Tại buổi làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Phúc sáng nay, Phó chủ nhiệm VPCP Nguyễn Cao Lục, Tổ phó Tổ công tác của Thủ tướng đề nghị UBND tỉnh Vĩnh Phúc giải trình làm rõ 6 vấn đề, trong đó có nhiều vấn đề báo chí và dư luận nêu liên quan đến tình trạng khai thác cát làm sạt lở sông, và bờ kè trăm tỷ.
Ông Lục cho biết Thủ tướng giao tổ công tác yêu cầu tỉnh giải trình về công tác quản lý tài nguyên khoáng sản còn nhiều bất cập, yếu kém.
Phó chủ nhiệm VPCP Nguyễn Cao Lục.
Cụ thể là tình trạng khai thác cát sỏi trên các dòng sông chảy qua tỉnh, diễn ra ngang nhiên tại xã Đôn Nhân, huyện Sông Lô làm biến đổi dòng chảy, gây sạt lở bờ sông, ảnh hưởng hệ thống đê kè gây bức xúc cho nhân dân.
Đặc biệt là thường xuyên xảy ra xung đột giữa các DN, người dân gây mất trật tự trên địa bàn....
Cùng với đó là tình trạng khai thác khoáng sản đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến bờ kè, đe dọa đến khu dân cư.
Đề nghị tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra xử lý kịp thời hành vi khai thác tận thu trái phép ảnh hưởng đến đê kè, đe dọa đến sản xuất, sinh hoạt của người dân, ông Lục truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng.
Sạt lở không phải do khai thác cát gây ra.
Giám đốc Sở TN&MT; tỉnh Vĩnh Phúc Nguyễn Văn Khước giải trình, việc khai thác cát sỏi trên sông Lô hình thành từ lâu. Trước 2013, việc khai thác trái phép diễn ra thường xuyên, cát tặc bắn nhau với người dân, tranh chấp vị trí khai thác... rất phức tạp.
Tổ công tác của Thủ tướng làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Phúc.
Bộ Công an phải vào cuộc xử lý. Từ 2013, tỉnh có chủ trương quy hoạch khép kín, cấp phép khai thác cho các đơn vị để bảo vệ nguồn khoáng sản này. Hiện không còn tình trạng tranh chấp, đánh nhau với người dân.
Giám đốc Sở TN&MT; cho hay, hiện có 6 đơn vị được cấp phép khai thác cát với tổng số lượng giấy phép là 9 (trước là 13 nhưng có 3 đơn vị bị rút giấy phép, 4 dự án của Cục Đường thủy VN cấp cho việc khai thác tạo luồng nhưng đang tạm dừng), trong đó có 7 giấy phép đang hoạt động, 2 tạm dừng.
Tháng 3 vừa qua có việc sạt lở đất tại xã Đôn Nhân là tình trạng không phải mới, diễn ra từ 2014 đến nay.
Về nguyên nhân, ông Khước cho biết do đây là khu vực bờ sông có kết cấu đất yếu, bờ rời, bên dưới chủ yếu là lớp đất cát, dễ sạt lở khi có biến động dòng chảy, thêm vào đó là hiện tượng xả nước hồ thủy điện phục vụ sản xuất nông nghiệp, dẫn đến tình trạng sạt lở.
Tại vị trí này, UBND tỉnh đã phê duyệt xây dựng dự án kè chống sạt lở bờ sông. Tuy nhiên quá trình thực hiện dự án thì quá trình sạt lở vẫn diễn ra. Ngay khu vực đầu kè đã bị sạt lở gần 6.500m3 đất. Các ngành xác định nguyên nhân không phải do khai thác cát gây ra, Giám đốc Sở TN&MT; Vĩnh Phúc khẳng định.
Có việc nọ, việc kia.
Đối với khu vực khai thác cát tại xã Trung Hà, ông Khước cho hay, tỉnh cấp phép cho công ty Hoàng Phát. Sau đó có đơn khiếu nại việc khai thác cát sỏi gây sạt lở. Sau khi nhận đơn, tỉnh đã cử thanh tra xuống làm việc cụ thể.
Nguyên nhân bước đầu xác định không phải do Hoàng Phát gây ra, ông Khước khẳng định.
Theo Giám đốc Sở TN&MT;, UBND xã ký hợp đồng với hai hộ dân lập bến nuôi trồng thủy sản. Hai hộ này thực tế tập kết cát sỏi về đây để bán. Để có đường vào hai bến này, họ có đào luồng cho tàu vào.
Từ việc UBND xã ký hai hợp đồng và thực hiện không đúng hợp đồng khiến người dân bức xúc nói do công ty Hoàng Phát khai thác cát, gây ra bức xúc. Kiểm tra trực tiếp hoạt động của công ty Hoàng Phát, Công ty này khai thác trong ranh giới đã được cấp phép và thực tế họ khai thác cách chân kè đúng theo giấy phép là 80m, ông Khước nói.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Vũ Chí Giang.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Vũ Chí Giang cho biết hoạt động khai thác cát sỏi theo luật khoáng sản, vấn đề là khai thác thế nào cho đúng.
Các dự án khai thác cát sỏi đều được cấp phép theo trình tự quy định của luật. Trong quá trình đó, có việc nọ, việc kia, cho nên Thường vụ Tỉnh ủy đã ra nghị quyết để bảo đảm an ninh nông thôn, không gây ra những bất ổn, ông Giang giải thích thêm.
Ông cũng cho hay, đối với sông Lô là không cấp phép khai thác cát mới, chỉ có những dự án cũ. Còn khai thác cát đen trên Sông Hồng thì tạm dừng cấp phép, chỉ khi nào có sự đồng thuận, giải quyết những khúc mắc, ổn định thì mới xem xét cấp phép.
Thu Hằng.
