Đã 8 năm nay kể từ ngày vào trại và cũng là từng ấy thời gian cô thảo đơn ly hôn, Hương thấy lòng thanh thản khi nhắc đến chồng. Cô chỉ khóc khi nghĩ tới cha mẹ già, đã tóc bạc lưng còng còn phải đi thăm nuôi cô. Mỗi năm chỉ duy nhất một lần mẹ lên thăm vào dịp gần Tết, lòng dạ Hương lại bùi ngùi. Cảm giác tội lỗi luôn giày vò Hương mỗi khi gặp mẹ. Nữ phạm nhân là Vũ Thị Thu Hương, SN 1966, trú tại huyện Kiến Xương, Thái Bình. Hương là giáo viên tiểu học, bị kết án 17 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đang thi hành án ở trại giam Ninh Khánh (Bộ Công an).
Đi tù vì chơi hụi.
Chị kể về những ngày đi dạy học, kể về những đồng nghiệp rồi gia đình, con cái và đến đoạn đi tù thì ngập ngừng: Khi biết không thể lấy lại tiền cho mọi người, tự tôi đã đã ra CQCA tự nhận tất cả mọi việc. Tội lỗi mà chị đang gánh đây, xuất phát từ việc ôm đồm và thích thể hiện.
Giáo viên tiểu học lại ở quê nên ngoài đồng lương cố định, chị chẳng có nguồn thu nào hơn một số ít ỏi tiền phụ đạo thêm cho học sinh. Tuy nhiên, so với nhiều đồng nghiệp khác thì cuộc sống của gia đình chị vẫn còn ung dung hơn rất nhiều bởi chồng chị là một cán bộ Nhà nước. Để giúp chị em và cũng là để giúp cho bản thân có một khoản tiền tiết kiệm, Hương rủ mọi người chơi họ hàng tháng, những người tham gia sẽ bớt một khoản tiền lương nhất định gom vào thành một món tiền rồi từng người, theo số thứ tự bốc thăm được nhận về. Theo lời Hương thì ngày đầu chơi họ, chỉ mang tính chất là chị em giúp nhau có một khoản tiền tiết kiệm chứ không hề có chuyện lời lãi nên phạm vi chơi chỉ là các đồng nghiệp trong trường. Một thời gian sau, thấy ngoài xã hội người ta cũng chơi họ nhưng có lãi, Hương đã tham gia.
Lúc đầu chỉ một mình Hương chơi nhưng khi đã hám đồng tiền lãi chênh lệch, chị đã rủ rê các đồng nghiệp cùng tham gia. Nếu như chỉ có vậy thì có lẽ chị đã không phạm tội lừa đảo như bây giờ. Tiếc rằng vì hám lợi, Hương đã đứng ra vay tiền của đồng nghiệp, của người thân và của nhiều người khác nữa từ các mối quen biết và bạn bè của chồng sau đó đem đóng cho một hụi họ to hơn chỉ vì thấy lãi suất ở đấy hơn hẳn. Giữa năm 2007, chủ hụi bỏ trốn, ẵm theo gần 2 tỷ đồng tiền đóng họ của Hương, vậy là chị bị bắt.
Khi chủ nợ bỏ trốn, tôi đã cố xoay xở để thanh toán cho những người đã đóng tiền cho tôi nhưng chỉ lo được một nửa. Không còn khả năng thanh toán, nếu trốn tránh sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống gia đình, tới công việc của chồng và hai con nên tôi quyết định ra CQCA trình báo, Hương tâm sự.
Mặc dù bản thân cũng là một nạn nhân, bị lừa hết tiền nhưng Hương đã ra CQCA, khai nhận tất cả những việc mình đã làm với thái độ thành khẩn và chi tiết tới mức một số đồng nghiệp, người quen khi được gọi lên làm việc, đã quyết định xóa nợ cho chị vì không đáng kể. Chị bảo đồng nghiệp không nỡ làm đơn tố cáo chị vì biết tính chị khá sòng phẳng, hơn chục năm chơi họ với nhau chưa bao giờ để xảy ra sai sót. Sai lầm của tôi chính là cầm tiền của đồng nghiệp đem ra ngoài chơi hụi họ để hưởng lãi suất. Đồng tiền kiếm được quá dễ và nhẹ nhàng khiến tôi lao vào như con thiêu thân, không còn đủ tỉnh táo mà nghĩ tới việc nếu rủi ro xảy ra thì mình sẽ như thế nào, chị kể. Dường như với chị những biến cố cuộc đời từ việc đi tù, chồng bỏ, con gái lấy chồng... là điều tất yếu xảy ra, chị không hề oán trách.
Phạm nhân Vũ Thị Thu Hương trong trại giam.
Quyết trả tự do cho chồng vì án mình quá dài.
Hiếm có người vợ nào quyết định viết đơn ly dị chồng khi vẫn còn rất yêu. Chị là người như thế. Nhưng chị quyết định giải phóng cho chồng vì không muốn làm khó anh ấy bởi chẳng ai có thể chờ đợi một khoảng thời gian đằng đẵng như vậy. Kể về điều đó, chị cứ nhẹ nhàng nói nhưng tôi đọc được trong lời nói ấy là một nỗi đau sâu kín. Không đau sao được khi phải chia sẻ người mình yêu thương cho một người khác. Tôi bảo chị thật dũng cảm, và không phải người phụ nữ nào cũng làm được điều đó. Chị cười nhẹ nhàng: Cuộc đời có được bao nhiêu đâu, tôi vẫn còn may mắn là anh ấy rất có trách nhiệm với các con. Chúng trưởng thành được như ngày hôm nay đều nhờ vào công sức nuôi dạy của anh ấy.
Chị đi tù khiến hai cô con gái đang tuổi ăn học cảm thấy sững sờ. Trước đây chúng tự hào về bố mẹ bao nhiêu thì nay mặc cảm, tự ti bấy nhiêu. Ngay cả người chồng của chị cũng sốc vì từ trước tới nay, không bao giờ anh tin vợ mình có thể to gan đến vậy. Thế nhưng điều không ngờ lại xảy đến với gia đình chị mà người hứng chịu chính là người thân. Chỉ đến khi đó, khi mà hai tay tra vào còng, chị mới nhận ra rằng mọi cố gắng kiếm tiền trước đây của mình đều là hư vô hết. Có ai bắt chị phải kiếm thật nhiều tiền đâu mà chỉ tại chị vì không muốn lép vế trước người chồng giỏi giang, muốn ghi điểm trong mắt người thân hai bên nội ngoại. Chị đi tù thì yên phận chị còn ở bên ngoài, tai tiếng người thân phải gánh chịu.
Tôi là người rất may mắn vì chồng tôi đã dìu dắt các con vượt qua những điều tiếng, tủi hổ do tôi đưa đến. Chúng vươn lên trong học tập cũng là động lực để tôi yên tâm cải tạo, chị kể. Con gái lớn của Hương sau khi tốt nghiệp đại học đã đi làm, hiện đã xây dựng gia đình. Con gái thứ hai đang học năm thứ hai đại học sư phạm. Biết con đi theo nghề giáo viên của mẹ, Hương mừng lắm. Chị xúc động: tôi tự hào về các con mình, tự hào về cách chồng cũ dạy dỗ con cái. Chúng không bỏ rơi tôi mà còn là cái đích để tôi phấn đấu và quay về.
Chồng lấy vợ mới, Hương không buồn mà còn học hỏi bạn tù làm lẵng hoa gửi về chúc mừng. Chị mừng cho anh tìm được người sớm hôm bầu bạn, mừng vì anh có thêm đứa con trai mà chị đã không thể làm được. Hẳn trong tâm chị đã có những giằng xé vì đau khổ kìm nén đan xen với bất lực, buông xuôi để rồi bây giờ là bằng lòng và chấp nhận. Chị không nhắc nhiều đến chồng bởi anh đã hoàn thành trách nhiệm với chị khi quyết định chia nửa tài sản của hai vợ chồng để trả nợ cho chị. Điều khiến tôi trăn trở nhất chính là bố mẹ già, đã vì tôi mà gần chục năm nay vất vả, khó nhọc, Hương tâm sự.
Nhà có hai chị em gái, Hương là lớn thì đang ở tù còn cô em gái công tác trong Nam thế nên đã ngoài tuổi 70 nhưng bố mẹ Hương vẫn phải tự lo liệu cho bản thân mọi thứ. Chị bảo bố già rồi nên không đi xa được, chỉ có mẹ nhưng cũng vài tháng mới đến thăm Hương một lần, đem theo những món quà quê, dân dã mà sâu lắng. Mỗi lần lên thăm tôi, bà lại mang theo muối vừng, tép khô và cả gói cơm nếp mật-thứ mà ngày bé tôi rất thích. Trong mắt mọi người, những món quà quê ấy chẳng có giá trị gì nhưng với tôi nó là cả một thời thơ ấu. Với mẹ, con cái chẳng bao giờ lớn cả, Hương kể.
Là một người mẹ, chị hiểu nỗi lòng mẹ mình, hiểu cả những nỗi đau đang đè nặng trong tâm trí mẹ. Hương bảo không gặp mẹ thì nhớ mà gặp rồi thì day dứt không yên. Quy định của trại mỗi tháng được gọi điện về nhà một lần, chị dành để hỏi thăm bố mẹ vì người già cần được ưu tiên hơn. Chị nghĩ hai con gái sẽ hiểu điều đó. Tôi chưa có quyết định gì cho tương lai sau này bởi còn hơn nửa quãng đường cải tạo nữa mới được về. Tôi chỉ mong đến lúc mình về vẫn còn cơ hội báo hiếu bố mẹ, chị khẽ nói trước khi chia tay.
Một mùa xuân nữa đến gần, chị mong lắm được mẹ lên thăm nhưng lại lo giá rét thế này, thân già đi lại vất vả. Tôi thì chắc rằng không phải chỉ tới khi gặp mẹ chị mới khóc mà trong lòng chị nước mắt vẫn rơi mỗi đêm khi nghĩ về gia đình, nhất là hai bố mẹ già nơi quê nhà. Tôi cũng thầm chúc cho bố mẹ chị được khỏe mạnh, để chị có cơ hội chuộc lỗi dù chỉ là một ngày.
Nguyễn Vũ - Hạ My.
