Bị bắt vì dính tới bê bối tham nhũng, cựu Chủ tịch Tập đoàn sản xuất thực phẩm hàng đầu Bra-xin JBS G.Ba-ti-xta (Joesley Batista) đã xì ra cho cơ quan điều tra cuộn băng ghi âm, trong đó có bằng chứng về việc Tổng thống đương nhiệm Mi-sen Tê-mơ đã ra lệnh hối lộ cựu Chủ tịch Hạ viện Ê.Cun-ha (Eduardo Cunha), người đang thụ án tù 15 năm vì tội nhận hối lộ, để nghị sĩ này không khai báo các thông tin có liên quan tới vụ bê bối tham nhũng của Tập đoàn dầu khí quốc gia Petrobras liên quan đến hàng loạt vị bộ trưởng và quan chức cấp cao. Với các bằng chứng trên, Tòa án Tối cao Bra-xin chính thức ra lệnh điều tra ông Mi-sen Tê-mơ.
Tổng thống Bra-xin Mi-sen Tê-mơ bác bỏ mọi cáo buộc ông hối lộ và cản trở công lý. Ảnh: AP.
Trước những cáo buộc nhằm vào mình, ngày 20-5, Tổng thống Mi-sen Tê-mơ đã yêu cầu Tòa án Tối cao nước này ngừng điều tra cáo buộc tham nhũng và ngăn cản điều tra trong vụ bê bối tham nhũng tiền tỷ của Tập đoàn dầu khí quốc gia Petrobras nhằm vào ông. Phát biểu trên truyền hình, Tổng thống Mi-sen Tê-mơ bày tỏ nghi ngờ tính hợp pháp của những đoạn băng ghi âm mà cựu Chủ tịch Tập đoàn sản xuất thực phẩm hàng đầu Bra-xin JBS G.Ba-ti-xta đã giao nộp cho cơ quan điều tra.
Tổng thống Mi-sen Tê-mơ khẳng định đoạn băng được ghi âm bí mật đã bị chỉnh sửa nội dung trước khi giao nộp cho các nhà chức trách. Do đó, các bằng chứng này không có giá trị và yêu cầu xác minh. Tổng thống Mi-sen Tê-mơ tuyên bố đã gửi đơn yêu cầu Tòa án Tối cao ngừng điều tra tới khi các chứng cứ dùng để cáo buộc ông được xác minh và tố cáo doanh nhân G.Ba-ti-xta đang tìm cách trốn tội trước pháp luật. Đây là lần thứ 2 kể từ hôm 18-5 khi vụ việc bị báo chí phanh phui, ông Mi-sen Tê-mơ xuất hiện trước công chúng và tiếp tục khẳng định không phạm tội cũng như sẽ không từ nhiệm, bất chấp việc phe đối lập và nhiều chính đảng trong liên minh cầm quyền yêu cầu ông từ chức.
Trong khi đó, Thẩm phán Tòa án Tối cao Bra-xin, Ét-xơn Pha-chin (Edson Fachin), người tham gia điều tra vụ bê bối Petrobras, tuyên bố cần điều tra ông Mi-sen Tê-mơ bởi có bằng chứng về việc ông này phạm tội. Còn hãng luật J&F;, đại diện cho JBS, ra thông cáo khẳng định, đoạn băng ghi âm mà thân chủ của họ giao nộp cho các cơ quan điều tra không hề bị chỉnh sửa. Gần như để khẳng định thêm bằng chứng, những lời khai của ông G.Ba-ti-xta tiếp tục được rò rỉ cho báo chí. Theo đó, ông Mi-sen Tê-mơ đã nhận 4,6 triệu USD hối lộ từ JBS. Ông Ri-các-đô Xa-út (Ricardo Saud), một quan chức khác của JBS, cũng khai với cơ quan điều tra về việc ông Mi-sen Tê-mơ đòi tập đoàn này chi hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử năm 2014 và ông này đã giữ lại rất nhiều tiền trong số đó cho cá nhân.
Cũng trong ngày 20-5, nghị sĩ bang A-la-gô-át, Ghi-van-đô Ka-rim-ba-o (Givaldo Carimbao) tố cáo ông Mi-sen Tê-mơ đang dùng tiền hối lộ các nghị sĩ để bỏ phiếu thông qua các chính sách cải cách mà Chính phủ đề xuất. Theo ông Ka-rim-ba-o, ông Mi-sen Tê-mơ đã đề xuất ông này lựa chọn vị trí mình muốn tại A-la-gô-át và hứa sẽ cung cấp tài chính để nghị sĩ này mua máy móc thiết bị cho trang trại của gia đình.
Tương lai chính trị của ông Mi-sen Tê-mơ hiện mong manh hơn bao giờ hết. Hôm 19-5 trước đó, Hạ viện Bra-xin cho biết, sẽ tiến hành xem xét sửa đổi Hiến pháp vào ngày 23-5 tới, mở đường cho khả năng tổ chức một cuộc tổng tuyển cử sớm. Quyết định này được đưa ra sau khi phe đối lập tại Hạ viện yêu cầu bỏ phiếu thông qua việc tổ chức bầu cử trước hạn trong trường hợp ông Mi-sen Tê-mơ từ chức hay bị bãi nhiệm.
Hiến pháp Bra-xin quy định nếu Tổng thống Mi-sen Tê-mơ xin từ chức hoặc bị Quốc hội hay cơ quan tư pháp bãi nhiệm khi chưa hết nhiệm kỳ, các nghị sĩ của lưỡng viện Quốc hội sẽ bỏ phiếu bầu gián tiếp người đứng đầu nhà nước trong 30 ngày sau khi chức vụ này bị bỏ trống. Tuy nhiên, từ nhiều tuần nay, phe đối lập tại cơ quan lập pháp Bra-xin đã đưa ra yêu cầu sửa đổi Hiến pháp để tổ chức tổng tuyển cử sớm và bầu trực tiếp Tổng thống. Một cuộc thăm dò dư luận tiến hành ngày 19-5 cho thấy 98,5% người được phỏng vấn đồng ý với việc tiến hành bầu cử trước hạn.
Trong bối cảnh như thế, các nghị sĩ phe đối lập và thậm chí một số nghị sĩ trong liên minh cầm quyền hối thúc ông Mi-sen Tê-mơ phải từ chức ngay. Thậm chí, các nghị sĩ trong liên minh cầm quyền của Tổng thống Mi-sen Tê-mơ yêu cầu các bộ trưởng thuộc đảng mình rút khỏi thành phần nội các trong trường hợp cơ quan tư pháp chấp thuận cáo buộc người đứng đầu nhà nước đã cản trở điều tra tham nhũng bằng cách mua chuộc nhân chứng. Nhiều nghị sĩ yêu cầu mở một phiên tòa chính trị tại Quốc hội xem xét tư cách, đạo đức của Tổng thống Mi-sen Tê-mơ, như đã từng xảy ra với người tiền nhiệm Rút-xép của ông.
Ông Mi-sen Tê-mơ, người nhậm chức cách đây 1 năm sau khi người tiền nhiệm Đ.Rút-xép bị bãi nhiệm cũng vì liên quan tới các bê bối tham nhũng, cam kết sẽ đưa Bra-xin thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng nhất trong lịch sử bằng các chính sách thắt lưng buộc bụng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, những cam kết trước đó của ông nhiều khả năng sẽ phải bỏ ngỏ. Trước mắt, tuyên bố của Đảng Xã hội Bra-xin đồng nghĩa với việc Chính phủ sẽ gặp khó khăn để thông qua các kế hoạch cải cách hệ thống lương hưu và luật lao động, bởi sẽ mất sự ủng hộ của 7 thượng nghị sĩ và 35 hạ nghị sĩ PSB tại Quốc hội. Trong khi đó, các nhà đầu tư lo ngại cuộc khủng hoảng chính trị sẽ cản trở việc thực thi những cải cách kinh tế mà nước này đang tiến hành. Đồng nội tệ nước này đã mất giá tới 7,5% so với đồng USD.
NGỌC HÀ.
