غار تانا (غار گرز رستم)
ایران، استان چهارمحال و بختیاری، شهرستان کیار، روستای سرتشنیز
غار گرز رستم یا تانا ازجاهای دیدنی استان چهارمحال بختیاریاست و در نزدیکی روستای سرتشنیز قرار دارد. این غار با ۶ چاه، عمیق‌ترین غار استان چهارمحال و بختیاری است. وجود ستون‌های استلاکتیتی، استلاگمیت‌ها، قندیل‌های پفکی، خفاش، پروانه و حشره از نکات قابل‌توجه این غار است. این غار را یک چوپان در کوه‌های زنگیان پیدا کرد. بر اساس کاوش و بررسی‌ها، غار گرز رستم که ازجاهای دیدنی هفشجاناست، عمیق‌ترین غار چاهی استان به حساب می‌آید. در این غار که پیش‌بینی می‌شود چند میلیون سال قدمت داشته باشد، قندیل‌های فوق‌العاده زیبا، خفاش، پروانه و نوعی حشره مشاهده می‌شود. دهانه این غار، کوچک و به عمق هفت متر است که نمای اولیه آن نیز ترسناک به نظر می‌آید. عمق این غار حدود ۲۵۰ متر است و ۶ چاه دارد که به‌ترتیب ۸، ۲۰، ۱۰، ۸۰، ۲۰، ۴۰ متر هستند که در حدود ۱۶۰ متری آن‌ها آبی از شرق به‌سمت غرب در حرکت است و کمتر از یک متر آب دارد. چاه شماره ۵ با ارتفاع ۷۰ متری از دو قسمت تشکیل‌شده و ۵ رول دارد که ژرف‌ترین چاه تانا است. این غار در منطقه‌ای که جنس سنگ‌های آن از کنگلومرا است، شکل‌گرفته و در حقیقت شکافی در صخره‌های بسیار فرسوده کنگلومرایی که نفوذ آب در طول سالیان دراز به آن شکل و شمایل داده است؛ ازاین‌رو ریزش فراوان سنگ در اکثر قسمت‌های غار به ویژه چاه دوم غار محسوس است و غارنورد باید در این غار جانب احتیاط را بسیار نگه دارد. فرود ۳۵ متر اول به غار کاملا به‌صورت معلق است و دو سوراخ و گربه‌رو بسیار تنگ وجود دارد که دومی دقیقا روی چاه ۷۰ متری شماره ۵ قرار دارد و در صورت بی‌احتیاطی امکان سقوط در آن بسیار است. در اوسط این چاه ساختار بدنه غار به گونه بسیار جالبی تغییر کرده است و جنس آن به سنگ آهک تبدیل می‌شود و غارنورد را در غاری با سیستم غارهای منطقه غرب، مثلاپراو، قرار می‌دهد. سمیرا زارعی، سرپرست تیم اکتشاف و عضو انجمن غارنوردان و غارشناسان ایران درباره کشف این غار عمیق اظهار کرده است: گروهی از غارنوردان شهرکرد، سوراخی را که یک چوپان در کوه‌های زنگیان شهرکرد پیدا کرده بود، بررسی و پیمایش کردند. گروه شش نفره‌ای از غارنوردان و غارشناسان شهرهای اصفهان، شهرکرد، کرمانشاه و کرمان تشکیل شد که در پیمایش اولیه از یک چاه هفت متری، تونل باریک ۲۰ متری با شیب زیاد، تونل دیگری با طول تقریبی ۲۰ متر و در ادامه با حمایت طناب از یک چاه ۱۵ متری عبور کردیم و پس از سه متر فرود، به تونل تنگی رسیدیم که در اطراف آن قندیل‌های پفکی و استلاگتیت‌های زیبایی دیده می‌شد، همچنین آب هم درون این تونل جریان داشت. ما هفت متر دیگر فرود آمدیم و تا عمق ۱۰۰ متری این غار پیش رفتیم؛ ولی به دلیل کمبود طناب و زمان، از ادامه کار منصرف شدیم. در نهایت ما تا عمق ۲۱۰ متری این غار را پیش رفتیم که به پیشنهاد اعضای گروه برای این غار نام تانا انتخاب شد. نویسنده: بهاره غنچه