Năm 2013, vừa chuyển công tác về Phòng Cảnh sát hình sự Hải Phòng - PC45 trong thời gian chưa lâu, đại tá Lê Hồng Thắng nhận được phản ánh về việc Mai Đức Vượng (biệt danh Tộ "Tích", 32 tuổi, ở quận Ngô Quyền) có liên quan đến một số vụ nổ súng thanh toán nhau, nhưng chưa được xử lý theo quy định pháp luật.
Tôi trực tiếp lục hồ sơ và xác minh được bốn trường hợp đã khởi tố nhưng tạm đình chỉ để đưa đi khám bệnh, trong đó có vụ án Tộ Tích", Đại tá Thắng nói.
Cùng thời gian này, PC45 nhận được chỉ đạo của cấp trên về việc làm rõ Tộ Tích cùng đồng bọn bỗng dưng bị bênh tâm thần sau khi gây án.
Đại tá Thắng khi đó với cương vị Phó phòng PC45 Công an Hải Phòng đã rút toàn bộ hồ sơ về hành vi phạm tội của Tộ Tích để xem xét, nghiên cứu nhằm đưa tên này ra trước pháp luật.
"Tôi cùng cán bộ PC45 quyết tâm lật lại vụ án và chứng minh Tộ "Tích" đang giả điên để trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật", ông Thắng nói.
Tộ "Tích" khi bị bắt di lý về Hải Phòng.
Theo hồ sơ, Tộ Tích dù trẻ nhưng có số má trong hoạt động cá độ bóng đá, cầm đồ, cho vay nặng lãi và đòi nợ thuê. Tên này và đàn em không ngần ngại sử dụng hàng nóng khi giải quyết các mâu thuẫn, thanh toán đối thủ.
Chỉ vì chưa có tiền chuộc chiếc xe máy tại tiệm cầm đồ, mà anh Nguyễn Thế Mạnh đã mâu thuẫn với Tộ "Tích". Tên này đã sai ba đàn em phục sẵn ở cầu vượt Đông Hải, quận Hải An dùng súng hoa cải, nã đạn khiến anh Mạnh bị thương 81% sức khỏe.
Ngoài vụ trên, ngày 28.12.2009, tại khu vực ngã 3 Phạm Minh Đức (phường Gia Viên, quận Ngô Quyền), Tộ Tích cùng 3 đàn em phục sẵn, dùng dao, mã tấu chém tới tấp một thanh niên khiến anh này thương tích nặng.
Một vụ án khác gây xôn xao dư luận đất Cảng khi Tộ Tích và đàn em thanh toán đối thủ giữa ban ngày. Tháng 8.2011, cho rằng Kiên Lợn, một ông trùm khác lấn sân địa bàn làm ăn của mình, Tộ Tích đã chỉ đạo đàn em theo dõi để triệt hạ đối thủ. Khi Kiên Lợn ngồi ăn sáng trên phố, hai đàn em của Tộ Tích đã áp sát, nã năm phát đạn khiến nạn nhân gục trong vũng máu.
Công an Hải Phòng đã bắt được bốn đàn em, thu giữ hai khẩu súng và áo giáp chống đạn, nhưng Tộ Tích đã bỏ trốn. Cuối năm 2011, Tộ Tích bị công an Trung Quốc bắt và trao trả cho phía Việt Nam. Tộ "Tích" bị di lý về Hải Phòng để điều tra. Tuy nhiên, tháng 7.2012, Tộ Tích bất ngờ được chuyển sang Viện Pháp y tâm thần Trung ương để điều trị bệnh động kinh di chứng, có rối loạn tâm thân.
Nghiên cứu xong hồ sơ, ông Thắng thấy, việc cơ quan giám định pháp y tâm thần Trung ương cho rằng "Tộ Tích trước, trong và sau khi gây án có hạn chế về nhận thức, khiến việc điều tra, bắt giữ lại với anh ta khó khăn. Mặt khác, thời gian tạm đình chỉ với bị can này để chữa bệnh quá lâu (hai năm).
Tôi phải chứng minh được tâm thần Tộ Tích hoàn toàn bình thường, đại tá Thắng cho hay.
Xác định Tộ Tích là bị can đặc biệt nguy hiểm, ông Thắng đã trình chủ trương lập tiểu ban điều tra gồm 20 cán bộ lên lãnh đạo Công an thành phố, Thành ủy và được phê duyệt. Các cán bộ chia thành nhiều tổ để làm rõ toàn bộ quá trình khám, chữa, điều trị của Tộ Tích. Các y tá, bác sĩ tham gia quá trình khám, chữa trị, giám định, được đề nghị hợp tác với cơ quan chức năng.
Qua xác minh, PC45 thu thập được, thời gian chữa trị, Tộ Tích sinh hoạt bình thường và còn xuất hiện ngoài xã hội. Giữa tháng 12.2012, tên này bị cảnh sát hình sự bắt quả tang cùng bốn người khác trong khách sạn Monte Carlo ở Hải Phòng, có tàng trữ súng quân dụng. Trong khi bốn tên bị khởi tố tội danh Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng, Tộ Tích được trả về Viện pháp y tâm thần Trung ương chữa trị.
Vài tháng sau, Tộ Tích lại xuất hiện trong một vũ trường ở Hải Phòng, cùng đàn em đòi nợ.
Trước tài liệu trên, thấy chứng cứ chắc chắn, đại tá Thắng đã đề nghị họp ba ngành, và yêu cầu giám định lại với Tộ Tích.
Cơ quan giám định đưa ra kết quả Tộ Tích tạm thời ổn định tâm thần, nên đã gây khó khăn cho việc bắt tạm giam lại bị can này, đại tá Thắng cho biết.
Đầu tháng 4.2013, PC45 tiếp tục đề nghị giám định lại với Tộ Tích. Một tuần sau có cuộc giám định cấp cao hơn và đưa ra kết luận Tộ Tích đã ổn định tâm thần.
PC45 khi đó mời cả C45 (Bộ Công an) cùng thống nhất cho ý kiến về việc khởi tố, bắt tạm giam lại Tộ Tích. Sau đó, VKSND Hải Phòng ra quyết định hủy bỏ biện pháp chữa bệnh bắt buộc với Tộ Tích. PC45 đã khôi phục điều tra vụ án, bắt tạm giam Tộ Tích.
Ngày 17.4.2013, ngay khi có phê chuẩn quyết định Bắt tạm giam, 40 cán bộ PC45 đã có mặt tại Viện pháp y tâm thần Trung ương. Khi Tộ Tích đang cùng vợ, đàn em ăn lẩu hải sản, các trinh sát đã bắt giữ tên này. Cuối tháng chín cùng năm, Tộ Tích bị TAND Hải Phòng tuyên phạt 20 năm tù tội Giết người và Cố ý gây thương tích.
