Buổi trò chuyện chuyên đề Hãy để con được làm điều mình thích và ra mắt bộ sách hướng nghiệp "Mình có thể làm nghề gì để chăm sóc mẹ thiên nhiên" và "Mình có thể làm nghề gì để giúp đỡ cộng đồng?". do phòng Tư vấn tâm lý và giáo dục trẻ - Nhà Thiếu Nhi TP.HCM kết hợp cùng First News tổ chức, diễn ra sáng 10.12 tại TP.HCM thu hút đông đảo thiếu nhi và phụ huynh.
Các diễn giả tại buổi tọa đàm: "Hãy để con được làm điều mình thích". Ảnh: Quý Hòa.
Chủ đề tưởng là quen nhưng lại không bao giờ là cũ này nhận được nhiều sự quan tâm của phụ huynh. Thực tế, thống kê của Bộ Lao động - Thương bình - Xã hội đưa ra con số đáng suy ngẫm, khi tỷ lệ sinh viên ra trường làm trái ngành, trái nghề đang chiếm hơn 60%. Con số này, chưa kể đến, số người theo học những ngành nghề không phù hợp suy nghĩ, sở thích và đam mê mà họ đã chọn ban đầu, dẫn đến hàng loạt sinh viên chọn con đường trái ngành để phát triển tương lai. Nhiều mổ xẻ để tìm hiểu căn nguyên vấn đề được đưa ra, trong đó việc hướng nghiệp sơ sài, đặc biệt ngay từ nhỏ cho con cái, là một trong những nguyên nhân chính được bàn đến. Phần lớn, các bậc phụ huynh chỉ nghĩ đến việc hướng nghiệp cho con khi chúng sắp hết thời gian trung học, chuẩn bị bước vào giai đoạn đại học.
Ở các nước, việc giới thiệu ngành nghề cho trẻ, giới thiệu nét đẹp của từng ngành nghề được thực hiện từ giai đoạn mẫu giáo. Lớn hơn một chút, là giai đoạn tiểu và trung học. Như vậy, trẻ sẽ ý thức và có thời gian nuôi dưỡng ước mơ, hoạch định con đường của mình. Đến giai đoạn trung học thi các doanh nghiệp sẽ đến trường để đặt hàng những học sinh đang có ước mơ trùng khớp với những vị trí mà doanh nghiệp sẽ cần trong tương lai, ông David Flyer, một giáo viên đến từ Canada cho biết.
Các bạn nhỏ chăm chú nghe câu chuyện hướng nghiệp. Ảnh: Quý Hòa.
Bằng trải nghiệm thực tế qua việc sáng lập và điều hành hệ thống trường ngoại khóa Tomato Childrens Home, bà Nguyễn Thúy Uyên Phương cho rằng, rất nhiều phụ huynh Việt Nam thường nghĩ hướng nghiệp cho con vào độ tuổi cấp ba hoặc chuẩn bị thi đại học thì mới hướng nghiệp cho con. Nhưng thực tế là chúng ta có thể bắt đầu sớm hơn ngay từ tuổi mẫu giáo. Để chọn được nghề phù hợp với con thì nó phải là quá trình khám phá mà qua quá trình đó con không chỉ biết giá trị nghề đó là gì, tạo ra được gì, mà quan trọng hơn hết là con có phù hợp hay không. Bản thân tôi nghĩ nên hướng nghiệp cho con càng sớm càng tốt để con có cơ hội để hiểu bản thân mình, đồng thời có những thử nghiệm xem có phù hợp với mình hay không? Thời gian càng dài, sự chuẩn bị càng tốt thì khả năng chọn sai nghề sẽ giảm đi, bà Uyên Phương nhấn mạnh.
Theo bà Uyên Phương, hướng nghiệp cho con không phải là cái gì đó quá cao siêu: "Chỉ cần chịu khó trả lời những câu hỏi của con. Cố gắng không gieo vào đầu con trẻ giới hạn hay định hướng nào đó về nghề nghiệp mà cần mở ra thế giới rộng lớn để con khám phá. Cần nhấn mạnh những cái cần học, những tính cách cần phải có khi làm công việc đó". Mấu chốt của vấn đề, theo bà Uyên Phương là cần phải xem con mình có năng lực, sở trường và niềm đam mê để phù hợp với công việc đó hay không.
Không chỉ thiếu nhận thức về vai trò của công tác tư vấn, hướng nghiệp, phụ huynh Việt Nam khi hướng nghiệp cho con cũng có những lựa chọn rất hạn chế: Các bố, mẹ Việt chỉ nhắc đến những công việc rất quen thuộc, có vị trí trong xã hội, hay có thu nhập cao, ổn định như: phi công, kỹ sư, bác sĩ hay giáo viên... Gói trong công tác hướng nghiệp này, còn có cả ước mơ của cha mẹ, có cả những điều bố mẹ khao khát nhưng không làm được, Nguyễn Hương Linh, tác giả của bộ sách Mình có thể làm nghề gì chia sẻ.
Nguyễn Hương Linh, tác giả bộ sách "Mình có thể làm nghề gì". Ánh: Quý Hòa.
Bản thân Nguyễn Hương Linh cũng là một "bài học" về hướng nghiệp. Cô gái sinh năm 1989 này tốt nghiệp chuyên ngành Kiến trúc trường Đại học tổng hợp Nghệ thuật Hàn Quốc với học bổng toàn phần. Năm 2015, sau khi học xong cô nhận ra rằng mình không phù hợp với con đường đang đi. Hương Linh quyết định chọn lại nghề nghiệp. Để tìm được đam mê của chính mình, cô phải thử nghiệm rất nhiều công việc khác nhau.
Trải qua nhiều vai trò từ giáo viên dạy tiếng Anh, nông dân, người thiết kế trang sức bằng đất nặn, cô phát hiện những công việc đó hết sức thú vị và có ích cho cộng đồng nhưng hầu như chúng không hề có mặt trong danh sách những hình mẫu trong hoạt động hướng nghiệp. Đây chính là lý do để nữ tác giả trẻ thực hiện bộ sách Mình có thể làm nghề gì?.
Với hai tập "Mình có thể làm nghề gì để chăm sóc mẹ thiên nhiên ?". và "Mình có thể làm nghề gì để giúp đỡ cộng đồng?". cô cho độc giả hiểu, thấy vai trò và ý nghĩa của từng nghề mà nhiều người vẫn quan niệm đây là nghề bần cùng của xã hội, nghề đang dần lãng quên nhưng đầy giá trị hay mang đến cho các cha mẹ thêm những ngành nghề mới mà khó có thể tìm thấy trong các loại sách hướng nghiệp khác.
Bộ sách "Mình có thể làm nghề gì để chăm sóc mẹ thiên nhiên ?". và "Mình có thể làm nghề gì để giúp đỡ cộng đồng?".
Thông qua những hình mẫu có thật trong đời sống được phác họa dưới dạng hình ảnh vẽ tay ngộ nghĩnh, sinh động do chính tác giả sáng tạo nên, bộ sách mang đến cho các bé cái nhìn hoàn toàn tự nhiên về các ngành nghề như bảo tồn thiên nhiên, đầu bếp chay, hoạt động xã hội vì môi trường, nhân viên cứu trợ, nhà hoạt động xã hội với những con người thật, thành công thật ở cả Việt Nam và thế giới. Các bạn nhỏ được làm quen với những khía cạnh liên quan tới chuyện nghề một cách dí dỏm mà không kém phần thiết thực như: Giỏi một việc có đồng nghĩa là thích việc đó? Một người có thể làm mấy nghề một lúc?...
Bộ sách mở ra cho bé nhiều cái nhìn mới đầy hứng khởi, thấy được hành trình của họ đến với nghề, công việc hiện tại và niềm hạnh phúc của họ khi tạo ra được những giá trị tốt đẹp cho cuộc sống. Không chỉ giới thiệu các ngành nghề, thông điệp mà tôi muốn gửi đến các bé là không phải đợi đến sau này, mà bắt đầu ngay bây giờ, các con có thể chăm sóc mẹ thiên nhiên, trồng cây, tưới cây, tìm hiểu về môi trường cũng như công việc giúp đỡ cộng đồng từ những việc rất nhỏ, phù hợp với năng lực của mình.
Nhân dịp tọa đàm đại diện First News trao tặng tủ sách "Hạt giống tâm hồn" cho trường Tomato Childrens Home. Ảnh: Quý Hòa.
Tham dự chương trình, phần lớn các phụ huynh đều hết sức ngạc nhiên trước những thông tin hướng nghiệp mới lạ. Cùng với các diễn giả, những phụ huynh tham dự chương trình đã cùng trao đổi để tìm ra câu trả lời cho chính mình: Hướng nghiệp cho con như thế nào? Khi nào và dựa trên giá trị nào? Thu nhập, địa vị xã hội hay chính đam mê, khả năng và hoài bão? May mắn lớn nhất của tôi là được gia đình ủng hộ để tôi có thể trải nghiệm và tìm thấy công việc khiến mình hạnh phúc, dù đó là khi tôi đi làm nông dân, đi hoạt động cộng đồng... Không điều gì có ý nghĩa với tương lai của một đưa trẻ bằng việc được bố mẹ định hướng và tạo điều kiện cho chúng được làm nghề mình thích, tác giả Hương Linh nhấn mạnh.
T.Văn.
