Ông Phan Xuân Dũng.
PV : Thưa ông, thời gian gần đây chúng ta nhắc nhiều đến cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, Việt Nam đã chuẩn bị gì để nhập vào cuộc cách mạng này?
Ông Phan Xuân Dũng : Đảng và Nhà nước đã có những nhận định và đề ra các chủ trương, chính sách phát triển để kịp thích nghi với những diễn biến của công nghiệp 4.0. Chẳng hạn, Văn kiện Đại hội XII của Đảng đã nhận định về bối cảnh quốc tế và trong nước tác động đến phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2016-2020) là: Khoa học, công nghệ phát triển rất nhanh cùng với toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng tác động mạnh mẽ đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia; Nghị quyết số 05 ngày 1/11/2016 của Hội nghị Trung ương 4 Khóa XII đã đề ra nhiệm vụ Xây dựng và thực hiện chính sách công nghiệp quốc gia, tạo khuôn khổ chính sách đồng bộ, trọng tâm, đột phá hướng vào tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Về phía Chính phủ, ngày 4/5/2017, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về việc tăng cường năng lực tiếp cận Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.
Những chủ trương, chính sách này cùng với các chủ trương, chính sách trọng tâm có liên quan đã được ban hành trước đây, điển hình như Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 1/7/2014 về Đẩy mạnh và ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế và các chiến lược phát triển công nghệ thông tin do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành đã giúp cho Việt Nam có được sự sẵn sàng trong phát triển công nghiệp và công nghệ thông tin của Việt Nam.
Đến giờ còn vô số ý kiến cho rằng Công nghiệp 4.0 là chuyện của thế giới, còn với chúng ta, quá trình phát triển với nhiều thứ đang dang dở, chưa đi đến đâu; vậy ông có quan điểm thế nào?
- Nếu cứ cách nghĩ như vậy thì không bao giờ đất nước có được sự phát triển bứt phá. Tôi đã thấy rõ rằng dù còn nhiều ý kiến khác nhau nhưng Chính phủ đã sẵn sàng chương trình hành động. Chính phủ cũng nêu rõ quan điểm chỉ đạo là tập trung xây dựng, phát triển nền kinh tế số và công nghiệp thông minh, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi của tái cấu trúc nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh.
Trong đó, đã và đang khẩn trương triển khai các công việc như tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách, pháp luật cho phát triển nền kinh tế số, công nghiệp thông minh. Xây dựng chiến lược tổng thể về chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu quốc gia làm cơ sở cho việc xây dựng chiến lược, kế hoạch chuyển đổi số trong từng ngành, từng lĩnh vực. Ứng dụng mạnh mẽ CNTT trong cải cách thủ tục hành chính, xây dựng Chính phủ điện tử, cung cấp dịch vụ công trực tuyến...
Có đánh giá cho rằng chúng ta mới chập chững tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 3, nói gì đến lần thứ 4?
- Do điều kiện chiến tranh và hoàn cảnh lịch sử, Việt Nam đã không có được cơ hội để tiếp cận và bắt nhịp ngay từ đầu cách mạng công nghiệp lần thứ 3. Vì vậy, việc thế giới mới bắt đầu khởi phát cách mạng công nghiệp lần thứ 4 là cơ hội rất quý giá mà Việt Nam không có được trong suốt 30 năm qua đế tiến thẳng vào các lĩnh vực công nghệ mới, tranh thủ cuộc cách mạng này để đẩy nhanh hơn tiến trình CNH, HĐH và thu hẹp khoảng cách phát triển. Thực tế cho thấy, sự phát triển thần kỳ của các nước mới công nghiệp hóa ở Đông Nam Á đều bắt nguồn từ việc sớm tiếp cận và đi thẳng vào cách mạng công nghiệp lần thứ 3 ngay khi bắt đầu khởi phát vào đầu thập niên 1970.
Tôi thấy rất tâm đắc với lời kêu gọi của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thời gian không chờ đợi; cơ hội không tự đến. Phải hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn trong thời đại kỹ thuật số, nếu không, chúng ta sẽ đánh mất thời cơ, vận hội; Việt Nam sẽ không thể tiến kịp các nước phát triển, tiến cùng thời đại. Cho đến nay, Việt Nam vẫn chưa chính thức có một chiến lược riêng về thúc đẩy công nghiệp 4.0. Sự phối hợp giữa các cơ quan trong triển khai các nhiệm vụ này trong thời gian qua còn khá rời rạc, chưa có sự kết nối đồng bộ, hiệu quả. Có ngành, có địa phương còn chưa nhận thức rõ về bản chất, xu thế và tác động của cuộc cách mạng 4.0 Nhưng, vạn sự khởi đầu nan, bắt đầu một cuộc cách mạng đương nhiên không dễ dàng, không phải vì thế mà nản chí. Cũng không có gì là lãng mạn cả khi sức nóng của cuộc cách mạng này đã hiện diện rất rõ ở Việt Nam.
Trân trọng cảm ơn ông!
Nguyên Khánh (thực hiện).
