Đại diện các tiểu ban của Eurocham đối thoại với các Bộ, ngành liên quan - Ảnh: TD.
Tại Hội nghị đối thoại về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam diễn ra ngày 22-1, bà Nguyễn Nga, Chủ tịch Tiểu ban Quyền sở hữu trí tuệ, Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) cho hay, mặc dù việc việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong những năm gần đây, nhưng kiến thức hạn chế về sở hữu trí tuệ và thiếu nguồn lực vẫn tiếp tục là trở ngại chính đối với quá trình này, đặc biệt trong bối cảnh môi trường mạng ngày càng phát triển.
Các vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường trực tuyến vô cùng tinh vi, cơ quan thực thi thậm chí khó nắm được vụ việc xảy ra có vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hay không?, bà Nga nói.
Các biện pháp hành chính vẫn là công cụ được sử dụng nhiều nhất để ngăn chặn vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, các biện pháp này không thể ngăn chặn các vi phạm trắng trợn và nghiêm trọng. Bên cạnh đó, Viện Kiểm sát nhân dân còn ngần ngại việc truy tố hình sự đối với các trường hợp vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Việc thực thi quyền tác giả vẫn còn yếu và còn nhiều vấn đề, đặc biệt với những trường hợp liên quan đến bằng chứng quyền sở hữu.
Do đó, Eurocham kiến nghị cần nâng cao năng lực của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân, Bộ Công an trong việc truy tố hình sự các vi phạm sở hữu trí tuệ nghiêm trọng.
Một biện pháp nữa, theo bà Nga là phải nâng cao ý thức của người sử dụng, những người trực tiếp thụ hưởng tài sản trí tuệ đó, làm sao để người dân trong xã hội cảm thấy khi sử dụng sách lậu, xem phim lậu, nghe nhạc lậu là vấn đề về đạo đức, khi đó chúng ta mới có thể chiến đấu và chống lại vấn nạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, cần tăng cường cơ sở kỹ thuật công nghệ, vì riêng chống lại xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trực tuyến, nếu thiếu công cụ hiện đại, không thể nào giải quyết được vấn đề.
Trong cuốn Sách Trắng 2017 do Eurocham phát hành cho thấy, Việt Nam đứng thứ 13 trên toàn cầu về số lượng người sử dụng Internet. Tỷ lệ dân số tiếp cận Internet đã đạt đến 52%. Thương mại điện tử đang bùng nổ và dự kiến sẽ tạo ra doanh thu 10 tỉ đô la Mỹ vào năm 2020.
Tuy nhiên, cùng với số lượng người sử dụng Internet ngày càng gia tăng, các hành vi vi phạm trên môi trường trực tuyến cũng tăng theo. Tuy vậy, việc xử lý vi phạm vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt đối với hành vi mua bán trái phép các tác phẩm có bản quyền (vi phạm bản quyền trực tuyến), các sản phẩm vi phạm, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên các trang mạng, cũng như hành vi lợi dụng đăng ký hoặc duy trì tên miền (chiếm dụng tên miền).
Việc xâm phạm bản quyền trực tuyến vẫn rất phổ biến liên quan tới tất cả các loại hình nội dung như phần mềm, âm nhạc, phim ảnh, sách... trong khi mức phạt vi phạm hành chính vẫn còn thấp. Thêm vào đó, các sản phẩm vi phạm vẫn tràn ngập trên môi trường trực tuyến, cả trên các trang mạng Internet và các trang mạng di động. Trong khi đó, Luật Sở hữu trí tuệ ban hành vào năm 2005 hiện đã lỗi thời và khiến cho việc xử lý vi phạm trên môi trường trực tuyến cực kỳ khó khăn.
Thùy Dung.
