Khu vực Phủ Tây Hồ, Hà Nội là một trong những điểm nóng đổi tiền lẻ dịp tết - Ảnh: Ngọc Thắng.
Trước tình trạng NH nói không có tiền mới đổi cho người dân nhưng ngoài thị trường đổi tính phí thì bao nhiêu cũng có, ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh TP.HCM, khẳng định: NHNN chỉ đảm bảo đáp ứng nhu cầu tiền mặt trong lưu thông đầy đủ, kịp thời chứ không thể đáp ứng được nhu cầu đổi tiền mới để lì xì tết của người dân, vì quá nhiều. Văn hóa tiền mới lì xì dịp tết lấy hên hay đi cúng chùa đã bị đẩy lên thành một hiện tượng không lành mạnh, tạo điều kiện cho nhiều kẻ trục lợi.
Theo ông Nguyễn Hoàng Minh, qua theo dõi tình hình trên địa bàn, cho đến thời điểm hiện nay chưa có NH nào khất hay hoãn chi trả tiền mặt, lùi thời gian chi trả với lý do không đủ tiền mặt. NHNN chi nhánh TP.HCM không thiếu tiền mặt cho nhu cầu sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hóa dịp tết cũng như nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp, cá nhân dịp tết, kể cả chi ngân sách, an sinh xã hội, thực hiện các công trình dự án... Riêng đối với tiền mới, do số lượng ít nên NHNN phân bổ cho các NH thương mại, Kho bạc Nhà nước căn cứ vào các tiêu chí rõ ràng và công khai minh bạch, không có sự phân biệt đối xử với các đơn vị. Chẳng hạn như căn cứ về quy mô mạng lưới, hoạt động tổng tài sản, số dư tiền gửi, cho vay, số lượng khách hàng... từ đó phân bổ theo tỷ lệ tùy vào tình hình số lượng tiền mới đang có. Riêng tiền mệnh giá nhỏ được NHNN chi nhiều cho các NH có khách hàng là trung tâm mua sắm, siêu thị... có quy mô hoạt động bán lẻ lớn để các đơn vị này đảm bảo đủ tiền, không để tình trạng thiếu tiền mệnh giá nhỏ thối lại cho khách hàng.
NHNN không phải ngưng in tiền mệnh giá nhỏ mà ngưng, hạn chế đưa ra lưu thông dịp tết để ngăn ngừa tình trạng phản cảm như dịch vụ đổi tiền mới có phí đi cúng chùa. Theo tôi được biết, các NH thương mại chi tiền mới cho những khách hàng tiền gửi, tiền vay là chính, chứ nhiều khi cán bộ công nhân viên của NH cũng không có tiền mới. NHNN cũng đã có văn bản chấn chỉnh các NH thương mại tránh tình trạng người dân than phiền không có tiền mới, hay chi không công bằng, ông Minh nói. Dịch vụ thu phí đổi tiền mới, theo ông Minh là vi phạm pháp luật, NHNN sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng như công an, quản lý thị trường kịp thời phát hiện và xử lý, kể cả NH chi tiền mới mà thu phí cũng vi phạm pháp luật.
Phó thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho biết đã yêu cầu các đơn vị thuộc NHNN tuyệt đối không găm giữ tiền mới để trục lợi. Đồng thời các giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố kiểm soát chặt chẽ việc đổi, gom và chuyển tiền mới mệnh giá nhỏ từ tỉnh này sang tỉnh khác, hoặc các tỉnh phía nam ra phía bắc phục vụ nhu cầu lễ hội, đền chùa dịp tết. NHNN yêu cầu các đơn vị trực thuộc phối hợp với chi cục quản lý thị trường, công an, thành lập các đoàn kiểm tra để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật các trường hợp kinh doanh tiền mệnh giá nhỏ trái phép tại khu di tích, đền chùa, lễ hội hoặc kinh doanh đổi tiền trên mạng. Đồng thời phải duy trì dịch vụ ngoại hối thu đổi ngoại tệ phục vụ nhu cầu của du khách nước ngoài trong những ngày nghỉ tết.
Phó thống đốc cho biết thêm đã quán triệt trong toàn ngành về việc chủ động ngăn ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các cán bộ vi phạm, lợi dụng vị trí công tác để gây phiền hà, trục lợi; xử lý kỷ luật ngay cán bộ lợi dụng đổi tiền mới, tiền lẻ lấy phí trục lợi.
