پارک ملی بمو
ایران، استان فارس، ۳۰ کیلومتری شیراز
شیراز از محبوب‌ترین مقاصد گردشگری در ایران به شمار می‌رود. این شهر در کنار بناهای مشهور و باغ‌های معروف خود، جاذبه‌های بکر و طبیعی را نیز پیشکش گردشگران می‌کند. پارک ملی بمو سومین پارک ملی حفاظت‌شده بعد از پارک گلستان و ارومیه است و در فاصله کمی از شیراز قرار دارد. همراه ما باشید و بیشتر درباره پارک ملی بمو بخوانید. هرآنچه بهتر است در بازدید از پارک ملی بمو بدانید: معرفی پارک ملی بموپارک ملی بمو کجاست؟ تاریخچه پارک ملی بموطبیعت پارک ملی بموکوه بموموزه پارک ملی بموبازدید از پارک ملی بمومعرفی پارک ملی بموبا وجود وسعت بسیار، پارک ملی بمو بسیار کمتر از دیگر پارک‌های ملی ایران شناخته‌شده است. وجود گونه‌های مختلف حیات وحش شامل پستانداران و پرندگان، چشم‌اندازهای بدیع طبیعی و آثار تاریخی موجود در پارک ملی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری محسوب می‌شود. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: مهرو جلالی) در داخل محدوده پارک ملی بمو روستا یا مرکز مسکونی وجود ندارد؛ ولی در حاشیه پارک ۳۰ روستا و شهرهایی مانند شهر شیراز و زرقان جای گرفته‌اند. عمده فعالیت‌های اقتصادی روستاییان و بومیان منطقه دامداری و کشاورزی از نوع باغداری با کشت درختان انگور است. پارک ملی بمو کجاست؟ پارک ملی بمو ازجاهای دیدنی شیرازاست و در شمال استان فارس و در شمال شرقی شیراز قرار دارد. این پارک به وسیله جاده شیراز-اصفهان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می‌شود و فاصله آن تا شیراز حدود ۳۰ کیلومتر است. برای دسترسی به پارک، از سمت شیراز به طرف زرقان پیش بروید. نرسیده به زرقان، پل غیر همسطح پالایشگاه را به‌سمت راست بروید. تابلوی پارک ملی بمو را خواهید دید. (مشاهده روی نقشه) عکس از گوگل‌مپ (عکاس: هادی کریمی) تاریخچه پارک ملی بمومحدوده فعلی پارک ملی بمو در سال ۱۳۴۱ تحت عنوان منطقه شکار ممنوع با وسعتی حدود ۱۰۰، ۰۰۰ هکتار توسط کانون شکار ایجاد شد و در سال ۱۳۴۶ پس از تشکیل سازمان شکاربانی و نظارت بر صید، منطقه شکار ممنوع به منطقه حفاظت‌شده و سپس به پارک وحش بمو تغییر نام داد. بالاخره در سال ۱۳۵۴ با ایجاد سازمان حفاظت محیط‌زیست، این منطقه با وسعتی معادل ۴۸، ۶۷۸ هکتار به نام پارک ملی بمو تغییر نام داد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: هادی کریمی) طبیعت پارک ملی بموپارک ملی بمو دارای اقلیم نیمه‌خشک سرد با بارندگی زمستانه است. متوسط بارندگی سالانه در ایستگاه اصلی معروف منطقه، یعنی شیراز، برابر ۳۹۲ میلی‌متر و همچنین دمای متوسط سالانه این ایستگاه برابر ۱۷ / ۹ درجه سانتی‌گراد است. زمستان‌ها این نواحی سرد می‌شود و تابستان‌ها گرمای هوا به ۳۴ درجه می‌رسد. پوشش گیاهی کنونی بمو عمدتا بوته‌زار و بیشتر شامل گون و درمنه است و در طول سال‌های گذشته بیش از ۳۰۰ گونه گیاهی جمع‌آوری و شناسایی‌شده است. در پارک ملی بمو چشمه‌های فراوانی با پراکندگی مناسب وجود دارد که از آب برخی از چشمه‌ها در گذشته برای کشاورزی استفاده می‌شد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: مهرو جلالی) پوشش جانوریاز نظر تنوع جانوری، این پارک بعد از پارک ملی گلستان و ارومیه قرار دارد؛ اما چندان شناخته‌شده نیست. به اعتقاد برخی محققان محیط‌زیست هرچه آگاهی و اطلاعات مردم از این‌گونه مناطق کمتر باشد، تعرض و دست‌اندازی به آن‌ها کمتر خواهد بود. در این پارک تعداد ۳۲ گونه پستاندار، ۹۱ گونه پرنده، ۱۹ گونه خزنده و سه گونه دوزیست شناسایی‌شده است. در زیستگاه طبیعی بمو، علاوه بر پلنگ، پستاندارانی از جمله، آهو، قوچ و میش، بز و پازن و پرندگانی همچون عقاب طلایی زندگی می‌کنند و کفتار، گربه جنگلی، گربه وحشی، جغد کوچک و شاه بوف از دیگر حیوانات این منطقه است. شمار پلنگ‌های این منطقه در سال ۱۳۹۲ شش قلاده برآورد شد. عکس‌ها از سایت اداره کل حفاظت محیط‌زیست فارس (عکاس: محمد جواد نظری) پوشش گیاهیگونه‌های گیاهی موجود در پارک ملی بمو به ۳۰۰ گونه می‌رسد که در ۵۸ تیره گیاهی جای می‌گیرند. اهمیت وجودی حدود ۵۱ گونه از گیاهان انحصاری در پارک ملی بمو نشان از غنای ذخایر توارثی آن دارد و از نظر حفظ ذخایر ژنتیکی جایگاه ویژه‌ای را اشغال کرده است. تعداد گونه‌های درختی و درختچه‌ای در پارک زیاد نیست؛ اما تراکم و پوشش چند گونه درختی بادام و بنه ارتفاعات پارک را جنگلی می‌نمایاند. به‌علاوه وجود تعداد کم گونه‌های مرغوب مرتعی که ارزش خوشخوراکی خوبی از نظر دامپروری داشته باشند، نشان از تخریب و استفاده‌های بی‌رویه در طی سال‌های گذشته دارد. شمای عمومی پارک به‌جز مناطق صخره‌ای شامل پوشش گیاهان درختی و درختچه‌ای مثل هوم (Ephedra Pachyclada)، پیچک (Convolvulus)، پیچک پیکانی (Convolvulus leiocalycinus)، گیاه دارویی انزروت (Astragalus Fasciculifolius)، گون (Astragalus susianus) و جوسیخ (Ebenus stellata) می‌شود. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: مرجع کامل استانداردهای حسابداری) در هر حال مجموعه عناصر گیاهی پارک بمو از ۳۰۰ گونه تجاوز نمی‌کند که بیشتر آنان را گیاهانی چون گون‌ها، جوخار، بومادران شیرازی، گاوچاق کن و گل بی‌مرگ گنویی و درمنه کوهی تشکیل می‌دهد. غالب گونه‌های تیره کاسنیان (Compositae) به‌جز درمنه‌ها که در فصل پاییز مورد چرا قرار می‌گیرند، فاقد ارزش خوشخوراکی هستند یا گیاهان تیره نعنائیان (Labiatae) به دلیل معطر و اغلب بدبو بودن کمتر مورد توجه دام وحیات وحش قرار می‌گیرند. گرچه گونه‌های گندمیان به نسبت خوب و زیاد است؛ ولی اغلب یکساله و فاقد ارزش خوشخوراکی است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: مرجع کامل استانداردهای حسابداری) تهدیدات پارک ملی بمواز جمله عوامل تهدیدکننده پارک ملی بمو می‌توان به پادگان‌ها و مراکز نظامی متعدد حاشیه پارک و پروژه‌های عمرانی شامل راه‌آهن شیراز-اصفهان، کمربند شمال‌شرق شیراز، خطوط انتقال نفت سروستان و میعانات گازی آغاردالان – پالایشگاه شیراز، توسعه پالایشگاه شیراز، خطوط انتفال برق و غیره اشاره کرد. کوه بموکوه بمو ادامه ارتفاعات سلسله جبال زاگرس است و از مقاصد طبیعت‌گردی وجاذبه‌های گردشگری استان فارسمحسوب می‌شود؛ منطقه‌ای کوهستانی و تپه ماهوری که از شهر شیراز به‌خوبی دیده می‌شود و در آن سه رشته‌کوه از شرق به غرب امتداد دارد. بلندترین قله آن کل اسد با ارتفاع ۲۷۰۰ متر و پایین‌ترین ارتفاع آن ۱۵۵۰ متر است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: مرجع کامل استانداردهای حسابداری) این رشته‌کوه در مشرق به ارتفاعات خرمن کوه و در جنوب با دریاچه بختگان مرتبط است. رشته‌کوه بمو، دشت شیراز را از دشت مرودشت جدا می‌کند. گردنه‌های آب باریک و باجگاه در مسیر راه شیراز-اصفهان در جانب شمال‌غربی رشته‌کوه قرار دارد. آب رکن‌آباد از معروف‌ترین جویبارهای شیراز که حافظ به آن اشاره می‌کند، در قسمت غربی این کوه واقع‌شده است. بند امیر در جانب شمال شرقی آن قرار دارد و راه قدیمی شیراز از جنوب‌شرقی رشته‌کوه می‌گذرد. تنگ الله‌اکبر نیز در جانب جنوبی آن واقع است. در میان این رشته‌کوه‌ها، دشت‌های باریکی قرار دارند که در یکی از آن‌ها با وجود وسعت کم، جمعیت قابل توجهی از آهو دیده می‌شود. در تپه ماهورهای وسیع و گسترده حد فاصل دشت و کوه، قوچ و میش فراوانی حضور دارند. پرتگاه‌های دامنه جنوبی کوه بمو و دیگر مناطق صخره‌ای پارک نیز، زیستگاه مناسبی برای بز و پازن است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: مرجع کامل استانداردهای حسابداری) موزه پارک ملی بموموزه حیات وحش پارک ملی بمو در ابتدای ورودی محدوده واقع‌شده است. در این موزه مجموعه‌ای از حیوانات تاکسیدرمی‌شده بومی منطقه را به نمایش گذاشته‌اند. از موزه تنها به‌صورت گروهی می‌توانید بازدید کنید و بازدید از آن در ایام عید و دیگر روزهایی ممکن است که از سمت اداره کل حفاظت محیط‌زیست فارس اعلام می‌شود. عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاس: هادی کریمی) بازدید از پارک ملی بموپارک ملی بمو شامل دو بخش می‌شود؛ تفرجگاه و موزه حیات وحش و تفرجگاه گسترده. بازدید از بخش اول بدون مجوز و در زمان‌هایی خاص ممکن است که پیشتر به آن اشاره شد. برای دسترسی به بخش دوم نیازمند مجوز از سازمان حفاظت از محیط‌زیست استان فارس هستید. البته متاسفانه بسیاری از افراد بدون داشتن مجوز وارد منطقه می‌شوند. بهترین راه برای بازدید از پارک ملی بمو، شرکت در تورهایی است که با مجوز سازمان در این پارک ملی برگزار می‌شوند. پرسش‌های متداولپارک ملی بمو کجاست؟ پارک ملی بمو در شمال استان فارس و در شمال شرقی شیراز قرار دارد و فاصله آن تا این شهر حدود ۳۰ کیلومتر است. پوشش جانوری پارک ملی بمو چگونه است؟ از نظر تنوع جانوری، این پارک بعد از پارک ملی گلستان و ارومیه قرار دارد و در آن تعداد ۳۲ گونه پستاندار، ۹۱ گونه پرنده، ۱۹ گونه خزنده و سه گونه دوزیست شناسایی‌شده است. چگونه می‌توان به پارک ملی بمو دسترسی داشت؟ برای دسترسی به پارک، از سمت شیراز به طرف زرقان پیش بروید. نرسیده به زرقان، پل غیر همسطح پالایشگاه را به‌سمت راست بروید. تابلوی پارک ملی بمو را خواهید دید. امکان بازدید از پارک ملی بمو وجود دارد؟ پارک ملی بمو شامل دو بخش می‌شود؛ تفرجگاه و موزه حیات وحش و تفرجگاه گسترده. بازدید از بخش اول بدون مجوز و در زمان‌هایی خاص ممکن است که پیشتر به آن اشاره شد. برای دسترسی به بخش دوم نیازمند مجوز از سازمان حفاظت از محیط‌زیست استان فارس هستید. البته متاسفانه بسیاری از افراد بدون داشتن مجوز وارد منطقه می‌شوند. بهترین راه برای بازدید از پارک ملی بمو، شرکت در تورهایی است که با مجوز سازمان در این پارک ملی برگزار می‌شوند. نویسنده: نرگس صالح نژاد