Mức thu nhập thấp, nhưng nhiều công nhân vẫn sống dư dả nhờ cách chi tiêu hợp lý - Ảnh: Lưu Trân.
Có những người làm với mức lương "còm" 5 triệu đồng/tháng, song chỉ dám tiêu 3.000.000 đồng và trích riêng 2.000.000 đồng để dành tiết kiệm.
Kỳ 1: Công nhân lãnh lương 5 triệu vẫn dư được 2 triệu để dành.
40.000 đồng cho 2 bữa cơm.
Chị Nguyễn Thị Thủy (25 tuổi) là con gái út trong một gia đình thuộc hộ nghèo ở Trà Vinh. Cái đói, cái khổ quanh năm khiến chị nung nấu ý định phải lên Sài Gòn kiếm sống, phải đổi đời bằng mọi cách. Cho đến một ngày cuối năm 2013, chị rời quê để đến với thành phố mà nhiều người rỉ tai nhau ở đó cái gì cũng có, làm giàu dễ hơn ăn cơm.
Hầu hết công nhân đều lựa chọn ăn uống tại hàng quán bình dân để tiết kiệm chi phí - Ảnh: Lưu Trân.
Sài Gòn không như trong tưởng tượng của tui, lên đây thấy người xe tấp nập, nhộn nhịp quá làm mình thấy sợ. Thời gian đầu tui nhớ nhà, nhớ ba má, anh chị nên đêm nào cũng khóc, chị Thủy kể lại.
Phút nghỉ ngơi, trò chuyện của các công nhân trước khi ghé chợ mua đồ nấu bữa tối - Ảnh: Lưu Trân.
Cầm trong tay số tiền 2.000.000 đồng dành dụm bấy lâu, chị Thủy thuê một phòng trọ ở quận Tân Phú với diện tích 15m2, giá 700.000 đồng/tháng để làm nơi tạm trú. Tìm được chỗ ở, chị xin phụ rửa chén cho một quán cơm trên đường Trường Chinh (quận Tân Bình, TP.HCM). Sau đó, chị Thủy may mắn được một người khách tới ăn cơm rồi xin cho vào làm trong khu chế xuất Tân Thuận (quận 7, TP.HCM).
Chị Thủy nói thêm, dù chỗ làm khá xa phòng trọ, chị lại không có xe máy nên phương tiện đi làm mỗi ngày của chị là xe buýt. Làm ở khu chế xuất cực hơn làm cho quán cơm, nhưng theo chị Thủy thì mức lương ở đây cao và ổn định.
Đối với nhiều người, mức lương 5.000.000 đồng/tháng thực sự rất khó để chi tiêu. Song, chị Thủy đã tiết kiệm được hơn 60 triệu đồng sau 3 năm làm công nhân. Thậm chí, hàng tháng chị còn dư ra 1.000.000 đồng để gửi về quê cho gia đình.
Để bớt tiền ăn, nhiều người chuẩn bị sẵn bữa trưa vào tối hôm trước để đem theo khi đi làm - Ảnh: Lưu Trân.
Để giải đáp thắc mắc của chúng tôi, chị Thủy đưa ra bản kế hoạch chi tiêu cụ thể như sau: Tui để riêng 1.000.000 đồng trả tiền nhà, tiền internet và điện, nước. 1.000.000 đồng chi cho các khoản ăn uống, mua sắm các vật phẩm cần thiết như dầu gội, bột giặt, nước rửa chén 1.000.000 đồng để mua áo quần, thuốc men khi bệnh tật, tiền đi lại, thẻ điện thoại Mỗi tháng tui vẫn dư được 2.000.000 đồng, chưa kể có tháng tôi còn không tiêu hết 3.000.000 đồng kia nữa.
Thu nhập thấp nhưng nhiều người vẫn có kế hoạch chi tiêu vừa đủ - Ảnh: Lưu Trân.
Theo lời chị Thủy, bữa sáng của chị có khi là mì gói, cháo gói, hoặc nếu ăn đồ bên ngoài thì chỉ mua những món có giá từ 10.000  15.000 đồng. Để tiết kiệm chi phí, chiều tan ca, chị tranh thủ đi chợ, tối sẽ nấu luôn phần ăn cho trưa hôm sau.
Chị Thủy đang đợi một người bạn để cùng đi chợ - Ảnh: Lưu Trân.
Tính ra thì mỗi ngày tui chỉ ăn 2 bữa chính, tiền chợ búa, gia vị, gasnhiều nhất là 40.000 đồng/ngày. Ví dụ nay ăn thịt, cá thì mai chuyển sang ăn rau, đậu Lỡ ngày nào ăn hơi lố 40.000 đồng thì hôm sau lại ăn ít một chút để bù vào số tiền vượt mức hôm qua, chị Thủy chia sẻ "nguyên tắc vàng" trong chi tiêu của mình.
Một tháng chị Thủy chỉ nạp 50.000 đồng cho điện thoại. Muốn liên lạc với bạn bè, người thân thì chị tận dụng triệt để các ứng dụng miễn phí như Zalo, Facebook... Chị vẫn có khoản riêng cho các hoạt động vui chơi, làm đẹp, đi ăn uống cùng bạn bè.
Cận cảnh bữa tối với giá 20.000 đồng của chị Thủy - Ảnh: Lưu Trân.
Tui thấy cũng lạ, nhiều người có mức thu nhập trung bình từ 7.000.000  8.000.000 đồng/tháng nhưng cứ than không đủ tiêu. Thực ra, tui nghĩ nếu biết lên kế hoạch hợp lý thì vẫn có thể sống dư dả được. Tui ráng thêm vài năm, tiết kiệm được nhiều chút rồi thuê mặt bằng, mở tiệm tạp hóa nhỏ để kiếm thêm thu nhập, gửi về lo phụng dưỡng ba má, chị Thủy nói về "chiến lược" của mình với giọng chắc chắn.
Bí quyết chi tiêu cực thú vị của người thu nhập thấp.
Cũng như chị Thủy, anh Lê Phúc Vinh (28 tuổi) vẫn có thể tiết kiệm 2.000.000 đồng từ khoản thu nhập 5.000.000 đồng/tháng nhờ công việc bốc vác và bán quần áo.
Anh Vinh mồ côi cha mẹ từ nhỏ, năm 2012 anh rời Kiên Giang lên Sài Gòn, làm bốc vác tại chợ Đầu Mối (quận Thủ Đức, TP.HCM) đến nay đã gần 5 năm. Thu nhập hàng tháng cũng không vượt quá mức 3.000.000 đồng.
Thức ăn bán cho công nhân đều có giá từ 10.000 - 15.000 đồng/món - Ảnh: Lưu Trân.
Tôi chưa có vợ, cũng chưa có người yêu luôn. Nói thiệt chứ tiền nuôi bản thân còn không đủ thì yêu ai cho được, anh thở dài. Với số tiền lương ít ỏi, anh phải chi cho rất nhiều khoản như: tiền thuê phòng hết 500.000 đồng/tháng, 80.000 đồng tiền nước/tháng, rồi tiền điện, tiền ăn uống, sinh hoạt hằng ngày Tiết kiệm lắm anh mới dành dụm được khoảng 1.000.000 đồng/tháng để phòng lúc ốm đau hay các chi phí phát sinh như hư xe, lâu lâu đi lai rai cùng bạn bè.
Anh tâm sự, thấy mình cũng lớn tuổi mà chẳng có được khoản tiền vốn lận lưng, giờ còn trẻ không nói chứ sau này già rồi, sức đâu làm kiếm ăn. Nói là làm, cách đây 5 tháng anh đến chợ đêm Làng Đại học Thủ Đức xin làm thêm cho sạp bán áo quần, mức lương 20.000 đồng/giờ.
5 giờ chiều xong việc ở chợ đầu mối thì tôi tranh thủ ghé nhà tắm một cái, ăn đại gói mì hay miếng cơm rồi ra chợ đêm bán hàng. Làm cũng không vất vả gì, mình thuộc giá rồi bán, ghi sổ cẩn thận cho chủ kiểm tra thôi. Lương có thể nhận theo tuần hoặc đợi cuối tháng nhận cũng được, anh Vinh cho biết.
Cứ đều đặn bán quần áo từ 6 giờ chiều cho đến 9 giờ tối mỗi ngày, anh cũng bỏ túi được thêm 1.800.000  2.000.000 đồng/tháng.
Khi chúng tôi hỏi anh sẽ chi tiêu như thế nào với mức tổng thu nhập trung bình 5 triệu đồng mỗi tháng từ 2 công việc trên? Anh Vinh thật thà nói: Thật ra tôi có lập bản chi tiêu được 2 tháng rồi, phải làm vậy để còn biết đường dành dụm tiền nữa. Nói chứ sau này cũng lập gia đình, phải có tiền vốn làm ăn chứ không thì nghèo hoài đâu được.
Cách quản lý chi tiêu của anh Vinh là phân chia lương thành các khoản cố định, kẹp vào từng tờ giấy riêng, tuyệt đối không chi vượt ngân sách. Trên mỗi tờ giấy, anh đều ghi chú cụ thể từng khoản từ số tiền lớn như tiền phòng trọ, điện nướccho đến khoản chi lặt vặt như mắm muối, bột giặt, xà phòng, gạo, xăng xe Toàn bộ những khoản này sẽ được chi bằng số tiền lương 3.000.000 đồng từ công việc bốc vác. Cụ thể, tiền xăng xe anh Vinh sẽ dùng tối đa là 300.000 đồng, gạo 10kg tương ứng 140.000 đồng, cước internet 155.000 đồng, mắm muối, bột giặt, dầu gội 150.000 đồng, tiền điện, nước 200.000 đồng, sữa, mì tôm 200.000 đồng, đồ cúng các ngày rằm, mùng một 150.000 đồng.
Để tiết kiệm, nhiều người lựa chọn đi chung xe với nhau và cùng chịu tiền xăng - Ảnh: Lưu Trân.
Riêng tiền ăn, anh Vinh chỉ cho phép bản thân tiêu trong giới hạn 50.000 đồng cho 2 bữa chính mỗi ngày. Với 50.000 đồng ra chợ, tôi có thể mua đủ thức ăn cho 2 bữa chính bao gồm: 4 quả trứng 16.000 đồng, 2 miếng đậu hũ 10.000 đồng, 2 lạng thịt 20.000 đồng và 4.000 đồng còn lại mua rau, anh Vinh dẫn giải.
Ổ bánh mì "cứu đói" là lựa chọn thiết thực nhất vào lúc tan tầm - Ảnh: Lưu Trân.
Anh cũng vui vẻ tiết lộ, với cách thức chi tiêu tiết kiệm như vậy trong 2 tháng qua, anh đã có được 4.000.000 đồng tiền tiết kiệm. Anh cũng nói thêm, nếu sau này có dư dả hơn thì vẫn áp dụng cách chi tiêu như hiện tại, bởi: khéo ăn thì no, khéo co thì ấm, tôi áp dụng những nguyên tắc chi tiêu này biết đâu sau có vợ, sinh con thì đỡ phải đau đầu với bài toán thu chi hàng ngày.
Bài toán về chi tiêu luôn khiến người có thu nhập thấp phải "vò đầu bứt tóc" nhưng vẫn có người sống khỏe - Ảnh: Lưu Trân.
Ở Sài Gòn giá cả đắt đỏ, nhưng biết cách chi tiêu thì vẫn có thể sống thoải mái - Ảnh: Lưu Trân.
Tự đi chợ và nấu ăn là cách tốt nhất để nhiều công nhân tiết kiệm được chi phí ăn uống - Ảnh: Lưu Trân.
(Còn tiếp).
Lưu Trân.
Lưu Trân.
