موزه آستانه مقدس حضرت معصومه (س)
ایران، قم، خیابان آستانه، مجاورت درب ورودی حرم مطهر
موزه آستانه مقدسه که با نام موزه حرم حضرت معصومه (س) نیز شناخته می‌شود، گنجینه‌ای گران‌بها از اشیای تاریخی و هنری زیبا است. در سفر به شهر قم و موزه‌گردی در موزه حرم حضرت معصومه (س) همراه کجارو باشید. با موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) آشنا شوید: معرفی موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) بخش‌های مختلف موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) اطلاعات بازدید موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) معرفی موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) منبع عکس: shahr ۲۰. irموزه حرم حضرت معصومه (س) یکی از قدیمی‌ترین موزه‌های ایران استموزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) یکی از قدیمی‌ترین موزه‌های کشور است که در حرم حضرت معصومه (س) در شهر قم قرار دارد و یکی ازجاهای دیدنی قمبه شمار می‌رود. تا پیش از احداث مکانی برای نگهداری آثار تاریخی هنری و تاریخی حرم، این اشیا به‌صورت پراکنده در اطراف بقعه و حرم انباشته‌شده بودند و حتی برخی از آن‌ها از بین رفتند تا اینکه در سال ۱۳۱۴ شمسی؛ وزارت معارف وقت در فضای داخلی حرم حضرت معصومه (س) و در محل مسجد شهید مطهری، موزه‌ای را تاسیس کرد. فعالیت این موزه تا حدود دی‌ماه سال ۱۳۵۳ ادامه یافت و از آن تاریخ تا دهه ۶۰ به دلایلی از جمله لزوم گسترش فضای جانبی و احداث ساختمان فعلی، فعالیت موزه متوقف شد؛ تا اینکه در سال ۱۳۶۱ این مجموعه به ساختمان فعلی در میدان آستانه و کنار مدرسه فیضیه منتقل شد. ساختمان جدید موزه آستان قدس ابتدا ۵۰۰ متر مربع مساحت داشت و بعد در سال ۱۳۷۱ در زمان تولیت حضرت آیت‌الله مسعودی، زیرزمین نیز به آن اضافه شد و وسعت موزه حرم به بیش از ۱۲۰۰ متر مربع رسید. در طرح جامع توسعه حرم مطهر، پیشنهاد تاسیس موزه‌ای بزرگ در چندین طبقه و همراه با امکانات و تجهیزات لازم ارائه‌شده است. همچنین قرار است بخشی به نام تالار حرم‌شناسی به موزه حضرت معصومه (س) اضافه شود که در آن آثار تاریخی متعلق به حرم مطهر که از دوره‌های صفویه و قاجاریه وجود دارد که شامل درهای ورودی حرم، خشت‌های گنبد مطهر، درب ضریح قدیمی، کاشی‌های قدیمی کتیبه‌ای و کوکبی و کاشی‌های حاشیه مضجع حضرت معصومه (س) که به‌عنوان قدیمی‌ترین کاشی تاریخ در کشور محسوب می‌شود و در سال ۶۰۲ هجری قمری ساخته‌شده، به نمایش در خواهد آمد. منبع عکس: مصطفی معراجی، shahr ۲۰. ir و foursquare. comبخش‌های مختلف موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) منبع عکس: shahr ۲۰. irآنچه که در موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) در معرض بازدید قرار دارد و می‌توانید از آن‌ها دیدن کنید، مجموعه آثار با ارزشی است که پادشاهان، حاکمان و عاشقان کریمه اهل‌بیت و افراد و علاقه‌مندان به حفظ میراث هنری و تاریخی به این موزه اهدا کردند. بخشی دیگر از این گنجینه را آثار نفیس بیوتات حرم مطهر و برخی بقاع متبرکه اطراف قم تشکیل می‌دهد. اشیای موزه حرم حضرت معصومه (س) در بخش‌های مختلف در دو و نیم‌طبقه و سه تالار به نمایش گذاشته شده‌اند که در ادامه بیشتر از آن‌ها خواهیم گفت. پارچه‌بافی: در این موزه پارچه‌های دست‌باف متنوعی شامل ابریشمی، گلابتون، پارچه‌های کتان، مخمل، ماهوت، شال و ترمه نگهداری می‌شوند. پرده یا پارچه ویژه روی ضریح حضرت معصومه (س) است که دارای کتیبه‌های بسیار زیبایی بخط نستعلیق با مضامین شعر در مدح آن حضرت بوده و پارچه‌های ابریشمی دوره صفوی برخی دیگر متعلق به دوره قاجاری تکه‌ای از پرده خانه کعبه که آیه‌هایی از سوره مبارکه حج بخط ثلث برجسته به شیوه ده یک دوزی روی آن اجرا شده از آثار ارزشمند مجموعه پارچه‌های نفیس موزه آستان قدس به شمار می‌رود. نقاشی: تابلوهای نقاشی از دوره‌های صفوی و قاجار نیز در این موزه در معرض نمایش قرار دارند که بیشتر آن‌ها تابلوهای شمایل ائمه معصومین (ع) است که عمدتا مربوط به دوره قاجار هستد که در قالب تابلوهای تابلوهای مینیاتوری و رنگ و روغن کشیده شده‌اند. نقاشی‌های کار شده روی شیشه و شامل تصاویری از سلاطین دوره صفوی، قاجار و زندیه است و تابلوهای رنگ و روغن تصاویر پادشاهان قاجار، دیگر آثار این بخش را تشکیل می‌دهند. سکه‌ها: در مجموعه سکه موزه حرم حضرت معصومه (س) از سکه‌های طلا نقره و مس که از دوره‌های مختلف به یادگار می‌توانید دیدن کنید. این سکه‌ها متعلق به دوره‌هایی چون اشکانی، ساسانی و دوران اسلامی مانند سلجوقی و ایلخانی است. حجاری و سنگ‌های قیمتی: از جمله آثار حجاری که در موزه حرم حضرت معصومه (س) خواهید دید، سنگ قبر شخصیت‌ها و حاکمان دوره قاجار است که می‌توان به سنگ قبر فتحعلی شاه قاجار، محمد شاه قاجار، قهرمان میرزا فرزند عباس میرزا، سنگ قبر مهد علیا مادر ناصرالدین‌شاه، شعاع السلطنه پسر مظفرالدین شاه قاجار و یکی دیگر از رجال قاجار به نام میرزا محمد خان اشاره کرد. در این بخش همچنین سنگ‌های قیمتی و تزیینی مثل سنگ‌های عقیق، در و یشم به نمایش گذاشته شده‌اند. گردنبند یا سینه‌ریز طلایی احمدشاهی، ادوات رزمی دوره قاجار، قندیل بسیار زیبای دوره قاجار از جنس طلا که با سنگ‌های قیمتی مزین شده‌اند زینت‌بخش این قمست موزه هستند. منبع عکس: Abna ۲۴. comخاتم‌کاری: آثار خاتم‌کاری چون درب مقبره محمد شاه قاجار، رحل‌های قرآن، صندوق بزرگخاتم کاریمربوط به مقبره شاه صفی صفوی و قاب آینه‌های خاتم‌کاری از دیگر اشیای دیدنی موزه حرم حضرت معصومه (س) است. کاشی‌کاری: کاشی‌های ستاره‌ای یا کوکبی و چلیپا، خشتی، معرق و کتیبه‌ای از کاشی‌های این موزه هستند که قدمت بیشتر آن‌ها به عصر سلجوقی و ایلخانی می‌رسد. یکی از زیباترین و نفیس‌ترین کاشی‌های موجود، کاشی‌های مرقد علی بن جعفر، متعلق به اوایل قرن هشتم یا دوره ایلخانی است که کتیبه‌هایی به خط ثلث برجسته دارد. قالی‌بافی: مجموعه فرش‌های این موزه شامل قالی‌ها و قالیچه‌هایی با نقوش گل و بوته اسلیمی، شمسه، ترنج، لچک، سر ترنج و کتیبه‌های قرآنی است که قدمت بیشتر آن‌ها به عصر صفوی برمی‌گردد. برخی از قالیچه‌های ابریشمی این دوره دارای ضخامتی بین یک تا دو میلی‌متر هستند که نشان‌دهنده ظرافت در بافت این آثار نفیس است. قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین فرش موزه آستان مقدس حضرت معصومه (س)، فرش ابریشمی متعلق به دوره شاه‌عباس ثانی، پادشاه صفوی است که به شکل دو نیم‌دایره و مساحت هر یک حدود ۳۰ متر مربع بافته‌شده است. ضخامت آن حدود دو میلی‌متر بوده و از نفایس بسیار ارزشمند محسوب می‌شود. فلزکاری: در موزه آستانه مقدسه اشیای فلزی نیز وجود دارد. پیه‌سوز مفرغ پیش از اسلام، شمعدان‌های برنجی دوره سلجوقی، بخور سوزها و شمعدان مشبک دوره صفوی، چراغ روغنی برنجی و طوق‌های فولادی مشبک دوره صفوی، ادوات جنگی مرصع از قبیل سپر و شمشیرهای جواهر نشان، کلاه‌خود وزره فولادی دوره قاجاری، قندیل‌های زیبای زرین و مینایی دوره قاجار و درهای قدیمی حرم مطهر با روکش سراسری طلا و نقره که دارای تزیینات قلم‌زنی بسیار زیبا هستند، از دیگر آثار بخش فلزکاری موزه آستانه مقدسه قم به شمار می‌رود. منبع عکس: ctmehr. comقرآن‌های خطی: قرآن‌های موزه حرم مربوط قرن‌های دو تا ۱۴ اسلامی است که با انواع خط کوفی، ثلث، نسخ و برخی با ترجمه فارسی به خط نستعلیق به تحریر درآمده‌اند. از قرآن‌های نفیس این مجموعه، دو نسخه خطی قرآن منسوب به امام رضا (ع) و امام حسن عسگری (ع) است. بزرگ‌ترین قرآن موجود در موزه آستان مقدس ۱۲۰ کیلوگرم وزن و ۵۷۸ ورق دارد که با جلد چوبی و روکش چرم در ابعاد آن ۷۲ در ۱۲۰ سانتی‌متر نوشته‌شده است. تابلوهای خط و تذهیب: از بخش‌های دیگر این موزه تابلوهای قرآنی، تابلوهای قطعه‌سازی، زیارت‌نامه‌ها، تابلوهای مذهب قرآن و حدیث جدید و معاصراست؛ این تابلوها به خط محقق ثلث و نسخ و متعلق به دوره سلجوقی، ایلخانی، تیموری، صفوی و قاجار است. منبت‌کاری: نمونه‌های متعددی از آثار منبت‌کاری اسلامی در موزه آستان مقدسه حضرت معصومه (س) نگهداری می‌شود که برخی از آن‌ها شامل درهای چوبی منبت‌کاری مربوط به دوره صفوی است که در حواشی آن آیاتی از قرآن مجید به چشم می‌خورد. همچنین رحل منبت‌کاری دوره صفوی دارای نقوش گیاهی و حیوانی، رحل منبت‌کاری دوره صفوی دارای نقوش انسانی و رحل منبت‌کاری و مشبک‌کاری دوره صفوی که توسط اعتماد الدوله وزیر شاه صفی وقف شده از دیگر نمونه‌های این هنر هستند. سفالگری: سفالینه‌های مربوط به هزاره اول و دوم پیش از میلاد و سفالینه‌های دوران مختلف اسلامی که از مناطق مختلف باستانی مانند سیلک کاشان، ری، جرجان، نیشابور، خوروین قزوین گردآوری‌شده در این بخش در معرض بازدید قرار دارد. شیشه‌گری: مجموعه متنوعی از ظروف شیشه‌ای دوره‌های مختلف اسلامی در موزه قم نگهداری می‌شود. ظروف دارو، روغندان، پیاله، لوسترهای شیشه‌ای و بلورین دارای طرح‌ها و رنگ‌های مختلف، گلدان‌های بلور مرصع قاجاری، کاسه‌ها و پیاله بلور بارفتن و اپالین، انواع چراغ‌های نفتی در رنگ‌های آبی و صورتی و با لاله‌های شیشه‌ای الوان و گلاب پاش‌های بلورین مرصع، از جمله این آثار هستند. تمبرها و اسکناس‌ها، مدال‌های اهدایی ورزشکاران و قهرمانان، موجودات دریایی به‌صورت تاکسیدرمی که توسط تکاوران نیروی دریایی جمع‌آوری شده‌اند، از دیگر دیدنی‌های موزه حرم حضرت معصومه (س) است. منبع عکس: خبرگزاری تسنیم (عکاس: حسین شاه بداغی) و Abna ۲۴. comاطلاعات بازدید موزه آستان مقدسه حضرت معصومه (س) منبع عکس: shahr ۲۰. irساعت کاری موزه حرم حضرت معصومه (س): روزهای عادی از ساعت هشت صبح تا ۱۹ عصر و در ایام تعطیل و روزهای جمعه از ساعت ۹ صبح تا ۱۹ شب است. آدرس موزه حرم حضرت معصومه (س): میدان آستانه، جنب در شماره یک حرم مطهرپرسش‌های متداولموزه حرم حضرت معصومه (س) کجاست؟ موزه حرم حضرت معصومه (س) در میدان آستانه، جنب در شماره یک حرم مطهر قرار دارد. موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) از چه بخش‌هایی تشکیل‌شده است؟ پارچه‌بافی، نقاشی، سکه، حجاری و سنگ‌های قیمتی، خاتم‌کاری، قالی‌بافی، کاشی‌کاری، تابلوهای خط و تذهیب، قرآن‌های خطی و …موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) چه سالی تاسیس شد؟ سال ۱۳۱۴ ساعت کاری موزه آستانه مقدسه حضرت معصومه چه زمانی است؟ روزهای عادی از ساعت هشت تا ۱۹ و در ایام تعطیل و روزهای جمعه از ساعت ۹ تا ۱۹ عکس کاور از shahr ۲۰. irنویسنده: اکرم زمانی نوری