Trung Quốc sẽ "nuốt lời"?
Tạp chí Foreign Affairs của Mỹ mới đây có bài phân tích về khả năng Trung Quốc sẽ can thiệp vào Triều Tiên nếu nổ ra chiến tranh, trong đó dự đoán Bắc Kinh có thể sẽ "nuốt lời" bất chấp Hiệp ước phòng thủ chung đã ký với Bình Nhưỡng năm 1961.
Theo đó, trong hai thập kỷ qua, quan hệ Trung-Triều xấu đi nhiều nếu nhìn sâu vào thực tế thay vì chỉ đánh giá bề ngoài. Trung Quốc được cho là đã chán nản với lối hành xử của Triều Tiên. Trong trường hợp xảy ra xung đột hay chế độ sụp đổ, các lực lượng của Trung Quốc sẽ can dự, nhưng ở mức độ không như kỳ vọng trước đó, và mục đích không phải là bảo vệ đồng minh, mà là bảo vệ lợi ích cho riêng mình.
Giới phân tích Mỹ liên tiếp đề cập khả năng Trung Quốc đưa quân vào Triều Tiên.
Quan hệ Trung-Triều từ lâu đã phụ thuộc chặt chẽ lẫn nhau. Chỉ 1 năm sau khi nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời, Bắc Kinh đã trợ giúp nước láng giềng trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên. Hai nước đã ký Hiệp ước phòng thủ chung năm 1961. Khi Chiến tranh Lạnh chấm dứt và Triều Tiên mất đi nhà bảo trợ Liên Xô, Bắc Kinh đã thế chỗ, cung cấp viện trợ kinh tế và quân sự cho Triều Tiên.
Nhưng ngày nay, quan hệ Trung-Triều dường như đã thay đổi. Chủ tịch Tập Cận Bình chưa bao giờ gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Thậm chí còn có tin đồn Đại sứ Trung Quốc tại Bình Nhưỡng cũng chưa bao giờ tiếp xúc với ông Kim Jong-un.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng công khai tuyên bố Hiệp ước năm 1961 sẽ không được áp dụng nếu Triều Tiên khơi mào xung đột. Giới học giả, quân sự, hoạch định chính sách Trung Quốc hầu như không còn đề cập đến hiệp ước này, hay việc Bắc Kinh có trách nhiệm bảo vệ Triều Tiên.
Bờ sông Áp Lục bên phía tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc.
Theo Foreign Affairs, quan hệ Trung-Triều xấu đến mức, nhiều sĩ quan thuộc Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) cho biết Bắc Kinh và Bình Nhưỡng có thể sẽ không đứng cùng một chiến tuyến nếu xảy ra chiến tranh Triều Tiên lần hai. Quân đội Trung Quốc có thể can thiệp, nhưng không phải là bảo vệ Bình Nhưỡng, mà là tạo lập một cục diện mới trên bán đảo Triều Tiên theo hướng có lợi cho Bắc Kinh.
Những chuyển dịch chính sách này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày một tự tin hơn về tiềm lực và ảnh hưởng tại khu vực. Tư duy của Trung Quốc giờ đây không còn bị chi phối bởi lo sợ bất ổn tại Triều Tiên và khủng hoảng người tị nạn đi kèm.
Hoạch định chiến lược trước đây của PLA coi trọng việc đóng chốt biên giới hoặc lập vùng đệm để ngăn cách người tị nạn. Nhưng sau 20 năm, quân đội Trung Quốc đã trở thành lực lượng tối tân nhờ hiện đại hóa vũ khí trang bị và thay đổi bộ máy tổ chức. Trung Quốc giờ đây có khả năng cùng lúc kiểm soát bất ổn ở biên giới và tiến hành các chiến dịch quân sự lớn trên bán đảo Triều Tiên.
