قلعه پرتغالی‌های قشم
استان هرمزگان، جزیره قشم، ضلع شمالی جزیره
در بندر قشم، کنگ، عمان، راس الخیمه، جزیره هرمزو مناطق دیگر حاشیه خلیج‌فارس، دیوارهایی قطور دیده می‌شود که در واقع مهم‌ترین آثار بازمانده از روزگار استثمار سواحل و جزایر خلیج‌فارس هستند. استعمارگران پرتغالی پس از اشغال بخش‌هایی از جزایر خلیج‌فارس، قلعه‌هایی را ساختند که امروزه بخشی از آن‌ها پا برجا است. در میان این مجموعه قلعه در جنوب ایران، قلعه‌های پرتغالی در هرمز، قشم و چابهار از بقیه معروف‌تر هستند. یادگارهای پرتغالی‌ها به جذابیت‌های توریستی تبدیل شده‌اند که هر ساله هزاران گردشگر را به سوی خود جذب می‌کند. در ادامه به بررسی قلعه پرتغالی‌های قشم می‌پردازیم؛ یکی از مشهورترینجاذبه‌های گردشگری قشمکه نام آن برای هر یک از گردشگران جزیره آشنا است. قلعه پرتغالی‌های قشم را بیشتر بشناسید: معرفی قلعه پرتغالی‌های قشمقلعه پرتغالی‌های قشم کجاست؟ دسترسی به قلعه پرتغالی‌های قشمتاریخچه قلعه پرتغالی‌های قشممعماری قلعه پرتغالی‌های قشمتونل زیرزمینی قلعه پرتغالی‌های قشمبهترین زمان بازدید از قلعه پرتغالی‌های قشمساعات بازدید و بلیط قلعه پرتغالی‌های قشممعرفی قلعه پرتغالی‌های قشمقلعه پرتغالی‌های قشم در سال ۱۵۰۷ میلادی به فرمان آلفونسو آلبرکرک، دریانورد پرتغالی در جزیره قشم احداث شد. این قلعه در سال ۸۷ توسط احسان یغمایی از زیر خاک بیرون آورده شد. در پی وقوع زلزله ۵ / ۹ ریشتری بهار ۱۳۷۹، کاوش در بخش درونی دیوار شرقی قلعه به‌دلیل تخریب فراوان، ناکام ماند. در کاوش‌های قلعه پرتغالی‌ها تعدادی ظروف چینی متعلق به چین، شیشه‌های ساخت ونیز و توپ‌های جنگی یافت شده بود. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: Miroslaw Siemieniuk) کاربرد اصلی قلعه، انباری بزرگ یا محلی برای نگهداری مهمات و سلاح بود و در مواقع اضطراری پشتیبانی دژهایی چون دژهای هرمز، قشم و لارک را به عهده داشت. آب مصرفی قلعه را آب باران و آب چاه تامین می‌کردند که توسط کانالی زیرزمینی در برکه‌ها و حوض‌های قلعه نگهداری می‌شد. قلعه پرتغالی‌های قشم کجاست؟ قلعه پرتغالی‌های قشم ازجاهای دیدنی استان هرمزگانمحسوب می‌شود و در ضلع شمالی جزیره قشم، بلوار ژئوپارک، نزدیک به ساحل قرار دارد. (مشاهده روی نقشه) عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: Miroslaw Siemieniuk، احسان رجبی، حامد نوری و علی‌رضا) دسترسی به قلعه پرتغالی‌های قشماز مبدا تا قشماگر قصد ندارید با سفر هوایی راهی این جزیره شوید، بهتر است با خودرو خود را به بندر لنگه (حدود ۱۵ ساعت از تهران) و سپس به بندر خمیر برسانید. بندر پهل (پل) را بیایید. در این بندر به‌صورت شبانه‌روزی لندینگ کرفت (یک شناور دریایی با وظیفه جابه‌جایی انسان‌هاو خودروهادر سواحل) برای انتقال خودروی شما به اسکله لافت در جزیره قشم وجود دارد. فاصله دریایی اسکله پل تا اسکله لافت حدود ۱۸۰۰ متر است. اگر خودروی شخصی نداشتید، برای سفر به قشم، می‌توانید با اتوبوس یا قطار به بندرعباس بروید و از آنجا با یک لنج خود را به قشم برسانید. این مسیر حدود ۲۰ دقیقه زمان می‌برد. از قشم تا مقصدپس از رسیدن به قشم، به‌سمت شرق جزیره و بندر ذاکری بروید. بعد از رسیدن به میدان ولایت، در اولین خروجی بپیچید و به‌سمت خیابان باهنر بروید. در این مسیر پیش برانید تا به میدان امام خمینی برسید. با طی اندکی راه، وارد بلوار ژئوپارک خواهید شد. کمی پیش بروید تا تابلو قلعه پرتغالی‌ها را ببینید. در ادامه مسیر از بلوار خارج خواهید شد و با عبور از چند کوچه و پرس‌و‌جو از افراد محلی، به قلعه خواهید رسید. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: S S) تاریخچه قلعه پرتغالی‌های قشماز دوره استعمار پرتغال بر برخی بنادر و جزایر جنوبی ایران آثاری جز چند قلعه تاریخی باقی نمانده است؛ قلعه‌هایی مستحکم که برای حفاظت از نظامیان پرتغالی در برابر شورش احتمالی بندرنشینان ایرانی ساخته‌شده بودند. قلعه‌ها حضور این استعمارگران را در جنوب ایران و سیطره آن‌ها را بر تجارت دریایی این منطقه برای بیش از ۱۱۰ سال تضمین کردند. این دوره از سال ۱۵۱۴ تا ۱۶۲۳ میلادی به طول انجامید. عکس از ویکی‌پدیا (عکاس: Farhoudk) آلفونسو آلبرکرک، جزایر دهانه خلیج‌فارس را تصرف کرد و از این طریق بر راه بازرگانی دریایی بین هند و اروپا تسلط یافت. چیرگی پرتغالی‌ها بر این آبراه مهم دریایی ۱۱۰ سال طول کشید. حدود یک قرن پرتغالی‌ها به ساختن دژها و استحکاماتی پرداختند که از آن جمله دژهای هرمز، قشم و لارک هستند. سرانجام در سال ۱۶۲۳ میلادی، این قلعه و دیگر پایگاه‌ها را در دهانه خلیج‌فارس، یکی از سرداران صفوی با نام امام‌قلی خان تصرف کرد و ایرانیان تا امروز براین پرارزش‌ترین آبراهه دنیا چیره هستند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: پیام نادری) متاسفانه امروزه شاهد تخریب بیش از اندازه‌ی این اثر تاریخی هستیم. رئیس واحد میراث فرهنگی اداره‌کل گردشگری قشم در این زمینه گفت: قرار بود قلعه پرتغالی‌های قشم مرمت شود و سازمان میراث فرهنگی کشور به‌دنبال اجرای این طرح بود. زمانی که موضوع مرمت توسط پرتغالی‌ها مطرح شد آن‌ها طرحی را در این زمینه ارائه کردند که بیشتر طرح بازسازی بود تا مرمت و مرمت‌کاران ایرانی انتقاداتی به آن داشتند ولی در نهایت موضوع به جایی ختم شد که ایران اجازه مرمت را به پرتغالی‌ها نداد. معماری قلعه پرتغالی‌های قشماین دژ راست‌گوشه، دارای مساحتی بیش از دو هزار متر مربع است. مصالح قلعه شامل سنگ‌های آهکی و گچی با ملاط ساروج محلی می‌شود و بنای قلعه طی صد سال، چندین بار استحکام‌بخشی شده است. در چهار گوشه این دژ، چهار برج و باروهایی بلند قرار گرفته‌اند که توپ و منجنیق روی پهنای آن مستقر می‌شدند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: حامد نوری) قلعه پرتغالی‌های قشم شامل بخش‌هایی نظیر انبارهای اسلحه، آب‌انبار بزرگ، اتاق‌های سرباز خانه، زندان، کلیسا، مقر فرماندهی و تالار می‌شود. تونل زیرزمینی قلعه پرتغالی‌های قشمدر آبان ۱۳۸۷ در پی حفاری‌های شرکت برق در محدوده ۵۰۰ متری قلعه پرتغالی‌ها، تونل قدیمی متصل به قلعه پرتغالی‌های قشم کشف شد. این تونل راه فرار فرماندهان و نیروهای نظامی پرتغالی و همچنین مکان نگهداری مهمات نظامی آنان بوده است. تونل زیرزمینی قلعه پرتغالی‌های قشم تا محدوده میدان سعدی شهر قشم به طول حدود سه کیلومتر ادامه دارد. گفته می‌شود تونل مذکور بر اساس برخی روایات، از قلعه پرتغالی‌ها در شهر قشم تا غارهای خربس (در ۱۵ کیلومتری جنوب شهر قشم) ادامه دارد. بهترین زمان بازدید از قلعه پرتغالی‌های قشمبهترین زمان برای سفر به قشم، از اواخر پاییز تا اوایل بهار است. البته اگر از شلوغی بیزار هستید، توصیه می‌کنیم هنگام تعطیلات، به‌خصوص عید نوروز راهی قشم نشوید. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: احسان رجبی) قلعه پرتغالی‌های قشم نورپردازی نسبتا مناسبی دارد و پس از غروب آفتاب می‌توانید از آن بازدید کنید. با این حال برای دیدن جزئیات و چشم‌انداز دریا، ساعات روشنایی روز پیشنهاد می‌شود. البته به‌دلیل گرمای هوا، توصیه می‌کنیم ساعات خنکی را انتخاب کنید. از این‌رو بهترین زمان بازدید از قلعه پرتغالی‌های قشم، صبح اول وقت یا غروب است. ساعات بازدید و بلیط قلعه پرتغالی‌های قشمساعات بازدید قلعه پرتغالی‌های قشم (۱۴۰۲):۸ صبح تا ۵ عصر؛ در روزهای جمعه به‌صورت ۲۴ ساعتهزینه بلیط قلعه پرتغالی‌های قشم (۱۴۰۲): پنج هزار تومانپرسش‌های متداولقلعه پرتغالی‌های قشم کجاست؟ قلعه پرتغالی‌های قشم در ضلع شمالی جزیره قشم، بلوار ژئوپارک، نزدیک به ساحل قرار دارد. ساعات بازدید قلعه پرتغالی‌های قشم چیست؟ ساعات بازدید قلعه پرتغالی‌های قشم از ۸ صبح آغاز می‌شود تا ۵ عصر ادامه می‌یابد. قلعه در روزهای جمعه به‌صورت ۲۴ ساعته پذیرای بازدیدکنندگان است. نویسندگان: محبوبه رستمی و پریسا همایونی