تیمچه امین‌الدوله
ایران، استان اصفهان، کاشان، تقاطع خیابان باباافضل و میدان کمال‌الملک، بازار کاشان
بازار کاشان یکی از مهم‌ترین و زیباترین بازار‌های ایران به شمار می‌رود که در اواخر قرن دوازدهم هجری قمری بر اثر زلزله به طور کلی از بین رفت. اما در دوره قاجار و در عهد فتحعلی شاه و ناصرالدین‌شاه، به وضع مطلوب مرمت و بازسازی شد و بناهای بسیاری در این بازسازی‌ها به وجود آمد. از جمله این بناها، تیمچه و کاروانسرایی است که توسط «جلالت مآب امین‌الدوله» بنا شد. تمیچه امین‌الدوله ازجاهای دیدنی کاشانبه شمار می‌رود و در تقاطع خیابان بابا افضل و میدان کمال‌الملک، در یکی از نقاط مرکزی بازار واقع‌شده است. برای شناخت بهتر این جواهر شناخته‌شده در بازار کاشان، با کجارو همراه باشید. هر آنچه باید درباره تیمچه امین‌الدوله بدانید: تیمچه امین‌الدوله کجاست؟ قدمت تیمچه امین الدولهمعماری تیمچه امین الدولهنکات بازدید از تیمچه امین الدولهتیمچه امین‌الدوله کجاست؟ عکس از ویکی‌پدیا (عکاس: Jérémie B) تیمچه امین‌الدوله یکی از بخش‌های دیدنی بازار تاریخی کاشان به شمار می‌رود که در میانه آن و در کنار تیمچه بخشی واقع است. بازار کاشان نیز در تقاطع خیابان بابا افضل و میدان کمال‌الملک قرار دارد. آدرس: استان اصفهان، کاشان، تقاطع خیابان بابا افضل و میدان کمال‌الملک، بازار کاشان (مشاهده روی نقشه) قدمت تیمچه امین الدولهعکاس: اکرم زمانی نوریتیمچه امین‌الدوله یا کاروانسرای امین‌الدوله یکی از بناهای قاجاری شهر کاشان محسوب می‌شود که در چهارسوق بازار تاریخی این شهر قرار دارد و به میانچال معروف است. در اواخر قرن ۱۲ هجری قمری در اثر زلزله این بازار تخریب و بعد در دوره قاجار و به همت فردی به نام فرخ خان غفاری ملقب به امین‌الدوله، از رجال نامدار آن زمان بازسازی شد. یکی از بخش‌هایی که به بازار کاشان افزوده شد، همین تیمچه است که به اسم بانی آن امین‌الدوله نام گرفت. کار ساخت این تیمچه بین سال‌های ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۴ هجری قمری به طول انجامید و معمار آن استاد علی مریم کاشانی بود. مادام دیولافوای فرانسوی که اواخر قرن گذشته هنگام مسافرت خود به ایران مطالعات دقیقی راجع به آثار و ابنیه تاریخی به عمل آورد، درباره کاروانسراهای کاشان و به‌خصوص در مورد تیمچه امین‌الدوله در سفرنامه خود چنین اظهار عقیده می‌کند: بازار این شهر وسیع است و سقف آن دارای گنبدهای کوچکی است که به‌هم‌پیوسته‌اند. همچنین جابه‌جا کاروانسراهایی هست که مخزن مال‌التجاره هستند. این کاروانسراها تاجرنشین و غیر از آن‌هایی هستند که مسافرین در آن‌ها منزل می‌کنند. این‌ها دارای بناهای مجلل و مزینی هستند. یکی از بهترین نمونه‌های آن‌ها کاروانسرای تازه‌ای است که تجار ساخته‌اند. شکل آن مانند منشور مربع‌القاعده است و در دو طرف آن درب ورودی دارد. تمام بنا با آجر است و نمایش قشنگی دارد. در سقف آن هم سه روزنه بزرگ است که به‌قدر کافی محوطه را روشن می‌کند. این بنای مهم که پر از مال‌التجاره‌های گران‌بها است، بهتر از هرگونه احصائیه و محاسبه‌ای اهمیت تجاری و آبادی و ترقی شهر را نشان می‌دهد. تیمچه امین‌الدوله در ۲۹ دی‌ماه سال ۱۳۵۳ با شماره ثبت ۱۰۱۶ در فهرست میراث‌فرهنگی کشور به ثبت رسید. معماری تیمچه امین الدولهعکاس: اکرم زمانی نوریتیمچه امین‌الدوله از سه‌طبقه بنای مستحکم و مسقف مرتفع با دهانه وسیعی تشکیل‌شده است و از نظر عرض و طول بنایی با عظمت و باشکوه محسوب می‌شود. این بنا علاوه بر داشتن زیبایی چشم‌نواز و شاهکارهای هندسی، در استحکام ساختمان، طرح نقشه و معماری آن‌چنان دقت و مهارتی به کار رفته که پس از صد سال هنوز کوچک‌ترین رخنه و شکافی در اساس و بنیان آن دیده نمی‌شود. سقف تیمچه امین‌الدوله با مقرنس‌کاری‌های از جنس آجر و کاشی و طاق‌بندی ایرانی بسیار زیبا دیده می‌شود. در این سقف به‌دلیل عدم استفاده از کاربندی، پوشش رومی به کار رفته و به همین دلیل، توانسته‌اند ارتفاع سقف تیمچه را افزایش دهند. علاوه بر آن، عدم قابلیت‌های سازه‌ای یزدی‌بندی به معمار این امکان را داده است تا این پوشش تزیینی را با سهولت بیشتری اجرا کند. تیمچه امین‌الدوله یک هشتی و یک فضای میانی دارد و حجره‌هایی در دو طبقه در پیرامون آن واقع هستند. این تیمچه از طریق دو درب بزرگ چوبی به بازار مربوط می‌شود. یک در از چهار سو به صحن کوچک هشت‌ضلعی و دیگری به صحن بزرگ مربع مستطیل شکل جنوبی منتهی می‌شود و در نهایت سرای واحدی را به وجود می‌آورند که یکی از بهترین شاهکارهای معماری ایران در نیمه دوم قرن سیزدهم هجری به شمار می‌رود. تاکنون در تیمچه امین‌الدوله دخل و تصرف زیادی صورت نگرفته، به‌غیر از آن‌که در و پنجره‌های چوبی آن در گذشته ارسی بوده است و در حال حاضر به در و پنجره شیشه‌ای تبدیل شده‌اند. از ویژگی‌های اجتماعی فرهنگی این تیمچه برگزاری مراسم عزاداری اصناف، هیئت‌های بازار و محلات کاشان در ماه محرم است. نکات بازدید از تیمچه امین الدولهعکس از ویکی‌پدیا (عکاس: امیر پاشایی) ساعت بازدید:۹:۳۰ تا ۱۳ و ۱۷ تا ۲۱ روزهای تعطیل: جمعه‌ها و ایام سوگواریپرسش‌های متداولتیمچه امین‌الدوله کجاست؟ استان اصفهان، کاشان، تقاطع خیابان بابا افضل و میدان کمال‌الملک، بازار کاشانتیمچه امین‌الدوله متعلق به چه دوره‌ای است؟ قاجارتیمچه امین‌الدوله توسط چه کسی ساخته شد؟ فرخ خان غفاری کاشی ملقب به امین الدولهپلان تیمچه امین‌الدوله چگونه است؟ تیمچه امین‌الدوله از سه‌طبقه بنای مستحکم و مسقف مرتفع با دهانه وسیعی تشکیل‌شده است. نویسنده: پریسا همایونی / بازنویسی: اکرم زمانی نوری