دودکش جن ماهنشان
ایران، استان زنجان، ماهنشان، ۲۰ کیلومتری ماهنشان، نزدیکی روستای ایگلی بلاغ
پدیده‌ها و اشکال زمین‌شناسی یکی از تماشایی‌ترین جاذبه‌های طبیعی هستند. پدیده‌های جذاب و شگفت‌انگیزی که بازدید از آن‌ها، هیجان‌انگیزترین سفرهای زندگی‌تان را رقم خواهد زد. دودکش‌های جن یکی از این جاذبه‌های دیدنی است که در شهر افسانه‌ای ماهنشان می‌توانید آن‌ها را ببینید. این دودکش‌ها، ماهنشان را به یکی از بهترین مقاصدژئوتوریسمدر ایران تبدیل کرده‌اند. اکنون کجارو قصد سفر به شهر ماهنشان و دیدن دودکش‌های جن کرده است و اگر به دیدن این مکان علاقه دارید، پس هم‌سفر کجارو شوید و خاطرات تکرار نشدنی را برای خود رقم بزنید. هرآنچه باید درباره دودکش جن ماهنشان بدانید: دودکش جن کجاست؟ دودکش جن ماهنشان؛ پدیده‌ای شگفت‌انگیزمسیر دسترسی به دودکش جنجاهای دیدنی ماهنشاندودکش جن چیست؟ دودکش جن کجاست؟ منبع عکس: اینستاگرام (seiriran@) شهرستان ماهنشان، یکی از شهرستان‌های استان زنجان و شهر ماهنشان مرکز این شهرستان است. این شهر در فاصله ۱۱۳ کیلومتری غرب زنجان قرار گرفته است. یکی از دیدنی‌ترینجاذبه‌های گردشگری ماهنشان، دودکش جن است که در ۲۰ کیلومتری شهر ماهنشان و ۱۵۰ کیلومتری مرکز استان یعنی زنجان قرار دارند. «دودکش جن» دقیقا همان‌جایی است که ماهنشان را شهری افسانه‌ای می‌کند و خیلی‌ها با وجود آن‌که از زنجان گذر کرده‌اند، ولی تابه‌حال نه آن را دیده و نه درباره‌اش شنیده‌اند. معلوم هم نیست پایه نام‌گذاری آن چیست؛ شاید به اعتقادات کهن مردم این خطه برگردد؛ اما در اصل، «دودکش جن» نوعی سنگ قارچی‌شکل است که براثر فرسایش پدید آمده و به مناره‌ای بلند و نازک می‌ماند که سنگ دیگری روی آن قرار گرفته است و در اصطلاح زمین‌شناسی به آن «Hoodoo» می‌گویند. عکاس: امیر مقدم، بابک عباسی، محمد فروغیدودکش جن ماهنشان؛ پدیده‌ای شگفت‌انگیزمنبع عکس: اینستاگرام (irangard ۱۲۰۲ @) نرسیده به روستای ایگلی بلاغ، پدیده‌ای خاص و کمیاب وجود دارد که به خاطر ظاهر عجیب آن، در طول تاریخ با شایعاتی همراه بوده است؛ ستون‌هایی از جنس خاک رس که تخته سنگ‌های بزرگ و صافی روی آن‌ها قرار دارد. این ستون‌های بلند که در اثر فرسایشی طولانی مدت به وجود آمده‌اند، تخته سنگی مسطح در بالای خود دارند که ظاهری شبیه دودکش را به آن‌ها داده است. به چنین پدیده‌های طبیعی در علم زمین‌شناسی «هودو» می‌گویند. هودو در واقع سنگی شبیه قارچ است که در اثر فرسایش شکلی شبیه مناره بلند و نازک پیدا کرده و سنگ دیگری روی آن قرار گرفته است؛ اما در فرهنگ عامیانه قدیمی چون شکل بسیار عجیبی دارند و ساخت آن‌ها برای بشر غیرممکن دانسته می‌شد، از قدیم به آن‌ها دودکش جن گفته می‌شد. از جاهای دیگری که در ماهنشان می‌توانید این پدیده‌های دوست‌داشتنی را ببینید قلعه بهستان است که به آن تخت دیو و کهن دژ هم می‌گویند. این قلعه‌ی افسانه‌ای با معماری دستکند و بی‌نظیر در دل کوه، در مسیر رودخانه‌ی قزل‌اوزن جای گرفته است و از آثار ملی کشور به شمار می‌رود. قدمت این مکان را به زمان مادها نسبت می‌دهند و تا دوره‌های اسلامی، همچنان پابرجا بوده و استفاده می‌شده است. شکل ظاهری بیرون قلعه بسیار تماشایی است و به گونه‌ی است که شبیه دیواره‌ای از دودکش‌های به هم چسبیده و تعدادی دودکش‌های جدا است و شما را به یاد قلعه‌های اسرارآمیز فیلم‌های و قصه‌ها خواهد انداخت. البته بهتر است بدانید که در شهر ماهنشان، دودکش جن‌های زیادی وجود دارد؛ کافی است در مسیرتان دقت و توجه کنید تا بتوانید آن‌ها را ببینید. منبع عکس: اینستاگرام (irangard ۱۲۰۲ @) و خبرگزاری فارس (عکاس امیر حسین ناسوتی) مسیر دسترسی به دودکش جنعکاس: امیر مقدماگر قصد دیدن دودکش‌های جن را دارید، پس کوله‌بار سفر را ببندید و راهی استان خوش آب‌وهوای زنجان و شهر تاریخی ماهنشان شوید. برای رسیدن به دودکش جن وارد آزادراه زنجان-تبریز شوید. ۳۵ کیلومتر که از زنجان دور شدید، خروجی ماهنشان را در منطقه‌ای به نام «نیک‌پی» خواهید دید و باید این مسیر را در پیش بگیرید. این جاده در ضلع جنوبی آزادراه است و ۶۰ کیلومتر که در آن برانید، قبل از ماهنشان به بهستان می‌رسید. پس از رسیدن به سه‌راهی «ایلی‌بلاغ»، مسیر را به‌سمت ماهنشان ادامه دهید و روستای «میرآخور» را هم رد کنید. وقتی از روی پل قزل‌اوزن عبور کردید، بلافاصله جاده فرعی سمت چپ‌تان را انتخاب کنید که از روستاهای «سریک» و «تک‌آغاج» گذر می‌کند و در نهایت روستای بهستان رد شوید. بعد از طی این مسیر به قلعه بهستان می‌رسید که با پشت سر گذاشتن این قلعه، شاهد منطقه‌ای زیبا پر از دودکش‌های جن خواهید بود. عکاس: علیرضا تاج فرجاهای دیدنی ماهنشانمنبع عکس: باشگاه خبرنگاران جوان (مریم هاشمی) پیش از آن‌که به سراغ سایر جاذبه‌های ماهنشان برویم، بهتر است کمی در مورد این شهر بیشتر بدانید تا با اطلاعات کامل‌تر به این منطقه سفر کنید. ماهنشان از قدیم محل استقرار قوم ماد بود که مرکز آن‌ها در منطقه، جایی بوده که اکنون روستای مادآباد (در ۱۵ کیلومتری ماهنشان) قرار دارد. مادها با گذر از کناره‌های رودخانه قزل‌اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی مثل مادآباد ساکن شدند. حضور مادها در این منطقه به آن قدمتی چهار هزار ساله داده است. شهر ماهنشان محل تولید انواع صنایع‌دستی محلی و انواع محصولات باغی و گیاهان دارویی به حساب می‌آید و قطب پرورش ماهی قزل‌آلا در استان زنجان است. کوه‌های توابع ماهنشان، سرشار از آهن است و چنین خاصیتی می‌تواند برای مغناطیس‌درمانی مورد استفاده قرار بگیرد؛ همچنین روستای‌های اطراف آن هم پر از چشمه‌های آب‌معدنی است. از دیدنی‌های ماهنشان غیر از دودکش‌های جن، تپه‌های رنگی و رویایی ماهنشان یا همان «آلاداغ لار» هستند که در جاده‌ی قدیم میانه به زنجان (در مسیر شهرستان ماهنشان) قرار دارند. دریاچه پری یا شورگلی، قلعه گل بلاغی و منطقه قارقالان نیز از جمله جاذبه‌های تماشایی ماهنشان هستند. حالا که با دودکش جن ماهنشان آشنا شدید، در ادامه همراه باشید تا دربارهدودکش‌های جنو نحوه‌ی شکل‌گیری آن‌هابیشتر بدانید. همچنینتعدادی از دود‌کش‌های جن را در مناطق مختلف معرفی می‌کنیم. با طبیعت مهربان باشیمدودکش‌های جن به‌شدت در معرض فرسایش قرار دارند. در زمان بازدید به‌شدت مراقب آن‌ها باشید تا آسیبی نبینند و اثر و ردپایی از خود بر چهره‌ی زیبای آن‌های باقی نگذاریم. دودکش جن چیست؟ عکاس: Luca Galuzziشاید این هودوها (دودکش‌های جن) شباهت زیادی به مناره‌ها داشته باشند و گاهی با آن‌ها اشتباه گرفته می‌شود؛ اما باید در نظر داشت که مناره‌های رسوبی، دارای ضخامتی تقریبا یکسان بوده که از پایین به‌سمت بالا از آن کاسته می‌شود؛ در حالی که هودوها ضخامت متفاوتی در طول داشته و اصطلاحا ظاهری شبیه مجسمه‌های طولانی اقوام سرخ‌پوست دارند. دودکش‌های جن، کوه یا مناره‌های سنگی نازک و بلندی هستند که از زیر یک حوضچه خشک یا زمین سنگلاخی بیرون آمده‌اند. این دودکش‌های زمین‌شناختی ممکن است از ۱ ٫ ۵ تا ۴۵ متر بلندی داشته باشند؛ جنس خود این سنگ‌ها معمولا سنگ‌های نرم (خاک سفت شده) است و تخته سنگی صاف در بالای آن‌ها قرار دارد. این پدیده‌ها بیشتر در آمریکا دیده می‌شوند. در غرب رودخانه‌ی می‌سی‌سی‌پی و شرق کوه‌های راکی آمریکا و کانادا، این پدیده‌ها وجود دارد. در «کپه داغ‌ها» ی ترکیه هم مواردی از هودوها وجود دارند که حتی امروزه هم مردم داخل آن‌ها زندگی می‌کنند. در بخش فرانسوی کوه‌های آلپ، صربستان و تایوان هم هودو مشاهده می‌شود. صربستان حتی این پدیده‌ها را از سال ۱۹۵۹ میلادی تحت حفاظت قرار داده و برای ثبت در فهرست عجایب هفت‌گانه جدید جهان، آن‌ها را نامزد کرده است. تعداد قابل‌توجهی از آن در ایران و محور میناب-جاسک وجود دارد؛ دودکش پری در روستایوردیج (نزدیک منطقه وردآورد) در استانتهراننمونه‌ای از آن است. اما شناخته‌شده‌ترین و عجیب‌ترین آن‌ها در ایران، همان طور که معرفی شد در شهرستان ماهنشان زنجان است که مردم محلی آن را «دودکش جن» می‌نامند. منبع عکس: Alton. arts، Nikodem Nijaki، Ciarپرسش‌های متداولدودکش جن ماهنشان کجاست؟ دودکش جن در ۲۰ کیلومتری شهر ماهنشان و ۱۵۰ کیلومتری زنجان قرار دارد. دودکش جن چیست؟ دودکش جن نوعی سنگ قارچی‌شکل است که بر اثر فرسایش پدید آمده است و به مناره‌ای بلند و نازک می‌ماند که سنگ دیگری روی آن قرار دارد. جاهای دیدنی ماهنشان کدامند؟ تپه‌های رنگی آلاداغ لار، دریاچه پری یا شورگلی، قلعه گل بلاغی و منطقه قارقالانآیا دودکش جن در جاهای دیگر ماهنشان نیز وجود دارد؟ بله. در قلعه بهستانعکس کاور: حمیدرضا بازرگانینویسنده: سعید صالحی / بازنویسی: اکرم زمانی نوری