DNA'nın yapısı - Vikipedi
Ökaryotlarda, histon olarak adlandırılan makara gibi proteinler etrafından DNA'nın sarılması ile bu gerçekleşir. Bu DNA-protein kompleksinin daha da çok ...
mikroskobik
Çoğu hücrede bulunan DNA'nın uzunluk bakımından <anchor>mikroskobik</anchor> olduğunu belirtmek önemlidir—her bir insan kromozomundaki DNA birkaç santimetre uzunluğundadır. Dolayısıyla, hücreler DNA'yı içlerinde taşıyabilmek için onu sıkıştırmak veya "paketlemek" zorundadırlar. Ökaryotlarda, histon olarak adlandırılan makara gibi proteinler etrafından DNA'nın sarılması ile bu gerçekleşir. Bu DNA-protein kompleksinin daha da çok sıkıştırılması sonucu mitoz bölünme sırasında görülen kromozom yapıları meydana gelir.
Mikroorganizma - Vikipedi
Mikroorganizma - Vikipedi[İçeriğe atla](#bodyContent)

Ana menü

Ana menü

kenar çubuğuna taşıgizle

Gezinti


- [Anasayfa](/wiki/Anasayfa "Anasayfayı ziyaret et [z]")
- [Hakkımızda](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [İçindekiler](/wiki/Vikipedi:G%C3%B6z_at)
- [Rastgele madde](/wiki/%C3%96zel:Rastgele "Rastgele bir sayfaya gidin [x]")
- [Seçkin içerik](/wiki/Vikipedi:Se%C3%A7kin_i%C3%A7erik)
- [Yakınımdakiler](/wiki/%C3%96zel:Yak%C4%B1n%C4%B1mdakiler)

Katılım


- [Bağış yapın](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_tr.wikipedia.org&uselang=tr "Bizi destekleyin")
- [Deneme tahtası](/wiki/Vikipedi:Deneme_tahtas%C4%B1)
- [Köy çeşmesi](/wiki/Vikipedi:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi "Güncel olaylarla ilgili son bilgiler")
- [Son değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:SonDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler "Vikide yapılmış son değişikliklerin listesi [r]")
- [Dosya yükle](/wiki/Vikipedi:Y%C3%BCkle)
- [Topluluk portali](/wiki/Vikipedi:Topluluk_portali "Proje hakkında, neler yapabilirsiniz, ne nerededir")
- [Wikimedia dükkânı](//shop.wikimedia.org)
- [Yardım](/wiki/Yard%C4%B1m:%C4%B0%C3%A7indekiler "Yardım almak için")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Vikipedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-tr.svg)![Özgür Ansiklopedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-tr.svg)](/wiki/Anasayfa)

[Ara](/wiki/%C3%96zel:Ara "Vikipedi içinde ara [f]")

Ara

Görünüm

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Mikroorganizma "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Mikroorganizma "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Kişisel araçlar

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Mikroorganizma "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Mikroorganizma "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Çıkış yapmış editörler için sayfalar [daha fazla bilgi](/wiki/Yard%C4%B1m:Giri%C5%9F)

- [Katkılar](/wiki/%C3%96zel:Katk%C4%B1lar%C4%B1m "Bu IP adresinden yapılmış değişiklikler listesi [y]")
- [Mesaj](/wiki/%C3%96zel:MesajSayfam "Bu IP adresindeki düzenlemeler hakkında tartışma [n]")

## İçindekiler

kenar çubuğuna taşıgizle

- Giriş

- [1Tarihçe](#Tarihçe)Tarihçe alt bölümünü aç/kapa  - [1.1Mikrobiyoloji Öncesi](#Mikrobiyoloji_Öncesi)
  - [1.2Mikroorganizmaların keşfinin tarihi](#Mikroorganizmaların_keşfinin_tarihi)
- [2Sınıflandırma ve yapı](#Sınıflandırma_ve_yapı)Sınıflandırma ve yapı alt bölümünü aç/kapa  - [2.1Prokaryotlar](#Prokaryotlar)    - [2.1.1Bakteriler](#Bakteriler)
    - [2.1.2Arkea](#Arkea)
  - [2.2Ökaryotlar](#Ökaryotlar)    - [2.2.1Protistler](#Protistler)
    - [2.2.2Mikro Hayvanlar](#Mikro_Hayvanlar)
    - [2.2.3Mantar](#Mantar)
    - [2.2.4Bitkiler](#Bitkiler)
  - [2.3Habitat ve Ekoloji](#Habitat_ve_Ekoloji)    - [2.3.1Ekstremofil](#Ekstremofil)
- [3Kaynakça](#Kaynakça)

İçindekiler tablosunu değiştir

# Mikroorganizma

114 dil

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Mikro%C3%B6rganisme "Mikroörganisme - Afrikaanca")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismus "Mikroorganismus - İsviçre Almancası")
- [አማርኛ](https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%B0%E1%89%82%E1%89%85_%E1%8B%98%E1%8A%A0%E1%8A%AB%E1%88%8B%E1%89%B5 "ደቂቅ ዘአካላት - Amharca")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%88%D8%A8 "ميكروب - Arapça")
- [অসমীয়া](https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%85%E0%A6%A3%E0%A7%81%E0%A6%9C%E0%A7%80%E0%A7%B1 "অণুজীৱ - Assamca")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Microorganismu "Microorganismu - Asturyasça")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Mikroorqanizml%C9%99r "Mikroorqanizmlər - Azerbaycan dili")
- [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismo "Mikroorganismo - Central Bikol")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC%D1%8B "Мікраарганізмы - Belarusça")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC "Мікраарганізм - Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Betawi](https://bew.wikipedia.org/wiki/Isik-melik "Isik-melik - Betawi")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BC "Микроорганизъм - Bulgarca")
- [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5 "सूक्ष्मजीव - Bhojpuri")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%85%E0%A6%A3%E0%A7%81%E0%A6%9C%E0%A7%80%E0%A6%AC "অণুজীব - Bengalce")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizam "Mikroorganizam - Boşnakça")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Microorganisme "Microorganisme - Katalanca")
- [閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄](https://cdo.wikipedia.org/wiki/M%C3%AC-s%C4%95ng-%C5%ADk "Mì-sĕng-ŭk - Mindong")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%DB%86%D8%A8 "میکرۆب - Orta Kürtçe")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismus "Mikroorganismus - Çekçe")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D1%81%D0%B5%D0%BC "Микроорганизмсем - Çuvaşça")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Meicro-organeb "Meicro-organeb - Galce")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Mikroorganisme "Mikroorganisme - Danca")
- [Dagbanli](https://dag.wikipedia.org/wiki/Binneembila "Binneembila - Dagbani")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismus "Mikroorganismus - Almanca")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BF%CF%81%CE%B3%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82 "Μικροοργανισμός - Yunanca")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Microorganism "Microorganism - İngilizce")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismo "Mikroorganismo - Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Microorganismo "Microorganismo - İspanyolca")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismid "Mikroorganismid - Estonca")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Mikrobio "Mikrobio - Baskça")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A8 "میکروب - Farsça")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Mikrobi "Mikrobi - Fince")
- [Võro](https://fiu-vro.wikipedia.org/wiki/Pisolan%C3%B5 "Pisolanõ - Võro")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Micro-organisme "Micro-organisme - Fransızca")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Miocrorg%C3%A1nach "Miocrorgánach - İrlandaca")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Microorganismo "Microorganismo - Galiçyaca")
- [Gaelg](https://gv.wikipedia.org/wiki/Mynorgaanagh "Mynorgaanagh - Man dili")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%99%D7%A7%D7%A8%D7%95%D7%90%D7%95%D7%A8%D7%92%D7%A0%D7%99%D7%96%D7%9D "מיקרואורגניזם - İbranice")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5 "सूक्ष्मजीव - Hintçe")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizmi "Mikroorganizmi - Hırvatça")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizmus "Mikroorganizmus - Macarca")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%84%D5%AB%D5%AF%D6%80%D5%B8%D6%85%D6%80%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%A6%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80 "Միկրոօրգանիզմներ - Ermenice")
- [İnterlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Microorganismo "Microorganismo - İnterlingua")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Mikroorganisme "Mikroorganisme - Endonezce")
- [ГӀалгӀай](https://inh.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%83%D1%81%D0%B0 "Фуса - İnguşça")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Mikrobo "Mikrobo - Ido")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/%C3%96rvera "Örvera - İzlandaca")
- [İtaliano](https://it.wikipedia.org/wiki/Microrganismo "Microrganismo - İtalyanca")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%BE%AE%E7%94%9F%E7%89%A9 "微生物 - Japonca")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Mikroorganisme "Mikroorganisme - Cava dili")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 "მიკროორგანიზმები - Gürcüce")
- [Qaraqalpaqsha](https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bir_kletkal%C4%B1_haywanlar "Bir kletkalı haywanlar - Karakalpakça")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Микроорганизм - Kazakça")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B3%82%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE_%E0%B2%9C%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BF "ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿ - Kannada dili")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EC%83%9D%EB%AC%BC "미생물 - Korece")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/H%C3%BBrj%C3%AEnewer "Hûrjînewer - Kürtçe")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80 "Микроорганизмдер - Kırgızca")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Microbium "Microbium - Latince")
- [Luganda](https://lg.wikipedia.org/wiki/Obulamu_obusirikitu "Obulamu obusirikitu - Ganda")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Micro-organisme "Micro-organisme - Limburgca")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Micrurganism "Micrurganism - Lombardça")
- [Lingála](https://ln.wikipedia.org/wiki/Mik%C9%94l%C9%94%CC%81b%C9%9B "Mikɔlɔ́bɛ - Lingala")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizmai "Mikroorganizmai - Litvanca")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismi "Mikroorganismi - Letonca")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/Zavamiaina_bitika "Zavamiaina bitika - Malgaşça")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC "Микроорганизам - Makedonca")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B8%E0%B5%82%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5%E0%B4%BF "സൂക്ഷ്മജീവി - Malayalam dili")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%BB_%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%8D%D0%BD "Бичил биетэн - Moğolca")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5 "सूक्ष्मजीव - Marathi dili")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Mikroorganisma "Mikroorganisma - Malayca")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%8F%E1%80%AF%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%9D "အဏုဇီဝ - Birman dili")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Micro-organisme "Micro-organisme - Felemenkçe")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Mikroorganisme "Mikroorganisme - Norveççe Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Mikroorganisme "Mikroorganisme - Norveççe Bokmål")
- [Diné bizaad](https://nv.wikipedia.org/wiki/Ch%CA%BCosh_doo_yit%CA%BC%C3%ADnii "Chʼosh doo yitʼínii - Navaho dili")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Micr%C3%B2bi "Micròbi - Oksitan dili")
- [Oromoo](https://om.wikipedia.org/wiki/Lubbu_qabeeyyii_xixiqqoo "Lubbu qabeeyyii xixiqqoo - Oromo dili")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%B8%E0%A9%82%E0%A8%96%E0%A8%BC%E0%A8%AE_%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%B5 "ਸੂਖ਼ਮ ਜੀਵ - Pencapça")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizm "Mikroorganizm - Lehçe")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88_%D8%A7%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B2%D9%85 "مایکرو اورگانیزم - Peştuca")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Micro-organismo "Micro-organismo - Portekizce")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Microorganism "Microorganism - Rumence")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D1%8B "Микроорганизмы - Rusça")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Микроорганизм - Yakutça")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Microorganism "Microorganism - İskoçça")
- [Davvisámegiella](https://se.wikipedia.org/wiki/Mikroorganisma "Mikroorganisma - Kuzey Laponcası")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizmi "Mikroorganizmi - Sırp-Hırvat Dili")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B7%82%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB_%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A "ක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන් - Sinhali dili")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Microorganism "Microorganism - Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizmus "Mikroorganizmus - Slovakça")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizem "Mikroorganizem - Slovence")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizmat "Mikroorganizmat - Arnavutça")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizam "Mikroorganizam - Sırpça")
- [Seeltersk](https://stq.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismen "Mikroorganismen - Saterland Frizcesi")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Mikroorganism "Mikroorganism - İsveççe")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Kidubini "Kidubini - Svahili dili")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%A8%E0%AF%81%E0%AE%A3%E0%AF%8D%E0%AE%A3%E0%AF%81%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AE%BF "நுண்ணுயிரி - Tamilce")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%9C%E0%B1%80%E0%B0%B5%E0%B0%BF "సూక్ష్మజీవి - Telugu dili")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B9%8C "จุลินทรีย์ - Tayca")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismo "Mikroorganismo - Tagalogca")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%80 "Микроблар - Tatarca")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC "Мікроорганізм - Ukraynaca")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%B1%D8%AF_%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%DB%81 "خرد نامیہ - Urduca")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizmlar "Mikroorganizmlar - Özbekçe")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi_sinh_v%E1%BA%ADt "Vi sinh vật - Vietnamca")
- [Walon](https://wa.wikipedia.org/wiki/Microbe "Microbe - Valonca")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Kagaw "Kagaw - Varay")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E5%BE%AE%E7%94%9F%E7%89%A9 "微生物 - Wu Çincesi")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%98 "მიკროორგანიზმეფი - Megrelce")
- [Vahcuengh](https://za.wikipedia.org/wiki/Duznengz "Duznengz - Zhuangca")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%BE%AE%E7%94%9F%E7%89%A9 "微生物 - Çince")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/B%C3%AE-seng-bu%CC%8Dt "Bî-seng-bu̍t - Min Nan Çincesi")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E5%BE%AE%E7%94%9F%E7%89%A9 "微生物 - Kantonca")
- [İsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/IsiPhilincinci "IsiPhilincinci - Zuluca")

[Bağlantıları değiştir](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q39833#sitelinks-wikipedia "Dillerarası bağlantıları değiştir")

- [Madde](/wiki/Mikroorganizma "İçerik sayfasını göster [c]")
- [Tartışma](/wiki/Tart%C4%B1%C5%9Fma:Mikroorganizma "İçerik ile ilgili tartışma [t]")

Türkçe

- [Oku](/wiki/Mikroorganizma)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=history "Bu sayfanın geçmiş sürümleri [h]")

Araçlar

Araçlar

kenar çubuğuna taşıgizle

Eylemler


- [Oku](/wiki/Mikroorganizma)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=history)

Genel


- [Sayfaya bağlantılar](/wiki/%C3%96zel:SayfayaBa%C4%9Flant%C4%B1lar/Mikroorganizma "Bu sayfaya bağlantı vermiş tüm viki sayfalarının listesi [j]")
- [İlgili değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:%C4%B0lgiliDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler/Mikroorganizma "Bu sayfadan bağlantı verilen sayfalardaki son değişiklikler [k]")
- [Özel sayfalar](/wiki/%C3%96zel:%C3%96zelSayfalar "Tüm özel sayfaların listesi [q]")
- [Kalıcı bağlantı](/w/index.php?title=Mikroorganizma&oldid=32961769 "Bu sayfanın bu revizyonuna kalıcı bağlantı")
- [Sayfa bilgisi](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=info "Bu sayfa hakkında daha fazla bilgi")
- [Bu sayfayı kaynak göster](/w/index.php?title=%C3%96zel:KaynakG%C3%B6ster&page=Mikroorganizma&id=32961769&wpFormIdentifier=titleform "Bu sayfadan nasıl kaynak göstereceği hakkında bilgi")
- [Kısaltılmış URL'yi al](/w/index.php?title=%C3%96zel:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FMikroorganizma)
- [Karekodu indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:QrCode&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FMikroorganizma)
- [Vikiveri ögesi](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q39833 "Veri havuzundaki ilgili ögeye bağlantı [g]")

Yazdır/dışa aktar


- [Bir kitap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kitap&bookcmd=book_creator&referer=Mikroorganizma)
- [PDF olarak indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:DownloadAsPdf&page=Mikroorganizma&action=show-download-screen)
- [Basılmaya uygun görünüm](/w/index.php?title=Mikroorganizma&printable=yes "Bu sayfanın basılmaya uygun sürümü [p]")

Diğer projelerde


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Microorganisms)

Görünüm

kenar çubuğuna taşıgizle

Vikipedi, özgür ansiklopedi

( [Mikroskobik canlılar](/w/index.php?title=Mikroskobik_canl%C4%B1lar&redirect=no "Mikroskobik canlılar") sayfasından yönlendirildi)

"Mikrop" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için [Mikrop (anlam ayrımı)](/wiki/Mikrop_(anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1) "Mikrop (anlam ayrımı)") sayfasına bakınız.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/E_coli_at_10000x%2C_original.jpg/250px-E_coli_at_10000x%2C_original.jpg)](/wiki/Dosya:E_coli_at_10000x,_original.jpg) 10,000 kez büyütülmüş bir _[Escherichia coli](/wiki/Escherichia_coli "Escherichia coli")_ bakteri kümesi.

Bir **mikroorganizma** ( [Yunanca](/wiki/Yunanca "Yunanca") _mikrós_; "küçük" ve _ὀργανισμός_, _organismós_; _canlı_ "organizma"'dan gelmektedir.) veya **mikrop** (genellikle çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük anlamında) [mikroskobik](/wiki/Mikroskop "Mikroskop") bir [organizmadır](/wiki/Organizma "Organizma"). Mikroorganizmaları inceleyen, [Anton van Leeuwenhoek](/wiki/Anton_van_Leeuwenhoek "Anton van Leeuwenhoek")'un kendi tasarımı olan bir [mikroskop](/wiki/Mikroskop "Mikroskop") kullanarak 1675'te mikroorganizmaları keşfetmesi ile başlayan bilim dalına [mikrobiyoloji](/wiki/Mikrobiyoloji "Mikrobiyoloji") denir.

Mikroorganizmalar çok çeşitlidir. Bu tanımlama [bakterileri](/wiki/Bakteri "Bakteri"), [mantarları](/wiki/Mantar "Mantar"), [arkeaları](/wiki/Arkea "Arkea"), [protistleri](/wiki/Protistler "Protistler"), mikroskobik [bitkileri](/wiki/Bitkiler "Bitkiler") ( [yeşil algler](/wiki/Ye%C5%9Fil_algler "Yeşil algler") denen); ve [plankton](/wiki/Plankton "Plankton"), [planarya](/wiki/Planaryalar "Planaryalar") ve [Amoeba](/wiki/Amoeba "Amoeba") gibi [mikro hayvanları](/wiki/Hayvanlar "Hayvanlar") da içine almaktadır. Bazıları [virüsleri](/wiki/Vir%C3%BCs "Virüs") mikroorganizmaların içine dahil etse de bu tasnif, virüsler canlı olmadıklarından kabul edilmektedir.[\[1\]](#cite_note-1)[\[2\]](#cite_note-pmid13481308-2) Mikrorganizmaların büyük kısmı **tek hücreli** olsa da hepsi için genellenemez, çünkü bâzı çok hücreli organizmalar mikroskobik olurken bâzı tek hücreli [protistler](/wiki/Protist "Protist") ve [bakteriler](/wiki/Bakteri "Bakteri"), _[Thiomargarita namibiensis](/wiki/Thiomargarita_namibiensis "Thiomargarita namibiensis")_ gibi makroskobiktir (çıplak gözle görülebilmektedir). Mikroorganizmalar, [biyosferin](/wiki/Biyosfer "Biyosfer") akar su olan her yerinde, aynı zamanda [okyanus](/wiki/Okyanus "Okyanus") tabanındaki sıcak su kaynaklarında, [atmosferin](/wiki/Atmosfer "Atmosfer") üst tabakalarında ve [yer kabuğunun](/wiki/Yer_kabu%C4%9Fu "Yer kabuğu") iç kısımlarındaki [kayaların](/wiki/Kaya "Kaya") derinliklerinde yaşamaktadır. Mikroorganizmalar, [saprotrof](/wiki/Saprotrof "Saprotrof") olarak iş gördükleri için [ekosistemlerin](/wiki/Ekosistem "Ekosistem") besin çemberinde çok önemlidirler. Bâzı mikroorganizmalar [azot](/wiki/Azot "Azot") tutabildiklerinden [azot döngüsünün](/wiki/Azot_d%C3%B6ng%C3%BCs%C3%BC "Azot döngüsü") en değerli parçalarıdır ve son çalışmalar, havadaki mikroorganizmaların [yağış](/wiki/Ya%C4%9F%C4%B1%C5%9F "Yağış") ve [havanın](/wiki/Hava "Hava") oluşumunda etkili olabileceğini göstermektedir.[\[3\]](#cite_note-3)

Mikroplardan aynı zamanda [biyoteknoloji](/wiki/Biyoteknoloji "Biyoteknoloji") ile hem geleneksel [besin ve yiyecek hazırlama](/wiki/Fermantasyon "Fermantasyon") yöntemlerinde, hem de [genetik mühendisliğine](/wiki/Genetik_m%C3%BChendisli%C4%9Fi "Genetik mühendisliği") dayalı modern teknolojilerde yararlanılmaktadır. Ancak [patojenik mikroorganizmalar](/wiki/Patojen "Patojen") zararlıdır çünkü onlar milyonlarca insan, hayvan ve bitkinin ölümüne neden olacak şekilde diğer organizmalara girerek içlerinde çoğalırlar.[\[4\]](#cite_note-4)

## Tarihçe

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=1 "Değiştirilen bölüm: Tarihçe") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=1 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Tarihçe")\]

Tek hücreli mikroorganizmalar, yeryüzünde yaklaşık olarak 3-4 milyar yıl önce oluşmuş [ilk canlı biçimleridir](/wiki/Abiyogenez "Abiyogenez").[\[5\]](#cite_note-5)[\[6\]](#cite_note-6)[\[7\]](#cite_note-7) Daha sonraki evrim süreci yavaştı[\[8\]](#cite_note-8) ve yaklaşık olarak 3 milyar yıl boyunca [Kambriyen öncesi](/wiki/Kambriyen_%C3%B6ncesi "Kambriyen öncesi") [devirde](/wiki/Jeolojik_devirler "Jeolojik devirler") tüm canlılar mikroskobikti.[\[9\]](#cite_note-9) Yani, dünya tarihinin büyük bir kısmında tek canlı biçimi mikroorganizmalardı.[\[10\]](#cite_note-10) [Trias](/wiki/Trias "Trias") döneminden beri mikroorganizmaların morfolojilerinin çok az değiştiğini gösterecek şekilde 220 milyon yıllık bir [kehribarın](/wiki/Kehribar "Kehribar") içinde bakteri, algler ve mantarlar bulunmuştur.[\[11\]](#cite_note-11)

Birçok mikroorganizma, hızlıca yenilenebilir ve bakteriler gibi mikroplar da çok farklı türler arasında [konjugasyon](/wiki/Bakteriyel_konjugasyon "Bakteriyel konjugasyon"), [Transformasyon](/wiki/Transformasyon "Transformasyon") ve [Transdüksiyon](/wiki/Transd%C3%BCksiyon "Transdüksiyon") ile serbestçe gen transferi yapabilir.[\[12\]](#cite_note-12)

Yüksek bir [mutasyon](/wiki/Mutasyon "Mutasyon") oranı ve [gen çeşitlemesinin](/wiki/Bakteri "Bakteri") birçok başka yoluyla bitiştirilmiş olan bu [yatay gen transferi](/wiki/Yatay_gen_transferi "Yatay gen transferi"), mikroorganizmaların hızla, yeni ortamlarda yaşayabilmelerine ve ortam baskılarına karşı direnmelerine ( [doğal seçilim](/wiki/Do%C4%9Fal_se%C3%A7ilim "Doğal seçilim") yoluyla) [evrim](/wiki/Evrimsel_biyoloji "Evrimsel biyoloji") ile olanak sağlamaktadır. Bu hızlı evrim tıp açısından önemlidir, çünkü bu özellik mikroorganizmalarda [antibiyotik direnci](/wiki/Antibiyotik_direnci "Antibiyotik direnci") ve modern [antibiyotiklere](/wiki/Antibiyotikler "Antibiyotikler") karşı direnç geliştiren [patojenik](/wiki/Patojen "Patojen") [bakteriler](/wiki/Bakteri "Bakteri") geliştirmektedir.[\[13\]](#cite_note-13)

### Mikrobiyoloji Öncesi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=2 "Değiştirilen bölüm: Mikrobiyoloji Öncesi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=2 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Mikrobiyoloji Öncesi")\]

17\. yüzyılda keşfedilmeden çok yüzyıllar öncesinde mikroorganizmaların var olabilme olasılığı insanlar tarafından tartışılmıştı. Mikroorganizmalar hakkında ilk fikirler Romalı akademisyen [Marcus Terentius Varro](/wiki/Marcus_Terentius_Varro "Marcus Terentius Varro")'nun MÖ 1. yüzyılda yayınlanan ve içinde, çiftliklerin bataklık yanında kurulmaması ikazı barındıran _Tarım Üzerine_ adlı kitabında yer almaktadır:

“
…ve çünkü gözle görülemeyen, havada yüzen ve ağız ve burun yoluyla vücuda giren ve ciddi hastalıklara yol açan çok hızlı hareket eden tehlikeli yaratıklar vardır.[\[14\]](#cite_note-14)„

Bu ifade, eski zamanlarda insanların, hastalıkların gözle görülemeyen canlılar tarafından bulaştırılabilme olasılığının farkında olduklarını göstermektedir.

[İbn-i Sina](/wiki/%C4%B0bn-i_Sina "İbn-i Sina"), [El-Kanun fi't-Tıb](/wiki/El-Kanun_fi%27t-T%C4%B1b "El-Kanun fi't-Tıb") (1020) isimli eserinde vücut salgılarının enfekte olmadan önce vücut dışından kirli organizmalar tarafından kirletildiğini ifade etmiştir.[\[15\]](#cite_note-Syed-15) Aynı zamanda [tüberküloz](/wiki/T%C3%BCberk%C3%BCloz "Tüberküloz") ve diğer hastalıkların bulaşıcı olabileceğini savundu, bunların [enfeksiyöz hastalık](/wiki/Enfeksiy%C3%B6z_hastal%C4%B1k "Enfeksiyöz hastalık") olduğunu söyledi ve yayılmalarını engellemek için [karantina](/wiki/Karantina "Karantina") uygulattı.[\[16\]](#cite_note-16)

[Büyük Veba Salgını](/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Veba_Salg%C4%B1n%C4%B1 "Büyük Veba Salgını") 14\. yüzyıl'da Endülüs'e ulaşınca Ibn Khatima, bulaşıcı hastalıkların insan vücuduna giren küçük canlılar tarafından yayıldığını yazdı.[\[15\]](#cite_note-Syed-15) Daha sonra 1546'da, [Girolamo Fracastoro](/wiki/Girolamo_Fracastoro "Girolamo Fracastoro") [salgın](/wiki/Salg%C4%B1n "Salgın") [hastalıkların](/wiki/Hastal%C4%B1k "Hastalık"), enfeksiyonu doğrudan veya dolaylı temas veya bazen çok uzun mesafelerde temas olmaksızın ileten taşınabilir tohum benzeri yapılar ile meydana getirildiğini ileri sürdü.

Mikroorganizmaların varlığına dair tüm bu erken döneme ait iddialar doğal olarak tartışmaya açıktı ve veriye veya bilimsel araştırmaya dayanmıyordu. Mikroorganizmaların varlığı kanıtlanamamış, gözlemlenememiş ve 17.yüzyılın sonuna kadar doğru ve açık bir biçimde tanımlanamamıştı. Bunun nedeni şuydu tüm bu erken dönem iddialarını kanıtlamak için gerekeli olan [mikrobiyoloji](/wiki/Mikrobiyoloji "Mikrobiyoloji") ve [bakteriyoloji](/wiki/Bakteriyoloji "Bakteriyoloji") için en önemli aracından yoksundular: [Mikroskop](/wiki/Mikroskop "Mikroskop").

### Mikroorganizmaların keşfinin tarihi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=3 "Değiştirilen bölüm: Mikroorganizmaların keşfinin tarihi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=3 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Mikroorganizmaların keşfinin tarihi")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Antoni_van_Leeuwenhoek.png/250px-Antoni_van_Leeuwenhoek.png)](/wiki/Dosya:Antoni_van_Leeuwenhoek.png) [Antonie van Leeuwenhoek](/wiki/Antonie_van_Leeuwenhoek "Antonie van Leeuwenhoek"), ilk [mikrobiyolog](/wiki/Mikrobiyoloji "Mikrobiyoloji") ve mikroskop kullanarak mikroorganizmaları gözlemleyen ilk kişi.

[Anton van Leeuwenhoek](/wiki/Anton_van_Leeuwenhoek "Anton van Leeuwenhoek") kendi tasarımı olan bir mikroskop kullanarak -ki bu onu aynı zamanda ilk mikrobiyolog yapmıştır- gözlemleyen ilk kişidir. Bunu yaparak Leeuwenhoek biyolojiye en önemli katkılardan birini yapmış ve mikrobiyoloji ve bakteriyoloji sahalarını açmıştır. (Bu arada, [Robert Hooke](/wiki/Robert_Hooke "Robert Hooke") canlı organizmaları gözlemlemek için mikroskobu ilk kullanan kişidir; 1665 tarihli _[Micrographia](/wiki/Micrographia "Micrographia")_ isimli kitabı bitki hücreleri tanımlamalarını içermektedir.)

Leeuwenhoek'un 1675'te mikroorganizmaları keşfinden önce, [üzümlerin](/wiki/%C3%9Cz%C3%BCm "Üzüm") nasıl [şarap](/wiki/%C5%9Earap "Şarap") olduğu, [sütün](/wiki/S%C3%BCt "Süt") nasıl [peynir](/wiki/Peynir "Peynir") olduğu ve besinlerin neden çürüdüğü bir gizemdi. Leeuwenhoek, bu süreçler ve mikroorganizmalar arasındaki ilişkiyi tespit etmedi ancak mikroskobu kullanarak, çıplak gözle görülemeyecek yaşam biçimleri olduğunu kanıtladı.[\[17\]](#cite_note-17)[\[18\]](#cite_note-18) Leeuwenhoek'un keşfi, [Lazzaro Spallanzani](/wiki/Lazzaro_Spallanzani "Lazzaro Spallanzani") ve [Louis Pasteur](/wiki/Louis_Pasteur "Louis Pasteur")'ün gözlemleri ile beraber uzun süredir egemen olan canlı olmayan maddelerin çürümesi sırasında [yaşamın kendiliğinden oluştuğu inancını](/wiki/Abiyogenez "Abiyogenez") yıktı.

Lazzaro Spallanzani mikroorganizmaların sadece hava ile teması olan etsuyunda çoğaldığını keşfetti.
Aynı zamanda etsuyunu kaynatmanın onu [mikroplardan temizlediğini](/wiki/Sterilizasyon "Sterilizasyon") de ve mikropları öldürdüğünü de keşfetti. Louis Pasteur, Spallanzani'nin bulgularını kaynatılmış et sularının havayla temasını sağlayarak geliştirdi; bir kısım etsuyunun havayla temasını sağlayan borularda dışarıdan küçük parçaların gelmesini engelleyecek bir filtre vardı ve bir kısım etsuyunun havayla temasını sağlayan borularda ise dışarıdan gelecek parçacıkların temasına engel olacak filtre yoktu. Etsuyunu önceden kaynatarak Pasteur deneyinin başında etsuyu içinde hiç mikroorganizma kalmadığını ortaya koymuştu. Pasteur'ün deneyinde filtre takılı olan etsularında herhangi bir canlı üremedi. Bu şu anlama geliyordu; içinde mikroorganizma üreyen et sularına bu canlılar dışarıdan mesela toz üzerindeki sporlardan geliyordu. Böylece Pasteur spontane jenerasyon denilen kendiliğinden bir anda canlı oluşma fikrini yıktı ve [mikrop teorisini](/wiki/Hastal%C4%B1k_yap%C4%B1c%C4%B1_mikrop_teorisi "Hastalık yapıcı mikrop teorisi") ortaya koydu. Ayrıca [Abiyogenez](/wiki/Abiyogenez "Abiyogenez") teorisi denilen yaşamın cansızlıktan kademeli ve fizik, kimya yasalarına tabi olan oluşumu ile [spontane jenerasyon](https://evrimagaci.org/spontane-jenerasyon-ve-pasteur-deneyleri-abiyogenez-teorisi-curutulmus-bir-teori-mi-95) 25 Ocak 2021 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20210125152758/https://evrimagaci.org/spontane-jenerasyon-ve-pasteur-deneyleri-abiyogenez-teorisi-curutulmus-bir-teori-mi-95). farklı konu alanları olup, Pasteur'un mikrop teorisi spontane jenerasyon fikrini yıkmıştır.

1876'da [Robert Koch](/wiki/Robert_Koch "Robert Koch") mikropların hastalık yapabileceğini ortaya koydu. Bunu şarbon hastalığına yakalanmış sığırların kanında çok miktarda _[Bacillus anthracis](/wiki/Bacillus_anthracis "Bacillus anthracis")_ i tespit etmesiyle bulguladı. Koch aynı zamanda hastalık bulaşmış hayvandan aldığı küçük bir miktar kanı sağlıklı hayvana vererek şarbonun sağlıklı hayvanın hastalanmasını sağladığını gösterdi. Aynı zamanda bir besiyerinde bakteri üretebileceğini, bunu sağlıklı bir hayvana verebileceğini ve onun hastalanmasını sağlayabileceğini kanıtladı. Deneylerine dayanarak, bir mikrop ve hastalık arasında mantıksal bir bağ kuran, bugün [Koch postülatları](/wiki/Koch_post%C3%BClatlar%C4%B1 "Koch postülatları") olarak bildiğimiz ilişki sürecini geliştirdi[\[19\]](#cite_note-19) Bu postülalar her vaka için geçerli olmasa da bilimsel gelişmenin tarihinde önemli bir yer tutmaktadır ve bugün hala kullanılabilmektedir.[\[20\]](#cite_note-20)

## Sınıflandırma ve yapı

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=4 "Değiştirilen bölüm: Sınıflandırma ve yapı") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=4 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Sınıflandırma ve yapı")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Anthonie_van_Leeuwenhoek_%281632-1723%29._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg/220px-Anthonie_van_Leeuwenhoek_%281632-1723%29._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg)](/wiki/Dosya:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg) Anthonie van Leeuwenhoek'in (1632-1723) portresi, Delft'te fizikçi. Dizlik, üzerinde II. Charles tarafından Londra'daki Kraliyet Hekimler Cemiyeti'ne atandığına dair bir sertifikanın bulunduğu bir yazı masasında oturuyor. Ayrıca bir küre ve bir hokka; Elinde bir pusula tutuyor.

Mikroorganizmalar gezegenimiz üzerindeki yaşamın [taksonomisine](/wiki/Taksonomi "Taksonomi") ait herhangi bir yerde bulunabilir. Çoğu [protistleri](/wiki/Protist "Protist"), bazı [mantarları](/wiki/Mantar "Mantar"), aynı zamanda bazı mikro hayvanları ve bitkileri da içine alan belli sayıda [ökaryotlar](/wiki/%C3%96karyot "Ökaryot") [mikroskobik](/wiki/Mikroskop "Mikroskop") iken, [bakteri](/wiki/Bakteri "Bakteri") ve [arkeaların](/wiki/Arkea "Arkea") çoğunluğu mikroskobiktir. [Virüsler](/wiki/Vir%C3%BCs "Virüs"), [mikrobiyolojinin](/wiki/Mikrobiyoloji "Mikrobiyoloji") çalışma alanında olmasına rağmen, genellikle cansız sayılır ve dolayısıyla mikroorganizma olarak kabul edilmez.

### [Prokaryotlar](/wiki/Prokaryot "Prokaryot")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=5 "Değiştirilen bölüm: Prokaryotlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=5 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Prokaryotlar")\]

**Prokaryotlar** ya da **Prokaryota**; [bakteriler](/wiki/Bakteri "Bakteri"), [mavi-yeşil algler](/wiki/Siyanobakteri "Siyanobakteri"), [riketsiyalar](/wiki/Riketsiya "Riketsiya"), [aktinomisetler](/w/index.php?title=Aktinomiset&action=edit&redlink=1 "Aktinomiset (sayfa mevcut değil)") ve [mikoplazmaların](/wiki/Mikoplazma "Mikoplazma") gruplarının dahil olduğu; gerçek [çekirdek](/wiki/H%C3%BCcre_%C3%A7ekirde%C4%9Fi "Hücre çekirdeği") zarları ve membrana bağlı organelleri olmayan, [fosfolipid](/wiki/Fosfolipid "Fosfolipid") barındıran hücre duvarı ve tek helezonlu [DNA](/wiki/DNA "DNA") molekülü hücre içinde serbest halde bulunan mikroorganizmaları kapsayan canlılar üst [alemdir](/wiki/Alem "Alem").
Halk arasında mikrop diye adlandırılan mikroorganizmalar, hücresel yapılı olanlar ve hücresel yapıda olmayanlar olmak üzere ikiye ayrılır. Hücresel yapıda olanlar [bakteriler](/wiki/Bakteri "Bakteri"), [mantarlar](/wiki/Mantarlar "Mantarlar"), [protistlerdir](/wiki/Protist "Protist"). [Hücresel](/wiki/H%C3%BCcre "Hücre") yapıda olmayanlar ise [virüsler](/wiki/Vir%C3%BCs "Virüs"), [viroidler](/wiki/Viroid "Viroid"), [prionlardır](/wiki/Prion "Prion"). Canlılar; bilimsel sınıflandırması içinde çok çeşitli grupları içerdiği için, genelgeçer özellikler belirtmek zordur.

#### [Bakteriler](/wiki/Bakteri "Bakteri")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=6 "Değiştirilen bölüm: Bakteriler") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=6 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bakteriler")\]

**Bakteriler** tek hücreli mikroorganizma grubudur. Tipik olarak birkaç [mikrometre](/wiki/Mikrometre "Mikrometre") uzunluğunda olan bakterilerin çeşitli şekilleri vardır; kimi [küresel](/wiki/K%C3%BCre "Küre"), kimi spiral şekilli, kimi çubuksu olabilir. Yeryüzündeki her ortamda bakteriler mevcuttur. Toprakta, deniz suyunda, okyanusun derinliklerinde, yer kabuğunda, deride, hayvanların bağırsaklarında, asitli sıcak su kaynaklarında, [radyoaktif atıklarda](/wiki/Radyoaktif_at%C4%B1k "Radyoaktif atık")[\[21\]](#cite_note-21) büyüyebilen tipleri vardır. Tipik olarak bir gram toprakta bulunan bakteri [hücrelerinin](/wiki/H%C3%BCcre "Hücre") sayısı 40 milyon, bir mililitre tatlı suda ise bir milyondur; toplu olarak dünyada beş [nonilyon](/wiki/Nonilyon "Nonilyon") (5×1030) bakteri bulunmaktadır,[\[22\]](#cite_note-pnas.org-22) bunlar dünyadan [biyokütlenin](/wiki/Biyok%C3%BCtle "Biyokütle") çoğunu oluşturur.[\[22\]](#cite_note-pnas.org-22) Bakteriler gıdaların geri dönüşümü için hayati bir öneme sahiptirler ve [gıda döngülerindeki](/wiki/G%C4%B1da_d%C3%B6ng%C3%BCs%C3%BC "Gıda döngüsü") çoğu önemli adım, [atmosferden](/wiki/Atmosfer "Atmosfer") [azot fiksasyonu](/wiki/Azot_fiksasyonu "Azot fiksasyonu") gibi, bakterilere bağlıdır. Ancak bu bakterilerin çoğu henüz tanımlanmamıştır ve bakteri [şubelerinin](/wiki/%C5%9Eube_(biyoloji) "Şube (biyoloji)") sadece yaklaşık yarısı [laboratuvarda](/wiki/Laboratuvar "Laboratuvar") [kültürlenebilen](/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_(biyoloji) "Kültür (biyoloji)") türlere sahiptir.[\[23\]](#cite_note-Rappe-23) Bakterilerin araştırıldığı bilim [bakteriyolojidir](/wiki/Bakteriyoloji "Bakteriyoloji"); bu, [mikrobiyolojinin](/wiki/Mikrobiyoloji "Mikrobiyoloji") bir dalıdır.

#### [Arkea](/wiki/Arkea "Arkea")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=7 "Değiştirilen bölüm: Arkea") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=7 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Arkea")\]

**Arkeler**, **Arkea** ( [Yunanca](/wiki/Yunanca "Yunanca") αρχαία, "eskiler" 'den türetme; tekil olarak **Arkaeum**, **Arkaean** veya **Arkaeon**) veya **Arkebakteriler**, canlı organizmaların bir ana bölümüdür.

Yabancı literatürde bu gruptaki canlılar **Archaea** veya **Archaebacteria**, grubun tek bir üyesi ise tekil olarak **Archaeum**, **Archaean** veya **Archaeon** olarak adlandırılır

Arkeler, [Ökaryotlar](/wiki/%C3%96karyotlar "Ökaryotlar") ve [Bakteriler](/wiki/Bakteriler "Bakteriler"), [üç-saha sisteminin](/wiki/%C3%9C%C3%A7-saha_sistemi "Üç-saha sistemi") ( [İngilizce](/wiki/%C4%B0ngilizce "İngilizce") _three domain system_) temel gruplarıdır. Bakteriler gibi arkaeler de çekirdeği olmayan tek hücreli canlılardır, yani [prokaryotlardır](/wiki/Prokaryot "Prokaryot") (prokaryotlar altı- [alemli](/wiki/Alem "Alem") sınıflandırmada [Monera](/wiki/Monera "Monera") olarak adlandırılırlar). İlk tanımlanan arkaeler aşırı ortamlarda bulunmuş olmalarına rağmen sonradan hemen her [habitatta](/wiki/Habitat "Habitat") rastlanmışlardır.

Bu üst krallığa ait tek bir organizma "arkeli" (Arkea'ye ait anlamında; İngilizce _archaean_) olarak adlandırılır, bu sözcük sıfat olarak da kullanılır.

### [Ökaryotlar](/wiki/%C3%96karyot "Ökaryot")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=8 "Değiştirilen bölüm: Ökaryotlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=8 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Ökaryotlar")\]

**Ökaryotlar** ( [Latince](/wiki/Latince "Latince"): **Eukaryota**), hücrelerinin yapısından dolayı beraber gruplandırılmış bir canlılar grubudur. [Bilimsel sınıflandırmada](/wiki/Bilimsel_s%C4%B1n%C4%B1fland%C4%B1rma "Bilimsel sınıflandırma") Ökaryotlar, [Bakteriler](/wiki/Bakteriler "Bakteriler") ve [Arkeler](/wiki/Arkeler "Arkeler"), tüm canlıları kapsayan üç ana gruptur.

Ökaryotların tanımlayıcı özelliği [genetik malzemelerinin](/wiki/Genetik_malzeme "Genetik malzeme") zarla çevrili bir (veya birkaç) [çekirdek](/wiki/H%C3%BCcre_%C3%A7ekirde%C4%9Fi "Hücre çekirdeği") içinde yer almasıdır. Bu nedenle kelime, Eski [Yunanca](/wiki/Yunanca "Yunanca") _eu_, gerçek ve _karyon_, çekirdek sözcüklerinden türetilmiştir. Sıfat hali **ökaryotik** tir. Bakteri ve arkeler çekirdeksiz olduklarından beraberce [prokaryot](/wiki/Prokaryot "Prokaryot") olarak adlandırılırlar (Eski Yunanca _pro-_, evvel ve _karyon_ çekirdek sözcüklerinden). Çekirdeğin yanı sıra, ökaryotların [mitokondri](/wiki/Mitokondri "Mitokondri") veya [kloroplast](/wiki/Kloroplast "Kloroplast") gibi zarla çevrili çeşitli [organelleri](/wiki/Organeller "Organeller") vardır, bu tür hücre içi karmaşık yapılar da prokaryotlarda bulunmaz.

Ökaryotların ortak bir atası olduğu için bir [üst alem](/wiki/%C3%9Cst_alem "Üst alem") ( _domain_) olarak tanımlanmışlardır. Üst alem sisteminde ökaryotların, prokaryotlara kıyasla, arkelerle daha çok ortak özellikleri vardır ve bu yüzden arkelerle beraber [Neomura](/wiki/Neomura "Neomura") [kladı](/wiki/Klad "Klad") içinde gruplandırılırlar.

#### [Protistler](/wiki/Protist "Protist")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=9 "Değiştirilen bölüm: Protistler") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=9 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Protistler")\]

**Protistler** ( **Protista**, bazen **Protoctista**), ayrışık (heterojen) bir [canlı](/wiki/Canl%C4%B1 "Canlı") grubudur ve [hayvan](/wiki/Hayvan "Hayvan"), [bitki](/wiki/Bitki "Bitki") ya da [mantar](/wiki/Mantar "Mantar") olarak değerlendirilemeyen [ökaryot](/wiki/%C3%96karyot "Ökaryot") canlılardan oluşur. Protistler bilimsel sınıflandırma açısından [âlem](/wiki/%C3%82lem_(biyoloji) "Âlem (biyoloji)") olarak değerlendirilse de [tek soylu](/w/index.php?title=Tek_soylu&action=edit&redlink=1 "Tek soylu (sayfa mevcut değil)") _(monophyletic)_ değil, [kısmi soylu](/w/index.php?title=K%C4%B1smi_soylu&action=edit&redlink=1 "Kısmi soylu (sayfa mevcut değil)") _(paraphyletic)_ bir gruptur. Protistler içinde değerlendirilen canlıların da görece basit yapılı ( [tek hücreli](/wiki/Tek_h%C3%BCcreli_canl%C4%B1lar "Tek hücreli canlılar") ya da ileri düzeyde özelleşmiş dokuları olmayan [çok hücreli](/wiki/%C3%87ok_h%C3%BCcreli_canl%C4%B1lar "Çok hücreli canlılar")) olmak dışında ortak özellikleri pek yoktur.

Beslenmeleri [fotosentez](/wiki/Fotosentez "Fotosentez"), [absorbsiyon](/w/index.php?title=Absorbsiyon&action=edit&redlink=1 "Absorbsiyon (sayfa mevcut değil)") ya da [fagositoz](/wiki/Fagositoz "Fagositoz") ile, çoğalmaları ise [eşeyli](/wiki/E%C5%9Feyli_%C3%BCreme "Eşeyli üreme") ya da [eşeysiz üreme](/wiki/E%C5%9Feysiz_%C3%BCreme "Eşeysiz üreme") ile gerçekleşen protistlerin hareketsiz olanları olabildiği gibi, [kamçı](/wiki/Kam%C3%A7%C4%B1 "Kamçı"), [siller](/wiki/Sil "Sil") ya da [yalancı ayaklarla](/wiki/Yalanc%C4%B1_ayak "Yalancı ayak") hareket ederleri de bulunur. Yaklaşık olarak 60.000 yaşayan, 60.000 kadar da soyu tükenmiş fosil türü bilinmektedir.

Protistalar canlılar dünyasının ökaryot hücreli en ilkel organizma grubudur. Çoğunlukla tek hücre halinde yaşamakla birlikte koloni halinde yaşayanları da vardır. Protistalar kamçılılar, silliler, kökayaklılar, sporlular, cıvık mantarlar ve algler olmak üzere gruplara ayrılırlar.

#### Mikro Hayvanlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=10 "Değiştirilen bölüm: Mikro Hayvanlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=10 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Mikro Hayvanlar")\]

#### [Mantar](/wiki/Mantar "Mantar")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=11 "Değiştirilen bölüm: Mantar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=11 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Mantar")\]

**Mantarlar** (Fungi), çok hücreli[\[24\]](#cite_note-sebat-24) ve [tek hücreli](/wiki/Tek_h%C3%BCcreli "Tek hücreli")[\[24\]](#cite_note-sebat-24) olabilen [ökaryotik](/wiki/%C3%96karyotik "Ökaryotik")[\[25\]](#cite_note-25) canlıları kapsayan bir canlılar [alemi](/wiki/Alem "Alem") ve şapkalı mantarların tümüne halk arasında verilen genel addır.

Halk arasında küf, pas, rastık, maya, mildiyö, şapkalı mantar, kav mantarı, puf mantarı gibi çeşitli isimlerle anılan bütün mantarlar, mantarlar (Fungi) alemi içerisinde incelenirler. [Latince](/wiki/Latince "Latince") _Fungi_ mantarlar, _Fungus_ ise mantar anlamındadır.

Dünyanın her yerinde bulunurlar. Fazla nemli yerlerde daha çokturlar. Yeryüzünde 1,5 milyon kadar mantar türü olduğu düşünülmekte ise de günümüzde sadece 69.000[\[26\]](#cite_note-26) kadar [türü](/wiki/T%C3%BCr "Tür") tanımlanmıştır. Çoğu insan, mantarların bitki olduğunu düşünmektedir, ancak mantarlar bitki değildir. Çünkü, mantarlar kendi besinlerini üretemezler.

#### [Bitkiler](/wiki/Bitkiler "Bitkiler")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=12 "Değiştirilen bölüm: Bitkiler") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=12 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bitkiler")\]

**Bitkiler** (Plantae), [fotosentez](/wiki/Fotosentez "Fotosentez") yapan, [ökaryotik](/wiki/%C3%96karyot "Ökaryot"), ağaçlar, çiçekler, otlar, eğreltiotları, yosunlar ve benzeri organizmaları içinde bulunduran çok büyük bir canlılar [alemidir](/wiki/Alem "Alem").

Bitkiler, topluluk halinde yaşarlar. Bitkilerin bir bölgede oluşturdukları örtüye [bitki örtüsü](/wiki/Bitki_%C3%B6rt%C3%BCs%C3%BC "Bitki örtüsü") denir. [Flora](/wiki/Flora "Flora"), bir bölgede yetişen bütün bitki türlerinin hepsine denir. Herhangi bir bölgenin yaşam koşullarında gelişen, benzer ekolojik yapı içeren bitki topluluğuna [vejetasyon](/wiki/Vejetasyon "Vejetasyon") denir. Bunlar 4 sınıftır: [Ormanlar](/wiki/Orman "Orman") (her zaman yeşil tropikal yağmur, subtropikal, orta kuşak, sert yapraklı, iğne yapraklı, kışın yaprak dökenler, muson ormanları, tropikal kuru, mangrov, galeri, bataklık), [Çalılar](/wiki/%C3%87al%C4%B1 "Çalı") (maki, garig, psödomaki), [otlar](/wiki/Ot "Ot") (savan, step, çöl), [tundra](/wiki/Tundra "Tundra"). Bitkilerin yetişmesini etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar; ekvatora uzaklık, denizden yükseklik(rakım), arazi eğimi, ışık, sıcaklık, nem, yıllık yağış miktarı, toprak içeriği, canlı faktörler(insan, hayvan, diğer bitkiler, mikroorganizmalar)'dir
Bitkiler, fotosentezle [ekolojik](/wiki/Ekoloji "Ekoloji") dengeyi sağlamada temel rol oynadıklarından, canlılar dünyasında çok önemli yere sahiptirler.

Bitkiler aleminin 350.000'e yakın türü mevcuttur. 2004 itibarıyla 287.655 bitki [türü](/wiki/T%C3%BCr "Tür") tanımlanmıştır. Bunlardan 258.650'si [çiçekli bitkilerden](/wiki/%C3%87i%C3%A7ekli_bitkiler "Çiçekli bitkiler"), 15,000'i de [yosunlardan](/wiki/Yosun "Yosun") olarak tanımlanmıştır. Bitkiler genelde [ototrof](/wiki/Ototrof "Ototrof") (özbeslek) organizmalardır ve enerjilerini [güneş](/wiki/G%C3%BCne%C5%9F "Güneş") ışığından alırlar. Birçok bitki [kloroplastları](/wiki/Kloroplast "Kloroplast") sayesinde [fotosentez](/wiki/Fotosentez "Fotosentez") ile organik bileşiklerini üretir. Bitki [hücreleri](/wiki/H%C3%BCcre "Hücre") genellikle kareye benzer şekildedir. (Bknz. [Hücre](/wiki/H%C3%BCcre "Hücre"))

### [Habitat](/wiki/Habitat "Habitat") ve [Ekoloji](/wiki/Ekoloji "Ekoloji")

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=13 "Değiştirilen bölüm: Habitat ve Ekoloji") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=13 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Habitat ve Ekoloji")\]

**Habitat**, bir organizmanın yaşadığı ve geliştiği yer. Bu yer, fiziksel bir bölge, yeryüzünün özel bir parçası, hava, [toprak](/wiki/Toprak "Toprak") ya da [su](/wiki/Su "Su") olabilir. Habitat, bir [okyanus](/wiki/Okyanus "Okyanus") ya da bir [çayırlık](/wiki/%C3%87ay%C4%B1r "Çayır") kadar büyük olabileceği gibi, çürümüş bir [ağaç](/wiki/A%C4%9Fa%C3%A7 "Ağaç") kütüğünün altı ya da bir [böceğin](/wiki/B%C3%B6cek "Böcek") bağırsağı kadar küçük de olabilir. Bununla beraber, her zaman tanımlanabilen ve fiziksel olarak sınırlı bir bölgedir. Birden fazla hayvan ya da [bitki](/wiki/Bitki "Bitki") özel bir habitatta yaşayabilir.

**Ekoloji**, canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilimdir. Ekosistem ise canlı ve cansız çevrenin tamamıdır. Ekosistemi de abiotik faktörler (toprak, su, hava, iklim gibi cansız faktörler) ve biyotik (üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar) faktörler olmak üzere iki faktör oluşturur.

#### Ekstremofil

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=14 "Değiştirilen bölüm: Ekstremofil") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=14 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Ekstremofil")\]

Ekstremofiller çoğunlukla tek hücreli olup ekstrem koşullarda yaşama gereksinim duyan ve bu koşullarda optimum olarak gelişen organizmalara denir. Ekstremofiller karasal [mezofilik](/w/index.php?title=Mezofilik&action=edit&redlink=1 "Mezofilik (sayfa mevcut değil)") organizmaların büyümeleri ve üremeleri için gerekli optimal koşullardan çok farklı olan ekstrem çevrelerde gelişirler.Çoğu ekstremofiller(ekstrem koşulları seven) mikroorganizmalardır. [Archaea](/wiki/Archaea "Archaea") domaini ekstremofillerin geniş dağılımlı olduğu bir domain olarak bilinmesine karşın, ekstremofiller hem bakterilerin hem de archaeaların içinde sayısız ve farklı genetik hatlarda yer almaktadır. [Archaea](/wiki/Archaea "Archaea") ve ekstremofil terimleri ara sıra kendi içerisinde yer değiştirmesine karşın, pek çok mezofilik archaeaların ve pek çok ekstremofilik bakterilerin olduğu bilinmektedir. Yine, tüm ekstremofiller tek hücreli değildir.Çok hücrelilere örnek olarak ekstremofilik metazoalardan _Pompeii kurdu_, _psikrofilik_(soğukta yaşamı seven) _Grylloblattodea_( _böcek_), artartik kabuklular( _crustacea_)ve _Tardigrade_(mikroskobik canlı) verilebilir.

Mikrop terimi, bilim dünyasına ilk defa 1878'de Fransız cerrahı [Charles Sédillot](/wiki/Charles_S%C3%A9dillot "Charles Sédillot") tarafından getirilmiştir. Sédillot, mikropların kendilerine has apayrı bir dünyası olduğunu savunmuştur. [Mikrobiyoloji](/wiki/Mikrobiyoloji "Mikrobiyoloji") ilim dalı beş ana kısma ayrılmıştır: [Viroloji](/wiki/Viroloji "Viroloji"), [bakteriyoloji](/wiki/Bakteriyoloji "Bakteriyoloji"), [protozooloji](/wiki/Protozooloji "Protozooloji"), [fikoloji](/wiki/Fikoloji "Fikoloji") ve [mikoloji](/wiki/Mikoloji "Mikoloji"). Bunlara ilaveten [moleküler](/wiki/Molek%C3%BCl "Molekül") ve [hücresel biyoloji](/wiki/H%C3%BCcresel_biyoloji "Hücresel biyoloji"), [biyokimya](/wiki/Biyokimya "Biyokimya"), [fizyoloji](/wiki/Fizyoloji "Fizyoloji"), [ekoloji](/wiki/Ekoloji "Ekoloji"), [botanik](/wiki/Botanik "Botanik") ve [zoolojiyle](/wiki/Zooloji "Zooloji") de yakından ilgilidir.

## Kaynakça

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&veaction=edit&section=15 "Değiştirilen bölüm: Kaynakça") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Mikroorganizma&action=edit&section=15 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kaynakça")\]

01. **[^](#cite_ref-1)** Rybicki EP (1990) The classification of organisms at the edge of life, or problems with virus systematics. S Aft J Sci 86:182-186
02. **[^](#cite_ref-pmid13481308_2-0)** LWOFF A (1957). "The concept of virus". _J. Gen. Microbiol_. **17** (2). ss. 239-53. [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [13481308](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/13481308).
03. **[^](#cite_ref-3)** Christner BC, Morris CE, Foreman CM, Cai R, Sands DC (2008). "Ubiquity of biological ice nucleators in snowfall". _Science_. **319** (5867). s. 1214. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1126/science.1149757](https://doi.org/10.1126/science.1149757). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [18309078](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18309078).KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi ( [link](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi"))
04. **[^](#cite_ref-4)** [2002 WHO mortality data](http://www.who.int/healthinfo/bodgbd2002revised/en/index.html) 23 Ekim 2013 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20131023060502/http://www.who.int/healthinfo/bodgbd2002revised/en/index.html). Accessed 20 January 2007
05. **[^](#cite_ref-5)** Schopf J (2006). ["Fossil evidence of Archaean life"](http://www.journals.royalsoc.ac.uk/content/g38537726r273422/fulltext.pdf)(PDF). **361** (1470). ss. 869-85. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1098/rstb.2006.1834](https://doi.org/10.1098/rstb.2006.1834). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [16754604](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16754604).\[ _[ölü/kırık bağlantı](/wiki/Vikipedi:D%C4%B1%C5%9F_ba%C4%9Flant%C4%B1lar#Ölü_dış_bağlantılar_için_ne_yapılabilir? "Vikipedi:Dış bağlantılar")_\]
06. **[^](#cite_ref-6)** Altermann W, Kazmierczak J (2003). "Archean microfossils: a reappraisal of early life on Earth". _Res Microbiol_. **154** (9). ss. 611-7. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1016/j.resmic.2003.08.006](https://doi.org/10.1016/j.resmic.2003.08.006). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [14596897](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14596897).
07. **[^](#cite_ref-7)** Cavalier-Smith T (2006). ["Cell evolution and Earth history: stasis and revolution"](http://www.journals.royalsoc.ac.uk/content/0164755512w92302/fulltext.pdf)(PDF). _Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci_. **361** (1470). ss. 969-1006. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1098/rstb.2006.1842](https://doi.org/10.1098/rstb.2006.1842). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [16754610](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16754610).\[ _[ölü/kırık bağlantı](/wiki/Vikipedi:D%C4%B1%C5%9F_ba%C4%9Flant%C4%B1lar#Ölü_dış_bağlantılar_için_ne_yapılabilir? "Vikipedi:Dış bağlantılar")_\]
08. **[^](#cite_ref-8)** Schopf J (1994). ["Disparate rates, differing fates: tempo and mode of evolution changed from the Precambrian to the Phanerozoic"](http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=44277&blobtype=pdf). _Proc Natl Acad Sci USA_. **91** (15). ss. 6735-42. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1073/pnas.91.15.6735](https://doi.org/10.1073/pnas.91.15.6735). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [8041691](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8041691). 12 Eylül 2019 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20190912224933/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC44277/pdf/pnas01137-0029.pdf)(PDF). Erişim tarihi: 24 Şubat 2009.
09. **[^](#cite_ref-9)** Stanley S (1973). ["An Ecological Theory for the Sudden Origin of Multicellular Life in the Late Precambrian"](http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=16592084). _Proc Natl Acad Sci USA_. **70** (5). ss. 1486-1489. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1073/pnas.70.5.1486](https://doi.org/10.1073/pnas.70.5.1486). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [16592084](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16592084).
10. **[^](#cite_ref-10)** DeLong E, Pace N (2001). "Environmental diversity of bacteria and archaea". _Syst Biol_. **50** (4). ss. 470-8. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1080/106351501750435040](https://doi.org/10.1080/106351501750435040). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [12116647](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12116647).
11. **[^](#cite_ref-11)** Schmidt A, Ragazzi E, Coppellotti O, Roghi G (2006). "A microworld in Triassic amber". _Nature_. **444** (7121). s. 835. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1038/444835a](https://doi.org/10.1038/444835a). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [17167469](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17167469).KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi ( [link](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi"))
12. **[^](#cite_ref-12)** Wolska K (2003). "Horizontal DNA transfer between bacteria in the environment". _Acta Microbiol Pol_. **52** (3). ss. 233-43. [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [14743976](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14743976).
13. **[^](#cite_ref-13)** Enright M, Robinson D, Randle G, Feil E, Grundmann H, Spratt B (2002). ["The evolutionary history of methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA)"](http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=12032344). _Proc Natl Acad Sci USA_. **99** (11). ss. 7687-92. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1073/pnas.122108599](https://doi.org/10.1073/pnas.122108599). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [12032344](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12032344).KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi ( [link](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi"))
14. **[^](#cite_ref-14)** _Varro On Agriculture_ 1,xii Loeb
15. **^** [_**a**_](#cite_ref-Syed_15-0) [_**b**_](#cite_ref-Syed_15-1) Syed, Ibrahim B. (2002). "Islamic Medicine: 1000 years ahead of its times". _[Journal of the Islamic Medical Association](/w/index.php?title=Journal_of_the_Islamic_Medical_Association&action=edit&redlink=1 "Journal of the Islamic Medical Association (sayfa mevcut değil)")_. Cilt 2. ss. 2-9.
16. **[^](#cite_ref-16)** Tschanz, David W. "Arab Roots of European Medicine". _Heart Views_. **4** (2).
17. **[^](#cite_ref-17)** Leeuwenhoek A (1753). ["Part of a Letter from Mr Antony van Leeuwenhoek, concerning the Worms in Sheeps Livers, Gnats, and Animalcula in the Excrements of Frogs"](http://www.journals.royalsoc.ac.uk/link.asp?id=4j53731651310230). _Philosophical Transactions (1683–1775)_. Cilt 22. ss. 509-18. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1098/rstl.1700.0013](https://doi.org/10.1098/rstl.1700.0013).\[ _[ölü/kırık bağlantı](/wiki/Vikipedi:D%C4%B1%C5%9F_ba%C4%9Flant%C4%B1lar#Ölü_dış_bağlantılar_için_ne_yapılabilir? "Vikipedi:Dış bağlantılar")_\] Accessed 30 November 2006
18. **[^](#cite_ref-18)** Leeuwenhoek A (1753). ["Part of a Letter from Mr Antony van Leeuwenhoek, F. R. S. concerning Green Weeds Growing in Water, and Some Animalcula Found about Them"](http://www.journals.royalsoc.ac.uk/link.asp?id=fl73121jk4150280). _Philosophical Transactions (1683–1775)_. Cilt 23. ss. 1304-11. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1098/rstl.1702.0042](https://doi.org/10.1098/rstl.1702.0042).\[ _[ölü/kırık bağlantı](/wiki/Vikipedi:D%C4%B1%C5%9F_ba%C4%9Flant%C4%B1lar#Ölü_dış_bağlantılar_için_ne_yapılabilir? "Vikipedi:Dış bağlantılar")_\] Accessed 30 November 2006
19. **[^](#cite_ref-19)** [The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1905](http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1905/) 7 Mart 2007 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20070307135243/http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1905/). Nobelprize.org Accessed November 22, 2006.
20. **[^](#cite_ref-20)** O'Brien S, Goedert J (1996). "HIV causes AIDS: Koch's postulates fulfilled". _Curr Opin Immunol_. **8** (5). ss. 613-18. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1016/S0952-7915(96)80075-6](https://doi.org/10.1016/S0952-7915%2896%2980075-6). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [8902385](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8902385).
21. **[^](#cite_ref-21)** Fredrickson J, Zachara J, Balkwill D; ve diğerleri. (2004). ["Geomicrobiology of high-level nuclear waste-contaminated vadose sediments at the Hanford site, Washington state"](http://aem.asm.org/cgi/content/full/70/7/4230?view=long&pmid=15240306). _Appl Environ Microbiol_. **70** (7). ss. 4230-41. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1128/AEM.70.7.4230-4241.2004](https://doi.org/10.1128/AEM.70.7.4230-4241.2004). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [15240306](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15240306). 29 Eylül 2008 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20080929074759/http://aem.asm.org/cgi/content/full/70/7/4230?view=long&pmid=15240306). Erişim tarihi: 5 Mart 2009.KB1 bakım: Diğerlerinin yanlış kullanımı ( [link](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Di%C4%9Ferlerinin_yanl%C4%B1%C5%9F_kullan%C4%B1m%C4%B1 "Kategori:KB1 bakım: Diğerlerinin yanlış kullanımı")) KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi ( [link](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi"))
22. **^** [_**a**_](#cite_ref-pnas.org_22-0) [_**b**_](#cite_ref-pnas.org_22-1) Whitman W, Coleman D, Wiebe W (1998). ["Prokaryotes: the unseen majority"](http://www.pnas.org/cgi/content/full/95/12/6578). _Proc Natl Acad Sci U S a_. **95** (12). ss. 6578-83. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1073/pnas.95.12.6578](https://doi.org/10.1073/pnas.95.12.6578). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [9618454](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9618454). 5 Mart 2008 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20080305184844/http://www.pnas.org/cgi/content/full/95/12/6578). Erişim tarihi: 5 Mart 2009.KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi ( [link](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi"))
23. **[^](#cite_ref-Rappe_23-0)** Rappé MS, Giovannoni SJ (2003). ["The uncultured microbial majority"](https://archive.org/details/sim_annual-review-of-microbiology_2003_57/page/369). _Annu. Rev. Microbiol_. Cilt 57. ss. 369-94. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1146/annurev.micro.57.030502.090759](https://doi.org/10.1146/annurev.micro.57.030502.090759). [PMID](/wiki/PubMed#PubMed_tanımlayıcısı "PubMed") [14527284](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14527284).
24. **^** [_**a**_](#cite_ref-sebat_24-0) [_**b**_](#cite_ref-sebat_24-1)["Arşivlenmiş kopya"](https://web.archive.org/web/20080416132857/http://biology.sebat.edu.kg/tr/MANTARLAR/webler/web1.htm). 16 Nisan 2008 tarihinde [kaynağından](http://biology.sebat.edu.kg/tr/MANTARLAR/webler/web1.htm) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2009.
25. **[^](#cite_ref-25)**["Arşivlenmiş kopya"](https://web.archive.org/web/20080211194458/http://www.geocities.com/mdigrak/Mikoloji.htm). 11 Şubat 2008 tarihinde [kaynağından](http://www.geocities.com/mdigrak/Mikoloji.htm) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2009.
26. **[^](#cite_ref-26)** A. Usame Tamer, Mikolojiye Giriş

[Otorite kontrolü](/wiki/Otorite_kontrol%C3%BC "Otorite kontrolü")[![Bunu Vikiveri'de düzenleyin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q39833 "Bunu Vikiveri'de düzenleyin")

- [BNF](/wiki/Fransa_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Fransa Millî Kütüphanesi"): [cb11965359s](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11965359s) [(data)](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11965359s)
- [GND](/wiki/T%C3%BCmle%C5%9Fik_Otorite_Dosyas%C4%B1 "Tümleşik Otorite Dosyası"): [4039226-0](https://d-nb.info/gnd/4039226-0)
- [LCCN](/wiki/Kongre_K%C3%BCt%C3%BCphanesi_Kontrol_Numaras%C4%B1 "Kongre Kütüphanesi Kontrol Numarası"): [sh85084725](https://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85084725)
- [LNB](/wiki/Letonya_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Letonya Millî Kütüphanesi"): [000094766](https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number=000094766&P_CON_LNG=ENG)
- [NDL](/wiki/Mill%C3%AE_Diyet_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Millî Diyet Kütüphanesi"): [00560686](https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00560686)
- [NKC](/wiki/%C3%87ek_Cumhuriyeti_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Çek Cumhuriyeti Millî Kütüphanesi"): [ph115309](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph115309&CON_LNG=ENG)
- [NLI](/wiki/%C4%B0srail_Ulusal_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "İsrail Ulusal Kütüphanesi"): [987007531526205171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007531526205171)

" [https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mikroorganizma&oldid=32961769](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mikroorganizma&oldid=32961769)" sayfasından alınmıştır

[Kategori](/wiki/%C3%96zel:Kategoriler "Özel:Kategoriler"):

- [Mikroorganizmalar](/wiki/Kategori:Mikroorganizmalar "Kategori:Mikroorganizmalar")
- [Canlılar](/wiki/Kategori:Canl%C4%B1lar "Kategori:Canlılar")
- [Fransızcadan Türkçeye geçen sözcükler](/wiki/Kategori:Frans%C4%B1zcadan_T%C3%BCrk%C3%A7eye_ge%C3%A7en_s%C3%B6zc%C3%BCkler "Kategori:Fransızcadan Türkçeye geçen sözcükler")

Gizli kategoriler:

- [KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi")
- [Webarşiv şablonu wayback bağlantıları](/wiki/Kategori:Webar%C5%9Fiv_%C5%9Fablonu_wayback_ba%C4%9Flant%C4%B1lar%C4%B1 "Kategori:Webarşiv şablonu wayback bağlantıları")
- [Ölü dış bağlantıları olan maddeler](/wiki/Kategori:%C3%96l%C3%BC_d%C4%B1%C5%9F_ba%C4%9Flant%C4%B1lar%C4%B1_olan_maddeler "Kategori:Ölü dış bağlantıları olan maddeler")
- [KB1 bakım: Diğerlerinin yanlış kullanımı](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Di%C4%9Ferlerinin_yanl%C4%B1%C5%9F_kullan%C4%B1m%C4%B1 "Kategori:KB1 bakım: Diğerlerinin yanlış kullanımı")
- [BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:BNF_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:GND_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:LCCN_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [LNB tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:LNB_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:LNB tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NDL_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NKC_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NLI_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")

- Sayfa en son 14.14, 31 Mayıs 2024 tarihinde değiştirildi.
- Metin [Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr) altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak [Kullanım Şartlarını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/tr) ve [Gizlilik Politikasını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/tr) kabul etmiş olursunuz.

Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org/) tescilli markasıdır.


- [Gizlilik politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Vikipedi hakkında](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [Sorumluluk reddi](/wiki/Vikipedi:Genel_sorumluluk_reddi)
- [Davranış Kuralları](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Geliştiriciler](https://developer.wikimedia.org)
- [İstatistikler](https://stats.wikimedia.org/#/tr.wikipedia.org)
- [Çerez politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobil görünüm](//tr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Mikroorganizma&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)