Mặc dầu vừa mới phải gồng mình chống chọi với cơn cuồng phong bão số 10, Hà Tĩnh tiếp tục phải chịu ảnh hưởng trực tiếp của Áp thấp nhiệt đới, lượng mưa cao nhất cả nước. Trước thời điểm này, tất cả các địa phương trong tỉnh lo ngại khả năng lũ lớn trên diện diện rộng.
Đoàn thanh niên, lực lượng chức năng giúp dân chạy bão.
Mưa lớn khiến nhiều địa bàn ở Hà Tĩnh bị ngập lụt.
Theo thống kê của Chi cục Thuỷ lợi Hà Tĩnh, toàn tỉnh có 351 hồ đập, trong đó nhiều hồ đập lớn nhất khu vực miền Trung như hồ thủy lợi Ngàn Trươi, Kẻ Gỗ, Sông Trí... 2 hồ thủy điện đầu nguồn Hố Hô và Hương Sơn với tổng trữ lượng hàng tỉ m3 nước. Với địa hình dốc, sông suối hẹp, dân cư nhiều vùng sống trong rốn lũ nên nguy cơ quá tải hồ có thể xảy ra; thảm hoạ của nó khó mà đo đếm được.
Nhiều lần PV chúng tôi có dịp tham gia cùng các đoàn của lãnh đạo tỉnh để tác nghiệp. Thứ mà các lãnh đạo quan tâm hàng đầu là an toàn hồ đập; đảm bảo việc điều tiết hợp lý nhất; chủ động thông báo đến với người dân để họ biết ứng phó.
Lượng mưa tại các hồ đập, mực nước như thế nào; tình hình hạ lưu ra sao... tất cả được các thành viên đoàn công tác ghi chép tỉ mỉ. Trưởng đoàn là người phải nắm số liệu chi tiết, chính xác để chỉ đạo một cách cụ thể, sát sao.
Trong bão số 10 vừa qua và áp thấp nhiệt đới mới đây nhất, Hà Tĩnh đã cho thấy được sự chủ động trong công tác ứng phó. Sau các cuộc họp khẩn, công điện ngay lập tức được phát ra. Và chỉ trong giây lát, các thông tin này trực tiếp được đến với người dân thông qua email, tin nhắn SMS, mạng xã hội... Việc xả các hồ đập thuỷ điện, thuỷ lợi đều được thông báo kịp thời, liên tục trên hệ thống phát thanh thôn xóm.
Ông Ngô Đức Hợi, Chi cục trưởng Chi cục thủy lợi Hà Tĩnh chia sẻ: "Tất cả các hồ đập dù lớn dù nhỏ được chúng tôi phân cấp quản lí chặt chẽ cho địa phương thông qua 2 đơn vị. Các đơn vị này phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá mức độ an toàn và phát hiện những dấu hiệu của nguy cơ mất an toàn. Dẫu nguồn vốn có hạn nhưng với những hồ đập mất an toàn là phải tu sửa, nâng cấp ngay trước mùa mưa bão. Nhưng, điều quan trọng nhất vẫn là cơ chế vận hành đảm bảo an toàn trước, trong và sau bão lũ".
"Có thể nói, bằng kinh nghiệm bao đời chung sống với khắc nghiệt của thiên tai, bão lũ nên Hà Tĩnh luôn biết cái giá phải trả nếu lơ là, chủ quan. Trong thực tế, mưa lũ ở Hà Tĩnh luôn cao hơn so với các địa phương khác. Đối với hồ đập, trước mùa mưa bão nếu không an toàn, tỉnh sẽ áp dụng ngay biện pháp cho "phơi đáy", có nghĩa là không được tích nước".
Hầu hết các hồ đập trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đều an toàn trong mùa mưa bão.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Việt, Giám đốc Sở NN&PTNT; Hà Tĩnh cho biết: "Thông tin Hà Tĩnh xả hồ đồng loạt gây lũ chồng lũ tại một số thời điểm là không thật sự chính xác. Việc xả lũ khi mưa lớn là bắt buộc. Nhưng xả thời điểm nào, trữ lượng xả bao nhiêu, hồ nào xả trước, hồ nào xả sau... đều được chúng tôi tính toán cẩn thận và khoa học. Có những thời điểm vùng hạ du đang ngập úng, cũng cần phải xả. Khi bão, áp thấp đang tiến vào biển Đông thì không thể không xả lũ dự phòng".
"Chủ động phòng tránh vẫn luôn là bài học kinh nghiệm và mang lại hiệu quả nhất khi đối phó thiên tai. Không phải dĩ nhiên trong siêu bão số 10 và áp thấp nhiệt đới gần đây, Hà Tĩnh không để thiệt hại về người. Không phải dĩ nhiên hàng trăm hồ đập của Hà Tĩnh vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối khi "vật lộn" với thiên tai. Nhưng bài học lớn nhất là không bao giờ được chủ quan và không được tự mãn. Với thiên tai là điều khó nói...", ông Việt cho biết thêm.
Trong trận lũ vừa qua, cả nước có hơn 100 người chết và mất tích; hàng chục người bị thương; nhiều hồ đập quá tải; bị sạt, vỡ... Tuy nhiên, Hà Tĩnh là địa phương duy nhất bị ảnh hưởng mà không để thiệt hại về người. Đây chính là kết quả từ việc chủ động phòng trách, điều tiết nguồn nước một cách hợp lý tại các hồ đập.
Nhóm PV Miền Trung.
