Kuantum mekaniği - Vikipedi
Kuantum mekaniği veya kuantum fiziği, atom altı parçacıkları inceleyen bir temel fizik dalıdır. Nicem mekaniği veya dalga mekaniği adlarıyla da anılır.
kuramın
Kuantum, Latince 'quantus' (ne kadar, ne büyüklükte) sözcüğünden gelir[4] ve <anchor>kuramın</anchor> belirli fiziksel nicelikler için kullandığı kesikli birimlere gönderme yapar. Mekanik, Latince 'mechanicus' (makinelere ait veya yaratıcı) sözcüğünden gelir.[5] Türkçede quantus (ne kadar, ne denli, kaç) sözcüğünün anlamından yola çıkarak nicem sözcüğüyle karşılanmıştır.
Teori - Vikipedi
Teori - Vikipedi[İçeriğe atla](#bodyContent)

Ana menü

Ana menü

kenar çubuğuna taşıgizle

Gezinti


- [Anasayfa](/wiki/Anasayfa "Anasayfayı ziyaret et [z]")
- [Hakkımızda](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [İçindekiler](/wiki/Vikipedi:G%C3%B6z_at)
- [Rastgele madde](/wiki/%C3%96zel:Rastgele "Rastgele bir sayfaya gidin [x]")
- [Seçkin içerik](/wiki/Vikipedi:Se%C3%A7kin_i%C3%A7erik)
- [Yakınımdakiler](/wiki/%C3%96zel:Yak%C4%B1n%C4%B1mdakiler)

Katılım


- [Bağış yapın](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_tr.wikipedia.org&uselang=tr "Bizi destekleyin")
- [Deneme tahtası](/wiki/Vikipedi:Deneme_tahtas%C4%B1)
- [Köy çeşmesi](/wiki/Vikipedi:K%C3%B6y_%C3%A7e%C5%9Fmesi "Güncel olaylarla ilgili son bilgiler")
- [Son değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:SonDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler "Vikide yapılmış son değişikliklerin listesi [r]")
- [Dosya yükle](/wiki/Vikipedi:Y%C3%BCkle)
- [Topluluk portali](/wiki/Vikipedi:Topluluk_portali "Proje hakkında, neler yapabilirsiniz, ne nerededir")
- [Wikimedia dükkânı](//shop.wikimedia.org)
- [Yardım](/wiki/Yard%C4%B1m:%C4%B0%C3%A7indekiler "Yardım almak için")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Vikipedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-tr.svg)![Özgür Ansiklopedi](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-tr.svg)](/wiki/Anasayfa)

[Ara](/wiki/%C3%96zel:Ara "Vikipedi içinde ara [f]")

Ara

Görünüm

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Teori "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Teori "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Kişisel araçlar

- [Hesap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:HesapOlu%C5%9Ftur&returnto=Teori "Bir hesap oluşturup oturum açmanız tavsiye edilmektedir ancak bu zorunlu değildir")
- [Oturum aç](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kullan%C4%B1c%C4%B1OturumuA%C3%A7ma&returnto=Teori "Oturum açmanız tavsiye edilmektedir; ancak bu zorunlu değildir [o]")

Çıkış yapmış editörler için sayfalar [daha fazla bilgi](/wiki/Yard%C4%B1m:Giri%C5%9F)

- [Katkılar](/wiki/%C3%96zel:Katk%C4%B1lar%C4%B1m "Bu IP adresinden yapılmış değişiklikler listesi [y]")
- [Mesaj](/wiki/%C3%96zel:MesajSayfam "Bu IP adresindeki düzenlemeler hakkında tartışma [n]")

## İçindekiler

kenar çubuğuna taşıgizle

- Giriş

- [1Kökenbilim](#Kökenbilim)
- [2Eski zamanlarda kullanımı](#Eski_zamanlarda_kullanımı)
- [3Resmi ve bilimsel biçimde kuramlar](#Resmi_ve_bilimsel_biçimde_kuramlar)
- [4Belirsizlik](#Belirsizlik)
- [5Kuramlar arası düşüş ve eleme](#Kuramlar_arası_düşüş_ve_eleme)
- [6Felsefi kuramlar](#Felsefi_kuramlar)
- [7Metakuramı](#Metakuramı)
- [8Politik kuramlar](#Politik_kuramlar)
- [9Alt belirleme](#Alt_belirleme)
- [10Bilimsel kuramlar](#Bilimsel_kuramlar)
- [11Bilimsel kuruluşların açıklamaları](#Bilimsel_kuruluşların_açıklamaları)
- [12Filozofik bakışlar](#Filozofik_bakışlar)
- [13Fiziğin içinde](#Fiziğin_içinde)
- [14Kuramsal terimi](#Kuramsal_terimi)
- [15Kuramın varsayım, olgu ve yasa ile ilişkisi](#Kuramın_varsayım,_olgu_ve_yasa_ile_ilişkisi)
- [16Başlıca bilimsel kuramlar](#Başlıca_bilimsel_kuramlar)
- [17Ayrıca bakınız](#Ayrıca_bakınız)
- [18Kaynakça](#Kaynakça)

İçindekiler tablosunu değiştir

# Teori

93 dil

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Teorie "Teorie - Afrikaanca")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Theorie "Theorie - İsviçre Almancası")
- [አማርኛ](https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%85%E1%88%8D%E1%8B%AE%E1%89%B5 "ኅልዮት - Amharca")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Teor%C3%ADa "Teoría - Aragonca")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D8%A9 "نظرية - Arapça")
- [الدارجة](https://ary.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B6%D8%B1%D9%8A%D8%A9 "نضرية - Fas Arapçası")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Teor%C3%ADa "Teoría - Asturyasça")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/N%C9%99z%C9%99riyy%C9%99 "Nəzəriyyə - Azerbaycan dili")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F "Теория - Başkırtça")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F "Тэорыя - Belarusça")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F "Тэорыя - Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F "Теория - Bulgarca")
- [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B0%E0%A5%80 "थियरी - Bhojpuri")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%A4%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AC "তত্ত্ব - Bengalce")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Teorija "Teorija - Boşnakça")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Teoria "Teoria - Katalanca")
- [ᏣᎳᎩ](https://chr.wikipedia.org/wiki/%E1%8E%AA%E1%8E%B7%E1%8F%A9%E1%8F%9B%E1%8F%98 "ᎪᎷᏩᏛᏘ - Çerokice")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%DB%8C%DB%86%D8%B1%DB%8C "تیۆری - Orta Kürtçe")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Teorie "Teorie - Çekçe")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8 "Теори - Çuvaşça")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Teori "Teori - Danca")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Theorie "Theorie - Almanca")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%98%CE%B5%CF%89%CF%81%CE%AF%CE%B1 "Θεωρία - Yunanca")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Theory "Theory - İngilizce")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Teorio "Teorio - Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Teor%C3%ADa "Teoría - İspanyolca")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Teooria "Teooria - Estonca")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Teoria "Teoria - Baskça")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87 "نظریه - Farsça")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Teoria "Teoria - Fince")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A9orie "Théorie - Fransızca")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Teoiric "Teoiric - İrlandaca")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%AA%D7%90%D7%95%D7%A8%D7%99%D7%94 "תאוריה - İbranice")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4_(%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%80) "सिद्धांत (थिअरी) - Hintçe")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Teorija "Teorija - Hırvatça")
- [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/Teyori "Teyori - Haiti Kreyolu")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Elm%C3%A9let "Elmélet - Macarca")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8F%D5%A5%D5%BD%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6 "Տեսություն - Ermenice")
- [İnterlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Theoria "Theoria - İnterlingua")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Teori "Teori - Endonezce")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Teorio "Teorio - Ido")
- [İtaliano](https://it.wikipedia.org/wiki/Teoria "Teoria - İtalyanca")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%90%86%E8%AB%96 "理論 - Japonca")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90 "თეორია - Gürcüce")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F "Теория - Kazakça")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%A7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A4 "ಸಿದ್ಧಾಂತ - Kannada dili")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EB%A1%A0 "이론 - Korece")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Teor%C3%AE "Teorî - Kürtçe")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F "Теория - Kırgızca")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Theoria "Theoria - Latince")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Theorie "Theorie - Limburgca")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Teorija "Teorija - Litvanca")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Teorija "Teorija - Letonca")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/Rijan-kevitra "Rijan-kevitra - Malgaşça")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0 "Теорија - Makedonca")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BD%D0%BE%D0%BB "Онол - Moğolca")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Teori "Teori - Malayca")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%AE "သီအိုရီ - Birman dili")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Theorie "Theorie - Felemenkçe")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Teori "Teori - Norveççe Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Teori "Teori - Norveççe Bokmål")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%A5%E0%A8%BF%E0%A8%8A%E0%A8%B0%E0%A9%80 "ਥਿਊਰੀ - Pencapça")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Teoria "Teoria - Lehçe")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Teoria "Teoria - Portekizce")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/%C3%91asa "Ñasa - Keçuva dili")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Teorie "Teorie - Rumence")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F "Теория - Rusça")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F "Теорія - Rusince")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Tiur%C3%ACa "Tiurìa - Sicilyaca")
- [سنڌي](https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D9%88 "نظريو - Sindhi dili")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Teorija "Teorija - Sırp-Hırvat Dili")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Te%C3%B3ria "Teória - Slovakça")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Teorija "Teorija - Slovence")
- [ChiShona](https://sn.wikipedia.org/wiki/Gorokodzwa "Gorokodzwa - Şona dili")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Teoria "Teoria - Arnavutça")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/Teorija "Teorija - Sırpça")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Teori "Teori - İsveççe")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Nadharia "Nadharia - Svahili dili")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%95%E0%AF%8A%E0%AE%B3%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%88 "கொள்கை - Tamilce")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%A7%E0%B0%BE%E0%B0%82%E0%B0%A4%E0%B0%82 "సిద్ధాంతం - Telugu dili")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%97%E0%B8%A4%E0%B8%A9%E0%B8%8E%E0%B8%B5 "ทฤษฎี - Tayca")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Teorya "Teorya - Tagalogca")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F "Теорія - Ukraynaca")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%DB%81 "نظریہ - Urduca")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Nazariya "Nazariya - Özbekçe")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt "Lý thuyết - Vietnamca")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Teyorya "Teyorya - Varay")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E7%90%86%E8%AE%BA "理论 - Wu Çincesi")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%98%D7%A2%D7%90%D7%A8%D7%99%D7%A2 "טעאריע - Yidiş")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%90%86%E8%AB%96 "理論 - Çince")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/L%C3%AD-l%C5%ABn "Lí-lūn - Min Nan Çincesi")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E7%90%86%E8%AB%96 "理論 - Kantonca")
- [İsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/Umchaciso "Umchaciso - Zuluca")

[Bağlantıları değiştir](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q17737#sitelinks-wikipedia "Dillerarası bağlantıları değiştir")

- [Madde](/wiki/Teori "İçerik sayfasını göster [c]")
- [Tartışma](/wiki/Tart%C4%B1%C5%9Fma:Teori "İçerik ile ilgili tartışma [t]")

Türkçe

- [Oku](/wiki/Teori)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Teori&action=history "Bu sayfanın geçmiş sürümleri [h]")

Araçlar

Araçlar

kenar çubuğuna taşıgizle

Eylemler


- [Oku](/wiki/Teori)
- [Değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit "Bu sayfayı değiştir [v]")
- [Kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit "Bu sayfanın kaynak kodunu düzenleyin [e]")
- [Geçmişi gör](/w/index.php?title=Teori&action=history)

Genel


- [Sayfaya bağlantılar](/wiki/%C3%96zel:SayfayaBa%C4%9Flant%C4%B1lar/Teori "Bu sayfaya bağlantı vermiş tüm viki sayfalarının listesi [j]")
- [İlgili değişiklikler](/wiki/%C3%96zel:%C4%B0lgiliDe%C4%9Fi%C5%9Fiklikler/Teori "Bu sayfadan bağlantı verilen sayfalardaki son değişiklikler [k]")
- [Özel sayfalar](/wiki/%C3%96zel:%C3%96zelSayfalar "Tüm özel sayfaların listesi [q]")
- [Kalıcı bağlantı](/w/index.php?title=Teori&oldid=32645119 "Bu sayfanın bu revizyonuna kalıcı bağlantı")
- [Sayfa bilgisi](/w/index.php?title=Teori&action=info "Bu sayfa hakkında daha fazla bilgi")
- [Bu sayfayı kaynak göster](/w/index.php?title=%C3%96zel:KaynakG%C3%B6ster&page=Teori&id=32645119&wpFormIdentifier=titleform "Bu sayfadan nasıl kaynak göstereceği hakkında bilgi")
- [Kısaltılmış URL'yi al](/w/index.php?title=%C3%96zel:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FTeori)
- [Karekodu indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:QrCode&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FTeori)
- [Vikiveri ögesi](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q17737 "Veri havuzundaki ilgili ögeye bağlantı [g]")

Yazdır/dışa aktar


- [Bir kitap oluştur](/w/index.php?title=%C3%96zel:Kitap&bookcmd=book_creator&referer=Teori)
- [PDF olarak indir](/w/index.php?title=%C3%96zel:DownloadAsPdf&page=Teori&action=show-download-screen)
- [Basılmaya uygun görünüm](/w/index.php?title=Teori&printable=yes "Bu sayfanın basılmaya uygun sürümü [p]")

Diğer projelerde


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Theories)

Görünüm

kenar çubuğuna taşıgizle

Vikipedi, özgür ansiklopedi

( [Kuram](/w/index.php?title=Kuram&redirect=no "Kuram") sayfasından yönlendirildi)

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Edit-clear.svg/40px-Edit-clear.svg.png)

**Bu madde, [Vikipedi biçem el kitabına](/wiki/Vikipedi:Bi%C3%A7em_el_kitab%C4%B1 "Vikipedi:Biçem el kitabı") uygun değildir**. Maddeyi, Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Gerekli düzenleme yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır._(Şubat 2014)_

**Teori** veya **kuram**, [bilimde](/wiki/Bilim "Bilim") bir [olgunun](/wiki/Olgu "Olgu"), sürekli olarak doğrulanmış [gözlem](/wiki/G%C3%B6zlem "Gözlem") ve [deneyler](/wiki/Deney "Deney") temel alınarak yapılan bir açıklamasıdır. Kuram, herhangi bir olayı açıklamak için kullanılan düşünce sistemidir. Genel anlamda kuram, bir [düşüncenin](/wiki/D%C3%BC%C5%9F%C3%BCnce "Düşünce") genel, [soyut](/wiki/Soyutlama "Soyutlama") ve [ussal](/wiki/Rasyonellik "Rasyonellik") olmasıdır. Ayrıca bir kuram, açıklanabilir genel bağımsız ilkelere dayanmaktadır. Bu ilkelere bağlı kalarak [doğada](/wiki/Do%C4%9Fa "Doğa") sonuçların nasıl örneklendirileceğini açıklamaya çalışır. Sözcüğün kökü [Antik Yunan](/wiki/Antik_Yunan "Antik Yunan")’dan gelmektedir. Ancak günümüzde birçok ayrı anlamlarda kullanılmaktadır. Kuram, [varsayımla](/wiki/Varsay%C4%B1m "Varsayım") (hipotez) aynı anlama sahip değildir. İkisinin de anlamı başkadır. Kuram bir gözlem için açıklanabilir bir çerçeve sağlar ve kuramı sağlayacak olan sınanabilir varsayımlar tarafından desteklenir.

Çağdaş anlamlarından biri de spekülatif ve genelleme doğasına vurgu yapmaktadır. Örneğin sanat ve felsefede kuramsal sözcüğü kolaylıkla ölçülebilir olmayan düşünceleri ve deneysel olayları tanımlamak için kullanılabilir. Felsefedeki anlam uzantısı olan kuram, hala [tanrı bilimsel](/wiki/Tanr%C4%B1_bilimi "Tanrı bilimi") bağlamında kullanılan bir sözcüktür. Aristoteles'in tanımı olarak, arı kuram anlamına tamamen karşı olan “uygulama (pratik)”, kuram tanımının çok sık çeliştiği bir sözcüktür.[\[1\]](#cite_note-1) [Tıbbın](/wiki/T%C4%B1p "Tıp") uygulamalı yanı insanları sağlıklı yapmaya çalışıyor iken tıbbi kuram, sağlık ve hastalık doğasını ve nedenleri anlamaya çalışıyor. Bu örnek tıpta kuram ve uygulamanın bir ayrımıdır. Bu iki olay birbiriyle ilişkilidir ancak hasta iyileştirmeden araştırma yapmak ya da bu iyileştirmenin nasıl olduğunu bilmeden bir hastayı iyileşirmek olanaklıdır.

[Çağdaş bilimde](/w/index.php?title=%C3%87a%C4%9Fda%C5%9F_bilim&action=edit&redlink=1 "Çağdaş bilim (sayfa mevcut değil)"), kuram, bilimsel kuram anlamı taşır ve [bilimsel yöntem](/wiki/Bilimsel_y%C3%B6ntem "Bilimsel yöntem") ile tutarlı bir biçimde yapılan ve çağdaş bilimin gerektirdiği ölçütlere uygun açıklamalardır. Kuram alanında bir bilim insanını anlamak için kuramının doğruluğunu olduğu gibi yanlışlığını da deneysel olarak kanıtlamak gerekir. Bilimsel kuramlarda bir şeyin hâla kanıtlanmamış olduğunu ya da düşüntülü olduğu varsayım sözcüğü ile belirtilir, kuram yaygın kullanımlarının tersine, bilimsel bilginin en güvenilir, titiz ve kapsamlı bir biçimidir. Bilimsel kuramlar kendi başına deneysel olarak sınanabilir. Varsayımlardan ve doğanın kesin koşulları altında nasıl davranış göstereceğini açıklayan [bilimsel yasalardan](/wiki/Yasa_(bilim) "Yasa (bilim)") ayrılırlar.

Bir kuram düzgüler ne üzerine ise varsayılabilir. Bu hedefleri, düzgüleri ve ölçünleri belirler.
Bir kuram bilgi tabanı oluşturabilir ve bu taban açıklayıcı modelleriyle uyuşmayabilir. Kuramsal yaklaşmak bu bilgi tabanını geliştirmektir.

## Kökenbilim

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=1 "Değiştirilen bölüm: Kökenbilim") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=1 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kökenbilim")\]

Teori sözcüğü [Türkçeye](/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e "Türkçe") [Fransızca](/wiki/Frans%C4%B1zca "Fransızca") _théorie_ sözcüğünden geçmiş olup,[\[2\]](#cite_note-2) bu sözcükse Fransızcaya Yunanca _theoros_ 'gözlemci, izleyici' sözcüğünden geçmiştir.[\[3\]](#cite_note-3) "Kuram" sözcüğü Türkçe 'kurmak' kökünden türetilmiştir.

## Eski zamanlarda kullanımı

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=2 "Değiştirilen bölüm: Eski zamanlarda kullanımı") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=2 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Eski zamanlarda kullanımı")\]

Teori (θεωρία, _theoria_) sözcüğü Antik Yunan filozofisinden teknik terim olarak türetilmiştir. Günlük kullanımda kuram “dikkatlice bakmak, seyretmek” demekti. Teknik anlamı doğasal olayların kuramsal ve uzun uzun düşünülmüş açıklamalarına denk gelmektedir. Aynı doğasal filozoflar gibi dalgın ve düşüntülü anlayış içindeydiler ve aynı yetenekli yazıcı ve esnaflar gibi bilgiyi öğrenmenin pratik yolları aramaktaydılar. Kuram kelimesi İngilizcede 16. Yüzyıldan beri kullanılmaktadır. Kuramın modern kullanımı gerçek anlamından türetilmiştir ancak yeni anlamlar da kazanmıştır. Yine de kuram gerçek anlamından temel alınarak doğanın düşünülmüş ve rasyonel yanımıdır.

İngiliz anlamına rağmen Yunancada daha olağan anlamları vardır. Görünen o ki θεωρία sözcüğü Yunan dilinde eski kayıtlara göre daha özel bir kullanıma sahiptir. Francis Comford “From Religion To Philosopy” kitabından Orphinclerin kuram sözcüğünü “tutkulu sempatik niyet” anlamında kullandıklarını öne sürmüştür.

[Pisagor](/wiki/Pisagor "Pisagor") sözcüğün anlamını matematik ve bilimsel bilginin tutkulu sempatik niyeti olarak değiştirmiştir. Çünkü o böyle bir entelektüel takipçiliği varoluşun en yüksek mertebesine ulaşma yolu olarak kabul etmiştir. Pisagor’un yüksek bir mertebeye çıkmak için kuramı, duyguları ve bedensel arzuları bastırarak düşünmeyi sağlamaktır. Buna göre kuram kelimesine kesin anlamını veren Pisagor, klasik ve modern anlamından farklı olarak, doğal düşünce ve pratik olduğunu söylemiştir.

## Resmi ve bilimsel biçimde kuramlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=3 "Değiştirilen bölüm: Resmi ve bilimsel biçimde kuramlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=3 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Resmi ve bilimsel biçimde kuramlar")\]

Kuramlar belirli bir konuyu anlamak açıklamak ve gelecekle ilgili tahminler yapmak için kullanılan [analitik](/wiki/Analitik "Analitik") araçlardır. Çok sayıdaki çeşitli konularda kuramlar vardır, sanat ve bilim gibi. Resmi bir kuram belirli bir içeriğe uygulanarak dilsel bir anlam yüklenirse anlamlı olur. Farklı alanlardaki kuramlar doğal dille ifade edilir, ancak genel formları daima [matematiksel](/wiki/Matematik "Matematik") mantığın resmi diliyle aynı anlama gelecek şekilde oluşturulurlar. Kuramlar matematiksel, sembolik veya normal dille ifade edilebilirler ancak genellikle rasyonel düşünce ya da mantık prensiplerini takip etmeleri beklenir.
Kuramlar tartışılan konu hakkında doğru önermelerle ilgili cümlelerle oluşturulurlar. Fakat bu cümlelerde herhangi birinin doğruluğu her zaman kuramın tamamına göre değişir (görecelidir). Bu yüzdendir ki bir kurama göre doğru olan bir önerme başka bir kurama göre yanlış olabilir. Buna göre “O çok kötü bir insan” önermesi kişinin kim olduğuna ve “kötü insan” kuramının ne olduğuna göre doğru ya da yanlış olarak kabul edilemez.

Bazen iki kuram tamamıyla aynı açıklama gücüne sahiptirler çünkü aynı tahminlerde bulunurlar. Bu kuramlara, çiftine ayırt edilemez kuramlar denir ve ikisi arasındaki seçim uygunluğa veya felsefi tercihe indirgenir.

Matematiksel mantıkta kuramlar formu resmi olarak incelenir, özellikle de model kuramında. Kuramlar matematikte incelendiğinde genellikle resmi bir dille ifade edilirler ve netice kuralları diye adlandırılan izlekler altında kapalı önermelerdir. Bunun özel bir durumu aksiyomatik kuramdır, aksiyomlardan ve netice kurallarından oluşur. Kuram ise bu aksiyomlara netice kurallarını uygulayarak türetilebilir. Uygulamalarda kullanılan kuramlar gözlemlenmiş görüngülerin alıntılarıdır ve sonuç olarak ortaya çıkan kuramlar gerçek dünyada karşımıza çıkan olaylarla örtüşürler. Göze çarpan örnekler arasında [aritmetik](/wiki/Aritmetik "Aritmetik")(Sayılardan soyutlaşan kavramlar), [geometri](/wiki/Geometri "Geometri")(uzay kavramları) ve [olasılık](/wiki/Olas%C4%B1l%C4%B1k "Olasılık")(rastgelelik kavramı) sayılabilir.
Gödel’in tamamlanmama kuramı gösteriyor ki, doğal sayıların ifade edilebilindiği tutarlı hiçbir kuram onunla ilgili bütün doğru önermeleri içeremez. Sonuç olarak, bazı bilgi tanım kümeleri matematiksel kuram olarak tamamen ifade edilemez. Fakat bu kısıtlama hiçbir şekilde bilimsel bilgiyi resmileştiren matematiksel kuramların oluşumuna ön aşama değildir.

## Belirsizlik

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=4 "Değiştirilen bölüm: Belirsizlik") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=4 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Belirsizlik")\]

Eğer kuramı destekleyen bir kanıt varsa ve bu kanıta karşıt bir kuram mevcutsa ve bu kuram kanıtlara dayanıyorsa: kuram belirsiz (aynı zamanda kuram bilgisinde belirsizlik de denebilir) olur. Belirsizlik [epistemolojik](/wiki/Epistemolojik "Epistemolojik") kanıt ve sonuç arasındaki ilişkinin durumudur.

## Kuramlar arası düşüş ve eleme

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=5 "Değiştirilen bölüm: Kuramlar arası düşüş ve eleme") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=5 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kuramlar arası düşüş ve eleme")\]

Eğer görüngü açıklamada ve öngörmede eski bir kuramdan daha iyi yeni bir kuram varsa yeni kuramın gerçekliği daha iyi açıkladığı inancında haklı olur. Buna kuramlar arası azalma denir çünkü eski kuramın terimleri yeni kuramınkilere azaltılabilir. Mesela, ışık, ses ve ısı ile ilgili geçmişte anladıklarımız bugün sırasıyla dalga sıkışmaları ve seyrelmeleri, elektromanyetik dalgalar ve moleküler kinetik enerji olarak azaltılmıştır. Birbiriyle ilişkilendirilen bu kuramlara interteoretik kimlikler denir. Eski bir kuramla yeni bir kuram bu şekilde paralelse aynı gerçekliği daha bütünsel bir şekilde açıkladığımız sonucuna varabiliriz.

Yeni bir kuramın yeni terimleri eski kuramların terimlerini azaltmıyorsa, bunun yerine tamamen yeni terimler koyuyorsa bu aslında interteoretik elemenin yanlış yorumlanmasıdır. Örneğin [kalorik](/wiki/Kalori "Kalori") sıvıyla ilişkili olarak [ısı](/wiki/Is%C4%B1 "Isı") transferi anlayışı ortaya koyan eskimiş bilimsel kuram ısının enerji kuramı ortaya konunca elenmiş oldu. Ayrıca phlogiston maddesinin yanıcı ve yıpratıcı materyallerden açığa çıktığı bir madde olduğu kuramı oksijenin reaktivitesi incelendiğinde elimine edilmiştir.

## Felsefi kuramlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=6 "Değiştirilen bölüm: Felsefi kuramlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=6 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Felsefi kuramlar")\]

Deneysel veri içermeyen kuramların bilimsel ve felsefi düşünce alanında olduğu gibi farklılıkları bulunur. En azından bazı temel felsefi önermelerin açıklamalarının doğruluğu bilimsel-deneysel gözlemlerle kesin olarak sınanamaz.

Bazı çalışma alanları “kuram” olarak adlandırılır çünkü bunların amacı bir konuya alanın yaklaşımını açıklayan itirazlardır. Bu varsayımlar gerçek kuramın basit önermeleridir ve bu alanın [beliti](/wiki/Belit "Belit") (aksiyom) olarak düşünülürler. Çoğunlukla bilinen örnekleri [sayı kuramı](/wiki/Say%C4%B1_kuram%C4%B1 "Sayı kuramı") ve [set kuramıdır](/w/index.php?title=Set_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Set kuramı (sayfa mevcut değil)"), yine de [edebiyat kuramı](/w/index.php?title=Edebiyat_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Edebiyat kuramı (sayfa mevcut değil)"), [eleştirel kuram](/wiki/Ele%C5%9Ftirel_kuram "Eleştirel kuram") ve [müzik kuramı](/wiki/M%C3%BCzik_kuram%C4%B1 "Müzik kuramı") da bazı çeşitleridir.

## Metakuramı

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=7 "Değiştirilen bölüm: Metakuramı") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=7 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Metakuramı")\]

Felsefi kuramının çeşitlerinden birisi metakuramıdır. Metakuramı bir kuram hakkındaki konu ve meselelerle ilgilidir. Kısaca metakuramı bir kuram hakkındaki bir başka kuramdır. Metakuramlar diğer kuramların üst kuramlarıdır.

## Politik kuramlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=8 "Değiştirilen bölüm: Politik kuramlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=8 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Politik kuramlar")\]

[Politik](/wiki/Politik "Politik") kuramlar [yasa](/wiki/Yasa "Yasa") ve [hükûmet](/wiki/H%C3%BCk%C3%BBmet "Hükûmet") hakkındaki [etik](/wiki/Etik "Etik") kuramlardır. Politik kuram konusunu genel bakış, özel etik, politik inanç ve tutum ya da siyasetten alır.

## Alt belirleme

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=9 "Değiştirilen bölüm: Alt belirleme") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=9 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Alt belirleme")\]

Buna göre bir kuramı desteklemek için belirtilen mevcut kanıtların ışığında, ona zıt ve onunla tutarsız bir rakip kuram vardır.

## Bilimsel kuramlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=10 "Değiştirilen bölüm: Bilimsel kuramlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=10 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bilimsel kuramlar")\]

Bilimde kuram, genel gerçeklerin tekrarlanarak kabul gören gözlem ve deneyleri baz alınarak doğal dünyanın bazı görünüşlerinin iyi doğrulanmış açıklamalarıdır. Kuramlar aynı zamanda kesinlikle uzak düşüncelerle uyuşmalıdır, çürütülebilir tutarlı doğru bir bilimsel araştırma yapma yeteneği ve birçok bağımsız kaynaktan güçlü bir delil lehine kuram üretmek gibi.

Bilimsel kuramın kuvveti çeşitli görüngülere göre çürütülebilir tahminler üretme yeteneğine göre ölçülebilir. Kuramlar daha çok delil toplandıkça geliştirilebilir (ya da daha iyisiyle yer değiştirilebilir): bu doğruluk artışı bilimsel bilgide artışa neden olur. Bilim adamları teknolojiyi keşfetmek, bir hastalığı tedavi etmek yani bilimsel bilgiyi ileri taşımak için kuramı bir dayanak olarak kullanır.

## Bilimsel kuruluşların açıklamaları

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=11 "Değiştirilen bölüm: Bilimsel kuruluşların açıklamaları") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=11 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Bilimsel kuruluşların açıklamaları")\]

Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilim Akademisi bilimsel kuramları şöyle tanımlar:

Kuramın resmi bilimsel tanımı kelimenin gündelik anlamından oldukça farklıdır. Doğanın geniş bir bölümünün kapsamlı açıklamalardan geldiğini destekler. Birçok bilimsel kuramın onları değiştirecek yeni bir kanıtı yoktur. Örneğin, hiçbir kuram Dünyanın güneş etrafında dönmediğini söyleyecek kanıtı yoktur. Bilimsel kuramların en kullanışlı özelliklerinden biri de henüz gözlenmemiş olan doğal olaylar veya olgular hakkında öngörülerde bulunmak için kullanılabilir olmasıdır.

O kuruluşa ait olmayan başka bir tanım ise şöyledir:

Bilimsel kuramlar doğada defalarca denenmiş ve teyit edilmiş olması gerekmektedir. Gerçek olgulara dayalı kuramlar sadece bir tahmin değildir. Onlar doğanın gerçekleridir. Biyolojik evrim kuramı “bir kuram”dan daha fazladır. Yerçekimini anlama çalışmalarımız hala devam etmektedir. Ama yerçekimi olgusu da, evrim gibi kabul edilen bir gerçektir.

## Filozofik bakışlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=12 "Değiştirilen bölüm: Filozofik bakışlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=12 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Filozofik bakışlar")\]

Mantıklı pozitivistler bilimsel kuramları, çıkarım kuramları olarak düşünürler. Bu kuramların içeriği genel mantık sistemine ve aksiyomlara dayalıdır. Çıkarım kuramlarında herhangi bir ya da daha fazla aksiyomun mantıklı sonuçları bu kuramın bir ibaresidir. Bu, kuramın görülen gösterimi olarak söylenir.
Kuramın alınan gösterimi yerini büyük ölçüde kuramın şematik gösterimi almıştır. Bu kuramlar bilimsel modelleridir. Gerçekliği gösterme niyetindeki mantıksal yapı model (“gerçeklik modeli”), bir şehrin ya da ilin bölgesinin grafiksel model haritasına benzetilir. Bu yaklaşımla, kuramlar önemli kıstasları dolduran özel kategori modelleridir.

## Fiziğin içinde

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=13 "Değiştirilen bölüm: Fiziğin içinde") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=13 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Fiziğin içinde")\]

[Fizikte](/wiki/Fizik "Fizik") kuram terimi genellikle matematiksel sistemlerde –elde edilmiş küçük temel muhasebe kurallarında(genellikle simetri, uzay veya zamandaki uzaklık eşitliklerinde, elektronlar arası özdeşliklerde vb.)– verilen fizik sistemleri kategorisinde deneysel tahminler üretmekte kullanışlı olurlar. İyi örneklerinden biri klasik elektromanyetizmadır, ayar simetrisinin [Maxwell denklemleri](/wiki/Maxwell_denklemleri "Maxwell denklemleri") denilen birkaç denklemle çevrelenmesidir.

## Kuramsal terimi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=14 "Değiştirilen bölüm: Kuramsal terimi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=14 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kuramsal terimi")\]

Eğer kuram çoktan güçlü bir delil ile yeterince destekletilmişse, bu kuramının kabulü için tüm ana tahminlerinin test edilmesine ihtiyaç duyulmaz. Örnek olarak önemli testler imkânsız veya teknik olarak zor olabilir. Sonuç olarak kuramları tahminlerinin kesinliği kabul edilmemiş ya da yanlış olduğu ispatlanmamış olabilir. Bu durumda bu tahminlerin sonuçları "kuramsal" kelimesiyle açıklanabilir. Bu tahminler zaman içerisinde test edilebilir ve eğer yanlışlarsa kuram reddedilir.

## Kuramın varsayım, olgu ve yasa ile ilişkisi

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=15 "Değiştirilen bölüm: Kuramın varsayım, olgu ve yasa ile ilişkisi") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=15 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kuramın varsayım, olgu ve yasa ile ilişkisi")\]

Ana maddeler: [Hipotez](/wiki/Hipotez "Hipotez"), [Olgu](/wiki/Olgu "Olgu") ve [Kanun (bilim)](/wiki/Kanun_(bilim) "Kanun (bilim)")

Bilimsel kuram kavramı açıklanırken sıklıkla varsayım kavramı ile karşılaştırılır. Varsayım, bilimin ilgi alanındaki bir konunun anlaşılması için -başlangıç olarak- sınırlı sayıdaki kanıta, geçmiş bilgilere veya gözlemlere[\[4\]](#cite_note-Helmenstine-4) dayanarak ileri sürülen, sınanabilir bir tahmin veya açıklamadır.[\[5\]](#cite_note-5) Bir varsayım deneyler veya daha fazla gözlem yaparak desteklenebilir veya çürütülebilir.[\[4\]](#cite_note-Helmenstine-4) Örneğin bir psikolog, öğrencilerin çalışma disiplini ve [anksiyete](/wiki/Anksiyete "Anksiyete") düzeyi arasındaki ilişkiye dair bir çalışma yapmadan önce "düzenli çalışan öğrencilerin anksiyeteden daha az acı çektikleri," biçiminde bir varsayım ortaya atabilir.[\[6\]](#cite_note-Cherry-6) Çalışma sonuçları bu varsayımı destekleyebilir veya çürütebilir. Benzer bir şekilde, deterjanların etkinliği ile ilgili bir deneyden önce "deterjanların temizleme gücü arasında fark yoktur" varsayımı ortaya atılabilir. Eğer deneyler sırasında belirli bir leke sadece bazı deterjanlar tarafından temizlenebiliyorsa bu varsayım çürütülmüş olur.[\[4\]](#cite_note-Helmenstine-4)

Kuram doğal dünya ile ilgili belirli bir alanda sağlam temellere oturtulmuş[\[6\]](#cite_note-Cherry-6) ilkeler ve açıklamalar bütünüdür. Kuram bünyesinde farklı konularda pek çok kez 'sınanmış',[\[4\]](#cite_note-Helmenstine-4)[\[7\]](#cite_note-ncse-7) desteklenmiş[\[4\]](#cite_note-Helmenstine-4) ve 'geniş şekilde kabul görmüş'[\[4\]](#cite_note-Helmenstine-4) varsayımları barındırır. Bunun dışında [olguları](/wiki/Olgu "Olgu") ve [bilimsel yasaları](/wiki/Kanun_(bilim) "Kanun (bilim)") barındırır.[\[6\]](#cite_note-Cherry-6)

Kuram açıklanırken [olgu](/wiki/Olgu "Olgu") ve yasa kavramlarına da değinilmelidir. Bilimde olgu; gözlem, hesaplama ve deneylerle pek çok kez doğrulanmış ve bilinen tüm uygulamalı amaçlar için doğruluğu kabul edilmiş[\[7\]](#cite_note-ncse-7) bir bilgidir. Örneğin kütlesel çekim farkı nedeniyle [Dünya](/wiki/D%C3%BCnya "Dünya") üzerinde 1000 Newton ağırlığında olan bir astronotun [Mars](/wiki/Mars "Mars") üzerinde 380 Newton olacağı[\[8\]](#cite_note-8) veya [insan](/wiki/%C4%B0nsan "İnsan") ile [bonobolarınların](/wiki/Bonobo "Bonobo") DNA'larının %98,7 oranında aynı olduğu[\[9\]](#cite_note-Sciencemag-9) bilgileri bilimsel olgulardır.

Bilimsel yasalar ise doğal dünyadaki herhangi bir durumun belirli koşullar altında nasıl gerçekleşeceğini açıklarlar.[\[7\]](#cite_note-ncse-7) Örneğin [Newton'un hareket yasalarının](/wiki/Newton%27un_hareket_yasalar%C4%B1 "Newton'un hareket yasaları") birincisine göre sabit hızla doğrusal hareket halindeki bir cisme etki eden [bileşke kuvvet](/wiki/Bile%C5%9Fke_Kuvvet "Bileşke Kuvvet") sıfır ise cisim aynı hızda doğrusal hareketine devam eder.[\[10\]](#cite_note-10) [Mendel'in kalıtım yasalarının](/w/index.php?title=Mendel%27in_kal%C4%B1t%C4%B1m_yasalar%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Mendel'in kalıtım yasaları (sayfa mevcut değil)") üçüncüsüne (baskınlık yasası) göre [heterozigotlarda](/wiki/Heterozigot "Heterozigot") (bir baskın, bir çekinik [alelli](/wiki/Alel "Alel") genlerde) genin sadece baskın aleli [fenotipte](/wiki/Fenotip "Fenotip") gözlenir ve çekinik alel gizli kalır.[\[11\]](#cite_note-11)

Bilimsel bir kuram; varsayım, olguların ve yasaların anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde birleştirilmesinden oluşur.

## Başlıca bilimsel kuramlar

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=16 "Değiştirilen bölüm: Başlıca bilimsel kuramlar") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=16 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Başlıca bilimsel kuramlar")\]

- **[Evrenbilim](/wiki/Evrenbilim "Evrenbilim")**: [Büyük Patlama](/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Patlama "Büyük Patlama")
- **[Biyoloji](/wiki/Biyoloji "Biyoloji")**: [Hücre teorisi](/wiki/H%C3%BCcre_teorisi "Hücre teorisi") — [Modern evrimsel sentez](/wiki/Modern_evrimsel_sentez "Modern evrimsel sentez") — [Hastalık yapıcı mikrop teorisi](/wiki/Hastal%C4%B1k_yap%C4%B1c%C4%B1_mikrop_teorisi "Hastalık yapıcı mikrop teorisi")
- **[Dilbilim](/wiki/Dilbilim "Dilbilim")**: [Yönetim ve Bağlama Kuramı](/wiki/Y%C3%B6netim_ve_Ba%C4%9Flama_Kuram%C4%B1 "Yönetim ve Bağlama Kuramı") \- [Durum Kuramı](/wiki/Durum_Kuram%C4%B1 "Durum Kuramı") \- [X’-Kuramı](/w/index.php?title=X%E2%80%99-Kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "X’-Kuramı (sayfa mevcut değil)") \- [Theta Kuramı](/w/index.php?title=Theta_Kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Theta Kuramı (sayfa mevcut değil)") \- [Checking Kuramı](/w/index.php?title=Checking_Kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Checking Kuramı (sayfa mevcut değil)") \- [Hareket Kopyası Kuramı](/w/index.php?title=Hareket_Kopyas%C4%B1_Kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Hareket Kopyası Kuramı (sayfa mevcut değil)")
- **[Kimya](/wiki/Kimya "Kimya")**: [Atom teorisi](/wiki/Atom_teorisi "Atom teorisi") — [Kinetik teori](/wiki/Kinetik_teori "Kinetik teori")
- **[İklim bilimi](/wiki/%C4%B0klim_bilimi "İklim bilimi")**: [Küresel ısınma](/wiki/K%C3%BCresel_%C4%B1s%C4%B1nma "Küresel ısınma")
- **[Ekonomi](/wiki/Ekonomi "Ekonomi")**: [Makroekonomi](/wiki/Makroekonomi "Makroekonomi") — [Mikroekonomi](/wiki/Mikroekonomi "Mikroekonomi")
- **[Eğitim](/wiki/E%C4%9Fitim "Eğitim")**: [Oluşturmacılık](/wiki/Olu%C5%9Fturmac%C4%B1l%C4%B1k "Oluşturmacılık") — [Eleştirel pedagoji kuramı](/w/index.php?title=Ele%C5%9Ftirel_pedagoji_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Eleştirel pedagoji kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Eğitim kuramı](/w/index.php?title=E%C4%9Fitim_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Eğitim kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Çoklu zekâ kuramı](/wiki/%C3%87oklu_zek%C3%A2_kuram%C4%B1 "Çoklu zekâ kuramı") — [İlerlemeci eğitim kuramı](/w/index.php?title=%C4%B0lerlemeci_e%C4%9Fitim_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "İlerlemeci eğitim kuramı (sayfa mevcut değil)")
- **[Mühendislik](/wiki/M%C3%BChendislik "Mühendislik")**: [Devre teorisi](/wiki/Devre_analizi "Devre analizi") — [Kontrol teorisi](/wiki/Kontrol_teorisi "Kontrol teorisi") — [Sinyal kuramı](/wiki/Sinyal_kuram%C4%B1 "Sinyal kuramı") — [Sistem kuramı](/wiki/Sistem_kuram%C4%B1 "Sistem kuramı") — [Bilgi kuramı](/wiki/Bilgi_kuram%C4%B1 "Bilgi kuramı")
- **[Film](/wiki/Film "Film")**: [Film kuramı](/w/index.php?title=Film_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Film kuramı (sayfa mevcut değil)")
- **[Jeoloji](/wiki/Jeoloji "Jeoloji")**: [Levha tektoniği](/wiki/Levha_tektoni%C4%9Fi "Levha tektoniği")
- **[Sosyal bilimler](/wiki/Sosyal_bilimler "Sosyal bilimler")**: [Eleştirel kuram](/wiki/Ele%C5%9Ftirel_kuram "Eleştirel kuram")
- **[Edebiyat](/wiki/Edebiyat "Edebiyat")**: [Edebiyat teorisi](/wiki/Edebiyat_teorisi "Edebiyat teorisi")
- **[Matematik](/wiki/Matematik "Matematik")**: [Olasılık kuramı](/wiki/Olas%C4%B1l%C4%B1k_kuram%C4%B1 "Olasılık kuramı") — [Arakelov kuramı](/w/index.php?title=Arakelov_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Arakelov kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Asimptotik teori](/w/index.php?title=Asimptotik_teori&action=edit&redlink=1 "Asimptotik teori (sayfa mevcut değil)") — [Bifurcation teorisi](/w/index.php?title=Bifurcation_teorisi&action=edit&redlink=1 "Bifurcation teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Catastrophe teorisi](/w/index.php?title=Catastrophe_teorisi&action=edit&redlink=1 "Catastrophe teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Kategori kuramı](/wiki/Kategori_kuram%C4%B1 "Kategori kuramı") — [Kaos kuramı](/wiki/Kaos_kuram%C4%B1 "Kaos kuramı") — [Choquet teorisi](/w/index.php?title=Choquet_teorisi&action=edit&redlink=1 "Choquet teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Coding teorisi](/w/index.php?title=Coding_teorisi&action=edit&redlink=1 "Coding teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Deformasyon kuramı](/w/index.php?title=Deformasyon_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Deformasyon kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Boyut kuramı](/w/index.php?title=Boyut_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Boyut kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Ergodic teorisi](/w/index.php?title=Ergodic_teorisi&action=edit&redlink=1 "Ergodic teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Alan teorisi](/wiki/Alan_teorisi "Alan teorisi") — [Galois teorisi](/wiki/Galois_teorisi "Galois teorisi") — [Oyun kuramı](/wiki/Oyun_kuram%C4%B1 "Oyun kuramı") — [Çizge Kuramı](/wiki/%C3%87izge_Kuram%C4%B1 "Çizge Kuramı") — [Grup kuramı](/wiki/Grup_kuram%C4%B1 "Grup kuramı") — [Hodge teorisi](/w/index.php?title=Hodge_teorisi&action=edit&redlink=1 "Hodge teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Homoloji kuramı](/w/index.php?title=Homoloji_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Homoloji kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Homotopi kuramı](/w/index.php?title=Homotopi_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Homotopi kuramı (sayfa mevcut değil)") — [İdeal teori](/w/index.php?title=%C4%B0deal_teori&action=edit&redlink=1 "İdeal teori (sayfa mevcut değil)") — [Kesişim teorisi](/w/index.php?title=Kesi%C5%9Fim_teorisi&action=edit&redlink=1 "Kesişim teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Invariant teorisi](/w/index.php?title=Invariant_teorisi&action=edit&redlink=1 "Invariant teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Iwasawa kuramı](/w/index.php?title=Iwasawa_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Iwasawa kuramı (sayfa mevcut değil)") — [K-teorisi](/w/index.php?title=K-teorisi&action=edit&redlink=1 "K-teorisi (sayfa mevcut değil)") — [KK-kuramı](/w/index.php?title=KK-kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "KK-kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Düğüm kuramı](/wiki/D%C3%BC%C4%9F%C3%BCm_kuram%C4%B1 "Düğüm kuramı") — [L-kuramı](/w/index.php?title=L-kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "L-kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Lie teorisi](/w/index.php?title=Lie_teorisi&action=edit&redlink=1 "Lie teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Littlewood–Paley teorisi](/w/index.php?title=Littlewood%E2%80%93Paley_teorisi&action=edit&redlink=1 "Littlewood–Paley teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Matriks teorisi](/w/index.php?title=Matriks_teorisi&action=edit&redlink=1 "Matriks teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Ölçü kuramı](/w/index.php?title=%C3%96l%C3%A7%C3%BC_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Ölçü kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Model kuramı](/w/index.php?title=Model_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Model kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Morse kuramı](/wiki/Morse_kuram%C4%B1 "Morse kuramı") — [Nevanlinna teorisi](/w/index.php?title=Nevanlinna_teorisi&action=edit&redlink=1 "Nevanlinna teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Sayılar teorisi](/wiki/Say%C4%B1lar_teorisi "Sayılar teorisi") — [Obstruction teorisi](/w/index.php?title=Obstruction_teorisi&action=edit&redlink=1 "Obstruction teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Operator teorisi](/w/index.php?title=Operator_teorisi&action=edit&redlink=1 "Operator teorisi (sayfa mevcut değil)") — [PCF kuramı](/w/index.php?title=PCF_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "PCF kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Perturbation teorisi](/w/index.php?title=Perturbation_teorisi&action=edit&redlink=1 "Perturbation teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Potential teorisi](/w/index.php?title=Potential_teorisi&action=edit&redlink=1 "Potential teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Olasılık kuramı](/wiki/Olas%C4%B1l%C4%B1k_kuram%C4%B1 "Olasılık kuramı") — [Ramsey kuramı](/w/index.php?title=Ramsey_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Ramsey kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Representation teorisi](/w/index.php?title=Representation_teorisi&action=edit&redlink=1 "Representation teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Ring teorisi](/w/index.php?title=Ring_teorisi&action=edit&redlink=1 "Ring teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Küme teorisi](/wiki/K%C3%BCme_teorisi "Küme teorisi") — [Shape teorisi](/w/index.php?title=Shape_theory_(mathematics)&action=edit&redlink=1 "Shape theory (mathematics) (sayfa mevcut değil)") — [Small cancellation teorisi](/w/index.php?title=Small_cancellation_teorisi&action=edit&redlink=1 "Small cancellation teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Spectral teorisi](/w/index.php?title=Spectral_teorisi&action=edit&redlink=1 "Spectral teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Stability teorisi](/w/index.php?title=Stability_teorisi&action=edit&redlink=1 "Stability teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Stable teorisi](/w/index.php?title=Stable_teorisi&action=edit&redlink=1 "Stable teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Sturm–Liouville teorisi](/w/index.php?title=Sturm%E2%80%93Liouville_teorisi&action=edit&redlink=1 "Sturm–Liouville teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Twistor teorisi](/w/index.php?title=Twistor_teorisi&action=edit&redlink=1 "Twistor teorisi (sayfa mevcut değil)")
- **[Müzik](/wiki/M%C3%BCzik "Müzik")**: [Müzik kuramı](/wiki/M%C3%BCzik_kuram%C4%B1 "Müzik kuramı")
- **[Felsefe](/wiki/Felsefe "Felsefe")**: [Kanıt kuramı](/w/index.php?title=Kan%C4%B1t_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Kanıt kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Spekülatif sebep](/w/index.php?title=Spek%C3%BClatif_sebep&action=edit&redlink=1 "Spekülatif sebep (sayfa mevcut değil)") — [Gerçek kuramı](/w/index.php?title=Ger%C3%A7ek_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Gerçek kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Tip kuramı](/w/index.php?title=Tip_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Tip kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Değer kuramı](/w/index.php?title=De%C4%9Fer_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Değer kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Virtue teorisi](/w/index.php?title=Virtue_teorisi&action=edit&redlink=1 "Virtue teorisi (sayfa mevcut değil)")
- **[Fizik](/wiki/Fizik "Fizik")**: [Akustik teorisi](/w/index.php?title=Akustik_teorisi&action=edit&redlink=1 "Akustik teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Anten kuramı](/w/index.php?title=Anten_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Anten kuramı (sayfa mevcut değil)") — [BCS Kuramı](/w/index.php?title=BCS_Kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "BCS Kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Landau teorisi](/w/index.php?title=Landau_teorisi&action=edit&redlink=1 "Landau teorisi (sayfa mevcut değil)") — [M teorisi](/wiki/M_teorisi "M teorisi") — [Kuantum mekaniği](/wiki/Kuantum_mekani%C4%9Fi "Kuantum mekaniği") — [Görelilik kuramı](/wiki/G%C3%B6relilik_kuram%C4%B1 "Görelilik kuramı") — [Kuantum alan kuramı](/wiki/Kuantum_alan_kuram%C4%B1 "Kuantum alan kuramı") — [Scattering teorisi](/w/index.php?title=Scattering_teorisi&action=edit&redlink=1 "Scattering teorisi (sayfa mevcut değil)") — [Sicim kuramı](/wiki/Sicim_kuram%C4%B1 "Sicim kuramı")
- **[Gezegenbilim](/wiki/Gezegenbilim "Gezegenbilim")**: [Büyük patlama](/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_patlama "Büyük patlama")
- **[Görsel sanatlar](/wiki/G%C3%B6rsel_sanatlar "Görsel sanatlar")**: [Estetik](/wiki/Estetik "Estetik") — [Sanat eğitimi kuramı](/wiki/Sanat_e%C4%9Fitimi "Sanat eğitimi") — [Mimari](/wiki/Mimari "Mimari") — [Kompozisyon](/wiki/Kompozisyon "Kompozisyon") — [Anatomi](/wiki/Anatomi "Anatomi") — [Renk kuramı](/w/index.php?title=Renk_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Renk kuramı (sayfa mevcut değil)") — [Perspektivizm](/wiki/Perspektivizm "Perspektivizm") — [Görsel algılama](/w/index.php?title=G%C3%B6rsel_alg%C4%B1lama&action=edit&redlink=1 "Görsel algılama (sayfa mevcut değil)") — [Geometri](/wiki/Geometri "Geometri") — [Manifoldlar](/wiki/%C3%87ok_katl%C4%B1 "Çok katlı")
- **[Sosyoloji](/wiki/Sosyoloji "Sosyoloji")**: [Toplum bilimi kuramları](/wiki/Toplum_bilimi_kuramlar%C4%B1 "Toplum bilimi kuramları") — [Eleştirel kuram](/wiki/Ele%C5%9Ftirel_kuram "Eleştirel kuram")
- **[Psikoloji](/wiki/Psikoloji "Psikoloji")**: [Psikanaliz](/wiki/Psikanaliz "Psikanaliz")
- **[Spor](/wiki/Spor "Spor")**: [Satranç kuramı](/w/index.php?title=Satran%C3%A7_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Satranç kuramı (sayfa mevcut değil)")
- **[İstatistik](/wiki/%C4%B0statistik "İstatistik")** : [Ekstrem değer kuramı](/w/index.php?title=Ekstrem_de%C4%9Fer_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Ekstrem değer kuramı (sayfa mevcut değil)")
- **[Tiyatro](/wiki/Tiyatro "Tiyatro")** : Tiyatral performansa ilişkin kuram.
- **Diğerleri**: [Eski bilimsel kuramlar](/w/index.php?title=Eski_bilimsel_kuramlar&action=edit&redlink=1 "Eski bilimsel kuramlar (sayfa mevcut değil)") — [Flojiston kuramı](/w/index.php?title=Flojiston_kuram%C4%B1&action=edit&redlink=1 "Flojiston kuramı (sayfa mevcut değil)")

## Ayrıca bakınız

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=17 "Değiştirilen bölüm: Ayrıca bakınız") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=17 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Ayrıca bakınız")\]

- [Deney](/wiki/Deney "Deney")
- [Yapısalcılık](/wiki/Yap%C4%B1salc%C4%B1l%C4%B1k "Yapısalcılık")
- [Bilim felsefesi](/wiki/Bilim_felsefesi "Bilim felsefesi")

## Kaynakça

\[ [değiştir](/w/index.php?title=Teori&veaction=edit&section=18 "Değiştirilen bölüm: Kaynakça") \| [kaynağı değiştir](/w/index.php?title=Teori&action=edit&section=18 "Bölümün kaynak kodunu değiştir: Kaynakça")\]

01. **[^](#cite_ref-1)** Pfeiffer, David (5 Haziran 2021). ["Scientific Theory vs Law"](https://medium.com/science-journal/scientific-theory-vs-scientific-law-5624633a8f1b). _Science Journal_ (İngilizce). 26 Kasım 2022 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20221126115846/https://medium.com/science-journal/scientific-theory-vs-scientific-law-5624633a8f1b). Erişim tarihi: 11 Ocak 2023.
02. **[^](#cite_ref-2)**["Arşivlenmiş kopya"](https://www.nisanyansozluk.com/kelime/teori). 20 Ocak 2023 tarihinde kaynağından [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20230120180655/https://www.nisanyansozluk.com/kelime/teori). Erişim tarihi: 20 Ocak 2023.
03. **[^](#cite_ref-3)**"theory." _Oxford Dictionary of English 2e_, [Oxford University Press](/wiki/Oxford_%C3%9Cniversitesi "Oxford Üniversitesi"), 2003.

04. **^** [_**a**_](#cite_ref-Helmenstine_4-0) [_**b**_](#cite_ref-Helmenstine_4-1) [_**c**_](#cite_ref-Helmenstine_4-2) [_**d**_](#cite_ref-Helmenstine_4-3) [_**e**_](#cite_ref-Helmenstine_4-4) [_**f**_](#cite_ref-Helmenstine_4-5) [Scientific Hypothesis, Theory, Law Definitions](http://chemistry.about.com/od/chemistry101/a/lawtheory.htm) 15 Mayıs 2013 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20130515185136/http://chemistry.about.com/od/chemistry101/a/lawtheory.htm). Anne Marie Helmenstine, Ph.D.
05. **[^](#cite_ref-5)**"hypothesis." _Oxford Dictionary of English 2e_, [Oxford University Press](/wiki/Oxford_%C3%9Cniversitesi "Oxford Üniversitesi"), 2003.

06. **^** [_**a**_](#cite_ref-Cherry_6-0) [_**b**_](#cite_ref-Cherry_6-1) [_**c**_](#cite_ref-Cherry_6-2) [Theory and Hypothesis](http://psychology.about.com/od/researchmethods/ss/expdesintro_2.htm) 20 Ocak 2013 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20130120060859/http://psychology.about.com/od/researchmethods/ss/expdesintro_2.htm). Kendra Cherry. Bachelor of Science. Idaho State University
07. **^** [_**a**_](#cite_ref-ncse_7-0) [_**b**_](#cite_ref-ncse_7-1) [_**c**_](#cite_ref-ncse_7-2) [Definitions of Fact, Theory, and Law in Scientific Work](http://ncse.com/evolution/education/definitions-fact-theory-law-scientific-work) 21 Mayıs 2016 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20160521074258/http://ncse.com/evolution/education/definitions-fact-theory-law-scientific-work). The Role of Theory in Advancing 21st Century Biology, National Academy of Sciences.
08. **[^](#cite_ref-8)** [Physics Facts](http://www.sciencekids.co.nz/sciencefacts/physics.html) 24 Ocak 2013 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20130124143130/http://sciencekids.co.nz/sciencefacts/physics.html). Science Kids.
09. **[^](#cite_ref-Sciencemag_9-0)** [Bonobos Join Chimps as Closest Human Relatives](http://news.sciencemag.org/sciencenow/2012/06/bonobo-genome-sequenced.html) 23 Ocak 2013 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20130123013754/http://news.sciencemag.org/sciencenow/2012/06/bonobo-genome-sequenced.html). Science Now. Erişim: 28 Ocak 2013.
10. **[^](#cite_ref-10)** [Newton'un hareket yasaları](http://www.kuark.org/2012/08/newtonun-hareket-yasalari/) 10 Nisan 2013 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20130410075121/http://www.kuark.org/2012/08/newtonun-hareket-yasalari/). Gökhan Atmaca. Kuark.org.
11. **[^](#cite_ref-11)** [Mendelian laws of inheritance](http://www.bookrags.com/research/mendelian-laws-of-inheritance-wob/) 3 Şubat 2013 tarihinde [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine") sitesinde [arşivlendi](https://web.archive.org/web/20130203153651/http://www.bookrags.com/research/mendelian-laws-of-inheritance-wob/). Bookrags.com

[Otorite kontrolü](/wiki/Otorite_kontrol%C3%BC "Otorite kontrolü")[![Bunu Vikiveri'de düzenleyin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q17737 "Bunu Vikiveri'de düzenleyin")

- [GND](/wiki/T%C3%BCmle%C5%9Fik_Otorite_Dosyas%C4%B1 "Tümleşik Otorite Dosyası"): [4059787-8](https://d-nb.info/gnd/4059787-8)
- [NKC](/wiki/%C3%87ek_Cumhuriyeti_Mill%C3%AE_K%C3%BCt%C3%BCphanesi "Çek Cumhuriyeti Millî Kütüphanesi"): [ph137660](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph137660&CON_LNG=ENG)

" [https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Teori&oldid=32645119](https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Teori&oldid=32645119)" sayfasından alınmıştır

[Kategori](/wiki/%C3%96zel:Kategoriler "Özel:Kategoriler"):

- [Teoriler](/wiki/Kategori:Teoriler "Kategori:Teoriler")

Gizli kategoriler:

- [Webarşiv şablonu wayback bağlantıları](/wiki/Kategori:Webar%C5%9Fiv_%C5%9Fablonu_wayback_ba%C4%9Flant%C4%B1lar%C4%B1 "Kategori:Webarşiv şablonu wayback bağlantıları")
- [Düzenlenmesi gereken maddeler Şubat 2014](/wiki/Kategori:D%C3%BCzenlenmesi_gereken_maddeler_%C5%9Eubat_2014 "Kategori:Düzenlenmesi gereken maddeler Şubat 2014")
- [GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:GND_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")
- [NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri](/wiki/Kategori:NKC_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1_olan_Vikipedi_maddeleri "Kategori:NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri")

- Sayfa en son 11.04, 1 Mayıs 2024 tarihinde değiştirildi.
- Metin [Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr) altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak [Kullanım Şartlarını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/tr) ve [Gizlilik Politikasını](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/tr) kabul etmiş olursunuz.

Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org/) tescilli markasıdır.


- [Gizlilik politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Vikipedi hakkında](/wiki/Vikipedi:Hakk%C4%B1nda)
- [Sorumluluk reddi](/wiki/Vikipedi:Genel_sorumluluk_reddi)
- [Davranış Kuralları](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Geliştiriciler](https://developer.wikimedia.org)
- [İstatistikler](https://stats.wikimedia.org/#/tr.wikipedia.org)
- [Çerez politikası](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobil görünüm](//tr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Teori&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)