Nhiều ngày qua, câu chuyện Bộ Tài chính có văn bản kiến nghị Thủ tướng thanh tra 60 dự án chuyển đổi "đất vàng" từ doanh nghiệp cổ phần hóa khiến cả những người mua nhà và doanh nghiệp lo lắng. Trong bảng danh sách những dự án nợ tiền sử dụng đất, nhiều nhất là những dự án ở Hà Nội và TP.HCM.
Chị Bích Quyên, khách hàng mua nhà tại dự án Capital Garden 102 Trường Chinh, quận Thanh Xuân (Hà Nội) do Cty CP Kinh đô làm chủ đầu tư lo lắng: Đọc bảng danh sách thấy có tên dự án khiến tôi và cư dân hoang mang. Dù chúng tôi đã nhận nhà nhưng nếu dự án thanh tra ra sai phạm liệu chủ đầu tư có đủ điều kiện làm sổ đỏ cho cư dân. Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến tâm lý của người mua nhà. Chúng tôi sợ vào ở rồi lại bị đuổi ra như nhiều chung cư khác.
Cùng tâm tâm trạng trên là những khách hàng mua nhà tại Hanoi Center Point còn gọi Hacinco Complex (quận Thanh Xuân). Anh Thanh Minh, mua nhà tại dự án chia sẻ: Dự án đang bàn giao căn hộ và đã đưa vào sử dụng kinh doanh tầng thương mại nhưng tôi sợ ảnh hưởng đến quyền lợi của mình. Lúc mua nhà tại dự án cũng chỉ qua lời giới thiệu của sàn giao dịch bất động sản. Người mua nhà không biết chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với nhà nước chưa và khi bị thanh tra, chủ đầu tư còn vi phạm lỗi gì.
Còn chị Hoàng Quyên (Thanh Xuân, Hà Nội) đã đặt cọc mua nhà tại dự án Rivera Park, 69 Vũ Trọng Phụng (quận Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết, sau khi có thông tin dự án nằm trong danh sách thanh tra có có khả năng bị đình chỉ dự án, chị đã rút đặt cọc từ sàn giao dịch bất động sản. Vợ chồng tôi đã đặt cọc giữ chỗ chờ đến ngày đẹp xuống ký hợp đồng mua nhà nhưng biết thông tin đã rút tiền ngay. Mặc dù nhân viên tư vấn ra sức thuyết phục mua nhưng dự án mới chỉ lên được vài tầng nên chúng tôi sợ sau thanh tra dự án bị đình chỉ sẽ chậm thời gian giao nhà, chị Quyên nói.
Trong khi đó, chủ đầu tư một dự án quận 4, TP.HCM vừa phải gửi thư cho khách hàng phân bua liên quan đến việc có tên trong danh sách. Dự án đang triển khai tiến độ tốt. Trước đây, đất tại dự án thuộc công ty khác, chúng tôi đã làm thủ tục chuyển nhượng và bên bán đã thanh toán toàn bộ số tiền sử dụng đất cho nhà nước. Mấy ngày này, chúng tôi nhận điện thoại liên tục của khách hàng mua nhà nên để khách hàng yên tâm chúng tôi đã phải gửi công văn giải thích kèm theo những văn bản pháp lý của dự án, vị giám đốc này chia sẻ.
Do quan ngại trước kiến nghị của Bộ Tài chính về việc thanh tra và tạm thời đình chỉ thi công các dự án xây dựng nhà cao tầng đang triển khai thực hiện tại trung tâm thành phố lớn mà chưa thực hiện đúng thẩm quyền giao sử dụng đất không qua đấu giá, Hiệp hội BĐS TP.HCM vừa kiến nghị Thủ tướng Chính phủ vẫn cho phép các chủ đầu tư được tiếp tục triển khai thi công dự án với điều kiện chủ đầu tư dự án phải có văn bản cam kết thực hiện nghĩa vụ tài chính phát sinh (nếu có) đối với dự án sau khi đã có kết luận thanh tra.
Hiệp hội cũng kiến nghị các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra để hoàn thành dự án đưa vào sử dụng, tránh lãng phí thời gian và của cải xã hội, và đảm bảo quyền lợi của người mua nhà trong dự án, để các chủ đầu tư yên tâm triển khai thực hiện dự án, trong khi chờ kết quả công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho biết, đơn vị này nhận thấy nhiều dự án đã hoàn thành, người dân sinh sống ổn định, có những dự án đang triển khai thi công, có những dự án đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư... nên cần có giải pháp xử lý phù hợp để vừa đảm bảo quy trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất đúng pháp luật.
Xác định giá đất sát giá thị trường, không làm thất thu ngân sách nhà nước, đảm bảo lợi ích chính đáng của nhà đầu tư, nhất là phải tôn trọng và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua nhà, ông Châu nói.
Ông Nguyễn Thành Luân, Giám đốc Cty Luật Hà Việt phân tích, theo nguyên tắc thì người mua nhà chỉ cần thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư. Hơn nữa, theo ông Luân, việc thanh tra các dự án theo chỉ đạo của cơ quan quản lý là làm rõ việc sử dụng quỹ đất công, tức là giữa đơn vị sở hữu trước đây là doanh nghiệp Nhà nước với chủ đầu tư hiện tại. Còn đối với người mua là bên thứ 3 sẽ được luật và cơ quan quản lý bảo vệ về quyền lợi. Người mua nhà không nên lo lắng vì mua dự án chỉ cần quan tâm đến việc dự án đã được phép bán hàng được công khai trên Sở Xây dựng chưa. Mọi thủ tục pháp lý là việc của chủ đầu tư và nhà nước.
Theo ông Luân, nếu như sau kết luận thanh tra mà dự án có vấn đề, cơ quan chức năng nên công bố những dự án nào bị đình, không được phép bán nhà nữa cũng phải công khai trên web của Sở Xây dựng. Lúc này người mua nhà tiếp tục mua mới bị ảnh hưởng đến quyền lợi còn mua trước rồi thì trong mọi hoàn cảnh phải được bảo đảm quyền lợi. Như lãnh đạo Sở Tài nguyên & Môi trường Hà Nội nói rằng: "không được phép dùng khách hàng làm con tin cho các sai phạm của chủ đầu tư".
Ngọc Mai.
