Theo phản ánh của người dân ở xã Sơn Tây, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, gần chục năm nay, họ đã phải sống chung với sự ô nhiễm từ các trang trại lợn đóng trên địa bàn. Đặc biệt, vào ngày 28/4 vừa qua, tại đập Hồ Vậy xuất hiện tình trạng cá chết nổi trắng lên mặt nước, mùi hôi thối lại càng nồng nặc hơn. Người dân nghi ngờ, nguyên nhân là do nước trong đập bị ô nhiễm trầm trọng.
Cá chết hàng loạt tại đập Hồ Vậy.
Theo người dân địa phương, hầu hết các trang trại lợn trên địa bàn đều không có bể bioga, toàn bộ nước thải đều được chạy thẳng xuống đập Hồ Vậy, đập Kim Thành. Chính vì thế, hàng chục năm nay, nguồn nước giếng cũng như nước tưới tiêu của bà con quanh vùng đều không thể sử dụng được. Mỗi khi trời nắng, nước trong các con đập này cặn lắng, đặc quánh, bốc mùi hôi thối nồng nặc. Tuy nhiên, dù đã rất nhiều lần người dân phản ánh lên các cấp chính quyền nhưng vẫn không được giải quyết.
Nước tại các con đập đặc quánh, bốc mùi hôi thối.
Hơn 2 năm nay, giếng của gia đình tôi không thể sử dụng được nữa. Nước có màu đục quánh và mùi hôi rất khó chịu. Giờ chúng tôi cũng không biết phải chuyển đi đâu để sống nữa, bà Phan Thị Hà (SN 1948), trú tại thôn Kim Thành lắc đầu ngao ngán.
Nhiều hôm mâm cơm dọn ra nhưng không thể nào nuốt nỗi vì mùi hôi thối phát ra từ trại lợn. Chúng tôi đã kiến nghị lên cơ quan chức năng rất nhiều lần rồi nhưng không ai đứng ra giải quyết. Tình trạng hôi thối, ô nhiễm đã ngày càng lan rộng, giờ chúng tôi cũng không biết phải làm thế nào nữa", ông Vũ Quốc Khánh, trưởng thôn Hồ Vậy nói.
Để tìm hiểu sự việc, PV đã có mặt tại trang trại lợn của ông Nguyễn Liên và Nguyễn Trung Thành đóng trên địa bàn thôn Khí Tượng, xã Sơn Tây. Tận mắt chứng kiến, chúng tôi bất ngờ khi toàn bộ nước thải từ trang trại lợn của ông Liên đều được thoát qua mương rồi chạy thẳng ra đập Hồ Vậy. Trang trại này nuôi khoảng 600 con lợn thịt nhưng lại không hề có bể bioga hay các hệ thống xử lý nước thải.
Anh Nguyễn Văn Truyền (con trai ông Liên, phụ trách tại trại) thành thật: Khi nhà em xây bể thì gặp mưa lớn, sạt lở hết nên bỏ dở vậy luôn. Từ đó đến nay, nhà em đang cho chảy tạm ra đập.
Theo tìm hiểu, trang trại của ông Nguyễn Liên hoạt động gần 3 năm nay và đã cho xuất hàng chục lứa lợn.
Nước thải từ trại lợn của ông Nguyễn Liên được cho chảy thẳng xuống đập Hồ Vậy.
Một trong những trại nuôi lợn có thâm niên trong vùng là trang trại của ông Nguyễn Trung Thành với hơn 7 năm hoạt động, quy mô đàn lợn khoảng 1.200 con. Mục sở thị tại trang trại này, theo quan sát, bể bioga tại đây đã quá tải không còn hoạt động từ lâu nay. Toàn bộ nước thải từ trang trại cũng được xả trực tiếp ra đập Hồ Vậy, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc, bao trùm cả một vùng dân cư.
Đi cùng với PV, ông Phan Bình Minh, Trưởng thôn Khí Tượng tặc lưỡi: Cô xem đó thì biết, các trại lợn ở đây đều thải thẳng ra đập, ô nhiễm kinh khủng. Chúng tôi đã kiến nghị với chính quyền địa phương, với huyện cả mấy năm nay rồi nhưng không hiểu vì sao mỗi lần dân kêu, đoàn về kiểm tra rồi cũng đình chỉ nhưng được mấy bữa lại cho hoạt động bình thường trở lại.
Bể bioga đã quá tải tại trang trại ông Thành.
Theo tìm hiểu, không chỉ riêng 2 trang trại lợn nêu trên mà trên địa bàn xã Sơn Tây có rất nhiều trang trại đóng tại thôn Hà Chua, Kim Thành, Bông Phài... cũng xảy ra tình trạng tương tự. Nước thải từ các trang trại này cũng được xả thẳng ra đập Kim Thành khiến nguồn nước bị ô nhiễm trầm trọng. Hệ thống bể bioga đều trong tình trạng quá tải, không còn hoạt động. Đáng nói, hầu hết các trang trại đóng trên địa bàn xã Sơn Tây đều cách khu dân cư chỉ hơn 100m.
Thừa nhận điều này, ông Phan Tiến Hùng, Chủ tịch UBND xã Sơn Tây cho biết: Vừa rồi, khi người dân phản ánh, chúng tôi cũng đã phối hợp với phòng Tài nguyên và Môi trường huyện đến kiểm tra tại các trang trại và lấy mẫu nước tại đập Hồ Vậy để tiến hành quan trắc. Kết quả kiểm tra, các trại lợn trên một số chưa có bể bioga, một số thì đã quá tải và đều không đảm bảo các yếu tố về môi trường. Dự kiến, sắp tới, huyện sẽ có quyết định đình chỉ hoạt động một số trại để khắc phục, sửa chữa.
Trước đây, vì khuyến khích các hộ chăn nuôi theo mô hình tập trung nên vấn đề về môi trường vẫn chưa được chú trọng. Sau này, trong các đợt kiểm tra, chính quyền cũng đã nhắc nhở các chủ trang trại phải khắc phục để đảm bảo an toàn về môi trường nhưng đến đợt kiểm tra sau các chủ trại vẫn chưa thực hiện, ông Hùng lý giải.
Khi hỏi về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc kiểm tra, giám sát các vấn đề về môi trường và việc cấp phép cho các trang trại lợn hoạt động khi chưa đạt tiêu chuẩn thì ông Hùng cho hay, việc này thuộc trách nhiệm của phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hương Sơn (?!).
(Còn nữa).
Ngân Hà.
