غار نمکی گرمسار
ایران، استان سمنان، شهرستان گرمسار، روستای پاده
گرمسار که از شمال به دماوند، از غرب به ورامین، از شرق به آرادان و از جنوب به کویر مرکزی محدود می‌شود. تنوع و گوناگونی جاذبه‌های طبیعت‌گردی وجاهای دیدنی گرمساربسیار جالب‌توجه است. از تپه‌های مریخی گرفته تا تونل نمکی که این روزها به‌خصوص در فصل سرما گردشگران بسیاری را برای بازدید به این منطقه می‌کشاند. منطقه‌ی گرمسار که میزبان بزرگ‌ترین معادن و تونل‌های نمک در منطقه‌ی خاورمیانه است، در حال حاضر ۴۰ تونل نمک را در خود جای داده است و سهم عمده‌ای از استخراج نمک در کشورمان، در این منطقه صورت می‌گیرد. در بسیاری از کشورهای دنیا چون ایتالیا، آلمان، لهستان با ایجاد تسهیلات ویژه از تاثیرات مثبت نمک با عناوین انرژی‌درمانی یا نمک درمانی بهره می‌برند و اقدام به ساخت اتاقک‌ها و غارهای مصنوعی می‌کنند و به این شکل در رونق گردشگری و توریسم درمانی فعالیت می‌کنند. ایران نیز با دارا بودن معادن نمک فراوان می‌تواند از این جاذبه‌ی طبیعی شگفت‌انگیز برای گسترش گردشگری در فصول سرما استفاده کند. تونل نمکی گرمسار یکی از معدن‌های خارق‌العاده نمک در ایران است که تورهای طبیعت‌گردی بسیاری برای بازدید از آن برگزار می‌شود. تعداد زیادی گنبد نمکی در نواحی مختلف ایران وجود دارد که به‌صورت منابع منفرد و مجزا قرار دارند و باعث تخریب منابع طبیعی می‌شوند. نقاط عمده تجمع گنبدهای نمکی در بندر عباس، جنوب کازرون، شمال کرمان، شمال یزد و جنوب سمنان است. مطالعات زمین‌شناسی و کیفیت منابع آب منطقه حبله‌رود گرمسار در محدوده عروس ایران و شاهزاده حسین انجام‌شده است که گسترش گنبدهای نمکی در این منطقه را مورد بررسی قرار داده است. پاده، روستایی از توابع بخش آرادان شهرستان گرمسار در استان سمنان است و آنچه روستای پاده، را از بقیهجاذبه‌های گردشگری سمناندر این منطقه متمایز می‌کند، وجود تونل‌های بزرگ نمک است. معدن کوهدشت در جنوب شرقی گرمسار و در شرق تهران واقع و جز سازند قم است. این معدن محل بالا آمدن گنبد نمکی با پوشش گچ و نمک است. در داخل این‌گونه گنبدهای نمکی محل گیر افتادن نفت (تله‌های نفتی) است. حدود ده سال است که از معادن این شهرستان نمک استخراج می‌شود. یکی از این معادن به‌شکل کوه است و نحوه استخراج نمک از آن باعث شکل‌گیری غاری دستکن شده است. معمولا برای ساختن تونل در جاده‌ها از یک قالب خاص الگو برداری می‌شود، قالبی که استحکام، دوام و امنیت تونل را تضمین کند اما برای حفر دهانه و شکل‌گیری این غارنمکی تنها فاصله ارتفاع از سطح و عرض در نظر گرفته‌شده است، بدین معنی که به‌طور تقریبی ارتفاع دو برابر عرض و به‌شکل مستطیل است. در ورودی غار، دیواره‌ها تیره و طوسی رنگ و هرچه به عمق آن نزدیک‌تر شویم، روشن‌تر و براق‌تر دیده می‌شوند. نزدیک شدن به سطوح روشن‌تر گویای این مطلب است که زمان حفر آن نقطه از غار به حال نزدیک‌تر است. با قدم گذاشتن در مسیر این تونل‌ها، دیواره‌هایی از جنس نمک را می‌بینیم که در سراسر آن، قندیل‌های آویزان از یخ نمک جلوه‌ی زیبایی به این تونل‌ها داده است. تپه‌های مریخی و گنبدها و تونل‌های نمکی در منطقه‌ی نسبت بزرگی پراکنده شده‌اند. در حوالی گرمسار حدود ۲۷ معدن نمک وجود دارد؛ اما این جاذبه‌ها به‌طور خاص در حدود ۱۵ کیلومتری غرب گرمسار و ۹۰ کیلومتری تهران در جاده ایوانکی و گرمسار قرار دارند. با عبور از ایوانکی تعدادی از این تپه‌ها و مناظرشان رویت خواهند شد. ۵۰۰ متر قبل از خروجی آزادراه قم و گرمسار یک خروجی در سمت راست قرار دارد که برای رفتن به معدن بی‌نظیر کوهدشت کهن باید وارد آن شد. هشتاد و پنج در صد از نمک استخراج‌شده از این معدن مصرف خوراکی دارد وبه نقاط مختلف ارسال می‌شود. برای بازدید حتما باید چراغ قو مناسب به‌همراه داشت چراکه داخل غار تاریک است و به‌دلیل تردد بسیار میانه‌های مسیر به سوی انتهای غار لغزنده است و عبور از کناره‌ها امن‌تر خواهد بود. همچنینبرای بازدید از تونل‌های نمکی نیاز به دریافت مجوز از پلیس راهنمایی و رانندگی برای ورود به جاده‌های معدن نمک با اتوبوس دارید. بازدید از معدن فعال کوهدشت کهن نیز نیاز به انجام هماهنگی با مسئولان معدن دارد. عکس‌ها از مهدی کلهرنویسنده: بهاره غنچه