Hà Nội đã quyết định sẽ tiến hành nạo vét hồ Hoàn Kiếm từ ngày 1/12 tới đây. Công việc dự kiến kéo dài trong 2 tháng và sẽ tiêu tốn 29 tỷ đồng.
Thông tin được ông Võ Tiến Hùng, Tổng Giám đốc Công ty thoát nước Hà Nội thông báo tại buổi giao ban báo chí Thành ủy Hà Nội chiều 28/11.
Ông Võ Tiến Hùng, Tổng Giám đốc Công ty thoát nước Hà Nội tại cuộc họp báo.
Điều đang được dư luận đặc biệt quan tâm trong việc nạo vét hồ Hoàn Kiếm, đó là làm thế nào để làm sạch nước hồ nhưng vẫn giữ được hệ sinh thái của Hồ, đặc biệt là màu xanh lục của tảo?
Theo Công ty Thoát nước Hà Nội, hệ sinh thái thủy vực hồ Hoàn Kiếm bao gồm thực vật nổi, động vật nổi, thực vật thủy sinh, vi sinh vật động vật không xương sống, cá. Mật độ vi khuẩn nhóm Coliform, E.Coli rất cao. Thành phần loài vi tảo Hồ Hoàn Kiếm khảo sát tháng 6/2017 đã xác định được 59 loài, chiếm ưu thế là vi khuẩn lam với 23 loài. Thành phần loài chủ yếu gặp những loài phổ biến, thường có ở các hồ tự nhiên và hồ nhân tạo khu vực đồng bằng Bắc Bộ.
Đáng chú ý, Tổng Giám đốc công ty Thoát nước Hà Nội khẳng định, không gặp loài vi tảo đặc hữu hay quý hiếm trong thời gian khảo sát. Trong khi đó, thành phần loài động vật nổi cũng có số lượng loài thấp (12 loài).
Chỉ số sinh thái hồ Hoàn Kiếm thuộc loại nghèo, chất lượng môi trường hồ thuộc loại ô nhiễm. Hầu hết các loài động vật đáy sống tập trung ở chân kè đền Ngọc Sơn. Các loài cá có nguồn gốc từ sông Hồng, các loài cá tự nhiên không còn tồn tại trên hồ nữa. Chủ yếu là các loài cá nhỏ, cá cảnh được người dân thả phóng sinh, các loài cá nuôi nhập nội được thả bổ sung vào hồ ngày càng chiếm ưu thế - ông Hùng cho biết.
Theo danh sách các nhà khoa học, các hội nghệ nghiệp và cộng đồng đồng ý với phương án cải tạo hồ Hoàn Kiếm mà Công ty Thoát nước Hà Nội, đơn vị chủ trì việc cải tạo hồ Hoàn Kiếm đưa ra, chỉ có tên của nhà sử học Lê Văn Lan, PGS. TS Hồ Thanh Hải và ông Trần Đình Long, Tổng thư ký Hội Xây dựng TP Hà Nội.
VnMedia đã đặt câu hỏi về lý do trong danh sách không có tên của những nhà khoa học đã từng tham gia các hội thảo làm sạch hồ như: GS Mai Đình Yên (nguyên Chủ nhiệm khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, còn được gọi là nhà Ngư học), GS-TS Hà Đình Đức (còn được gọi là nhà Rùa học), PGS - TS Trần Đức Hạ (Viện trưởng Viện Cấp thoát nước và môi trường), GS Trịnh Thị Thanh và bà Nguyễn Ngọc Lý (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu môi trường và cộng đồng)?
Trả lời câu hỏi trên, ông Võ Tiến Hùng, Tổng Giám đốc Công ty thoát nước Hà Nội cho biết, những nhà khoa học như GS Mai Đình Yên (nguyên Chủ nhiệm khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, còn được gọi là nhà Ngư học), GS-TS Hà Đình Đức (còn được gọi là nhà Rùa học), PGS - TS Trần Đức Hạ (Viện trưởng Viện Cấp thoát nước và môi trường), GS Trịnh Thị Thanh và bà Nguyễn Ngọc Lý có tên trong danh sách những nhà khoa học tham gia đánh giá tác động môi trường (ĐTM).
Một thắc mắc nữa được VnMedia đặt ra, đó là nhiều nhà khoa học đã đề nghị cần thận trọng khi cải tạo hồ Hoàn Kiếm bằng cách chia nhỏ các đợt nạo vét chứ không phải là cấp tập trong vòng 2 tháng như kế hoạch, ông Hùng trả lời ngắn gọn rằng, vì nước hồ quá bẩn nên việc cải tạo trong thời gian ngắn mang lại lợi ích cho người dân.
Một điểm đáng chú ý khác, đó là trong các cuộc tham khảo ý kiến trước đó thì nhiều nhà khoa học đã e ngại việc bổ cập nước hồ bằng nước giếng khoan sẽ làm thay đổi hệ sinh thái của hồ vì nước hồ Hoàn Kiếm trong hàng trăm năm qua đều là nước tự nhiên (nước mưa).
Cụ thể, theo bà Nguyễn Ngọc Lý - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu môi trường và cộng đồng, hồ Hoàn Kiếm là hồ tự nhiên, hồ tù, vì vậy, lượng nước mưa sẽ đảm bảo bù đủ cho nước hồ mà không cần bơm nước bên ngoài vào. Không thể lấy nước ngầm ở bên cạnh bơm vào hồ và cũng không cần nghĩ đến chuyện tiếp nước vào hồ vì chuyện này không hề ổn - bà Lý chia sẻ quan điểm.
Nên cân đối để hồ trở lại thiên nhiên và điều này tự nó làm được - bà Lý nói.
Tuy nhiên, trao đổi về ý kiến này, ông Hùng cho biết, trong quá trình cải tạo, nước hồ sẽ bị bay hơi nên phải bổ cập thêm, nhưng việc bổ cập sẽ được làm từ từ. Công ty thoát nước Hà Nội đã làm việc với Công ty Arktic Việt Nam về công nghệ và phương án thực hiện xử lý nước giếng khoan bằng công nghệ lọc của Đức, với công suất 10.000m3/tháng.
Chúng tôi hứa là sẽ cố gắng hết sức để sau khi cải tạo vẫn giữ được màu xanh lục đặc trưng của hồ Hoàn Kiếm - ông Hùng khẳng định khi trước đó, nhiều nhà khoa học tỏ ý lo ngại về việc cải tạo hồ sẽ làm mất đi hệ sinh thái, trong đó đặc biệt là màu xanh lục của nước hồ.
Cần xác định ADN một số tảo lục đặc hữu nếu có xác định được và tiến hành lưu trữ nguồn gen. Sau khi cải tạo sẽ thiết lập môi trường thủy hóa phù hợp với các loài tảo này phát triển, trả lại màu xanh vốn có của nước hồ Hoàn Kiếm - ông Hùng thông tin.
Tuệ Khanh.
