قلعه دختر ساوه
ایران، استان مرکزی، ۲۳ کیلومتری ساوه، روستای قیز قلعه
یکی از جاذبه‌های تاریخی وجاهای دیدنی ساوهقیز قلعه سی یا قلعه دختر است که در روستایی به همین نام در نزدیکی این شهر واقع است. این قلعه روی کوه قرار دارد و برای کسانی که به دیدن بناهای تاریخی و کوهنوردی علاقه دارند یکی از بهترین مکان‌ها است. طبیعت این روستا و کوه‌های رنگی اطراف قلعه زیبایی آن را دو چندان کرده است. با ما در دیدن این قلعه همراه باشید. هرآنچه باید درباره قلعه دختر ساوه بدانید: قلعه دختر ساوه کجاست؟ معرفی قلعه دختر ساوهتاریخچه قلعه دختر ساوهبهترین زمان سفر به قلعه دختر ساوهکاربری قلعه دختر ساوهجاهای دیدنی اطراف قلعه دختر ساوهنکات بازدید از قلعه دختر ساوهقلعه دختر ساوه کجاست؟ آدرس: استان مرکزی، شهر ساوه، ۲۵ کیلومتری جنوب ساوه، روستای قیز قلعه (نمایش روی نقشه) قلعه دختر در روستای قیز قلعه و روی رشته‌کوه هندس، در ۲۵ کیلومتری جنوب شهر ساوه و نرسیده به سد الغدیر قرار دارد. مسیر دسترسی به قلعه دختر ساوهبرای بازدید از قلعه دختر باید راهی جاده ساوه-تفرش شوید. در ادامه از طریق دو روستای آسیابک‌بند و روستای سرخده می‌توانید به این جاذبه سفر کنید. نرسیده به سد الغدیر به روستای آسیابک‌بند می‌رسید. بعد از عبور از داخل روستا به‌سمت روستای کوچک قیز قلعه بروید. سپس از این روستا تا پای قلعه با جاده‌ای خاکی مواجه می‌شوید. بین این دو روستا رودخانه‌ای بسیار کم‌عمق جریان دارد که به‌راحتی با ماشین هم می‌توانید از آن عبور کنید. بخشی از پای کوه تا قلعه، پله‌گذاری شده است؛ اما باقی مسیر شامل جاده‌ای باریک و دارای پرتگاه‌های خطرناک و ناامن می‌شود. بیشتر مسیر نیاز به کوهنوردی دارد و برای بالا رفتن از آن حتما کفش مناسب به پا داشته باشید. از طریق مسیر روستای سرخده نیز می‌توانید راهی قلعه شوید. برای این منظور باید از پل سرخده عبور کنید تا به پای کوه برسید. اغلب گردشگران این مسیر را توصیه می‌کنند. معرفی قلعه دختر ساوهقیز قلعه یا قلعه دختر از بناهای تاریخی مهم ومکان‌های دیدنی استان مرکزیو یکی از آثار دیدنی شهر ساوه است که در سال ۱۳۸۲ ثبت شد. این بنا بر فراز کوه هندس و مشرف به دشت ساوه واقع است. این قلعه زیبا در روستای متروکه و کوچک قیز قلعه و در میان کوه‌های سرخ رنگ و زیبا قرار دارد. قلعه دختر که از لحاظ شیوه معماری، نوع مصالح و ساختار شبیهقلعه الموتو قهستان و به‌ویژه قلعه دختر بشرویه است، از شاه‌نشین، حصارها و دیوارهایی تشکیل‌شده که با مصالحی چون سنگ، آجر و گچ نیم‌کوب ساخته شده‌اند. یکی از ورودی‌های شاه‌نشین از سمت جنوب شرقی کوه و دیواره‌ی شرقی است. در کنار همین ورودی شواهدی از یک ورودی دیگر که مسدود شده است، مشاهده می‌شود. طبقه‌ی اول شاه‌نشین شامل: راهرو، هشت فضا که آوار سقف در آن مشاهده می‌شود، دیوارهایی در شرق و غرب، پنج فضا با پوشش گهواره‌ای و ساخته‌شده از سنگ و گچ است و در زیر برخی فضاها نیز زیر زمین وجود دارد. در برخی از بخش‌های بنا پایه‌ی تویزه‌های آجری، قاب‌بندی اجرا شده بین تویزه‌ها و پاتاق‌هایی روی دیوارها به کار رفته است که شاید نشان‌دهنده‌ی آن باشد که در فضاهای طبقه‌ی فوقانی شاه‌نشین پوشش طاق و چشمه وجود داشته است. در یکی از فضاهای زیرین ساختاری چهارگوش و شبیه به حوض مشاهده می‌شود که کاربری آن مشخص نیست. در اطراف شاه‌نشین دو فضای کشیده در گوشه جنوبی و غربی قرار دارد که از یکی از آن‌ها تنها بقایای دیوار باقی‌مانده است و دیگری دو طبقه دارد. در طبقه‌ی اول سه فضای کوچک مربع شکل و پوشش کجاوه‌ای و در طبقه‌ی دوم بخشی شبیه به محراب دیده می‌شود. روشنایی این بخش‌های قیز قلعه به‌وسیله‌ی روزنه‌هایی که در دیوار غربی شاه‌نشین تعبیه‌شده است، تأمین می‌شود. فضایی سرتاسری نیز در جبهه‌ی شرقی تا شمال شرقی قیز قلعه دیده می‌شود که دارای ورودی‌ای با پوشش آجری و تزئینات خفته راسته است. استحکامات نظامیحصار قلعه دختر از گچ و سنگ و با ارتفاع متفاوت از گوشه‌ی شرقی بنا شروع می‌شود و به گوشه‌ی جنوبی و غربی رسیده و تا جبهه‌ی شمالی ادامه دارد. این دیوار در بخش‌های شرقی و جنوب شرقی چنان ساخته‌شده است که کلیه‌ی منافذ و شیارهایی که امکان نفوذ به داخل قلعه را میسر کند، مسدود کرده است. بقایای یک برج در بخش جنوبی دیوار قابل‌مشاهده است. در بخش‌های دیگر نیز با احداث دیوارهای پشتیبان و نگهدارنده، راه نفوذ به بنا را بسته‌اند. تاریخچه قلعه دختر ساوهقبل از انقلاب و در دهه‌ی ۵۰ خورشیدی هوشنگ عظیم‌زاده در طی بررسی‌های باستان‌شناختی قیز قلعه را متعلق به دوران ساسانی معرفی کرد. هیئت باستان‌شناسی آلمانی به سرپرستی ولفرام کلایس در سال ۱۹۷۲ میلادی از این قلعه دیدن کردند و آن را به دوران اسماعیلیان نسبت دادند. ویلیام رابرتز نیز از جمله افرادی است که در مورد قلعه دختر مطالعاتی انجام داده است که متأسفانه اطلاعات چندانی از این پژوهش در اختیار نیست. رابرتز بر اساس چند قطعه سفال و معماری به کار رفته قیز قلعه را بنایی ساسانی معرفی کرد. در دهه‌های اخیر باستان‌شناسان ایرانی پژوهش در این بنا را ادامه دادند که در نتیجه‌ی این کاوش‌ها مشخص شد که شالوده‌ی اصلی قلعه دختر احتمالا به قرون پنج تا هفت هجری قمری تعلق دارد که در دوره‌های تیموری و صفوی نیز از آن استفاده‌شده است. بهترین زمان سفر به قلعه دختر ساوهبهترین زمان سفر به شهر ساوه و رفتن به روستای قیز قلعه فصل بهار، اواخر تابستان و پاییز است. اگر در فصل پاییز و برداشت میوه‌ی انار به این شهر سفر کنید، می‌توانید در کنار بازدید قلعه از باغ‌های زیبای انار نیز دیدن کنید و این میوه‌ی خوشمزه و محصولات آن را از مردمان روستا تهیه کنید. کاربری قلعه دختر ساوهکارکرد قیز قلعه همچنان مشخص نیست و منابع تاریخی نیز که اشاره‌ی مستقیم به این بنا داشته باشد وجود ندارد. با توجه به اینکه در این بنا امکانات ذخیره‌سازی آب و مواد غذایی وجود ندارد از آن برای مکانی دفاعی در زمان محاصره‌ی طولانی استفاده نمی‌کردند و دور بودن از شهر و راه‌های ارتباطی نیز امکان حکومتی بودن و حفاظت از راه را رد می‌کند. مشخص شدن کاربری بنا نیازمند پژوهش‌های بیشتر باستان‌شناختی است. جاهای دیدنی اطراف قلعه دختر ساوهدر کنار بازدید از قلعه دختر می‌توانید از سد الغدیر ساوه و دریاچه‌ی آن‌که بعد از این قلعه قرار دارد دیدن کنید. از آثار تاریخی نزدیک قیز قلعه پل‌های تاریخی باقی‌مانده از دوران صفوی و معروف به پل شاه عباسی است. که از داخل روستا و از قلعه یکی از این پل‌ها که هفت چشمه دارد و به این نام نیز معروف است قابل‌مشاهده است. پل دیگری نیزی به نام یک چشمه وجود دارد که تنها یک چشمه از آن باقی‌مانده است. هر دوی این پل‌ها از آثار ملی کشور به شمار می‌روند. نکات بازدید از قلعه دختر ساوهبازدید از این جاذبه گردشگری رایگان است. مدت زمان پیشنهاد بازدید از این بنای تاریخی حدود دو ساعت است. پرسش‌های متداولقلعه دختر ساوه کجاست؟ قلعه دختر در روستای قیز قلعه در ۲۵ کیلومتری جنوب شهر ساوه و نرسیده به سد الغدیر قرار دارد. بهترین زمان سفر به قلعه دختر ساوه چه فصلی است؟ فصل بهار، اواخر تابستان و پاییزآیا قلعه دختر ساوه ثبت ملی شده است؟ بله. این قلعه در سال ۱۳۸۲ به ثبت ملی رسید. جاهای دیدنی اطراف قلعه دختر ساوه کدامند؟ سد الغدیر ساوه، پل‌های تاریخی باقی‌مانده از دوره صفوی و معروف به پل شاه عباسینویسنده: اکرم زمانی نوریعکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: ساحل باران، رضا نجیب و حمیدرضا طاهر)