Ông Trầm Bê và Phạm Công Danh tại tòa.
Phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng đã đi đến giai đoạn cuối.
Phiên ngày 1/2, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã hoàn thành các phần xét hỏi, tranh tụng. Kể từ hôm nay, tòa cho nghỉ để HĐXX nghị án và sẽ tuyên án vào ngày 7/2 tới.
Theo cáo trạng, năm 2013 và 2014, Phạm Công Danh, nguyên Chủ tịch Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB), nguyên Chủ tịch Tập đoàn Thiên Thanh cần có tiền để sử dụng nhưng không thể vay được trực tiếp tại ngân hàng VNCB nên Danh đã chỉ đạo lãnh đạo, nhân viên ngân hàng này và nhân viên thuộc tập đoàn Thiên Thanh sử dụng 29 lượt công ty do Danh thành lập hoặc mượn pháp nhân, lập 29 hồ sơ khống đứng tên các công ty đó vay vốn tại các ngân hàng Sacombank, TPBank, BIDV.
Đồng thời, dùng tiền của VNCB (hơn 6.630 tỷ) gửi sang 3 ngân hàng trên để cầm cố, bảo lãnh cho các khoản vay, sau đó bị 3 ngân hàng trên thu hồi nợ từ tiền gửi của VNCB, với tổng số tiền là hơn 6.126 tỷ đồng, trong đó Sacombank là hơn 1.835 tỷ, TPBank là hơn 1.740 tỷ, BIDV là hơn 2.550 tỷ.
Toàn bộ số tiền các công ty vay được từ 3 ngân hàng trên được Danh chỉ đạo sử dụng cho mục đích cá nhân của Danh. Do các công ty này làm hồ sơ khống, không thực hiện kinh doanh theo phương án đã cam kết trong hợp đồng tín dụng nên không có tiền trả nợ, VNCB thực hiện việc bảo lãnh nhưng không yêu cầu cầm cố, thế chấp tài sản nên không thu hồi được tiền bảo lãnh từ các công ty đó dẫn đến ngân hàng này bị thiệt hại hơn 6.126 tỷ đồng.
Hành vi nêu trên của Phạm Công Danh và các đồng phạm đã phạm vào tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, quy định tại Điều 165 BLHS.
Ngoài nhân vật chủ chốt của vụ án là ông Danh, cáo trạng còn nêu có thêm 45 đồng phạm khác, trong đó có ông Trầm Bê, nguyên phó chủ tịch hđqt, chủ tịch hội đồng tín dụng sacombank.
Sau gần 4 tuần xét xử, đến nay bức tranh toàn cảnh của vụ án đã dần được hoàn thiện, làm rõ. Trong đó, có nhiều vấn đề mấu chốt quan trọng đã được các bên tranh luận tại tòa để tìm ra sự thật. Dưới đây là 3 nội dung nổi bật của vụ án đang chờ HĐXX đưa ra phán quyết sau cùng.
Số tiền thiệt hại vụ án?
Trong quá trình xét xử, liên quan đến con số thiệt hại thực sự của vụ án có đúng là 6.126 tỷ hay không, HĐXX đã tiến hành xét hỏi, tranh luận về số tiền 4.500 tỷ vay chủ yếu từ BIDV để tăng vốn điều lệ cho VNCB.
Qua quá trình tranh luận công khai tại tòa giữa các bên đã đưa tới kết quả. Cụ thể phiên 1/2, phía Ngân hàng CB (trước đó là VNCB được NHNN mua lại 0 đồng) đã xác nhận có 22 cá nhân và 1 pháp nhân đã chuyển tiền vào Agribank CN Tân Phú để tăng vốn. Sau đó, chuyển về tài khoản của VNCB ở Sở Giao dịch NHNN để tăng vốn điều lệ.
Tranh luận công khai tại tòa đã làm rõ về số tiền 4.500 tỷ thực sự ở đâu, dùng vào việc gì - Ảnh: Huyền Trâm.
Trả lời câu hỏi của chủ tọa rằng số tiền 4.500 tỷ đồng nộp vào để đề nghị tăng vốn điều lệ, ngày đó ông Phạm Công Danh là Chủ tịch HĐQT VNCB đã sử dụng hay dùng cho mục đích hoạt động của ngân hàng, phía CB xác nhận sử dụng cho mục đích hoạt động của ngân hàng.
Như vậy, cáo trạng xác định ông Danh vay tiền từ các ngân hàng sử dụng mục đích cá nhân là chưa đúng. Đồng thời con số thiệt hại vụ án cần phải được xem xét lại.
Tiền ông Danh trả cho Trần Quí Thanh và Hứa Thị Phấn.
Ở cả giai đoạn 1 và 2, nhiều lần các bị cáo và luật sư đã đề cập tới các khoản tiền mà ông Danh trả cho ông Trần Quí Thanh, ông chủ Tập đoàn Tân Hiệp Phát và bà Hứa Thị Phấn, nguyên cố vấn cấp cao HĐQT Ngân hàng Đại Tín (sau này là VNCB được Tập đoàn Thiên Thanh mua lại và thực hiện tái cơ cấu). Theo đó, các bị cáo cho rằng đây là tiền vi phạm mà có phải tiến hành thu hồi triệt để.
Cụ thể, ông Danh khai khi tiếp quản Ngân hàng Đại Tín và chuyển tên thành VNCB, với thực trạng sức khỏe ngân hàng rất yếu, ông Danh và các nhân viên của Tập đoàn Thiên Thanh đã phải xoay sở nhiều cách để có thể giữ được thanh khoản cho ngân hàng. Trong đó có việc chi lãi ngoài cho cha con Dr. Thanh. Tuy nhiên phía đại diện cho ông Thanh phủ nhận việc nhận lãi ngoài và cho rằng giao dịch là ngay tình.
Ông Danh yêu cầu tòa thu hồi triệt để các dòng tiền vi phạm để khắc phụ hậu quả, trong đó có các khoản tiền trả cho ông Thanh và bà Phấn.
Cụ thể, ở phiên xử 30/1, đáp lại nhận định của luật sư đại diện cho ông Thanh về số tiền 194 tỷ ông Danh chi trả cho ông Thanh, ông Danh cho biết tiền của ông Danh giao cho phía ông Thanh thì có giấy tờ ủy nhiệm chi từ tổ chức của ông Danh, giao cho ông Trần Quí Thanh, có cơ sở rất rõ ràng để khẳng định điều đó. Tiền của ông Danh, người của ông Danh giao trực tiếp cho ông Thanh, bà Bích là những người công nhận đã nhận tiền, có đủ căn cứ, cơ sở, chứng từ.
Ông Danh cho rằng nếu phía ông Thanh khẳng định giao dịch ngay tình thì có chứng cứ gì không và mong HĐXX làm rõ.
Ông Danh cũng cho rằng khoản tiền 600 tỷ đồng trả cho bà Hứa Thị Phấn cũng không ngoài mục đích khắc phục hậu quả, tất cả tiền sai phạm thì phải được thu hồi một cách bình đẳng.
Ông Trầm Bê cho rằng án 5 năm quá nặng.
Với cáo buộc giúp sức cho sai phạm của ông Danh, đại diện VKS đề nghị mức án 5-6 năm tù đối với ông Trầm Bê. Tuy nhiên, tại tòa ông Trầm Bê không phục cáo buộc này và cho rằng mức án vậy là quá nặng với bị cáo.
Theo ông Trầm Bê, trong sai phạm này ông có lỗi trong đó nhưng ông không cố ý và chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc ông Trầm Bê quen biết ông Danh, đồng ý cho các công ty mà VNCB bảo lãnh cho vay là hoàn toàn đúng quy định. Sacombank cũng được xác định không thiệt hại trong việc cấp tín dụng.
Ông Trầm Bê cho rằng án đề nghị 5-6 năm với mình là quá nặng - Ảnh: Huyền Trâm.
Cựu phó Chủ tịch Sacombank mong và tin rằng HĐXX xem xét cho ông được hưởng mức thấp nhất, cho ông được sớm hòa nhập với xã hội. Ông cho rằng VKS trình mức án 5 năm với ông là quá nặng.
Ngoài các vấn đề chính trên, HĐXX sẽ đưa ra phán quyết liên quan vụ án như việc có hay không truy hồi dòng tiền từ 3 ngân hàng cho vay, xem xét các mức án đối với các bị cáo là giám đốc các công ty ma vốn là nhân viên bảo vệ, giữ xe được ông Danh nhờ đứng tên, ký các giấy tờ mà không hề hay biết nội dung, mục đích.
HUYỀN TRÂM.
