Nguồn ảnh: Newsweek.
Trung Quốc đã phác thảo những tham vọng của mình bành trướng Sáng kiến Vành đai và Con đường mang dấu ấn của Chủ tịch Tập Cận Bình sang tới Bắc Cực bằng việc phát triển các tuyến vận tải được mở ra do sự tăng nhiệt toàn cầu.
Công bố bạch thư chính sách Bắc Cực chính thức đầu tiên của mình, Trung Quốc cho biết họ sẽ khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng cơ sở hạ tầng và thực hiện các chuyến hải hành thử nghiệm mang tính thương mại, mở đường cho các tuyến vận tải Bắc Cực mà sẽ tạo thành một "Con đường Tơ lụa Bắc Cực.".
Trung Quốc, dù không phải là một quốc gia cận Bắc Cực, đang hoạt động ngày càng tích cực ở khu vực này và đã trở thành một thành viên quan sát viên của Hội đồng Bắc cực vào năm 2013.
Trong số lợi ích ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực là vốn đóng góp đáng kể của nước này trong dự án khí thiên nhiên hóa lỏng Yamal của Nga, dự kiến sẽ cung cấp cho Trung Quốc 4 triệu tấn khí thiên nhiên hóa lỏng mỗi năm.
Vận tải qua Tuyến Bắc Băng Dương sẽ rút ngắn 20 ngày so với khoảng thời gian thông thường khi sử dụng tuyến truyền thống qua ngả Kênh Suez. Công ty Vận tải COSCO của Trung Quốc trước đây đã từng cho tàu đi qua tuyến đông bắc của Bắc Cực.
Sự hiện diện ngày càng nổi bật của Trung Quốc trong khu vực đã khơi lên lo ngại từ các nước Bắc Cực về những mục tiêu chiến lược dài hạn của Trung Quốc, bao gồm cả việc có thể triển khai quân sự.
Bạch thư nói Trung Quốc cũng chú ý tới việc phát triển dầu mỏ, khí đốt, các nguồn tài nguyên khoáng sản và các loại năng lượng phi hóa thạch khác, đánh cá và du lịch trong khu vực. Bạch thư nói Trung Quốc sẽ làm điều này "cùng với các nước Bắc Cực, đồng thời tôn trọng truyền thống và văn hóa của người dân Bắc Cực kể cả người bản địa và bảo tồn môi trường tự nhiên.
Tuy nhiên, ai cũng biết dưới đáy biển ở Bắc Cực chứa khoảng 13% trữ lượng dầu mỏ toàn cầu, khoảng 1/3 lượng khí đốt và nguồn khoáng sản có giá trị hàng nghìn tỉ USD.
Theo Mark Rosen, chuyên gia về Bắc Cực ở CNA, một cơ quan nghiên cứu thân cận với bộ Quốc Phòng Mỹ: "Bắc Cực trước tiên hết là nguồn cung cấp các nguyên liệu mà ngành công nghiệp Trung Quốc rất cần. Thay vì đi mua, Bắc Kinh đã quyết định làm chủ các mỏ để nắm quyền kiểm soát sản lượng và giá cả".
Chiến lược của Bắc Kinh không chỉ dừng ở một vành đai và con đường, South China Morning Post dẫn lời Li Xiguang, Giáo sư trường Đại học Thanh Hoa. Với Bắc Cực, Trung Quốc còn có tham vọng vẽ nên một vòng tròn. Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc nhắm mục tiêu kết nối Trung Quốc với Châu Âu, Trung Đông và xa hơn nữa thông qua các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn khắp hàng chục quốc gia, phản ánh mong muốn của ông Tập là Trung Quốc đảm nhận vai trò lãnh đạo toàn cầu nổi bật hơn.
Kim Minh.
