Trụ sở mới của AU được Trung Quốc hỗ trợ vốn và xây dựng, khánh thành năm 2012. Trụ sở này đặt tại thủ đô Addis Ababa của Ethiopia. Theo Le Monde , trụ sở này được xây dựng với chi phí hơn 200 triệu USD bằng nguồn tiền viện trợ của Trung Quốc. Đây được coi là biểu tượng sự ảnh hưởng của Trung Quốc tại châu Phi nhằm tiếp cận các tài nguyên thiên nhiên. Bài báo dẫn nguồn tin giấu tên từ AU nói rằng, dữ liệu từ các máy tính trong tòa nhà này được chuyển hằng đêm đến các máy chủ của Trung Quốc trong suốt 5 năm - từ tháng 1/2012 đến tháng 1/2017.
Theo Le Monde , một năm trước, một vụ tin tặc tấn công quy mô lớn bị phát hiện, do đó, hệ thống công nghệ thông tin tại trụ sở AU được thay thế hoàn toàn. Trong quá trình dọn dẹp và tiêu diệt rệp khi lắp đặt hệ thống mới, người ta phát hiện các micro được giấu kín trong các bàn và tường của tòa nhà. Sau đó, người ta gỡ bỏ chúng.
Cũng như ở thủ đô của Ethiopia, đầu tư của Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng đường bộ và đường sắt có thể được nhìn thấy rõ trên khắp châu Phi. Tại hội nghị thượng đỉnh năm 2015 ở Nam Phi, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết viện trợ và đầu tư 60 tỷ USD cho châu Phi, tiếp tục xây dựng đường bộ, đường sắt và cảng.
Trước bài báo trên Le Monde , các quan chức Trung Quốc và châu Phi tham dự Hội nghị thượng đỉnh thường niên của khối này tại Addis Ababa khi được hỏi đều phủ nhận thông tin trên. Đại sứ Trung Quốc tại AU, ông Khoáng Vĩ Lâm, gọi bài báo là lố bịch và phi lý. Ông cho rằng, bài báo này có ý đồ xấu trong việc phá hoại mối quan hệ giữa Trung Quốc và châu Phi. Ông nói: Quan hệ Trung Quốc - châu Phi đã mang lại nhiều lợi ích và rất nhiều cơ hội. Người châu Phi đều vui mừng vì điều này.
Tổng thống Rwandan Paul Kagame, người đảm nhiệm chức Chủ tịch AU trong năm nay, nói rằng, ông không biết gì về vụ việc. Trả lời phóng viên sau cuộc họp của các nhà lãnh đạo châu Phi, ông Kagame nói: Trong bất kỳ trường hợp nào, tôi không nghĩ rằng có bất cứ điều gì được thực hiện ở đây mà chúng tôi không muốn mọi người biết. Tôi không nghĩ gián điệp là đặc sản của người Trung Quốc. Chúng ta có gián điệp khắp nơi trên thế giới này. Tuy nhiên, tôi sẽ không phải lo lắng về việc bị nghe lén trong tòa nhà này.
Ông Kagame cho biết, mối quan tâm duy nhất của ông là AU nên xây dựng trụ sở riêng của mình thay vì nhờ đến Trung Quốc. Chủ tịch Ủy ban AU Moussa Faki Mahamat cũng phủ nhận thông tin trên Le Monde. Ông nói: Không có bằng chứng về gián điệp trong tòa nhà. Còn Thủ tướng Ethiopia Hailemariam Desalegn nói với các nhà báo rằng, ông không tin tòa nhà bị nghe lén.
Ông Aly-Khan Satchu, một nhà phân tích hàng đầu tại Nairobi (Kenya), đánh giá thông tin trên Le Monde là hồi chuông cảnh báo cho châu Phi. Tờ Financial Times dẫn lời một quan chức ngoại giao phương Tây làm việc tại châu Phi rằng, không có gì ngạc nhiên khi Trung Quốc tiến hành hoạt động gián điệp tại tòa nhà do họ xây dựng. Nhà ngoại giao này còn cảnh báo thêm, tòa nhà còn nhiều vấn đề dính tới Bắc Kinh chứ không chỉ riêng hệ thống an ninh mạng.
Lan Anh (tổng hợp).
