Dự kiến chương trình môn Ngữ văn chỉ có 6 tác phẩm văn học bắt buộc. Ảnh internet.
Sau thời gian dài chuẩn bị, sắp tới Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ công bố chương trình môn học mới để lấy ý kiến đóng góp của xã hội. Trong đó, chương trình Ngữ văn mới sẽ có nhiều thay đổi khác biệt so với chương trình hiện hành cả về cách thức dạy và học lẫn kỹ năng đánh giá.
Theo đó, đối với môn Ngữ văn trong chương trình mới sẽ chỉ có gồm 6 tác phẩm văn học bắt buộc. Cụ thể là: Bài thơ Thần, Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Truyện Kiều, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc và Tuyên ngôn độc lập. Tất cả các văn bản còn lại, chương trình chỉ nêu gợi ý, khuyến nghị để tác giả sách giáo khoa và giáo viên tham khảo, hình dung được độ khó, độ dài và sự thích hợp về thể loại, đề tài của văn bản đối với từng lớp học. Từ đó, các nhóm tác giả viết sách giáo khóa có thể chủ động lựa chọn các tác phẩm khác nhau đưa vào sách, nhưng đều hướng đến việc thông qua các ngữ liệu để phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh.
TS. Trịnh Thu Tuyết nhận xét: Chương trình Ngữ văn sẽ xây dựng theo hướng mở, không quy định chi tiết về nội dung dạy học và các văn bản cụ thể mà chú trọng những yêu cầu cần đạt về đọc, viết, nói và nghe cho mỗi lớp. Các nhóm tác giả viết sách giáo khoa có thể chủ động lựa chọn những tác phẩm khác nhau để đưa vào sách giáo khoa. Nhìn chung, các bộ sách đều phải hướng đến việc thông qua ngữ liệu để phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh.
Chương trình môn Ngữ văn mới sẽ khắc phục được tình trạng học vẹt, học theo văn mẫu, chú trọng phát triển kĩ năng đọc, viết, nói và nghe, kĩ năng đọc hiểu, kĩ năng tạo lập, thực hành, vận dụng văn bản.
Tuy nhiên, chương trình môn Ngữ văn mới sẽ đưa ra 6 tác phẩm bắt buộc nên nội dung tư tưởng, cảm hứng chủ đạo, đặc trưng thể loại chưa thật sự cân đối. Bởi, trong số 6 tác phẩm bắt buộc thì ngoại trừ Truyện Kiều, 5 tác phẩm còn lại đều phản ánh tinh thần quật cường, bất khuất, ý chí độc lập chủ của dân tộc Việt trong và sau những cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Như vậy, học sinh sẽ không tìm thấy cái đời thường bình dị, nhọc nhằn, đa đoan đa diện của cuộc sống nhân sinh thế sự...
Ngoài ra, 6 tác phẩm tập trung vào hai thể là thơ và văn chính luận. Yếu tố thời đại cũng đặt ra khi chỉ có tác phẩm Tuyên ngôn độc lập năm 1945, còn tất cả đều thuộc văn học trung đại. Với tỉ lệ 5/6 tác phẩm bắt buộc thể hiện cảm hứng yêu nước và khuynh hướng sử thi sâu đậm, học sinh sẽ chủ yếu được bồi dưỡng lòng yêu nước hơn là những phẩm chất còn lại.
Cô Nguyễn Thị Thanh một giáo viên dạy môn Ngữ văn ở Hà Nội cho rằng, chương trình giáo dục phổ thông mới môn Ngữ văn học chỉ còn 6 tác phẩm văn học bắt buộc là không hợp lý. Bởi nền văn học Việt Nam và văn học nước ngoài có nhiều tác phẩm văn học mang giá trị nhân văn, tính giáo dục cao mà lại không được đưa vào sách giáo khoa là không hợp lý.
Ngoài ra, hiện học sinh lười học và lười đọc sách, trong khi đó, sách giáo khoa lại chỉ có 6 tác phẩm văn học bắt buộc thì các em sẽ không biết nhiều đến tác phẩm văn học khác. Mặc dù, những người viết sách được lựa chọn những tác phẩm văn học đưa vào sách giáo khoa. Tuy nhiên, đối với những tác phẩm văn học tự chọn, cũng cần phải đưa ra barem, tiêu chuẩn cụ thể để những người viết sách lựa chọn những tác phẩm văn học phù hợp, cô Thanh cho biết.
Đỗ Hòa.
