Hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam tiếp cận thị trường mới.
PGS.TS Trần Kim Chung, Phó viện trưởng Viện quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) bày tỏ nhiều lạc quan trước việc nền kinh tế Việt Nam khi tham gia hiệp định thương mại (FTA) thế hệ mới.
Theo ông Chung, hội nhập kinh tế quốc tế đã mang lại động lực và điều kiện cho Việt Nam phát triển nhanh và bền vững, góp phần khẳng định vị trí của Việt Nam trong khu vực và thế giới.
Song song với ổn định kinh tế vĩ mô và cải cách thể chế theo định hướng thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế cũng mang lại nhiều cơ hội cho nền kinh tế, cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân Việt Nam.
PGS.TS Trần Kim Chung phát biểu tại diễn đàn.
Chính quá trình hội nhập sâu rộng cũng góp phần tạo động lực cho Việt Nam thực hiện cải cách mạnh mẽ trong nước. Bên cạnh đó, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế cũng mang lại một số thách thức trong quá trình thực thi các cam kết và thỏa ước quốc tế, nhất là trong bối cảnh gia tăng cạnh tranh.
PGS.TS Trần Kim Chung đánh giá, với phạm vi và độ sâu của các cam kết trong các Hiệp định FTA thế hệ mới tiếp tục gia tăng so với cam kết trong WTO và các thỏa ước hội nhập kinh tế quốc tế truyền thống khác, những thách thức từ hội nhập kinh tế quốc tế sẽ đan xen với các cơ hội và ở cách phức tạp hơn, ảnh hưởng đáng kể đến quá trình ổn định và phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam.
Để đáp ứng yêu cầu hội nhập sâu rộng, PGS.TS Trần Kim Chung cho hay, Việt Nam đã và đang tích cực, chủ động tham gia FTA với các đối tác vốn là những thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam.
Nhiều chuyên gia và các nhà khoa học tham dự diễn đàn.
Do vậy, việc lựa chọn các đối tác của Việt Nam đều hướng tới lợi ích mở rộng thị trường, gia tăng xuất khẩu cho hàng hóa của Việt Nam. Các FTA đang đàm phán, đã kết thúc đàm phán hoặc đã ký kết (TPP, EU-VN, và RCEP) đều hướng tới tăng cường tiếp cận ở những thị trường tiềm năng cho hàng xuất khẩu của Việt Nam.Việt Nam sẽ có lợi thế trong trung hạn trước nhiều đối thủ cạnh tranh khi xâm nhập các thị trường. Đây là các lợi ích có ý nghĩa chiến lược trong quan hệ thương mại.
Theo vị chuyên gia, việc tham gia các FTA thế hệ mới sẽ giúp hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam thuận lợi hơn khi tiếp cận thị trường các nước thành viên thông qua cắt giảm thuế quan, bãi bỏ các điều kiện hạn chế đối với đầu tư, dịch vụ.
Ông Chung dẫn chứng cụ thể: với TPP, gia tăng xuất khẩu hàng hóa có được là do Việt Nam được hưởng các mức thuế suất ưu đãi (0-5%) ở các thị trường đối tác. Mức thuế này sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn và triển vọng sáng sủa cho nhiều ngành hàng, đặc biệt là dệt may, da giày, thủy sản, đồ gỗ. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các nước đối tác TPP liên tục tăng trong những năm gần đây.
Đến 2014, xuất khẩu sang các nước đối tác TPP chiếm khoảng 39% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trung bình giai đoạn 2010-2013 đạt gần 20%. Những mặt hàng xuất khẩu chính sang các nước đối tác TPP bao gồm nhiên liệu, dệt may, da giày, máy móc thiết bị.
Các đại biểu tham dự diễn đàn.
Trong các nước thành viên TPP thì Hoa Kỳ, Nhật Bản và Úc là những thị trường xuất khẩu chính cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam: thủy sản, dầu thô, hàng dệt may, giày dép các loại, điện thoại các loại và linh kiện, máy vi tính sản phẩm điện tử và linh kiện.
Khi Việt Nam tham gia TPP, các nhóm hàng này sẽ có cơ hội lớn hơn để mở rộng xuất khẩu sang tất cả các nước tham gia TPP, tạo thêm tiềm lực giúp các nhóm hiện có kim ngạch xuất khẩu khiêm tốn gia tăng năng lực cạnh tranh. Ở khía cạnh nhập khẩu, TPP cũng sẽ giúp Việt Nam cân bằng được quan hệ thương mại với các khu vực thị trường trọng điểm, tránh phụ thuộc quá mức vào một khu vực thị trường nhất định, ông Chung nhấn mạnh.
Việt Nam tham gia FTA thế hệ mới: Nỗi lo rất lớn.
Cơ hội tiếp cận nguồn vốn đầu tư.
Bên cạnh đó, PGS.TS Trần Kim Chung cũng cho rằng, việc tham gia các FTA thế hệ mới cũng là cú hích giúp Việt Nam tiếp cận và thu hút được dòng vốn FDI với giá trị lớn hơn bởi Việt Nam trở nên hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài mạnh hơn các nước trong khu vực.
Trong số các nước thành viên TPP, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan, Hoa Kỳ vẫn luôn là những đối tác FDI chủ yếu tại Việt Nam. Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy tham gia các FTA thế hệ mới (FTA Việt Nam  EU, TPP, RCEP,) cũng tiếp tục là cơ hội để các đối tác này tăng cường đầu tư vào Việt Nam, tận dụng ưu thế thành viên của Việt Nam.
Nếu tận dụng tốt cơ hội này, ông Chung tin tưởng, Việt Nam có thể hưởng lợi cả trực tiếp và gián tiếp. Lợi ích trực tiếp nhất thể hiện qua tăng GDP, xuất khẩu, việc làm và thu Ngân sách Nhà nước (NSNN) gắn với khu vực FDI.
Nhờ sự hiện diện của FDI, ông Chung cho rằng, năng lực của khu vực doanh nghiệp trong nước cũng được cải thiện thông qua củng cố liên kết giữa khu vực này với doanh nghiệp FDI, hay tận dụng các tác động lan tỏa tích cực từ FDI (thông qua dịch chuyển lao động, cạnh tranh, chuyển giao công nghệ).
Đối với Việt Nam, việc này sẽ trở thành yếu tố giúp thu hút vốn FDI, không chỉ của các nước thành viên mà cả các nước ngoài TPP để khai thác thị trường khu vực Châu Á  Thái Bình Dương đang phát triển rất năng động này, ông Chung nhấn mạnh.
