So với các loại quả khác, chúng có giá khá chát, cam Canh khoảng 60-80 nghìn/kg, bưởi Diễn 60-80 nghìn/trái. Những ngày cận Tết giá sẽ còn cao hơn. Riêng cam Canh và bưởi Diễn chính gốc vùng Canh, Diễn thì... vô giá.
Anh Nguyễn Duy Quỳnh và những cây cam đã được khách đặt mua trước.
Nhiều người dân Hà thành cho biết, "cặp đôi hoàn hảo" cam Canh, bưởi Diễn cứ vào dịp Tết Nguyên Đán là thiếu hàng, do cung không đủ cầu. Vì vậy, không riêng bà con vùng Canh, Diễn - thuộc phường Xuân Phương (Nam Từ Liêm) và phường Phúc Diễn, Phú Diễn (quận Bắc Từ Liêm) cố gắng lưu giữ, kế thừa truyền thống của cha ông họ, mà nhiều địa phương khác trên cả nước cũng tham gia trồng ngày càng nhiều. Tuy nhiên, do quá trình đô thị hóa, diện tích cam Canh Xuân Phương gần như không còn.
Được biết, vùng Canh xưa, nay chỉ còn duy nhất một hộ trồng cam là ông Nguyễn Duy Cường, tổ 5, phường Xuân Phương. Trước cách mạng Tháng 8, đây là thôn Ngọc Mạch, thuộc tổng Canh, ngoài cam Canh nơi đây còn có chợ Canh, họp 6 phiên/tháng, người dân các nơi đổ về giao lưu hàng hóa, nhất là dịp Tết cổ truyền, tấp nập cả một vùng rộng lớn. Cam Canh Xuân Phương để lại hương vị khó quên sau khi ăn, vị ngọt thanh, mát, xơ mềm không ngọt sắc, hoặc nhạt, xốp... như trồng ở các địa phương khác. Khi chín màu sắc không rực rỡ, chín từ từ, cả tháng mới hết 1 cây, nhờ chất đất phù sa sông Hồng bồi đắp hàng ngàn năm nay, vì vậy, cam Canh trồng ở đâu cũng không bằng Xuân Phương.
Hiện ông Cường có 2 ha trồng cả 2 loại cam và bưởi; cam Canh vài nghìn cây, bưởi Diễn khoảng trên dưới 1.000 gốc; cam 3 năm thì cho quả, bưởi 4 năm.
Theo đó, cứ đến tháng 10 - 11 âm lịch hàng năm, khách Hà thành đã đến đánh dấu cây, đặt cọc tiền mua cả 2 loại trên. Cam Canh sát Tết âm lịch mới chín, nhưng hơn 20 năm qua chỉ còn duy nhất 1 hộ trồng, nên nếu không nhanh chân thì hết. Dự kiến, đến Tết Nguyên Đán 1 cây cam to, quả đẹp có giá 7 - 8 triệu đồng; cây trung bình: 3 - 5 triệu đồng; cây bé 500 - 700 nghìn đồng; cam quả: 60.000 - 80.000đồng/kg, áp Tết 100.000 - 120.000đồng/kg; bưởi 60.000đồng/quả (giá bán tại vườn), giáp Tết có thể lên đến 80.000  90.000đồng/quả.
Theo anh Nguyễn Duy Quỳnh, con trai ông Nguyễn Duy Cường thì 1 mẫu cam nếu làm tốt chỉ đạt 500 - 700 cây. Gia đình phải thuê 10 - 15 nhân công làm việc theo thời vụ, trả công 300.000đồng/người/ngày; hàng ngày phải thuê 4-8 thợ kỹ thuật với mức 300.000đồng/người/ngày; ngoài ra, còn có 4 lao động làm việc thường xuyên: 180.000đồng/người/ngày.
Đây là cây đặc sản của vùng Tổng Canh xưa, sau khi xóa bao cấp bà con miền Bắc đến mua giống về trồng ngày càng nhiều. Địa phương phát triển nhiều và lâu nhất là huyện Văn Giang (Hưng Yên), 30 năm trước, người dân nơi đây đã đến vùng Canh, Diễn mua giống và tham khảo cách trồng để phát triển tại quê nhà.
TRẦN LONG.
