Giống như nhiều sáng chế khác, mạng Internet là một cuộc cách mạng công nghệ mà vô số người cùng góp sức để nó phát triển với tốc độ vũ bão và hữu ích như ngày nay. Song Taylor "là một kiến trúc sư trưởng trong thế giới công nghệ hiện đại".
"Kiến trúc sư trưởng trong thế giới công nghệ".
Thời điểm Robert Taylor phôi thai ý tưởng về chiếc máy hiện đại là vào năm 1966. Lúc ấy, Taylor chỉ vừa đảm nhiệm vị trí mới - giám đốc Văn phòng Kỹ thuật Xử lý Thông tin tại Lầu Năm Góc, một bộ phận của Cơ quan với các đề án nghiên cứu tân tiến (ARPA) của Bộ Quốc phòng Mỹ. Ngay ngày đầu tiên về làm việc, ông đã nhận thấy văn phòng còn thiếu thứ gì và cần gì.
Ảnh: Nguồn Internet.
Thời điểm đó, ARPA tài trợ cho 3 dự án nghiên cứu máy tính riêng rẽ và sử dụng 3 máy tính riêng biệt để liên lạc với họ. Taylor quyết định rằng, phòng ban này cần một mạng lưới máy tính duy nhất để kết nối các dự án với nhau. "Tôi đã đến gặp Charlie Herzfeld, người đứng đầu ARPA, và trình bày ý tưởng", Taylor nhớ lại trong một cuộc phỏng vấn với The Times. "Ông ấy thích ý tưởng này ngay lập tức, nên sau đó ông quyết chi 1 triệu USD từ ngân sách dành cho hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo chuyển cho tôi để thực thi.
Nguồn tài trợ đầu tiên cũng đến trong tháng đó". Ý tưởng của ông đã dẫn đến ARPANET, tiền thân của Internet. Nửa thập kỷ sau, tại Trung tâm Nghiên cứu Palo Alto của tập đoàn Xerox ở Bắc California, Taylor là một nhân tố quan trọng trong một bước đột phá công nghệ khác: Tài trợ cho việc thiết kế chiếc máy tính Alto - thiết bị được mô tả rộng rãi như tiền thân của máy tính cá nhân.
Taylor thậm chí còn giữ vai trò quan trọng trong việc phát minh ra chuột máy tính. Phát minh sau có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết kế cả hai loại máy tính Macintosh và Microsoft Windows. "Dù bạn nhìn theo cách nào, từ cú đột phá khởi đầu của Internet đến cuộc cách mạng tạo ra chiếc máy tính cá nhân, thì Bob Taylor (tên gọi khác của Robert Taylor - PV) chính là một kiến trúc sư trưởng trong thế giới công nghệ hiện đại của chúng tôi", Les Taylor Berlin - một nhà sử học thuộc dự án xây dựng lịch sử Thung lũng Silicon của Đại học Stanford - nói.
Tại NASA, khi chính quyền Kennedy mới được bầu lên đã đưa nước Mỹ đặt chân lên mặt trăng, Taylor trở thành bạn cũng như người bảo hộ cho J. C. R. Licklider - một nhà tâm lý học và nhà khoa học máy tính - đã có bài báo tiên phong với tiêu đề Man-Computer Symbiosis đưa ra khái niệm trí thông minh của máy.
Robert Taylor là ai?
Robert William Taylor sinh ngày 10.2.1932 tại Dallas. Chỉ 28 ngày tuổi, ông được Đức cha Raymond Taylor và vợ nhận làm con nuôi, nên chuyển đến sinh sống tại San Antonio. Sau khi theo học trường Đại học Southern Methodist, Taylor tiếp tục lấy bằng cử nhân và thạc sĩ của trường Đại học Texas ở Austin. Trong khi làm luận án thạc sĩ tâm lý học về thực nghiệm, ông đã phát triển niềm đam mê với các thể thức tương tác giữa con người với máy tính. Luận án của ông tập trung nghiên cứu vào cách thức tai và não bộ định vị âm thanh.
Hai năm sau, Taylor đọc được bài viết Man-Computer Symbiosis" và coi bài báo này như tư liệu tham khảo cơ sở cho công trình nghiên cứu của mình tại NASA, Lầu Năm Góc, Xerox và sau đó tại Digital Equipment Corp - nhà sản xuất các thiết bị điện tử thương mại. Năm 1968, ông và Tiến sĩ Licklider cùng viết bài "Máy tính như một thiết bị truyền thông" trong đó khái quát về việc mạng máy tính có thể làm thay đổi xã hội như thế nào.
Taylor rời Lầu Năm Góc năm 1969, đi dạy học tại Trường Đại học Utah trước khi vào làm việc cho Trung tâm Nghiên cứu Palo Alto mới thành lập của Xerox hay PARC ở California. Ở đó, ông gia nhập một nhóm nhỏ các nhà nghiên cứu do Engelbart đi tiên phong và cùng tạo ra nhiều sản phẩm mới bao gồm những phác thảo ban đầu cho giao diện đồ họa người dùng. Nhóm của Taylor cũng đã xây dựng một mẫu máy tính cá nhân mang tên Alto. Một nhóm khác do Alan Kay chủ trì bổ sung một hệ thống phần mềm tiên phong trong cái gọi là môi trường desktop. Công nghệ này lần lượt trở thành nguồn cảm hứng cho các loại máy tính Lisa và Macintosh của Apple, cho phần mềm Windows của Microsoft.
Máy in laser cũng được phát minh tại PARC. Ngoài việc tạo ra lợi nhuận, nó còn đóng vai trò quan trọng trong ý tưởng "văn phòng tương lai" mà nhóm Taylor phát minh ra. Vào thời kỳ cuối của sự nghiệp, Taylor thành lập và điều hành Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Hệ thống Thiết bị Kỹ thuật số ở Palo Alto, giúp tạo ra một trong những công cụ tìm kiếm Internet đầu tiên - AltaVista.
Hôm 13.4, Robert Taylor qua đời do biến chứng của căn bệnh Parkinson tại nhà riêng ở Woodside, California (Mỹ) ở tuổi 85.
GIA MINH (Theo New York Times).
