Thông tấn Nga dẫn nguồn tin từ Hải quân Mỹ tiết lộ, được gọi là "tàu ngầm thế kỷ 21", tàu ngầm lớp Columbia ra đời để thay thế tàu ngầm chiến lược lớp Ohio được đóng trong thập niên 1980 và 1990. Theo kế hoạch, Mỹ sẽ đóng khoảng 12 tàu loại này, chiếc đầu tiên sẽ được biên chế vào năm 2031.
Theo những thông tin được công khai, tàu ngầm Columbia có tổng chiều dài 171 m, sử dụng một loạt tổ hợp động lực hiện đại, bao gồm lò phản ứng hạt nhân, động cơ điện và hệ thống đẩy phản lực dòng nước (pump-jet). Với trang bị này, Hải quân Mỹ tin rằng tàu lớp Columbia sẽ là mẫu tàu ngầm phát ra tiếng ồn thấp nhất và khó phát hiện nhất thế giới.
Tàu ngầm lớp Ohio của Mỹ.
Sputnik cho rằng, dù được Mỹ đánh giá rất cao, tuy nhiên công nghệ Mỹ dùng cho tàu ngầm Columbia - đặc biệt là động cơ pump-jet không hẳn sẽ hoạt động tốt như tuyên bố mà ngược lại, đây có thể là nhược điểm lớn nhất của lớp tàu ngầm thế hệ mới này.
Trong hàng hải, pump-jet được đánh rất cao vì nó đem lại tốc độ cao, tạo ít tiếng ồn  nhờ đó tăng khả năng tàng hình đối với phương tiện tàu bè quân sự trước hệ thống định vị thủy âm (sonar). Sơ đồ bố trí cơ học của hệ thống đẩy pump-jet có thể gồm một chân vịt đặt trong một ống phun hoặc một máy bay ly tâm và một ống phun.
Nguyên tắc hoạt động của hệ thống đẩy pump-jet có thể mô tả như sau: chân vịt đóng vai trò cánh bơm hút nước biển qua lối vào (thường tại đáy tàu) sau đó bánh cánh tăng áp suất lên để tạo lưu động dòng nước, nước được đẩy phụt qua ống phun và ống phun biến đổi áp suất nước thành tia tốc độ cao, chính sự gia tốc của dòng nước tạo thành lực đẩy giúp tàu di chuyển.
Hệ thống này được đánh giá là có rất nhiều ưu điểm gồm: tiếng ồn nhỏ khi hoạt động; đạt được tốc độ cao hơn trước khi hiện tượng xâm thực hình thành do tăng áp suất nội động lực; Sức cản thấp đặc biệt khi hoạt động ở tốc độ cao; hoạt động tốt ở vùng nước nông.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy hệ thống pump-jet không thực sự hiệu quả như vậy bởi tốc độ đạt được của loại động cơ này chỉ tương đương với động cơ chân vịt thường (Hải quân Nga đã sử dụng động cơ pump-jet trên duy nhất 1 chiếc tàu ngầm Kilo Alrosa).
Một trong những vấn đề lớn với hệ thống đẩy này là chi phí rất cao, ngoài ra hiệu suất của pump-jet kém hơn chân vịt khi tàu chạy tốc độ thấp và rất hay bị rong biển, rác, mảnh vụnbị hút và quấn quanh chân vịt.
Tuy nhiên, chi phí cao mới chính là vấn đề khiến Hải quân Nga chỉ đóng và sử dụng duy nhất một tàu ngầm Kilo chạy hệ thống đẩy pump-jet. Và Hải quân Mỹ cũng phải là ngoại lệ nếu theo đuổi chương trình tàu ngầm lớp Columbia với hệ thống đẩy pump-jet.
Và để tàu ngầm Kilo vẫn có thể hoạt động cực êm khi dùng hệ thống đẩy khác, nhà sản xuất Nga tiếp tục trung thành với hệ thống chân vịt với một thiết kế đặc biệt, bởi bộ phận này có vai trò quan trọng ảnh hưởng tới hoạt động bí mật của tàu.
Thông tấn Nga nhấn mạnh rằng, Mỹ sẽ không thể đạt được cùng lúc cả 2 tham vọng trên tàu ngầm Columbia: chạy êm và hoạt động với hiệu suất cao khi dùng hệ thống đẩy pump-jet.
Tuấn Vũ.
