Bệnh viện Bạch Mai là một trong số ít cơ sở y tế đang hoàn thiện dự án cơ sở 2 của Bệnh viện tại Hà Nam. Trong ảnh là đường vào BV Bạch Mai luôn trong tình trạng đông đúc. Ảnh: DN.
Lác đác di dời.
Thực hiện Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ, UBND TP. Hà Nội yêu cầu 13 cơ sở y tế và 12 cơ sở giáo dục phải di dời. Theo quy định, quỹ đất sau khi di dời được ưu tiên để xây dựng, phát triển các công trình công cộng, cây xanh, bãi đỗ xe, công trình hạ tầng xã hội, kỹ thuật đô thị và được đấu giá công khai theo quy định để tạo kinh phí tái đầu tư cho đơn vị bị di dời. Song, thực tế thời gian qua cho thấy mới chỉ có số ít các cơ sở thực hiện di dời, còn lại vẫn... án binh bất động.
Theo tìm hiểu của phóng viên, về phía các cơ sở y tế, ngoài 3 bệnh viện (BV) đã xây dựng xong cơ sở 2 và đưa vào hoạt động là BV K, BV Nội tiết, BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương thì 2 BV tuyến Trung ương là BV Việt Đức, BV Bạch Mai cơ sở 2 ở Hà Nam đang trong quá trình xây dựng và sẽ sớm đưa vào sử dụng, còn lại các cơ sở khác thuộc diện di dời đã được phê duyệt quy hoạch khu đất xây dựng các BV mới gồm có BV Mắt Trung ương cơ sở 2 tại phường Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm; BV Phụ sản Trung ương cơ sở 2 tại phường Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm, BV Nhi Trung ương cơ sở 2 ở Quốc Oai, còn lại các BV khác như BV Châm cứu Trung ương, BV Y học cổ truyền Trung ương, BV Tai Mũi Họng Trung ương, BV Lao và Bệnh phổi Trung ương, BV Đại học Y Hà Nội vẫn chưa biết đến khi nào mới thực hiện được việc di dời.
Về phía các cơ sở giáo dục, theo tìm hiểu phóng viên được biết, hiện có ĐH Y tế Công cộng là cơ sở giáo dục đầu tiên thực hiện di dời ra khu ngoại thành thuộc quận Bắc Từ Liêm. Còn ĐH Quốc gia Hà Nội khởi công xây dựng tại Hòa Lạc từ ngày 20/12/2003, với tổng kinh phí ước tính đầu tư cho dự án là 7.320 tỷ đồng song đến nay vẫn chưa đưa vào sử dụng. ĐH Bách Khoa Hà Nội sau hành trình gian nan đi tìm quỹ đất xây dựng cơ sở 2 thì đến cuối năm 2016 mới chốt được việc sẽ xây dựng ở tỉnh Bắc Ninh với quy hoạch chi tiết 1/500 và đã cắm mốc quy hoạch. Tuy nhiên, việc bao giờ khởi công và xây dựng để đưa vào sử dụng thì vẫn còn là dấu hỏi. Còn lại các trường khác như ĐH Công đoàn, ĐH Kinh tế kỹ thuật công nghiệp, ĐH Luật Hà Nội, ĐH Ngoại thương, ĐH Răng Hàm Mặt, ĐH Văn hóa Hà Nội, ĐH Xây dựng... vẫn chưa thấy dấu hiệu gì.
Khó khăn về vốn.
Lý giải về nguyên nhân chậm trễ di dời ra khỏi nội đô, đại diện một số trường ĐH, BV đều cho rằng, khó khăn lớn nhất mà các cơ sở gặp phải là thiếu vốn đầu tư để di dời và xây dựng cơ sở mới. Lãnh đạo một trường ĐH thuộc diện di dời là ĐH Xây dựng cho biết, việc di dời các trường là tính đến phát triển lâu dài cả trăm năm sau nên chủ trương di dời là đúng đắn. Tuy nhiên, giống như bao trường khác, vấn đề nguồn lực đầu tư vẫn là câu hỏi khó. Đây là việc lớn, các trường không thể tự giải quyết manh mún mà cần sự định hướng của Nhà nước.
Theo ông Trần Xuân Nhĩ, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện nhiều trường đại học ngoài đào tạo chính quy còn mở thêm các lớp sau đại học, các lớp tại chức, liên kết để đào tạo cho số lượng lớn cán bộ, công chức học ngoài giờ hành chính. Vì vậy, nếu di chuyển hết các trường thì việc đào tạo cho các loại hình này gặp khó khăn. Trong bối cảnh nhiều trường phải trông vào các hoạt động này để có thêm kinh phí thì việc di dời ra khỏi nội đô sẽ khiến nguồn thu bị ảnh hưởng, do vậy, nhiều trường cố kéo dài thời gian điều chuyển.
Một lý do khác là bản thân các giảng viên cũng không muốn chuyển ra ngoại thành sinh sống do việc di chuyển trong nội đô ra ngoại thành hiện nay rất vất vả. Chuyên gia giao thông Bùi Danh Liên cho rằng, hiện việc kết nối giao thông giữa nội đô và các vùng ngoại thành còn gặp nhiều khó khăn. Chỉ khi nào giao thông thuận lợi, việc di chuyển giữa các vùng phụ cận của Thủ đô thuận tiện, tốn ít thời gian khi đó mới tạo động lực cho các trường ĐH, BV đẩy nhanh tiến độ di dời, ông Bùi Danh Liên nói.
Ông Vũ Xuân Phú, Phó Giám đốc BV Phổi Trung ương (1 trong 13 BV thuộc danh sách cần di dời), khẳng định, lãnh đạo BV ủng hộ chủ trương di dời. Song ông Phú cũng băn khoăn, không biết việc này sẽ được thực hiện cụ thể thế nào bởi đã có nhiều cuộc họp bàn đến vấn đề này từ vài năm trở lại đây nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả cụ thể. Muốn di dời được BV thì cần có sự vào cuộc của Bộ Y tế, UBND TP, bản thân BV không thể làm xuể do kinh phí thực hiện di dời là không nhỏ, ông Phú nói.
Được biết, BV Việt Đức và Bạch Mai là 2 trong 5 dự án BV cuối cùng được cấp ngân sách xây cơ sở, còn lại các BV khác muốn di dời hay xây mới cơ sở đều phải tự cân đối thu chi nên điều này gây khó khăn cho các BV trong việc di dời, xây mới cơ sở.
Còn quan điểm của ông Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị cho rằng, di dời các cơ sở y tế, giáo dục là việc này không hề đơn giản, cần sự vào cuộc gắt gao của các đơn vị có liên quan. Ngành Xây dựng cần quan tâm hơn nữa đến việc quản lý quy hoạch ở các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội, đẩy nhanh quá trình di dời và quản lý tốt hơn quỹ đất sau di dời, ông Đào Ngọc Nghiêm nói.
D.Ngân.
