Hoạt động khai thác, vận chuyển đá của các mỏ đá ở xã Cam Phước Đông (TP. Cam Ranh) đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Ảnh: K.K.
Cuộc sống đảo lộn bên mỏ đá.
Tại mỏ đá Hóa An (thôn Giải Phóng, xã Cam Phước Đông) của Công ty TNHH Đá Hóa An 1, tiếng máy xúc, máy ủi, máy nghiền đá hoạt đồng ầm ĩ cả ngày lẫn đêm. Hàng trăm xe tải nối đuôi nhau ra vào mỏ đá khiến bụi bay trắng xóa một vùng. Ngay dưới chân mỏ đá là hàng chục ngôi nhà dân nằm kề nhau. Họ đang chịu đựng bụi bặm, tiếng ồn khủng khiếp.
Trước tết, bà Mấu Thị Sinh (ấp Bà Hùng, thôn Giải Phóng)... khỏi thu hoạch lúa vì cả 3 sào lúa bị mưa kéo theo bột đá xuống tràn lấp. Nhiều hộ dân khác cũng hứng chịu cảnh tương tự nhưng chẳng thấy chủ mỏ đá đền bù hay hỗ trợ gì - bà Sinh bức xúc.
Cách đó khoảng vài trăm mét là mỏ đá Hố Hành của Cty TNHH Phước Thành. Hiện trạng sau vài năm mỏ đá này hoạt động là cả một góc núi bị cạo trọc. Nhiều gia đình đóng kín cửa nhà lên rẫy... trốn bụi cả tháng mới về.
Ông Hà Đình Mơ - Trưởng thôn Giải Phóng - giải thích: Người dân ở đây chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, nên họ thấy ô nhiễm thì đóng cửa lên rẫy. Nhiều gia đình có con cái đi học rất lo lắng, bởi xe tải chạy ẩu, rất nguy hiểm.
Gần đó là điểm trường Bà Hùng (thuộc Trường Tiểu học Cam Phước Đông 2) cũng đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi bụi bẩn và tiếng ồn. Theo tìm hiểu của PV, mỏ đá Hố Hành được UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác ngày 27.8.2013, có diện tích 25ha, công suất 200.000m3/năm. Mỏ đá Hóa An được UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác ngày 6.4.2011, có diện tích 25,6ha, công suất 490.000m3/năm. 2 mỏ đá này đều có thời hạn đến 30 năm.
Ông Nguyễn Đông - Phó Chủ tịch HĐND xã Cam Phước Đông - khẳng định hoạt động của 2 mỏ đá này đã ảnh hưởng nhiều đến đời sống người dân. Không chỉ đường sá bị hư hỏng nặng, nắng bụi, mưa lầy lội. Bụi bặm khiến dân ở sát mỏ đá và hai bên đường phải đóng cửa thường xuyên - ông Đông nói và cho hay trước đây, có tình trạng nhà dân bị nứt, sau đó các chủ mỏ đá đã tiến hành thỏa thuận bồi thường, hỗ trợ.
Kiến nghị không cấp phép dự án mới.
Trong khi người dân đang... hít bụi no thì xuất hiện 2 dự án khai thác đá khác đang làm thủ tục xin giấy phép khai thác tại 2 ngọn núi Tà Lương và Hòn Ông (thôn Giải Phóng, xã Cam Phước Đông). Điều này vấp phải phản ứng của nhiều người dân.
Theo tìm hiểu của PV, UBND tỉnh Khánh Hòa đã cấp giấy phép cho Cty CP Khoáng Việt Nha Trang thực hiện thăm dò khoáng sản đất, đá làm vật liệu xây dựng trên diện tích 15ha tại núi Tà Lương. Ngày 25.1, UBND tỉnh cũng có quyết định phê duyệt trữ lượng khoáng sản trong báo cáo kết quả thăm dò của đơn vị này. Ngoài ra, UBND tỉnh cũng phê duyệt trữ lượng khoáng sản của dự án khai thác đá tại khu vực núi Hòn Ông cho Cty TNHH Lực Kỹ. Hiện nay, DN này đã hoàn thành việc thăm dò và đang thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép khai thác.
Ông Cao Văn Hùng - Chủ tịch UBND xã Cam Phước Đông - cho biết, vừa qua, tại cuộc họp tham vấn ý kiến về tác động môi trường đối với dự án của Cty CP Khoáng Việt Nha Trang, đa số các ý kiến người dân không đồng ý làm dự án với lý do: 2 mỏ đá đang khai thác đã để lại hệ lụy quá lớn. UBND xã nhận thấy nếu 2 dự án được cấp phép khai thác, đi vào hoạt động thì khả năng xảy ra ô nhiễm, ảnh hưởng đến điều kiện sinh hoạt, sản xuất của người dân và việc học tập của học sinh Vì vậy, địa phương đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét kỹ trước khi cấp phép.
Theo bà Võ Thị Kim Thoa - Phó Chủ tịch HĐND TP. Cam Ranh, khoảng cách từ ranh giới khu vực Cty CP Khoáng Việt Nha Trang thăm dò, tiến hành xin cấp phép khai thác đá đến vị trí gần nhất của khu vực thôn Suối 2 và 2 điểm trường tiểu học và mầm non là 315m. Khi mỏ đá đi vào hoạt động sẽ sử dụng mặt bằng làm bãi chứa nguyên vật liệu, máy móc khai thác và chế biến thì vị trí khai thác càng sát với dân hơn. Trong quá trình khai thác, sử dụng chất nổ, bụi bặm, vận chuyển đá sẽ gây ra tiếng ồn và ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của nhân dân, nhất là đối với điểm trường mầm non và tiểu học tại đây.
Đối với dự án của Cty TNHH Lực Kỹ, khoảng cách từ ranh giới khu vực công ty thăm dò khai thác đến khu dân cư hiện hữu (thuộc khu quy hoạch đất sản xuất, đất tái định cư của đồng bào dân tộc thiểu số theo quy hoạch nông thôn mới của xã đã được phê duyệt) và nhà sinh hoạt cộng đồng của thôn Giải Phóng khoảng 150m. Vì vậy, khi mỏ đá đi vào hoạt động sẽ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng lớn đến đời sống, điều kiện sinh hoạt và sản xuất của người dân khu vực này.
Vì vậy, HĐND TP. Cam Ranh đã đề nghị UBND TP. Cam Ranh kiến nghị UBND tỉnh xem xét không cấp phép khai thác khoáng sản đối với Cty CP Khoáng Việt Nha Trang và Cty TNHH Lực Kỹ, đồng thời, kiến nghị HĐND tỉnh có ý kiến đối với các sở, ngành và UBND tỉnh xem xét không cấp phép khai thác đá ở thôn Giải Phóng cho 2 doanh nghiệp này.
Theo ông Nguyễn Hữu Dũng - Chủ tịch UBND TP. Cam Ranh, không nên cấp phép thêm 2 dự án khai thác đá nói trên. Nếu cấp phép nữa thì người dân sống ở đâu và hệ lụy về môi trường sẽ rất lớn - ông Dũng khẳng định.
Nhiệt Băng.
