Thông tin trước các cơ quan báo chí, đại diện TAND Tối cao cho biết, trong năm 2017 và những ngày đầu năm 2018, Tòa án Nhân dân các cấp đã xét xử kịp thời, nghiêm minh nhiều vụ án lớn về kinh tế, tham nhũng và những vụ án được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
Điển hình như: vụ án Buôn lậu và Làm giả con dấu xảy ra tại Công ty CP Vn Pharma; vụ án Châu Thị thu Nga và đồng phạm Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; vụ án Trương Hồ Phương Nga và đồng phạm bị truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; vụ án Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đại Dương (Oceanbank); vụ án Phạm Công Danh, Trầm Bê và 44 bị cáo bị truy tố về tội Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và gần đây nhất là vụ án Trịnh Xuân Thanh và các đồng phạm.
Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình (giữa) trả lời các câu hỏi tại cuộc họp báo.
Theo TAND Tối cao, quá trình xét xử các vụ án này, các tòa án đã không hạn chế thời gian tranh tụng; thay đổi biện pháp ngăn chặn khi tạm giam đã quá dài hoặc không cần thiết; khởi tố, bắt tạm giam bị cáo khi đủ điều kiện hoặc có dấu hiệu lọt người, lọt tội; trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung khi thiếu chứng cứ; kiến nghị để khắc phục các sai sót cả về tố tụng và cả trong hoạt động quản lý kinh tế, quản lý cán bộ.
Tiếp đến là hình phạt mà các tòa án áp dụng đối với các bị cáo bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình hiện nay và được dư luận đồng tình ủng hộ.
Đặc biệt, nhiều quy định mới cả về nội dung và hình thức như: quy định về Kiểm sát viên kiểm sát điều tra sẽ giữ quyền công tố tại phiên tòa; triệu tập cán bộ điều tra tới tòa án; áp dụng mô hình phòng xét xử mới cũng như các nguyên tắc tố tụng tiến bộ được pháp luật ghi nhận và được thể hiện ngay qua các phiên tòa xét xử các đại án.
Thông tin thêm về những đổi mới gần đây trong hoạt động xét xử, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết, về hình thức tòa án đã áp dụng trang phục (áo choàng) cho các thẩm phán và mô hình phòng xét xử mới đã cơ bản được áp dụng rộng khắp.
Cụ thể về phòng xét xử, tại các phiên tòa đã bỏ vành móng ngựa và thay vào đó là bục khai báo; chỗ ngồi của Kiểm sát viên, luật sư ngang bằng nhau và ngồi trước HĐXX; có sự ngăn cách giữa những người tham dự phiên tòa với những người tham gia tố tụng; có khu dành riêng cho truyền thông, báo chí và ở một số tòa án tỉnh, thành phố trung ương đã triển khai phòng xử án thân thiện đối với các vụ án hôn nhân gia đình và người chưa thành niên.
Về đổi mới trong nội dung thì hoạt động xét xử lấy tranh tụng tại phiên tòa làm trọng tâm, không giới hạn thời gian tranh tụng. Thực hiện các bộ luật mới hiện nay, tòa án đã triệu tập cả Điều tra viên khi cần thiết và tới đây có thể là Kiểm sát viên cũng như Thẩm phán.
Thông tin tại cuộc họp báo, TAND Tối cao cũng cho biết, từ 1-10-2016 đến 30-9-2017, các tòa án đã giải quyết được 438.625 vụ việc, trong tổng số 491.384 vụ việc đã thụ lý (đạt tỉ lệ 89,3%). Số vụ việc hiện đang tạm đình chỉ giải quyết là 9.622 vụ, số vụ việc còn lại hầu hết còn trong thời hạn luật định và đang được tiếp tục xem xét, giải quyết.
Trịnh Tuyến.
