Tıp tarihi - Vikipedi
Bu yükseliş, kimya, genetik ve laboratuvar teknolojisinde gelişmelere yol açmış (x-ray gibi) ve modern tıbba ışık tutmuştur. Tıp, ağırlıklı olarak 20. yüzyılda ...
Bilim insanlığı
Tıp, ağırlıklı olarak 20. yüzyılda profesyonelleşmiş, kadınlara tıp alanında hemşirelik (1870'ler) ve <anchor>Bilim insanlığı</anchor> (1970'lerden sonra) gibi yeni kariyer yolları açılmıştır. 21. yüzyıl ise; birçok bilim dalında ileri düzey araştırmaların yapılması ile ön plana çıkmıştır.
Bilim insanı - Vikipedi
Bilim insanı - Vikipedi[İçeriğe atla](#bodyContent)

Ana menü

Ana menü

kenar çubuğuna taşıgizle

Gezinti


- [Anasayfa](/wiki/Anasayfa "Anasayfayı ziyaret et [z]")
- [Hakkımızda](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [İçindekiler](/wiki/Vikipedi:G%C3%B6z_at)
- [Rastgele madde](/wiki/%C3%96zel:Rastgele "Rastgele bir sayfaya gidin [x]")
- [Seçkin içerik](/wiki/Vikipedi:Se%C3%A7kin_i%C3%A7erik)
- [Yakınımdakiler](/wiki/%C3%96zel:Yak%C4%B1n%C4%B1mdakiler)

Katılım


- [Bağış yapın](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_tr.wikipedia.org&uselang=tr "Bizi destekleyin")
- [Deneme tahtası](/wiki/Vikipedi:Deneme_tahtas%C4%B1)
- [Köy çeşmesi](/wiki/Vikipedi:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi "Güncel olaylarla ilgili son bilgiler")
- [Son değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:SonDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler "Vikide yapılmış son değişikliklerin listesi [r]")
- [Dosya yükle](/wiki/Vikipedi:Y%C3%BCkle)
- [Topluluk portali](/wiki/Vikipedi:Topluluk_portali "Proje hakkında, neler yapabilirsiniz, ne nerededir")
- [Wikimedia dükkânı](//shop.wikimedia.org)
- [Yardım](/wiki/Yard%C4%B1m:%C4%B0%C3%A7indekiler "Yardım almak için")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Vikipedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-tr.svg)![Özgür Ansiklopedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-tr.svg)](/wiki/Anasayfa)

[Ara](/wiki/%C3%96zel:Ara "Vikipedi içinde ara [f]")

Ara

Görünüm

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Bilim+insan%C4%B1 "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Bilim+insan%C4%B1 "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Kişisel araçlar

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Bilim+insan%C4%B1 "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Bilim+insan%C4%B1 "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Çıkış yapmış editörler için sayfalar [daha fazla bilgi](/wiki/Yard%C4%B1m:Giri%C5%9F)

- [Katkılar](/wiki/%C3%96zel:Katk%C4%B1lar%C4%B1m "Bu IP adresinden yapılmış değişiklikler listesi [y]")
- [Mesaj](/wiki/%C3%96zel:MesajSayfam "Bu IP adresindeki düzenlemeler hakkında tartışma [n]")

## İçindekiler

kenar çubuğuna taşıgizle

- Giriş

- [1Tanım](#Tanım)
- [2Bilimin tarihsel gelişimi ve kökeni](#Bilimin_tarihsel_gelişimi_ve_kökeni)Bilimin tarihsel gelişimi ve kökeni alt bölümünü aç/kapa  - [2.1Antik ve Orta Çağ bilimi](#Antik_ve_Orta_Çağ_bilimi)
  - [2.2Bilim insanları tarihi](#Bilim_insanları_tarihi)
  - [2.3Bilimde kadınlar](#Bilimde_kadınlar)
- [3Bilim insanı tipleri](#Bilim_insanı_tipleri)Bilim insanı tipleri alt bölümünü aç/kapa  - [3.1Alanlarına göre bilim insanları](#Alanlarına_göre_bilim_insanları)
- [4Ayrıca bakınız](#Ayrıca_bakınız)
- [5Kaynakça](#Kaynakça)

İçindekiler tablosunu değiştir

# Bilim insanı

106 dil

- [अंगिका](https://anp.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95 "वैज्ञानिक - Angika")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_(%D9%85%D9%87%D9%86%D8%A9) "عالم (مهنة) - Arapça")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Cient%C3%ADficu "Científicu - Asturyasça")
- [अवधी](https://awa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95 "वैज्ञानिक - Awadhi")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Alim "Alim - Azerbaycan dili")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%AC%DB%8C "بیلیمجی - South Azerbaijani")
- [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Siyentista "Siyentista - Central Bikol")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B2%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%86 "Навуковец - Belarusça")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%BD "Учен - Bulgarca")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%80 "বিজ্ঞানী - Bengalce")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Cient%C3%ADfic "Científic - Katalanca")
- [閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄](https://cdo.wikipedia.org/wiki/Ku%C5%8F-h%C5%8Fk-g%C4%83 "Kuŏ-hŏk-gă - Mindong")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1 "زانستیار - Orta Kürtçe")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/V%C4%9Bdec "Vědec - Çekçe")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%C4%82%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%C3%A7%C4%83 "Ăславçă - Çuvaşça")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Videnskabsmand "Videnskabsmand - Danca")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Wissenschaftler "Wissenschaftler - Almanca")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B1%CF%82 "Επιστήμονας - Yunanca")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Scientist "Scientist - İngilizce")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Sciencisto "Sciencisto - Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Cient%C3%ADfico "Científico - İspanyolca")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Teadlane "Teadlane - Estonca")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Zientzialari "Zientzialari - Baskça")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF "دانشمند - Farsça")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Tieteilij%C3%A4 "Tieteilijä - Fince")
- [Na Vosa Vakaviti](https://fj.wikipedia.org/wiki/Dauvakadidike "Dauvakadidike - Fiji dili")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Scientifique "Scientifique - Fransızca")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Eola%C3%AD "Eolaí - İrlandaca")
- [Kriyòl gwiyannen](https://gcr.wikipedia.org/wiki/Syantifik "Syantifik - Guianan Creole")
- [Gàidhlig](https://gd.wikipedia.org/wiki/Neach-saidheans "Neach-saidheans - İskoç Gaelcesi")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Cient%C3%ADfico,_cient%C3%ADfica "Científico, científica - Galiçyaca")
- [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/Tembikuaatyh%C3%A1ra "Tembikuaatyhára - Guarani dili")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%93%D7%A2%D7%9F "מדען - İbranice")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95 "वैज्ञानिक - Hintçe")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Znanstvenik "Znanstvenik - Hırvatça")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Tud%C3%B3s_(fogalom) "Tudós (fogalom) - Macarca")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AB%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6 "Գիտնական - Ermenice")
- [Արեւմտահայերէն](https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AB%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80 "Գիտնականներ - Western Armenian")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Ilmuwan "Ilmuwan - Endonezce")
- [İtaliano](https://it.wikipedia.org/wiki/Scienziato "Scienziato - İtalyanca")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%91%E5%AD%A6%E8%80%85 "科学者 - Japonca")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/%C3%88lmuwan "Èlmuwan - Cava dili")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC "Ғалым - Kazakça")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%BF "ವಿಜ್ಞಾನಿ - Kannada dili")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B3%BC%ED%95%99%EC%9E%90 "과학자 - Korece")
- [कॉशुर / کٲشُر](https://ks.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%8E%D8%B3_%D8%AF%D8%A7%D9%86 "ساینَس دان - Keşmir dili")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Zanistvan "Zanistvan - Kürtçe")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Scientista "Scientista - Latince")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/W%C3%ABssenschaftler "Wëssenschaftler - Lüksemburgca")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Mokslininkas "Mokslininkas - Litvanca")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Zin%C4%81tnieks "Zinātnieks - Letonca")
- [मैथिली](https://mai.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95 "वैज्ञानिक - Maithili")
- [Олык марий](https://mhr.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%87%D1%8B%D0%B7%D0%B5 "Шанчызе - Eastern Mari")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA "Научник - Makedonca")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B5%BB "ശാസ്ത്രജ്ഞൻ - Malayalam dili")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D1%8D%D0%BC%D1%82%D1%8D%D0%BD "Эрдэмтэн - Moğolca")
- [ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ](https://mni.wikipedia.org/wiki/%EA%AF%85%EA%AF%A9%EA%AF%85%EA%AF%82%EA%AF%A3%EA%AF%A2 "ꯅꯩꯅꯂꯣꯢ - Manipuri dili")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E "शास्त्रज्ञ - Marathi dili")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Ahli_sains "Ahli sains - Malayca")
- [Nāhuatl](https://nah.wikipedia.org/wiki/Tlamatiliztl%C4%81catl "Tlamatiliztlācatl - Nāhuatl")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95 "वैज्ञानिक - Nepalce")
- [नेपाल भाषा](https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95 "वैज्ञानिक - Nevari")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Wetenschapper "Wetenschapper - Felemenkçe")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Naturviter "Naturviter - Norveççe Bokmål")
- [Diné bizaad](https://nv.wikipedia.org/wiki/Na%CA%BCa%C5%82kaah%C3%AD "Naʼałkaahí - Navaho dili")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Scientific "Scientific - Oksitan dili")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%B5%E0%A8%BF%E0%A8%97%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%A8%E0%A9%80 "ਵਿਗਿਆਨੀ - Pencapça")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Naukowiec "Naukowiec - Lehçe")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%86%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D9%86 "سائنسدان - Western Punjabi")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Cientista "Cientista - Portekizce")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/Yachaq "Yachaq - Keçuva dili")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Om_de_%C8%99tiin%C8%9B%C4%83 "Om de știință - Rumence")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D1%91%D0%BD%D1%8B%D0%B9 "Учёный - Rusça")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%BD%D1%8B%D0%B9 "Ученый - Rusince")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D1%83%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80 "Учуонайдар - Yakutça")
- [ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ](https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%AC%E1%B1%AE%E1%B1%A5%E1%B1%A4%E1%B1%AD%E1%B1%9F%E1%B1%B9 "ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ - Santali")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Scinzatu "Scinzatu - Sicilyaca")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Scientist "Scientist - İskoçça")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Nau%C4%8Dnik "Naučnik - Sırp-Hırvat Dili")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%A5%E0%B6%BA%E0%B7%9D "විද්‍යාඥයෝ - Sinhali dili")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Scientist "Scientist - Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Vedec "Vedec - Slovakça")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Znanstvenik "Znanstvenik - Slovence")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Shkenc%C3%ABtari "Shkencëtari - Arnavutça")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA "Научник - Sırpça")
- [Sunda](https://su.wikipedia.org/wiki/%C3%89lmuwan "Élmuwan - Sunda dili")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Vetenskapsman "Vetenskapsman - İsveççe")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanasayansi "Mwanasayansi - Svahili dili")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%85%E0%AE%B1%E0%AE%BF%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%B2%E0%AE%BE%E0%AE%B3%E0%AE%B0%E0%AF%8D "அறிவியலாளர் - Tamilce")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B6%E0%B0%BE%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%A4 "శాస్త్రవేత్త - Telugu dili")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%BC "Олим - Tacikçe")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C "นักวิทยาศาสตร์ - Tayca")
- [Türkmençe](https://tk.wikipedia.org/wiki/Alym "Alym - Türkmence")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siyentipiko "Siyentipiko - Tagalogca")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BC "Галим - Tatarca")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%86%D1%8C "Науковець - Ukraynaca")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%86%D8%B3_%D8%AF%D8%A7%D9%86 "سائنس دان - Urduca")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Olim "Olim - Özbekçe")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Siensiato "Siensiato - Venedikçe")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_khoa_h%E1%BB%8Dc "Nhà khoa học - Vietnamca")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Sayantista "Sayantista - Varay")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%91%E5%AD%A6%E5%AE%B6 "科学家 - Wu Çincesi")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%91%E5%AD%A6%E5%AE%B6 "科学家 - Çince")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Kho-ha%CC%8Dk-ka "Kho-ha̍k-ka - Min Nan Çincesi")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%91%E5%AD%B8%E5%AE%B6 "科學家 - Kantonca")
- [İsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/Imfundondalo "Imfundondalo - Zuluca")

[Bağlantıları değiştir](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q901#sitelinks-wikipedia "Dillerarası bağlantıları değiştir")

- [Madde](/wiki/Bilim_insan%C4%B1 "İçerik sayfasını göster [c]")
- [Tartışma](/wiki/Tart%C4%B1%C5%9Fma:Bilim_insan%C4%B1 "İçerik ile ilgili tartışma [t]")

Türkçe

- [Oku](/wiki/Bilim_insan%C4%B1)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=history "Bu sayfanın geçmiş sürümleri [h]")

Araçlar

Araçlar

kenar çubuğuna taşıgizle

Eylemler


- [Oku](/wiki/Bilim_insan%C4%B1)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=history)

Genel


- [Sayfaya bağlantılar](/wiki/%C3%96zel:SayfayaBa%C4%9Flant%C4%B1lar/Bilim_insan%C4%B1 "Bu sayfaya bağlantı vermiş tüm viki sayfalarının listesi [j]")
- [İlgili değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:%C4%B0lgiliDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler/Bilim_insan%C4%B1 "Bu sayfadan bağlantı verilen sayfalardaki son değişiklikler [k]")
- [Özel sayfalar](/wiki/%C3%96zel:%C3%96zelSayfalar "Tüm özel sayfaların listesi [q]")
- [Kalıcı bağlantı](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&oldid=33603013 "Bu sayfanın bu revizyonuna kalıcı bağlantı")
- [Sayfa bilgisi](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=info "Bu sayfa hakkında daha fazla bilgi")
- [Bu sayfayı kaynak göster](/w/index.php?title=%C3%96zel:KaynakG%C3%B6ster&page=Bilim_insan%C4%B1&id=33603013&wpFormIdentifier=titleform "Bu sayfadan nasıl kaynak göstereceği hakkında bilgi")
- [Kısaltılmış URL'yi al](/w/index.php?title=%C3%96zel:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FBilim_insan%25C4%25B1)
- [Karekodu indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:QrCode&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FBilim_insan%25C4%25B1)
- [Vikiveri ögesi](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q901 "Veri havuzundaki ilgili ögeye bağlantı [g]")

Yazdır/dışa aktar


- [Bir kitap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kitap&bookcmd=book_creator&referer=Bilim+insan%C4%B1)
- [PDF olarak indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:DownloadAsPdf&page=Bilim_insan%C4%B1&action=show-download-screen)
- [Basılmaya uygun görünüm](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&printable=yes "Bu sayfanın basılmaya uygun sürümü [p]")

Diğer projelerde


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Scientists)

Görünüm

kenar çubuğuna taşıgizle

Vikipedi, özgür ansiklopedi

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Alessandro_Volta.jpeg/220px-Alessandro_Volta.jpeg)](/wiki/Dosya:Alessandro_Volta.jpeg) Elektrik pilinin mucidi ve metanın kaşifi [Alessandro Volta](/wiki/Alessandro_Volta "Alessandro Volta"), tarihteki en büyük bilim adamlarından birisi olarak kabul edilir.[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Researchers_in_laboratory.jpg/220px-Researchers_in_laboratory.jpg)](/wiki/Dosya:Researchers_in_laboratory.jpg) Laboratuvarda çalışan bilim insanları

**Bilim insanı**, **bilimci** veya **bilimadamı-bilimkadını**, [evrene](/wiki/Evren "Evren") ilişkin olgulara ve değişkenlere yönelik bilimsel veri elde etme yöntemlerini kullanarak sistematik bir şekilde bilgi elde etmeye çalışan kişidir. Daha sınırlı anlamda ise bilimsel yöntem kullanan bir bireydir. Kişi bilimin bir veya birden fazla alanında uzman olabilir. Bilim insanları; fiziksel, matematiksel ve sosyal alanlar da dâhil olmak üzere bilimin tüm alanlarında araştırmalar yaparlar. Onlar olaylar hakkında soru soran ve bu soruları sistematik olarak cevaplama yoluna giden insanlardır. Doğaları gereği meraklı ve iyi organize insanlardır. Diğer insanların aksine, bilim insanları bir şeyleri gözlemleme yeteneğine ve gözlemlediklerinde bir şeyler görebilme yetisine sahip olurlar.

## Tanım

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=1 "Değiştirilen bölüm: Tanım") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=1 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Tanım")\]

Bilim ve teknoloji insan varlığını mühendislik sürecinde niteler. Bir meslek olarak bilim insanlığı, bugün yaygın olarak icra edilir. Bilim insanlığı, kuramcılığı ve deneyciliği de içine alır. Kuramcı genellikle var olan bilgilerle yeni modellemeler yapar, yeni sonuçlar tahmin eder. Deneyci ise yeni modellemeleri gözlem yaparak test eder. Bu iki kavram arasında pek bir ayrım yoktur ve bilim insanı genellikle iki kavramı icra eder. Matematik genellikle bilimle aynı alanda gruplandırılır. Bazı büyük fizikçiler aynı zamanda çok iyi matematikçilerdi. Belirgin bir sınır olmadan teorik bilim insanlarından ampirik bilim insanına bir süreklilik vardır. Kişilik, eğitim ve mesleki aktivite açılarından teorik fizik ve uygulamalı matematik arasında küçük farklar vardır. Bilim insanlığına birkaç nedenden ilgi duyulabilir. Birçoğu dünyamızın nasıl bu duruma geldiğini anlamayı arzular, gerçeklik konusunda büyük bir merak sergilerler. Diğer kısım, akranları tarafından anlaşılmak ya da bilgilerini insanların sağlığına, yararına, uluslara, doğaya, endüstriye uygulamak ister.

## Bilimin tarihsel gelişimi ve kökeni

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=2 "Değiştirilen bölüm: Bilimin tarihsel gelişimi ve kökeni") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=2 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bilimin tarihsel gelişimi ve kökeni")\]

İngiliz filozof ve bilim tarihçisi [William Whewell](/wiki/William_Whewell "William Whewell") 1833'te “bilim insanı” terimini icat etti ve bunu yazılarında anonim olarak kullandı. Whewell’in bu kavramı biraz değişiktir çünkü bu yeni literatüre kazandırdığı kelime ile doğal bilgi ve bilimin diğer formlarındaki kavramın arasındaki sınırın hızlı bir şekilde büyümesine bir tepkiydi. Whewell bilimde ayrılma ve parçalanma eğiliminin arttığını yazdı. Kimyacı, matematikçi natüralist genel anlamıyla ‘’filozof’’ gibi kavramlar artık bilimle uğraşan grupları, deneyci filozofların uyarıları olmadan bir araya getirmeye yetmiyordu. İngiliz Bilim Derneği _(British Association for the Advancement of Science)_ üyeleri yaptıkları toplantılarda yeterli bir ifadenin olmayışından şikayet ediyorlardı. Whewell hazırladığı bir raporda kendisine de gönderme yaparak, “Bazı dâhiyane insanlar bilim kelimesini sanatçı ile kıyaslama yoluyla şekillendirebileceğini düşünüyor. Bu kavramları vicdan olamadan özgürleştirmekte endişe edecek bir şey yok ki zaten bizler ekonomist ve ateist gibi kelimeleri bağdaştırdık fakat bu durum makbul değildir.” ifadesinde bulunmuştu.

Whewell o kelimeyi bu sefer daha ciddi bir şekilde önerdi ve anonim olmadan kullandı (1840): “Doktor kelimesini Fizik için kullanamadığımızdan, fizikçi kelimesini türettim. Genel olarak bilimin yetiştiricilerini tanımlamak için özel bir isme ihtiyacımız vardır. Bilim insanı demeliyim. Nasıl müzikle, resimle ya da şiirle uğraşanlara artist diyorsak matematikle, fizikle ya da doğayla ilgilenenlere de bilim insanı demeliyiz.”

Aynı zamanda Whewell fizikçi kelimesinin Fransızcadaki ‘physicien’ kelimesine karşılık gelmesini amaçlamıştı. Bu kelimenin çok yerde kullanılması için onca yıl geçmesi gerekmişti. Fizikçi kelimesi 19. Yüzyılın sonlarına doğru Amerika’da ve 20. Yüzyılın başlarında İngiltere’de çok kullanılan bir kelime olmuştur.

Gary B. Ferngren şöyle demiştir: “Tarihte hiç kimse bizim anladığımız doğa felsefesini ve bilimi büyük Yunan filozofu ya da bilim insanının şekillendirdiği gibi yorumlayamaz. [Aristoteles](/wiki/Aristoteles "Aristoteles") (MÖ 384-322), ki bunu kendisi bizlere iki bin yıldan fazladır en derin ve yaygın bir şekilde uygulamıştır.”

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Portrait_of_Sir_Isaac_Newton%2C_1689.jpg/170px-Portrait_of_Sir_Isaac_Newton%2C_1689.jpg)](/wiki/Dosya:Portrait_of_Sir_Isaac_Newton,_1689.jpg) Fizikçi [Isaac Newton](/wiki/Isaac_Newton "Isaac Newton") tüm zamanların en büyük bilim insanlarından birisi olarak sayılıyor.[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Charles_Darwin_seated_crop.jpg/170px-Charles_Darwin_seated_crop.jpg)](/wiki/Dosya:Charles_Darwin_seated_crop.jpg) [Charles Darwin](/wiki/Charles_Darwin "Charles Darwin") tüm zamanların en sözü geçen bilim insanlarından birisi olarak sayılıyor.[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Louis_Pasteur%2C_foto_av_Paul_Nadar%2C_Crisco_edit.jpg/170px-Louis_Pasteur%2C_foto_av_Paul_Nadar%2C_Crisco_edit.jpg)](/wiki/Dosya:Louis_Pasteur,_foto_av_Paul_Nadar,_Crisco_edit.jpg) [Louis Pasteur](/wiki/Louis_Pasteur "Louis Pasteur")'ün ölümüne doğru ilk portresi.[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Marie_Curie_c._1920s.jpg/170px-Marie_Curie_c._1920s.jpg)](/wiki/Dosya:Marie_Curie_c._1920s.jpg) [Marie Curie](/wiki/Marie_Curie "Marie Curie") bir kadın olarak fiziğe ve kimyaya olan katkısı ile biliniyor.[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Albert_Einstein_photo_1921.jpg/170px-Albert_Einstein_photo_1921.jpg)](/wiki/Dosya:Albert_Einstein_photo_1921.jpg) Fizikçi [Albert Einstein](/wiki/Albert_Einstein "Albert Einstein") 20\. yüzyılın bilinen en iyi bilim insanlarından birisidir.[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Niels_Bohr.jpg/170px-Niels_Bohr.jpg)](/wiki/Dosya:Niels_Bohr.jpg) Atom fizikçisi [Niels Bohr](/wiki/Niels_Bohr "Niels Bohr"), 20\. yüzyılda sözü en çok geçen bilim insanlarından birisidir.[\[1\]](#cite_note-FOOTNOTEMurdoch200026-1)[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Stephen_Hawking.StarChild.jpg/170px-Stephen_Hawking.StarChild.jpg)](/wiki/Dosya:Stephen_Hawking.StarChild.jpg) Kuramsal fizikçi [Stephen Hawking](/wiki/Stephen_Hawking "Stephen Hawking") [kozmoloji](/wiki/Kozmoloji "Kozmoloji") ve [kuantum kütleçekimi](/wiki/Kuantum_k%C3%BCtle%C3%A7ekimi "Kuantum kütleçekimi") alanında yaptığı katkılarıyla bilinir.

Bilim insanlarının sosyal rolleri ve onların öncelikleri, modern bilim disiplinin çıkışından önce çok kez evrim geçirmiştir. Farklı çağlarda yaşamış olan bilim insanları (ve onlardan öncekileri, doğa felsefecileri, matematikçiler, doğa tarihçileri, doğa teolojicileri, mühendisler ve bilime katkı sağlamış diğer bilim insanları) toplumda çok ayrı yerlere sahip oldular ve onlarla ilişkilendirilmiş sosyal normlar, ahlaki değerler ve epistemik erdemler (ve onlardan beklenmiş) zaman içerisinde çok değişmiştir. Modern bilimin temeli olarak alınmış olan bazı bilim insanları, farklı birçok tarihsel figür niteliğinde tarih sahnesinde yer aldı. Bazı tarihçiler bilimin modern formla fark edilebilir bir şekilde geliştiğini 17. Yüzyılda olduğuna işaret ediyor (daha çok bilinen şekliyle bilimsel devrim) ve doğal olarak da ilk bilim insanı olarak bilinenler, bu figürler olarak bilinirler. Eğer bilim insanı olarak çıkagelmiş kelimeyi, meslek olarak icraat eden insanlarla sınırlarsak bilim insanının sosyal rolü, temel olarak 19. Yüzyılda bilimi profesyonelleştirme kısmı olarak ortaya çıkar.

### Antik ve Orta Çağ bilimi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=3 "Değiştirilen bölüm: Antik ve Orta Çağ bilimi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=3 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Antik ve Orta Çağ bilimi")\]

Doğa hakkında bilgi, klasik antik çağda birçok bilgin tarafından takip ediliyordu. Antik Yunan’da insanlar bilime çok katkıda bulunmuşlardır — geometri işlerinde ve matematiksel astronomide, biyolojinin ilk uygulama sürecinde ve bitkiler ve hayvanları sınıflandırmada, bilginin teorilerinde ve öğrenmesinde— ki bu katkılar [filozoflar](/wiki/Filozoflar "Filozoflar") ve doktorlar tarafındandı. Üstelik bu kişiler çeşitli esnaflardı. Bu insanların ortaya çıkardığı çeşitli bilgiler [Roma İmparatorluğu](/wiki/Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu "Roma İmparatorluğu")'na süregelmiştir ve Avrupa'daki birçok dini kurumlarca tanınmıştır. Astroloji ve astronomi en önemli bilgi konumuna gelmiştir ve astronomlar ve astrolojiciler çeşitli din ve politika destekleyicileri tarafından himayesi altına alınmışlardır. Orta Çağ üniversitesindeki sistemde, bilgi ikiye ayrılmıştı. Bunlar trivium (Latincede 'üç yol' anlamına gelen sözcük. Orta Çağ Avrupası'nın üniversitelerinde bugünkü lisans eğitimine denk diyebileceğimiz eğitim sistemi. Dil bilgisi -gramer-, söylem -retorik- ve mantık derslerinden oluşur. Triviumdan sonra da quadrivium gelir.) ve quadriviumdur (Triviumu izleyen ikinci kısmı. Aritmetik, geometri, müzik ve astronomi, bunun kapsamındaki konular kendi içerisinde bütünlük halindedir, zira geometri, uzayda; müzik, zamanda; astronomi ise uzay ve zamanda aritmetiktir.). Bundan dolayı, Orta Çağ'ın bilim insanları ya matematikçi ya da filozoftu. Bitkiler ve hayvanlarla ilgili bilgiler daha çok doktorların ilgi alanına giriyordu.
Orta Çağ İslam’ı zamanında bilim, doğa biliminin gelişmesinde yeni tarzlar oluşturdu ki bunlar filozof ve matematikçiler gibi sosyal rolünün sınırları içerisinde olmasına rağmen. İslam’ın altın çağı olarak nitelendirilen zamanın, Orta Çağ'ın ve Rönesans'ın bilim insanları polimat (hezarfen) olarak sayıldı çünkü icraatta bulundukları bazı şeyler modern bilim disipliniyle örtüşmüyordu. Birçok polimat dindardı. Örnek olarak, [İbn-i Heysem](/wiki/%C4%B0bn-i_Heysem "İbn-i Heysem") ve [Biruni](/wiki/Biruni "Biruni") İlm-î Kelâmcı idi (İslam dininin inanç/akaid konularını irdeleyen ve tarihsel olarak bu çerçevede gelişen dini-felsefi kuram ve teorilerle ilgilenen ilim dalına İlm-î Kelâm denir); Doktor olan [İbn-i Sina](/wiki/%C4%B0bn-i_Sina "İbn-i Sina") ve [İbn Nefis](/wiki/%C4%B0bn_Nefis "İbn Nefis") hafızdı; botanikçi [Otto Brunfels](/wiki/Otto_Brunfels "Otto Brunfels") teologtu ve Protestanlık tarihçisiydi; gök bilimcisi ve doktor olan [Nicolaus Copernicus](/wiki/Nicolaus_Copernicus "Nicolaus Copernicus") bir rahipti.

### Bilim insanları tarihi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=4 "Değiştirilen bölüm: Bilim insanları tarihi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=4 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bilim insanları tarihi")\]

[Descartes](/wiki/Ren%C3%A9_Descartes "René Descartes") sadece [analitik geometri](/wiki/Analitik_geometri "Analitik geometri") nin öncüsü değildi, aynı zamanda [mekanik](/wiki/Mekanik "Mekanik") konusunun teorisini formülize etti ve [kas kasılması](/wiki/Kas_kas%C4%B1lmas%C4%B1 "Kas kasılması") ve [algı](/wiki/Alg%C4%B1 "Algı") konularının kökenleri hakkındaki düşünceleri geliştirdi. [Görme](/wiki/G%C3%B6rme "Görme") fizikçi [Young](/wiki/Thomas_Young "Thomas Young") ve [Helmholtz](/wiki/Hermann_von_Helmholtz "Hermann von Helmholtz") tarafından araştırılmıştı. Hermann von Helmholtz aynı zamanda [optik](/wiki/Optik "Optik"), [işitme](/wiki/%C4%B0%C5%9Fitme "İşitme") ve [müzik](/wiki/M%C3%BCzik "Müzik") konularıyla da uğraşmıştır. [Newton](/wiki/Isaac_Newton "Isaac Newton") Descartes'ın icat ettiği matematiğin dalı olan [kalkülüsü](/wiki/Kalk%C3%BCl%C3%BCs "Kalkülüs") genişletmiştir ( [Leibniz](/wiki/Gottfried_Leibniz "Gottfried Leibniz") ile yeni zamana uygun şekli). O, [klasik mekanik](/wiki/Klasik_mekanik "Klasik mekanik") formülündeki anlamları geliştirdi ve [ışık](/wiki/I%C5%9F%C4%B1k "Işık") ve optikte çalışmalar yaptı. [Fourier](/wiki/Joseph_Fourier "Joseph Fourier") matematikte yeni bir dalı keşfetti — [Fourier serisi](/wiki/Fourier_serisi "Fourier serisi")—, [ısı](/wiki/Is%C4%B1 "Isı"), akı ve [kızılötesi](/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l%C3%B6tesi "Kızılötesi") üzerinde çalıştı ve [sera etkisini](/wiki/Sera_etkisi "Sera etkisi") keşfetti. [Von Neumann](/wiki/John_von_Neumann "John von Neumann"), [Turing](/wiki/Alan_Turing "Alan Turing"), Aleksandr Khinchin, Andrey Markov ve [Wiener](/wiki/Norbert_Wiener "Norbert Wiener"), bu bütün matematikçiler bilime büyük katkı sağlamışlardır, [olasılık](/wiki/Olas%C4%B1l%C4%B1k "Olasılık"), [bilgisayarların](/wiki/Bilgisayar "Bilgisayar") çalışma mantığı ve [istatistiksel mekanik](/wiki/%C4%B0statistiksel_mekanik "İstatistiksel mekanik") ve [kuantum mekaniği](/wiki/Kuantum_mekani%C4%9Fi "Kuantum mekaniği") gibi konuların temelini ortaya atmışlardır. Birçok matematikçi, [Galileoda](/wiki/Galileo_Galilei "Galileo Galilei") dahil, aynı zamanda [müzisyenlerdi](/wiki/M%C3%BCzisyen "Müzisyen").
19\. yüzyılın sonlarında, [Louis Pasteur](/wiki/Louis_Pasteur "Louis Pasteur"), bir [organik kimyacı](/wiki/Organik_kimya "Organik kimya"), [hastalıklara](/wiki/Hastal%C4%B1k "Hastalık") yol açan [mikroorganizmaları](/wiki/Mikroorganizma "Mikroorganizma") keşfetti. Birkaç yıl önce, Amerikalı doktor [Oliver Wendell Holmes, Sr.](/wiki/Oliver_Wendell_Holmes,_Sr. "Oliver Wendell Holmes, Sr."), şair ve deneme yazarı, kadınlardaki çocuk doğumuyla olan [sepsisin](/wiki/Sepsis "Sepsis") doktorların ve hemşirelerin eliyle yayıldığını söyledi. Sağlık ve biyoloji alanında birçok zorlayıcı hikâye vardır kan sirkülasyonu gibi, [Galen](/wiki/Galen "Galen") [Harvey](/wiki/William_Harvey "William Harvey"). [Genetik](/wiki/Genetik "Genetik") ve [moleküler biyolojinin](/wiki/Molek%C3%BCler_biyoloji "Moleküler biyoloji") parlak dönemi 20. yüzyılda ünlü isimlerle dopdolu geçti. [Ramón y Cajal](/wiki/Santiago_Ram%C3%B3n_y_Cajal "Santiago Ramón y Cajal") [Nobel Ödülü](/wiki/Nobel_%C3%96d%C3%BCl%C3%BC "Nobel Ödülü") nü 1906'da [nörobilim](/wiki/N%C3%B6robilim "Nörobilim") ile yaptığı gözlemlerle kazandı.
Bazı kişiler gözlem ve deneysel bilimin arasında dikotomi(ikiye bölerek yapılan kapsamlı inceleme tanımı) olduğunu ileri sürüyor mesela astronomide, meteorolojide, okyanus biliminde, sismolojide. Astronomlar optikte temel bir araştırma yaptı, CCD (yüklenme iliştirilmiş araç) aracını geliştirdi ve son on yılda diğer gezegenlere araştırma yapması için uzay sondası gönderildi, ayrıca 14 milyar yıl önceki evrenin kökeni hakkında araştırma yapılması için Hubble Uzay Teleskobu kullanılıyor. Spektroskopi yıldızlar asındaki onlarca organik molekülü tanımlıyor. Laboratuvar deneyleriyle ve bilgisayar simülasyonuyla bu elde edilen veriler kimyaya yeni bir dal kazandırıyor. Bilgisayar modellemesi ve sayısal metotlar bilim alanındaki her öğrencinin ihtiyacı olan tekniklerdir.

### Bilimde kadınlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=5 "Değiştirilen bölüm: Bilimde kadınlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=5 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bilimde kadınlar")\]

Bilimle uğraşan kadın sayısı genellikle mühendislik istatistiğiyle alakalı fakat yüzdeler gösteriyor ki bu kapsam içerindeki kadınların sayısı azdır. Bilim ve mühendislik alanında doktorası kabul gören kadın sayısı 1970'ten 1985'e sadece yüzde 7'den yüzde 34'e yükselmiştir. 1975'te fakülte mezunu 385 kadın sayısı 1985'te 11.000'e yükselmiştir.
Özellikle çalışma konumları ve gelir düzeyinde bir eşitsizlik söz konusudur. Eisenhart ve Finkel’e göre, kadınlar ve erkekler aynı yeterliliklere sahip olmalarına rağmen, erkeklerin sahip olduğu imtiyazlı görevlerinden daha alt pozisyonlarda çalışmaktadırlar. “1989'da yüzde 65 erkek görev süresinde tutulurken, kadınlarda bu rakam yüzde 40. Gelir sorununa gelince, erkeklerin yıllık maaşı 48.000 dolar olurken kadınlarınki ise 42.000 dolar olmuştur.”

## Bilim insanı tipleri

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=6 "Değiştirilen bölüm: Bilim insanı tipleri") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=6 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bilim insanı tipleri")\]

Bunlar daha çok mesleklerin sınırına önem verilme olarak düşünülebilir. Bunlar biyoloji ve kozmolojiyi içine alır özellikle moleküler biyolojiyi ve insan genomu projesini. Aktif araştırmanın diğer alanları maddenin temel parçacıklarını ölçümlerini içine alır. Bunlar parçacık fiziği ve nanoteknolojisi ile tanımlanır. Umulan şey ise, tüm bunlar mikroskobik bilgisayarları ve yapay zeka gibi elektronik cisimleri geliştirmesidir. Beyin fonksiyonları ve nörotransmitter önemli derecede keşfedilse de, zihin ve insan düşüncesinde daha bilinmezlik hüküm sürmektedir.

### Alanlarına göre bilim insanları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=7 "Değiştirilen bölüm: Alanlarına göre bilim insanları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=7 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Alanlarına göre bilim insanları")\]

- [Ziraat Mühendisi](/wiki/Ziraat_M%C3%BChendisi "Ziraat Mühendisi")
- [Arkeolog](/wiki/Arkeolog "Arkeolog")
- [Astronom](/wiki/Astronom "Astronom")
  - [Astrofizikçi](/wiki/Astrofizik%C3%A7i "Astrofizikçi")
  - [Astrobiyolog](/wiki/Astrobiyolog "Astrobiyolog")
- [Biyolog](/wiki/Biyolog "Biyolog")
  - [Biyoteknolog](/wiki/Biyoteknolog "Biyoteknolog")
  - [Biyoenformatör](/wiki/Biyoenformat%C3%B6r "Biyoenformatör")
  - [Biyofizikçi](/wiki/Biyofizik%C3%A7i "Biyofizikçi")
  - [Botanikçi](/wiki/Botanik%C3%A7i "Botanikçi")
  - [Çevrebilimci](/wiki/%C3%87evrebilimci "Çevrebilimci")
  - [Böcekbilimci](/wiki/B%C3%B6cekbilimci "Böcekbilimci")
  - [Evrimsel biyologu](/wiki/Evrimsel_biyologu "Evrimsel biyologu")
  - [Genetik bilimci](/wiki/Genetik_bilimci "Genetik bilimci")
  - [Herpotolog](/wiki/Herpotolog "Herpotolog") (sürüngenleri ve amfibileri inceleyen kimse)
  - [İmmünolog](/wiki/%C4%B0mm%C3%BCnolog "İmmünolog") (bağışıklık bilimci)
  - İhtiyolog (zoolojinin balıklarla ilgilenen alt dalıyla uğraşan kimse)
  - Lepidopterist (Kelebek, güve gibi Lepidoptera sınıfındaki canlıları yakalayan, toplayan ve üzerlerinde araştırmalar yapan kimse)
  - Mammalog (Memelileri inceleyen kimse)
  - Deniz biyologu
  - [Biyomedikalci](/wiki/Biyomedikalci "Biyomedikalci")
  - [Mikrobiyolog](/wiki/Mikrobiyolog "Mikrobiyolog")
  - Moleküler biyologu
  - [Mikolog](/wiki/Mikolog "Mikolog") (mantar bilimci)
  - [Nörobiyolog](/wiki/N%C3%B6robiyolog "Nörobiyolog")
  - [Diyetisyen](/wiki/Diyetisyen "Diyetisyen")
  - [Ornitolog](/wiki/Ornitolog "Ornitolog") (kuş bilimci)
  - [Paleontolog](/wiki/Paleontolog "Paleontolog")(fosil bilimci)
  - [Patolog](/wiki/Patolog "Patolog") (hastalık bilimci)
  - [Fizyolog](/wiki/Fizyolog "Fizyolog") (işlev bilimci)
  - Virolog
  - [Zoolog](/wiki/Zoolog "Zoolog") (hayvan bilimci)
- [Kimyager](/wiki/Kimyager "Kimyager")
  - Analitik kimyager
  - Biyokimyager
  - İnorganik kimyager
  - Organik kimyager
  - Fiziksel kimyager
- [Bilgisayar Bilimci](/wiki/Bilgisayar_bilimci "Bilgisayar bilimci")
- Yer Bilimci
  - [Jeolog](/wiki/Jeolog "Jeolog")
  - Jeofizikçi
  - Glasiyolog (buzul bilimci)
  - Hidrolog (su bilimci)
  - Limnolog (suyun kimyasını inceleyen kimse)
  - Meteorolog
  - Mineralog
  - Okyanus bilimci
  - Paleontolog (fosil bilimci)
  - Sismolog (deprem bilimci)
  - Volkanolog
- Kütüphane Bilimcisi
- [Matematikçi](/wiki/Matematik%C3%A7i "Matematikçi")
  - İstatikçi, Aktüer (finansal riskleri değerlendirebilen, çözümler öneren ve her çözümün uzun dönemdeki sonuçlarını irdeleyebilen bir profesyoneldir)
  - Yöneylem araştırmacısı(belirli kısıtların olduğu bir durumda, belirli bir amaca yönelik en uygun çözümün bulunması için uğraşan kimse)
- Askeri Bilimci
- [Fizikçi](/wiki/Fizik%C3%A7i "Fizikçi")
  - Uygulamalı fizikçi (fizik mühendisi)
  - Nükleer fizikçi
  - [Astrofizikçi](/wiki/Astrofizik%C3%A7i "Astrofizikçi")
- [Psikolog](/wiki/Psikolog "Psikolog")
  - Anormal psikologu (sıra dışı davranışları, duyguları ve düşünceleri inceler)
  - [Davranış bilimci](/w/index.php?title=Davran%C4%B1%C5%9F_bilimci&action=edit&redlink=1 "Davranış bilimci (sayfa mevcut değil)")
  - Biyopsikolog
  - Klinik psikologu
  - Bilişsel psikolog (düşünme, hissetme, öğrenme, anımsama, karar verme, dil, problem çözme ve yargılama gibi zihinsel süreçlerin en geniş anlamda inceleyen kimse)
  - Gelişim psikologu
  - Eğitim psikologu
  - Evrim psikologu
  - Deneyci psikolog
  - [Danışman](/wiki/Dan%C4%B1%C5%9Fman "Danışman") (meslek psikologu)
  - [Nöropsikolog](/wiki/N%C3%B6ropsikolog "Nöropsikolog"), [Parapsikolog](/wiki/Parapsikolog "Parapsikolog") (duyular-dışı algılama, psikokinezi, ölümden sonra yaşam gibi konulara ilişkin paranormal olayların; deneysel yöntem yoluyla uğraşan kimse)
  - Psikofarmolog
  - Psikofizikçi
  - [Sosyolog](/wiki/Sosyolog "Sosyolog")
- Antropolog (kültür bilimci)
  - Budun bilimci (insanların etnik gruplara ayrılışını, bu grupların kökenini, oluşumunu, yeryüzüne yayılışını, aralarındaki bağıntıları ve bunların töre, dil ve kültür niteliklerini, genel yasalar çıkarmak amacıyla inceleyip karşılaştıran, geçmişte yaşamış ve hâlen yaşamakta olan değişik kültürleri karşılaştırmalı olarak inceleyen kimse)
- İletişim Bilimci
- [Krimonolog](/wiki/Krimonolog "Krimonolog") (suç bilimci)
- Nüfus Bilimci
- [İktisatçı](/wiki/%C4%B0ktisat%C3%A7%C4%B1 "İktisatçı")
- Coğrafyacı
- [Dil Bilimci](/w/index.php?title=Dil_Bilimci&action=edit&redlink=1 "Dil Bilimci (sayfa mevcut değil)")
- Siyasi İktisatçı
- [Siyaset Bilimci](/w/index.php?title=Siyaset_Bilimci&action=edit&redlink=1 "Siyaset Bilimci (sayfa mevcut değil)")
- [Oftalmolog](/wiki/Oftalmolog "Oftalmolog") (görme yolları hastalıkları ve cerrahisiyle ilgilenen kişi)
- Gerontolog (yaşlılık sürecini inceleyen kişi)

## Ayrıca bakınız

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=8 "Değiştirilen bölüm: Ayrıca bakınız") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=8 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Ayrıca bakınız")\]

- [Mühendislik](/wiki/M%C3%BChendislik "Mühendislik")
- [Fields madalyası](/wiki/Fields_madalyas%C4%B1 "Fields madalyası")
- [Hipokrat Yemini](/wiki/Hipokrat_Yemini "Hipokrat Yemini")
- [Bilim tarihi](/wiki/Bilim_tarihi "Bilim tarihi")
- [Çılgın bilim adamı](/wiki/%C3%87%C4%B1lg%C4%B1n_bilim_adam%C4%B1 "Çılgın bilim adamı")
- [Doğa bilimleri](/wiki/Do%C4%9Fa_bilimleri "Doğa bilimleri")
- [Nobel Ödülü](/wiki/Nobel_%C3%96d%C3%BCl%C3%BC "Nobel Ödülü")
- [Önbilim](/wiki/%C3%96nbilim "Önbilim")
- [Sözdebilim](/wiki/S%C3%B6zdebilim "Sözdebilim")
- [Sosyal bilimler](/wiki/Sosyal_bilimler "Sosyal bilimler")

## Kaynakça

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&veaction=edit&section=9 "Değiştirilen bölüm: Kaynakça") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&action=edit&section=9 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kaynakça")\]

1. **[^](#cite_ref-FOOTNOTEMurdoch200026_1-0)** [Murdoch 2000](#CITEREFMurdoch2000), s. 26.

[Otorite kontrolü](/wiki/Otorite_kontrol%C3%BC "Otorite kontrolü")[![Bunu Vikiveri'de düzenleyin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q901 "Bunu Vikiveri'de düzenleyin")

- [GND](/wiki/T%C3%BCmle%C5%9Fik_Otorite_Dosyas%C4%B1 "Tümleşik Otorite Dosyası"): [4066567-7](https://d-nb.info/gnd/4066567-7)
- [LCCN](/wiki/Kongre_K%C3%BCt%C3%BCphanesi_Kontrol_Numaras%C4%B1 "Kongre Kütüphanesi Kontrol Numarası"): [sh85118696](https://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85118696)
- [NARA](/wiki/Ulusal_Ar%C5%9Fivler_ve_Kay%C4%B1tlar_%C4%B0daresi "Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresi"): [10642294](https://catalog.archives.gov/id/10642294)
- [NDL](/wiki/Mill%C3%AE_Diyet_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Millî Diyet Kütüphanesi"): [00564437](https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00564437)
- [NKC](/wiki/%C3%87ek_Cumhuriyeti_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Çek Cumhuriyeti Millî Kütüphanesi"): [ph127356](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph127356&CON_LNG=ENG)
- [NLI](/wiki/%C4%B0srail_Ulusal_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "İsrail Ulusal Kütüphanesi"): [987007563100305171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007563100305171)

" [https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Bilim\_insanı&oldid=33603013](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Bilim_insanı&oldid=33603013)" sayfasından alınmıştır

[Kategori](/wiki/%C3%96zel:Kategoriler "Özel:Kategoriler"):

- [Bilim insanları](/wiki/Kategori:Bilim_insanlar%C4%B1 "Kategori:Bilim insanları")
- [Bilim meslekleri](/wiki/Kategori:Bilim_meslekleri "Kategori:Bilim meslekleri")

Gizli kategoriler:

- [GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:GND_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:LCCN_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NARA_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NDL_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NKC_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NLI_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")

- Sayfa en son 14.14, 2 Ağustos 2024 tarihinde değiştirildi.
- Metin [Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr) altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak [Kullanım Şartlarını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/tr) ve [Gizlilik Politikasını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/tr) kabul etmiş olursunuz.

Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org/) tescilli markasıdır.


- [Gizlilik politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Vikipedi hakkında](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [Sorumluluk reddi](/wiki/Vikipedi:Genel_sorumluluk_reddi)
- [Davranış Kuralları](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Geliştiriciler](https://developer.wikimedia.org)
- [İstatistikler](https://stats.wikimedia.org/#/tr.wikipedia.org)
- [Çerez politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobil görünüm](//tr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Bilim_insan%C4%B1&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)