Theo Dự án của Bộ Tài nguyên và Môi trường, sẽ có 18 trạm radar biển được lắp đặt dọc theo bờ biển Việt Nam từ nay đến năm 2020. Trong giai đoạn I lắp đặt trước 3 Trạm radar biển tại Nghi Xuân (Hà Tĩnh), Hòn Dấu (Hải Phòng) và Đồng Hới (Quảng Bình).
Các Trạm radar này được mô tả là có thể quét và giám sát chính xác những vật thể từ cự ly xa tới 300km trên mặt biển, giúp cảnh báo sớm hiện tượng sóng thần, hỗ trợ giám sát hiện tượng dầu tràn trên biển cũng như các vật lạ.
Các trạm radar biển còn có khả năng dự báo sự tập trung của đàn cá giúp ngư dân thuận lợi hơn trong việc xác định ngư trường đánh bắt; phát hiện tàu lạ từ khoảng cách trên dưới 200km. Các số liệu thu được từ hệ thống cũng cho phép phân tích xác định vật thể trôi trên biển phục vụ công tác tìm kiếm cứu nạn.
Ngoài ra, số liệu của radar biển còn hỗ trợ quản lý, điều hành tàu thuyền ra, vào cảng an toàn và hiệu quả nhất. Radar biển có nhiều ưu điểm nổi trội hơn so với phao quan trắc lắp ngoài biển do không có bộ phận nào tiếp xúc với mặt nước biển nên ít phải bảo dưỡng máy, chi phí cho hoạt động thấp.
Quan trắc viên được bố trí chủ yếu để theo dõi, kiểm tra hoạt động của radar, bảo quản và xử lý các tình huống bất thường. Số liệu thu được từ các trạm radar biển có thể sử dụng được ngay, không cần phải xử lý và còn hiển thị được ngay trên điện thoại di động.
Theo đó, Trạm radar Đồng Hới được xây dựng vào năm 2011, trên diện tích đất 20.000m2, nằm trong khu du lịch biển Bảo Ninh, sầm uất nhất Quảng Bình. Mặc dù mới đưa vào sử dụng được vài năm, nhưng Trạm radar này đã bị xuống cấp nghiêm trọng từ ngoài hàng rào vào đến phòng làm việc.
Phía ngoài, hàng rào bị gãy đổ ngổn ngang, các cột trụ bị gãy thành nhiều khúc, trong ruột không hề có một que sắt nào. Các thanh sắt của hàng rào bị hoen gỉ, mòn vẹt, tự hủy tan vào trong cát.
Trạm radar biển Đồng Hới được đầu tư giai đoạn I, hơn 20 tỉ đồng.
Hầu hết các trụ hàng rào bị gãy đổ không hề thấy 1 que sắt nào trong ruột.
Phía trong nhà điều hành, các phòng làm việc dơ bẩn, hoang tan. Đặc biệt, các cửa sổ và cửa chính cũng được làm bằng gỗ tự hủy, chỉ cần dùng ngón tay khều nhẹ là gỗ vụn ra, bay trong gió.
Đi một vòng quanh Trạm radar Đồng Hới, chúng tôi không hề tìm thấy một bóng người, thứ duy nhất tồn tại nguyên vẹn ở đây là các trụ ăng ten có dòng chữ KERKAU USA.
Hàng rào được làm bằng thép kém chất lượng, nên bị mòn vẹt, gỉ rét.
Các cửa gỗ bị mối, mọt ăn không còn nguyên vẹn.
Chỉ duy nhất chiếc trụ ăng ten có dòng chữ KERKAU USA là còn nguyên vẹn.
Ông Trần Phong - Giám đốc Sở TNMT Quảng Bình cho biết, cuối năm 2010, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam được UBND tỉnh Quảng Bình giao 20.000m2 đất ven trục đường Võ Nguyên Giáp để triển khai Dự án radar biển (giai đoạn 1). Nhưng đến nay, Tổng cục mới xây dựng nhà làm việc, Trạm radar và phòng điều chỉnh trạm.
Hiện Sở đã có văn bản đốc thúc Tổng cục đầu tư thực hiện dự án và phải có cam kết về tiến độ với UBND tỉnh. Đồng thời, Sở sẽ kiểm tra đề xuất UBND tỉnh xem xét thu hồi phần diện tích không sử dụng.
Hoàng Nam.
