Tỷ phú Douglas Tompkins, nhà hoạt động vì môi trường. Ảnh: Flick.
Từ doanh nhân trở thành nhà hoạt động bảo vệ môi trường.
Douglas Tompkins sinh năm 1943, ở Ohio, Mỹ. Ông là người thành lập The North Face từ năm 1964 và trở thành một trong những nhãn hàng nổi tiếng nhất trong lĩnh vực sản xuất thời trang dã ngoại và hãng thời trang Esprit.
Sau khi chia tay người vợ đầu, ông Douglas Tompkins kết hôn với người vợ thứ hai là bà Kristine, một chủ doanh nghiệp nổi tiếng Patagonia (Chile). Trong một lần leo núi tại Chile, ông đã phải lòng và yêu quý vùng đất Nam Mỹ. Vì thế, ông quyết định dành thời gian và tiền bạc để bảo tồn thiên nhiên tại đây. Chuyển đến sống ở Chile cùng gia đình hơn 20 năm nay, ông và vợ cống hiến sức lực và tiền bạc, bảo tồn nhiều vùng đất tự nhiên hơn bất kỳ cá nhân nào trong lịch sử. Ông đã thành lập khu bảo tồn thiên nhiên tư nhân lớn nhất tại Chile và dành phần lớn thời gian trong những năm cuối đời để bảo tồn khu vực hoang dã Patagonian.
Giải thích tại sao dành nhiều tâm huyết cho công tác bảo tồn thiên nhiên, ông Douglas Tompkins cho biết: "Giống như suy nghĩ của nhiều người, chúng tôi thấy rằng đa dạng sinh học và hệ sinh thái xung quanh đang bị hủy hoại. Vì thế, chúng tôi phải bắt tay vào để bảo vệ môi trường. Không có sự lựa chọn nào khác, nếu không, chúng ta có thể phải tạm biệt hành tinh xinh đẹp này".
Năm 1991, ông đã mua vùng rừng ở phía Nam Chile, biến chúng thành các khu công viên tự nhiên hoặc khu bảo tồn sinh học. Vợ chồng ông thậm chí bỏ nhiều tiền mua cả những trang trại chăn nuôi trong khu vực rồi cho phá bỏ hết để trả lại cho thiên nhiên những gì vốn của nó. Mục đích mua đất của ông Douglas Tompkins là tạo ra những dải đất rộng lớn không có sự hiện diện của nông nghiệp hay công nghiệp và một ngày nào đó sẽ trả chúng về cho Chính phủ dưới dạng các khu bảo tồn thiên nhiên. Vì thế, ông đã nhiều lần lên tiếng phản đối việc cơ giới hóa nông nghiệp cũng như khai thác cạn kiệt đồng ruộng khiến đất đai dễ bị suy thoái.
Tuy nhiên, việc vợ chồng ông Douglas Tompkins bỏ tiền mua nhiều vùng đất rộng lớn, chỉ riêng ở Chile đã là 550.000ha, từng gây ra nhiều tranh cãi bởi có những người không tin vào động cơ tốt đẹp của vợ chồng tỷ phú Mỹ. Một số chính trị gia ở Chile nghi ngờ vợ chồng Douglas Tompkins lập ra "đạo môi trường" hoặc đang âm mưu chiếm đoạt nguồn nước tinh khiết ở Patagonia.
Cuối năm 2015, trong một lần chèo thuyền kayak ở vùng Patagonia, chiếc thuyền kayak chở ông Douglas Tompkins và 5 người khác bị lật úp do sóng đánh mạnh. Sau khi xảy ra tai nạn, ông đã được trực thăng đưa đi cấp cứu ở một bệnh viện tại Coyhaique, nhưng ông đã không qua khỏi vì bị giảm thân nhiệt. Ông Douglas Tompkins qua đời ở tuổi 72 khi nguyện vọng về bảo vệ môi trường còn dang dở.
Vụ hiến tặng đất lớn nhất lịch sử thế giới.
Tỷ phú Douglas Tompkins đã ra đi, song mong ước gìn giữ, bảo vệ môi trường sống trên trái đất đang hằng ngày bị ô nhiễm và bị nông nghiệp cùng công nghiệp xâm chiếm của ông vẫn được người vợ tiếp nối thực hiện.
Theo ý nguyện trước khi mất của ông Douglas Tompkis, năm 2016, bà Kristine Tompkins đã đề nghị được hiến tặng 400.000ha đất ở miền Nam Chile để làm khu bảo tồn thiên nhiên. Sau nhiều tháng thương lượng, ngày 18-3 vừa qua, tại vùng du lịch nổi tiếng Chaitén, cách Thủ đô Santiago 1.260km về phía Nam đã diễn ra lễ bàn giao đất giữa đại diện gia đình tỷ phú Douglas Tompkins với Chính phủ Chile. Vùng đất được giao cho Chính phủ Chile bao gồm dải rừng nguyên sinh trải dài từ vùng Hornopirén tới kênh đào Beagle, dọc theo biên giới Argentina. Đây được xem là vụ hiến tặng đất lớn nhất trong lịch sử thế giới.
Vợ tỷ phú Tompkins, bà Kristine Tompkins (bên phải) và Tổng thống Michelle Bachelet tại lễ bàn giao đất. Ảnh: AFP.
Bà Kristine Tompkins cho biết, vùng đất được hiến tặng với nhiều loài thực vật vô cùng quý hiếm sẽ trở thành một khu bảo tồn thiên nhiên của vùng đất Patagonia trên địa phận Chile. "Việc hiến tặng đất đai tạo thuận lợi cho Chính phủ Chile trong việc bảo vệ thiên nhiên, môi trường và cho phép các nhà khoa học và người dân được quyền tới những vùng đất do gia đình tôi từng sở hữu", bà Kristine Tompkins nhấn mạnh.
Phát biểu tại buổi lễ tiếp nhận, Tổng thống Chile Michelle Bachelet đánh giá cao những nỗ lực của ông Douglas Tompkins và gia đình trong việc bảo tồn thiên nhiên. Tổng thống Michelle Bachelet cho biết, sẽ có ba công viên quốc gia gồm Pumalin, Melimoyu và Patagonia hình thành từ vùng đất rộng hơn 400.000ha vừa được gia đình tỷ phú Douglas Tompkins hiến tặng.
Đây không phải lần đầu tiên bà Kristine Tompkins hiến tặng đất đai với mục đích bảo tồn và bảo vệ môi trường trên thế giới. Tháng 12-2015, bà Kristine Tompkins đã gặp Tổng thống Argentina Mauricio Macri để hiến 150.000ha đất ở khu vực biên giới Argentina - Brazil nhằm thành lập khu bảo tồn quốc gia Ibera. Trước đây, khi chồng bà là tỷ phú Douglas Tompkins còn sống, vào năm 2015, bà đã cùng chồng hiến tặng cho Chính phủ Chile 294ha đất gần núi lửa Corcovado để thành lập vườn quốc gia lớn thứ 6 của nước này, mang tên Corcovado.
Bà Kristine Tompkins nhấn mạnh, những nỗ lực bảo tồn thiên nhiên của ông Douglas Tompkins có thể coi là lớn nhất trong lịch sử con người tới ngày nay và bày tỏ mong muốn nhiều quốc gia và cá nhân có nhiều hành động bảo vệ trái đất.
Thu Uyên.
