Bắc Hà phát triển mạnh du lịch Homstay trong các làng bản.
Làm giàu từ chính ngôi nhà của mình.
Trong căn nhà sàn khang trang của mình tại thôn Na Hối Tày, xã Na Hối, anh Chu Đình Sa đang dọn phòng để chuẩn bị đón khách nước ngoài đã đặt chỗ từ trước. Anh tâm sự: Từ 2012 anh mạnh dạn đầu tư kinh phí sửa nhà, mua thiết bị để làm du lịch. Hiện nay, gia đình anh có 3 nhà sàn, đảm bảo cho 30 khách nghỉ với mức giá từ 80.000 - 300.000 đồng/ngày. Mỗi tháng gia đình anh thu nhập gần 10 triệu đồng từ dịch vụ này. Theo anh Sa, để làm du lịch hiệu quả, cần phải biết ngoại ngữ, có đầu bếp biết chế biến món ăn địa phương hấp dẫn cho du khách, nhất là khách quốc tế.
Từ thành công của anh Sa, nhiều gia đình trong vùng cũng đã mạnh dạn sửa chữa, xây mới nhà cửa để làm du lịch Homstay. Theo Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Văn Vinh, mô hình Homstay mang lại nhiều lợi ích cho người dân, bởi người dân vừa có thể tự làm giàu trên chính ngôi nhà của mình, phát huy bản sắc, văn hóa của dân tộc mình, lại vừa có thể mở mang kiến thức, học hỏi từ du khách. Na Hối có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng bởi gần trung tâm huyện, giao thông thuận lợi cùng với cảnh sắc thiên nhiên và văn hóa độc đáo của 12 dân tộc anh em cùng sinh sống, tạo được sức hút đối với các du khách và là tuyến du lịch trọng điểm của toàn huyện. Hiện cả xã có gần chục hộ làm dịch vụ homestay, thu nhập bình quân của các hộ đều đạt 100 triệu/ năm. Xã đang phấn đấu đến năm 2020 có thêm 15 mô hình homestay mới.
Không chỉ Na Hối, các xã như Tả Van Chư, Tà Chải, Bảo Nhai... cũng đã phát triển mạnh mẽ mô hình du lịch cộng đồng. Du khách đến với Bắc Hà sẽ được khám phá nét đẹp hoang sơ, hung vĩ của thiên nhiên và cả nét văn hóa độc đáo của những lễ hội xuống đồng, lễ hội Đền Bắc Hà, lễ hội Say Sán, nghi lễ nhảy lửa, cấp sắc... cùng các hoạt động mang đậm giá trị nhân văn của đồng bào các dân tộc, như đua ngựa truyền thống, múa khèn do chính những người sáng là nông dân, tối là nghệ sỹ biểu diễn. Qua tiếp xúc, trải nghiệm, du khác sẽ hiểu thêm về nét phong tục, tín ngưỡng cùng sự chất phác, hồn hậu của người dân bản địa.
Theo Chủ tịch UBND huyện Hà Công Huy, nếu như năm 2010, toàn huyện chỉ có một vài gia đình mở dịch vụ Homestay tại các xã Bảo Nhai, Tả Van Chư, Tà Chải, Bản Phố thì đến năm 2017, toàn huyện đã có tới 28 gia đình mở dịch vụ lưu trú Home stay; trong đó có nhiều địa phương lần đầu tiên xuất hiện các dịch vụ này như xã Nậm Khánh, Bản Liền, Thải Giàng Phố, Thị TrấnNăm 2017, dịch vụ Home stay đã thu hút khoảng 12.000 lượt khách lưu trú, chiếm 1/4 lượng khách lưu trú trong toàn huyện, tạo việc làm cho trên 200 lao động và doanh thu từ các dịch vụ Homestay đạt khoảng 10 tỷ đồng.
Cần chuyên nghiệp hóa du lịch.
Dinh thự Hoàng A Tưởng tại Bắc Hà.
Đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đang là hướng đi tất yếu của nhiều địa phương trong cả nước. Đối với huyện Bắc Hà - một huyện đặc biệt khó khăn của cả nước, trong đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm 38,92%, thì phát triển du lịch cộng đồng càng có ý nghĩa trong việc góp phần phát triển kinh tế, nâng cao mức sống người dân.
Mặc dù đã có bước phát triển, tuy nhiên, qua thực tế cho thấy, việc phát triển mô hình Homestay vẫn còn những hạn chế như: còn mang tính tự phát, hoạt động chưa đi vào nền nếp; chưa có sản phẩm du lịch đặc trưng, nhân lực có trình độ trong lĩnh vực du lịch còn thiếu...
Với mục tiêu đưa du lịch trở thành một ngành kinh tế năng động, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xóa đói giảm nghèo, tạo nhiều việc làm cho người dân, Chủ tịch UBND huyện Hà Công Huy cho biết, năm 2017, du lịchBắc Hà có những chuyển biến mạnh mẽ và tăng trưởng cao, thu hút lượng lớn khách du lịch đến địa bàn. Ước có trên 301 nghìn lượt khách, trong đó khách nước ngoài khoảng 25%, doanh thu du lịch đạt trên 190 tỷ đồng. Thời gian tới, Bắc Hà sẽ phát triển hệ thống các làng văn hóa thành làng du lịch cộng đồng với những sản phẩm du lịch mang sắc thái riêng của tộc người, của địa phương. Phát triển loại hình du lịch nghỉ dưỡng kết hợp với vui chơi giải trí, thể thao (leo núi) và mua sắn nhằm thu hút du lịch nội địa. Đặc biệt chú trọng giáo dục nếp sống văn minh, văn hóa ứng xử cho cộng đồng địa phương nơi có khách du lịch đến tham quan, đồng thời đào tạo cho họ những kỹ năng cơ bản để phục vụ khách và khai thác các nguồn lợi du lịch từ chính mảnh đất quê hương.
Bài và ảnh: Đào Nguyên.
