Ngày 1-2, luật sư (LS) Vũ Thị Nga (Trưởng VP luật sư Công lý Việt) cho biết bà vừa có đơn yêu cầu bồi thường oan sai cho ba mẹ con bà Đặng Thị Nga gửi đến TAND tỉnh Điện Biên. Mức bồi thường mà LS và gia đình bà Nga yêu cầu cơ quan tố tụng bồi thường cho gần 30 năm mang thân phận bị can vì bị hiềm nghi giết chồng, giết cha là hơn 18 tỉ đồng.
Theo đơn yêu cầu, bà Nga cho biết bản thân bà bị giam giữ 205 ngày, bị truy tố oan 28 năm (từ năm 1990 đến tháng 10-2017). Bà Nga yêu cầu được bồi thường tổn thất tinh thần gần 2 tỉ đồng, bồi thường tổn thất tinh thần cho 3 người con hơn 3 tỉ đồng. Ngoài ra bà Nga còn yêu cầu bồi thường khoản tiền giảm sút thu nhập, giảm sút sức khỏe Tổng số tiền bà Nga yêu cầu bồi thường là 9,6 tỉ đồng.
Anh Trịnh Huy Dương (con trai bà Nga) bị giam giữ hơn 800 ngày, bị truy tố oan không giam giữ gần 26 năm. Anh Dương yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần, giảm sút thu nhập, giảm sút sức khỏe, chi phí kêu oan với tổng số tiền là 4,5 tỉ.
Anh Trịnh Công Hiến (con trai bà Nga) bị bắt, bị giam giữ hơn 800 ngày, bị truy tố oan không giam gần 26 năm. Do buồn chán, uất ức, anh Hiến sinh bệnh tật và mất năm 2004 khi chưa được giải oan. Tổng số tiền gia đình yêu cầu bồi thường cho anh Hiến là 4 tỉ đồng.
Bà Đặng Thị Nga và ô ng Trịnh Huy Dương (con trai bà Nga).
Trong đơn yêu cầu bồi thường bà Nga cũng nhắc lại những ngày tháng đau khổ đến cùng cực khi phải mang tội giết chồng, hai con trai bà mang tội giết cha. Lúc bà và hai con trai bị bắt thì ba đứa con còn lại vẫn thơ dại, chưa đến tuổi thành niên. Bà băn khoăn do bị ảnh hưởng bởi những vụ án oan mà nay một người con trai của bà đã mắc bệnh trầm cảm.
Vụ án này xảy ra với tôi và gia đình tôi là một mất mát vô cùng lớn không gì bù đắp nổi. Việc cả gia đình bao gồm tất cả những người trưởng thành và chưa trưởng thành đều bị điều tra, truy tố xét xử oan sai ngoài việc đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, uy tín không chỉ tới tôi mà còn tới cả gia đình, họ tộc, dân làng, xã hội lên án không những chỉ bị suy sụp về tinh thần mà còn bị suy sụp nghiêm trọng về thể chất.
Các con tôi gồm Trịnh Thị Ngọc, Trịnh Huy Dũng, Trịnh Việt Vương vất vưởng không nơi nương tựa, thất học, đứa thì điên dại mất hết lý trí, đứa thì không có hạnh phúc riêng tư cho riêng mình... - bà Nga viết trong đơn.
Trong đơn, bà Nga hy vọng TAND tỉnh Điện Biên sẽ sớm tổ chức thương lượng và thực hiện việc bồi thường vì nay tuổi bà đã ở ngưỡng gần đất xa trời.
Cuộc đời của tôi và các con tôi tan nát, khổ cực vì vụ án oan này đến nay là quá đủ rồi. Các cơ quan chức năng làm sai thì phải chịu trách nhiệm, tôi mong nhận được tiền bồi thường trước khi chết để có thể giúp các con bù đắp phần nào thiệt hại suốt những năm tháng qua - bà Nga cho biết.
Ông Nguyễn Hòa Bình (Chánh án TAND Tối cao) cho biết đã nắm được thông tin gia đình bà Nga gửi đơn yêu cầu bồi thường oan. Ông Bình khẳng định các cơ quan chức năng có trách nhiệm sẽ nghiêm túc, cầu thị sớm thương lượng và bồi thường theo đúng quy định của pháp luật.
Theo nội dung vụ án, năm 1989, thi thể ông Trịnh Huy Tùng (chồng bà Nga) được tìm thấy dưới giếng. Cơ quan Công an huyện Tuần Giáo đã khởi tố, bắt giam ba mẹ con bà Nga để điều tra về tội giết người.
Năm 1990, TAND tỉnh Lai Châu cũ (nay là Điện Biên ) mở phiên xử sơ thẩm và phạt bà Đặng Thị Nga 36 tháng tù treo về tội che giấu tội phạm. Hai con trai của bà Nga là Trịnh Công Hiến và Trịnh Huy Dương bị tòa buộc tội đã giết ông Tùng, tuyên án lần lượt 18 năm tù và 12 năm tù.
Được hưởng án treo, bà Nga lặn lội đến khắp các cơ quan trung ương kêu oan cho mình và hai con. Sau đó, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội đã tuyên hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại.
Tháng 1-1992, trong quá trình điều tra lại, VKSND tỉnh Lai Châu cũ có quyết định hủy bỏ việc tạm giam với anh Hiến và anh Dương sau 28 tháng tạm giam.
Tuy nhiên, cũng kể từ đó vụ án bị treo lơ lửng gần 30 năm mà không có bất cứ kết luận nào dù gia đình bà Nga liên tục gửi đơn kêu oan. Ba mẹ con dù được tự do bên ngoài nhưng tội danh giết người và che giấu tội phạm vẫn ngày ngày bám theo.
Năm 2016, cơ quan tố tụng liên ngành tỉnh Điện Biên vào cuộc để giải quyết đơn kêu oan của bà Nga và con trai.
Tháng 9-2017, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình đã đề nghị cơ quan tố tụng liên ngành sớm giải quyết vụ án dưới chân đèo Pha Đin.
Tháng 10-2017, cơ quan tố tụng liên ngành đã quyết định đình chỉ bị can, tuyên bố bà Nga và hai con trai không phạm tội giết người và che giấu tội phạm.
Một điều đau đớn trong vụ án này là anh Trịnh Công Hiến đã qua đời trước khi được minh oan. Theo lời kể gia đình, khi còn trong trại giam, anh xăm lên mình ba chữ đời oan trái, nói khi nào được minh oan sẽ tự tay xóa đi. Thế nhưng vì áp lực từ tiếng xấu của kẻ giết cha quá nặng nề, anh suy sụp, có lần tự sát rồi qua đời vào năm 2004. Án chưa kịp minh oan, vết xăm chưa kịp xóa thì anh đã mất do bệnh tật.
TUYẾN PHAN.
