Ayder | Türkiye'nin Gizli Cenneti | Yaylaları, Şelaleleri... - Ahwak Travel
Ayder Tepeleri, bölgede ziyaret edilebilecek birçok doğal güzellikten biridir ve her biri kendi benzersizliğine sahiptir. İşte Ayder Tepeleri ...
Rize
Ayder Yaylası, Karadeniz’in muhteşem doğasına doğru bir yolculukta yer alan, çarpıcı bir şekilde güzel bir bölge. Yeşilin her tonunun kendini gösterdiği ve doğanın huzurunun bulunabileceği bu yayla, Karadeniz’in kuzeydoğusunda <anchor>Rize</anchor> iline bağlı Çamlıhemşin ilçesinde yer alır.
Rize - Vikipedi
Rize - Vikipedi[İçeriğe atla](#bodyContent)

Ana menü

Ana menü

kenar çubuğuna taşıgizle

Gezinti


- [Anasayfa](/wiki/Anasayfa "Anasayfayı ziyaret et [z]")
- [Hakkımızda](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [İçindekiler](/wiki/Vikipedi:G%C3%B6z_at)
- [Rastgele madde](/wiki/%C3%96zel:Rastgele "Rastgele bir sayfaya gidin [x]")
- [Seçkin içerik](/wiki/Vikipedi:Se%C3%A7kin_i%C3%A7erik)
- [Yakınımdakiler](/wiki/%C3%96zel:Yak%C4%B1n%C4%B1mdakiler)

Katılım


- [Bağış yapın](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_tr.wikipedia.org&uselang=tr "Bizi destekleyin")
- [Deneme tahtası](/wiki/Vikipedi:Deneme_tahtas%C4%B1)
- [Köy çeşmesi](/wiki/Vikipedi:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi "Güncel olaylarla ilgili son bilgiler")
- [Son değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:SonDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler "Vikide yapılmış son değişikliklerin listesi [r]")
- [Dosya yükle](/wiki/Vikipedi:Y%C3%BCkle)
- [Topluluk portali](/wiki/Vikipedi:Topluluk_portali "Proje hakkında, neler yapabilirsiniz, ne nerededir")
- [Wikimedia dükkânı](//shop.wikimedia.org)
- [Yardım](/wiki/Yard%C4%B1m:%C4%B0%C3%A7indekiler "Yardım almak için")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Vikipedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-tr.svg)![Özgür Ansiklopedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-tr.svg)](/wiki/Anasayfa)

[Ara](/wiki/%C3%96zel:Ara "Vikipedi içinde ara [f]")

Ara

Görünüm

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Rize "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Rize "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Kişisel araçlar

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Rize "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Rize "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Çıkış yapmış editörler için sayfalar [daha fazla bilgi](/wiki/Yard%C4%B1m:Giri%C5%9F)

- [Katkılar](/wiki/%C3%96zel:Katk%C4%B1lar%C4%B1m "Bu IP adresinden yapılmış değişiklikler listesi [y]")
- [Mesaj](/wiki/%C3%96zel:MesajSayfam "Bu IP adresindeki düzenlemeler hakkında tartışma [n]")

## İçindekiler

kenar çubuğuna taşıgizle

- Giriş

- [1Etimoloji](#Etimoloji)
- [2Nüfus](#Nüfus)
- [3Tarih](#Tarih)
- [4Belediye başkanları](#Belediye_başkanları)
- [5Rize ilinin merkezine bağlı belde ve belediyeler](#Rize_ilinin_merkezine_bağlı_belde_ve_belediyeler)Rize ilinin merkezine bağlı belde ve belediyeler alt bölümünü aç/kapa  - [5.1Kendirli Beldesi](#Kendirli_Beldesi)    - [5.1.1_Kendirli Beldesi'nin tarihi_](#Kendirli_Beldesi'nin_tarihi)
    - [5.1.2_Kendirli Beldesi'nin coğrafi yapısı_](#Kendirli_Beldesi'nin_coğrafi_yapısı)
  - [5.2Muradiye Beldesi](#Muradiye_Beldesi)
  - [5.3Çaykent Beldesi](#Çaykent_Beldesi)
- [6Coğrafya](#Coğrafya)Coğrafya alt bölümünü aç/kapa  - [6.1Bitki örtüsü](#Bitki_örtüsü)
- [7İklim](#İklim)
- [8Ekonomi](#Ekonomi)Ekonomi alt bölümünü aç/kapa  - [8.1Folklor](#Folklor)
  - [8.2Giyim/Kuşam](#Giyim/Kuşam)    - [8.2.1Kadın](#Kadın)      - [8.2.1.1Sahil](#Sahil)
      - [8.2.1.2Hemşin](#Hemşin)
    - [8.2.2Erkek](#Erkek)
- [9Spor](#Spor)Spor alt bölümünü aç/kapa  - [9.1Türkiye Liglerindeki Kulüpleri:\[28\]](#Türkiye_Liglerindeki_Kulüpleri:[28])
- [10Rize'de yerel medya](#Rize'de_yerel_medya)Rize'de yerel medya alt bölümünü aç/kapa  - [10.1Yerel TV kanalları](#Yerel_TV_kanalları)
  - [10.2Yerel radyo kanalları](#Yerel_radyo_kanalları)
  - [10.3Yayın olmayan kanalları](#Yayın_olmayan_kanalları)
- [11Kardeş şehirler](#Kardeş_şehirler)
- [12Notlar](#Notlar)
- [13Kaynakça](#Kaynakça)

İçindekiler tablosunu değiştir

# Rize

66 dil

- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D8%A9_(%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A7) "ريزة (تركيا) - Arapça")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%87 "ريزه - Mısır Arapçası")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Asturyasça")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Riz%C9%99 "Rizə - Azerbaycan dili")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%87 "ریزه - South Azerbaijani")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5 "Ризе - Bulgarca")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Katalanca")
- [Нохчийн](https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5_(%D0%B3%D3%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0) "Ризе (гӀала) - Çeçence")
- [Cebuano](https://ceb.wikipedia.org/wiki/Rize_(kapital_sa_lalawigan) "Rize (kapital sa lalawigan) - Sebuano dili")
- [Qırımtatarca](https://crh.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Kırım Tatarcası")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Çekçe")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Almanca")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Zazaki")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CE%B9%CE%B6%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CF%84%CE%B1 "Ριζούντα - Yunanca")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - İngilizce")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - İspanyolca")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Baskça")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%87 "ریزه - Farsça")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Fince")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Fransızca")
- [Gagauz](https://gag.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Gagavuzca")
- [گیلکی](https://glk.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%87 "ريزه - Gilanice")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Rize_(telep%C3%BCl%C3%A9s) "Rize (település) - Macarca")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8C%D5%AB%D5%A6%D5%A5 "Ռիզե - Ermenice")
- [Արեւմտահայերէն](https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D5%8C%D5%AB%D5%A6%D5%A7 "Ռիզէ - Western Armenian")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Endonezce")
- [İtaliano](https://it.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - İtalyanca")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%AA%E3%82%BC "リゼ - Japonca")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%94 "რიზე - Gürcüce")
- [Qaraqalpaqsha](https://kaa.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Karakalpakça")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%EC%A0%9C_(%ED%8A%80%EB%A5%B4%ED%82%A4%EC%98%88) "리제 (튀르키예) - Korece")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Kürtçe")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Riz%C4%97 "Rizė - Litvanca")
- [Minangkabau](https://min.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Minangkabau")
- [Кырык мары](https://mrj.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5 "Ризе - Ova Çirmişçesi")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Malayca")
- [مازِرونی](https://mzn.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%87 "ریزه - Mazenderanca")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Rize_(stad) "Rize (stad) - Felemenkçe")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Norveççe Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Norveççe Bokmål")
- [Ирон](https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5_(%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%80) "Ризе (сахар) - Osetçe")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Lehçe")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%92 "ریزے - Western Punjabi")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Rize_(Turquia) "Rize (Turquia) - Portekizce")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Rumence")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5_(%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4) "Ризе (город) - Rusça")
- [Ikinyarwanda](https://rw.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Kinyarwanda")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Sırp-Hırvat Dili")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Slovakça")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5 "Ризе - Sırpça")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Svahili dili")
- [Ślůnski](https://szl.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Silezyaca")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5 "Ризе - Tacikçe")
- [Tolışi](https://tly.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Talışça")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5 "Ризе - Tatarca")
- [Удмурт](https://udm.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B7%D0%B5 "Ризе - Udmurtça")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%96%D0%B7%D0%B5 "Різе - Ukraynaca")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%81 "ریزہ - Urduca")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Özbekçe")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Vietnamca")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Varay")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E9%87%8C%E6%B3%BD "里泽 - Wu Çincesi")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%87%8C%E6%BE%A4 "里澤 - Çince")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Rize "Rize - Min Nan Çincesi")

[Bağlantıları değiştir](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q201101#sitelinks-wikipedia "Dillerarası bağlantıları değiştir")

- [Madde](/wiki/Rize "İçerik sayfasını göster [c]")
- [Tartışma](/wiki/Tart%C4%B1%C5%9Fma:Rize "İçerik ile ilgili tartışma [t]")

Türkçe

- [Oku](/wiki/Rize)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Rize&action=history "Bu sayfanın geçmiş sürümleri [h]")

Araçlar

Araçlar

kenar çubuğuna taşıgizle

Eylemler


- [Oku](/wiki/Rize)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Rize&action=history)

Genel


- [Sayfaya bağlantılar](/wiki/%C3%96zel:SayfayaBa%C4%9Flant%C4%B1lar/Rize "Bu sayfaya bağlantı vermiş tüm viki sayfalarının listesi [j]")
- [İlgili değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:%C4%B0lgiliDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler/Rize "Bu sayfadan bağlantı verilen sayfalardaki son değişiklikler [k]")
- [Özel sayfalar](/wiki/%C3%96zel:%C3%96zelSayfalar "Tüm özel sayfaların listesi [q]")
- [Kalıcı bağlantı](/w/index.php?title=Rize&oldid=33771335 "Bu sayfanın bu revizyonuna kalıcı bağlantı")
- [Sayfa bilgisi](/w/index.php?title=Rize&action=info "Bu sayfa hakkında daha fazla bilgi")
- [Bu sayfayı kaynak göster](/w/index.php?title=%C3%96zel:KaynakG%C3%B6ster&page=Rize&id=33771335&wpFormIdentifier=titleform "Bu sayfadan nasıl kaynak göstereceği hakkında bilgi")
- [Kısaltılmış URL'yi al](/w/index.php?title=%C3%96zel:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FRize)
- [Karekodu indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:QrCode&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FRize)
- [Vikiveri ögesi](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q201101 "Veri havuzundaki ilgili ögeye bağlantı [g]")

Yazdır/dışa aktar


- [Bir kitap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kitap&bookcmd=book_creator&referer=Rize)
- [PDF olarak indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:DownloadAsPdf&page=Rize&action=show-download-screen)
- [Basılmaya uygun görünüm](/w/index.php?title=Rize&printable=yes "Bu sayfanın basılmaya uygun sürümü [p]")

Diğer projelerde


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Rize)
- [Vikisöz](https://tr.wikiquote.org/wiki/Rize)
- [Vikigezgin](https://tr.wikivoyage.org/wiki/Rize)

Görünüm

kenar çubuğuna taşıgizle

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu sayfa Rize ilinin şehir merkezini anlatmaktadır. İl için [Rize (il)](/wiki/Rize_(il) "Rize (il)") sayfasına bakınız.

Rize

Şehir

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Rize%27den_bir_g%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm.jpg/268px-Rize%27den_bir_g%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm.jpg)](/wiki/Dosya:Rize%27den_bir_g%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm.jpg)

Rize manzarası

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/ArchBridgeOverFirtinaDeresi%40Rize-Turkey-1.JPG/176px-ArchBridgeOverFirtinaDeresi%40Rize-Turkey-1.JPG)](/wiki/Dosya:ArchBridgeOverFirtinaDeresi@Rize-Turkey-1.JPG)

[Fırtına Deresi](/wiki/F%C4%B1rt%C4%B1na_Deresi "Fırtına Deresi")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Rize_%C5%9Eeyh_Camii_in_2006_4377.jpg/88px-Rize_%C5%9Eeyh_Camii_in_2006_4377.jpg)](/wiki/Dosya:Rize_%C5%9Eeyh_Camii_in_2006_4377.jpg)

[Şeyh Camii](/wiki/%C5%9Eeyh_Camii_(Rize) "Şeyh Camii (Rize)")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/%C3%87atK%C3%B6y%C3%BC.jpg/268px-%C3%87atK%C3%B6y%C3%BC.jpg)](/wiki/Dosya:%C3%87atK%C3%B6y%C3%BC.jpg)

[Çat, Çamlıhemşin](/wiki/%C3%87at,_%C3%87aml%C4%B1hem%C5%9Fin "Çat, Çamlıhemşin")

[![Rize'nin Türkiye'deki konumu](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Latrans-Turkey_location_Rize.svg/250px-Latrans-Turkey_location_Rize.svg.png)](/wiki/Dosya:Latrans-Turkey_location_Rize.svg "Rize'nin Türkiye'deki konumu")

Rize'nin [Türkiye](/wiki/T%C3%BCrkiye "Türkiye")'deki konumu

[![Türkiye üzerinde Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Turkey_adm_location_map.svg/250px-Turkey_adm_location_map.svg.png)](/wiki/Dosya:Turkey_adm_location_map.svg "Türkiye üzerinde Rize")

![Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/6px-Red_pog.svg.png)

Rize

Türkiye haritasında göster

[![Avrupa üzerinde Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Europe_blank_laea_location_map.svg/250px-Europe_blank_laea_location_map.svg.png)](/wiki/Dosya:Europe_blank_laea_location_map.svg "Avrupa üzerinde Rize")

![Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/6px-Red_pog.svg.png)

Rize

Rize (Avrupa)

Avrupa haritasında göster

[![Asya üzerinde Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Asia_laea_location_map.svg/250px-Asia_laea_location_map.svg.png)](/wiki/Dosya:Asia_laea_location_map.svg "Asya üzerinde Rize")

![Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/6px-Red_pog.svg.png)

Rize

Rize (Asya)

Asya haritasında göster

[![Dünya üzerinde Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/World_location_map_%28equirectangular_180%29.svg/250px-World_location_map_%28equirectangular_180%29.svg.png)](/wiki/Dosya:World_location_map_(equirectangular_180).svg "Dünya üzerinde Rize")

![Rize](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/6px-Red_pog.svg.png)

Rize

Rize (Dünya)

Dünya haritasında göster

[Ülke](/wiki/%C3%9Clkeler_listesi "Ülkeler listesi")[Türkiye](/wiki/T%C3%BCrkiye "Türkiye")[Bölge](/wiki/T%C3%BCrkiye%27nin_co%C4%9Frafi_b%C3%B6lgeleri "Türkiye'nin coğrafi bölgeleri")[Karadeniz Bölgesi](/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi "Karadeniz Bölgesi")[İl](/wiki/T%C3%BCrkiye%27nin_illeri "Türkiye'nin illeri")[Rize](/wiki/Rize_(il) "Rize (il)")İdare • Belediye başkanıRahmi Metin ( [AK Parti](/wiki/Adalet_ve_Kalk%C4%B1nma_Partisi "Adalet ve Kalkınma Partisi"))Yüzölçümü

• Toplam3920 km²Rakım6 m[Zaman dilimi](/wiki/Zaman_dilimi "Zaman dilimi")[UTC+03.00](/wiki/UTC%2B03.00 "UTC+03.00") ( [TSİ](/wiki/T%C3%BCrkiye_Saati "Türkiye Saati"))[Posta kodu](/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_posta_kodlar%C4%B1 "Türkiye'de posta kodları")

53100

[Alan kodu](/wiki/Telefon_numaraland%C4%B1rma_plan%C4%B1 "Telefon numaralandırma planı")0464[Plaka kodu](/wiki/Ta%C5%9F%C4%B1t_kay%C4%B1t_plakas%C4%B1 "Taşıt kayıt plakası")53

**Resmî site**

[Rize Belediyesi](http://www.rize.bel.tr)

**Rize** ( [Antik Yunanca](/wiki/Antik_Yunanca "Antik Yunanca"): Ριζαίον, "Rizeon"; [Romeika](/wiki/Romeika "Romeika"): Ριζούντα, "Rizunda"; [Lazca](/wiki/Lazca "Lazca"): რიზინი, "Rizini"), [Karadeniz Bölgesi](/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi "Karadeniz Bölgesi")'nin Doğu Karadeniz bölümünde yer alan [Rize ilinin](/wiki/Rize_(il) "Rize (il)") merkezidir. Tarihi [Pontus](/wiki/Pontus "Pontus") bölgesinin doğusunda kalan Rize, Osmanlı döneminde [Lazistan Sancağı](/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1 "Lazistan Sancağı")'nda yer almıştır. Günümüzde [Türkiye](/wiki/T%C3%BCrkiye "Türkiye")'ye bağlıdır.

Doğuda [Çayeli](/wiki/%C3%87ayeli "Çayeli") ve [Güneysu](/wiki/G%C3%BCneysu "Güneysu") ile, güneyde [İkizdere](/wiki/%C4%B0kizdere "İkizdere"), batıda [Derepazarı](/wiki/Derepazar%C4%B1 "Derepazarı") ve [Kalkandere](/wiki/Kalkandere "Kalkandere"), kuzeyde [Karadeniz](/wiki/Karadeniz "Karadeniz") ile çevrilidir. Şehrin nüfusu 2009 yılına göre 96.503'tir. 1927'de 14.000 olan nüfusu 1990'da 52.743'e, 2000'de 78.144'e, 2007'de 94.800'e çıkmıştır.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/View_of_Rizeh_near_Trebizond.jpg/220px-View_of_Rizeh_near_Trebizond.jpg)](/wiki/Dosya:View_of_Rizeh_near_Trebizond.jpg) 1900'lü yıllarda Rize, [Osman Nuri Eyüboğlu](/wiki/Osman_Nuri_Ey%C3%BCbo%C4%9Flu "Osman Nuri Eyüboğlu")'nun hazırladığı kartpostal

## Etimoloji

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=1 "Değiştirilen bölüm: Etimoloji") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=1 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Etimoloji")\]

Antik Çağ yazılı kaynaklarında Rhizus (Ριζοῦς) olarak anılan Rize adının Yunanca "ριζα" (riza) isminden geldiği sanılmakta olup anlamı "Dağ Eteği"dir. Bazı yazarlar kent adını yine Yunanca "pirinç" anlamına gelen rizi (ρύζι) ile "kök, temel, esas" anlamına gelen Riza (ῥίζα) kelimesiyle ilişkilendirmiş, hatta Lazca İrizeni "Düzlükler" kelimesi de önerilmiştir.[\[1\]](#cite_note-1) Şehrin [Gürcüce](/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler "Gürcüler") adı: "რიზე", Lazca adı ise "Rizini"dir.

## Nüfus

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=2 "Değiştirilen bölüm: Nüfus") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=2 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Nüfus")\]

Yıl
Toplam
ŞehirKır[1927](/wiki/1927_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1927 Türkiye nüfus sayımı")[\[2\]](#cite_note-2)99.02813.88185.147
[1935](/wiki/1935_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1935 Türkiye nüfus sayımı")[\[3\]](#cite_note-3)111.08414.71796.367
[1940](/wiki/1940_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1940 Türkiye nüfus sayımı")[\[4\]](#cite_note-4)120.41115.036105.375
[1945](/wiki/1945_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1945 Türkiye nüfus sayımı")[\[5\]](#cite_note-5)[\[a\]](#cite_note-6)68.12514.18653.939
[1950](/wiki/1950_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1950 Türkiye nüfus sayımı")[\[6\]](#cite_note-7)71.83015.06756.763
[1955](/wiki/1955_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1955 Türkiye nüfus sayımı")[\[7\]](#cite_note-8)92.20717.87174.336
[1960](/wiki/1960_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1960 Türkiye nüfus sayımı")[\[8\]](#cite_note-9)96.76222.18174.581
[1965](/wiki/1965_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1965 Türkiye nüfus sayımı")[\[9\]](#cite_note-10)113.57626.98986.587
[1970](/wiki/1970_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1970 Türkiye nüfus sayımı")[\[10\]](#cite_note-11)129.08730.53298.555
[1975](/wiki/1975_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1975 Türkiye nüfus sayımı")[\[11\]](#cite_note-12)140.30036.044104.256
[1980](/wiki/1980_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1980 Türkiye nüfus sayımı")[\[12\]](#cite_note-13)154.45943.407111.052
[1985](/wiki/1985_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1985 Türkiye nüfus sayımı")[\[13\]](#cite_note-14)163.10250.221112.881
[1990](/wiki/1990_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "1990 Türkiye nüfus sayımı")[\[14\]](#cite_note-15)[\[b\]](#cite_note-16)109.56952.03157.538
[2000](/wiki/2000_T%C3%BCrkiye_n%C3%BCfus_say%C4%B1m%C4%B1 "2000 Türkiye nüfus sayımı")[\[15\]](#cite_note-17)127.32078.14449.176
[2007](/wiki/2007_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2007 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[16\]](#cite_note-18)133.25894.80038.458
[2008](/wiki/2008_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2008 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[17\]](#cite_note-19)132.12391.90440.219
[2009](/wiki/2009_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2009 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[18\]](#cite_note-20)135.14896.50338.645
[2010](/wiki/2010_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2010 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[19\]](#cite_note-21)137.14399.38037.763
[2011](/wiki/2011_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2011 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[20\]](#cite_note-22)139.416102.14537.271
[2012](/wiki/2012_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2012 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[21\]](#cite_note-23)141.524104.50837.016
[2013](/wiki/2013_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2013 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[22\]](#cite_note-24)139.150104.99134.159
[2014](/wiki/2014_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2014 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[23\]](#cite_note-25)141.250107.40533.845
[2015](/wiki/2015_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2015 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[24\]](#cite_note-:9-26)143.461111.21232.249
[2016](/wiki/2016_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2016 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[24\]](#cite_note-:9-26)145.739114.83830.901
[2017](/wiki/2017_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2017 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[24\]](#cite_note-:9-26)147.317117.66429.653
[2018](/wiki/2018_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2018 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[24\]](#cite_note-:9-26)141.143103.14537.998
[2019](/wiki/2019_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2019 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[24\]](#cite_note-:9-26)147.411114.57632.835
[2020](/wiki/2020_T%C3%BCrkiye_adrese_dayal%C4%B1_n%C3%BCfus_kay%C4%B1t_sistemi_sonu%C3%A7lar%C4%B1 "2020 Türkiye adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları")[\[24\]](#cite_note-:9-26)148.735117.32131.414

## Tarih

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=3 "Değiştirilen bölüm: Tarih") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=3 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Tarih")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/1930%27larda_Rize.jpg/220px-1930%27larda_Rize.jpg)](/wiki/Dosya:1930%27larda_Rize.jpg) 1930'larda Rize'de din adamlarının katılımıyla gerçekleşmiş bir etkinlik. "Memleketin efendisi köylüler" sloganını taşıyan bir pankart görülüyor.

Eski dönemlerde burada [Kolhisliler](/wiki/Antik_Kolhis_halklar%C4%B1n%C4%B1n_listesi "Antik Kolhis halklarının listesi") yaşamaktaydı.

Rize, 1204'te [Trabzon İmparatorluğu](/wiki/Trabzon_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu "Trabzon İmparatorluğu")'na bağlanmıştır. 1470'te [Fatih Sultan Mehmet](/wiki/Fatih_Sultan_Mehmet "Fatih Sultan Mehmet") tarafından fethedilmiştir.

Spesifik olarak Rize'den bahseden kaynaklara 19. yüzyılda rastlanmaktadır. 18 ve daha sonraki yüzyıllarda yazılmış kaynaklarda Rize'de derebeylik yapmış Tuzcuoğulları ailesinden bahsetmektedir. [II. Mahmud](/wiki/II._Mahmud "II. Mahmud")'a birkaç kez isyan eden bu aile, 1832'de [Tuzcuoğlu İsyanı](/wiki/Tuzcuo%C4%9Flu_%C4%B0syan%C4%B1 "Tuzcuoğlu İsyanı")'nı başlatmıştır. Tuzcuoğulları'na vergi veremeyen köylüler, topraklarını Tuzcuoğulları'na devretmek ve onlar için çalışmak zorundaydı. Rize'deki bir saray bu aileye aftedilmektedir. Tuzcuoğulları ile rekabet halinde olan Trabzonlu Memişoğulları, Memişoğlu ayaklanmasını başlatmıştır. İki aile arasındaki kan davasında birçok üye öldükten sonra Tuzcuoğulları'nın başlıca aile üyeleri teslim olmuş ve [Rusçuk](/wiki/Rus%C3%A7uk "Rusçuk")- [Varna](/wiki/Varna "Varna") gibi şehirlere sürülmüştür.[\[25\]](#cite_note-27)

Gezgin [P. Minas Bijişkyan](/wiki/P._Minas_Biji%C5%9Fkyan "P. Minas Bijişkyan"), bölgede portakal ve limon yetiştirildiğini yazmıştır.

Rize 19. yüzyılın ikinci yarısında [Batum](/wiki/Batum "Batum")'un Ruslara bırakılmasının ardından, [Trabzon Vilayetine](/wiki/Trabzon_Vilayeti "Trabzon Vilayeti") bağlı [Lazistan](/wiki/Lazistan "Lazistan") [Sancağının](/wiki/Sancak "Sancak") merkezi olmuş, Cumhuriyet döneminde il merkezi olmuştur. [I. Dünya Savaşı](/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1 "I. Dünya Savaşı")'nda yaklaşık iki yıl süren Rus işgalinin ardından özellikle [çay](/wiki/%C3%87ay_(bitki) "Çay (bitki)") ekiminin yaygınlaşması ile önemli bir gelişme göstermiştir.

## Belediye başkanları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=4 "Değiştirilen bölüm: Belediye başkanları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=4 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Belediye başkanları")\]

№Belediye BaşkanıGörev BaşlangıcıGörev BitişiParti
1[Hakkı Mataracı](/w/index.php?title=Hakk%C4%B1_Matarac%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Hakkı Mataracı (sayfa mevcut değil)")19231934[Cumhuriyet Halk Partisi](/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi "Cumhuriyet Halk Partisi")2[A. Mucip Kemalyeri](/wiki/A._Mucip_Kemalyeri "A. Mucip Kemalyeri")19341938
3[Şefik Aydın](/w/index.php?title=%C5%9Eefik_Ayd%C4%B1n&action=edit&redlink=1 "Şefik Aydın (sayfa mevcut değil)")19381939
4[Hasan Fehmi Biber](/w/index.php?title=Hasan_Fehmi_Biber&action=edit&redlink=1 "Hasan Fehmi Biber (sayfa mevcut değil)")19391950
(2)[A. Mucip Kemalyeri](/wiki/A._Mucip_Kemalyeri "A. Mucip Kemalyeri")19501952[Demokrat Parti](/wiki/Demokrat_Parti_(1946) "Demokrat Parti (1946)")5[Ahmet Vardal](/w/index.php?title=Ahmet_Vardal&action=edit&redlink=1 "Ahmet Vardal (sayfa mevcut değil)")19521953
6[Ali Saip Güvelioğlu](/w/index.php?title=Ali_Saip_G%C3%BCvelio%C4%9Flu&action=edit&redlink=1 "Ali Saip Güvelioğlu (sayfa mevcut değil)")19531953
7[Ethem Şevki Kepenek](/wiki/Ethem_%C5%9Eevki_Kepenek "Ethem Şevki Kepenek")19531954
8[İbrahim Şerifoğlu](/w/index.php?title=%C4%B0brahim_%C5%9Eerifo%C4%9Flu&action=edit&redlink=1 "İbrahim Şerifoğlu (sayfa mevcut değil)")19541955
9[Mustafa Ardal](/wiki/Mustafa_Ardal "Mustafa Ardal")19551956
10[Ali Karagöz](/wiki/Ali_Karag%C3%B6z "Ali Karagöz")19561957
11[Ziya Çalışır](/w/index.php?title=Ziya_%C3%87al%C4%B1%C5%9F%C4%B1r&action=edit&redlink=1 "Ziya Çalışır (sayfa mevcut değil)")19571959
12[Ertuğrul Ünlüer](/wiki/Ertu%C4%9Frul_%C3%9Cnl%C3%BCer "Ertuğrul Ünlüer")19591960
13[Adil Aktan](/wiki/Adil_Aktan "Adil Aktan")19601963[Askerî](/wiki/27_May%C4%B1s_Darbesi "27 Mayıs Darbesi")14[Ekrem Orhon](/wiki/Ekrem_Orhon "Ekrem Orhon")19631968[Cumhuriyet Halk Partisi](/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi "Cumhuriyet Halk Partisi")19681972[Adalet Partisi](/wiki/Adalet_Partisi_(1961-1981) "Adalet Partisi (1961-1981)")15[Ahmet Karaali](/w/index.php?title=Ahmet_Karaali&action=edit&redlink=1 "Ahmet Karaali (sayfa mevcut değil)")19721973
16[İsmail Ömeroğlu](/wiki/%C4%B0smail_%C3%96mero%C4%9Flu "İsmail Ömeroğlu")19731977[Cumhuriyet Halk Partisi](/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi "Cumhuriyet Halk Partisi")17[Ömer Bayar](/w/index.php?title=%C3%96mer_Bayar&action=edit&redlink=1 "Ömer Bayar (sayfa mevcut değil)")19771980
(14)[Ekrem Orhon](/wiki/Ekrem_Orhon "Ekrem Orhon")19801983[Askerî](/wiki/12_Eyl%C3%BCl_Darbesi "12 Eylül Darbesi")18[İsmet Kara](/w/index.php?title=%C4%B0smet_Kara&action=edit&redlink=1 "İsmet Kara (sayfa mevcut değil)")19831984
19[Bülent Koç](/wiki/B%C3%BClent_Ko%C3%A7 "Bülent Koç")19841989[Anavatan Partisi](/wiki/Anavatan_Partisi "Anavatan Partisi")20[Memiş Ali Usta](/wiki/Memi%C5%9F_Ali_Usta "Memiş Ali Usta")19891994[Doğru Yol Partisi](/wiki/Do%C4%9Fru_Yol_Partisi "Doğru Yol Partisi")21[Şevki Yılmaz](/wiki/%C5%9Eevki_Y%C4%B1lmaz "Şevki Yılmaz")19941995[Refah Partisi](/wiki/Refah_Partisi "Refah Partisi")22[Hasan Uzun](/w/index.php?title=Hasan_Uzun&action=edit&redlink=1 "Hasan Uzun (sayfa mevcut değil)")19951996
23[Hızır Hop](/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_Hop "Hızır Hop")19962004[Anavatan Partisi](/wiki/Anavatan_Partisi "Anavatan Partisi")24[Halil Bakırcı](/wiki/Halil_Bak%C4%B1rc%C4%B1 "Halil Bakırcı")28 Mart 20041 Nisan 2014[Adalet ve Kalkınma Partisi](/wiki/Adalet_ve_Kalk%C4%B1nma_Partisi "Adalet ve Kalkınma Partisi")15Prof. Dr. [Reşat Kasap](/wiki/Re%C5%9Fat_Kasap "Reşat Kasap")1 Nisan 20143 Nisan 2019
26[Rahmi Metin](/wiki/Rahmi_Metin "Rahmi Metin")3 Nisan 2019Görevde

Kaynak:[\[26\]](#cite_note-28)

## Rize ilinin merkezine bağlı belde ve belediyeler

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=5 "Değiştirilen bölüm: Rize ilinin merkezine bağlı belde ve belediyeler") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=5 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Rize ilinin merkezine bağlı belde ve belediyeler")\]

### Kendirli Beldesi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=6 "Değiştirilen bölüm: Kendirli Beldesi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=6 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kendirli Beldesi")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Kendirli-beldesinden-banoramik-g%C3%B6r%C3%BCnt%C3%BC.jpg/220px-Kendirli-beldesinden-banoramik-g%C3%B6r%C3%BCnt%C3%BC.jpg)](/wiki/Dosya:Kendirli-beldesinden-banoramik-g%C3%B6r%C3%BCnt%C3%BC.jpg) Rize Kendirli Beldesi Panoramik Görüntüsü

Karadeniz'in doğusunda [Rize](/wiki/Rize_(il) "Rize (il)") ilinin merkezine 27 km uzaklığında ve sahilden [Trabzon](/wiki/Trabzon "Trabzon")-Rize il sınırlarında bulunan [İyidere Deresi](/wiki/%C4%B0yidere_Deresi "İyidere Deresi")'nin denize döküldüğü yerden 9 km içeride yer alan Kendirli Beldesi, 1967 yılına kadar Kalkandere ilçesine bağlı idi ve 1967 yılında Refah Partisinden Ali Serdar belediye başkanlığıyla belde olmuş Rize Merkez ile bağlı kalmıştır. Ali Serdar 1967-1977 yılları arasında başkanlık yaptı.

Ardından başkanlığı yine Refah Partisi'nden Mehmet Fazlıoğlu 1977-1984 yılları arasında devam ettirdi. Belde, ilk olarak adını 1982 Anayasasına toplu şekilde “ret” oyu vermesiyle duyurmuştur. Daha sonrasında ise Refah, Fazilet ve Saadet Partisine verdiği destekle gündeme gelen Kendirli, 2009 yılında ilk kez bir başbakan tarafından ziyaret edildi.

[Kendirli Beldesi](/w/index.php?title=Kendirli_Beldesi&action=edit&redlink=1 "Kendirli Beldesi (sayfa mevcut değil)") halkının geçimi tamamen çaya bağlıdır. Belde insanı [çay](/wiki/%C3%87ay_(bitki) "Çay (bitki)") keserek ve sezon olarak çay fabrikalarına çalışarak geçimlerini sağlamaktadırlar.

#### _Kendirli Beldesi'nin tarihi_

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=7 "Değiştirilen bölüm: Kendirli Beldesi'nin tarihi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=7 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kendirli Beldesi'nin tarihi")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/tr/thumb/a/a2/Rize-kendirli-beldesi-kendirli-camii-98-y%C4%B1ll%C4%B1k-tarihi-minaresiyle.jpg/220px-Rize-kendirli-beldesi-kendirli-camii-98-y%C4%B1ll%C4%B1k-tarihi-minaresiyle.jpg)](/wiki/Dosya:Rize-kendirli-beldesi-kendirli-camii-98-y%C4%B1ll%C4%B1k-tarihi-minaresiyle.jpg) Kendirli Merkez Camii ve Rumlardan kalma Tarihi 98 Yıllık minaresi

Kendirli Beldesi'nin fazla tarihi kaynağı bulunmamaktadır. Osmanlı Türkçesi eserlerin kaybolması, Rusların işgali, tekke ve zaviyelerin kapatılmasından sonra zamanla Kendirli Beldesi tarihini de kaybetmiştir. Buna öncülük yapan insanlarında beldedeki en yaşlılarından öğrenebildikleri en fazla üç kuşak öteye kadar olmuştur. Buna istinaden beldenin eski tarihinde medreseler beldesi olarak bilindiği rivayetler arasında. Beldedeki en eski tarihi eser Kendirli Merkez Camii minaresidir.

Rize ilinin Gözde beldesi Kendirli, [cumhuriyetin ilanından](/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_cumhuriyetin_ilan%C4%B1 "Türkiye'de cumhuriyetin ilanı") önce [Rumca](/wiki/Rumca "Rumca") [Ğoloz](/w/index.php?title=%C4%9Eoloz&action=edit&redlink=1 "Ğoloz (sayfa mevcut değil)") adını taşıyan beldenin ismi civardaki dağlık ve engebeli arazi yapısına göre bulunduğu alanın düz bir yapıya sahip olması sebebiyle "Ğoloz" adını almıştır. Rumca düzlük anlamına gelmekte ve hâlen halk arasında ğoloz olarak da telaffuz edilmektedir. Cumhuriyetin ilanından sonra resmî olarak Ğoloz isminin değiştirilerek Kendirli isminin verilmesiyle o dönemlerde belde ve civarında kendir yetişimi yoğun olduğu sanılıyor. Kendirli ismini de yetiştiriciliği olan kendir den almış olabilirliği rivayetler arasındadır.

#### _Kendirli Beldesi'nin coğrafi yapısı_

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=8 "Değiştirilen bölüm: Kendirli Beldesi'nin coğrafi yapısı") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=8 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kendirli Beldesi'nin coğrafi yapısı")\]

Karadeniz'in doğusunda Rize ilinin merkezine 27 km uzaklığında ve sahilden Trabzon-Rize il sınırlarında bulunan [İyidere Deresi](/wiki/%C4%B0yidere_Deresi "İyidere Deresi")'nin denize döküldüğü yerden 9 km içeride yer alan Kendirli Beldesi çok şirin bir yerleşim yeridir, Beldenin çevresindeki köylerde sırayla doğusunda Beştepe Köyü, kuzey de Esentepe Köyü, Kuzey batısında Maltepe Köyü, Batıda Kalecik Köyü, Güneyinde Dilsiz Dağı, Güney Batısında ise Geçitli Köyü bulunuyor. Bu köylere olan ulaşım çok kolaylıkla yapılmaktadır.

Toprağında [fosfor](/wiki/Fosfor "Fosfor"), [granit](/wiki/Granit "Granit") ile [bozalt](/w/index.php?title=Bozalt&action=edit&redlink=1 "Bozalt (sayfa mevcut değil)") ve [antrasit](/wiki/Antrasit "Antrasit") kayaların karışımıyla meydana gelmiştir. Beldenin bölgesinde tüm mevsimlerde yağış görülmektedir, iklimi (subtropikal) yağışlı iklimdir. Yazın en sıcaklığında bile kuraklık yaşanmamaktadır ve kışında don yaşanmamaktadır. Yıllık ortalama sıcaklığı +15 °C aralarındadır.

Kendirli Beldesi'nin etrafı dağlarla çevrili ortada düz bir alandadır ve her yönünden dağlardan gelen dere ve çaylar geçmektedir. Batısından Elma Deresi, doğusundaki dağlar arasından ise Çiyalar Deresi akmaktadır. Dağlarla çevrili bir alana sahip olduğundan diğer bölgelere göre mevsimleri ılıman geçmektedir.

Beldenin yerleşiminde dağınıklık yok toplu bir yerleşime sahiptir. Ağaç türleri ise Kızılağaç, orman gülü, kayın, yabani karayemiş, ceviz, meşe ve ladin. Beldenin genel olarak çay bahçelerine sahiptir. Beldenin ulaşım problemi yoktur. Elektrik Tellerinin bile 1980'li yıllarında toprak altından verilip çevre görüntü kirliliğine çözüm olmuştur.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Rize-kendirli-beldesi-ispandamdan-g%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm%C3%BC.jpg/220px-Rize-kendirli-beldesi-ispandamdan-g%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm%C3%BC.jpg)](/wiki/Dosya:Rize-kendirli-beldesi-ispandamdan-g%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm%C3%BC.jpg) Kendirli'ye İspandam'dan kuş bakışı

Beldenin girişinden uzanan İspandam asmalık mahallesi ve halaslar mahallesi arasında köyün içindeki en yüksek yerdir ve buradan beldenin her yeri kuş bakışı görünmekte ve manzarası eşsiz bir güzelliktedir.

### Muradiye Beldesi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=9 "Değiştirilen bölüm: Muradiye Beldesi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=9 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Muradiye Beldesi")\]

### Çaykent Beldesi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=10 "Değiştirilen bölüm: Çaykent Beldesi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=10 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Çaykent Beldesi")\]

## Coğrafya

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=11 "Değiştirilen bölüm: Coğrafya") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=11 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Coğrafya")\]

### Bitki örtüsü

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=12 "Değiştirilen bölüm: Bitki örtüsü") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=12 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bitki örtüsü")\]

Ormanlar alçak kesimlerde [kızılağaç](/wiki/K%C4%B1z%C4%B1la%C4%9Fa%C3%A7 "Kızılağaç"), [gürgen](/wiki/G%C3%BCrgen "Gürgen"), [kestane](/wiki/Kestane "Kestane"), [ıhlamur](/wiki/Ihlamur "Ihlamur"), [kayın](/wiki/Kay%C4%B1n "Kayın"), [meşe](/wiki/Me%C5%9Fe "Meşe") gibi yayvan yapraklı ağaçlar ve yerli halkın [komar](/wiki/Komar "Komar") adını verdiği [orman gülünden](/wiki/Orman_g%C3%BCl%C3%BC "Orman gülü") oluşmaktadır. Daha yüksek kesimler ise, [ladin](/wiki/Ladin "Ladin") ve [köknar](/wiki/K%C3%B6knar "Köknar") gibi iğne yapraklı ağaçlarla kaplıdır.

## İklim

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=13 "Değiştirilen bölüm: İklim") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=13 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: İklim")\]

Kıyı kesiminde ılık ve çok yağışlı bir iklim hüküm sürmektedir. Rize ili, Türkiye'nin en çok yağış alan bölgesidir. Bu durum Rize'de sel baskını ve heyelanların görülme sıklığını da artırmaktadır.[\[27\]](#cite_note-29) Kış aylarında iç kesimlerde karasal iklim hüküm sürer.

## Ekonomi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=14 "Değiştirilen bölüm: Ekonomi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=14 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Ekonomi")\]

Rize [ekonomisi](/wiki/T%C3%BCrkiye_ekonomisi "Türkiye ekonomisi") çay sektörüne dayalıdır. 48 yaş çay işleme ve çay paketleme fabrikası ve 17.000 çalışanı ile sektöre yön veren kuruluş geçmişte olduğu gibi günümüzde de [Çaykur](/wiki/%C3%87aykur "Çaykur")'dur. Paketlenmiş çayda Çaykur'un pazar payı %65 özel sektörün payı %35'tir. Rize'de kivi üretimine de son yıllarda önem verilmeye başlanmıştır. Balıkçılığın payı ise günden güne azalmaktadır.

### Folklor

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=15 "Değiştirilen bölüm: Folklor") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=15 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Folklor")\]

Rize folkloru, yörede _atma veya kesme türkü_ olarak adlandırılan [maniler](/wiki/Mani "Mani"), [atasözleri](/wiki/Atas%C3%B6zleri "Atasözleri"), [deyimler](/wiki/Deyim "Deyim") ve bilmeceler bakımından çok zengindir. [Halk oyunları](/w/index.php?title=Halk_oyunlar%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Halk oyunları (sayfa mevcut değil)") açısından [horon](/wiki/Horon "Horon") ve [karşılama](/wiki/Kar%C5%9F%C4%B1lama "Karşılama") yöre olan Rize'de sahil kesiminde [kemençe](/wiki/Kemen%C3%A7e "Kemençe") iç kesimlerde ise [tulum](/wiki/Tulum_(%C3%A7alg%C4%B1) "Tulum (çalgı)") oyunlara eşlik çalgısı olarak kullanılmaktadır. [Güneysu](/wiki/G%C3%BCneysu "Güneysu") yöresinde [ağız armonikası](/w/index.php?title=A%C4%9F%C4%B1z_armonikas%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Ağız armonikası (sayfa mevcut değil)") ve bazı [Laz](/wiki/Lazlar "Lazlar") ve [Hemşinli](/wiki/Hem%C5%9Finli "Hemşinli") köylerinde [şimşir kaval](/w/index.php?title=%C5%9Eim%C5%9Fir_kaval&action=edit&redlink=1 "Şimşir kaval (sayfa mevcut değil)") seyrek de olsa aynı amaçla kullanılmaktadır.

### Giyim/Kuşam

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=16 "Değiştirilen bölüm: Giyim/Kuşam") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=16 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Giyim/Kuşam")\]

#### Kadın

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=17 "Değiştirilen bölüm: Kadın") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=17 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kadın")\]

##### Sahil

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=18 "Değiştirilen bölüm: Sahil") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=18 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Sahil")\]

[Hemşinliler](/wiki/Hem%C5%9Finliler "Hemşinliler") ve [Lazlar](/wiki/Lazlar "Lazlar") tarafından " [Horum](/w/index.php?title=Horum&action=edit&redlink=1 "Horum (sayfa mevcut değil)")" olarak adlandırılan sahil halkının diğer kültürel özellikleri Trabzon ile küçük ayrıntılar dışında ortaktır. Belde peştamal (çoğunlukla kavuniçi,- siyah çizgili), üstte [fermene](/w/index.php?title=Fermene&action=edit&redlink=1 "Fermene (sayfa mevcut değil)") adı verilen yelek, [kamis](/wiki/Kamis "Kamis") adı verilen [keten](/wiki/Keten "Keten") içlik giyilip başta çeşan örtülmektedir.

##### Hemşin

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=19 "Değiştirilen bölüm: Hemşin") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=19 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Hemşin")\]

[Peştamal](/wiki/Pe%C5%9Ftemal "Peştemal") özellikle yaşlı kadınlar tarafından tercih edilmektedir. [Koknoç](/w/index.php?title=Kokno%C3%A7&action=edit&redlink=1 "Koknoç (sayfa mevcut değil)") adı verilen önlük ve başa bağlanan şar- puşi ikilisi [Hemşinli](/wiki/Hem%C5%9Finliler "Hemşinliler") kadının sembolüdür.

Yöre kadınları içte "foga" denen elbise veya etek-bluz giyer. Altta uzun çorap ve lastik ayakkabı, üstte ise, bele peştamal dolanır, başa "çeşan" örtülür.

#### Erkek

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=20 "Değiştirilen bölüm: Erkek") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=20 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Erkek")\]

Ceket veya zıpka denilen üstü bol, dizden aşağı dar pantolon giyilir. Gömlek üzerine yelek de giyilebilir. Ayağa ise "çapula" giyilir. "Kukula" denilen başlıkları vardır. Kemerde süslü fişeklik, barut kabı, tütün ve para kesesi ile silahlığında karakulak bıçağı ( [yatağan](/wiki/Yata%C4%9Fan_(k%C4%B1l%C4%B1%C3%A7) "Yatağan (kılıç)")) bulunur.

## Spor

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=21 "Değiştirilen bölüm: Spor") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=21 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Spor")\]

### Türkiye Liglerindeki Kulüpleri:[\[28\]](\#cite_note-30)

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=22 "Değiştirilen bölüm: Türkiye Liglerindeki Kulüpleri:[28]") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=22 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Türkiye Liglerindeki Kulüpleri:[28]")\]

Merkez ilçe takımlarından en önemli başarıyı, hentbol erkekler 2. ligini üçüncülükle tamamlayan **Rize Gençlik Spor Kulübü** elde etmiştir.

**RİZE Merkez ilçenin liglerindeki (Takım Sporları) Kulüpleri (2018-2019)**İlçe
Kulübün Adı
Branş
Ligi
Sezon Sonu
Merkez
**Çaykur Rizespor A.Ş.****Futbol****Süper Lig**Lig ../18- Kupa 5.tur
Pazar
Pazarspor
Futbol
TFF 2.LİG
Merkez
Rize Yeşilçay Spor
Futbol
Kadınlar 3. Lig
Grup 5/5
Merkez
Çaykur Rizespor
Voleybol
Kadınlar 2. Lig
Grup 7/9
Merkez
Voleybol Severler
Voleybol
Erkekler Bölgesel Lig
Eleme Grubu 2/4
Merkez
Rize Gençlik Spor K.
Hentbol
Erkekler 2. Lig
Lig 3/22
Merkez
Çaykur Rizespor
Hentbol
Erkekler Bölgesel Lig
Grup 3/5

## Rize'de yerel medya

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=23 "Değiştirilen bölüm: Rize'de yerel medya") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=23 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Rize'de yerel medya")\]

### Yerel TV kanalları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=24 "Değiştirilen bölüm: Yerel TV kanalları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=24 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Yerel TV kanalları")\]

- [Gelişim TV](/wiki/Geli%C5%9Fim_TV "Gelişim TV") (Sadece [Gelişim FM](/w/index.php?title=Geli%C5%9Fim_FM&action=edit&redlink=1 "Gelişim FM (sayfa mevcut değil)") yayın yapmaktadır.)
- [Rize TV](/w/index.php?title=Rize_TV&action=edit&redlink=1 "Rize TV (sayfa mevcut değil)")
- [Çay TV](/wiki/%C3%87ay_TV "Çay TV")

### Yerel radyo kanalları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=25 "Değiştirilen bölüm: Yerel radyo kanalları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=25 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Yerel radyo kanalları")\]

- [Rize'nin Sesi Radyosu](/w/index.php?title=Rize%27nin_Sesi_Radyosu&action=edit&redlink=1 "Rize'nin Sesi Radyosu (sayfa mevcut değil)")
- [Gelişim FM](/w/index.php?title=Geli%C5%9Fim_FM&action=edit&redlink=1 "Gelişim FM (sayfa mevcut değil)")
- [Genç Radyo](/w/index.php?title=Gen%C3%A7_Radyo&action=edit&redlink=1 "Genç Radyo (sayfa mevcut değil)")
- [Vitamin FM](/w/index.php?title=Vitamin_FM&action=edit&redlink=1 "Vitamin FM (sayfa mevcut değil)")

### Yayın olmayan kanalları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=26 "Değiştirilen bölüm: Yayın olmayan kanalları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=26 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Yayın olmayan kanalları")\]

- [Kanal 2000 (Rize)](/w/index.php?title=Kanal_2000_(Rize)&action=edit&redlink=1 "Kanal 2000 (Rize) (sayfa mevcut değil)")
- [Karadeniz TV (Rize)](/w/index.php?title=Karadeniz_TV_(Rize)&action=edit&redlink=1 "Karadeniz TV (Rize) (sayfa mevcut değil)")
- [Kaçkar TV](/w/index.php?title=Ka%C3%A7kar_TV&action=edit&redlink=1 "Kaçkar TV (sayfa mevcut değil)")

## Kardeş şehirler

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=27 "Değiştirilen bölüm: Kardeş şehirler") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=27 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kardeş şehirler")\]

- [![Japonya](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/22px-Flag_of_Japan.svg.png)](/wiki/Japonya "Japonya")[Kakegawa](/wiki/Kakegawa "Kakegawa"), [Japonya](/wiki/Japonya "Japonya")[\[29\]](#cite_note-31)
- [![Kırgızistan](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Flag_of_Kyrgyzstan.svg/22px-Flag_of_Kyrgyzstan.svg.png)](/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan "Kırgızistan")[Tüp](/wiki/T%C3%BCp "Tüp"), [Kırgızistan](/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan "Kırgızistan")[\[30\]](#cite_note-32)

## Notlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=28 "Değiştirilen bölüm: Notlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=28 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Notlar")\]

1. **[^](#cite_ref-6)** [Çayeli](/wiki/%C3%87ayeli "Çayeli") ve [İkizdere](/wiki/%C4%B0kizdere "İkizdere") ilçelerinin kurulması ile nüfus azalmıştır.
2. **[^](#cite_ref-16)** [Derepazarı](/wiki/Derepazar%C4%B1 "Derepazarı"), [Güneysu](/wiki/G%C3%BCneysu "Güneysu") ve [İyidere](/wiki/%C4%B0yidere "İyidere") ilçelerinin kurulması ile nüfus azalmıştır.

## Kaynakça

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Rize&veaction=edit&section=29 "Değiştirilen bölüm: Kaynakça") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Rize&action=edit&section=29 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kaynakça")\]

01. **[^](#cite_ref-1)** Özhan Öztürk, [Pontus: Antiçağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi](http://www.yeniansiklopedi.com/pontus-anticag%e2%80%99dan-gunumuze-karadeniz%e2%80%99in-etnik-ve-siyasi-tarihi/) 3 Haziran 2016 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20160603224516/http://www.yeniansiklopedi.com/pontus-anticag%E2%80%99dan-gunumuze-karadeniz%E2%80%99in-etnik-ve-siyasi-tarihi/).. Genesis Yayınları. Ankara, 2005. s. 739-740
02. **[^](#cite_ref-2)**["Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları"](http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015452.pdf)(PDF). _28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri_. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler ( [link](/wiki/Kategori:Ar%C5%9Fivlenmesi_gereken_ba%C4%9Flant%C4%B1ya_sahip_kaynak_%C5%9Fablonu_i%C3%A7eren_maddeler "Kategori:Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler"))
03. **[^](#cite_ref-3)**["1935 Genel Nüfus Sayımı"](https://web.archive.org/web/20210602212403/http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015557.pdf)(PDF). _20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı_. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde [kaynağından](http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015557.pdf)(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
04. **[^](#cite_ref-4)** . ["Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü"](https://web.archive.org/web/20161020175739/http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0013482.pdf)(PDF). _20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı_. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde [kaynağından](http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0013482.pdf)(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
05. **[^](#cite_ref-5)** . ["1945 Genel Nüfus Sayımı"](https://web.archive.org/web/20190815112717/http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0014843.pdf)(PDF). _21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı_. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde [kaynağından](http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0014843.pdf)(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
06. **[^](#cite_ref-7)** . ["Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus"](https://web.archive.org/web/20190815112717/http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015040.pdf)(PDF). _22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı_. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde [kaynağından](http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015040.pdf)(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
07. **[^](#cite_ref-8)** . ["1955 Genel Nüfus Sayımı"](https://web.archive.org/web/20210602214220/http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015083.pdf)(PDF). _23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı_. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde [kaynağından](http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015083.pdf)(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
08. **[^](#cite_ref-9)** . ["İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus"](https://web.archive.org/web/20190815112717/http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015128.pdf)(PDF). _23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı_. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde [kaynağından](http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015128.pdf)(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
09. **[^](#cite_ref-10)**["1965 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6BtmI1juC). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6BtmI1juC)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
10. **[^](#cite_ref-11)**["1970 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6Btnuph1e). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6Btnuph1e)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
11. **[^](#cite_ref-12)**["1975 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6Btqm1TUE). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6Btqm1TUE)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
12. **[^](#cite_ref-13)**["1980 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6BtuvO7oO). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6BtuvO7oO)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
13. **[^](#cite_ref-14)**["1985 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6Btx0UZqw). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6Btx0UZqw)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
14. **[^](#cite_ref-15)**["1990 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6BtygVOBL). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6BtygVOBL)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
15. **[^](#cite_ref-17)**["2000 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6Bu0r3ABe). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6Bu0r3ABe)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
16. **[^](#cite_ref-18)**["2007 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6Bu2D1RIN). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6Bu2D1RIN)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
17. **[^](#cite_ref-19)**["2008 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6Bu69SbBq). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6Bu69SbBq)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
18. **[^](#cite_ref-20)**["2009 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6BuEDz8ic). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6BuEDz8ic)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
19. **[^](#cite_ref-21)**["2010 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6BuFsABW9). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6BuFsABW9)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
20. **[^](#cite_ref-22)**["2011 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6BuH96tkf). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6BuH96tkf)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
21. **[^](#cite_ref-23)**["2012 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6EZxtef0H). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6EZxtef0H)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
22. **[^](#cite_ref-24)**["2013 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6NPVE9qnB). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6NPVE9qnB)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
23. **[^](#cite_ref-25)**["2014 genel nüfus sayımı verileri"](http://www.webcitation.org/6WFDPt9sh). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde [kaynağından](http://www.webcitation.org/6WFDPt9sh)(html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
24. **^** [_**a**_](#cite_ref-:9_26-0) [_**b**_](#cite_ref-:9_26-1) [_**c**_](#cite_ref-:9_26-2) [_**d**_](#cite_ref-:9_26-3) [_**e**_](#cite_ref-:9_26-4) [_**f**_](#cite_ref-:9_26-5)

- ["Merkezi Dağıtım Sistemi"](https://biruni.tuik.gov.tr/medas/)(html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- ["Merkez Nüfusu - Rize"](https://www.nufusu.com/ilce/merkez_rize-nufusu). nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler ( [link](/wiki/Kategori:Ar%C5%9Fivlenmesi_gereken_ba%C4%9Flant%C4%B1ya_sahip_kaynak_%C5%9Fablonu_i%C3%A7eren_maddeler "Kategori:Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler"))
- ["Rize Merkez Nüfusu"](https://www.nufusune.com/merkez-ilce-nufusu-rize). nufusune.com.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler ( [link](/wiki/Kategori:Ar%C5%9Fivlenmesi_gereken_ba%C4%9Flant%C4%B1ya_sahip_kaynak_%C5%9Fablonu_i%C3%A7eren_maddeler "Kategori:Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler"))

25. **[^](#cite_ref-27)** Bosworth, Van Donzel, Heinrichs, Lecomt, C.E., E., W.P., G. (1995). [_The Encyclopaedia Of Islam_](https://www.academia.edu/9716449/Rize_The_encyclopaedia_of_Islam_E_J_Brill_2004_V_8_566_567). Leiden: EJ. BRİLL. Erişim tarihi: 3 Eylül 2020.KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi ( [link](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi"))
26. **[^](#cite_ref-28)**["Eski Başkanlar"](https://www.rize.bel.tr/yonetim/onceki-baskanlar). 17 Nisan 2024 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20240417203049/https://www.rize.bel.tr/yonetim/onceki-baskanlar). Erişim tarihi: 9 Haziran 2024.
27. **[^](#cite_ref-29)**["milliyet.com.tr - Rize'den Sel ve Heyelan Görüntüleri"](http://www.milliyet.com.tr/fotogaleri/32400-sicakhaber-1-saatlik-yagmur--rize-yi-bu-hale-getirdi/1). 2 Haziran 2014 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20140602201103/http://www.milliyet.com.tr/fotogaleri/32400-sicakhaber-1-saatlik-yagmur--rize-yi-bu-hale-getirdi/1). Erişim tarihi: 25 Temmuz 2012.
28. **[^](#cite_ref-30)** TFF, TBF, TVF, THF
29. **[^](#cite_ref-31)**["Rize'ye Japonya'dan kardeş şehir"](https://www.milliyet.com.tr/yerel-haberler/rize/rizeye-japonyadan-kardes-sehir-10799870). _[Milliyet](/wiki/Milliyet_(gazete) "Milliyet (gazete)")_. 22 Mayıs 2015. 1 Şubat 2023 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20230201213036/https://www.milliyet.com.tr/yerel-haberler/rize/rizeye-japonyadan-kardes-sehir-10799870). Erişim tarihi: 1 Şubat 2023.
30. **[^](#cite_ref-32)**["İki Cumhurbaşkanının Memleketi Kardeş Şehir Oldu"](https://www.guncel53.com/iki-cumhurbaskaninin-memleketi-kardes-sehir-oldu). _[www.guncel53.com](/w/index.php?title=Www.guncel53.com_(gazete)&action=edit&redlink=1 "Www.guncel53.com (gazete) (sayfa mevcut değil)")_. 20 Haziran 2023. 1 Şubat 2023 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20230201213036/https://www.guncel53.com/iki-cumhurbaskaninin-memleketi-kardes-sehir-oldu). Erişim tarihi: 20 Haziran 2023.

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)

Wikimedia Commons'ta _**[Rize](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Rize "commons:Category:Rize")**_ ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.

- [g](/wiki/%C5%9Eablon:Rize "Şablon:Rize")
- [t](/wiki/%C5%9Eablon_tart%C4%B1%C5%9Fma:Rize "Şablon tartışma:Rize")
- [d](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Eablon:Rize&action=edit)

Rize

İlin simgeleri

- [Ayder](/wiki/Ayder "Ayder")
- [Kaçkar Dağları](/wiki/Ka%C3%A7kar_Da%C4%9Flar%C4%B1_Mill%C3%AE_Park%C4%B1 "Kaçkar Dağları Millî Parkı")
- [Rize Atatürk Evi Müzesi](/wiki/Rize_Atat%C3%BCrk_Evi_M%C3%BCzesi "Rize Atatürk Evi Müzesi")
- [Rize Kalesi](/wiki/Rize_Kalesi "Rize Kalesi")
- [Zilkale](/wiki/Zilkale "Zilkale")

Taşımacılık

- [Ovit Tüneli](/wiki/Ovit_T%C3%BCneli "Ovit Tüneli")
- [Rize-Artvin Havalimanı](/wiki/Rize-Artvin_Havaliman%C4%B1 "Rize-Artvin Havalimanı")
- [Riport Rize Limanı](/wiki/Riport_Rize_Liman%C4%B1 "Riport Rize Limanı")

Tarih

- [Lazistan Sancağı](/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1 "Lazistan Sancağı")

Eğitim

- [Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi](/wiki/Recep_Tayyip_Erdo%C4%9Fan_%C3%9Cniversitesi "Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi")

Kişiler

- [Mesut Yılmaz](/wiki/Mesut_Y%C4%B1lmaz "Mesut Yılmaz")
- [Recep Tayyip Erdoğan](/wiki/Recep_Tayyip_Erdo%C4%9Fan "Recep Tayyip Erdoğan")
- [Milletvekilleri](/wiki/Rize_milletvekilleri_listesi "Rize milletvekilleri listesi")
- {{ [Rize belediye başkanları](/wiki/%C5%9Eablon:Rize_belediye_ba%C5%9Fkanlar%C4%B1 "Şablon:Rize belediye başkanları")}}
- {{ [Rize valileri](/wiki/%C5%9Eablon:Rize_valileri "Şablon:Rize valileri")}}

- [g](/wiki/%C5%9Eablon:Rize%27nin_il%C3%A7eleri "Şablon:Rize'nin ilçeleri")
- [t](/wiki/%C5%9Eablon_tart%C4%B1%C5%9Fma:Rize%27nin_il%C3%A7eleri "Şablon tartışma:Rize'nin ilçeleri")
- [d](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Eablon:Rize%27nin_il%C3%A7eleri&action=edit)

[Rize](/wiki/Rize_(il) "Rize (il)")'nin ilçeleri

İl merkezi

- Rize

Bağlı ilçeler

- [Ardeşen](/wiki/Arde%C5%9Fen "Ardeşen")
- [Çamlıhemşin](/wiki/%C3%87aml%C4%B1hem%C5%9Fin "Çamlıhemşin")
- [Çayeli](/wiki/%C3%87ayeli "Çayeli")
- [Derepazarı](/wiki/Derepazar%C4%B1 "Derepazarı")
- [Fındıklı](/wiki/F%C4%B1nd%C4%B1kl%C4%B1 "Fındıklı")
- [Güneysu](/wiki/G%C3%BCneysu "Güneysu")
- [Hemşin](/wiki/Hem%C5%9Fin "Hemşin")
- [İkizdere](/wiki/%C4%B0kizdere "İkizdere")
- [İyidere](/wiki/%C4%B0yidere "İyidere")
- [Kalkandere](/wiki/Kalkandere "Kalkandere")
- [Pazar](/wiki/Pazar,_Rize "Pazar, Rize")

- [g](/wiki/%C5%9Eablon:T%C3%BCrkiye%27deki_%C5%9Fehirler "Şablon:Türkiye'deki şehirler")
- [t](/wiki/%C5%9Eablon_tart%C4%B1%C5%9Fma:T%C3%BCrkiye%27deki_%C5%9Fehirler "Şablon tartışma:Türkiye'deki şehirler")
- [d](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Eablon:T%C3%BCrkiye%27deki_%C5%9Fehirler&action=edit)

Türkiye'deki il merkezleri

- [Adıyaman](/wiki/Ad%C4%B1yaman "Adıyaman")
- [Afyonkarahisar](/wiki/Afyonkarahisar "Afyonkarahisar")
- [Ağrı](/wiki/A%C4%9Fr%C4%B1 "Ağrı")
- [Aksaray](/wiki/Aksaray "Aksaray")
- [Amasya](/wiki/Amasya "Amasya")
- [Ardahan](/wiki/Ardahan "Ardahan")
- [Artvin](/wiki/Artvin "Artvin")
- [Bartın](/wiki/Bart%C4%B1n "Bartın")
- [Batman](/wiki/Batman "Batman")
- [Bayburt](/wiki/Bayburt "Bayburt")
- [Bilecik](/wiki/Bilecik "Bilecik")
- [Bingöl](/wiki/Bing%C3%B6l "Bingöl")
- [Bitlis](/wiki/Bitlis "Bitlis")
- [Bolu](/wiki/Bolu "Bolu")
- [Burdur](/wiki/Burdur "Burdur")
- [Çanakkale](/wiki/%C3%87anakkale "Çanakkale")
- [Çankırı](/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1 "Çankırı")
- [Çorum](/wiki/%C3%87orum "Çorum")
- [Düzce](/wiki/D%C3%BCzce "Düzce")
- [Edirne](/wiki/Edirne "Edirne")
- [Elazığ](/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F "Elazığ")
- [Erzincan](/wiki/Erzincan "Erzincan")
- [Giresun](/wiki/Giresun "Giresun")
- [Gümüşhane](/wiki/G%C3%BCm%C3%BC%C5%9Fhane "Gümüşhane")
- [Hakkâri](/wiki/Hakk%C3%A2ri "Hakkâri")
- [Iğdır](/wiki/I%C4%9Fd%C4%B1r "Iğdır")
- [Isparta](/wiki/Isparta "Isparta")
- [Karabük](/wiki/Karab%C3%BCk "Karabük")
- [Karaman](/wiki/Karaman "Karaman")
- [Kars](/wiki/Kars "Kars")
- [Kastamonu](/wiki/Kastamonu "Kastamonu")
- [Kırıkkale](/wiki/K%C4%B1r%C4%B1kkale "Kırıkkale")
- [Kırklareli](/wiki/K%C4%B1rklareli "Kırklareli")
- [Kırşehir](/wiki/K%C4%B1r%C5%9Fehir "Kırşehir")
- [Kilis](/wiki/Kilis "Kilis")
- [Kütahya](/wiki/K%C3%BCtahya "Kütahya")
- [Muş](/wiki/Mu%C5%9F "Muş")
- [Nevşehir](/wiki/Nev%C5%9Fehir "Nevşehir")
- [Niğde](/wiki/Ni%C4%9Fde "Niğde")
- [Osmaniye](/wiki/Osmaniye "Osmaniye")
- Rize
- [Siirt](/wiki/Siirt "Siirt")
- [Sinop](/wiki/Sinop "Sinop")
- [Sivas](/wiki/Sivas "Sivas")
- [Şırnak](/wiki/%C5%9E%C4%B1rnak "Şırnak")
- [Tokat](/wiki/Tokat_(%C5%9Fehir) "Tokat (şehir)")
- [Tunceli](/wiki/Tunceli "Tunceli")
- [Uşak](/wiki/U%C5%9Fak "Uşak")
- [Yalova](/wiki/Yalova "Yalova")
- [Yozgat](/wiki/Yozgat "Yozgat")
- [Zonguldak](/wiki/Zonguldak "Zonguldak")

Not: [Büyükşehirlerde](/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_b%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir_belediyeleri "Türkiye'de büyükşehir belediyeleri") il merkezi yoktur.

[Otorite kontrolü](/wiki/Otorite_kontrol%C3%BC "Otorite kontrolü")[![Bunu Vikiveri'de düzenleyin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q201101 "Bunu Vikiveri'de düzenleyin")

- [GND](/wiki/T%C3%BCmle%C5%9Fik_Otorite_Dosyas%C4%B1 "Tümleşik Otorite Dosyası"): [4473903-5](https://d-nb.info/gnd/4473903-5)
- kulturenvanteri.com: [207750](https://kulturenvanteri.com/yer/?p=207750)
- [LCCN](/wiki/Kongre_K%C3%BCt%C3%BCphanesi_Kontrol_Numaras%C4%B1 "Kongre Kütüphanesi Kontrol Numarası"): [n88252058](https://id.loc.gov/authorities/names/n88252058)
- [NLI](/wiki/%C4%B0srail_Ulusal_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "İsrail Ulusal Kütüphanesi"): [987007564917705171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007564917705171)
- [VIAF](/wiki/Uluslararas%C4%B1_Sanal_Otorite_Dosyas%C4%B1 "Uluslararası Sanal Otorite Dosyası"): [139667738](https://viaf.org/viaf/139667738)
- [WorldCat](/wiki/WorldCat "WorldCat") (LCCN): [n88-252058](https://www.worldcat.org/identities/lccn-n88-252058)

" [https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Rize&oldid=33771335](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Rize&oldid=33771335)" sayfasından alınmıştır

[Kategori](/wiki/%C3%96zel:Kategoriler "Özel:Kategoriler"):

- [Rize](/wiki/Kategori:Rize "Kategori:Rize")
- [Antik Yunan kentleri](/wiki/Kategori:Antik_Yunan_kentleri "Kategori:Antik Yunan kentleri")
- [Türkiye'deki Roma kentleri](/wiki/Kategori:T%C3%BCrkiye%27deki_Roma_kentleri "Kategori:Türkiye'deki Roma kentleri")
- [Türkiye'deki şehirler](/wiki/Kategori:T%C3%BCrkiye%27deki_%C5%9Fehirler "Kategori:Türkiye'deki şehirler")

Gizli kategoriler:

- [Webarşiv şablonu wayback bağlantıları](/wiki/Kategori:Webar%C5%9Fiv_%C5%9Fablonu_wayback_ba%C4%9Flant%C4%B1lar%C4%B1 "Kategori:Webarşiv şablonu wayback bağlantıları")
- [Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler](/wiki/Kategori:Ar%C5%9Fivlenmesi_gereken_ba%C4%9Flant%C4%B1ya_sahip_kaynak_%C5%9Fablonu_i%C3%A7eren_maddeler "Kategori:Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler")
- [KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi](/wiki/Kategori:KB1_bak%C4%B1m:_Birden_fazla_ad:_yazar_listesi "Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi")
- [Otomatik boyutlandırılan çoklu resim kullanılan sayfalar](/wiki/Kategori:Otomatik_boyutland%C4%B1r%C4%B1lan_%C3%A7oklu_resim_kullan%C4%B1lan_sayfalar "Kategori:Otomatik boyutlandırılan çoklu resim kullanılan sayfalar")
- [Alan kodu bilgisi içeren yerleşim bilgi kutusu kullanılan sayfalar](/wiki/Kategori:Alan_kodu_bilgisi_i%C3%A7eren_yerle%C5%9Fim_bilgi_kutusu_kullan%C4%B1lan_sayfalar "Kategori:Alan kodu bilgisi içeren yerleşim bilgi kutusu kullanılan sayfalar")
- [Commons kategori bağlantısı Vikiveri'de tanımlı olan sayfalar](/wiki/Kategori:Commons_kategori_ba%C4%9Flant%C4%B1s%C4%B1_Vikiveri%27de_tan%C4%B1ml%C4%B1_olan_sayfalar "Kategori:Commons kategori bağlantısı Vikiveri'de tanımlı olan sayfalar")
- [GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:GND_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [Kulturenvanteri tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:Kulturenvanteri_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:Kulturenvanteri tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:LCCN_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NLI_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:VIAF_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:WorldCat-LCCN_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_i%C3%A7eren_Vikipedi_maddeleri "Kategori:WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri")

- Sayfa en son 09.46, 9 Eylül 2024 tarihinde değiştirildi.
- Metin [Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr) altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak [Kullanım Şartlarını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/tr) ve [Gizlilik Politikasını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/tr) kabul etmiş olursunuz.

Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org/) tescilli markasıdır.


- [Gizlilik politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Vikipedi hakkında](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [Sorumluluk reddi](/wiki/Vikipedi:Genel_sorumluluk_reddi)
- [Davranış Kuralları](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Geliştiriciler](https://developer.wikimedia.org)
- [İstatistikler](https://stats.wikimedia.org/#/tr.wikipedia.org)
- [Çerez politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobil görünüm](//tr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Rize&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)