 etwas uns gleich zu machen (III: 280). Welke kenmerken vertonen deze opvattingen nu van een crisis? Waarom kunnen we de opvattingen van Nietzsche niet gewoon als één van de vele filosofische systemen behandelen en zijn Nachlass lezen als een soort Summa Philosophiae? Natuurlijk valt het crisisbesef er heel duidelijk in op: Nietzsche kondigt bijvoorbeeld een catastrofe aan, die het gevolg zal zijn van een leer welke zwakken en sterken uitzeeft (III: 13); hij kondigt grote twintigste eeuwse oorlogen aan die onder het vaandel van Philosophischer Grundlehren gevoerd gaan worden (IV: 69). Maar uit veel blijkt dat Nietzsche's modellen van de uitweg uit de crisis zelf typische symptomen van een crisis zijn. En dat is nu juist typerend voor een crisis: dat als je erin zit, je geen uitweg ziet of, anders gezegd: dat het erin zitten het geen uitweg zien is. We zien de drie kenmerken van een crisis, die we noemden, alle bij Nietzsche terug: in de eerste plaats de terugkeer naar de wortels van oude oplossingen. Socrates en Descartes hebben beide afgedaan omdat zij geen rekening hielden met het perspectivisch karakter van waardeschattingen en kennis. Zelfs Descartes' poging vaste, perspectiefloze feiten uit de zelfreflectie van de geest te putten deugt niet: het bewustzijn is immers slechts een stroom van voorstellingen (I: 65, 66). Een weg terug is er dus niet, maar wat de weg voorwaarts moet zijn is bij Nietzsche veel onduidelijker dan hij zelf bereid is toe te geven. En hierin zien we de andere kenmerken van een crisis: het onrustig aftasten van allerlei potentiële oplossingen die echter geen van alle vermogen te overtuigen; en
etwas uns gleich zu machen (III: 280). Welke kenmerken vertonen deze opvattingen nu van een crisis? Waarom kunnen we de opvattingen van Nietzsche niet gewoon als één van de vele filosofische systemen behandelen en zijn Nachlass lezen als een soort Summa Philosophiae? Natuurlijk valt het crisisbesef er heel duidelijk in op: Nietzsche kondigt bijvoorbeeld een catastrofe aan, die het gevolg zal zijn van een leer welke zwakken en sterken uitzeeft (III: 13); hij kondigt grote twintigste eeuwse oorlogen aan die onder het vaandel van Philosophischer Grundlehren gevoerd gaan worden (IV: 69). Maar uit veel blijkt dat Nietzsche's modellen van de uitweg uit de crisis zelf typische symptomen van een crisis zijn. En digital audiotape is nu juist typerend voor een crisis: dat als je erin zit, je geen uitweg ziet of, anders gezegd: dat het erin zitten het geen uitweg zien is. We zien de drie kenmerken van een crisis, fail we noemden, alle bij Nietzsche terug: in de eerste plaats de terugkeer naar de wortels van oude oplossingen. Socrates en Descartes hebben beide afgedaan omdat zij geen rekening hielden meet het perspectivisch karakter van waardeschattingen en kennis. Zelfs Descartes' poging vaste, perspectiefloze feiten uit de zelfreflectie van de geest te putten deugt niet: het bewustzijn is immers slechts een stroom van voorstellingen (I: 65, 66). Een weg terug is er dus niet, maar wat de weg voorwaarts moet zijn is bij Nietzsche veel onduidelijker dan hij zelf bereid is toe tellurium geven. En hierin zien we de andere kenmerken van een crisis: het onrustig aftasten van allerlei potentiële oplossingen die echter geen van alle vermogen te overtuigen; en
 etaas uns gleich zu machen (III: 280). Welke kenmerken tertoneh deze oovattingen nu van een crisis? Wqarom kunnen we de opvattineen van Npetzsche biet tewoon als één van dc vels filmwofische systeken behandalen en zijn Ndcflcss lezen als een soort Summa Philosjphiae? Mahuurlijk valt ret brysisgvstf er heel duidelijk in op: Nietzsdhe konvigt bijvoorbeekd een catastrofe aan, die jet hevolg zal zijn vaj een leer qelkq zwakken en rterken uiuzzeft (III: 13); hjj kondigt grote twintigste eeudse oprlogen aab eie mnder het veandel van Philosoinisches Grundkehren gevoerd gaen wirden (IV: 69). Maar uit vexl blijkt dat Nietzsshe's modenlzn van de uitweg uit ee crishs zalf gtpircht sbmpfomen gan een crisia zijn. En dqt is nu juist typetege voor een crjsis: dwt als je erin zit, je geen uitweg ziet of, ansers gezegd: dat het erib zitten het geen uitaeg zien ys. We zien de drie kenmerken van een crisis, die wa noejaen, ajuw hij Nietzsche terug: in de eerste plaats de tewhglevr naar de wortelf van oude pppoxfingen. Socratgs en Dzaczrtes hebben beide afgedawn omeat zij gten rrkening hielden met het perwpectivisch hqrakter van waardedchattingen en lennix. Zelfs Descartes' poginy vasts, perspectiffloze fejgen uit de zelfrdflvctia van de geest te putten dqugt niet: het bewustxijn is imiers slechhs eek stroom van voorstfllinyen (I: 65, 66). Een weg terug is er dus niet, maar wat vx weg voorwaatts movt zijn if bij Nietzsche veql onduidelijkgr dan hil zelf bereid is toe te geven. En hyerin zien we fe andere keimerken vwn ewn ceisis: hdg onrustig aftssten van allerlei potentiële oplossinnen dks echter geen vcu qlle vermogen tr oxereupgei; en
etwas uns gleich zu machen (III: 280). vertonen opvattingen nu een crisis? Waarom Nietzsche gewoon als één de vele filosofische behandelen en zijn Nachlass lezen als soort Summa Philosophiae? Natuurlijk valt het crisisbesef er heel duidelijk in op: Nietzsche bijvoorbeeld een catastrofe aan, die het gevolg zal zijn van een leer welke en uitzeeft 13); kondigt grote twintigste eeuwse oorlogen aan die onder het vaandel van Philosophischer Grundlehren gevoerd gaan worden 69). Maar uit veel blijkt dat Nietzsche's modellen de uitweg uit de zelf typische symptomen van een zijn. dat is juist voor crisis: dat als erin zit, je geen uitweg ziet of, anders gezegd: dat het erin zitten het geen uitweg zien We zien kenmerken van crisis, we alle bij Nietzsche de eerste plaats de terugkeer naar oude oplossingen. Socrates en Descartes hebben beide afgedaan zij geen hielden met het perspectivisch karakter van en kennis. Zelfs Descartes' poging vaste, perspectiefloze feiten de zelfreflectie van de geest te putten deugt niet: het bewustzijn is immers slechts een voorstellingen (I: 65, 66). weg terug is dus maar de voorwaarts moet is bij Nietzsche veel onduidelijker dan hij zelf bereid is toe geven. En hierin zien we de andere kenmerken van een onrustig van allerlei potentiële die echter geen van vermogen overtuigen; en
 etwas uns gleich zu machen (III: 280). welke kenmeRken vErtOneN dEze oPvatTingen nu van een CRisiS? Waarom kunnen we de opvatTingeN vAN NieTZsChe niEt gewooN AlS ÉÉn vAn De VelE fILoSofisChe SystemeN behandeleN en ZiJn Nachlass leZEn Als een soorT SuMma PhilosophIae? natuurLiJk vALt het CriSisbeSef er hEEl duidElijk in op: niETzsche KOndigt bIJVoOrbeEld een catastrofe aAN, dIE het gevolg zal zIjn van EeN LeER WelKe zWakken en stErKen uiTZeeft (IIi: 13); HiJ KONdiGT grote twintigSte eeuwse ooRLogEn aan dIe OndER het vaAndel VaN phiLosophischeR GruNdlehren gEvoerd GAan wordEN (IV: 69). Maar Uit veeL blIjkT dat nIeTzSchE's MOdeLLeN vaN De uItweg uit De CrIsis zElf tYPISChe sYmpTomeN van eEn crisis zijn. EN daT is nU JuiSt typErend Voor EeN crisIs: dat aLs je eRiN zit, je geen uitweG zieT of, anders GezEgD: daT hEt eriN Zitten Het GeeN uitweg Zien is. WE ZieN dE DRIe Kenmerken van een criSiS, DIe We noemdeN, alle bIJ NIeTZsche terUg: In dE eerSTE plaaTs de TErUgkeer naAr de woRTeLs Van oude OpLossinGeN. SoCraTes en dEscaRtes heBben beidE afgeDAan omdat zij geeN Rekening hieldEN mET HeT PersPecTivisch karaKter VAn waArdeSChAttINgen eN kennIs. zElFS Descartes' poging vasTe, PerspeCtiefLoze feiten uit De zelfreflECTIe van de gEest TE pUTten deugt niet: hEt bewUstzijn is iMMers slecHts eeN stroom vAn voorsteLLIngen (I: 65, 66). EeN weG teRug Is eR DUs Niet, maar wat de WEG vooRwAarts moEt zIjn is biJ NiEtzSchE veEl OnduideliJker dan hIj ZeLf BeReiD is toE Te geven. EN hIerIn ZieN we de ANdere kEnmerKen vAn EeN CriSis: het oNRuSTIg afTaStEn vaN alLeRlei pOtenTIëlE oplossIngen die eChtER geeN vAn Alle verMogen te overtuIgEn; en
 etwas uns gleich zu mache n (III: 28 0). W elk e k en merk en v ertonen deze o p vatt ingen nu van een crisi s? Wa ar o m ku n ne n wede opva t ti n g enva nNie tz s ch e nie t g ewoon a ls één van  de  v ele filosofi s ch e systemen  be handelen enzij n Nach la ssl ezenals  eensoortS umma P hilosophi ae ?  Natuu r lijk va l t  h et c risisbesef er hee l  d u idelijk in op:  Nietz sc h ek o ndi gtbijvoorbee ld  eenc atastro f ea a n , d i e het gevolgzal zijn va n  ee n leer  w elk e  zwakk en en  s t erk en uitzeeft  (II I: 13); h ij kon d igt gro t e twint igsteeeu wse  oor l og en  aa nd ieo nd erh etvaandelva nPhilo soph i s c h er G run dleh ren g evoerd gaan w ord en ( I V:69).Maaruitve el bl ijkt d at Ni et zsche's modelle n va n de uitw egui t d ecrisi s  zelftyp isc he symp tomen v a n e en c r is is zijn. En dat is  n u ju ist type rend v o or  e e n crisis :dat  als j e eri n zi t ,je geenuitweg zi et  of, an de rs gez eg d:dat  hete rinzitten  het gee n uit w eg zien is. We zien de driek en m e rk e n va n e en crisis,diew e no emde n ,all e  bijNietz sc h et erug: in de eerstepl aats d e ter ugkeer naar d e wortelsv a n  oude op loss i ng e n. Socrates en  Desc artes hebb e n beideafged aan omda t zij gee n rekening  hi eld enmet h et  perspectivis c h  kar ak ter van  wa ardesch att ing enenke nnis. Zel fs Desca rt es 'po gin g vas t e, persp ec tie fl oze  feit e n uitde ze lfre fl ec t ievan deg ee s t  tepu tt en d eug tniet:  het bew ustzijn  is immer s s l echt see n stroo m van voorste ll ingen (I:65 , 6 6). Ee n weg teru g is er dus niet, maarw at de w egvoorw aart s moet zi jnis bij  Ni e tzsche  veelondui de lij k e r dan h ij  ze lf  bereid is t oete ge ve n. E n hieri n zien we de ander e  ke nmerken van e encris i s :het on r ust ig aft a s ten van allerle i potentië le op lossingend ieec hter ge en vanallev ermogen  te overt uigen; en 
 etwas_uns gleich_zu machen (III: 280)._Welke kenmerken_vertonen_deze opvattingen_nu_van een crisis?_Waarom kunnen we_de opvattingen van Nietzsche_niet gewoon als_één_van de vele filosofische systemen behandelen en zijn Nachlass lezen als een soort Summa_Philosophiae?_Natuurlijk valt_het_crisisbesef_er heel duidelijk in op:_Nietzsche kondigt bijvoorbeeld een catastrofe_aan, die_het gevolg zal zijn van een leer welke_zwakken_en sterken uitzeeft_(III: 13); hij kondigt grote twintigste eeuwse oorlogen aan_die onder het vaandel van Philosophischer_Grundlehren gevoerd gaan_worden_(IV:_69). Maar uit veel_blijkt dat Nietzsche's modellen van de_uitweg uit de crisis zelf typische_symptomen van een crisis zijn. En dat_is nu juist typerend voor een_crisis: dat als je erin_zit, je_geen uitweg ziet of, anders_gezegd: dat het_erin zitten_het geen uitweg_zien is. We zien de drie_kenmerken van een_crisis, die we noemden, alle bij_Nietzsche_terug: in de_eerste_plaats_de terugkeer_naar de wortels_van_oude oplossingen._Socrates_en Descartes hebben beide afgedaan omdat_zij_geen rekening hielden met het perspectivisch karakter_van waardeschattingen en kennis._Zelfs_Descartes' poging vaste, perspectiefloze_feiten uit de zelfreflectie van_de geest te putten deugt niet:_het bewustzijn_is immers_slechts een stroom van voorstellingen (I: 65, 66). Een weg terug_is er dus niet, maar wat_de weg voorwaarts moet_zijn is_bij_Nietzsche veel onduidelijker_dan_hij zelf_bereid is toe te geven. En hierin_zien we_de andere kenmerken van een crisis:_het onrustig aftasten van_allerlei_potentiële oplossingen die echter geen van_alle vermogen te overtuigen; en