Việc sinh con của vợ chồng được quy định tại Điều 10 của Pháp lệnh Dân số năm 2003 và được sửa đổi bổ sung năm 2008. Theo đó, khoản 2, điều luật này nêu rõ: Quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động dân số và kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản: Sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.
Những trường hợp không vi phạm quy định sinh một hoặc hai con được hướng dẫn bởi Điều 2 Nghị định 20/2010/NĐ-CP.
Mặc dù quy định như trên nhưng Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, không có quy định về việc xử phạt sinh con thứ 3. Như vậy việc sinh con thứ 3 sẽ không bị xử phạt hành chính.
Tờ mẫu bản cam kết được cán bộ phường Vinh Tân cung cấp. Ảnh: VnEpress.
Việc phường Vinh Tân, thành phố Vinh, Nghệ An yêu cầu người dân nộp tiền rồi mới cấp giấy khai sinh nhưng lại được noi dưới dạng tự nguyện thực chất là một hình thức ép buộc  Việc làm này là trái quy định của pháp luật.
Còn bà Dương Thị Bích Ngọc, cán bộ kế hoạch hóa gia đình phường Vinh Tân giải thích rằng: việc thu tiền trên là căn cứ vào nghị quyết số 170 của HĐND tỉnh Nghệ An ban hành tháng 7/2015: Những người vi phạm chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình thì "xử lý theo quy định của pháp luật, bản cam kết thực hiện chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình và quy ước, hương ước của địa phương, tổ chức đoàn thể cơ sở" cũng không thỏa đáng.
Bới lẽ: Như trên tôi đã nói, pháp luật làm gì có chế tài đối với người sinh con thứ 3. Hơn nữa quy ước, hương ước cũng không thể trái quy định của luật. Còn nếu trong hương ước có quy định rằng nếu sinh con thứ 3 thì tự nguyện nộp tiền thì phải là tự nguyện một cách thực chất, chứ không phải theo kiểu không nộp tiền thì không cấp giấy khai sinh như phường Vĩnh Tân đã làm.
