Chín vị quan chức chính quyền Catalan, trong đó có Phó thủ hiến Oriol Junqueras (nhân vật số 2 sau Thủ hiến Carles Puigdemont), đã bị tạm giam không cho phép bảo lãnh tại Madrid vào hôm thứ năm (2.11) vì bị buộc tội nổi loạn và lạm dụng công quỹ.
Hội đồng thành phố Barcelona đã đưa ra tuyên bố kêu gọi thả tự do ngay cho 9 chính khách này cùng với Jordi Cuixart và Jordi Sanchez, hai nhà hoạt động độc lập bị bắt giam từ 16.10 với tội danh chủ mưu gây rối, cản trở người thi hành công vụ. Tuyên bố này được nhiều đảng phái tại Catalan đồng tình. Ông Ada Colau, Thị trưởng Barcelona gọi đó là "sự nhất trí tuyệt vời trong việc bảo vệ tự do và các quyền cơ bản". Chỉ có 3 đảng từ chối ký kết tuyên bố là đảng Xã hội Tây Ban Nha theo đường lối trung tả, đảng Nhân dân theo đường lối trung hữu, và đảng cánh hữu Citizens.
Theo Reuters, các quan chức trong danh sách bị buộc tội không chỉ bị tạm giam mà còn phải đóng tiền 6,7 triệu euro (7,2 triệu USD) để trả án phí dự kiến. Trong trường hợp họ không thể trả số tiền nêu trên thì tài sản của họ sẽ bị tịch thu. Chỉ riêng Santi Vila, cựu Bộ trưởng Kinh doanh Catalan, là người duy nhất được chấp nhận đóng tiền bảo lãnh. Ông Vila đã trả 50.000 euro để tại ngoại và dự kiến sẽ phải hầu tòa vào thứ 6 tuần sau (10.11).
Nhân vật số 1 trong danh sách đen của Madrid là cựu Thủ hiến xứ Catalan, Carles Puigdemont vẫn đang ở Bỉ. Theo báo giới châu Âu, đã có trát lệnh bắt giữ ông Puigdemont trên toàn Liên minh châu Âu (EU). Chủ tịch Hội đồng Tư pháp quốc gia kiêm Chánh án Tòa án tối cao Tây Ban Nha Carlos Lesmes trước đó cho biết: Tại Tây Ban Nha hoặc bất kỳ quốc gia thành viên EU nào khác, khi một ai đó không ra hầu tòa để làm chứng sau khi bị một thẩm phán yêu cầu, thủ tục thông thường sẽ là phát lệnh bắt giữ". Một khi ban hành lệnh bắt giữ ở châu Âu (EAW), các nước thành viên EU phải bắt và trao trả đối tượng nghi phạm hoặc bị kết án cho nước ban hành lệnh này.
Tuy nhiên, Liên minh châu Âu đã từ chối can thiệp vào việc bắt giữ cựu Thủ hiến Catalonia Carles Puidgemont, người hiện đang lưu trú tại Bỉ, với lý do đây là vấn đề thuộc thẩm quyền của tòa án. Phát biểu tại họp báo ngày 3.11, người phát ngôn Ủy ban châu Âu Annika Breidthardt đã tái khẳng định sự ủng hộ đối với chính quyền Tây Ban Nha trong cuộc khủng hoảng liên quan đến Catalan, song nhấn mạnh EU sẽ không can thiệp vào việc phát lệnh truy nã đối với cựu Thủ hiến Puidgemont bởi đây hoàn toàn là vấn đề của giới tư pháp.
Trong phát biểu hôm 3.11, ông Puigdemont tuyên bố sẵn sàng tranh cử trong một cuộc bầu cử khu vực sớm ở Catalan, vốn được kêu gọi diễn ra vào ngày 21.12. Trả lời kênh truyền hình nhà nước RTBF của Bỉ, ông Puigdemont nói: "Tôi sẵn sàng trở thành một ứng cử viên. Tôi có thể tiến hành chiến dịch tranh cử ở bất cứ đâu. Chúng tôi xem bản thân chúng tôi là một chính phủ hợp pháp. Cần phải tiếp tục nói với thế giới về những gì đang diễn ra ở Tây Ban Nha... Các cuộc bầu cử sẽ không thể là trung lập, độc lập và bình thường nếu như có một chính quyền ở trong tù".
Ông Andreu van den Eynde, luật sư cho dàn lãnh đạo Catalan bị bắt tỏ ra không tin tưởng vào tính công bằng trong phiên tòa sắp tới. Thậm chí, Eynde cho rằng đây là phiên tòa được xử theo kiểu án bỏ túi. Eynde nói trên đài phát thanh Catalan RAC1 rằng Thẩm phán Carmen Lamela "lo nhìn vào điện thoại di động" trong khi người của ông gắng bào chữa. Eynde cho biết: "Khi một công tố viên chỉ lo nhìn xuống và không đoái hoài gì tài liệu chúng tôi đưa ra" thì có vẻ như "quyết định đã được đưa ra từ trước".
A.T.
