Từ trung tâm thành phố Nha Trang, phải mất gần 30 phút chạy xe máy, chúng tôi mới đến được khu tái định cư Đất Lành. Phía tây TP Nha Trang đang là đại công trường xây dựng, nên khu vực này bụi mù mịt, người di chuyển bằng xe máy rất khó khăn.
Theo quan sát, khu đất mà những người dân cồn Nhất Trí sẽ được tái định cư còn khá hoang sơ. Hàng chục đống đá, cát khổng lổ nằm ngổn ngang. Hệ thống đường, điện chưa được đầu tư. Ngoài các bãi tập kết vật liệu xây dựng, đây là còn là nơi người dân thả trâu bò.
Dân đi biển nhưng được đưa lên núi ở.
"Trong cuộc họp gần đây với lãnh đạo phường Vĩnh Phước, khi lãnh đạo hỏi chúng tôi có phản đối việc lên Đất Lành không. Lúc đó tất cả đại diện của 76 hộ dân đều đưa tay phản đối. Sau đó, họ còn phát tờ giấy để chúng tôi ghi nguyện vọng vào đó. Chúng tôi muốn gần biển nên đã viết sẽ không lên Đất Lành; tuy nhiên, những ý kiến đó bị trả lại với lý do mỗi người nên làm một đơn, ngư dân Trần Hoàng Lâm (59 tuổi) nói.
Một góc thuộc khu Đất Lành.
Trong khi đó, nhiều hộ dân cho rằng, việc chọn 26 hộ trong số 76 hộ được bố trí tái định cư gần biển có nhiều bất cập.
Trong số 26 hộ có phương tiện đánh bắt, có hộ chỉ có 5-6 thuyền đánh bắt xa bờ, còn lại chỉ là ghe nhỏ đi gần bờ. Chúng tôi cũng bám biển, đôi khi đi cả tháng mới về. Ai không có tàu thì đi chung, góp chung kinh phí với người có tàu, cũng là sống bằng nghề biển, cũng bám biển, sao lại không được tính là ngư dân?, ông Nguyễn Văn Nghĩa (54 tuổi), hộ không không có tàu phân trần.
Việc chọn khu vực tái định cư đã được thông báo từ trước Tết Đinh Dậu. Sau đó có một số hộ dân phản đối và về lại chỗ cũ để dựng lại nhà, chúng tôi đã rất vất vả để vận động họ đừng làm vậy. Sau đó đã cho tháo dỡ số nhà tạm này, ông Nguyễn Văn Cường, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Phước, cho biết.
Theo ông Cường, hiện người dân gần như đã thông suốt và đồng tình về việc tái định cư ở Đất Lành. Chúng tôi đã đưa bà con lên khu Đất Lành để tham quan, họ rất thích và không có ý kiến gì cả, ông Cường nói.
Tuy nhiên, trái với thông tin ông Cường cung cấp, gần như toàn bộ những hộ dân có nhà bị cháy nhà ở cồn Nhất Trí mà chúng tôi tiếp xúc đều tỏ ra không đồng tình, thậm chí họ còn tỏ thái độ nếu không được tái định cư gần biển, họ sẽ về lại cồn Nhất Trí để dựng nhà.
Chúng tôi đã bị thiêu rụi hết tài sản, chỉ còn 2 bàn tay trắng. Phải chọn chỗ nào cho dân có thể tiếp tục làm nghề biển, chứ đưa lên vùng núi, xa biển như vậy làm sao mà ổn định cuộc sống được, ông Nguyễn Văn Nghĩa (54 tuổi) trăn trở.
Đất Lành cách biển, cảng cá rất xa, hơn 7 km, đường sá thì đang thi công, đi lại rất khó khăn, cơ sở hạ tầng chưa có, hệ thống điện cũng chưa hoàn thành, chưa kể rất nhiều người dân không biết đi xe máy, nên sẽ vô cùng bất tiện trong việc đưa con em đến trường, ông Trần Hoàng Lâm, người đi xem đất tái định cư, cho biết.
Các dự án bên cạnh đang cho san lấp mặt bằng, trong khi khu Đất Lành chưa có điện, đường.
Cần xem lại địa điểm tái định cư.
Đúng là khu Đất Lành hiện còn khá hoang sơ, nhưng đã được quy hoạch rồi, nên bà con cứ yên tâm. Sẽ có điện, đường thôi mà, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Phước trấn an.
Khi chúng tôi hỏi đến khi nào khu Đất Lành có đường, điện; ông Cường nói chuyện này phải hỏi thành phố.
Trong cuộc gặp với Phó thủ tướng Trương Hòa Bình sau vụ cháy, ông Lê Đức Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, khẳng định sẽ tái định cư cho tất cả hộ dân có nhà bị cháy.
Việc tái định cư sẽ được xem xét kỹ lưỡng. Tỉnh cũng khẳng định không để cho bất cứ hộ dân nào có nhà bị cháy quay về nơi ở cũ nữa, vì khu này rất mất vệ sinh, tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm về môi trường, phòng cháy chữa cháy, mùa lũ lụt nào cũng có nhà ngập, bị sập..., ông Vinh nói.
Trao đổi với Zing.vn , ông Nguyễn Tấn Tuân, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Khánh Hòa, cho biết phía hội đồng chưa nghe thông tin về việc người dân phản đối việc được tái định cư ở khu Đất Lành.
Phía HĐND sẽ tìm hiểu, nếu thật sự việc tái định cư khiến cuộc sống khó khăn hơn cho bà con, thì cần phải xem xét lại. Bởi chính sách của Nhà nước ta khi di dân hoặc tái định cư thì nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Phía HĐND sẽ tìm hiểu và có ý kiến, ông Tuân nói.
Khu cồn Nhất Trí giờ chỉ còn là đống hoang tàn sau vụ cháy.
Trong khi đó, ông Lê Đức Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, khẳng định việc tái định cư cho người dân cồn Nhất Trí là điều đáng làm. Mọi phương án đang được UBND TP Nha Trang tiến hành. Tỉnh cũng giao nhiệm vụ phải làm sao để người dân ổn định cuộc sống, có nhà một cách nhanh nhất, ông Vinh nói.
Mỗi một ngày trôi qua ở khu tạm cư, những người già như lão ngư Khổng Bồi, Nguyễn Văn Nghĩa, hay anh Đặng Tuấn Trương, chị Phạm Thị Ngọc Hoa, vẫn trông chờ sớm có một nơi an cư tốt để lo cho tương lai vốn đã bấp bênh như ngọn sóng. Sau vụ cháy, không ai còn nước mắt để khóc những gì đã mất nữa, họ vẫn tin ở tương lai.
Khoảng cách từ cồn Nhất Trí lên khu Đất Lành (xã Vĩnh Thái, TP. Nha Trang).
Hoài Thanh - An Bình.
