Vấn đề nan giải là ở chỗ, dường như nguyên nhân khúc mắc không phải do thiếu các quy định pháp lý về vấn đề này, mà do các chế tài chưa được áp dụng một cách hiệu quả, kịp thời và đủ sức răn đe.
Đơn cử, Thông tư 02/2016/TT-BXD ban hành quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư đã quy định, chậm nhất một năm sau khi dự án đi vào hoạt động phải bầu ban quản trị chung cư. Tuy nhiên, việc thực hiện quy định này không phải lúc nào cũng suôn sẻ, khi mà phiếu ủy quyền của những người không tham dự hội nghị không được công khai và nhiều khi mối hoài nghi quân xanh, quân đỏ của chủ đầu tư trong Ban quản trị không được giải tỏa.
Phí bảo trì chung cư 2% giá nhà là một chuyện rắc rối khác. Tại nhiều dự án, khoản lãi hàng tháng trên số tiền phí bảo trì trong khoảng thời gian giao thời này là không nhỏ (chẳng hạn, tại Chung cư C14 đường Tố Hữu, Hà Nội do Tập đoàn Bắc Hà là chủ đầu tư, khoản phí này là hơn 30 tỷ đồng) được sử dụng như thế nào trước khi bàn giao cho Ban quản trị chung cư?
Một đơn vị quản lý chung cư thế nào là chuyên nghiệp cũng luôn là vấn đề khó đồng thuận giữa chủ đầu tư với cư dân dự án, vì chủ đầu tư là đơn vị chịu trách nhiệm đứng ra quản lý trực tiếp hoặc thuê đơn vị quản lý khác thực hiện, trong khi cư dân mới là người thụ hưởng dịch vụ.
Cũng cần nói thêm rằng không phải cộng đồng cư dân chung cư nào cũng là cộng đồng văn minh, bởi cuộc sống ở chung cư đòi hỏi nét văn hóa mình vì mọi người, mọi người vì mình, rất khác với thói quen sinh hoạt nhà phố hoặc cộng đồng làng xã của một bộ phận không nhỏ cư dân chung cư.
Quả thực dù đã có Luật Nhà ở (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1-7-2015 thì đề nghị xây luật riêng về chung cư không phải là hoàn toàn không có lý. Dù như thế mới là điều kiện cần.
Thế còn điều kiện đủ? Là văn hóa quản lý chung cư và văn hóa sống ở chung cư.
Cẩm Hà.
