất vẫn phải chịu mức thuế cũ.
Đối với doanh nghiệp, dù mức thuế kinh doanh không được hạ xuống còn 15% như cam kết khi tranh cử, song được ấn định là 21% - mức thấp nhất kể từ năm 1939 đến nay.
Nhưng Tổng thống Trump lại muốn đồng USD mạnh để đảm bảo ý nghĩa của việc cải cách thuế.
Ngoài ra, nếu các công ty Mỹ chuyển thu nhập từ các chi nhánh ở hải ngoại về nước Mỹ, những khoản thu nhập đó chỉ chịu mức thuế bằng một nửa mức áp dụng đối với thu nhập trong nước, tức là 10,5% so với mức trần mới 21%.
Trước đây, các công ty sẽ bị áp thuế 35% nếu như họ chuyển thu nhập từ hải ngoại về Mỹ. Do đó, luật thuế mới được kỳ vọng sẽ khuyến khích các công ty, đặc biệt là trong lĩnh vực dược phẩm và công nghệ cao, tái đầu tư về Mỹ.
Tổng thống Trump tự tin tuyên bố rằng gói cải cách thuế sẽ mang lại nhiều lợi ích cho tầng lớp trung lưu, mang lại sự thịnh vượng cho mọi tầng lớp trong xã hội Mỹ, bởi nó thúc đẩy kinh tế Mỹ tăng trưởng để bù đắp cho phần thuế bị cắt giảm.
Mặc dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng, những khoản giảm thuế của ông Trump chỉ có lợi cho người giàu. Bởi theo Trung tâm Chính sách Thuế, trung bình một gia đình Mỹ chỉ giảm được khoảng 2% tiền thuế tương đương 1.200 USD trong năm nay.
Trong khi đó, theo các chuyên gia, 1% những người giàu có nhất nước Mỹ - tức có mức thu nhập tối thiểu 730.000 USD/năm - sẽ hưởng tới 50% tất cả các lợi ích từ gói cắt giảm thuế, với mức thu nhập sau khi nộp thuế của họ sẽ tăng trung bình 8,5%.
Mấy thập niên qua, người giàu ở Mỹ ngày một giàu thêm trong khi người nghèo và tầng lớp trung lưu chỉ cải thiện được không đáng kể điều kiện sống. Vì vậy, gói thuế mới không hầu như không đem lại lợi ích cho người nghèo.
Vấn đề công bằng hay không công bằng trong chính sách cải cách thuế của ông Trump thì còn phải bàn cãi và phải được thực tế chứng minh, tuy nhiên ý nghĩa của nó đối với đời sống kinh tế Mỹ là rõ ràng và thể hiện ra bằng những con số cụ thể.
Ý nghĩa của chính sách thuế mới sẽ tăng lên hay giảm đi là phụ thuộc hoàn toàn vào giá trị thực của các con số, mà theo giới phân tích là liên quan chặt chẽ đến giá trị đồng USD và chỉ số giá tiêu dùng nội địa.
Đồng USD mạnh thì luôn có ý nghĩa tích cực với cả người hưởng lợi và bị thiệt bởi chính sách thuế mối.
Nếu đồng USD giảm giá trị sẽ khiến cho giá trị những mức thuế mới mà người giàu được hưởng sẽ nhỏ đi và những thiệt hại đối với người nghèo sẽ tăng lên, vì khi đó giá cả sẽ đắt đỏ hơn. Nếu đồng USD tăng giá trị thì hiệu ứng sẽ ngược lại.
Chính vì vậy, Tổng thống Trump chọn ủng hộ một đồng USD mạnh để đảm bảo ý nghĩa chính sách cải cách thuế của mình - ông Trump đã chọn ủng hộ người tiêu dùng nội địa Mỹ chứ không chọn ủng hộ những nhà xuất khẩu Mỹ.
Chống lại xu thế thoát ly đồng USD, mà có thể làm thiệt hại cho kinh tế Mỹ.
Hiện nay, trong nền kinh tế giới đang xuất hiện trở lại xu thế thoát ly đồng USD và hệ thống tài chính Mỹ, nhất là từ khi đồng Nhân dân tệ vào Rổ tiền tệ quốc tế, lệnh trừng phạt Nga được luật hóa và trách nhiệm của Ả-rập Saudi trong vụ 11/9 bị hồi tố.
