Türk edebiyatında hikâye - Vikipedi
Samipaşazade Sezai'nin Küçük Şeyler adlı eseri Türk edebiyatında modern anlamda kısa hikâyenin başlangıcı kabul edilmektedir. Halid Ziya Uşaklıgil'in 1888'de ...
Ahmet Mithat
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla birlikte resmîleşen ve böylelikle yeni bir boyut kazanan Batılılaşma çabaları edebiyatı da etkilemiştir. Bu dönemdeki hikâye, geleneğin etkisiyle gerçekliğe, günlük yaşama uzak durmaktadır. Hikâye tür olarak kaynağını günlük yaşamdan, sıradan insanın dünyasından almaktadır. İlk hikâye örneklerinde ayrıntılara fazla itibar edilmediği, her unsurun oldukça yüzeysel ve kabataslak bir anlatımının olduğu görülmektedir.[29] Selim İleri, bu dönemdeki hikâyecilerin politik olmaktan, dünyanın kavranışında neyi seçtiklerinden, dönemlerinin toplumsal yapısını belirleyen anaetmenleri irdelemekten habersiz kaldığını bu yüzden toplumsal yaşamı yansıtmaktan çok uzak boyutlarına sığındıklarını belirtmiştir.[18] İleri, dönemin hikâyecilerini iki gruba ayırmıştır: <anchor>Ahmet Mithat</anchor>, Emin Nihat gibi Osmanlı'nın yüzeyde yenileşme hareketlerini, toplumun genel kalabalığının kavradığı gibi yansıtan, dolayısıyla yarı aydın niteliklerinden kurtulamayan öykücüler ile Nabizade Nazım gibi tarihin genel akışını kavramış, toplumunu bu akış içinde değerlendirmeye çalışan, politik seçimlerini yapmış, öyküyü çağcıl kılma çabasıyla yüklü öykücüler. Tanzimat'ın ilk dönemlerinde çatışmalar daha çok insan ve toplum arasındadır. İlk dönem eserlerinde kahramanların karşısında çatışma unsuru olarak toplumu temsil eden kuvvetli insanlar ya da karşı konulamayan şartlar yer almaktadır.[29] Modern hikâyeyle birlikte geleneksel anlatılardaki insan dışı unsurlar yerlerini sıradan insanlara bırakmaya başlamışlardır.[29] Ahmet Mithat Efendi, hikâyelerinde düşmüş kadınlar, köy hayatı ve kadın hakları gibi konuları da işlerken Samipaşazade Sezai, realist konuları romantik bir üslupla yazmıştır.[30]
Ahmed Midhat - Vikipedi
Ahmed Midhat - Vikipedi[İçeriğe atla](#bodyContent)

Ana menü

Ana menü

kenar çubuğuna taşıgizle

Gezinti


- [Anasayfa](/wiki/Anasayfa "Anasayfayı ziyaret et [z]")
- [Hakkımızda](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [İçindekiler](/wiki/Vikipedi:G%C3%B6z_at)
- [Rastgele madde](/wiki/%C3%96zel:Rastgele "Rastgele bir sayfaya gidin [x]")
- [Seçkin içerik](/wiki/Vikipedi:Se%C3%A7kin_i%C3%A7erik)
- [Yakınımdakiler](/wiki/%C3%96zel:Yak%C4%B1n%C4%B1mdakiler)

Katılım


- [Bağış yapın](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_tr.wikipedia.org&uselang=tr "Bizi destekleyin")
- [Deneme tahtası](/wiki/Vikipedi:Deneme_tahtas%C4%B1)
- [Köy çeşmesi](/wiki/Vikipedi:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi "Güncel olaylarla ilgili son bilgiler")
- [Son değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:SonDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler "Vikide yapılmış son değişikliklerin listesi [r]")
- [Dosya yükle](/wiki/Vikipedi:Y%C3%BCkle)
- [Topluluk portali](/wiki/Vikipedi:Topluluk_portali "Proje hakkında, neler yapabilirsiniz, ne nerededir")
- [Wikimedia dükkânı](//shop.wikimedia.org)
- [Yardım](/wiki/Yard%C4%B1m:%C4%B0%C3%A7indekiler "Yardım almak için")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Vikipedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-tr.svg)![Özgür Ansiklopedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-tr.svg)](/wiki/Anasayfa)

[Ara](/wiki/%C3%96zel:Ara "Vikipedi içinde ara [f]")

Ara

Görünüm

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Ahmed+Midhat "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Ahmed+Midhat "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Kişisel araçlar

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Ahmed+Midhat "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Ahmed+Midhat "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Çıkış yapmış editörler için sayfalar [daha fazla bilgi](/wiki/Yard%C4%B1m:Giri%C5%9F)

- [Katkılar](/wiki/%C3%96zel:Katk%C4%B1lar%C4%B1m "Bu IP adresinden yapılmış değişiklikler listesi [y]")
- [Mesaj](/wiki/%C3%96zel:MesajSayfam "Bu IP adresindeki düzenlemeler hakkında tartışma [n]")

## İçindekiler

kenar çubuğuna taşıgizle

- Giriş

- [1Yaşamı](#Yaşamı)Yaşamı alt bölümünü aç/kapa  - [1.1Memuriyet yaşamı](#Memuriyet_yaşamı)
  - [1.2Bağdat yılları](#Bağdat_yılları)
  - [1.3Yayıncılık ve yazarlık](#Yayıncılık_ve_yazarlık)
  - [1.4Rodos sürgünü](#Rodos_sürgünü)
  - [1.5Sürgün sonrası](#Sürgün_sonrası)
  - [1.6_Tercüman-ı Hakikat_ dönemi](#Tercüman-ı_Hakikat_dönemi)
  - [1.7Şair Fitnat Hanım ile aşkı](#Şair_Fitnat_Hanım_ile_aşkı)
  - [1.8Beykoz'a yerleşmesi](#Beykoz'a_yerleşmesi)
  - [1.9Emekliliği](#Emekliliği)
- [2Eserleri hakkında](#Eserleri_hakkında)
- [3Eserleri](#Eserleri)Eserleri alt bölümünü aç/kapa  - [3.1Romanları](#Romanları)
  - [3.2Öyküleri](#Öyküleri)
  - [3.3Gezi](#Gezi)
  - [3.4Tiyatroları](#Tiyatroları)    - [3.4.1Diğer eserleri](#Diğer_eserleri)
- [4Kaynakça](#Kaynakça)

İçindekiler tablosunu değiştir

# Ahmed Midhat

18 dil

- [Адыгабзэ](https://ady.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%8B%D0%B4%D1%85%D1%8C%D1%8D%D1%82_%D0%90%D1%85%D1%8C%D0%BC%D1%8D%D0%B4 "Мыдхьэт Ахьмэд - Adigece")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%AA_%D8%A3%D9%81%D9%86%D8%AF%D9%8A "أحمد مدحت أفندي - Arapça")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%AA_%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF%D9%89 "احمد مدحت افندى - Mısır Arapçası")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/%C6%8Fhm%C9%99d_Midh%C9%99t "Əhməd Midhət - Azerbaycan dili")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Ahmad_Midhat "Ahmad Midhat - Katalanca")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Midhat_Efendi "Ahmed Midhat Efendi - Almanca")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Ahmet_Mithat "Ahmet Mithat - İngilizce")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%AA "احمد مدحت - Farsça")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Ahmet_Mithat "Ahmet Mithat - Fince")
- [İtaliano](https://it.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Midhat "Ahmed Midhat - İtalyanca")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D0%B8%D0%B4%D1%85%D0%B0%D1%82 "Ахмед Мидхат - Kazakça")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Midhat_Efendi "Ahmed Midhat Efendi - Rumence")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D0%B8%D0%B4%D1%85%D0%B0%D1%82 "Ахмет Мидхат - Rusça")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Ahmet_Mit%27hat_Efendiu "Ahmet Mit'hat Efendiu - Arnavutça")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Midhat "Ahmed Midhat - İsveççe")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D1%96%D0%B4%D1%85%D0%B0%D1%82 "Ахмед Мідхат - Ukraynaca")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Ahmad_Midhat "Ahmad Midhat - Özbekçe")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%89%BE%E5%93%88%E8%BF%88%E5%BE%B7%C2%B7%E7%B1%B3%E5%BE%B7%E6%B5%B7%E7%89%B9 "艾哈迈德·米德海特 - Çince")

[Bağlantıları değiştir](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q46561#sitelinks-wikipedia "Dillerarası bağlantıları değiştir")

- [Madde](/wiki/Ahmed_Midhat "İçerik sayfasını göster [c]")
- [Tartışma](/wiki/Tart%C4%B1%C5%9Fma:Ahmed_Midhat "İçerik ile ilgili tartışma [t]")

Türkçe

- [Oku](/wiki/Ahmed_Midhat)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=history "Bu sayfanın geçmiş sürümleri [h]")

Araçlar

Araçlar

kenar çubuğuna taşıgizle

Eylemler


- [Oku](/wiki/Ahmed_Midhat)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=history)

Genel


- [Sayfaya bağlantılar](/wiki/%C3%96zel:SayfayaBa%C4%9Flant%C4%B1lar/Ahmed_Midhat "Bu sayfaya bağlantı vermiş tüm viki sayfalarının listesi [j]")
- [İlgili değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:%C4%B0lgiliDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler/Ahmed_Midhat "Bu sayfadan bağlantı verilen sayfalardaki son değişiklikler [k]")
- [Özel sayfalar](/wiki/%C3%96zel:%C3%96zelSayfalar "Tüm özel sayfaların listesi [q]")
- [Kalıcı bağlantı](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&oldid=33486722 "Bu sayfanın bu revizyonuna kalıcı bağlantı")
- [Sayfa bilgisi](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=info "Bu sayfa hakkında daha fazla bilgi")
- [Bu sayfayı kaynak göster](/w/index.php?title=%C3%96zel:KaynakG%C3%B6ster&page=Ahmed_Midhat&id=33486722&wpFormIdentifier=titleform "Bu sayfadan nasıl kaynak göstereceği hakkında bilgi")
- [Kısaltılmış URL'yi al](/w/index.php?title=%C3%96zel:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FAhmed_Midhat)
- [Karekodu indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:QrCode&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FAhmed_Midhat)
- [Vikiveri ögesi](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q46561 "Veri havuzundaki ilgili ögeye bağlantı [g]")

Yazdır/dışa aktar


- [Bir kitap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kitap&bookcmd=book_creator&referer=Ahmed+Midhat)
- [PDF olarak indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:DownloadAsPdf&page=Ahmed_Midhat&action=show-download-screen)
- [Basılmaya uygun görünüm](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&printable=yes "Bu sayfanın basılmaya uygun sürümü [p]")

Diğer projelerde


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ahmed_Midhat_Efendi)
- [Vikisöz](https://tr.wikiquote.org/wiki/Ahmet_Mithat)

Görünüm

kenar çubuğuna taşıgizle

Vikipedi, özgür ansiklopedi

( [Ahmed Midhat Efendi](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat_Efendi&redirect=no "Ahmed Midhat Efendi") sayfasından yönlendirildi)

Ahmed Midhat[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Ahmet_Mithat_Efendi.jpg/220px-Ahmet_Mithat_Efendi.jpg)](/wiki/Dosya:Ahmet_Mithat_Efendi.jpg)Doğum1844

[İstanbul](/wiki/%C4%B0stanbul "İstanbul"), [Osmanlı İmparatorluğu](/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu "Osmanlı İmparatorluğu")Ölüm28 Aralık 1912 (68 yaşında)

[İstanbul](/wiki/%C4%B0stanbul "İstanbul"), [Osmanlı İmparatorluğu](/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu "Osmanlı İmparatorluğu")Meslek[Yazar](/wiki/Yazar "Yazar"), yayıncıDönem1870-1910

**Ahmed Midhat** ( [Osmanlıca](/wiki/Osmanl%C4%B1ca "Osmanlıca"): احمد مدحت; 1844, [Tophane](/wiki/Tophane,_Beyo%C4%9Flu "Tophane, Beyoğlu"), [İstanbul](/wiki/%C4%B0stanbul "İstanbul") \- 28 Aralık 1912, İstanbul), Türk yazar, gazeteci ve yayıncı. [Tanzimat](/wiki/Tanzimat "Tanzimat") dönemi yazarlarındandır. Türk edebiyatının gerçek anlamda ilk popüler yazarıdır. 1870'te Devir (Çağ) adıyla bir gazete çıkardı ancak ilk sayıda kapandı. Çok kısa zaman sonra Bedir adıyla çıktı. 1878'de çıkarmaya başladığı ve yayın hayatını 1921'e kadar sürdürmüş olan _[Tercüman-ı Hakikat](/wiki/Terc%C3%BCman-%C4%B1_Hakikat "Tercüman-ı Hakikat")_ gazetesi Osmanlı basın tarihinin en uzun ömürlü ve etkili yayınlarından biri olmuştur. Kabri [Fatih Camii](/wiki/Fatih_Camii "Fatih Camii") içinde [II. Mehmed](/wiki/II._Mehmed "II. Mehmed")'in türbesinin de bulunduğu ayrı kısımdadır.

Millî Eğitim Bakanlığının [100 büyük Türk edebiyatçısı listesinde](/wiki/MEB_100_T%C3%BCrk_edebiyat%C3%A7%C4%B1s%C4%B1_listesi "MEB 100 Türk edebiyatçısı listesi") yer almaktadır.

## Yaşamı

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=1 "Değiştirilen bölüm: Yaşamı") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=1 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Yaşamı")\]

1844 yılında [İstanbul](/wiki/%C4%B0stanbul "İstanbul")'un [Tophane](/wiki/Tophane,_Beyo%C4%9Flu "Tophane, Beyoğlu") semtinde dünyaya geldi. Babası Bezci Süleyman Ağa ( [Kafkasya'daki](/wiki/Kafkasya "Kafkasya") [Aktaş](/wiki/A%C4%9Fda%C5%9F "Ağdaş") şehrinden Anadoluya hicret etmiştir[\[1\]](#cite_note-1)), annesi bekâr çamaşırı diken Nefise Hanım idi.[\[2\]](#cite_note-coskun-2) Annesinin ilk evliliğinden olma Hafız İbrahim adlı bir ağabeyi ve Halime, Şerife, İsmet adlı kardeşleri vardır.[\[3\]](#cite_note-ege-3)

6-7 yaşlarında iken babasını kaybetti ve ailesi büyük geçim zorluğuna düştü. Ailesi ile beraber ağabeyi Hafız Ağa'nın kaza müdürü olarak görev yaptığı Vidin'e gitti ve bir mahalle mektebinde öğrenim görmeye başladı. Ertesi yıl İstanbul'a dönerek öğrenimine Tophane Sıbyan Mektebinde devam etti. 1857-1861 yıllarında [Mısır Çarşısı](/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%C3%87ar%C5%9F%C4%B1s%C4%B1 "Mısır Çarşısı")'nda bir aktar dükkânında çırak olarak çalıştı.

1861'de ağabeyinin yeniden [Vidin](/wiki/Vidin "Vidin") kasabasına atanmasıyla Vidin'e, [Midhat Paşa](/wiki/Midhat_Pa%C5%9Fa "Midhat Paşa")'nın ağabeyini yanına aldırması üzerine [Niş](/wiki/Ni%C5%9F,_S%C4%B1rbistan "Niş, Sırbistan") kasabasına gitti ve 1864 yılında üç yıllık Niş Rüştiyesini bitirdi.

### Memuriyet yaşamı

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=2 "Değiştirilen bölüm: Memuriyet yaşamı") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=2 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Memuriyet yaşamı")\]

Midhat Paşa'nın Tuna Valisi olarak atanıp ağabeyini vilayet merkezi [Rusçuk](/wiki/Rus%C3%A7uk "Rusçuk")'a getirtmesinden sonra kendisi de Rusçuk'ta bir devlet dairesine memur olarak atandı. Memuriyetini sürdürürken bir yandan da Arapça, Farsça ve Fransızcasını ilerlettiği için kendisini takdir eden Midhat Paşa ona kendi ismini verdi. Böylece asıl adı olan " _Ahmet_"in yanına " _Midhat_" da eklenerek bu şekilde anılmaya başladı. Bu dönemde memuriyet görevlerine ilave olarak Teşkilat Kanunu gereği çıkartılan [Tuna](/wiki/Tuna_(gazete) "Tuna (gazete)") gazetesinin yazı işlerinde yardımcılık yapmaktaydı.

1866'da ağabeyinin yanında tercümanlık göreviyle gittiği [Sofya](/wiki/Sofya "Sofya")'da ailesinin isteği üzerine evlendirildi. Kısa süre sonra Rusçuk'a dönerek çeşitli işlerde çalıştı. 1868'de Tuna gazetesinde yazar olarak göreve başladı; gazetenin başyazarı oldu. Bu dönemde tanıştığı Muhacirin Komisyonu (Göçmen Komisyonu) başkanlığını yapmakta olan Şakir Bey'in evinde uzun süre konuk olan Ahmed Midhat, onun zengin kitaplığından yararlandı, Şakir Bey'in Romanyalı bir müzisyen olan eşi sayesinde ilk defa Batı sanatı ile tanıştı.[\[4\]](#cite_note-evrensel-4)

### Bağdat yılları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=3 "Değiştirilen bölüm: Bağdat yılları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=3 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bağdat yılları")\]

[Şura-yı Devlet](/wiki/%C5%9Eura-y%C4%B1_Devlet "Şura-yı Devlet") Reisi olan Mithat Paşa 1869 yılında [Bağdat](/wiki/Ba%C4%9Fdat "Bağdat") Valiliği'ne tayin olduğunda Şakir Paşa'yı da merkez mutasarrıfı olarak Bağdat'ta görevlendirmesi üzerine Ahmed Midhat, onunla Bağdat'a gitmek istedi. Bu isteğini kabul eden Midhat Paşa kendisini bir matbaa kurmakla görevlendirdi ve çıkartılacak olan " _Zevra_" adlı gazetenin başına geçirdi.

Bağdat yolculuğu sırasında ressam [Osman Hamdi Bey](/wiki/Osman_Hamdi_Bey "Osman Hamdi Bey") ile tanışmıştı. Osman Hamdi ile dostluğu sayesinde Batı kültürünü tanımaya başladı. Bağdat'ta bulunduğu sırada Muhammed Zuhavi ve yarı derviş bir kişi olan Şirazlı Muhammed Bakır Can Muattar ile tanışıklığı onun kültürünü genişletti, öğrenme hırsını kamçıladı.[\[2\]](#cite_note-coskun-2)

Bağdat'ta hem gazete yönetmenliği yaptı hem de sanat okulu öğrencileri için fen bilgileri kitabı hazırladı. Kitabı, Maarif Nezaretinin yarışmasında ödül kazanıp ders kitabı olarak okutuldu. Devrin Maarif Nazırı [Saffet Paşa](/wiki/Mehmed_Esad_Saffet_Pa%C5%9Fa "Mehmed Esad Saffet Paşa") ile yazışmaları onda İstanbul'a dönme isteği doğurdu.

### Yayıncılık ve yazarlık

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=4 "Değiştirilen bölüm: Yayıncılık ve yazarlık") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=4 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Yayıncılık ve yazarlık")\]

Basra mutasarrıfı (valisi) olan ağabeyi Hafız İbrahim'in ölümü üzerine 1871 yılında görevinden istifa eden Ahmed Midhat, İstanbul'a dönüp ailesinin geçim yükünü üstlendi. " _Ceride-i Askeriye_" ve " _Basiret_" gazetelerinde çalıştığı gibi matbaahanesini de kurup eserlerini bastı. İlk önce kendi evinin altında kurduğu matbaayı kısa süre sonra [Eminönü'nde](/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC,_%C4%B0stanbul "Eminönü, İstanbul") kiraladığı bir odaya taşıdı.[\[2\]](#cite_note-coskun-2) Edebiyatımızın ilk hikâye koleksiyonu olan " _[Letaif-i Rivayat](/wiki/Letaif-i_Rivayat "Letaif-i Rivayat")_" adlı eseri kaleme aldı. " _Letâif-i Rivayat_" ve " _[Kıssadan Hisse](/wiki/K%C4%B1ssadan_Hisse "Kıssadan Hisse")_" isimli eserlerini kaleme aldı, bu eserlerin satışıyla geçimini temine çalıştı. İlk sayıda kapatılan " _Devir_" ve 13. sayıda kapatılan " _Bedir_" gazetelerinin ardından " _Dağarcık_" adlı dergiyi çıkardı.

Bu dönemde [Genç Osmanlılar](/wiki/Gen%C3%A7_Osmanl%C4%B1lar "Genç Osmanlılar") ile ilişki kuran Ahmed Midhat, [Ebüzziya Tevfik](/wiki/Eb%C3%BCzziya_Tevfik "Ebüzziya Tevfik") aracılığıyla [Namık Kemal](/wiki/Nam%C4%B1k_Kemal "Namık Kemal") ile tanıştı. Kendi bastığı eserlerinin yanı sıra gazetelerde de yazıları yayımlandı. Namık Kemal'in yayınlamaya başladığı " _İbret_" gazetesinin sürekli yazarları arasına girdi. 1873 yılında kendine ait Dağarcık mecmuasında yazdığı yazılar ve Yeni Osmanlılar'la yakınlığı nedeni ile tepki çekti. Özellikle mecmuanın 4. sayısında yayınladığı " _Duvardan Bir Seda_" adlı makalesi nedeniyle dinsizlikle suçlandı. Namık Kemal'in [Vatan Yahut Silistre](/wiki/Vatan_Yahut_Silistre "Vatan Yahut Silistre") oyununun yarattığı hava içinde Gedikpaşa Tiyatrosu'nda iken 6 Nisan 1873'te Ebüzziya Tevfik ile birlikte [Rodos](/wiki/Rodos "Rodos")'a sürüldü.[\[2\]](#cite_note-coskun-2)

### Rodos sürgünü

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=5 "Değiştirilen bölüm: Rodos sürgünü") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=5 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Rodos sürgünü")\]

38 ay süren sürgün sırasında çok sayıda eser yayınladı, Rodoslu çocuklara ders vermekle kalmadı, " _Medreseyi Süleymaniye_" adlı bir ilkokul açtı. En üretken dönemlerinden birini yaşayan yazar, " _Hasan Mellah_", " _Hüseyin Fellah_" ve " _Dünyaya Yeniden Geliş ya da İstanbul'da Neler Olmuş_" gibi önemli eserlerini burada yazdı. İstanbul'da çıkan " _Kırkambar_" dergisine yazılar gönderdi. [Abdülaziz](/wiki/Abd%C3%BClaziz "Abdülaziz")'in vefat etmesi ve [V. Murat](/wiki/V._Murat "V. Murat")'ın başa geçmesiyle çıkan genel af sonucu [İstanbul](/wiki/%C4%B0stanbul "İstanbul")'a geri dönmesine izin verildi.

### Sürgün sonrası

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=6 "Değiştirilen bölüm: Sürgün sonrası") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=6 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Sürgün sonrası")\]

İstanbul'a döndükten sonra gazetecilik, yayıncılık ve romancılığa ağırlık verdi. İstanbul'a dönüşünden 15 gün sonra " _İttihad_" adlı gazeteyi çıkardı. [Vakit](/wiki/Vakit_(gazete) "Vakit (gazete)") gazetesinde yazar (1877), [Takvim-i Vakayi](/wiki/Takvim-i_Vakayi "Takvim-i Vakayi")'de müdür oldu (1878). Bu dönemde yazdığı ve sürgüne kadarki hayatı ile sürgün yıllarını anlattığı " _Menfa_" adlı eserinde Yeni Osmanlılar'ı eleştirdi; " _Üss-i İnkılab_" adlı eserinde de [II. Abdülhamid](/wiki/II._Abd%C3%BClhamid "II. Abdülhamid")'in siyasetini överek yeni padişahın gözüne girdi.

### _Tercüman-ı Hakikat_ dönemi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=7 "Değiştirilen bölüm: Tercüman-ı Hakikat dönemi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=7 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Tercüman-ı Hakikat dönemi")\]

27 Haziran 1878'de Osmanlı sarayının desteği ile _[Tercüman-ı Hakikat](/wiki/Terc%C3%BCman-%C4%B1_Hakikat "Tercüman-ı Hakikat")_ gazetesini yayımlamaya başladı. Gazete, Osmanlı basın tarihinin en uzun ömürlü ve etkili yayınlarından birisi oldu. Başlangıçta gazetenin tüm yazılarını kendisi yazıyordu. Zamanla gazetenin yazarları arasına giren [Ahmet Cevdet](/wiki/Ahmet_Cevdet "Ahmet Cevdet"), [Hüseyin Rahmi](/wiki/H%C3%BCseyin_Rahmi "Hüseyin Rahmi"), [Ahmet Rasim](/wiki/Ahmet_Rasim "Ahmet Rasim") gibi isimler, bu gazetenin sütunlarında meşhur oldular. 1879'da Matbaayı Amire'ye müdür olarak tayin edildi.

### Şair Fitnat Hanım ile aşkı

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=8 "Değiştirilen bölüm: Şair Fitnat Hanım ile aşkı") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=8 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Şair Fitnat Hanım ile aşkı")\]

Rodos sürgününden döndükten sonra [Kabataş'ta](/wiki/Kabata%C5%9F,_Beyo%C4%9Flu "Kabataş, Beyoğlu") yeni bir eve taşınan Ahmed Midhat Efendi, burada şair [Fitnat Hanım](/wiki/Fitnat_Han%C4%B1m_(1842_do%C4%9Fumlu_%C5%9Fair) "Fitnat Hanım (1842 doğumlu şair)") ile komşu olmuştu. Annesi Nefise Hanım'ın kardeşinin kızı olan Fitnat Hanım ile aralarında doğan aşk, mektuplarla sürdürüldü. Mektuplaşmaları 1944 yılında kitaplaştı.[\[4\]](#cite_note-evrensel-4)

### Beykoz'a yerleşmesi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=9 "Değiştirilen bölüm: Beykoz'a yerleşmesi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=9 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Beykoz'a yerleşmesi")\]

1880 yılında Beykoz'da bir çiftlik satın aldı. Ona ait araziden kaynayan suya " _Sırmakeş_" adını verdi ve şişeleyerek içme suyu satışı başlattı. Beykoz kıyısında bir yalı satın alarak sanat ve edebiyat çevrelerinden pek çok kişiyi bu yalıda ağırladı.

1884'te büyük kızı Mediha'yı [Muallim Naci](/wiki/Muallim_Naci "Muallim Naci") ile evlendirdi. Damadı Muallim Naci, 1883'te Tercüman-ı Hakikat'in edebiyat sayfasının yönetimini üstlendi. Ne var ki Ahmed Midhat eski edebiyat alışkanlıklarını savunan damadı ile görüş ayrılığına düştüğü için 2 yıl sonra onu gazeteden kovdu.

1888'de " _Gümüş İmtiyaz Madalyası_", 1889'da ise " _Bâlâ Rütbesi_" ve ikinci dereceden " _Mecidî_" aldı. 1888'de Türkiye temsilcisi olarak [Stockholm](/wiki/Stockholm "Stockholm")'daki VIII. Müsteşrikler Kongresi'ne (Doğu Bilimleri Kongresi) katıldı ve ayrıca dönünce gözlemlerinden yola çıkarak " _Avrupa'da Bir Cevelan_" kitabını yayımladı.

1895 ilâ 1908 arasında Karantina Nazırlığı yaptı.[\[5\]](#cite_note-5)
1908'e kadar Tercüman-ı Hakikat'te roman, hikâye ve makaleler yazmayı sürdürdü.

### Emekliliği

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=10 "Değiştirilen bölüm: Emekliliği") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=10 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Emekliliği")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Ahmed_Midhat_Efendi.jpg/220px-Ahmed_Midhat_Efendi.jpg)](/wiki/Dosya:Ahmed_Midhat_Efendi.jpg) Ahmed Midhat Efendi'nin [Fatih Camii](/wiki/Fatih_Camii "Fatih Camii") haziresinde bulunan kabri, İstanbul

Yazar, [II. Meşrutiyet](/wiki/II._Me%C5%9Frutiyet "II. Meşrutiyet") döneminde yaş haddi nedeniyle emekliye ayrıldı. Yazıları eskisi gibi rağbet görmediği için yazı hayatından da çekildi;[\[2\]](#cite_note-coskun-2) Bakanlar Kurulunun özel kararıyla Darülfünun'da genel tarih, felsefe tarihi; [Darülmuallimat](/wiki/Dar%C3%BClmuallimat "Darülmuallimat")'ta tarih ve eğitimbilim dersleri; Medreset-ül-Vaizin'de dinler tarihi dersleri verdi; ayrıca [Darüşşafaka](/wiki/Dar%C3%BC%C5%9F%C5%9Fafaka "Darüşşafaka")'da gönüllü olarak öğretmenlik yaptı. 28 Aralık 1912 tarihinde Darüşşafaka'da nöbetçi olduğu bir sırada kalp durmasından hayatını kaybetti. Fatih Camii haziresine defnedildi.

## Eserleri hakkında

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=11 "Değiştirilen bölüm: Eserleri hakkında") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=11 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Eserleri hakkında")\]

Ölümüne dek iki yüzden fazla eser yayımlayan Ahmed Midhat, Türk edebiyatının gerçek anlamda ilk popüler yazarıdır. En büyük arzusu kitap okuyan bir toplum yaratmak idi.[\[2\]](#cite_note-coskun-2) Çoğunluğa hitap etmek, dertlerine tercüman olmak kaygısıyla çok sayıda eser verdi "kırk beygir gücünde yazı makinesi" olarak tanındı.

Eserlerinde Avrupa'nın bilim, sanayi ve çalışkanlığını överken Osmanlı toplumunun ahlaki değerlerinin korunması gerektiğini vurguladı. Genç yazarlara destek verdi, dilde sadeleşmeyi savundu, devlete ve dine itaatsizliği, tembelliği, müsrifliği, özentiliği eleştirdi. Ürünlerini daha çok öykü ve roman türünde vermiştir. Romancılığı ve öykücülüğü, halk öykücülüğünden Batı tarzı öykü ve romancılığına geçiş olarak kabul edilebilir.[\[4\]](#cite_note-evrensel-4) Ayrıca tiyatro alanında da çalışmalar yapmış, "Açıkbaş, Ahz-i Sar, Ziba" adlı kitaplarıyla dram ve operet türlerinde ürünler vermiştir.

Fransızcadan yaptığı roman çevirileri, Batı yazınının ilk çeviri örneklerini oluşturur. Romanları, [Namık Kemal](/wiki/Nam%C4%B1k_Kemal "Namık Kemal"), [Şemseddin Sami](/wiki/%C5%9Eemseddin_Sami "Şemseddin Sami") ve [Samipaşazade Sezai](/wiki/Samipa%C5%9Fazade_Sezai "Samipaşazade Sezai") ile birlikte onu ilk Türk romancılar kuşağının bir üyesi yaptı.

Gazeteciliğin dışında tarih, coğrafya ve felsefeye ilgi duymuş; çoğunlukla Batı kaynaklarından yararlanarak kaleme aldığı bu eserleri hem kitap oylumunda, hem de fasikül olarak çıkarmıştır.

## Eserleri

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=12 "Değiştirilen bölüm: Eserleri") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=12 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Eserleri")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Ahmet_Mithat.jpg/220px-Ahmet_Mithat.jpg)](/wiki/Dosya:Ahmet_Mithat.jpg) Ahmed Midhat

### Romanları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=13 "Değiştirilen bölüm: Romanları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=13 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Romanları")\]

- [Yeniçeriler](/w/index.php?title=Yeni%C3%A7eriler_(roman)&action=edit&redlink=1 "Yeniçeriler (roman) (sayfa mevcut değil)") (1872)
- _[Hasan Mellâh Yahut Sır İçinde Esrar](/w/index.php?title=Hasan_Mell%C3%A2h_Yahut_S%C4%B1r_%C4%B0%C3%A7inde_Esrar&action=edit&redlink=1 "Hasan Mellâh Yahut Sır İçinde Esrar (sayfa mevcut değil)")_ (1874)
- _[Dünyaya İkinci Geliş Yahut İstanbul'da Neler Olmuş](/wiki/D%C3%BCnyaya_%C4%B0kinci_Geli%C5%9F_Yahut_%C4%B0stanbul%27da_Neler_Olmu%C5%9F "Dünyaya İkinci Geliş Yahut İstanbul'da Neler Olmuş")_ (1875)
- _[Hüseyin Fellâh](/w/index.php?title=H%C3%BCseyin_Fell%C3%A2h&action=edit&redlink=1 "Hüseyin Fellâh (sayfa mevcut değil)")_ (1875)
- _[Felâtun Bey ile Râkım Efendi](/wiki/Fel%C3%A2tun_Bey_ile_R%C3%A2k%C4%B1m_Efendi "Felâtun Bey ile Râkım Efendi")_ (1875)
- _[Karı-Koca Masalı](/w/index.php?title=Kar%C4%B1-Koca_Masal%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Karı-Koca Masalı (sayfa mevcut değil)")_ (1875)
- _[Paris'te Bir Türk](/w/index.php?title=Paris%27te_Bir_T%C3%BCrk&action=edit&redlink=1 "Paris'te Bir Türk (sayfa mevcut değil)")_ (1876)
- _[Çengi](/wiki/%C3%87engi_(roman) "Çengi (roman)")_ (1877, oyun)
- _[Süleyman Musûlî](/w/index.php?title=S%C3%BCleyman_Mus%C3%BBl%C3%AE&action=edit&redlink=1 "Süleyman Musûlî (sayfa mevcut değil)")_ (1877)
- _[Yeryüzünde Bir Melek](/wiki/Yery%C3%BCz%C3%BCnde_Bir_Melek "Yeryüzünde Bir Melek")_ (1879)
- _[Henüz On Yedi Yaşında](/wiki/Hen%C3%BCz_On_Yedi_Ya%C5%9F%C4%B1nda "Henüz On Yedi Yaşında")_ (1881)
- _[Karnaval](/w/index.php?title=Karnaval_(roman)&action=edit&redlink=1 "Karnaval (roman) (sayfa mevcut değil)")_ (1881)
- _[Amiral Bing](/w/index.php?title=Amiral_Bing&action=edit&redlink=1 "Amiral Bing (sayfa mevcut değil)")_ (1881)
- _[Vah!](/w/index.php?title=Vah!&action=edit&redlink=1 "Vah! (sayfa mevcut değil)")_ (1882)
- _[Acâib-i Âlem](/w/index.php?title=Ac%C3%A2ib-i_%C3%82lem&action=edit&redlink=1 "Acâib-i Âlem (sayfa mevcut değil)")_ (1882)
- _[Dürdâne Hanım](/w/index.php?title=D%C3%BCrd%C3%A2ne_Han%C4%B1m&action=edit&redlink=1 "Dürdâne Hanım (sayfa mevcut değil)")_ (1882)
- _[Esrâr-ı Cinâyât](/wiki/Esr%C3%A2r-%C4%B1_Cin%C3%A2y%C3%A2t "Esrâr-ı Cinâyât")_ (1884)
- _[Cellâd](/w/index.php?title=Cell%C3%A2d&action=edit&redlink=1 "Cellâd (sayfa mevcut değil)")_ (1884)
- _[Volter Yirmi Yaşında](/w/index.php?title=Volter_Yirmi_Ya%C5%9F%C4%B1nda&action=edit&redlink=1 "Volter Yirmi Yaşında (sayfa mevcut değil)")_ (1884)
- _Hayret_ (1885)
- _Cinli Han_ (1885)
- _Çingene_ (1886)
- _[Demir Bey Yahut İnkişâf-ı Esrâr](/w/index.php?title=Demir_Bey_Yahut_%C4%B0nki%C5%9F%C3%A2f-%C4%B1_Esr%C3%A2r&action=edit&redlink=1 "Demir Bey Yahut İnkişâf-ı Esrâr (sayfa mevcut değil)")_ (1887)
- _Fennî Bir Roman Yahut Amerika Doktorları_ (1888)
- _Haydut Montari_ (1888)
- _[Arnavutlar Solyotlar](/wiki/Arnavutlar_Solyotlar "Arnavutlar Solyotlar")_ (1888)
- _Gürcü Kızı Yahut İntikam_ (1888)
- _Nedâmet mi? Heyhât_ (1889)
- _[Rikalda Yahut Amerika'da Vahşet Âlemi](/w/index.php?title=Rikalda_Yahut_Amerika%27da_Vah%C5%9Fet_%C3%82lemi&action=edit&redlink=1 "Rikalda Yahut Amerika'da Vahşet Âlemi (sayfa mevcut değil)")_ (1889)
- _Aleksandr Stradella_ (1889)
- _Şeytankaya Tılsımı_ (1889)
- _Müşâhedât_ (1890)
- _Ahmed Metin ve Şîrzât_ (1891)
- _Bir Acîbe-i Saydiyye_ (1894)
- _Taaffüf_ (1895)
- _Gönüllü_ (1896)
- _Eski Mektûblar_ (1897)
- _Mesâil-i Muğlaka_ (1898)
- _Altın Âşıkları_ (1899)
- _Hikmet-i Peder_ (1900)
- _Jön Türkler_ (1910)

### Öyküleri

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=14 "Değiştirilen bölüm: Öyküleri") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=14 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Öyküleri")\]

- [Kıssadan Hisse](/wiki/K%C4%B1ssadan_Hisse "Kıssadan Hisse") (1870)
- [Letâif-i rivayat](/wiki/Let%C3%A2if-i_rivayat "Letâif-i rivayat")

01. Suni'fi Zann(1870)
02. Gençlik (1870)
03. Esâret (1870)
04. Teehhül (1870)
05. Felsefe-i Zenân (1870)
06. Gönül (1870)
07. Mihnetkeşân (1870)
08. Firkat (1870)
09. Ölüm Allâhın Emri (1873)
10. Bir Gerçek Hikâye (1876)
11. Bir Fitnekâr (1876)
12. Nasîb (1877)
13. Çifte İntikam (1887)
14. Para (1887)
15. Kısmetinde Olanın Kaşığında Çıkar (1887)
16. Diplomalı Kız (1890)
17. [Dolabdan Temâşâ](/wiki/Dolaptan_Tema%C5%9Fa "Dolaptan Temaşa") (1890)
18. İki Hud'akâr (1893)
19. Emânetçi Sıdkı (1893)
20. Cankurtaranlar (1893)
21. Ana-Kız (1893)

- Durûb-u Emsâl-i Osmâniyye Hikamiyyatının Ahkâmını Tasvir (1872)
- Hayâl-Hakîkat (1891)

### Gezi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=15 "Değiştirilen bölüm: Gezi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=15 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Gezi")\]

- _Avrupada Bir Cevelan_ (1889)
- _Seyyadane Bir Cevelan_ (1891)

### Tiyatroları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=16 "Değiştirilen bölüm: Tiyatroları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=16 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Tiyatroları")\]

- çengi
- açıkbaş
- eyvah

#### Diğer eserleri

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=17 "Değiştirilen bölüm: Diğer eserleri") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=17 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Diğer eserleri")\]

- Üss-i İnkılâb ve Zübdetül Hakâyık (3 cilt, 1877-78)
- Hilâl-i Ahmer Cemiyet-i İnsaniyesinin Tarihi
- Müdâfa'a (3 cilt, 1883-85)
- İstibşâr (1892)
- Beşâir
- Nizâ'-ı İlm-ü Din (4 cilt)
- Şopenhavr'ın Hikmet-i Cedidesi
- Volter
- Beşir Fuad
- Menfa (öz yaşam öyküsü)
- Çerkez Özdenler (oyun)

## Kaynakça

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&veaction=edit&section=18 "Değiştirilen bölüm: Kaynakça") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&action=edit&section=18 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kaynakça")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)

Wikimedia Commons'ta _**[Ahmed Midhat](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ahmed_Midhat_Efendi "commons:Category:Ahmed Midhat Efendi")**_ ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.

1. **[^](#cite_ref-1)** Bilgehan, Şerif (12 Temmuz 1944). ["Ahmet Mithat efendi'nin menşeine dair malûmat"](https://www.gastearsivi.com/gazete/aksam/1944-07-12/3), _No. 9243_. _[Akşam](/wiki/Ak%C5%9Fam_(gazete) "Akşam (gazete)")_. s. 3. 28 Nisan 2024 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20240428134425/https://www.gastearsivi.com/gazete/aksam/1944-07-12/3). Erişim tarihi: 28 Nisan 2024.
2. **^** [_**a**_](#cite_ref-coskun_2-0) [_**b**_](#cite_ref-coskun_2-1) [_**c**_](#cite_ref-coskun_2-2) [_**d**_](#cite_ref-coskun_2-3) [_**e**_](#cite_ref-coskun_2-4) [_**f**_](#cite_ref-coskun_2-5) Kemal Coşkun, **Ahmet Midhat Efendi'nin Eserlerinde Dini ve Toplumsal Temalar**, _Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilm Dalı Yüksek Lisans Tezi, 2006, Ankara_\]
3. **[^](#cite_ref-ege_3-0)**["Gökhan Akka, Muhammet Uysal, Şükrü Özdemir, **Ahmet Midhat Efendi**, _Egeedebiyat.org sitesi, 29.01.2010_"](http://www.ege-edebiyat.org/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=251). 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20160307052816/http://ege-edebiyat.org/modules.php?d_op=getit&lid=251&name=downloads). Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
4. **^** [_**a**_](#cite_ref-evrensel_4-0) [_**b**_](#cite_ref-evrensel_4-1) [_**c**_](#cite_ref-evrensel_4-2)["Güngör Gençay, **Edebiyatın Batıya Açılan Kapısı**, _Evrensel.net 04.09.2000_"](https://web.archive.org/web/20071127115551/http://www.evrensel.net/00/09/04/kultur.html). 27 Kasım 2007 tarihinde [kaynağından](http://www.evrensel.net/00/09/04/kultur.html) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
5. **[^](#cite_ref-5)** Yıldırım, Nuran (2006). ["Osmanlı Coğrafyasında Karantina Uygulamalarına İsyanlar: Karantina İstemezük"](https://www.academia.edu/4410620/_Osmanl%C4%B1_Co%C4%9Frafyas%C4%B1nda_Karantina_Uygulamalar%C4%B1na_%C4%B0syanlar_Karantina_%C4%B0stemez%C3%BCk_Toplumsal_Tarih_say%C4%B1_150_Haziran_2006_s_18_27), _150_. Toplumsal Tarih. ss. 18-27. 14 Ocak 2022 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20220114164026/https://www.academia.edu/4410620/_Osmanl%C4%B1_Co%C4%9Frafyas%C4%B1nda_Karantina_Uygulamalar%C4%B1na_%C4%B0syanlar_Karantina_%C4%B0stemez%C3%BCk_Toplumsal_Tarih_say%C4%B1_150_Haziran_2006_s_18_27). Erişim tarihi: 14 Ocak 2022.

[Otorite kontrolü](/wiki/Otorite_kontrol%C3%BC "Otorite kontrolü")[![Bunu Vikiveri'de düzenleyin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q46561 "Bunu Vikiveri'de düzenleyin")

- [BNE](/wiki/%C4%B0spanya_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "İspanya Millî Kütüphanesi"): [XX5460273](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX5460273)
- [BNF](/wiki/Fransa_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Fransa Millî Kütüphanesi"): [cb12175735v](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12175735v) [(data)](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12175735v)
- [GND](/wiki/T%C3%BCmle%C5%9Fik_Otorite_Dosyas%C4%B1 "Tümleşik Otorite Dosyası"): [118969536](https://d-nb.info/gnd/118969536)
- [ISNI](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_Ad_Tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1 "Uluslararası Standart Ad Tanımlayıcısı"): [0000 0001 0876 3748](http://isni.org/isni/0000000108763748)
- [LCCN](/wiki/Kongre_K%C3%BCt%C3%BCphanesi_Kontrol_Numaras%C4%B1 "Kongre Kütüphanesi Kontrol Numarası"): [n84123584](https://id.loc.gov/authorities/names/n84123584)
- [NKC](/wiki/%C3%87ek_Cumhuriyeti_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Çek Cumhuriyeti Millî Kütüphanesi"): [jo2002100767](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jo2002100767&CON_LNG=ENG)
- [NLI](/wiki/%C4%B0srail_Ulusal_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "İsrail Ulusal Kütüphanesi"): [987007278780305171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007278780305171)
- [NTA](/wiki/Hollanda_Kraliyet_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Hollanda Kraliyet Kütüphanesi"): [070224765](http://data.bibliotheken.nl/id/thes/p070224765)
- [SUDOC](/wiki/%C3%9Cniversiteleraras%C4%B1_Belgeleme_Sistemi "Üniversitelerarası Belgeleme Sistemi"): [052633896](https://www.idref.fr/052633896)
- [TDVİA](/wiki/TDV_%C4%B0sl%C3%A2m_Ansiklopedisi "TDV İslâm Ansiklopedisi"): [ahmed-midhat-efendi](https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-midhat-efendi)
- [VIAF](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Sanal_Otorite_Dosyas%C4%B1 "Uluslararası Sanal Otorite Dosyası"): [19720239](https://viaf.org/viaf/19720239)
- [WorldCat](/wiki/WorldCat "WorldCat") (LCCN): [n84-123584](https://www.worldcat.org/identities/lccn-n84-123584)

" [https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ahmed\_Midhat&oldid=33486722](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&oldid=33486722)" sayfasından alınmıştır

[Kategori](/wiki/%C3%96zel:Kategoriler "Özel:Kategoriler"):

- [1844 doğumlular](/wiki/Kategori:1844_do%C4%9Fumlular "Kategori:1844 doğumlular")
- [Beyoğlu doğumlular](/wiki/Kategori:Beyo%C4%9Flu_do%C4%9Fumlular "Kategori:Beyoğlu doğumlular")
- [İstanbul ili doğumlu yazarlar](/wiki/Kategori:%C4%B0stanbul_ili_do%C4%9Fumlu_yazarlar "Kategori:İstanbul ili doğumlu yazarlar")
- [19\. yüzyıl Osmanlı yazarları](/wiki/Kategori:19._y%C3%BCzy%C4%B1l_Osmanl%C4%B1_yazarlar%C4%B1 "Kategori:19. yüzyıl Osmanlı yazarları")
- [20\. yüzyıl Osmanlı yazarları](/wiki/Kategori:20._y%C3%BCzy%C4%B1l_Osmanl%C4%B1_yazarlar%C4%B1 "Kategori:20. yüzyıl Osmanlı yazarları")
- [Osmanlı Çerkesleri](/wiki/Kategori:Osmanl%C4%B1_%C3%87erkesleri "Kategori:Osmanlı Çerkesleri")
- [Osmanlı gazetecileri](/wiki/Kategori:Osmanl%C4%B1_gazetecileri "Kategori:Osmanlı gazetecileri")
- [Osmanlı yayımcıları](/wiki/Kategori:Osmanl%C4%B1_yay%C4%B1mc%C4%B1lar%C4%B1 "Kategori:Osmanlı yayımcıları")
- [1912 yılında ölenler](/wiki/Kategori:1912_y%C4%B1l%C4%B1nda_%C3%B6lenler "Kategori:1912 yılında ölenler")
- [İstanbul ilinde kalp krizinden ölenler](/wiki/Kategori:%C4%B0stanbul_ilinde_kalp_krizinden_%C3%B6lenler "Kategori:İstanbul ilinde kalp krizinden ölenler")
- [Fatih Camii Haziresi'ne defnedilenler](/wiki/Kategori:Fatih_Camii_Haziresi%27ne_defnedilenler "Kategori:Fatih Camii Haziresi'ne defnedilenler")

Gizli kategoriler:

- [Commons kategori bağlantısı Vikiveri'de tanımlı olan sayfalar](/wiki/Kategori:Commons_kategori_ba%C4%9Flant%C4%B1s%C4%B1_Vikiveri%27de_tan%C4%B1ml%C4%B1_olan_sayfalar "Kategori:Commons kategori bağlantısı Vikiveri'de tanımlı olan sayfalar")
- [BNE tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:BNE_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:BNE tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:BNF_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:GND_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:ISNI_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:LCCN_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NKC_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NLI_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NTA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NTA_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NTA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:SUDOC_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [TDVİA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:TDV%C4%B0A_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:TDVİA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:VIAF_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:WorldCat-LCCN_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_i%C3%A7eren_Vikipedi_maddeleri "Kategori:WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri")

- Sayfa en son 06.00, 12 Temmuz 2024 tarihinde değiştirildi.
- Metin [Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr) altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak [Kullanım Şartlarını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/tr) ve [Gizlilik Politikasını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/tr) kabul etmiş olursunuz.

Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org/) tescilli markasıdır.


- [Gizlilik politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Vikipedi hakkında](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [Sorumluluk reddi](/wiki/Vikipedi:Genel_sorumluluk_reddi)
- [Davranış Kuralları](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Geliştiriciler](https://developer.wikimedia.org)
- [İstatistikler](https://stats.wikimedia.org/#/tr.wikipedia.org)
- [Çerez politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobil görünüm](//tr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Ahmed_Midhat&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)