Là Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, họa sỹ Trần Khánh Chương cho biết, họa sỹ Phan Kế An là những người đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thành Hội Mỹ thuật Việt Nam.
Với công lao và chức vụ mà ông đã đóng góp và đảm nhận, họa sỹ Phan Kế An là tấm gương mẫu mực cho sự tận tâm hết lòng vì công việc. Ông là một nhân cách lớn của hội họa Việt Nam và tài năng của ông đã được khẳng định bằng nhiều giải thưởng cao quý.
Trong đó, họa sỹ Phan Kế An đã vinh dự nhận Giải thưởng Nhà nước về VHNT. Đón nhận tin họa sỹ Phan Kế An qua đời, họa sỹ Trần Khánh Chương không khỏi bàng hoàng, dù trước đó, ông đã được biết tin họa sỹ Phan Kế An nhập viện.
Họa sỹ Trần Khánh Chương, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam.
Cũng theo họa sỹ Trần Khánh Chương, hiện nay ông và các đồng nghiệp của Hội Mỹ thuật Việt Nam đang tích cực chuẩn bị các công việc để tổ chức đám tang họa sỹ Phan Kế An một cách trang trọng nhất.
Đồng cảm với nỗi tiếc thương của họa sỹ Trần Khánh Chương, nghệ sỹ Bằng Lâm, nguyên Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cũng rất bàng hoàng khi biết tin họa sỹ Phan Kế An qua đời.
Trước đó, ông và họa sỹ Phan Kế An có mối quan hệ khá thân thiết. Nhà nhiếp ảnh, họa sỹ Bằng Lâm thường xuyên tới nhà họa sỹ Phan Kế An để thăm hỏi sức khỏe, chuyện trò.
Theo họa sỹ Bằng Lâm chia sẻ, họa sỹ Phan Kế An là người rất quan tâm tới lớp trẻ và tận tâm với nền mỹ thuật Việt Nam. Ông không có ý cất giấu các bí quyết nghề nghiệp mà muốn được chia sẻ với các họa sỹ trẻ có tâm với nghề.
Nhà nhiếp ảnh, họa sỹ Bằng Lâm.
Họa sỹ Phan Kế An mong muốn những kinh nghiệm đó sẽ giúp ích cho hậu thế vững chãi bước vào con đường sáng tạo. Dù đã ngoài 90 tuổi nhưng họa sỹ Phan Kế An vẫn rất minh mẫn, tinh tường.
Ông nhớ rành rọt từng nhân vật, từng thời kỳ lịch sử nên khi nói chuyện với một họa sỹ cao tuổi, ít người lại cảm thấy nhàm chán. Đặc biệt, họa sỹ vẫn rất yêu nghề.
Ông luôn tìm thấy cái mới trong nghề vẽ, luôn muốn sáng tạo. Chính vì vậy, bức vẽ Bông hoa hồng tuyệt đẹp của ông đã nhận được giải thưởng của Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam. Bức vẽ này cũng khép lại cuộc đời sáng tác nhiều thành công của họa sỹ Phan Kế An.
Nghệ sỹ Bằng Lâm còn cho biết, ông cảm thấy buồn, day dứt vì còn nợ họa sỹ Phan Kế An một lời hứa chưa thực hiện được. Một lần đến chơi nhà họa sỹ Phan Kế An cách đây vài tháng, trước khi ra về, họa sỹ Phan Kế An còn dặn ông: Này Bằng Lâm ơi! Tôi vẫn phần cậu nửa chai rượu vang. Hôm nào cậu qua, chúng ta lại ăn bún đậu mắm tôm nhé!
Nhà nhiếp ảnh, họa sỹ Bằng Lâm đánh giá, sự ra đi của họa sỹ Phan Kế An là sự mất mát lớn của mỹ thuật Việt Nam, một tài năng lớn, một nhân cách sống đã mãi mãi ra đi.
PGS.TS, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Đỗ Bảo cũng có chung cảm xúc hụt hẫng khi đón nhận tin dữ. Bởi họa sỹ Phan Kế An chính là một trong hai họa sỹ có nhiều dấu ấn và ảnh hưởng đối với công việc của một nhà phê bình mỹ thuật như ông. Chính nhờ họa sỹ Phan Kế An, ông đã được biết đến, hiểu tường tận về từng nhân vật, về từng giai đoạn phát triển của mỹ thuật Việt Nam.
Nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Đỗ Bảo.
PGS Nguyễn Đỗ Bảo cũng cho biết, Phan Kế An là người thẳng thắn, vui tính. Nói chuyện với ông rất thú vị và câu chuyện tường như không bao giờ hết. Dù đã đứng lên ra về nhưng luôn có cảm giác muốn quay trở lại nhà ông. Họa sỹ Phan Kế An hoạt động nghề nghiệp bền bỉ.
Trước và sau cách mạng tháng Tám, ông đã có những thành công nhất định trong nghề nghiệp. Ông là họa sỹ cuối cùng của mỹ thuật Đông Dương từng nhận Giải thưởng Nhà nước. Dù biết sinh tử là quy luật tất yếu nhưng theo PGS Nguyễn Đỗ Bảo, giá như thời gian ngừng lại, chắc ông sẽ thực hiện được ý định của mình là tới thăm họa sỹ thêm một lần nữa.
Thanh Xuân.
