امامزاده قاسم تهران
ایران، استان تهران، تهران، میدان تجریش، خیابان دربند، خیابان گلابدره، میدان امامزاده قاسم، خیابان بانی
شمیران از مناطق خوش‌آب‌و‌هوای شمال تهران است و به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، یکی از مقاصد گردشگری مهم برای آخر هفته و فرار از هوای آلوده شهری محسوب می‌شود. این منطقه چند امامزاده معروف دارد که اهالی بسیار به آن‌ها اعتقاد دارند. محله امامزاده قاسم شمیران ازجاهای دیدنی تهرانبه شمار می‌رود. منبع عکس: همشهری آنلایندرباره امامزاده قاسم تهران بدانید: امامزاده قاسم کجاست؟ تاریخچه امامزاده قاسمدیدنی‌های محله امامزاده قاسمبهترین زمان بازدید از امامزاده قاسمامامزاده قاسم کجاست؟ منبع عکس: سیتی پدیامحله امامزاده قاسم از محله‌های تاریخی تهران و شمیران با قدمت ۱۰۰۰ ساله است. این محله در شمال شمیرانات و روستایی به نام دژ علیا، در ارتفاع ۱ , ۷۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. محله امامزاده قاسم در دامنه کوه سرچال واقع‌شده است. این منطقه از محله‌های خوب تهران برای زندگی به شمار می‌رود و به‌دلیل مجاورت با میدان تجریش وبازار تجریش، شرایط خوبی برای دسترسی به امکانات مختلف شهری دارد. محله امامزاده قاسم در شمال میدان تجریش و غرب رودخانه گلابدره قرار دارد. محدوده این محله نیز از همین میدان آغاز می‌شود و تا تجریش حدود دو کیلومتر فاصله دارد. منطقه تجریش و دراز شیب در جنوب، میدان آبک و سنگ دو قلو در شمال، دربند و جعفرآباد در غرب و حصارک وجماراندر شرق محله امامزاده قاسم شمیران قرار گرفته‌اند. منبع عکس: خبرگزاری رضویبنای امامزاده قاسم شمیران مربوط به دوران صفویه است با نام‌های دیگری همچون امامزاده قاسم تهران، امامزاده قاسم تجریش، امامزاده قاسم گلابدره و امامزاده قاسم دربند شناخته می‌شود. نام این محله با به خاک سپرده شدن حضرت قاسم بن الحسن زید مجتبی (ع) از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) در قرن سوم هجری قمری از دژ علیا به امامزاده قاسم تغییر کرد. منبع عکس‌ها: همشهری آنلاین، مپیواهالی محله امامزاده قاسم اعتقاد و علاقه بسیاری به این امامزاده دارند و حضور معنوی آن‌ها فضای امامزاده را بسیار دوست‌داشتنی‌تر کرده است. این علاقه ریشه در اعتقادات و باورهای آن‌ها دارد. مراسم‌های مذهبی بسیاری در امامزاده قاسم برگزار می‌شود. دوست‌داران اهل‌بیت برای شرکت در این مراسم‌ها خود را به امامزاده می‌رسانند و همه مجذوب فضای معنوی آن می‌شوند. در مناسبت‌هایی همچون عید فطر، عید غدیر و ایام محرم امامزاده بسیار شلوغ است. دسترسی به امامزاده قاسم تهرانآدرس: تهران، میدان تجریش، خیابان دربند، خیابان گلابدره، میدان امامزاده قاسم، خیابان بانی (مشاهده روی نقشه) منبع عکس: ویکی پدیاامامزاده قاسم شمیران حدود ۱۷ کیلومتر با مرکز تهران فاصله دارد. امکان رفتن به این امامزاده با وسایل نقلیه عمومی و شخصی فراهم است. بهترین مسیر امامزاده قاسم با خودروی شخصی، خیابان ولیعصرمحسوب می‌شود. در این مسیر از خیابان ولیعصر به میدان تجریش بروید. در میدان تجریش از خروجی سوم، خیابان فناخسرو را در پیش بگیرید؛ سپس از طریق خیابان دربند، وارد خیابان گلابدره شوید. این خیابان شما را به میدان امامزاده قاسم می‌رساند. نزدیک‌ترین ایستگاه مترو به امامزاده قاسم، ایستگاه مترو تجریش، در خط یک مترو تهران است. در این ایستگاه مترو تاکسی‌هایی برای رفت‌وآمد به امامزاده قاسم فعال هستند. استفاده از اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌های میدان تجریش هم، یکی از گزینه‌ها برای رفتن به محله امامزاده قاسم است. تاریخچه امامزاده قاسم تجریشمنبع عکس: موزه نقشه تنهرانمحله امامزاده قاسم از مناطق قدیمی و شناسنامه‌دار تهران محسوب می‌شود. این محله به‌دلیل آب‌و‌هوای لطیف و کوهستانی، از گذشته مکانی تفریحی و زیارتی برای اقشار مختلف مردم به شمار می‌رفت و همواره افراد بسیاری آخر هفته خود را در آن می‌گذراندند. در این منطقه سردسیر، رودخانه دربند، دره گلابدره و رودخانه‌های فصلی زیادی، آب مورد نیاز اهالی را برای شرب و کشاورزی تامین می‌کردند. محله امامزاده قاسم در گذشته یکی از بزرگ‌ترین باغ روستاهای تهران به شمار می‌رفت. منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیمانام قدیم محله امامزاده قاسم «دژ علیا» یا «بالا دژ» بوده است. قرارگرفتن برروی بلندی و تپه یا ساخت دژی برای محافظت از ساکنان منطقه از دلایل این نام‌گذاری به شمار می‌روند. این ویژگی‌ها محله امامزاده قاسم را به مکانی امن برای پناه گرفتن و مخفی شدن تبدیل کرده بود. این منطقه مانند دربند و گلابدره در حوزه ییلاقات تجریش قرار داشته و مردم تجریش و شمیران در فصل‌های گرم برای جمع‌آوری محصولات باغی خود به آن سفر می‌کردند. امامزاده قاسم کیست؟ منبع عکس: توریستگاهاطلاعات دقیق و مستندی درباره هویت امامزاده قاسم و سرنوشت ایشان در دسترس نیست. در ادامه به بیان روایت‌های مختلف نقل‌شده درباره ریشه و نسب امامزاده قاسم می‌پردازیم. درباره مزار سر مبارک حضرت قاسم (ع) روایت‌های مختلفی وجود دارد و یکی از این روایت‌ها مربوط به امامزاده قاسم است. این سخن بیشتر توسط اهالی منطقه نقل می‌شود و به افسانه‌ای اندوهناک شباهت دارد. آن‌ها بیان می‌کنند که پس از واقعه کربلا، سر مبارک حضرت قاسم (ع) را برای عبرت مردم به شهر ری می‌آورند. سربازان سنگ‌دل بنی‌امیه با هدف تحقیر و توهین، شروع به چوگان‌بازی با سر حضرت قاسم (ع) می‌کنند. پیرزن دلیر شمیرانی واسطه شده، سر را می‌گیرد و به دست یکی از نوادگان عمار یاسر می‌سپارد تا در منطقه بالادژ یا امامزاده حسن کنونی به خاک سپرده شود. منبع عکس: خبرگزاری رضویروایتی دیگر این‌گونه نقل می‌شود که پیرزن به‌ازای کیسه‌ای طلا، سر مبارک حضرت قاسم (ع) را برای یک شب به امانت می‌گیرد و شبانه در خانه دفن می‌کند. فردای آن روز عمال بنی‌امیه به خانه پیرزن می‌ریزند و او را می‌کشند؛ اما سر را نمی‌یابند. چندی بعد نوه برادر حضرت قاسم (ع) برای زیارت سر به این منطقه سفر می‌کنند. ایشان همان جا به دست ماموران حکومت به شهادت می‌رسند. گفته می‌شود که امامزاده محل دفن سر حضرت قاسم (ع) و «قاسم ابن حسن بن زید بن حسن مجتبی (ع)» است. معتبرترین روایت پیرامون هویت امامزاده قاسم مربوط به نقل آیت‌الله مرعشی استآیت‌الله مرعشی نجفی و آیت‌الله عطاردی از علمایی هستند که سال‌ها در محله امامزاده قاسم زندگی کرده‌اند و در همین محل فوت شده‌اند. معتبرترین و قابل استنادترین روایت درباره هویت امامزاده قاسم، نقل آیت‌الله مرعشی و آیت‌الله عطاردی است. به‌گفته این بزرگواران، فرد دفن شده در امامزاده قاسم در واقع «قاسم بن حسن بن زید بن حسن بن علی بن ابی‌طالب» (سلام‌الله علیهم اجمعین) از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) است. طبق روایات معتبر دختر این امامزاده به نام «خدیجه» همسر حضرتعبدالعظیم حسنی (ع) بودند. منبع عکس: همشهری آنلایندر این روایت نقل می‌شود که امامزاده قاسم در زمان بنی‌عباس زندگی می‌کردند. ایشان مانند بسیاری از سادات، دوست‌داران اهل‌بیت (ع) و شیعیان، زیر فشار عمال حکومتی به منطقه بالادژ پیاه می‌برد. در این منطقه محفلی از عاشقان مکتب تشیع تشکیل می‌دهند و زندگی می‌کنند تا از دنیا رفته یا به شهادت می‌رسد. پیکر ایشان در محل امامزاده قاسم کنونی دفن می‌شود و به‌دلیل اعتبار و علاقه مردم و شیعیان شمیران به امامزاده قاسم، از همان روزهای اول مزار تبدیل به زیارتگاه می‌شود. بقعه و بنای امامزاده قاسممنبع عکس: بلدساختمان اصلی و اولیه بقعه امامزاده قاسم برجی هشت‌ضلعی و آجری بود که ساخت آن به دوره دیلمیان و سال ۳۷۰ هجری قمری باز می‌گردد. این بنا که بسیار ساده و بدون تزیینات بود، به‌دستور عضدالدوله دیلمی (فنا خسرو) ساخته شد. به‌مرور و در طول تاریخ این بنا مورد بازسازی و مرمت‌های بسیاری قرار گرفت و در سال ۹۳۶ هجری قمری به‌دستور کمال‌الدین سلجوقی ضریحی چوبی برای آن ساخته شد. پس از عضدالدوله در دوره صفویه و به‌دستور شاه تهماسب اول صفوی بقعه امامزاده قاسم گسترش یافت. در این دوره ایوان بزرگی در شرق بقعه ساخته شد. صندوق چوبی نفیس و باارزشی در مرقد امامزاده قاسم قرار دارد. بخشی از سوره یاسین به خط ثلث روی این صندوق حک‌شده است و تاریخ ساخت آن به سال ۹۶۳ هجری قمری برمی‌گردد. منبع عکس: ایسنابر اساس ساختمان و نشانه‌های معماری به‌جامانده در بارگاه امامزاده قاسم، کارشناسان ساخت آن را به قرن هفتم و دوره صفویه نسبت می‌دهند. پس از شاه تهماسب در زمان فتحعلی شاه قاجار ایوان شرقی تبدیل به رواق حرم شد و ایوانی بزرگ‌تر و رو جنوب در امامزاده ساختند. در این دوره بنای امامزاده مورد مرمت قرار گرفت و گنبدی کاشی‌کاری شده برای بقعه ساخته شد. نشانه‌های معماری به جامانده از امامزاده قاسم مربوط به عهد صفویه استدر زمان ناصرالدین‌شاه مرمت‌هایی برای بنای امامزاده قاسم انجام شد و ظاهر امروزی به خود گرفت. پس از قاجار مرمت و ساخت‌وسازهایی کوچک در امامزاده انجام شد که بیشتر جنبه تزیینی و توسعه‌ای داشتند. زمین امامزاده قاسم وقفی است. تا قبل از سال ۱۳۴۰ راه ورودی امامزاده قاسم خاکی بود و به گفته اهالی در آن زمان یک سردر خشتی و گلی داشت. در محلی که امروزه به کوچه امامزاده معروف است، مغازه‌هایی همچون نانوایی و سبزی‌فروشی فعالیت می‌کردند. منبع عکس: ashwoodتا دهه ۴۰ ساختمان اصلی امامزاده قاسم از جنس خشت و گل بود و ۳۰۰ متر مربع وسعت داشت. بعد از ۱۳۴۰ این بنا بازسازی شد و توسعه پیدا کرد. امروزه بقعه ایشان ۶۰۰۰ متر مربع وسعت دارد. طی دهه ۵۰ ضریح چوبی امامزاده به ضریح فلزی تغییر یافت. نام‌های اخوان خالق زاده‌گان به‌عنوان نجار و سیدعلی خسروانی به‌عنوان قلمزن روی ضریح حک‌شده است. در فضای امروزی و مدرن امامزاده، طاق‌نماهای رومی مربوط به عهد صفوی دیده می‌شوند. ساختمان اصلی بقعه مانند سازه‌های دوران صفویه، به‌صورت برج هشت‌ضلعی و دارای صحن، ایوان، رواق، و گنبد کاشی‌کاری و آینه‌کاری است. گنبد بیرونی پیازی شکل است و با کاشی خشتی، خطوط کوفی و نقوش هندسی تزیین شده است. داخل آرامگاه آینه‌کاری‌های زیبا و ظریفی دارد که فضایی معنوی و بهشتی به آن می‌دهند. منبع عکس: utravsامروزه طرح جامع عمرانی بنای بقعه امامزاده قاسم (ع) به تصویب رسیده است و بازسازی آن در حال اجرا است. در این راستا ساختمان تعاونی یا ساختمان‌های بخش شرقی حرم به‌کلی حذف شده‌اند و اثری از قبرهای قدیمی در حیاط امامزاده نیست. حوضچه قدیمی حیاط نیز حذف‌شده است. حیاط امامزاده قاسم بسیار با‌صفا است و منظره‌ای عالی به شمیران و تهران دارد. با توجه به تاریخچه بیان‌شده، مشخص است که بنای امامزاده قاسم جنبه هویتی و ارزش تاریخی بالایی دارد. به‌همین جهت این بنا در ۲۸ فروردین ۱۳۵۱ با شماره ثبت ۹۰۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. امکانات رفاهی امامزاده قاسممنبع عکس: همشهری آنلاینبنای امامزده قاسم شمیران دو شبستان مردانه و زنانه دارد. هرکدام از این شبستان‌ها امکانات خوبی همچون زائرسرا دارند که زوار و مسافران می‌توانند در آن‌ها اقامت کنند. پارکینگ با ظرفیت ۶۰ خوردو از دیگر امکانات این امامزاده است. با توجه به شلوغی امامزاده درمراسم‌های مذهبی و ایام محرم، این پارکینگ پاسخگوی حضور پرتعداد زوار نیست و باید خودروی خود را در کوچه‌های اطراف پارک کنند. دسترسی به حمل‌و‌نقل عمومی همچون مترو و پایانه اتوبوس‌رانی و تاکسی‌رانی شرایط را برای رفت‌وآمد به این امامزاده تسهیل کرده‌اند. دیدنی‌های امامزاده قاسم تهرانمنبع عکس: ستاد گردشگری شهرداری تهرانبه‌طور کلی مجاورت با دربند، گلابدره، پارک جمشیدیه و محله جماران این منطقه را به یکی از بهترین محله‌های تهران از نظر طبیعت‌گردی تبدیل کرده است. با این وجود نبود امکانات مناسب حمل و نقل عمومی در شمال محله امامزاده قاسم، کمبود فضای سبز کاربردی، تراکم جمعیت و مشکل پارک خودرو از نقاط ضعف منطقه به شمار می‌روند. میدان امامزاده قاسممنبع عکس: خبرگزاری رضویمیدان امامزاده قاسم مهم‌ترین میدان این محله است. این میدان در شمال غرب محله و نزدیک خیابان گلابدره قرار دارد. شهرت میدان امامزاده به‌دلیل قرار گرفتن در بافت تاریخی منطقه است. مکان‌های شاخصی از جمله بارگاه امامزاده قاسم، گورستان ظهیرالدوله، مسجد حر، مسجد امام جعفر صادق، سرای محله، بازار میوه و تره‌بار حول این میدان قرار دارند. آرامستان ظهیرالدولهمنبع عکس: mapcartaآرامستان پلکانی ظهیرالدولهاز گورستان‌های قدیمی تهران و اماکن شاخص محله امامزاده قاسم است. این مکان تا قبل از دفن علی ظهیرالدوله و انجمن اخوت، با نامی دیگر، محل دفن اموات محله‌های اطراف امامزاده و گلابدره بود. امروزه قبور خانوادگی افراد سرشناس، شخصیت‌ها و هنرمندان دوره قاجار و پهلوی در آن به چشم می‌خورد. مسجد جامع امامزاده قاسممنبع عکس: کی کجاسمسجد جامع مهم و تاریخی محله امامزاده قاسم به همت مرحوم آیت‌الله سیدحسین رسولی محلاتی بنا و توسط ایت الله سید هاشم رسولی محلاتی تخریب و نوسازی شد. این مسجد محل تجمع و هم‌فکری اهالی محله به شمار می‌رود. چشمه آبکسال‌ها پیش در محله امامزاده قاسم چشمه‌ای وجود داشت که بخش مهمی از آب شرب مورد نیاز اهالی از آن تامین می‌شد. زوار نیز از آب این چشمه استفاده می‌کردند. به‌مرور برای ذخیره آب و استفاده راحت‌تر از آن، چشمه به مخزن تبدیل و اطراف آن بوستانی احداث شد. این چشمه در جنوب کوه تخت جیران، شرق گلابدره، شمال امامزاده قاسم و پارک سبلان قرار دارد. حمام امامزاده قاسممنبع عکس: خبرگزاری ایلنادر محله امامزاده قاسم حمامی ۱۰۰ ساله از دوران قاجار به‌یادگار مانده است که به‌دلیل داشتن طاق‌های گنبدی شکل و سبک معماری خاص، سال ۱۳۹۵ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. مالکیت این حمام به‌عهده سازمان اوقاف است. بهترین زمان بازدید از امامزاده قاسم تجریشمنبع عکس: تبیانامامزاده قاسم یک مکان مذهبی در شمال تهران به شمار می‌رود. این مکان ییلاقی در هر فصلی از سال زیبایی‌های بسیاری دارد و امروزه دسترسی به آن آسان است. درب این امامزاده از ساعت ۶ صبح به روی زوار باز می‌شود و با روی باز پذیرای مسافران است. اگر تاکنون از محله امامزاده قاسم شمیران بازدید کرده‌اید یا از اهالی خون‌گرم آن هستید، می‌توانید نظرات خورد را با مخاطبانکجاروبه اشتراک بگذارید. پرسش‌های متداولمحله امامزاده قاسم کجاست؟ محله امامزاده قاسم در شمال تهران، میدان تجریش و محدوده شمیران قرار دارد. امامزاده قاسم شمیران مربوط به کدام دوره تاریخی است؟ با توجه به آثار به‌جای مانده در بقعه و معماری امامزاده قاسم کارشناسان آن را به دوره صفویه نسبت می‌دهند. هویت امامزاده قاسم مربوط به کیست؟ به‌گفته آیت‌الله مرعشی، فرد دفن شده در امامزاده قاسم «قاسم بن حسن بن زید بن حسن بن علی بن ابی‌طالب (ع)» از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) است. دیدنی‌های محله امامزاده قاسم کدامند؟ گورستان ظهیرالدوله، حمام امامزاده قاسم، چشمه آبک، مسجد جامع امامزاده قاسمنویسنده: زیبا وکیلیعکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاس: مجتبی ج)