مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان
ایران، استان کرمان، مرکز قدیمی کرمان، کنار بازار بزرگ کرمان، مجموعه گنجعلی خان کرمان
کاروانسری گنجعلی خان ازدیدنی‌های کرماناست و در بخش شرقی میدان گنجعلی خان قرار دارد. این کاروان‌سرا در دوره صفویه با کاربری مدرسه ساخته‌شده بود؛ اما بعدها تغییر کاربری داد و به یکی ازکاروانسراهای ایرانتبدیل شد. در حال حاضر، بنای کاروانسرای گنجعلی خان دوباره تبدیل به مکانی آموزشی شده است. برخی از کلاس‌های دانشکده هنر دانشگاه باهنر کرمان، در محل کاروانسرای گنجعلی خان برگزار می‌شوند. آنچه باید درباره کاروانسرای گنجعلی خان بدانید: کاروانسرای گنجلی خان کجاست؟ کاروانسرای گنجعلی خان چگونه ساخته شد؟ ساعت بازدید و قیمت بلیط کاروانسرای گنجعلی خانبهترین زمان بازدید از کاروانسرای گنجعلی خانپلان و معماری کاروانسرای گنجعلی خانگنجعلی خان کیست؟ کاروانسرای گنجلی خان کجاست؟ منبع عکس: isnaکاروانسرای گنجعلی خان کرمان از مدارس علمیه شهر کرمان در دوره صفویه بود؛ اما بعدها در ابتدای دوره قاجاریه که علم از رونق افتاد، مدتی بلااستفاده ماند و سپس به کاروان‌سرا تبدیل شد. طبق اسناد و منابع تاریخی، آقامحمد خان قاجار در زمان حمله خود به کرمان، دستور تخریب مدرسه را داد. مدرسه گنجعلی خان در این حمله، آسیب بسیار دید و ویران شد. کتابخانه مدرسه که آثار و اسناد بسیاری در دل خود جای داده بود، مورد حمله قرار گرفت و حدود پنج هزار نسخه خطی که جزو اسناد نفیس آن دوره محسوب می‌شدند، توسط سپاه قاجار غارت شدند. کاروانسرای گنجعلی خان از آثار تاریخی دوره صفویه استمدرسه گنجعلی خان در اواسط قرن سیزدهم دوباره احیا شد و به‌عنوان کاروان‌سرا مورد استفاده قرار گرفت. طبق تاریخ مندرج در کتیبه سردر کاروان‌سرا، تاسیس محل را به ۱۰۰۷ هجری قمری می‌رسد. روی این کتیبه، معمار بنا نیز با عنوان «محمد سلطانی یزدی» معرفی و شده است. کاروانسرای گنجعلی خان چگونه ساخته شد؟ منبع عکس: mehrمعماری بنای کاروانسرای گنجعلی خان، به‌شکل مدور است. این بنا در دوره شاه‌عباس کبیر و به دستور گنجعلی خان، حاکم وقت کرمان، ساخته شد. او در ابتدا میدان گنجعلی خان را ساخت و سپس با افزودن مدرسه، حمام و بازار گنجعلی خان به بنا آن را به یک مجموعه تبدیل کرد. در دوره زندیه، کاروانسرای وکیل نیز در کنار این مدرسه ساخته شد. کاروانسرای گنجعلی خان علاوه بر استفاده‌های آموزشی، در حال حاضر یکی از بهترین اقامتگاه‌های گردشگری کرمان نیز محسوب می‌شود. در این بنا علاوه بر اینکه کلاس‌های دانشکده هنر برگزار می‌شوند؛ برخی اتاق‌های آن نیز مورد استفاده گردشگران است. ساعت بازدید و قیمت بلیط کارونسرای گنجعلی خانآدرس: کرمان، خیابان شریعتی، خیابان قدس، میدان توحید، کاروانسرای گنجعلی خان (مشاهده روی نقشه) مدت زمان بازدید: یک ساعتساعت بازدید: ساعت ۹ صبح تا ۱۶ ورودی کاروان‌سرا: رایگانعکاس: sare tajaiکاروانسرای گنجعلی خان هرروز، به‌جز روزهای سوگواری و تعطیل، از ساعت ۹ صبح تا ۱۶ عصر برای بازدید گردشگران باز است. بازدید از کاروانسرای گنجعلی خان رایگان است. بهترین زمان بازدید از کارونسرای گنجعلی خانبهترین زمان بازدید از کاروانسرای گنجعلی خان، ماه اسفند، نیمه دوم فروردین و اردیبهشت‌ماه است. کاروانسرای گنجعلی خان در تعطیلات نوروز، به‌دلیل بازدید گردشگران، شلوغ است. بهتر است در فصل‌های گرم سال به کرمان سفر نکنید؛ زیرا کرمان جزو استان‌های کویری و گرمسیر کشور است. پلان و معماری کاروانسرای گنجعلی خانمنبع عکس: distriptionکاروانسرای گنجعلی خان دو طبقه دارد. طبقه اول بنا همانند دیگر مدارس علمیه عصر صفویه، دارای حجره‌هایی است که شباهت زیادی به دکان دارند. طبقه دوم کاروان‌سرا از اتاق‌هایی کوچک تشکیل‌شده است که به‌صورت جداگانه ساخته شده‌اند؛ اما به یکدیگر مرتبط می‌شوند. اتاق‌های دنج طبقه دوم بنا، فضاهایی کوچک دارند و پنجره اتاق‌های آن رو به حیاط کاروان‌سرا، چشم‌اندازی زیبا را به نمایش می‌گذارند. این بنا با پلان چهار ایوانی ساخته‌شده است و پنج قوس دارد. کاروان‌سرا از هشت در ورودی برخوردار است؛ دو درب بنا به بازار سراجی و درب دیگر آن بهبازار قلعهباز می‌شود. کاروانسرای گنجعلی خان دو طبقه دارد و به‌صورت پلان چهار ایوانی ساخته‌شده استبنای کاروانسرای گنجعلی خان از آجر ساخته‌شده و در تزیینات آن نیز کاشی‌کاری و مقرنس‌کاری به کار رفته است. کتیبه‌ای که بر بالای سردر کاروانسرای گنجعلی خان قرار دارد و تاریخ ساخت بنا و نام معمار را در دل خود جای داده به خط رضا عباسی، خطاط مشهور عصر صفویه، نوشته است. منبع عکس: toptouristسردر کاروانسرای گنجعلی خان، مقرنس‌کاری‌هایی نفیس داشت که امروز بخش کمی از آن به‌جای مانده است. حجره‌های بنا در دو طبقه ساخته شده‌اند و معماری آن‌ها به‌صورت طاق‌دار و با سبک معماری دوره صفویه بنا شده است. کاشی‌کاری‌های نمای داخلی بنا که کاشی‌های معقل و معرق را شامل می‌شوند؛ نمونه‌هایی زیبا و چشم‌نواز از کاشی‌کاری‌های عصر صفویه محسوب می‌شوند. کادربندی‌های زیبای بنا، مقرض‌بندی‌های منقش، نقاشی‌ها و گچ‌بری‌های جذاب و منحصربه‌فرد نیز از دیگر تزیینات کاروانسرای گنجعلی خان به شمار می‌روند. حجره‌های کاروان‌سرا به سبک مدارس مذهبی ساخته‌شده و کاشی‌کاری‌های آن نشان می‌دهد که بنا ابتدا مدرسه بوده است. حجره‌های کاروانسرای گنجعلی خان به سبک مدارس مذهبی ساخته شده‌اند. کتیبه‌های سنگی وقف‌نامه، قاب کاشی‌کاری ضلع شرقی مدرسه که روی آن عبارت «انا مدینه‌العلم و علی بابها» نوشته‌شده و اسما متبرکه و آیات قرآنی روی بنا نیز به وضوح نشان می‌دهد که بنا در عصر صفویه کاربری مدرسه را داشته است. گنجعلی خان کیست؟ منبع عکس: pintertestگنجعلی خان که از طایفه «زیک» بود، در دوره شاه‌عباس صفوی، فرمانروایی کرمان را بر عهده داشت. او در دوره حاکمیت خود بر کرمان که از سال ۱۰۰۵ تا ۱۰۳۴ هجری قمری به طول انجامید، بناهای زیادی ساخت. گنجعلی خان زمان ولیعهدی عباس‌میرزا، از خدمه‌های نزدیک و معتبر درگاه ولیعهد بود و به کاردانی و کیاست شهرت داشت. هر کاری که شاهزاده عباس‌میرزا به گنجعلی خان می‌سپرد، آن را با نهایت دقت انجام می‌داد و در مدت زمانی کوتاه به یکی از معتمدان عباس‌میرزای ولیعهد تبدیل شد. زمان مرگ محمد شاه، علاوه بر مرشدقلی خان و علیقلی خان شاملو، گنجعلی خان نیز به یاری عباس میرزا برخاست و با حفاظت از شاه او را به پایتخت بردند و گنجعلی به‌عنوان «گنجعلی بیگ» ارتقا مقام یافت. گنجعلی خان از جانب شاه‌عباس حاکم کرمان بود و مجموعه تاریخی گنجعلی خان در دوره او ساخته شدشاه عباس احترام و جایگاه ویژه‌ای برای گنجعلی خان قائل بود و او را «بابا» خطاب می‌کرد. گنجعلی خان مدت ۳۰ سال حاکمیت کرمان را از طرف شاه به عهده داشت و بعد از او نیز فرزندش به این منصب دست یافت. او می‌دانی بزرگ در کرمان بنا کرد که طول آن بیشتر از ۱۰۰ متر و عرض آن حدود ۵۰ متر بود. اطراف این میدان بناهایی خاص ساخت و میدان را با بناها محصور کرد. این مجموعه بناها که کاروانسرای گنجعلی خان نیز یکی از آن‌ها است، با عنوان مجموعه گنجعلی خان نام گرفت و تا به امروز به همین نام باقی ماند. منبع عکس: irnaقلمرو حاکمیت گنجعلی خان از مرزهای استان فارس تا اطراف قندهار بود. این قلمرو علاوه بر تمامی استان کرمان، شامل سیستان و بلوچستان و قائنات نیز می‌شد. فرمانروایی گنجعلی خان بر جنوب، سبب شد که در دوره او امنیت بر راه‌های جنوبی حاکم شود و تجارت رونق بسیار خوبی بگیرد. گنجعلی خان سپاه خود را همواره آماده نگه داشت تا در صورت نیاز پایتخت، برای یاری شاه‌عباس در نبردهای مختلف او را یاری کند. او در لشکرکشی‌های زیادی شاه را همراهی کرد. گنجعلی خان در سال ۱۰۰۶ هجری قمری از راه طبس به جنگ ازبکان رفت و در سال ۱۰۱۱ هجری قمری عبدالباقی خان ازبک را شکست داد. او در جنگ شاه‌عباس با عثمانی نیز به‌همراه سپاهیان خود در کنار شاه حضور داشت. برخی کلاس‌های دانشکده هنر کرمان در کاروانسرای گنجعلی خان برگزار می‌شوندگنج‌علی خان در سال ۱۰۳۳ هجری قمری در حالت خواب از ایوان سقوط کرد و درگذشت و پسرش جانشین او شد. جسد او را از قندهار به مشهد بردند و در کنار بارگاه امام هشتم شیعیان به خاک سپردند. اگر شما هم تجربه بازدید از کاروانسرای کرمان را دارید آن را با کاربرانکجاروبه اشتراک بگذارید. پرسش‌های متداولکاروانسرای گنجعلی خان کجاست؟ کاروانسرای گنجعلی خان در دل مجموعه گنجعلی خان کرمان قرار دارد. بهترین زمان بازدید از کاروانسرای گنجعلی خان کدام فصل است؟ بهارمعمار بنای کاروانسرای گنجعلی خان چگونه است و معمار بنا کیست؟ معماری بنا مدور است و معمار کاروان‌سرا محمد سلطانی یزدی است. قیمت بلیط بازدید از کاروانسرای گنجعلی خان چقدر است؟ بازدید رایگان است. نویسنده: زهرا آذرنیوشعکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: مهران شش برادران، هومن رضوان نژاد، سروش)