Burçlar Kuşağı (Zodyak Kuşağı) Nedir? Burçlara İsimlerini Veren ...
Burçlar kuşağı, ekliptik düzleminin 8 derece kuzey veya güneyini kapsayan bir kuşaktır (ekliptik etrafında bir bant olarak düşünülebilir). Ay'ı ...
süpernova
Boğa takımyıldızı ayrıca Yengeç Bulutsusunu da içinde barındırır. Bu bulutsu Dünya'dan 6500 ışık yılı ötede yer alır ve 1054 yılında Çinli astronomların kayda geçirdiği, günlerce gökyüzünde çıplak gözle bile görülen <anchor>süpernova</anchor> patlaması sonucunda oluşmuştur.
Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor? - Evrim Ağacı
Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor? - Evrim Ağacı

[![Evrim Ağacı Logo](https://evrimagaci.org/public/images/logo/v3.svg)Evrim Ağacı](https://evrimagaci.org/)

Geri Dön

Giriş Yap

Üye Ol

Paylaşım Yap

[2,500 UP Ödüllü Soru: Logaritmanin gunluk hayattaki detayli olarak yeri nedir? Hemen cevapla!](https://evrimagaci.org/soru/logaritmanin-gunluk-hayattaki-detayli-olarak-yeri-nedir-32838) [1,250 UP Ödüllü Soru: Kütle dediğimiz şey madde miktarı ise ışık hızına doğru çıktıkça nasıl oluyorda sonsuza eğilimli oluyor? Hemen cevapla!](https://evrimagaci.org/soru/kutle-dedigimiz-sey-madde-miktari-ise-isik-hizina-dogru-ciktikca-nasil-oluyorda-sonsuza-egilimli-oluyor-67657) [Gökdeniz Sağlam'ın cevabı ödüllü bir soruda en iyi cevap seçildi! Ödüllü cevabı okumak için tıklayın!](https://evrimagaci.org/soru/yapay-zeka-toplumlari-donusturme-potansiyeline-sahip-peki-bu-donusum-kimin-yararina-olacak-esitsizlikleri-artiracak-mi-yoksa-azaltacak-mi-67559)

Tüm Reklamları Kapat

# Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor?

## Bir Sonraki Süpernova Hangi Yıldızda, Ne Zaman Yaşanacak?

10 Kasım 2019

18 dakika

43,573

![Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor?](https://cdn.evrimagaci.org/s7GbIpffUHWcu3uSFglaa8hCRO0=/250x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F4e58a03378d8667f04fd6b54563cb697.jpg)

- Özgün
- [Fiziksel Kozmoloji](https://evrimagaci.org/kategori/fiziksel-kozmoloji-262)
- [Yıldız Astronomisi](https://evrimagaci.org/kategori/yildiz-astronomisi-269)

[Editör Seçkisi](https://evrimagaci.org/etiket/editor-seckisi-30 "Editör Seçkisi")

Bilimi Anlatmamıza Yardım Edin!

Her ay milyonlarca bilimsever, Evrim Ağacı olarak karmaşık bilimsel
konuları basitçe anlatmamızdan ve ülkemizde bilim anlatıcılığını geliştirmeye yönelik
yaptığımız
kapsamlı çalışmalarımızdan faydalanıyor. Bütçenize zarar vermeden, aylık veya tek seferlik
sadece 39₺ gibi miktarlarda bize destek olarak bu çabalarımızı destekleyebilir, Türkiye'de
bilim
okuryazarlığını güçlendirmemize katkı sağlayabilirsiniz.

Destek Ol

[Neden Destek\
İstiyoruz?](https://evrimagaci.org/destekol) \|
Zaten
Destekçiyim

Podcast

10:46

![Boray Dinçer](https://cdn.evrimagaci.org/KwEGI_efuHxcjB_NShFB3uEmk44=/50x50/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fprofile_images%2Fa8644e9f23c5c5bb3873f47b95d1fdb1.jpeg)

[Boray Dinçer](https://evrimagaci.org/neanderthalensis100872)

Seslendiren

Reklamı Geç

25

- İndir
- Dış Sitelerde Paylaş

[![Çağrı Mert Bakırcı](https://cdn.evrimagaci.org/LGcsBQA29jsl-iIlSWMX6yRHMEs=/50x50/storage.evrimagaci.org%2Fprofile%2F2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg)\
\
Çağrı Mert Bakırcı\
\
Yazar](https://evrimagaci.org/cagrimertbakirci "Çağrı Mert Bakırcı") [![Sadık Berk Evren](https://cdn.evrimagaci.org/9xQihWDJkm3NyUTD37wthbEJWGg=/50x50/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fprofile_images%2F6479f8b11b3e45200b3622ffe4b2a806.jpg)\
\
Sadık Berk Evren\
\
2\. Yazar](https://evrimagaci.org/sbevren "2. Yazar")

Tüm Reklamları Kapat

Bir süpernova, büyük yıldızların ömürlerinin sonuna geldiklerinde çok parlak ve enerjik bir şekilde patlamasına verilen isimdir. Bu patlamalar öylesine şiddetlidir ki, uzayda meydana gelen en büyük patlamalardan birisi süpernovalardır. Tipik bir süpernova patlaması sırasında açığa çıkan enerji nedeniyle galaksilerin tamamının saçtığı ışıktan daha parlak bir ışık topu oluşabilir ve Güneş'imizin 8 milyar yıllık toplam ömründe yayacağından daha fazla enerji uzaya savrulur.

Süpernovalar öylesine ani bir şekilde yaşanır ki, sadece birkaç saat önce gökyüzünde olmayan bir nokta, birkaç saat içinde bir deniz feneri gibi parlayabilir! Ancak gökyüzünde görülen süpernovalar, gökteki diğer yıldızlar gibi değildir: Artık ölmüş bir yıldızdan arta kalanlardır...

[_"Hepimiz yıldız tozuyuz."_](https://evrimagaci.org/hepimiz-yildiz-tozuyuz-ama-nasil-ne-kadar-4446) Carl Sagan, bu sözü söylerken, aslında bir [süpernova patlaması sonucunda etrafa saçılan muazzam düzeydeki malzeme](https://evrimagaci.org/elementlerin-kokenleri-hepimiz-yildiz-tozuyuz-ama-bu-toz-nereden-geliyor-412) den söz ediyordu. Bu malzeme sayesinde Güneş'imiz ve Dünya'mız var olabildi ve en nihayetinde biz bugün buradayız. Kim bilir, belki de bizim bugün burada olabilmemizi sağlayan süpernova, bizden daha önce var olmuş zeki bir medeniyetin sonu oldu. Ve yine... Kim bilir, bizim sonumuzu getirecek olan bir süpernova, bizden sonraki yaşamları mümkün kılabilecek...

Tüm Reklamları Kapat

![NuSTAR, bir süpernovadan arta kalanları görüntülüyor.](https://cdn.evrimagaci.org/Gj9RewK1N1EGp4un5fKHNnm3b0g=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F9a5eb931aef7a3b467caccd0bafe5dec.jpg)NuSTAR, bir süpernovadan arta kalanları görüntülüyor.[AAS Nova](https://aasnova.org/wp-content/uploads/2019/04/fig1-7.jpg)

## Süpernovalar Nerede Bulunur?

Bir süpernovanın çıplak gözle görülebilmesi için 3 temel faktör vardır:

1. Süpernova bize yakın olmalıdır.
2. Patlama çok güçlü ve parlak olmalıdır.
3. Süpernovayla aramızda ışığı kesecek herhangi bir gaz ve toz bulutu olmamalıdır.

Bir süpernovayı çıplak gözle görebilmemiz için bu kriterlerin tamamı veya en azından çoğu sağlanmalıdır.

Süpernovaları genellikle diğer galaksilerde görmekteyiz; çünkü Samanyolu Galaksisi içindeki yoğun toz bulutu dolayısıyla kendi galaksimizdeki süpernovaları nadiren gözleyebilmekteyiz.

### RCW 86 Süpernovası

Süpernovalara yönelik en eski gözlem, MS. 185 yılında Çinli astronomlar tarafından yapılmıştır. Bu astronomların gözlediği süpernovanın **RCW 86** isimli bir süpernova olduğu düşünülmektedir. Ancak bu tarih ile 17. yüzyıl arasında çok az sayıda süpernova gözlenebilmiştir; çünkü teleskoplar henüz icat edilmemiştir.

Tüm Reklamları Kapat

![](https://cdn.evrimagaci.org/I3jT5diKGFxCcvrhdgtb3pu6DvA=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F723f7561e8897c71206d194acafbca51.jpg)[Sci News](http://cdn.sci-news.com/images/enlarge5/image_6716e-Supernova.jpg)

### SN 1054 Süpernovası

Buna rağmen, bu iki tarih arasında gözlenen en meşhur süpernova, 1054 yılında Çinli ve Koreli astronomların kayıtlarında eş zamanlı olarak kendine yer bulan, günümüzde [Yengeç Nebulası olarak bilinen toz bulutunu](https://evrimagaci.org/nebula-nedir-bir-hipotezin-dogrulanisi-nebula-hipotezi-ve-on-gezegen-diskleri-2964) oluşturan **SN 1054** kod adlı süpernovadır. SN 1054 süpernovasından arda kalan Yengeç Nebulası (İng: "Crab Nebula"), bugün bile saatte 4 milyon kilometre hızla genişlemesini sürdürmektedir.

[Fiziksel Kozmoloji ile ilgili diğer içerikler ›](https://evrimagaci.org/kategori/fiziksel-kozmoloji-262)

- [Hawking Radyasyonu Nedir? Kara Delikler Zamanla Buharlaşıp Yok Oluyor Olabilir mi?](https://evrimagaci.org/hawking-radyasyonu-nedir-kara-delikler-zamanla-buharlasip-yok-oluyor-olabilir-mi-10305)
- [Zaman Fiziksel Bir Gerçeklik mi, Yoksa Sadece Bir İllüzyon mu?](https://evrimagaci.org/zaman-fiziksel-bir-gerceklik-mi-yoksa-sadece-bir-illuzyon-mu-4661)
- [Birbirini Lime Lime Eden İkili Karadelik Sistemleri!](https://evrimagaci.org/birbirini-lime-lime-eden-ikili-karadelik-sistemleri-3114)

![Nebulanın merkezinde iç kısımlara mavi rengi veren bir nötron yıldızı vardır.](https://cdn.evrimagaci.org/-GElCIKCIfKrrh6TFSWUJ1S9b-I=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F6aceb0712637d4405168370e01f77b14.jpeg)Nebulanın merkezinde iç kısımlara mavi rengi veren bir nötron yıldızı vardır.[NASA](https://www.nasa.gov/feature/goddard/2017/messier-1-the-crab-nebula)

Tarihsel verilere göre Yerli Amerikalılar da bu patlamayı gözleyip kaydetmişlerdir (bunlara dair izlere Arizona ve New Mexico eyaletlerindeki kaya resimlerinde rastlayabiliyoruz). Bu süpernova öylesine şiddetliydi ki, gündüzleri bile gökyüzünde ışığı görmek mümkündü! Ayrıca kayıtlara göre süpernovanın aydınlatması sayesinde geceleri ekstra bir ışık kaynağına ihtiyaç duymaksızın bir kâğıda yazı yazmak mümkündü.

![SN 1054 süpernovasını anlatan bir çizim](https://cdn.evrimagaci.org/f60PcSZKZghB4j0RH6LDurQvaZ8=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F2fc93b897e8bffc359621d4965fd5753.jpeg)SN 1054 süpernovasını anlatan bir çizim

### Tycho Brahe ve "Nova"ları

Teleskopların icadından önce gözlenen diğer süpernovalar 393, 1006, 1181, 1572 ve 1604 yıllarında kaydedildi. Bunlardan 1572 yılında olan süpernova, ünlü astronom **Tycho Brahe** tarafından da yakından incelenmiştir. Brahe, yazdığı kitabına bu "yeni yıldız"ı _De nova stella_ ismiyle kaydetmiştir - ki "süpernova" ismindeki **nova** sözcüğü de aslında buradan gelmektedir.

![Tycho Süpernovası](https://cdn.evrimagaci.org/PWgoRLJgl6F30DDPOZoP7J849A0=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F24bbaf71c4ab69a813dbb7b26b795c83.jpg)Tycho Süpernovası[NASA](http://www.nasa.gov/sites/default/files/thumbnails/image/tycho.jpg)

#### Nova ile Süpernova Arasında Ne Fark Var?

Ancak bir nova ile süpernova birbirinden farklı astronomik olaylardır. Her ikisinde de sıcak gazların hızla dışarı doğru patlaması sonucunda parlak ışıklar saçılsa da, süpernova dediğimiz olay son derece yıkıcıdır ve diğer novaların aksine bir yıldızın ölümü anlamına gelir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

[Neden Desteğe İhtiyacımız Var?](https://evrimagaci.org/destekol?utm_source=evrimagaci&utm_medium=website&utm_campaign=feed-cbox-why-support)

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

[Destek Ol](https://evrimagaci.org/destekol?utm_source=evrimagaci&utm_medium=website&utm_campaign=feed-cbox-why-support)

[![Neden Desteğe İhtiyacımız Var?](https://cdn.evrimagaci.org/9sPtPTfNA4hKdoCN67G_tW3ILJI=/250x0/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Fmisc%2Ffeed-support-1.png)Neden Desteğe İhtiyacımız Var?](https://evrimagaci.org/destekol?utm_source=evrimagaci&utm_medium=website&utm_campaign=feed-cbox-why-support)

Süpernova sözcüğü 1930'lu yıllara kadar kullanıma girmemiştir. İlk olarak **Walter Baade** ve **Fritz Zwicky** tarafından kullanılan bu sözcük, ikilinin Mount Wilson Gözlemevi'nde gözlediği **S Andromedae**(ya da **SN 1885A**) isimli süpernovaya ithafen kullanılmıştır. Bu patlama, [Andromeda Galaksisi](https://evrimagaci.org/andromeda-galaksisi-m31-gelecekte-galaksimizle-kaynasacak-andromeda-nerede-ve-ozellikleri-neler-9791) içinde yaşanmıştır ve bunu gözleyen ikili, gözledikleri olayın bir nötron yıldızına dönüşen sıradan bir yıldızın başından geçen şey olduğunu ileri sürmüşlerdir.

![Gerçek bir süpernova verisi...](https://cdn.evrimagaci.org/8JkRJQaUzU-mvSP3mVSJdA8_t40=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F11b0c6de025551f6cc7f37a0780e0998.jpg)Gerçek bir süpernova verisi...[Syfy](https://www.syfy.com/sites/syfy/files/styles/1200x680/public/panstarrs_sn2018oh.jpg)

### SN 1987A Süpernovası

Daha modern çağlarda gözlenen meşhur süpernovalardan birisi ise **SN 1987A** isimli süpernovadır. Bu patlamaya yönelik gözlemler 1987 yılından beri devam etmektedir ve bu sayede araştırmacılar, bir süpernova yaşandıktan sonraki ilk birkaç on yılda neler olup bittiğini gözleme fırsatı bulmaktadırlar.

Bu patlama Dünya'dan 168.000 ışık yılı uzakta gerçekleşmiştir. Bir diğer deyişle patlama, aslında (yaklaşık) 168.000 yıl önce yaşanmıştır! Günümüzden 168.000 yıl önce _Homo sapiens_ türü olarak biz, atalarımız olan _Homo heidelbergensis_ türünden sadece birkaç on bin yıl önce ayrılmıştık ve yeni yeni modern evrimsel özelliklerimizi kazanıyorduk.

Bu patlamayı en önemli kılan özelliği ise teleskobun icadından bu yana gözlemlenmiş en yakın süpernova olmasıdır.

![Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilen 1987A süpernova patlamasının kalıntısı](https://cdn.evrimagaci.org/sMsBK-7xuk2DYHGUSfBwJrT7DxY=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F7a9d7ffead12230191d80a56a9cf7db4.jpeg)Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilen 1987A süpernova patlamasının kalıntısı[NASA](https://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_2058.html)

### Modern Süpernova

1604 yılında Johannes Kepler, Samanyolu Galaksisi'nde gözlenen son süpernovayı keşfetti. NASA’nın Chandra Teleskopu daha güncel zamanda patlamış bir diğer süpernovaya ait kalıntıları gözlemeyi de başardı. Chandra'nın gözlediği bu süpernova, Samanyolu Galaksisi'nde en az 100 yıl önce yaşanmıştı.

## Bir Sonraki Süpernova Patlaması Hangi Yıldızda Yaşanacak?

Yaşandı bile! Hatta 30 tane yaşandı bile... Siz bu cümlenin sonuna gelene kadar 50-60 tane daha patlamış olacak! Çünkü istatistiki olarak _Evren'de_ her saniye 30 civarında yıldız, süpernova patlamasıyla içindeki malzemeyi etrafa saçmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Tabii ki Evren devasa bir yer. Dolayısıyla hepsi bizi ilgilendirmeyebilir. **Eğer sadece Samanyolu Galaksisi'ne odaklanacak olursak, önümüzdeki 50 sene boyunca herhangi bir yıldızın süpernovaya dönüşmesini beklemiyoruz** (iki sayı arasındaki farktan da, Evren'in yanında koskoca Samanyolu Galaksisi'nin bile ne kadar ufak kaldığını anlayabilirsiniz).[\[3\]](#qref-3)

Ola ki bu patlayan yıldızlardan birisi [Betelgeuse](https://evrimagaci.org/betelgeuse-yildizinin-20192020-arasinda-birdenbire-sonumlenme-nedeni-nihayet-tespit-edildi-10610) veya Eta Carinae olsaydı, kozmos içerisinde görülebilecek en nefes kesici olaylardan birine çıplak gözle tanıklık etmeniz mümkün olabilirdi! Fakat ne yazık ki bu pek muhtemel gözükmemektedir.

![Fotoğrafta, Orion Takımyıldızı içerisinde bulunan ve bizden 643 ışık yılı uzaktaki Betelgeuse yıldızının süpernovaya patlaması canlandırılmaktadır. Bir sanatçı tarafından yapılan bu çizimde, Güneş'ten ortalama 14 kat büyük olan yıldızın patlaması sonucu etrafa saçılan maddeler görülmektedir. Eğer Betelgeuse bugün patlayacak olsa, gökyüzünde dolunaydan daha büyük bir şekilde gözükürdü ve gündüzleri bile görülür olurdu!](https://cdn.evrimagaci.org/mDr2yFhFLjbKW_cZpxqNjRyNosw=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fpublic%2Fqna_media%2F57dc69776205b77a17c4262785cebe8f.jpeg)Fotoğrafta, Orion Takımyıldızı içerisinde bulunan ve bizden 643 ışık yılı uzaktaki Betelgeuse yıldızının süpernovaya patlaması canlandırılmaktadır. Bir sanatçı tarafından yapılan bu çizimde, Güneş'ten ortalama 14 kat büyük olan yıldızın patlaması sonucu etrafa saçılan maddeler görülmektedir. Eğer Betelgeuse bugün patlayacak olsa, gökyüzünde dolunaydan daha büyük bir şekilde gözükürdü ve gündüzleri bile görülür olurdu!

Hatta önümüzdeki 20, 30 veya 50 yıl içerisinde bir süpernova yaşansaydı bile, bunu gökyüzümüzde göremeyebilirdik, çünkü ne yazık ki şu anda astronomi ve istatistik dahilinde süpernovaya dönüşmesi en muhtemel olan, patladığında da net bir şekilde görebileceğimiz kadar bize yakın olan yıldız, bizden **240 ışık yılı** uzaktaki **Spica**'dır. Spica, Başak Takımyıldızı içerisindeki en parlak yıldızdır; gökyüzümüzdeki ise en parlak 15. yıldız. Fakat Spica'nın önümüzdeki birkaç milyon yılda patlaması beklenmemektedir.

Tüm Reklamları Kapat

## Bir Süpernova Dünya'nın Sonu Olabilir mi?

Her ne kadar gözleyeceğimiz görüntü güzel olabilecek olsa da şu gerçek asla unutulmamalıdır: Süpernovalar oldukça ölümcül olaylardır ve etrafa bolca (ölümcül derecede enerjik olan) gama ışınları saçarlar. Yakınımızda meydana gelecek bir süpernova, Dünya'yı ve üzerindeki canlılığı ciddi şekilde tehdit edecektir.

Böyle bir durumda gezegenimiz ve canlılık yok olmasa bile patlamadan yayılacak ışınlar canlılarda oldukça zararlı mutasyonlara sebep olacaktır. Bunun sonucunda gelecek nesillerde sakat doğma gibi çeşitli sorunlarla karşılaşılabilecektir ve birçok türün soyu tükenecektir. Ayrıca bu muazzam radyasyon, Dünya'da hâlihazırda yaşadığımız iklim değişimini daha da kaotik hâle getirebilecektir. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nde kıdemli bir astronom olan Mark Reid, bu konu hakkında şunları söylüyor:

> Yaklaşık 30 ışık yılı yakınımızda patlayacak olan bir süpernova; Dünya üzerinde büyük etkilere, muhtemelen kitlesel yok oluşlara yol açardı. Süpernovadan gelen X ışınları ve daha enerjik olan gama ışınları, bizi Güneş'ten gelen ultraviyole ışınlarından koruyan ozon tabakasını yok ederdi, aynı zamanda atmosferdeki azotu ve oksijeni iyonize ederek büyük miktarlarda duman benzeri azot oksit oluşumuna yol açardı.

Ozon tabakasının alacağı hasardan dolayı yer seviyesindeki ultraviyole ışın miktarındaki sadece %10'luk bir artış, okyanus yüzeyine yakın olan fitoplanktonlar ve diğer birçok organizma için öldürücü olurdu. Bu organizmalar, Dünya'daki oksijen üretiminin ve deniz ekosisteminin temelini oluşturduğu için bunlarda meydana gelebilecek herhangi bir önemli bozulma, gezegen çapında büyük bir soruna dönüşebilirdi.

Böyle bir felaketin yaşan **ma** ması için Dünya'nın patlayan yıldızdan **en az 50-75 ışık yılı uzakta** olması gerekmektedir. Neyse ki bize bu kadar yakın olup kendi içine çökerek patlayacak herhangi bir yıldız yoktur - Güneş'imiz de buna dahildir (Güneş'in süpernovaya dönüşmesi beklenmemektedir).

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı

[YIKICI POLİTİKA](https://pazar.evrimagaci.org/urun/yikici-politika/)

Negri’nin hapislik ve sonrasındaki sürgün yıllarında kaleme aldığı Yıkıcı Politika yirmi birinci yüzyıla yöneltilmiş bir işaret fişeğidir. Bugünden bakıldığında, geçmişteki geleceği gözler önüne seren ve İmparatorluk ile Çokluk eserlerinin temellerinin atıldığı bir eser olmanın çok ötesindeki öngörüleriyle de bir baş yapıttır.

İtalyan işçici geleneğinin (operaismo) emeğin kurucu ve otonom gücüne vurgusu devam ettirilmekle birlikte, yüzyılın sonunda toplumsal mücadelelerde cisimleşen toplumsal işçinin doğuşu üretimin ve ekolojinin değişen niteliğinde aranır. Negri’ye göre toplumun her sathına yayılmış bu kurucu özne, entelektüel emeğin baskın üretim biçimi olduğu toplumsal fabrika koşullarının her fırsatta altını oyar. Bu yıkıcı uğrağın en belirgin özelliği ise, adeta Gezi ve benzeri birçok direnişin ortak öğesi, kolektif neşede ifadesini bulan proleter entelektüel öznelliklerdir.

Negri, 68’in mirasçısı olduğunu düşündüğü 86 öğrenci olaylarından hareketle devrimci teorisini hareketin içerisinde ve ötesindeki öngörüleriyle doğrular. Bu anlamda günümüzde hemen her ülkede rastladığımız faşizan ve otoriter pratiklerin kökleri nükleer devlet kavramsallaştırmasıyla ifade edilirken, ekolojik yıkımın nedenleri de yine sermayenin gerçek boyunduruk evresinin kaçınılmaz bir sonucu olarak değerlendirilir. Gerçek boyunduruk evresinde değerin ölçülemez boyutlara varan üretkenliği, Negri’ye göre, ancak ve ancak enflasyonist saldırılarla yeniden boyunduruk altına alınmaya çalışılır. Kapitalizmin son yüzyılda geçtiği evrelerin titizlikle ele alındığı çalışmanın asıl derdi, yine ve her zaman olduğu gibi, politik olanın otonomisinin nasıl kurulacağı, yani örgütlenmedir. Negri, tam da bu noktada, farklı siyasi geleneklerle hesaplaşmaya girerek, yıkıcı kuruculuğun temeli olarak barış mücadelesine çubuk büker. Devrimci bir teorisyenin hücresinden yirminci birinci yüzyılın ayak sesleri yankılanmaktadır .

Çevirisi tekrardan gözden geçirilip Negri’nin yeni önsözüyle genişletilmiş olan bu baskı, sadece geçmişin bir muhasebesi olarak değil, aynı zamanda bugünü anlamak için önemli bir rehberdir.

Devamını Göster

₺135.00

[![YIKICI POLİTİKA](https://cdn.evrimagaci.org/CFH5iYt8ld_wbL07b151k6c7qgM=/250x0/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Fdyn%2Fc5bcade155499920961f86cc23e0f478.png)](https://pazar.evrimagaci.org/urun/yikici-politika/)

[Satın Al](https://pazar.evrimagaci.org/urun/yikici-politika/) [Tüm Ürünler](https://evrimagaci.org/agora)

- Dış Sitelerde Paylaş

### Dünya Yakınında Meydana Gelen Süpernova Sıklığı

Tahminlere her 15 milyon yılda bir bize yakın bir süpernova gerçekleşmektedir. Yine bazı tahminlere göre her 240 milyon yılda bir Dünya'ya 10 parsek (33 ışık yılı) uzakta bir süpernova meydana gelmektedir. Her türlü durumda da Dünya'nın tarihi boyunca ciddi süpernova patlamalarının etkilerine maruz kaldığı ortadadır.

Öyle ki canlılık tarihinde meydana gelen bazı kitlesel yok oluş olayları süpernovaların radyoaktif etkisinden kaynaklanıyor olabilir. 2.6 milyon önce yaklaşık 150 ışık yılı uzaklıkta gerçekleşen bir/birkaç süpernovanın iyonize radyasyon etkisi, Pliyosen-Pleyistosen Yok Oluşu'na, yani o dönem yaşamış 18 metrelik megalodon gibi büyük deniz canlılarının neslinin tükenmesine neden olmuş olabilir.

Aynı zamanda 2002'de yapılan bir çalışmaya göre 130 ışık yılı uzakta lokal kümede gerçekleşen bir süpernova nedeniyle ozon tabakası zarar görmüş ve Güneş'ten gelen ultraviyole ışınlarının etkisi ile deniz faunasındaki ufak canlılar yok olmuş olabilir.

## Süpernova Olayının Sebebi Nedir?

Bir süpernova, bir yıldızın çekirdeğinde veya merkezinde bir değişiklik olduğunda gerçekleşir. Sözünü ettiğimiz süpernovayla sonuçlanan bu değişim, iki farklı şekilde bir değişim meydana gelebilir.

### Tip-1 Süpernova

İlk süpernova tipi, **ikili yıldız sistemleri** nde gerçekleşir. İkili yıldızlar, isimlerinden de anlaşılabileceği gibi, aynı noktanın etrafında dönen iki yıldıza verilen isimdir. Bu ikiliden biri karbon-oksijen yapılı bir [beyaz cüce](https://evrimagaci.org/beyaz-cuce-bir-yildizin-etrafinda-bir-gezegen-hayatta-kalmis-olabilir-9372) ise, ikizi olan yıldızdan durmaksızın madde çalar. Sonunda, bu [beyaz cüce](https://evrimagaci.org/beyaz-cuce-bir-yildizin-etrafinda-bir-gezegen-hayatta-kalmis-olabilir-9372) içinde çok fazla madde bikiri ve nihayetinde, aşırı fazla madde birikimi dolayısıyla yıldız şiddetle patlar ve süpernova dediğimiz olay yaşanır.

Oldukça soluk olan bu yıldızların tespit edilmesi zordur, ne zaman patlayacakları pek ön görülemez, beklenmedik bir zamanda komşu yıldızlarından gaz çalmaya başlayabilirler. Muhtemelen Dünya'nın etrafındaki 50 ışık yılı çapında olan bir alanda bunlardan yüzlerce vardır. Fakat patlamaya hazır herhangi bir tanesi bilinmemektedir.

![Hubble tarafından gözlenen bir süpernova](https://cdn.evrimagaci.org/WXf-K4mU3qmIiVIM1GAOcpD5FPY=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2Fe039847940b84a04ef54beb110fc31ad.jpg)Hubble tarafından gözlenen bir süpernova[Space](https://cdn.mos.cms.futurecdn.net/5JtUmnrmHXFEruUZFV7D6G.jpg)

IK Pegasi B, Tip I Süpernova adaylarından birisidir ve yaklaşık 150 ışık yılı uzaktaki bir ikili yıldız sisteminin parçasıdır. Sistemdeki ana yıldız IK Pegasi A, aynı bizim Güneşimiz gibi bir anakol yıldızdır. IK Pegasi B ise A'nın etrafında dönen bir [beyaz cüce](https://evrimagaci.org/beyaz-cuce-bir-yildizin-etrafinda-bir-gezegen-hayatta-kalmis-olabilir-9372) dir. A yıldızı büyümeye başlayıp kırmızı deve dönüştüğünde dış katmanları [beyaz cüce](https://evrimagaci.org/beyaz-cuce-bir-yildizin-etrafinda-bir-gezegen-hayatta-kalmis-olabilir-9372) olan B'ye yaklaşacak ve B yıldızı, ondan gaz çalarak büyümeye başlayacaktır. Yeterince büyüdüğünde ise kendi üzerine çökerek patlayacaktır. Fakat IK Pegasi A'nın kırmızı dev evresine geçmesine daha milyarlarca yıl bulunmaktadır.

![Solda IK Pegasi A, alt ortada IK Pegasi B ve sağda Güneş'in boyutlarının kıyaslanması](https://cdn.evrimagaci.org/H8FqgmoUU7Gyd1-zGAVhQDzYKIA=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2Fbca77cf988f528f3ea4b546fe69c44d4.jpeg)Solda IK Pegasi A, alt ortada IK Pegasi B ve sağda Güneş'in boyutlarının kıyaslanması[EarthSky](https://earthsky.org/astronomy-essentials/safe-distance-from-a-supernova-earth/#:~:text=If%20our%20sun%20exploded%20as,our%20sun's%20normal%20surface%20temperature.)

### Tip-2 Süpernova

İkinci tip süpernova ise **tek bir yıldızın ömrünün sonunda** ortaya çıkar. Yıldızlar normalde iki ayrı kuvvetin birbirini dengelemesi sayesinde varlıklarını sürdürebilen gök cisimleridir. Bunlardan birincisi, kütleçekimidir. Yani yıldızı oluşuturan malzeme, kendi üzerine çökmeye çalışır. Zaten nebulalarda (bulutsular içerisinde) yeni yıldız ve gezegenlerin oluşabilmesini sağlayan ana mekanizma, nebulayı oluşturan gaz ve toz parçacıklarının kendi üzerine çökerek bir yığılma, bir birikim oluşturma eğilimidir. Ama yıldızın kendi üzerine çökmesine engel olan, yani ters yönde, dışa doğru etki eden ikinci bir kuvvet mevcuttur: Bu da, yıldızı oluşturan ana malzeme olan hidrojen helyuma dönüşümü; yani füzyon tepkimesidir. Bunlar sayesinde açığa çıkan enerji, kütleçekiminin yıldızın kendi üzerine çökmesi etkisini dengeleyerek, yıldızın stabil bir şekilde yaşamını sürdürebilmesini sağlar.

Popüler bilim sitelerinde şu meşhur lafı duymuşsunuzdur: _"Yıldızın yakıtı tükendi."_ İşte burada kastedilen şey, artık helyuma dönüştürülebilecek kadar hidrojenin kalmaması, dolayısıyla yıldızı denge halinde tutan ikinci kuvvetin ortadan kalkmasıdır. Hidrojen, helyuma dönüşemediği zaman, kütleçekimi baskın hale geçer ve yıldız, kendi üzerine çökmeye başlar.

Yıldızın nükleer yakıtı tükendiğinde, kütlesinin bir kısmı çekirdeğine doğru akar. Sonunda, çekirdek o kadar ağır hale gelir ki kendi kütleçekim kuvvetine dayanamaz. Buna bağlı olarak çekirdek çöker ve bu çöküş sonucunda **süpernova** dediğimiz patlama yaşanır. Bu patlamadan geriye kalan, aşırı yoğun bir gök cismi olan bir [nötron yıldızıdır.](https://evrimagaci.org/bir-notron-yildizinin-buyuklugunun-istanbul-ile-kiyasi-5121) Bu yıldızlar bir şehir büyüklüğünde olsa da, Güneş kadar maddeyi bünyelerine barındırırlar!

Tüm Reklamları Kapat

Ancak Tip-2 bir süpernovanın yaşanabilmesi için bir yıldızın Güneş'ten (tahminlere göre) **en az 15 kat** büyük olması gerekmektedir (fakat bu aralığa yönelik tahminler, 7-8 Güneş kütlesinden 20 Güneş kütlesine kadar değişebilmektedir). Yani [bir yıldızın tam olarak nasıl öleceğine, kütlesi karar vermektedir.](https://evrimagaci.org/yildizlarin-omurleri-evrimleri-ve-hertzsprung-russell-diyagrami-77) Örneğin Güneş'imiz için vaziyeti merak ediyorsanız: Güneş tek bir yıldızdır; ikizi yoktur. Yani ilk tip süpernova yaratması imkansızdır. Fakat ikinci tip süpernova görmeyi de beklemiyoruz; çünkü Güneş'in kütlesi böyle bir patlamaya sebep olmak için fazlasıyla küçüktür.

![](https://cdn.evrimagaci.org/TMI0_2Mz6ykszZMM0uChovjBZ-I=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2F3d51f023d81c879eab066c9ee1c736a5.jpg)[Universe Today](https://www.universetoday.com/wp-content/uploads/2019/01/DwrPJvTW0AEUe6s.jpg)

### Süpernovalar Ne Sıklıkta Yaşanır?

Aslında süpernovalar, Evren içerisinde çok sık gerçekleşen doğa olaylarıdır: **Her saniye, Evren içerisinde yaklaşık 30 süpernova** yaşandığı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, siz bu cümlenin sonuna gelene kadar Evren içerisinde onlarca yıldız ölmüş olacak. Öte yandan, Samanyolu Galaksisi büyüklüğündeki galaksilerde istatistiki olarak **her 50 yılda 1 defa yaşanırlar.** Bu iki sayı arasındaki uyumsuzluk, Evren'in ne kadar büyük bir yer olduğunu anlamanın bir başka yoludur: Bir yanda, **her saniy** e ölen onlarca yıldız; diğer yanda Samanyolu Galaksisi içerisinde sadece **50 yılda 1** yaşanan bir olay...

Bir diğer deyişle, **Evren içinde her bir saniye, bir yerlerde yıldızlar patlamaktadır** ve bu patlamaların hepsi Dünya'dan pek de uzakta değildir. Örneğin bundan 10 milyon yıl kadar önce meydana gelen bir dizi süpernova, bugün **Yerel Baloncuk** olarak bildiğimiz, 300 ışık yılı genişliğinde ve yer fıstığı şeklinde olan, Güneş Sistemi'ni sarmalayan yıldızlararası ortamı yaratmıştır.

### Eğer Yıldızlar, Yakıtı Tükenince Patlıyorsa, Yeni Yıldızlar Nereden Yakıt Buluyor?

Tip-2 süpernovaların ana nedeninin, tekil yıldızların yakıtlarının tükenmesi sonucu, dengelerini yitirerek kendi üzerlerine çökmeleri ve geri kalan malzemelerini etrafa şiddetle saçmaları olduğunu söylemiştik. Bu durum, akıllara bir soruyu getirebiliyor: Madem yıldızlar _bütün_ hidrojeni helyuma dönüştürdükten sonra yakıtları tükenmiş oluyor, süpernovadan saçılan malzemeden doğacak yeni yıldızlar nereden hidrojen buluyorlar?

Tüm Reklamları Kapat

Bu sorunun cevabı olan anahtar sözcük, _bütün_ sözcüğüdür. Bir yıldızın süpernovaya dönüşmesi için bünyesindeki bütün hidrojeni tüketmesi gerekmez. Önemli olan, yıldızın **çekirdeğindeki** hidrojenin tükenmesidir - ki bu, yıldızın toplam hidrojen kütlesinin ufak bir kısmıdır. Örneğin Güneş, her ne kadar bir süpernovaya dönüşmeyecek olsa da, bünyesindeki toplam hidrojenin **sadece %5-10** civarını çekirdeğinde bulundurmaktadır. Çekirdekteki yakıt bittikten sonra, kabuktaki hidrojen füzyona uğramaya başlar; ancak bunun tamamı kullanılamaz. Örneğin Güneş'in ölümü, bünyesindeki toplam hidrojenin %50 civarı tükendiğinde gelecektir.

Bu, süpernovaya dönüşebilecek kadar büyük yıldızlar için de geçerlidir. Süpernovadan arta kalan kabukta, bol miktarda hidrojen bulunmaya devam eder ve dış kısımlardan etrafa bol miktarda hidrojen saçılır. Dahası, devasa yıldızların çekirdek haricindeki hidrojeni füzyona sokma oranı çok daha düşüktür; yani Güneş'imize göre hidrojen tüketiminin çok daha erken bir noktasında öleceklerdir (ama Güneş'in aksine, süpernova ile patlayacaklardır).

Görebileceğiniz gibi süpernovalardan doğacak yeni yıldızların yakıtı bulunmaktadır; fakat bu, galaksi ve yıldız silsilelerinin yeni yakıt bulamayacak noktaya ulaşmadıkları anlamına gelmemektedir. En nihayetinde bir yıldız, bünyesindeki hidrojenin yüzde, binde, milyonda biri gibi ufak bir kısmını yakmamaktadır; %10-50 gibi bir oranını kullanmaktadır. Eğer bir galaksiye dışarıdan gaz girişi olmazsa, nihayetinde galaksi bünyesinde yıldızların kullanabileceği hidrojen oranı fazlasıyla düşecektir ve yeni yıldızların oluşma ihtimali de azalacaktır.[\[1\]](#qref-1)

Ancak bu, çok yavaş olan bir süreçtir. Aşağıdaki formül, bir galaksinin yeni yıldız üretme oranına bağlı olarak ne kadar sürede artık yeni yıldızları üretemeyecek noktaya geleceğini hesaplamaktadır:[\[2\]](#qref-2)

Tüm Reklamları Kapat

tdepl∼1sSFR\\LARGE{t\_{depl}\\sim{\\frac{1}{sSFR}}}tdepl​∼sSFR1​

Burada tdeplt\_{depl}tdepl​, galaksinin tükenme süresidir. sSFRsSFRsSFR ise bir galaksinin _spesifik yıldız oluşum oranı_ dır. Spesifik yıldız oluşum oranı, bir galaksinin yıldız oluşum oranının yıllık Güneş kütlesi cinsinden ölçülmesiyle elde edilir. Bununla ilgili detayları formüle ekleyecek olursak:

tdepl∼M∗/M⊙SFR/M⊙yr−1\\LARGE{t\_{depl}\\sim{\\frac{M\_\*/M\_{\\odot}}{SFR/M\_{\\odot}yr^{-1}}}}tdepl​∼SFR/M⊙​yr−1M∗​/M⊙​​

Burada M∗M\_\*M∗​, galaksinin yıldız kütlesinin Güneş kütlesi cinsinden büyüklüğüdür. M⊙M\_{\\odot}M⊙​, Güneş'in kütlesidir. SFRSFRSFR, galaksinin yıldız oluşum oranıdır. Dolayısıyla Güneş'ten 109 kat büyük kütleye sahip bir galakside her yıl 10 Güneş kütlesinde yıldız oluşuyorsa, yaklaşık olarak 100 milyon (108) yıl içinde o galaksi tükenecektir. Evren'deki bütün galaksiler bu şekilde tükendiğinde, artık yeni yıldız üretilemeyecek ve Evren, statik bir noktaya gelecektir. [Tabii o noktadan önce bir diğer nedenle yok olmayacak olursa...](https://evrimagaci.org/evrenin-sonu-evren-nasil-sona-erecek-evrenin-sonuna-dair-olasi-senaryolar-neler-9191)

Tüm Reklamları Kapat

ASASSN-15lh isimli süpernova, 14 Haziran 2005 yılında tespit edilmiştir. Tam olarak ne olduğu halen belirlenemeyen bu aşırı parlak olayın, bugüne kadar gözlenmiş en parlak tip-1 süpernova, bir kara delik gelgit etkisi, kütleçekimsel lensleme sonucu oluşan bir parlama, bir Wolf-Rayet yıldızı içerisindeki bir kuark novası veya bir aşırı hızlı magnetarın dönüşünün parlaması olduğu gibi hipotezler üzerinde durulmaktadır. Bu aşırı parlak gök olayı, Dünya'dan 1171 megaparsek, yani 3.82 milyar ışık yılı, yani 36 sekstilyon (trilyon kere milyar) kilometre uzakta yaşanmıştır. Eğer ki bu patlama Dünya'dan bu kadar uzakta değil de, sadece 10.000 ışık yılı uzaklıkta olsaydı, parlama Güneş'ten 570 milyar kat daha parlak gözükürdü! Bunu anlaması zorsa şöyle söyleyelim: Eğer parlama Dünya'dan sadece 10.000 ışık yılı uzakta meydana gelseydi, gökyüzünde Samanyolu Galaksisi'ndeki bütün yıldızların parlaklığının toplamından 20 kat daha parlak bir olay görürdük![European Southern Observatory (ESO)](https://www.youtube.com/watch?v=CLqYCO5Cll0)

## Bilim İnsanları Süpernovaları Neden İnceliyorlar?

Bir süpernova çok kısa bir süreliğine parıldar, ancak bu kısacık patlama sırasında bile bilim insanlarının Evren hakkında birçok şey öğrenmesini sağlayabilir.

Örneğin süpernovalardan birisi, durmaksızın genişleyen bir Evren içinde yaşadığımız gerçeğini göstermiştir. Hatta sadece bu da değil; bu genişleme hızının giderek arttığını doğrulamamızı sağlamıştır.

Benzer şekilde uzmanlar, süpernovalardan önce yıldızların tıpkı devasa bir hoparlörmüşçesine titreştiğini ve tespit edilebilir bir uğultu çıkardıklarını göstermişlerdir. Örneğin 2008 yılında bilim insanları, ilk defa bir süpernovayı patlama anında yakalamayı başarmışlardır. Keşfi yapan Alicia Soderberg ve ekip arkadaşları, gözlem ekranında ufak bir parıldama beklerken, 5 dakika boyunca devam eden, tuhaf ve aşırı parlak bir X-ışını yağmuru gözlemişlerdir. Bu sayede yıldızların doğasına dair daha fazla bilgi edinmemiz mümkün olmuştur.

![](https://cdn.evrimagaci.org/CSAES339wbNYcf-KZMxo8mdTO10=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2Fab329606c4d7adafe805e6abcfa6c3c7.jpg)[Stoplusjednicka](https://www.stoplusjednicka.cz/sites/default/files/styles/full/public/obrazky/2018/06/supernova.jpg?itok=OOsZxQiP)

Ayrıca süpernovalar, elementlerin Evren'e dağılmasında da anahtar rol oynamaktadırlar. Yıldız patladığında, uzaya elementler ve artık maddeler saçılır. Örneğin Dünya üzerinde bulunan elementlerin çoğu, bir zamanlar yaşamış yıldızların çekirdeğinde üretilmiştir. Süpernovalar sonucu Evren'e saçılan bu elementler, yeni yıldızlar, gezegenler ve Evren'deki diğer her şeyin oluşmasını mümkün kılar.

Tüm Reklamları Kapat

## NASA'daki Bilim İnsanları Süpernovaları Nasıl Araştırıyor?

NASA'daki bilim insanları süpernovaları aramak ve üzerlerinde araştırmalar yürütmek için farklı türlerde teleskoplar kullanıyorlar. Örneğin bazı teleskoplar, patlama sırasında saçılan görünür dalgaboyundaki ışığı gözlemlemek için kullanılmaktadır. Bazı diğer teleskoplar, süpernovalar sırasında üretilen **X-ışınları** ve **gama ışınları** gibi dalgaboylarını kaydederler. Bu teleskoplardan en meşhurları, bugüne kadar süpernovalar gözlememizi mümkün kılan Hubble Uzay Teleskobu ve Chandra X-ışını Gözlemevi'dir.

Haziran 2012'de NASA, elektromanyetik ışık spektrumunun yüksek enerji bölgesine odaklanan ilk teleskobu yörüngeye fırlattı. **NuSTAR** adı verilen bu teleskop, birçok görevi yerine getirmek amacıyla üretildi. Bu görevlerin arasında kendi üzerine çöken yıldızları ve [kara delik](https://evrimagaci.org/akademi/kara-delikler-17) [leri tespit etmek de var.](https://evrimagaci.org/kara-delik-nedir-7748) Bu teleskop ayrıca süpernovalardan arta kalan kalıntıları da araştıracak. Bu araştırmalar sayesinde bilim insanları, yıldızların nasıl patladığı ve süpernovalar sonrasında ne tip elementler üretildiğine yönelik daha fazla bilgi edinmeyi umuyor.

![](https://cdn.evrimagaci.org/C3lcrx8ltuUaaGH_Xq8PPJnbffc=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fold%2Fcontent_media%2Fc5036bb96b75297aae229189943356ba.jpg)[Fanpop](http://images6.fanpop.com/image/photos/38700000/Supernova-the-universe-38705603-1600-900.jpg)

## Nasıl Yardım Edebilirsiniz?

Süpernova avlamak için bilim insanı olmanız, hatta teleskobunuz olması bile gerekmiyor! Örneğin, 2008 yılında bir genç bir süpernova keşfetti. Ardından, Ocak 2011'de, Kanada'dan 10 yaşındaki bir kız, gece çekilmiş gökyüzü fotoğraflarına bilgisayarındad bakarken yeni bir süpernova keşfetti. Amatör bir astronom tarafından çekilen görüntülerde bir süpernova olduğunu fark eden o olmuştu!

Birazcık pratik yaparak ve doğru ekipmanlarla (veya fotoğraflarla) siz de bir süpernova keşfedebilirsiniz! Örneğin [Zooniverse projesi](https://www.zooniverse.org/projects/skymap/supernova-sighting), bilime katkı sağlamak isteyen 7153 gönüllünün katılımıyla, 19.129 ayrı nesneye ait 1.8 milyon sınıflandırmayı tamamlamıştır.

Bu Makaleyi Alıntıla

Okundu Olarak İşaretle

175

0

- Paylaş

- Alıntıla

- Alıntıları Göster


Paylaş

Sonra Oku

Notlarım

Yazdır / PDF Olarak Kaydet

Bize Ulaş

Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı
gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla
birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var?
Buraya tıklayarak
sorabilirsiniz.

[Soru & Cevap Platformuna Git](https://evrimagaci.org/soru-cevap)

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?

- ![Tebrikler!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-2-small.gif)33
- ![Muhteşem!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-1-small.gif)22
- ![Merak Uyandırıcı!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-8-small.gif)18
- ![Bilim Budur!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-3-small.gif)15
- ![Mmm... Çok sapyoseksüel!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-4-small.gif)9
- ![İnanılmaz](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-6-small.gif)9
- ![Umut Verici!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-7-small.gif)3
- ![Korkutucu!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-12-small.gif)1
- ![Güldürdü](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-5-small.gif)0
- ![Üzücü!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-9-small.gif)0
- ![Grrr... *@$#](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-10-small.gif)0
- ![İğrenç!](https://evrimagaci.org/public/images/icons/reactions/reaction-11-small.gif)0

Kaynaklar ve İleri Okuma

- **[^](#qref-b-2)**J. A. Rose, _et al_. (2010). Star Formation In Partially Gas-Depleted Spiral Galaxies. [_The Astronomical Journal_](https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0004-6256/139/2/765), sf: 765. doi: 10.1088/0004-6256/139/2/765. \| [Arşiv Bağlantısı](https://web.archive.org/web/*/https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0004-6256/139/2/765)
- **[^](#qref-b-3)**pela, _et al_. Where Do New Stars Get Their Hydrogen From?. (10 Şubat 2016). Alındığı Tarih: 8 Ekim 2020. Alındığı Yer: [Astronomy Stack Exchange](https://astronomy.stackexchange.com/questions/13649/where-do-new-stars-get-their-hydrogen-from)
\| [Arşiv Bağlantısı](https://web.archive.org/web/*/https://astronomy.stackexchange.com/questions/13649/where-do-new-stars-get-their-hydrogen-from)
- **[^](#qref-b-1)**F. Cain. Which Star Will Explode Next?. (17 Mart 2014). Alındığı Tarih: 6 Mayıs 2024. Alındığı Yer: [Universe Today](https://www.universetoday.com/110394/which-star-will-explode-next/)
\| [Arşiv Bağlantısı](https://web.archive.org/web/*/https://www.universetoday.com/110394/which-star-will-explode-next/)

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci \| patreon.com/evrimagaci

**Çıktı Bilgisi:** Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı
kullanılarak 14/09/2024 00:51:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim
Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden
geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı
tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak
için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4244

**İçerik Kullanım İzinleri:** Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler
**orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe** izin
alınmaksızın
paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir,
dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin
alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi
sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça
belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu
sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve
içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler

- [Bilim\
Ağacı](https://evrimagaci.org/bilim-agaci) > [Doğa Bilimleri](https://evrimagaci.org/kategori/doga-bilimleri-15) > [Fizik](https://evrimagaci.org/kategori/fizik-23) > [Astronomi](https://evrimagaci.org/kategori/astronomi-205) > [Astrofizik](https://evrimagaci.org/kategori/astrofizik-260) > [Fiziksel Kozmoloji](https://evrimagaci.org/kategori/fiziksel-kozmoloji-262)
- [Bilim\
Ağacı](https://evrimagaci.org/bilim-agaci) > [Doğa Bilimleri](https://evrimagaci.org/kategori/doga-bilimleri-15) > [Fizik](https://evrimagaci.org/kategori/fizik-23) > [Astronomi](https://evrimagaci.org/kategori/astronomi-205) > [Astrofizik](https://evrimagaci.org/kategori/astrofizik-260) > [Yıldız Astronomisi](https://evrimagaci.org/kategori/yildiz-astronomisi-269)
- [Fizik](https://evrimagaci.org/etiket/fizik-31) [Süpernova](https://evrimagaci.org/etiket/supernova-1512) [Yıldız](https://evrimagaci.org/etiket/yildiz-1725) [Kozmoloji](https://evrimagaci.org/etiket/kozmoloji-1918) [Astronomi](https://evrimagaci.org/etiket/astronomi-2936) [Hubble Teleskobu](https://evrimagaci.org/etiket/hubble-teleskobu-3079) [Fiziksel Kozmoloji](https://evrimagaci.org/etiket/fiziksel-kozmoloji-10316) [Astrofizik](https://evrimagaci.org/etiket/astrofizik-10322) [Hubble](https://evrimagaci.org/etiket/hubble-13656)

Tümünü Göster

- [Keşfet](https://evrimagaci.org/kesfet)
- [Uygulamayı İndir](https://evrimagaci.org/s/10323)
- [Youtube Videoları](https://evrimagaci.org/video)

* * *

- [Son İçerikler](https://evrimagaci.org/guncel)
- [EA Akademi](https://evrimagaci.org/akademi)
- İçerikler

[İçerik Yayınla](https://evrimagaci.org/icerik-kurallari) [İçerik Kategorileri](https://evrimagaci.org/kategoriler) [Gerçeklik Analizi](https://evrimagaci.org/kategori/gerceklik-analizi-arastirmalari-2415) [Hastalık Kataloğu](https://evrimagaci.org/etiket/hastalik-katalogu-12449) [Gönderiler](https://evrimagaci.org/gonderiler) [Rastgele Makale](https://evrimagaci.org/rastgele) [Rastgele Soru](https://evrimagaci.org/rastgele-soru) [Instagram](https://evrimagaci.org/instagram)

- [Bilim Sözlüğü](https://evrimagaci.org/sozluk)

* * *

- [EA Sosyal](https://evrimagaci.org/sosyal)
- [Soru & Cevap](https://evrimagaci.org/soru-cevap)
- [Podcast](https://evrimagaci.org/podcast)
- [Etkinlik & İlan](https://evrimagaci.org/etkinlik-ilan)
- [Eser & İnceleme](https://evrimagaci.org/eserler)
- [Alıntı & Aforizma](https://evrimagaci.org/alintilar)

* * *

- [Yaşam Ağacı](https://evrimagaci.org/yasam-agaci)
- [NASA APOD](https://evrimagaci.org/apod/bugun)
- [Sismik Harita](https://sismikharita.com)
- [Periodum](https://periodum.com)
- [Agora Bilim Pazarı](https://evrimagaci.org/agora)
- [Kreosus](https://kreosus.com/)
- [Darvin](https://dar.vin/)
- Destekle

[Destek Ol](https://evrimagaci.org/destekol) [Reklam Ver](https://evrimagaci.org/s/7962) [Agora Bilim Pazarı](https://evrimagaci.org/agora)

- Evrim Ağacını Tanıyın

[Tarihçemiz](https://evrimagaci.org/tarihce) [İlkelerimiz](https://evrimagaci.org/s/6960) [Ekibimiz](https://evrimagaci.org/ekibimiz) [Destekçilerimiz](https://evrimagaci.org/destekciler) [Onaylı Kullanıcılar](https://evrimagaci.org/onayli-kullanicilar) [Yayın Politikamız](https://evrimagaci.org/s/6959) [Düzeltme Politikası](https://evrimagaci.org/s/7629) [Sıkça Sorulan Sorular](https://evrimagaci.org/s/8233) [Gelir Kaynaklarımız](https://evrimagaci.org/s/7965)

- Yasal Bıdılar & İletişim

[Bize Ulaşın](javascript:void(0);) [İçerik Kullanım İzinleri](https://evrimagaci.org/s/6955) [İçerik Tipi](https://evrimagaci.org/s/10702) [Adil Kullanım Doktrini](https://evrimagaci.org/s/6963) [Tıbbi Feragatname](https://evrimagaci.org/s/7942) [Site Kaynakları](https://evrimagaci.org/s/6965) [Kullanıcı Sözleşmesi](https://evrimagaci.org/s/6961) [Gizlilik Politikası](https://evrimagaci.org/s/6964)


Evrim Ağacı'nı Takip Et !

[Keşfet](https://evrimagaci.org/kesfet)

Akış

İçerikler

Gündem

Jinekoloji

Doğru

Evcil Kediler

Kişilik

Sinir

Evrimsel Psikoloji

Parçacık

İspat

İklim Değişikliği

Psikanaliz

Genetik Mühendisliği

Moleküler Biyoloji Ve Genetik

Korku

Periyodik Cetvel

Koronavirüs

Cansız

Hastalık Yayılımı

Hasta

Yayılım

Kuvvet

Kuantum Fiziği

Renk

Zihin

Fizyoloji

Şiddet

Aklımdan Geçen

Komünite Seç

Aklımdan Geçen

Fark Ettim ki...

Bugün Öğrendim ki...

İşe Yarar İpucu

Bilim Haberleri

Hikaye Fikri

Video Konu Önerisi

Başlık

Kafana takılan neler var?

Gündem

Bağlantı

Yaz

[Makale](https://evrimagaci.org/makale-gonder) [Blog](https://evrimagaci.org/blog-ekle) [Cevap](https://evrimagaci.org/soru-cevap/sorular)

Ekle

[Etkinlik](https://evrimagaci.org/etkinlik-ekle) [İlan](https://evrimagaci.org/ilan-ekle) [Eser](https://evrimagaci.org/eser-ekle) [İnceleme](https://evrimagaci.org/incelemeler) Alıntı & Aforizma Tür Tür Gözlemi

Soru Sor

Stiller

\*Italic\* veya \_Italic\_

italik yapar

\*\*Bold\*\* veya \_\_bold\_\_

bold yapar

~~strikethrough~~

üstü çizgili yapar

\[Link\](http://a.com)

link yapar

!\[Image\](http://url/a.png)

görsel ekler

\`code\`

kod ekler

Kurallar

Komünite Kuralları

Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar [Evrim Ağacı'nın kurallarına](https://evrimagaci.org/s/6961) tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.

1

Bilim kimliğinizi önceleyin.

Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.

2

Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.

Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.

3

Gerilim yaratmayın.

Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.

4

Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.

Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.

5

Cevap hakkı doğurmayın.

Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.

Sosyal

Yeniler

SüreTümü< 5 dakika5-10 dakika10-20 dakika20-30 dakika\> 30 dakikaTipTümüÖzgünTürevÇeviriSözlükTaksonomiBasın BildirisiBlog YazısıGerçeklik AnaliziHastalık KataloğuEş BaskıSponsorlu İçerikYazar GörüşüEditör GörüşüDuyuruPeriyodik TabloMakaleni AçıklaOrtak İçerikSıralaEn YeniEn EskiEn Çok OkunanEn PopülerEn TepkiselEn UzunEn KısaRastgele

TepkiTümüMuhteşem!Tebrikler!Bilim Budur!Mmm... Çok sapyoseksüel!GüldürdüİnanılmazUmut Verici!Merak Uyandırıcı!Üzücü!Grrr... \*@$#İğrenç!Korkutucu!Eser TipleriTümüKitapBelgeselDiziFilmPodcastYoutube KanalıSıralaEn Yeni EklenenEn Yüksek PuanlıEn Çok İncelenenFiltreleTümüBlog YazısıEserİncelemeSoruCevapEtkinlik & İlanGönderiAlıntı & AforizmaYaşam Ağacı TürleriYaşam Ağacı Gözlemleri
Podcast BölümleriPaylaşımFiltreleTümüAklımdan GeçenFark Ettim ki...Bugün Öğrendim ki...İşe Yarar İpucuBilim HaberleriHikaye FikriVideo Konu ÖnerisiSıralaEn Yeni EklenenEn Yüksek PuanlıSıralaEn Yeni EklenenEn Yüksek PuanlıRastgele

SıralaEn YeniEn EskiEn Çok GörüntülenenEn Yüksek PuanlıEn Çok Takip EdilenEn TartışmalıRastgeleFiltreleTümüSadece SorularSadece CevaplarCevap SayısıTümüCevapsız1-34-67-1010+FiltreleTümüSadece Kaynaklı CevaplarEditör SeçkisiYazar & Yönetim Cevapları

Daha Fazla İçerik Göster

Popüler Yazılar

30 gün

90 gün

1 yıl

Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim
Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç
katın.

[Destek Ol](https://evrimagaci.org/destekol) [Reklam Ver](https://evrimagaci.org/s/7962) [Agora Bilim Pazarı](https://evrimagaci.org/agora)

Evrim Ağacı'nı Takip Et!

Evrim Ağacını Tanıyın

[Tarihçemiz](https://evrimagaci.org/tarihce) [İlkelerimiz](https://evrimagaci.org/s/6960) [Ekibimiz](https://evrimagaci.org/ekibimiz) [Destekçilerimiz](https://evrimagaci.org/destekciler) [Onaylı Kullanıcılar](https://evrimagaci.org/onayli-kullanicilar) [Yayın Politikamız](https://evrimagaci.org/s/6959) [Düzeltme Politikası](https://evrimagaci.org/s/7629) [Sıkça Sorulan Sorular](https://evrimagaci.org/s/8233) [Gelir Kaynaklarımız](https://evrimagaci.org/s/7965)

Yasal Bıdılar &
İletişim

[Bize Ulaşın](javascript:void(0);) [İçerik Kullanım\
İzinleri](https://evrimagaci.org/s/6955) [İçerik Tipi](https://evrimagaci.org/s/10702) [Adil Kullanım\
Doktrini](https://evrimagaci.org/s/6963) [Tıbbi Feragatname](https://evrimagaci.org/s/7942) [Site Kaynakları](https://evrimagaci.org/s/6965) [Kullanıcı Sözleşmesi](https://evrimagaci.org/s/6961) [Gizlilik Politikası](https://evrimagaci.org/s/6964)

Yükleniyor...

Terime Git

Alt Başlıklar

Yazı Geçmişi

Okuma Geçmişi

Notlarım

İlerleme Durumunu Güncelle

Okudum

Sonra Oku

Not Ekle

Kaldığım Yeri İşaretle

Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman
durdurabilirsin.

[\[Site ayalarına git...\]](https://evrimagaci.org/uye/site-ayarlari)

Filtrele

Görüntülendi

Okundu

Göz Atıldı

Kaldığım Yer

Not Eklendi/Kaldırıldı

Sonra Oku Eklendi/Kaldırıldı

Tepki Verildi/Kaldırıldı

Listele

Bu yazıdaki hareketlerin

Devamını Göster

Filtrele

Görüntülendi

Okundu

Göz Atıldı

Kaldığım Yer

Not Eklendi/Kaldırıldı

Sonra Oku Eklendi/Kaldırıldı

Tepki Verildi/Kaldırıldı

Listele

Tüm Okuma Geçmişin

Devamını Göster

**0/10000**

Not Ekleİptal

Otomatik

Otomatik

26/12/2020, Perşembe

Düzenle

Sil

**0/10000**

Kaydetİptal

Bu Makaleyi Alıntıla

Evrim Ağacı Formatı

APA7

MLA9

Chicago

Ç. M. Bakırcı, _et al_. Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor?.
(10 Kasım 2019).
Alındığı
Tarih: 14 Eylül 2024. Alındığı Yer:
https://evrimagaci.org/s/4244

Bakırcı, Ç. M., Evren, . (2019, November 10).
_Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor?._
Evrim Ağacı. Retrieved September 14, 2024. from https://evrimagaci.org/s/4244

Ç. M. Bakırcı, et al. “Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor?.” Edited
by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 10 Nov. 2019,
https://evrimagaci.org/s/4244.

Bakırcı, Çağrı Mert. Evren, . “Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor?.” Edited
by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim
Ağacı, November 10, 2019. https://evrimagaci.org/s/4244.

Kopyala

[![Evrim Ağacı](https://evrimagaci.org/public/images/logo/v3.svg)](https://evrimagaci.org/)

© [Evrim\
Ağacı](https://evrimagaci.org "Evrim Ağacı"),
Tree of
Evolution LLC'nin tescilli markasıdır. 2010-2024.
[Gizlilik Politikası](https://evrimagaci.org/gizlilik-politikasi-6964 "Gizlilik Politikası").

Tüm içeriklerimiz,
[İçerik Kullanım\
İzinleri](https://evrimagaci.org/icerik-kullanim-izinleri-6955 "İçerik Kullanım İzinleri")'ne uyulduğu müddetçe kullanıma, dağıtıma ve paylaşıma
açıktır.

Bu siteyi kullanan kişilerin sitedeki bütün işlemleri [Kullanıcı Sözleşmesi](https://evrimagaci.org/kullanici-sozlesmesi-6961 "Kullanıcı Sözleşmesi")'nin şartlarına tabidir.

Evrim Ağacı ile bilimi keşfetmeye 2024 yılında da devam edelim!

Bu yıl  sayfamızda gezdiniz.

Türkiye'nin en büyük bilim platformu olarak, 2024'te de bilim iletişimini güçlendirmeye devam etmek istiyoruz. Evrim Ağacı, sizin gibi bilimseverlerin desteğiyle büyüdü ve büyümeye devam ediyor. Sizlerin maddi desteği bizim için çok değerli. 2024 yılında da bu destekle bilimi daha geniş kitlelere yayabiliriz. Tek seferlik destek olun veya daha iyisi, aylık destekçilerimiz
arasına şimdi katılın.

![Evrim Ağacı Logo](https://evrimagaci.org/public/images/logo/v3.svg)

[Kreosus (₺)](https://kreosus.com/evrimagaci) [Youtube](https://dar.vin/eayoutubedestek) [Patreon](https://patreon.com/evrimagaci) [Diğer Yöntemler](https://evrimagaci.org/destekol)

## Bize Ulaşın

Başlık
Seç

Alt Başlık Seç

İsim

E-Posta

Mesajınız

GÖNDER

![Mesajınız Gönderiliyor](https://evrimagaci.org/public/images/icons/loading-radio.svg)

![Kapat](https://cdn.evrimagaci.org/eEAGjD04fJIS1XcoKpHaY_9BCdY=/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Ficons%2Fclose-icon.png)![Mesajınız Gönderildi](https://cdn.evrimagaci.org/0Bgbi3dcVmXNitD0SS12fDQact0=/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Ficons%2Fcheck-circle.png)

Mesajınızı aldık. İlk fırsatta değerlendirip, yanıtlamaya çalışacağız.

![Gizle](https://cdn.evrimagaci.org/eEAGjD04fJIS1XcoKpHaY_9BCdY=/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Ficons%2Fclose-icon.png)

![Geri Bildirim Gönder](https://cdn.evrimagaci.org/LVlg5rcaX6VXKd1b561H7y7A-H0=/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Ficons%2Ffeedback-icon.png)

[Onaylı Kullanıcılar](https://evrimagaci.org/onayli-kullanicilar "Onaylı Kullanıcılar")

UPTakipçiTakip

ve **seni takip ediyor**

AktivitelerHakkımda

![Evrim Ağacı](https://cdn.evrimagaci.org/V9ElogDC5cdve1bpQCAF9UIkryw=/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Flogo-50.png)

Evrim Ağacı

Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

- Giriş Yap
- Kayıt Ol

E-posta/Kullanıcı Adı

ŞifreGöster

![Google ile Giriş Yap](https://evrimagaci.org/public/images/social/svg/google.svg)Google

![Yükleniyor](https://evrimagaci.org/public/images/preloader.gif)

Şifremi unuttumÜyelik Aktivasyonu

İsim

Soyisim

E-posta

ŞifreGöster

[Kullanıcı Sözleşmesi](https://evrimagaci.org/kullanici-sozlesmesi-6961)'ni ve [Gizlilik\
Politikası](https://evrimagaci.org/gizlilik-politikasi-6964)'nı okuduğumu, anladığımı
ve kabul ettiğimi beyan ederim.

![Yükleniyor](https://evrimagaci.org/public/images/preloader.gif)

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz.
E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

E-posta

![Yükleniyor](https://evrimagaci.org/public/images/preloader.gif)

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz.
Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

E-posta

![Yükleniyor](https://evrimagaci.org/public/images/preloader.gif)

Geri dön

Close

“İnsanları mutlu etmek istiyorsanız, onları anlayarak işe başlamalısınız.”

Charles Reade

Bilim İçin 30 Saniyeniz Var mı?

[Evrim Ağacı](https://evrimagaci.org/akademi/arsiv), tamamen okur ve izleyen
desteğiyle sürdürülen, bağımsız bir bilim oluşumu.
**Ücretsiz** bir Evrim Ağacı üyeliği oluşturmanın çok sayıda
avantajından
biri, sitedeki reklamları %50 oranında azaltmak (destekçilerimiz arasına katılarak
reklamların %100'ünü kapatabilirsiniz). Evrim Ağacı'nda geçirdiğiniz zamanı
zenginleştirmek için, sadece 30 saniyenizi ayırarak üye olun (üyeyseniz, giriş
yapmanızı tavsiye ederiz).

Üye Ol

Giriş Yap

[Üyeliğin Avantajları](https://evrimagaci.org/s/5100)

Daha Fazla UP mı Gerekiyor?

20 UP kazanmak için tek yapman gereken "UP Kazan" butonuna tıklayarak reklamı izlemek!

UP Kazan

Tekrar Gösterme

Sürükle bırak veya seç

Görsel Seç

Pexels'te Ara

Panodan Yapıştır

URL'den Yükle

Yükle

DüzenleSil