Enzim - Vikipedi
Enzimler, kataliz yapan (yani kimyasal tepkimelerin hızını artıran) biyomoleküllerdir. Neredeyse tüm enzimler protein yapılıdır. Enzim tepkimelerinde, bu sü ...
geri besleme
Çoğu canlıda inhibitörler <anchor>geri besleme</anchor> mekanizmasının parçası olarak etkirler. Eğer bir enzim bir bileşikten çok fazla miktarda üretirse bu bileşik, kendizini üreten metabolik yolun başında yer alan diğer bir enzime inhibitör olarak etki edebilir. Böylece, miktarı yeterli seviyede olunca bu bileşik oluşumu için gerekli olan substratın üretimini azaltır veya durdurur. Bu bir negatif geri besleme şeklidir. Bu tür düzenlemeye tâbi olan enzimler genelde multimerikdir (çok altbirimlidir) ve düzenleyici bileşikler için allosterik bağlanma konumlarına sahiptirler. Substrat/hız eğrileri hiperbolik değil sigmoidaldır (S-şekillidir).
Geri bildirim - Vikipedi
Geri bildirim - Vikipedi[İçeriğe atla](#bodyContent)

Ana menü

Ana menü

kenar çubuğuna taşıgizle

Gezinti


- [Anasayfa](/wiki/Anasayfa "Anasayfayı ziyaret et [z]")
- [Hakkımızda](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [İçindekiler](/wiki/Vikipedi:G%C3%B6z_at)
- [Rastgele madde](/wiki/%C3%96zel:Rastgele "Rastgele bir sayfaya gidin [x]")
- [Seçkin içerik](/wiki/Vikipedi:Se%C3%A7kin_i%C3%A7erik)
- [Yakınımdakiler](/wiki/%C3%96zel:Yak%C4%B1n%C4%B1mdakiler)

Katılım


- [Bağış yapın](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_tr.wikipedia.org&uselang=tr "Bizi destekleyin")
- [Deneme tahtası](/wiki/Vikipedi:Deneme_tahtas%C4%B1)
- [Köy çeşmesi](/wiki/Vikipedi:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi "Güncel olaylarla ilgili son bilgiler")
- [Son değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:SonDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler "Vikide yapılmış son değişikliklerin listesi [r]")
- [Dosya yükle](/wiki/Vikipedi:Y%C3%BCkle)
- [Topluluk portali](/wiki/Vikipedi:Topluluk_portali "Proje hakkında, neler yapabilirsiniz, ne nerededir")
- [Wikimedia dükkânı](//shop.wikimedia.org)
- [Yardım](/wiki/Yard%C4%B1m:%C4%B0%C3%A7indekiler "Yardım almak için")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Vikipedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-tr.svg)![Özgür Ansiklopedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-tr.svg)](/wiki/Anasayfa)

[Ara](/wiki/%C3%96zel:Ara "Vikipedi içinde ara [f]")

Ara

Görünüm

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Geri+bildirim "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Geri+bildirim "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Kişisel araçlar

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Geri+bildirim "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Geri+bildirim "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Çıkış yapmış editörler için sayfalar [daha fazla bilgi](/wiki/Yard%C4%B1m:Giri%C5%9F)

- [Katkılar](/wiki/%C3%96zel:Katk%C4%B1lar%C4%B1m "Bu IP adresinden yapılmış değişiklikler listesi [y]")
- [Mesaj](/wiki/%C3%96zel:MesajSayfam "Bu IP adresindeki düzenlemeler hakkında tartışma [n]")

## İçindekiler

kenar çubuğuna taşıgizle

- Giriş

- [1Geri beslemenin amacı ve örnekleri](#Geri_beslemenin_amacı_ve_örnekleri)
- [2Uygulamaları](#Uygulamaları)Uygulamaları alt bölümünü aç/kapa  - [2.1Makine Mühendisliği](#Makine_Mühendisliği)
  - [2.2Elektronik Mühendisliği](#Elektronik_Mühendisliği)
  - [2.3Biyoloji](#Biyoloji)
  - [2.4Risk Değerlendirilmesi ve Yönetimi](#Risk_Değerlendirilmesi_ve_Yönetimi)
  - [2.5Eğitim](#Eğitim)
- [3Geri besleme çeşitleri](#Geri_besleme_çeşitleri)
- [4Kaynakça](#Kaynakça)

İçindekiler tablosunu değiştir

# Geri bildirim

51 dil

- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Realimentaci%C3%B3n "Realimentación - Aragonca")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B9 "ارتجاع - Arapça")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%B0_%D0%B2%D1%80%D1%8A%D0%B7%D0%BA%D0%B0 "Обратна връзка - Bulgarca")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95 "ফিডব্যাক - Bengalce")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Povratna_sprega "Povratna sprega - Boşnakça")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Realimentaci%C3%B3 "Realimentació - Katalanca")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Zp%C4%9Btn%C3%A1_vazba "Zpětná vazba - Çekçe")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Tilbagekobling "Tilbagekobling - Danca")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%BCckkopplung "Rückkopplung - Almanca")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7 "Ανάδραση - Yunanca")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Feedback "Feedback - İngilizce")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Fermitcikla_regilo "Fermitcikla regilo - Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Realimentaci%C3%B3n "Realimentación - İspanyolca")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Tagasiside "Tagasiside - Estonca")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Atzeraeragin "Atzeraeragin - Baskça")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF "بازخورد - Farsça")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Takaisinkytkent%C3%A4 "Takaisinkytkentä - Fince")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9troaction "Rétroaction - Fransızca")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Aischoth%C3%BA "Aischothú - İrlandaca")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Retroalimentaci%C3%B3n "Retroalimentación - Galiçyaca")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%A9%D7%95%D7%91 "משוב - İbranice")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A3 "पुनर्भरण - Hintçe")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Umpan_balik "Umpan balik - Endonezce")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Retroago "Retroago - Ido")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Endurgj%C3%B6f "Endurgjöf - İzlandaca")
- [İtaliano](https://it.wikipedia.org/wiki/Retroazione "Retroazione - İtalyanca")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%95%E3%82%A3%E3%83%BC%E3%83%89%E3%83%90%E3%83%83%E3%82%AF "フィードバック - Japonca")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 "Кері байланыс - Kazakça")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%90%98%EB%A8%B9%EC%9E%84 "되먹임 - Korece")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Retroactio "Retroactio - Latince")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Terugkoppeling "Terugkoppeling - Felemenkçe")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Tilbakekobling "Tilbakekobling - Norveççe Bokmål")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprz%C4%99%C5%BCenie_zwrotne "Sprzężenie zwrotne - Lehçe")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Retroalimenta%C3%A7%C3%A3o "Retroalimentação - Portekizce")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Reac%C8%9Bie "Reacție - Rumence")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D1%8C_(%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0) "Обратная связь (техника) - Rusça")
- [سنڌي](https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%BD%D9%8A_%D9%85%D9%84%D9%86%D8%AF%DA%99_%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D9%90 "موٽي ملندڙ راءِ - Sindhi dili")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Povratna_sprega "Povratna sprega - Sırp-Hırvat Dili")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Feedback "Feedback - Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Sp%C3%A4tn%C3%A1_v%C3%A4zba_(v%C5%A1eobecne) "Spätná väzba (všeobecne) - Slovakça")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Povratna_zanka "Povratna zanka - Slovence")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B2%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B0 "Повратна спрега - Sırpça")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/%C3%85terkoppling "Återkoppling - İsveççe")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B5_%D0%B1%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99%D0%BD%D0%B5%D1%88 "Кире бәйләнеш - Tatarca")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%B7%D0%B2%27%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%BA "Зворотний зв'язок - Ukraynaca")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%DA%88_%D8%A8%DB%8C%DA%A9 "فیڈ بیک - Urduca")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%A3n_h%E1%BB%93i "Phản hồi - Vietnamca")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E5%8F%8D%E9%A6%88 "反馈 - Wu Çincesi")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8F%8D%E9%A6%88 "反馈 - Çince")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/Feedback "Feedback - Kantonca")
- [İsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/Ukuzinkintshela "Ukuzinkintshela - Zuluca")

[Bağlantıları değiştir](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q183635#sitelinks-wikipedia "Dillerarası bağlantıları değiştir")

- [Madde](/wiki/Geri_bildirim "İçerik sayfasını göster [c]")
- [Tartışma](/wiki/Tart%C4%B1%C5%9Fma:Geri_bildirim "İçerik ile ilgili tartışma [t]")

Türkçe

- [Oku](/wiki/Geri_bildirim)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=history "Bu sayfanın geçmiş sürümleri [h]")

Araçlar

Araçlar

kenar çubuğuna taşıgizle

Eylemler


- [Oku](/wiki/Geri_bildirim)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=history)

Genel


- [Sayfaya bağlantılar](/wiki/%C3%96zel:SayfayaBa%C4%9Flant%C4%B1lar/Geri_bildirim "Bu sayfaya bağlantı vermiş tüm viki sayfalarının listesi [j]")
- [İlgili değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:%C4%B0lgiliDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler/Geri_bildirim "Bu sayfadan bağlantı verilen sayfalardaki son değişiklikler [k]")
- [Özel sayfalar](/wiki/%C3%96zel:%C3%96zelSayfalar "Tüm özel sayfaların listesi [q]")
- [Kalıcı bağlantı](/w/index.php?title=Geri_bildirim&oldid=32665923 "Bu sayfanın bu revizyonuna kalıcı bağlantı")
- [Sayfa bilgisi](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=info "Bu sayfa hakkında daha fazla bilgi")
- [Bu sayfayı kaynak göster](/w/index.php?title=%C3%96zel:KaynakG%C3%B6ster&page=Geri_bildirim&id=32665923&wpFormIdentifier=titleform "Bu sayfadan nasıl kaynak göstereceği hakkında bilgi")
- [Kısaltılmış URL'yi al](/w/index.php?title=%C3%96zel:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FGeri_bildirim)
- [Karekodu indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:QrCode&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FGeri_bildirim)
- [Vikiveri ögesi](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q183635 "Veri havuzundaki ilgili ögeye bağlantı [g]")

Yazdır/dışa aktar


- [Bir kitap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kitap&bookcmd=book_creator&referer=Geri+bildirim)
- [PDF olarak indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:DownloadAsPdf&page=Geri_bildirim&action=show-download-screen)
- [Basılmaya uygun görünüm](/w/index.php?title=Geri_bildirim&printable=yes "Bu sayfanın basılmaya uygun sürümü [p]")

Diğer projelerde


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Feedback)

Görünüm

kenar çubuğuna taşıgizle

Vikipedi, özgür ansiklopedi

( [Geri besleme](/w/index.php?title=Geri_besleme&redirect=no "Geri besleme") sayfasından yönlendirildi)

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Question_book-new.svg/50px-Question_book-new.svg.png)](/wiki/Dosya:Question_book-new.svg)

Bu maddedeki **bilgilerin [doğrulanabilmesi](/wiki/Vikipedi:Do%C4%9Frulanabilirlik "Vikipedi:Doğrulanabilirlik") için ek kaynaklar gerekli**. Lütfen [güvenilir kaynaklar](/wiki/Vikipedi:G%C3%BCvenilir_kaynaklar "Vikipedi:Güvenilir kaynaklar") ekleyerek [maddenin geliştirilmesine](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit) yardımcı olun. Kaynaksız içerik itiraz konusu olabilir ve [kaldırılabilir](/wiki/Vikipedi:Do%C4%9Frulanabilirlik#Kanıt_sorumluluğu "Vikipedi:Doğrulanabilirlik").

_Kaynak ara:_ ["Geri bildirim"](//www.google.com/search?as_eq=wikipedia&q=%22Geri+bildirim%22) – [haber](//www.google.com/search?tbm=nws&q=%22Geri+bildirim%22+-wikipedia) · [gazete](//www.google.com/search?&q=%22Geri+bildirim%22+site:news.google.com/newspapers&source=newspapers) · [kitap](//www.google.com/search?tbs=bks:1&q=%22Geri+bildirim%22+-wikipedia) · [akademik](//scholar.google.com/scholar?q=%22Geri+bildirim%22) · [JSTOR](https://www.jstor.org/action/doBasicSearch?Query=%22Geri+bildirim%22&acc=on&wc=on)_(Haziran 2022)__( [Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin](/wiki/Yard%C4%B1m:Bak%C4%B1m_%C5%9Fablonunu_kald%C4%B1rmak "Yardım:Bakım şablonunu kaldırmak"))_

**Geri bildirim**, **geri dönüş** veya **geri besleme**, bir sürecin basamaklarındaki bir değişimin önceki bir basamağa etki etmesi ve neden-sonuç ilişkisi içerisinde bir döngü oluşturması olayına denir. Burada süreç sıcaklık ayarlı bir soba gibi fiziksel olabileceği gibi kan şekeri döngüsü gibi biyolojik, hatta paradokslarda olduğu gibi tamamen soyut olabilir.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Simple_Feedback_02.png/220px-Simple_Feedback_02.png)](/wiki/Dosya:Simple_Feedback_02.png)" en geniş anlamda iki olay birbirini karşılıklı etkiliyorsa geri besleme mevcutttur"

## Geri beslemenin amacı ve örnekleri

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=1 "Değiştirilen bölüm: Geri beslemenin amacı ve örnekleri") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=1 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Geri beslemenin amacı ve örnekleri")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Volterra_lotka_dynamics.PNG)](/wiki/Dosya:Volterra_lotka_dynamics.PNG) Örnek bir [av-avcı ilişkisi](/w/index.php?title=Av-avc%C4%B1_ili%C5%9Fkisi&action=edit&redlink=1 "Av-avcı ilişkisi (sayfa mevcut değil)"). Türlerden birinin artması/azalması zamanla diğerinin de artmasına/azalmasına sebep olmuştur.

Geri besleme kavramına biyoloji, iktisat, psikoloji, mühendislik gibi birçok alanda rastlandığı için tüm bu alanları kapsayan bir tanımını yapmak güçtür. Fakat tüm bu alanlarda geri besleme neden-sonuç ilişkisinin yanında sonucun da nedeni etkilemesi şeklinde gözlenir. Bu yüzden geri beslemenin olduğu yerlerde döngüsel bir süreç vardır. Örneğin bir hayvan popülasyonunda avcıların sayısının artması **sonucunda** av sayısı azalır. Av sayısının azalmasıyla avcılar besin sıkıntısı yaşar ve avcı sayısı azalır. Bu süreçte azalan av sayısı avcı sayısına **geri besleme** yapmış ve avcı sayısını azaltmıştır. Geri besleme mekanizmasının olduğu süreçlerde ilk göze çarpan şey sürecin kendini düzenlenlediğidir. Av-avcı ilişkisinde av sayısı sürekli azalamaz ya da avcı sayısı sürekli artamaz. Doğada birçok yerde bu gibi geri besleme örneklerine rastlanabilir. Fakat geri besleme mekanizmasının günümüzde bu denli olmasının sebebi [mühendislik bilimlerindeki](/w/index.php?title=M%C3%BChendislik_bilimleri&action=edit&redlink=1 "Mühendislik bilimleri (sayfa mevcut değil)") uygulamalarıdır. Zaten geri besleme ( **feedback**) terimi 1860'lı yıllarda mekanik olaylar hakkında kullanılmaya başlamıştır.

**Kendini düzenleyebilme** ve **kararlılık** kavramları her alandan mühendislerin en çok ilgilendiği konuların başında gelir. Ürettikleri nesnelerin farklı şartlarda aynı şekilde çalışmayı sürdürmesini ve dış faktörlerden etkilenmemesini isterler. Gerektiğinde ise sürece kolayca müdahale etmek isteyen mühendisler bu sorunları çoğu zaman geri besleme sistemleri kullanarak aşarlar. [Kontrol mühendisliği](/wiki/Kontrol_m%C3%BChendisli%C4%9Fi "Kontrol mühendisliği") bu alanla ilgilenen disiplinler arası bir mühendislik dalıdır.

## Uygulamaları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=2 "Değiştirilen bölüm: Uygulamaları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=2 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Uygulamaları")\]

### Makine Mühendisliği

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=3 "Değiştirilen bölüm: Makine Mühendisliği") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=3 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Makine Mühendisliği")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Centrifugal_governor.svg/220px-Centrifugal_governor.svg.png)](/wiki/Dosya:Centrifugal_governor.svg) Watt'ın motor hızını ayarlamak için kullandığı düzenek. Yakıt vanası motorun kendisi tarafından çevirilen kürelere bağlıdır.[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Boulton_and_Watt_centrifugal_governor-MJ.jpg/220px-Boulton_and_Watt_centrifugal_governor-MJ.jpg)](/wiki/Dosya:Boulton_and_Watt_centrifugal_governor-MJ.jpg) Watt'ın buhar türbini 1788

Makine mühendisliği, geri besleme mekanizmalarının ilk kullanıldığı alandır. Antik roma ve yunan su saatlerinde su akışını sabit tutmak için akış valfi örnekleri görülebilir. Cornellus Drebbel (1572-1633) sobalarda sıcaklık kontrolü için termostatlı sistemler geliştirmiştir.

[James Wattın](/wiki/James_Watt "James Watt") buhar türibinin hızını kontrol etmek için geliştirdiği sistem (centrifuge regulator) dönüm noktası olmuş, [Endüstri Devrimine](/wiki/End%C3%BCstri_Devrimi "Endüstri Devrimi") yön veren icatlardan biri olmuştur. Daha sonra [James Clerck Maxwell](/w/index.php?title=James_Clerck_Maxwell&action=edit&redlink=1 "James Clerck Maxwell (sayfa mevcut değil)") tarafından bu sistemin [matematiksel modeli](/wiki/Matematiksel_model "Matematiksel model") oluşturulmuştur. Bu sistemde motora giden yakıt,bir valfe bağlıdır .Bu valfin ise motorun çıkışından bir eksen etrafında dönen kürelere bağlıdır. Motorun hızı azaldığında kürelerin dönüş hızı düşer ve yakıt valfi aşağı iner. Bu durumda motora daha çok yakıt gider ve motor hızlanır. Eğer motor fazla hızlanırsa kürelerin dönüş hızı artar valf yukarı kalkar, motora giden yakıt azalır ve motor yavaşlar.

Mekanik kontrol, mikroişlemcilerin ve sensörlerin gelişmesyle elektronik kontrol sistemleri tarafından daha kolay yapılmaya başlanmış ve mekanik kontrol sistemleri çoğu yerde yerini elektronik kontrol donanımlarına bırakmıştır.

### Elektronik Mühendisliği

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=4 "Değiştirilen bölüm: Elektronik Mühendisliği") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=4 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Elektronik Mühendisliği")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Op-Amp_Negative_Impedance_Converter.svg/220px-Op-Amp_Negative_Impedance_Converter.svg.png)](/wiki/Dosya:Op-Amp_Negative_Impedance_Converter.svg) Negatif direnç devresi. Bu devre [opampa](/wiki/%C4%B0%C5%9Flemsel_kuvvetlendirici "İşlemsel kuvvetlendirici") pozifif geri besleme yapılarak oluşturulur. Girdi olan Vs'in opmapın pozitif ucuna çıkışla geri besleme oluşturacak şekilde bağlandığına dikkat ediniz

Geri besleme, elektronik amfilerde, osilatörlerde, mantık devrelerinde yaygın olarak kullanılır. Bu devrelerde negatif ve pozitif geribildirim çıkış sinyalinin fazı ile ayarlanır. Eğer çıkış sinyali girişle birleşmeden önce ters çevirilmişse (180 faz farkı varsa) kontrol döngüsü _negatif geri beslemelidir_ aksi halde pozitif _geri beslemelidir_. Negatif geri besleme istenmeyen sapmaları engelleyerek sistemlerin stabilitesini artırmak için sıklıkla kullanılır. Pozitif geri besleme ise daha nadir kullanılır. Buna ilginç bir örnek ise **negatif direnç devresi** dir. Bu devrenin akım/voltaj grafiğine bakıldığında negatif eğim görülür. Bu bir devre elemanının negatif direnci olması (-5Ω gibi) olarak yorumlanabilir. Bu _direnç_ normal bir direnç gibi güç tüketmez, devreye güç sağlar. Bu düzenek sinyal üreteçlerinin neredeyse ideal üreteçler gibi davranmalarını sağlamak için kullanılır.

Konserlerde bazen nedensiz gibi duran tiz cızırtılar oluşur. Bu rahatsız edici ses uzun süre sürebilir. Bu aslında bir elektro-akustik geri beslemedir. Ses kolonunun yakınına bulunan bir mikrofon sesi elektriksel olarak ses kolonuna iletir ve yükseltilen ses tekrar mikrofon tarafından toplanır. Eğer bu döngünün kazancı yeterince büyükse ses kolonunun maksimum yüksek güçte cızırtı verebilir.

Bunun dışında -gelişen sensör teknolojisinin de yardımıyla- elektronik olmayan sistemler hakkında elde edilen bilgi elektronik olarak daha rahat işlendiğinden elektronik devreler ve geri besleme sistemleri kimyasal, mekanik termal ve diğer süreçlerin kontrolünde de kullanılır.

### Biyoloji

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=5 "Değiştirilen bölüm: Biyoloji") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=5 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Biyoloji")\]

Ekosistemlerde, Biyosferde hatta organizmanın kendi içinde birçok parametre çok hassas değerler arasında olmalıdır. Ekosistemdeki birkaç derecelik artış birçok canlı türünün sonu olabilir ya da kan pH'ındaki 0,5 lik bir yükseliş ölümle sonuçlanabilir. Bu yüzden biyosistemlerde hem pozitif hem negatif geri beslemenin görüldüğü çok hassas mekanizmalar mevcuttur. İnsanda [insülin salınımları](/w/index.php?title=%C4%B0ns%C3%BClin_sal%C4%B1n%C4%B1mlar%C4%B1&action=edit&redlink=1 "İnsülin salınımları (sayfa mevcut değil)") [mensturlasyon döngüsü](/w/index.php?title=Mensturlasyon_d%C3%B6ng%C3%BCs%C3%BC&action=edit&redlink=1 "Mensturlasyon döngüsü (sayfa mevcut değil)") kan pH dengesi su dengesi, bu sistemlere örnektir. Biyokimyasal olarak enzimlerin ve hormonların işleyişinde; ekosistemde av-avcı döngüsünde geri besleme görülür.

### Risk Değerlendirilmesi ve Yönetimi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=6 "Değiştirilen bölüm: Risk Değerlendirilmesi ve Yönetimi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=6 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Risk Değerlendirilmesi ve Yönetimi")\]

Risk değerlendirmesi ve yönetimindeki son aşama geri besleme aşamasıdır. Geri besleme aşamasının uygulanmasının temel amacı, risk yönetim ekibi tarafından değerlendirme ve kontrol aşamalarında yapılan uygulamaların uygun ve yerinde olduğunu teyit etmektir. Bunun için, kontrol ve değerlendirme aşamalarında yapılan veya planlanan işlerin ve önlemlerin gerçekleştirilmesinin takibini yapmak, zamanla değişime uğrayan risk etki değerlerini ve kontrol uygulamalarını yeniden düzenlemek ve daha önceden tanımlanmamış olan yeni riskleri tanımlamaktır.

Geri besleme bir tür kontrol mekanizmasıdır ve süreci etkinleştirir.

Geri beslemenin risk değerlendirmesi ve yönetimi sürecine kazandırdıkları:

- Risk yönetiminin amacına ulaşıp ulaşmadığını ortaya koyar.
- Risk yönetimi uygulamasının başarılı olup olmadığını ortaya koyar.
- Geri beslemenin doğru bir şekilde algılanıp algılanmadığını ortaya koyar.
- Risk yönetimi sürecinin hangi aşamada niçin başarısız olunduğunu ortaya koyar.
- Elde edilen bulgular sayesinde bir sonraki uygulamada kullanılabilecek bilgileri sağlar.
- Bir sonraki uygulamada sürecin doğru bilgilerle yeniden oluşturulmasını sağlar.

### Eğitim

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=7 "Değiştirilen bölüm: Eğitim") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=7 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Eğitim")\]

Kısmen değerlendirme prosedürlerinde geribildirimin hızlandırıcı rolü ve öğrenci davranışlarını şekillendirmesi nedeniyle araştırmacılar ve uygulayıcılar, geri bildirimin öğrencinin öğrenmesi ve gelişiminde hayati bir rol oynadığı konusunda hemfikirdir.[\[1\]](#cite_note-Hattie_Timperley_2007_pp._81–112-1)[\[2\]](#cite_note-Sadler_2010_pp._535–550-2) Geri bildirim, öğrencilerin öğrenme hedefini anlamalarına yardımcı olarak öğrenme sürecini daha hızlı ve daha etkili hale getirir, öğrencilere hedefle ilgili durumları ve ilerlemeleri ve hedefe doğru ilerlemek ve mevcut boşluğu kapatmak için sonraki eylemler hakkında bir fikir verir.[\[3\]](#cite_note-Sadler_1989_pp._119–144-3)[\[4\]](#cite_note-Iraj_Fudge_Faulkner_Pardo_p.-4)[\[5\]](#cite_note-Iraj_Fudge_Khan_Faulkner_2021_pp._101–116-5) Geri bildirimin nihai amacı, öğrencileri öğretmenden bağımsız hale getirmek ve kendi kendini düzenleyen yaşam boyu öğrenenler olmak için geliştirmektir.[\[6\]](#cite_note-Carless_2006_pp._219–233-6)

## Geri besleme çeşitleri

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=8 "Değiştirilen bölüm: Geri besleme çeşitleri") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=8 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Geri besleme çeşitleri")\]

Sistem teorisinde, iki tür geri besleme vardır:

1. [Negatif geri besleme](/w/index.php?title=Negatif_geri_bildirim&action=edit&redlink=1 "Negatif geri bildirim (sayfa mevcut değil)")
2. [Pozitif geri besleme](/wiki/Pozitif_geri_bildirim "Pozitif geri bildirim")

Negatif geri besleme, kendi kendini dengeleyen (self-correcting). Bunun anlamı sistemin iki unsurundan biri (sebep veya sonuç) değiştiğinde, sistem değişikliğe karşı direnç gösterir ve eski haline geri dönmeye çalışır.

Negatif geri besleme, dengeleyici döngüdür. Değişkenlerini bir dengeye ulaştırmaya çalışır. Kontrolcü ya da hedef arayışlıdır.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/tr/thumb/0/01/Negatif_geri_besleme.png/220px-Negatif_geri_besleme.png)](/wiki/Dosya:Negatif_geri_besleme.png) Risk Değerlendirmesi Negatif Geri Besleme

Pozitif geri besleme, kendi kendini güçlendiren (self-reinforcing). Bunun anlamı sistemin iki unsurundan biri değiştiğinde, sistem içi etkileşimler, bu değişikliğin giderek artmasına sebep olur.

Pozitif geri besleme, pekiştirici döngüdür. Değişkenlerin sürekli olarak aynı yönde ve de artan şekilde değişmesini sağlar, Kısır döngüdür.

## Kaynakça

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&veaction=edit&section=9 "Değiştirilen bölüm: Kaynakça") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Geri_bildirim&action=edit&section=9 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kaynakça")\]

1. **[^](#cite_ref-Hattie_Timperley_2007_pp._81–112_1-0)** Hattie, John; Timperley, Helen (2007). ["The Power of Feedback"](https://archive.org/details/sim_review-of-educational-research_2007-03_77_1/page/81). _Review of Educational Research_. American Educational Research Association (AERA). **77** (1): 81-112. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.3102/003465430298487](https://doi.org/10.3102/003465430298487). [ISSN](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1 "Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası") [0034-6543](//www.worldcat.org/issn/0034-6543).
2. **[^](#cite_ref-Sadler_2010_pp._535–550_2-0)** Sadler, D. Royce (2010). "Beyond feedback: developing student capability in complex appraisal". _Assessment & Evaluation in Higher Education_. Informa UK Limited. **35** (5): 535-550. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1080/02602930903541015](https://doi.org/10.1080/02602930903541015). [ISSN](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1 "Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası") [0260-2938](//www.worldcat.org/issn/0260-2938).
3. **[^](#cite_ref-Sadler_1989_pp._119–144_3-0)** Sadler, D. Royce (1989). ["Formative assessment and the design of instructional systems"](https://archive.org/details/sim_instructional-science_1989-06_18_2/page/119). _Instructional Science_. Springer Science and Business Media LLC. **18** (2): 119-144. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1007/bf00117714](https://doi.org/10.1007/bf00117714). [ISSN](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1 "Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası") [0020-4277](//www.worldcat.org/issn/0020-4277).
4. **[^](#cite_ref-Iraj_Fudge_Faulkner_Pardo_p._4-0)** Iraj, Hamideh; Fudge, Anthea; Faulkner, Margaret; Pardo, Abelardo; Kovanović, Vitomir (13 Mart 2020). _Understanding students' engagement with personalised feedback messages_. New York, NY, USA: ACM. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1145/3375462.3375527](https://doi.org/10.1145/3375462.3375527).
5. **[^](#cite_ref-Iraj_Fudge_Khan_Faulkner_2021_pp._101–116_5-0)** Iraj, Hamideh; Fudge, Anthea; Khan, Huda; Faulkner, Margaret; Pardo, Abelardo; Kovanović, Vitomir (5 Kasım 2021). ["Narrowing the Feedback Gap: Examining Student Engagement with Personalized and Actionable Feedback Messages"](https://www.learning-analytics.info/index.php/JLA/article/view/7184). _Journal of Learning Analytics_. **8** (3): 101-116. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.18608/jla.2021.7184](https://doi.org/10.18608/jla.2021.7184). [ISSN](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1 "Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası") [1929-7750](//www.worldcat.org/issn/1929-7750). 19 Kasım 2021 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20211119011454/https://www.learning-analytics.info/index.php/JLA/article/view/7184). Erişim tarihi: 10 Nisan 2022.
6. **[^](#cite_ref-Carless_2006_pp._219–233_6-0)** Carless, David (2006). "Differing perceptions in the feedback process". _Studies in Higher Education_. Informa UK Limited. **31** (2): 219-233. [doi](/wiki/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Sayısal nesne tanımlayıcısı"): [10.1080/03075070600572132](https://doi.org/10.1080/03075070600572132). [ISSN](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1 "Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası") [0307-5079](//www.worldcat.org/issn/0307-5079).

" [https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Geri\_bildirim&oldid=32665923](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Geri_bildirim&oldid=32665923)" sayfasından alınmıştır

[Kategori](/wiki/%C3%96zel:Kategoriler "Özel:Kategoriler"):

- [İletişim](/wiki/Kategori:%C4%B0leti%C5%9Fim "Kategori:İletişim")
- [Psikoloji](/wiki/Kategori:Psikoloji "Kategori:Psikoloji")
- [Kontrol teorisi](/wiki/Kategori:Kontrol_teorisi "Kategori:Kontrol teorisi")
- [Mühendislik](/wiki/Kategori:M%C3%BChendislik "Kategori:Mühendislik")

Gizli kategoriler:

- [Ek kaynaklar gereken maddeler Haziran 2022](/wiki/Kategori:Ek_kaynaklar_gereken_maddeler_Haziran_2022 "Kategori:Ek kaynaklar gereken maddeler Haziran 2022")
- [Ek kaynaklar gereken tüm maddeler](/wiki/Kategori:Ek_kaynaklar_gereken_t%C3%BCm_maddeler "Kategori:Ek kaynaklar gereken tüm maddeler")

- Sayfa en son 22.30, 1 Mayıs 2024 tarihinde değiştirildi.
- Metin [Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr) altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak [Kullanım Şartlarını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/tr) ve [Gizlilik Politikasını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/tr) kabul etmiş olursunuz.

Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org/) tescilli markasıdır.


- [Gizlilik politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Vikipedi hakkında](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [Sorumluluk reddi](/wiki/Vikipedi:Genel_sorumluluk_reddi)
- [Davranış Kuralları](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Geliştiriciler](https://developer.wikimedia.org)
- [İstatistikler](https://stats.wikimedia.org/#/tr.wikipedia.org)
- [Çerez politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobil görünüm](//tr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Geri_bildirim&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)