Nhiều số liệu sai lệch trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).
Tỉnh Thái Bình vừa trình Bộ TN-MT báo cáo ĐTM dự án Nâng bãi bồi ổn định đê biển 8 (đoạn từ K26+700 đến K31+700 huyện Thái Thụy) để kết hợp tạo mặt bằng phát triển công nghiệp - dịch vụ, với phương án sẽ đắp đoạn đê mới cách đê cũ khoảng 800m về phía biển.
Phần diện tích đất xen kẹp này có diện tích khoảng 320ha, trong đó có 150ha rừng ngập mặn sẽ được dùng để phát triển công nghiệp - dịch vụ, thu hút đầu tư, góp phần thúc đẩy phát triển khu kinh tế ven biển.
Theo dự án, gần 150ha đất rừng ngập mặt sẽ có phương án trồng mới, trồng thay thế.
Được biết, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình phát triển NN-PTNT tỉnh Thái Bình được giao làm chủ đầu tư dự án trên. Ban này đã đặt hàng Trung tâm quan trắc, phân tích TN-MT (Sở TN-MT tỉnh Thái Bình) lập báo cáo ĐTM của dự án.
150ha rừng ngập mặn sú vẹt ven biển thuộc huyện Thái Thụy, Thái Bình.
Và bản ĐTM đầu tiên được gửi xin ý kiến Tổng cục Môi trường (Bộ TN-MT), trong đó, nêu có khoảng 80 hộ gia đình tại hai xã Thụy Hải và Thụy Xuân (huyện Thái Thụy) bị thu hồi đất nuôi thủy sản. Báo cáo cũng đưa số liệu đánh giá hoạt động nuôi trồng thủy sản trên không hiệu quả.
Thế nhưng, trao đổi với báo chí, ông Bùi Ngọc Hiện - Chủ tịch UBND xã Thụy Xuân khẳng định: "Số liệu chỉ có 80 hộ bị thu hồi chắc chắn không chính xác".
Ông Nguyễn Dương Luân - Chủ tịch UBND xã Thụy Hải cũng cho biết: Riêng Thụy Hải đã có 297 hộ nuôi thủy sản rồi.
Như vậy, theo xác nhận của lãnh đạo hai xã Thụy Xuân, Thụy Hải, có tới 354 hộ nuôi thủy sản có đất bị thu hồi. Con số này gấp 4,5 lần so với số liệu ĐTM của dự án.
Ngay sau đó, bản báo cáo ĐTM lần 2, đã được bổ sung các thông số, điều chỉnh các dữ liệu để gửi xin ý kiến Bộ TN-MT. Tại báo cáo, số lượng các hộ dân nuôi trồng thủy sản đã được bổ sung lên, thành 354 hộ. Cùng với báo cáo ĐTM lần 2, phương án cải tạo, trồng rừng mới thay thế cũng được Thái Bình gửi lên Bộ TN-MT để xin ý kiến.
Đơn vị làm báo cáo ĐTM làm theo chủ đầu tư.
Trước đó, chia sẻ với báo chí, ông Đỗ Trần Chinh - Giám đốc Trung tâm quan trắc, phân tích TN-MT (Sở TN-MT Thái Bình), đơn vị lập ĐTM cho dự án, lại khẳng định làm mọi việc theo nguyên tắc thông qua chủ dự án, có vấn đề gì cứ trao đổi với chủ dự án, bên tôi là đơn vị làm thuê.
Nói về những số liệu trong ĐTM, theo ông Chinh, không phải điều tra thực tế tại địa phương, mà do bên chủ dự án cung cấp. Cơ quan chỉ làm ĐTM trên cơ sở số liệu chủ dự án cung cấp.
"Chúng tôi có đi điều tra những việc đó đâu? ", ông Chinh khẳng định.
Chủ đầu tư dự án xấu hổ, phản bác đơn vị thuê làm ĐTM.
Giải thích về các con số lệch nhau, ông Đặng Văn Thái - Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình phát triển NN-PTNT tỉnh Thái Bình (chủ đầu tư dự án) thừa nhận ông đã chỉ đạo kiểm tra lại và thấy số liệu chỉ có 80 hộ nuôi thủy sản bị ảnh hưởng là sai.
Ông Thái cho biết bản thân cũng thấy... xấu hổ khi báo cáo ĐTM lần một đã phải xin lỗi về chất lượng. Đến nay, ĐTM của dự án vẫn phải giải trình và sửa.
Về việc đơn vị được thuê lập ĐTM nói dựa vào số liệu chủ dự án cung cấp, ông Thái đánh giá đã thể hiện sự vô trách nhiệm.
Chúng tôi không có chuyên môn mới phải thuê ông làm. Chúng tôi chỉ cung cấp quy mô dự án, định làm rộng bao nhiêu, làm trong bao nhiêu năm, hoặc những số liệu của thủy lợi như mưa, gió, diện tích rừng...
Còn những số liệu khác về đánh giá tác động, số liệu các hộ dân bị ảnh hưởng, tác động đến đâu, tác động môi trường đến đâu thì anh được thuê phải tự đi tìm hiểu, điều tra. Nếu chỉ dựa vào mấy số liệu tôi cung cấp thì tôi lập ĐTM luôn cho xong, ông Thái bức xúc.
Theo ông Thái, hiện tại ĐTM của dự án đang ở trong giai đoạn thẩm định, chưa phải đã phê duyệt mà vẫn còn sai, vì vậy sẽ yêu cầu bên lập ĐTM sửa cho đến khi đạt yêu cầu.
Không thực sự tham vấn cộng đồng?
Trong một diễn biến liên quan, lãnh đạo hai xã Thụy Hải, Thụy Xuân cũng xác nhận sau hội nghị tham vấn với thành phần là trưởng, phó thôn, từ đó đến nay chưa có cuộc nào tham vấn với các hộ nuôi thủy sản có đất bị thu hồi.
Tuy nhiên, hồ sơ trình Bộ TN-MT thẩm định ĐTM của dự án lại nêu kết quả tham vấn cộng đồng tại địa phương trong quá trình thực hiện ĐTM cho thấy người dân nhất trí với chủ trương thực hiện dự án để phát triển công nghiệp dịch vụ...
Ông Nguyễn Khắc Kinh - Chủ tịch Hội Đánh giá tác động môi trường VN, khẳng định: Luật quy định phải tham vấn những người chịu tác động trực tiếp.
Ông Kinh cũng khẳng định với 150ha rừng ngập mặn bị phá bỏ, nếu ĐTM kết luận ảnh hưởng mất đất rừng này chưa nêu cụ thể, chi tiết các tác động xảy ra khi mất rừng là không chấp nhận được.
Tất cả tác động cụ thể như thế nào phải nêu ra đầy đủ trong ĐTM. Tôi cảnh báo rừng ngập mặn là một ngành sinh thái cực kỳ nhạy cảm, động vào nó không phải chuyện đùa. Mất nó có thể mất luôn cả tôm, ông Kinh nhấn mạnh.
Sơn Ca (Tổng hợp).
