Người tiêu dùng mua xăng E5 tại cây xăng trên phố Tân Mai (Hà Nội). Ảnh: VIỆT HÙNG.
Băn khoăn trước giờ G.
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, xăng E5 mới đưa vào sử dụng tại Việt Nam, sự hiểu biết về loại xăng này còn hạn chế, việc thay đổi thói quen của người sử dụng đang là một thách thức. Mặt khác, nguồn nguyên liệu phụ thuộc thời tiết và người sản xuất, do vậy có thể không ổn định về sản lượng, giá cả, lúc đó liệu có ảnh hưởng tới nguồn cung và giá cả xăng E5?
Bra-xin là nước sản xuất ethanol lớn thứ hai thế giới (chỉ sau Mỹ) nhưng vào giữa năm 1989, nước này cũng từng thiếu nguồn cung, khiến hàng nghìn phương tiện (dòng xe chạy ethanol nguyên chất) bị thiếu xăng. Trong khi đó, xăng E5 không có nhiều nguồn cung cấp như xăng khoáng, liệu có dẫn đến khả năng độc quyền khiến người tiêu dùng bị thiệt hại? Ethanol có tính hút ẩm cao và dễ bị ô-xy hóa, khi sử dụng xăng E5 có làm hư hại buồng đốt nhiên liệu của động cơ và những tác động không mong muốn khác? áng chú ý, người tiêu dùng băn khoăn khi được khuyến cáo không nên sử dụng xăng E5 cho các loại xe đời cũ, thay thế phụ tùng không chính hãng, phương tiện đã sử dụng hơn 10 năm có ống dẫn nhiên liệu bị lão hóa, rò rỉ,
Liên quan vấn đề nêu trên, đại diện Bộ Công thương cho biết, sử dụng xăng E5 giúp cải thiện tính năng động cơ, giảm phát thải, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và xã hội. Quá trình sử dụng xăng E5 rất thuận tiện, không cần phải điều chỉnh động cơ khi chuyển đổi giữa xăng E5 và xăng truyền thống. Do ethanol có trị số ốc-tan (Ron) cao tới 109 cho nên khi pha vào xăng sẽ làm tăng trị số ốc-tan và tăng khả năng chống kích nổ của nhiên liệu. Thêm vào đó, với hàm lượng ô-xy cao hơn xăng thông dụng, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra triệt để hơn, tăng công suất, giảm tiêu hao nhiên liệu, đồng thời giảm phát thải các chất độc hại trong khí thải động cơ. Tuy nhiên, nếu sử dụng nhiên liệu xăng có hàm lượng ethanol cao hơn 10% có thể gây ảnh hưởng đến một số chi tiết kim loại, cao-su, nhựa, pô-li-me của động cơ. Song, với hàm lượng 5% ethanol trong xăng E5 thì không xảy ra ảnh hưởng.
Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) Lê Xuân Trình khẳng định, chỉ tiêu về chất lượng của xăng E5 theo quy chuẩn Việt Nam (QCVN) hoàn toàn tương tự xăng A92 ngoại trừ có thêm một chỉ tiêu về hàm lượng ethanol trong giới hạn 4% đến 5% thể tích. Chỉ tiêu hàm lượng ethanol nhằm phân biệt hai sản phẩm có tính năng tương đương nhau là xăng E5 và A92 (đều có Ron = 92). Xăng được xem phù hợp với động cơ dựa vào chỉ tiêu trị số ốc-tan của xăng. ộng cơ được thiết kế cho một tỷ số nén xác định tùy vào công suất. Chẳng hạn động cơ xe máy hai bánh có dung tích xy-lanh từ 100 đến 175cc, có tỷ số nén 8,6 đến 9,5 và phù hợp cho khoảng tỷ số nén này là xăng có Ron=92. Nếu dùng xăng có Ron lớn hơn 92 (như xăng A95), hiệu suất động cơ cũng không được cải thiện, nhưng nếu dùng xăng có Ron nhỏ hơn 92 thì hiệu suất động cơ sẽ giảm. Do vậy, việc đổ nhầm hoặc dùng luân phiên các loại xăng E5 Ron92, xăng Ron 95 trên một động cơ (một xe) không gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất của động cơ hay nói cách khác không gây thiệt hại gì cho xe/thiết bị. Anh Nguyễn Mạnh Tiến, lái xe ta-xi của hãng Quê Lụa cho biết, sử dụng.
xăng E5 vừa thân thiện với môi trường vừa có hiệu quả kinh tế khi xăng E5 rẻ hơn xăng Ron 95 hơn 1.000 đồng/lít.
Bảo đảm chất lượng sản phẩm.
Theo Phó Tổng giám đốc PV Oil Lê Xuân Trình, khi đưa xăng E5 ra thị trường từ ngày 1-8-2010 đến nay, PV Oil chưa ghi nhận bất kỳ phản ánh nào về sự trục trặc hay hư hỏng phương tiện, thiết bị có nguyên nhân từ chất lượng của xăng E5. Do đó, người dân hoàn toàn yên tâm khi sử dụng loại xăng thân thiện với môi trường này. PGS Phạm Hữu Tuyến (Viện Cơ khí động lực thuộc Trường đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết thêm, Viện Cơ khí động lực đã thử nghiệm ngâm các chi tiết máy trong bồn nhiên liệu sinh học 1.500 giờ. Kết quả cho thấy các chi tiết máy không thay đổi so với trước khi ngâm. Mặt khác, khí thải CO là một khí rất độc, mức phát thải CO rất cao ở động cơ xe máy. Theo các kết quả nghiên cứu, động cơ sử dụng xăng E5 tạo ra rất ít khí thải CO và HC, ít hơn hẳn các loại xăng thông dụng như Ron 92 và Ron 95 tới 20%. Chính vì vậy, xăng E5 được coi là thân thiện với môi trường. Bên cạnh giảm đáng kể thành phần khí CO và HC, khả năng tăng tốc của xe cũng tốt hơn khi dùng xăng E5. Quá trình cháy trong động cơ sử dụng xăng E5 được cải thiện nhờ hỗn hợp giữa không khí và nhiên liệu đồng đều hơn do khả năng bay hơi tốt của xăng E5. Do đó, có thể khẳng định, không có bất cứ ảnh hưởng gì đến động cơ, máy móc khi chuyển đổi sử dụng từ xăng Ron 92 sang xăng E5. Có thể trộn hai loại xăng trên theo bất kỳ tỷ lệ nào vào bình chứa xăng của xe, bởi xăng sinh học E5 có tính tương thích tốt.
ề cập tới chất lượng xăng E5 trên thị trường, Phó Tổng cục trưởng Tiêu chuẩn, đo lường chất lượng Nguyễn Nam Hải cho biết, Tổng cục đã chỉ định 14 tổ chức đánh giá sự phù hợp, trong đó có sáu tổ chức thử nghiệm, năm tổ chức chứng nhận, ba tổ chức giám định xăng dầu. Số doanh nghiệp (DN) pha chế xăng E5 được đánh giá đáp ứng yêu cầu là 20 DN, gồm bốn DN miền bắc, năm DN miền trung và 11 DN miền nam. Hiện tại, hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), QCVN về xăng dầu đã đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về mặt hàng này. Tuy nhiên, trong thời gian tới, nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu về quản lý nhà nước, an toàn, sức khỏe, môi trường và bảo vệ lợi ích người tiêu dùng, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ động phối hợp Bộ Công thương, các Sở Khoa học và Công nghệ địa phương, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, các DN đầu mối kinh doanh xăng dầu tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các TCVN, QCVN. Vụ trưởng Khoa học và Công nghệ (Bộ Công thương) Nguyễn Phú Cường cho biết thêm, đến tháng 1-2018, cả nước có ba nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học, hết quý I-2018, sẽ có bốn nhà máy cung cấp nguyên liệu E100, đáp ứng đủ nhu cầu cho thị trường. Hiện tại, thị trường nguồn cung rất "mở", các đầu mối kinh doanh xăng E5 có thể mua từ các nhà máy trong nước hoặc nhập khẩu trong khu vực và trên thế giới, với mức giá tương đương. Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Công thương, Bộ Tài chính phối hợp, xem xét kỹ mức thuế, tránh hiện tượng độc quyền, thao túng thị trường.
Quỳnh Chi.
