اورامانات
ایران، استان کردستان، شهرستان مریوان، جنوب شرقی شهر مریوان، هورامان تخت
روستای اورامان تخت که در منطقه اورامانات واقع‌شده، یکی از زیبا‌ترین مناطق کوهستانی ایران وجاهای دیدنی استان کردستاناست. رودخانه‌های سیروان و لیله که از میان این دهکده می‌گذرند، طراوت و شادابی را به این ناحیه هدیه می‌دهند. این دو رودخانه در منطقه‌ای از مرز مشترک کشور ایران و عراق، که به «دروله» معروف است به یکدیگر متصل می‌شوند. اورامان یکی از مناطق گردشگری زیبای ایران است که هر ساله گردشگران بسیاری از این منطقه بازدید می‌کنند. در سال‌های اخیر بر حجم گردشگران خارجی این منطقه بکر و رویایی افزوده‌شده است که عمده آن‌ها از کشورهای اسپانیا و آلمان به اورامان بوده‌اند. همه چیز درباره اورامانات کردستان: اورامانات کجاست؟ معنی اورامانات چیست؟ تاریخچه روستای اوراماناتآب و هوا و پوشش گیاهی اوراماناتمردم اوراماناتمعماری روستای اوراماناتمراسم پیرشالیار در اوراماناتجاهای دیدنی اوراماناتبهترین زمان سفر به اوراماناتاقامت در اوراماناتاورامانات کجاست؟ آدرس: استان کردستان، شهرستان مریوان، جنوب شرقی شهر مریوان، اورامان تخت (مشاهده روی نقشه) اورامانات نام منطقه‌ای در بخش اورامان شهرستان سروآباد در غرب استان کردستان است و از غرب به عراق و از جنوب به استان کرمانشاه محدود می‌شود و جاده‌ای به طول ۷۵ کیلومتر آن را به مریوان وصل می‌کند. این منطقه بخشی مشترک بین ایران و عراق است و یک دشت پرپیچ‌وخم با رودهای زیبا و گوناگون دارد که بسیار زیبا است. چشمه‌های مشهور این منطقه سیروان و لیله هستند. این دو رود در نزدیکی عراق به هم می‌پیوندند و این پیوندگاه را دروله می‌نامند. خانه‌های شهر به‌طور کلی از سنگ است و به‌صورت خشکه‌چین و پلکانی ساخته شده‌اند، به همین دلیل اورامان را روستای هزار ماسوله هم می‌گویند. اورامانات از دو قسمت کوچک و بزرگ تشکیل‌شده است. قسمت کوچک مربوط به شهر حلبچه از توابع کشور عراق است و قسمت بزرگ جزو استان‌های کرمانشاه و کردستان ایران محسوب می‌شود. روستای اورامان تخت مرکز بخش اورامان است و اغلب مردم آن شهرهایی چون تهران، مریوان، سنندج، حلبچه، جوانرود، کامیاران، روانسر و کرمانشاه را محل سکونت خود قرار داده‌اند. این دهکده تاریخی در اصل از سه قسمت به نام‌های هورامان تخت، ژاورو و لهون تشکیل‌شده است. منبع عکس: پینترست؛ عکاس: نامشخصمسیر دسترسی به روستای اورامانبرای رفتن به اورامان از تهران و با خودروی شخصی می‌توان با طی کردن مسیر ۶۶۰ کیلومتری و عبور از شهرهای ساوه، همدان و سنندج به سروآباد و سپس به اورامان رسید. از طریق پرواز هم از تهران می‌توان به سنندج رفت و در آنجا از خودروهای مختلف در دسترس برای عزیمت به اورامانات استفاده کرد. منبع عکس: ایرنا؛ عکاس: نامشخصمعنی اورامانات چیست؟ اورامان را هورامان هم می‌گویند. البته این روستا در زبان محلی «هه‌ورامان» نامیده می‌شود. اورامان یا اورامان‌تخت از دو بخش هورا و مان تشکیل‌شده است. بسیاری بر این عقیده‌اند که هورا همان اهورا بوده است. به این شکل اهورامان یعنی خانه اهورامزدا و اگر هورامان را برگرفته از هور اوستایی به‌معنای خورشید و مان را به‌معنای خانه بدانیم، معنای آن خانه و جایگاه خورشید است. مردم اورامان بر این عقیده‌اند که در گذشته اورامان یکی از شهرهای بزرگ منطقه و دارای مرکزیت و حکومت بوده است؛ آن‌ها نامیدن اورامان با عنوان تخت اورامان را قرینه‌ای بر اثبات این عقیده می‌دانند و معتقد هستند این بدان معنا است که اورامان دارای تخت حکومتی بوده و مرکزیت حکومت محسوب می‌شد. در سال‌های اخیر کاوش‌های باستان‌شناسی در منطقه اورامان انجام شد که سابقه آن را ۶ هزار سال و مربوط به دوره مس دانستند. کتیبه‌ای در اورامان وجود دارد که مربوط به آشور است و این می‌تواند سند دیگری بر باستانی بودن منطقه باشد. برخی معتقدند که سابقه مرکزیت شهری اورامان به دوره ساسانیان می‌رسد. آداب و رسوم و نام‌هایی که در این منطقه است، نشان از باستانی بودن آن دارد. اما اینکه شهر حتما مربوط به دوره ساسانی باشد، نیازمند اسناد دقیقی است که در حال حاضر، مستندی در این زمینه به دست نیامده است. منبع عکس: اقتصاد آنلاین؛ عکاس: نامشخصتاریخچه روستای اوراماناتبر اساس مدارک برجای‌مانده در نزدیکی دهکده‌های ناو، هجیج و اسپریز مردمانی زندگی کرده‌اند که پیشینه آن‌ها حدود ۴۰ هزار سال تخمین زده‌شده است و در زمان پارینه‌سنگی بوده‌اند. از این دوره تاریخی، وسایل انسان‌های غارنشین، باقی‌مانده اجاق و تعدادی استخوان که شبیه به اسکلت بز کوهی است، در غارهای مرو و گیلان پیدا شده است. همچنین استخوان‌هایانسان‌های نئاندرتالدر غارهای شانیدر و بیستون کشف‌شده است که گفته می‌شود قدمت‌شان به بیش از ۴۰ هزار سال می‌رسد. به‌مرور زمان انسان‌هایی به این دهکده مهاجرت می‌کنند که بازمانده آن‌ها در غاری به نام کناچه یافت شده است. جالب است بدانید که محققان در حوالی دهکده روآر مدارکی از جمله یک گور وسیع از جنس سنگ با سقفی به‌صورت گنبد و تعدادی خانه را پیداکرده‌اند که نشان می‌دهد انسان‌هایی در عصر آهن در این ناحیه زندگی کرده‌اند و پیشینه‌ی آن‌ها را بیش از ۳۰۰۰ هزار سال تخمین زده‌اند. این یافته‌ها از تاریخی‌ترین آثار این منطقه به‌حساب می‌آید و معماری آن به ناحیه غرب زاگرس مربوط می‌شود. چراکه طراحی و ساخت آن به‌شکل خشکه چین است و نیز نزدیک روستای تنگی ور کتیبه‌ای یافت شده که گویا از دوران آشوری‌ها به یادگار مانده است. تصاویری از فرمانروای آشوری‌ها به اسم «سارگون دوم» روی این کتیبه حکاکی شده و همچنین سنگ‌نوشته‌ای به خط میخی یافت شده که بعد از ترجمه آن به‌وسیله کارشناسان، بر موضوع حمله‌های فرمانروای آشوری‌ها به مناطق اورامان و زاگرس اشاره‌شده است. منبع عکس: چمدان؛ عکاس: نامشخصباستان‌شناسان تعدادی پوست حیوانات را در این روستا پیدا کرده‌اند که معتقد هستند قدمت آن‌ها مربوط به دوران اشکانیان و سلوکیان است و به زبان پهلوی و یونانی روی آن‌ها حکاکی شده است. تمام این آمار تاریخی در داخل ظرفی بوده‌اند که گفته می‌شود شخصی به نام دکتر سعید کردستانی آن‌ها را به انگلیسی‌ها هدیه می‌دهد و آن‌ها این اشیای با ارزش را در موزه کشورشان نگهداری می‌کنند. به نظر می‌رسد در آن زمان، مردم اسناد خریدوفروش خود را روی پوست حیوانات می‌نوشتند و این پوست‌های کشف‌شده در اصل سند معامله خریدوفروش زمین بین دو نفر بوده و اسامی افرادی که در معامله حضور داشته‌اند، به نام شاهد روی آن‌ها نوشته‌شده است. محققان قدمت این پوست را حدود ۱۲۰ سال پیش از میلاد تخمین زده‌اند. آب و هوا و پوشش گیاهی اوراماناتآب‌وهوای منطقه اورامان کوهستانی است. این منطقه که ازجاهای دیدنی مریوانبه شمار می‌رود، چشمه‌ها و چراگاه‌های بسیاری دارد. در دامنه کوه‌های اورامان باغ‌های زیبایی وجود دارد که سبب شده دامداری در کنار باغداری پیشه اصلی مردم شهر باشد. در این منطقه گونه‌های جانوری و گیاهی متعدد و بسیاری مشاهده می‌شود. درختان بلوط، پسته وحشی، گردو و انجیر از درخت‌های این منطقه و گیاهان ریواس، کنگر، ترشکه و … نیز از پوشش‌های گیاهی این منطقه‌اند. این سرزمین زیبا علاوه بر کوهستانی بودنش، جنگل‌های بزرگ و سرسبزی دارد و درختانی نظیر بلوط، زالزالک و گلابی وحشی در این جنگل‌ها قد علم کرده و زیبایی این منطقه را دوچندان کرده‌اند. به نظر می‌رسد اهالی این منطقه از قدیم تابه‌حال، برای گرم کردن خانه‌ها و طبخ غذا از چوب درخت‌های این جنگل‌ها استفاده می‌کرده‌اند. منبع عکس: تراول آرت؛ عکاس: نامشخصمردم اوراماناتاورامان تخت در ابتدا روستا بود، اما در سال‌های اخیر با داشتن ۵۴۰ خانوار و جمعیت ۲۸۰۰ نفر در سال ۱۳۹۰ به مرکز بخش تبدیل شد. مردم منطقه اورامان به زبان اورامی سخن می‌گویند که یکی از گویش‌های گورانی است و زیرگروهی از گویش‌های شمال غرب ایران است. مردم اورامان مسلمان هستند و مذهب آن‌ها سنی است. با این وجود در این منطقه آیین‌های مربوط به ایران باستان رایج است و در حافظه تاریخی مردم باقی‌مانده و پاس داشته شده است. مردم اورامان لباس‌های محلی کردی خاص خود را دارند. مردان کرد این منطقه چوخه، پانتول، ملکی شال، دستار، فرنجی و کله‌بال و زنان آن جانی، کلنجه، شال، کلاه و کلله می‌پوشند. این لباس‌ها با زیورالات تزیین شده و رنگ‌های خاصی دارند. صنایع‌دستی شهر اورامان گلیم، سجاده، نمد، گیوه، ظرف‌های چوبی و … است. معماری روستای اوراماناتمعماری پلکانی اورامان تخت و خانه‌های دیدنی آن، روستا را به‌شکل هرم‌گونه درآورده است که در راس این هرم قلعه‌ای باستانی قرار دارد. معماری پلکانی این خانه‌ها باعث شده است تا به روستای هزار ماسوله مشهور شود و به شکلی است که حیاط هر خانه پشت‌بام خانه‌ای دیگر است. معماری اورامانات و سرسبزی این منطقه کوهستانی رویایی، گویی پله‌هایی به‌سمت بهشت را تصویر می‌کند. منبع عکس: جنوب نیوز؛ عکاس: نامشخصمراسم پیرشالیار در اوراماناتاورامان تخت علاوه بر داشتن جاذبه‌های طبیعی و معماری جذاب دارای جاذبه‌های معنوی خاصی از جمله کوچ‌های ییلاقی و مراسم سالانه پیر شالیار در زمستان است. اهالی اورامان در این مراسم با لباس‌های کردی خاصی حاضر می‌شوند و موسیقی‌های عرفانی و مراسم خاص پختن آش و … را برگزار می‌کنند. گفته‌شده پیر شالیار یکی از بزرگان منطقه اورامان بوده که به ترویج اسلام در این منطقه مشغول بوده است و مردم برای بزرگداشت وی هر ساله دو مراسم در دو فصل سال برگزار می‌کنند. آنچه در این مراسم نظرها را به خود جلب می‌کند، آداب و رسومی است که در این بزرگداشت به چشم می‌خورد. در این آداب و رسوم، ریشه‌هایی از باورهای زرتشتی و باستانی دیده می‌شود که نشان از قدمت تاریخی اورامان و ماندن رسوم خاص باستانی این منطقه در اذهان تاریخی مردم دارد. برخی نیز این مراسم را مربوط به آداب باستانی مردم می‌دانند که بعدها با اعتقادات اسلامی گره خورده است. مقبره پیر شالیارکه از مریدان عبدالقادرگیلانی بوده است، در انتهای جاده آسفالته اورامان قرار دارد. این مراسم شامل ذبح دام قربانی، دف زنی، نوعی رقص، خوردن آش، و شب‌نشینی و خواندن شعر و دعا است. جاهای دیدنی اوراماناترودخانه سیروان که در جنوب غربی استان کردستان جریان دارد، پس از دریافت آب از بخش‌های جنوب‌غربی، غرب و مرکز استان مانند قشلاق، گاوه‌رود و گردلان تبدیل به سیروان می‌شود. بخش عمده این رودخانه در شهرستان سروآباد و منطقه باستانی اورامان جریان دارد و سپس در خاک عراق پس از پیوستن به رودخانه دیاله، وارد رود بزرگ دجله می‌شود. در واقع این رود طولانی‌ترین رودخانه استان کردستان است. حواشی این رود بسیار زیبا و بستر و کناره‌های آن زیستگاه انواع پرندگان و ماهیانی است که از لحاظ بهره‌برداری تفریحی و توریستی بسیار کاربردی هستند. بهترین مسیر و چشم‌انداز برای دیدن عظمت و زیبایی سیروان فاصله بین روستاهای اسپریز تا هجیج است که به‌علت قرارگیری جاده شنی در راستای رودخانه دارای ایستگاه‌های مهم و باارزش بصری فوق‌العاده برای فراغت، عکاسی و تصویربرداری است. این رودخانه به‌علت خروشان بودن، محل تمرین و مسابقات قایقرانی داخلی و خارجی نیز است. منبع تصاویر: fr. wikiloc؛ عکاس: نامشخصبهترین زمان سفر به اوراماناتاورامان دارای طبیعت چشم‌نواز و زیبایی است. آب‌وهوای کوهستانی منطقه و طبیعت خاص آن سبب می‌شود که دیدن زیبایی‌های اورامان در هر فصلی از سال دلپذیر باشد. اما طبیعی است که اردیبهشت را باید از سایر زمان‌ها جدا کرد، چراکه زیبایی‌های رویایی اورامان در اردیبهشت دوچندان می‌شود و تصویری که این ماه از فصل بهار در اورامان دیده می‌شود، باورنکردنی و رویایی است. شاید بتوان برای توصیف این تصویر رویایی و چشم‌انداز طبیعی فقط عنوان «تکه‌ای از بهشت» را به کار برد. طبیعت اورامان و کوه‌های آن و رودخانه سیروان که در نزدیکی اورامان جریان دارد و سدهای آن جزو زیبایی‌های این شهر به شمار می‌روند. منبع عکس: اینستاگرام (marivan_nature)؛ عکاس: نامشخصاقامت در اوراماناتاز مکان‌های اقامتی اورامان هتل سنگی آن است که با نام هتل شادی هم مشهور است. این هتل، نمایی با معماری سنگی باشکوه و چشم‌گیری دارد و سالانه پذیرای تعداد زیادی گردشگران شیفته بافت سنتی است. هتل سنگی شادی با ۲۲ باب واحد اقامتی، در روستای اورامان تخت به‌همراه امکانات مناسب رفاهی در اختیار گردشگران این منطقه است. علاوه بر این هتل، در روستاهای مختلف منطقه اورامان نیز اقامتگاه‌های بومگردی متعددی راه‌اندازی شده است که با اقامت در آن‌ها علاوه بر سهولت دسترسی به دیدنی‌های گوناگون اورامان، می‌توانید تجربه زندگی در میان اهالی منطقه، هم‌نشینی و هم‌صحبتب با آنان و لذت‌بردن از دست‌پخت‌های خانگی اهالی اورامان را نیز توشه سفر خود کنید. نویسنده: زهرا آذرنیوش، محمدمهدی حسنیعکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: Arğa Moradî، دلیر سعیدی، کوروش نوزاد تهرانی) پرسش‌های متداولاورامانات کجاست؟ اورامان منطقه‌ای در بخش اورامان شهرستان سروآباد در استان کردستان است که مرکز این بخش «اورامان تخت» نام دارد و با داشتن معماری پلکانی به روستای هزار ماسوله مشهور است. فاصله تهران تا اورامانات چقدر است؟ برای رفتن به اورامان از تهران و با خودروی شخصی می‌توان با طی کردن مسیر ۶۶۰ کیلومتری و عبور از شهرهای ساوه، همدان و سنندج به سروآباد و سپس به اورامان رسید. معنی اورامان چیست؟ روایت‌های مختلفی درباره وجه تسمیه این منطقه وجود دارد. بنابر یکی از آن‌ها، اورامان یا هورامان از دو بخش هورا و مان تشکیل‌شده است که در زبان اوستایی هور به معنی خورشید و مان به معنی خانه است که درمجموع مفهوم آن «خانه خورشید» است. بهترین زمان سفر به اورامان کدام فصل است؟ فصل بهار و البته اردیبهشت‌ماه بهترین زمان سفر و بازدید از اورامانات محسوب می‌شود.