Trong quá trình chuyên nghiệp hóa bóng đá Việt Nam, việc các CLB chi một số tiền không nhỏ hàng năm cho hoạt động truyền thông, quảng bá thương hiệu, hình ảnh của đội nhà không còn quá xa lạ với người hâm mộ.
Tuy nhiên, vấn đề bản quyền hình ảnh của các cầu thủ lại rất ít khi được bàn tới, dù đây cũng là một trong những biểu hiện rõ nét của một nền bóng đá chuyên nghiệp.
Bản báo giá booking thủ môn Bùi Tiến Dũng do một công ty truyền thông cung cấp.
Ai cũng thấy rằng, các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp trên thế giới, từ bình thường cho tới nổi tiếng hay thậm chí cả các siêu sao như Cristiano Ronaldo hay Lionel Messi, tất cả đều có người đại diện của mình.
Đó là những người đại diện sẽ đứng ra đàm phán để đảm bảo quyền lợi của họ trong và ngoài sân cỏ, từ mức lương, tỷ lệ chia chác bản quyền truyền hình, áo đấu với CLB cho tới bản quyền hình ảnh của các cầu thủ.
Ở V-League hay các giải hạng Nhất, hạng Nhì Quốc gia, các cầu thủ thường không có người đại diện để làm những công việc nói trên. Đây là lý do mà bóng đá trong nước xảy ra nhiều tình huống dở khóc, dở cười do nhiều cầu thủ không nắm được hết mọi điều khoản, đàm phán trong hợp đồng với CLB chủ quản.
Hãy nói một chút về các CLB chủ quản. Hiện nay, dù đã và đang đi lên chuyên nghiệp, nhưng cách hành xử của hầu hết CLB với các cầu thủ của mình, đặc biệt là cầu thủ trẻ, đều còn nhập nhằng và thiếu minh bạch. Nếu nghiên cứu kỹ các hợp đồng của các cầu thủ trẻ, có thể dễ dàng nhận ra rất nhiều điều khoản gài của CLB chủ quản.
Thực tế, rất nhiều bản hợp đồng giữa CLB với các cầu thủ trẻ chưa đủ tuổi thành niên và người đứng tên đa số là bố mẹ (hoặc người giám hộ), nhưng vì thiếu hiểu biết nên cứ nhắm mắt ký bừa, thậm chí không đọc hợp đồng ấy nói gì và ràng buộc gì.
Chưa hết, một số CLB còn chơi chiêu, ký hợp đồng với cầu thủ ngay sát giờ thi đấu hoặc tập luyện để họ vội vội vàng vàng ký cho xong và không có thời gian nghiền ngẫm những điều khoản, để rồi bút sa, gà chết.
Bóng đá Việt cũng không thiếu những trường hợp CLB chủ quản và các cầu thủ khúc mắc trong đàm phán hợp đồng, thậm chí lôi nhau ra tòa để rồi người thiệt thòi nhất vẫn là phía các cầu thủ bởi những điều khoản ràng buộc trong bản hợp đồng ký hớ trước đó.
Kế đến, phải thừa nhận một thực tế là các cầu thủ Việt rất hiếm khi chú ý giữ gìn hình ảnh của mình để làm thương hiệu. Dẫn đến việc họ rất hiếm khi được các đơn vị kinh tế để mắt đến, hoặc nếu có thì những đơn vị này cũng mang trong đầu tư tưởng dân quần đùi áo số và trả những cái giá rẻ mạt.
Chính vì vậy, một người đại diện, một công ty đại diện hợp pháp, đứng ra đảm bảo quyền lợi cho tất cả các cầu thủ là một việc cấp thiết trong quá trình phát triển bóng đá theo con đường chuyên nghiệp đúng nghĩa.
Clip thủ môn Bùi Tiến Dũng được người hâm mộ chào đón ở quê nhà.
Đặc biệt, trong bối cảnh hầu hết các CLB rất hiếm khi nghĩ đến chuyện quảng bá thương hiệu cho cầu thủ, bởi đội bóng của họ còn kiếm chưa ra quảng cáo thì đánh bóng được cho ai, thì việc có người đại diện hợp pháp cho các cầu thủ lại càng bức thiết. Tuy nhiên, cầu thủ trẻ dưới 25 tuổi muốn tham gia quảng cáo đều phải được sự đồng ý của CLB, tỷ lệ % trên số tiền quảng cáo ấy sẽ chia theo thỏa thuận giữa đôi bên.
Điều này cho thấy, việc công ty truyền thông công bố bản báo giá booking thủ môn Bùi Tiến Dũng, người hùng U23 Việt Nam tại VCK U23 châu Á 2018 mới đây, mà chưa thông qua CLB chủ quản FLC Thanh Hóa là không đúng luật, đi ngược lại sự chuyên nghiệp mà chính công ty truyền thông đó đang hướng đến.
Bùi Tiến Dũng sẽ trở thành "Bosman" của bóng đá Việt Nam sau vụ lùm xùm bản quyền hình ảnh cầu thủ?
Ngày 15/12/1995, tòa án châu Âu đã tuyên bố tiền vệ người Bỉ, Jean-Marc Bosman đã thắng trong vụ kiện tụng với CLB RFC Liege sau 5 năm theo đuổi công lý. Từ đó, luật Bosman ra đời, và làm thay đổi cả nền bóng đá châu Âu với việc đảm bảo quyền lợi của các cầu thủ trong sự ràng buộc hợp đồng với các đội bóng chủ quản.
Thế nhưng, sau đó chẳng có CLB nào muốn có sự phục vụ của Bosman sau vụ kiện nổi tiếng đó và cựu tiền vệ người Bỉ này đành giải nghệ không kèn, không trống và sống cuộc sống cơ cực trong hơn 20 năm qua.
Liệu Bùi Tiến Dũng có trở thành một Bosman của bóng đá Việt Nam khi mâu thuẫn giữa công ty truyền thông và CLB chủ quản về vấn đề bản quyền hình ảnh cầu thủ, có thể khiến sự nghiệp đang bắt đầu nở rộ của thủ môn sinh năm 1997 này lâm vào ngõ cụt?./.
Ngọc Duy/VOV.VN.
