Một giờ học Trường THPT Uông Bí (Quảng Ninh).
Với độ phân hóa cao, gắn liền với các vấn đề cuộc sống, khoa học và công nghệ, đề thi năm 2018 được các thầy cô giáo và học sinh lớp 12 nhận định khá thú vị nhưng sẽ khó kiếm điểm cao.
Môn giáo dục công dân không còn xa vời.
Giáo dục công dân là một môn thi chính thức của kỳ thi THPT quốc gia từ năm 2017. Năm nay, đề thi minh họa môn Giáo dục công dân đã có một số đổi mới theo hướng hay và bám sát thực tiễn đời sống hơn nữa.
Nhận xét về đề minh họa môn này, ThS Đào Thị Hà- giảng viên Trường ĐHSP Hà Nội cho rằng, cấu trúc đề thi không thay đổi so với năm 2017, đề thi hay, có nhiều câu hỏi liên hệ thực tiễn đời sống xã hội, đáp ứng được yêu cầu phát triển năng lực của học sinh. Nội dung các câu hỏi đều nằm trong chương trình lớp 11, 12 hiện hành, kiến thức đảm bảo tính chính xác, khoa học. Đề tham khảo mang tính giáo dục cao, đáp ứng được yêu cầu phân hóa năng lực của từng đối tượng học sinh. Số lượng câu hỏi vận dụng cao nhiều hơn đề thi năm 2017, nên học sinh buộc phải vận dụng nhiều kiến thức, kĩ năng để giải quyết vấn đề, lựa chọn phương án đúng bằng suy luận, tư duy logic.
Các câu hỏi trong đề thi được sắp xếp theo trình tự từ dễ đến khó giúp học sinh phân chia thời gian hợp lí; đồng thời, tạo tâm lí hứng thú, sự tự tin cho học sinh trong quá trình làm bài. Mỗi câu hỏi chỉ có duy nhất một đáp án đúng, các phương án nhiễu đảm bảo sự tương đồng về độ khó nên không gây sự tranh cãi, hoặc đánh đố học sinh. Lời dẫn và các phương án trả lời hay, rõ ràng, mạch lạc là một trong những đặc trưng của đề thi tham khảo môn Giáo dục công dân năm nay.
Theo cô Đoàn Thị Thủy Chung- giáo viên Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (Nghệ An), đề thi có nhiều tình huống mang tính giáo dục, yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức thực tiễn để giải quyết. Vì vậy, để đạt điểm giỏi, ngoài việc nắm chắc kiến thức cơ bản, học sinh phải có tư duy logic, khoa học.
Cũng theo cô Thủy Chung, ở đề thi năm nay, câu nhận biết ngắn gọn, dễ hiểu; câu vận dụng thấp yêu cầu học sinh phải vận dụng kiến thức để nhận xét, đánh giá, từ đó tìm ra phương án đúng. Câu hỏi vận dụng cao có độ nhiễu cao hơn, khó hơn góp phần phân hóa các đối tượng học sinh một cách chính xác.
Môn Địa lí không phải nhớ kiến thức máy móc.
Cô Nguyễn Lệ Phương, giáo viên Trường THPT Xuân Đỉnh (Hà Nội) đánh giá, đề thi tham khảo môn Địa lí đã đảm bảo việc kiểm tra đánh giá kiến thức của học sinh theo đặc thù môn Địa lí với hai phần kiến thức lí thuyết (25 câu) và kiến thức thực hành 15 câu (với các kĩ năng đọc, hiểu át lát và kĩ năng nhận xét bảng số liệu, biểu đồ). Nhìn chung đề thi đã hạn chế tối đa việc yêu cầu, sử dụng các số liệu và tránh những nội dung không phù hợp giữa sách giáo khoa và thực tiễn.
Thầy Trần Văn Thành-Trường THPT Nam Phù Cừ (Hưng Yên) nhận định: Các câu hỏi liên quan đến sử dụng biểu đồ và bảng số liệu ở đề tham khảo môn Địa lí kỳ thi năm 2018 đa dạng và nâng cao hơn so với đề chính thức năm 2017. Tất cả các biểu đồ và bảng số liệu đều có ghi nguồn gốc của số liệu. Điều này đã tăng tính chính xác của các số liệu và tạo ra sự thống nhất cho cả đề thi. So với đề thi năm 2017, đề thi tham khảo năm 2018 tăng tỉ lệ các câu hỏi liên quan đến rèn luyện kĩ năng cho học sinh (từ 25% lên 37,5%), giảm các câu hỏi lý thuyết. Điều này sẽ tăng cường việc rèn luyện các kĩ năng cho học sinh, tránh việc ghi nhớ kiến thức một cách máy móc, tăng hứng thú đối với người học.
Đề Hóa học có tính phân hóa cao.
Nhận xét về đề tham khảo môn Hóa học, thầy giáo Nguyễn Văn Chuyên, giáo viên Hóa học-Trường THPT Yên Thế (Bắc Giang) cho rằng, đề thi nằm trong phạm vi kiến thức chương trình phổ thông lớp 11 và lớp 12 (trong đó chủ yếu là kiến thức ở lớp 12, chiếm khoảng 70%). Đề thi có các câu hỏi có tính phân hóa cao. Trong đó, mức độ biết và thông hiểu chiếm khoảng 60% (24 câu đầu của đề thi). Với các câu hỏi này, học sinh chỉ cần nắm vững kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa là có thể trả lời đúng.
Về phổ điểm dự kiến với đề thi tham khảo này, thầy Nguyễn Văn Chuyên cho rằng, học sinh trung bình, vững kiến thức cơ bản có thể đạt được 5-5,5 điểm; học sinh giỏi có thể đạt được 8-9 điểm; để đạt được điểm 10 phải là những học sinh rất xuất sắc và với đề này sẽ hiếm điểm 10.
Theo cô Đỗ Phương Quế, giáo viên Hóa-Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ (Hà Nội), nội dung đề thi chính xác, khoa học, các ký hiệu thuật ngữ theo đúng quy định, đảm bảo tính chính xác về ngôn ngữ hóa học. Trong 24 câu đầu tiên, các kiến thức phân bố đều trong chương trình lớp 11, 12 và đều là các kiến thức cơ bản. Học sinh chỉ cần nắm chắc, hiểu kiến thức trong sách giáo khoa là có thể trả lời đúng.
Trong 16 câu hỏi tiếp theo, ở mức độ vận dụng cao. Các câu hỏi này có khả năng phân loại thí sinh rất tốt. Những thí sinh có khả năng liên hệ các mảng kiến thức và vận dụng hợp lý các định luật của hóa học sẽ trả lời được.
Tỷ lệ giữa các câu lý thuyết và bài tập môn Vật lý phù hợp.
Cô giáo Nguyễn Thị Tuyết Lan- giáo viên Trường THPT Xuân Đỉnh (Hà Nội) đánh giá đề thi minh họa môn Vật lý có tính kế thừa từ cấu trúc đề thi của các năm học trước. Đồng thời, đề không có sự thay đổi đột ngột về mức độ giữa các phần kiến thức, gắn liền với cuộc sống, khoa học và công nghệ từ mức độ cơ bản đến mức độ vận dụng cao. đáp ứng theo chuẩn kiến thức, kỹ năng. Các kiến thức phân bố đều cho toàn chương trình, giữa các chương và các bài học. Tỷ lệ giữa các câu lý thuyết và bài tập phù hợp.
Đề có các câu đánh giá kiến thức cơ bản ở mức độ nhận biết và thông hiểu từ câu 1-20. Các câu còn lại là những câu vận dụng được sắp xếp từ dễ đến khó dần. Với cấu trúc này thì tính phân hóa thí sinh trong kỳ thi rất tốt.
Theo cô Trần Thị Thanh Tâm- giáo viên Trường THPT Đức Trọng (Lâm Đồng), trong đề thi Vật lý, tỷ lệ giữa các câu lý thuyết và bài tập phù hợp đối với các đối tượng học sinh. Số câu đánh giá phân loại học sinh phù hợp, đảm bảo tỷ lệ câu dành cho các học sinh chỉ xét tốt nghiệp và cho học sinh lựa chọn Vật lý để xét tuyển đại học. Các câu hỏi được phân bố tăng dần từ dễ đến khó trong quá trình làm bài, giúp học sinh không phải đọc cả đề, tiết kiệm thời gian cho thí sinh, đặc biệt là những thí sinh có lực học trung bình, thí sinh chỉ với mục tiêu xét tốt nghiệp. Với đề thi tham khảo môn Vật lý, để đạt được 8 điểm là không khó.
Lê Hà.
