Hai ngày sau khi xảy ra sự cố vỡ cửa xả đáy hồ thải của Nhà máy tuyển Bắc Nhạc Sơn  Công ty Apatit Việt Nam đặt tại thôn Củm Thượng 2, xã Đồng Tuyển, thành phố Lào Cai, xung quanh các thôn nằm tại phía hạ lưu của hồ vẫn ngổn ngang vết tích sau khi một lượng lớn chất thải từ Nhà máy tràn ra môi trường.
Công tác khắc phục sự cố đang tiếp tục được triển khai.
Có chỗ nước vẫn chưa thoát hết, có chỗ trơ ra những mảng đen dày cả gang tay do bùn thải vùi lấp trên những luống rau, ruộng màu của người dân. Nhiều người vẫn chưa hết bàng hoàng vì ở gần Nhà máy không khác gì ở gần một quả bom hẹn giờ mà không biết sẽ nổ khi nào.
Ông Hoàng Văn Hủ, thôn 4, xã Đồng Tuyển bàng hoàng kể lại: Lúc tôi phát hiện bắt đầu có nước đục thì không biết là ai tháo ao hay thế nào. Đến khi tôi chạy lên đầu nguồn thì thấy đập bị thủng, tôi mới điện cho chính quyền, chính quyền xuống kiểm tra rồi mới can thiệp.
Còn ông Vi Văn Tàng, thôn 3, xã Đồng Tuyển cho biết, lúc đấy mình tự hỏi sao tự nhiên lại xả như thế. Nếu lúc đấy phát hiện ra mà chặn ngay thì không thiệt hại. Vì lúc đấy mới nhỏ nhưng sau càng ngày càng lớn hơn.
Ông Ngô Văn Can, một người dân thôn 3 xã Đồng Tuyển lo lắng nói: Bây giờ ao chuôm của tôi nuôi mấy tấn cá hơn một năm đang tính đến Tết này là bắt cá thu hoạch, giờ mất hết rồi.
Theo ông Vi Văn Tàng cùng thôn 3, người dân ở đây không an toàn, vì ban ngày thì không sao nhưng ban đêm mà xảy ra lũ hay vỡ thì chạy không kịp.
Về phía đơn vị xảy ra sự cố, ông Nguyễn Mạnh Thắng, Giám đốc Nhà máy tuyển Bắc Nhạc Sơn  Công ty Apatit Việt Nam cho biết, do trụ đỡ cánh phai của cửa xả đáy hồ thải bị gãy khiến một lượng lớn nước cùng bùn thải bị thất thoát xuống khu vực hạ lưu. Hiện tại, miệng cửa xả tạm thời đã được ngăn lại. Tuy nhiên, nhà máy còn phải tiếp tục có phương án xử lý triệt để nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sản xuất cũng như cho các khu dân cư xung quanh. Theo ông Thắng, sự cố lần này cũng là một bài học sâu sắc cho Nhà máy cũng như phía Công ty.
Chúng tôi có tổ chức các phương án diễn tập phòng chống, tuy nhiên cũng không nghĩ lại xảy ra sự cố như thế này nên lúc xảy ra cũng lúng túng. Sau sự cố chúng tôi thấy cần phải quan tâm sâu sắc hơn nữa trong công tác kiểm tra các hạng mục công trình liên quan đến hồ thải, đập thải công trình để khắc phục kịp thời các sự cố xảy ra.
Trước mắt, chính quyền sở tại vẫn đang tiếp tục thăm hỏi, động viên, cùng bà con khắc phục hậu quả sự cố. Mặt khác, việc thống kê thiệt hại cũng được các bên phối hợp để có kết quả chính xác.
Ông Lâm Hoài Vũ, Chủ tịch UBND xã Đồng Tuyển, thành phố Lào Cai nói: Chúng tôi kết hợp với các phòng ban của thành phố, cùng với Công ty Apatit Việt Nam chia thành hai đoàn đi kiểm tra các tài sản của người dân bị ảnh hưởng để từ đó có cơ sở đền bù, tránh thiệt thòi cho bà con.
Con số thống kê cho thấy rằng, sau khi sự cố được phát hiện xảy ra vào khoảng 8h sáng ngày 17/1, thế nhưng phải mất 8 tiếng huy động tối đa lực lượng mới có thể khống chế được hoàn toàn, hơn 80 nghìn m3 nước thải và bùn thải đã kịp thoát ra môi trường, gây thiệt hại nhiều tỷ đồng.
Vẫn may là sự việc xảy ra vào ban ngày, được người dân phát giác và sơ tán kịp thời nên không xảy ra thiệt hại về người nhưng những nỗi lo canh cánh của người dân không phải là không có cơ sở vì sự an toàn của họ thực sự hết sức mong manh khi ngày đêm vẫn đang phải sinh sống cận kề với hồ thải này.
Liệu rằng, lời hứa của đại diện Nhà máy có được thực hiện không để tái diễn những sự cố tương tự? Các cơ quan chức năng có đi đến cùng trong việc làm rõ trách nhiệm của Nhà máy, của Công ty hay không? Câu trả lời vẫn đang được những người dân địa phương trông chờ./.
An Kiên/VOV - Tây Bắc.
