Nhạc sĩ Hoàng Vân.
Nhạc sĩ Hoàng Vân tên thật là Lê Văn Ngọ, sinh năm 1930 ở phố cổ Hà Nội. Sau những năm đi kháng chiến và tu nghiệp ở nước ngoài, ông lại trở về căn nhà nhỏ ở phố Hàng Thùng để làm việc, sinh sống đến những giây phút cuối đời. Ông tham gia cách mạng từ ngày nhỏ, khi căn nhà của ông là trụ sở của quân tự vệ. Ông làm liên lạc viên, đưa công văn từ trụ sở đến các cơ sở cách mạng khác trong khu vực phố cổ. Đến tuổi trưởng thành, ông xung phong đi bộ đội và trực tiếp tham gia từ đầu đến cuối Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Cũng bởi ở trong đoàn quân dũng cảm, quật cường, vượt mọi gian khó, bằng sức người và phương tiện thô sơ vận chuyển những khẩu pháo khổng lồ vào chiến trường mà ông viết nên bài hát Hò kéo pháo để động viên đồng đội, nhân dân. Ca khúc được hát tại Sở Chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và ngay lập tức, Đại tướng yêu cầu phổ biến nhằm cổ vũ lực lượng chiến đấu. Ca khúc nổi tiếng đến mức, trong các cuộc trò chuyện về Chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu ở trong và ngoài nước, người ta đều nhắc đến Hò kéo pháo.
Sau này, nhạc sĩ Hoàng Vân viết thêm nhiều ca khúc còn vang mãi trong những chương trình ca nhạc ngày nay như Quảng Bình quê ta ơi, Bài ca xây dựng, Tôi là người thợ lò, Hà Nội - Huế - Sài Gòn, Chào anh giải phóng quân - Chào mùa xuân giải phóng, Người chiến sĩ ấy, Ca ngợi Tổ quốc, Tình yêu Hà Nội.
Nhưng cuộc đời sáng tác của nhạc sĩ, ngoài ca khúc còn có mảng khí nhạc nổi bật không kém. Hợp xướng Hồi tưởng, Việt Nam muôn năm, "Rhapsodie cho violon", Hành khúc con voi, vũ kịch Chị Sứ, giao hưởng thơ Thành đồng Tổ quốc, đại hợp xướng "Điện Biên Phủ" đều là những tác phẩm nghệ thuật lớn của âm nhạc hàn lâm Việt Nam. Ngoài ra, ông còn viết nhạc cho nhiều bộ phim như Nổi gió, Con chim vành khuyên, Vĩ tuyến 17 ngày và đêm, Em bé Hà Nội.
Nhạc sĩ Phú Quang cũng chia sẻ rằng, ông luôn coi nhạc sĩ Hoàng Vân là thầy dù nhạc sĩ chưa dạy ông một giờ nào. Điều nhạc sĩ Phú Quang học ở nhạc sĩ Hoàng Vân chính là con đường âm nhạc toàn tài, từ sáng tác ca khúc, giao hưởng, vũ kịch, hợp xướng đến chỉ huy dàn nhạc.
Nhạc sĩ Hoàng Vân từng làm chỉ huy và chỉ đạo nghệ thuật của Dàn nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam nhiều năm. Ông đồng thời tham gia giảng dạy môn sáng tác và phối khí tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Một thời gian dài, ông là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam, giữ vai trò Trưởng ban Sáng tác thanh nhạc và công tác Hội.
Những năm tháng tuổi già, nhạc sĩ chọn lối sống giản dị của người ở phố. Ngày ngày ông vẫn sáng tác, nhưng dành thêm thời gian đọc sách, viết thư pháp, nghiên cứu đồ cổ Niềm tự hào của nhạc sĩ là người bạn đời nhất mực yêu kính Ngọc Anh mà nhiều tác phẩm ông lấy bút danh Y - Na (tức Yêu Ngọc Anh) và hai người con đều thành đạt trong âm nhạc là Lê Phi Phi, Lê Y Linh.
Nhạc sĩ đã ra đi, nhưng âm nhạc của ông còn vang mãi, tiếp sức và cổ vũ cho nhiều thế hệ người Việt.
An Nhi.
