غار نمکدان قشم
ایران، استان هرمزگان، جزیره قشم، ۹۰ کیلومتری شهر قشم
با وجود اینکه گردشگران برای سفر‌هایشان به استان هرمزگان، بیشتر از هر جایی، جزیره کیش را انتخاب می‌کنند؛ اما تعدادی از جذاب‌ترین جاهای دیدنی استان هرمزگان در قشم جای گرفته‌اند. یکی از جاذبه‌های طبیعی این جزیره، غار نمکدان قشم نام دارد. غار نمکدان قشم که با نام‌های غار نمکی ۳ N، غار نمک قشم و غار سه مرد برهنه نیز شناخته می‌شود، مجموعه‌ای شگفت از قندیل‌های نمکی، استلاکتیت‌ها و استلاگمیت‌ها دیدنی و دیگر سازه‌های جذاب نمکی را به نمایش می‌گذارد. این غار در آغوش گنبد نمکی قشم قرار دارد و دارای ۶ ٫ ۴ کیلومتر طول است. با ۹۰ کیلومتر فاصله از قشم، این غار یکی از پربازدیدترینجاهای دیدنی قشمبه شمار می‌آید. با کجارو همراه باشید و با غار نمکدان آشنا شوید. هرآنچه می‌خواهید درباره غار نمکدان قشم بدانید: معرفی غار نمکدان قشمغار نمکدان قشم کجاست؟ دسترسی به غار نمکدان قشمویژگی‌های غار نمکدان قشمشکل‌گیری غار نمکدان قشمکشف غار نمکدان قشمدیدنی‌های غار نمکداننکات بازدید از غار نمکدان قشممعرفی غارنمکدان قشمکوهی گنبدی شکل با ارتفاع تقریبی ۲۳۷ متر، بلند‌ترین بخش جزیره قشم را تشکیل می‌دهد. این سازه با نام گنبد نمکی قشم شناخته می‌شود. در این گنبد نمکی پدیده‌های انحلالی سطحی و عمقی زیادی وجود دارد. طولانی‌ترین غار این مجموعه با نام غار نمکدان ۳، با طول ۶۴۰۰ متری‌اش توانسته عنوان طولانی‌ترین غار نمکی جهان را کسب کند. بر اساس تحقیقات، سن نمک‌های این غار به دوره پیش از کامبرین مربوط می‌شود و با این اوصاف بیش از ۵۷۰ سال عمر دارند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: mohammad moh) بر اساس تقسیم‌بندی بوساک و همکارانش در سال ۱۹۹۸، کوه نمکی جزیره قشم در دسته گنبد‌های نمکی غیرفعال قرار می‌گیرد و روی سطح بالایی آن سنگ نمک کمتری وجود دارد. دلیل این اتفاق حل شدن سنگ نمک با آب و کاهش میزان آن در طول زمان بوده است. البته میزان سنگ گچ این گنبد زیاد برآورد می‌شود. در خصوص ساختار این گنبد این نکته را نیز باید اضافه کرد که کوه مذکور از انباشت صخر‌ه‌های آذرین با رسوبات تشکیل‌شده است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: حسام احراری) غار نمکدان با نام‌های غار نمکی ۳ N، غار نمک قشم و غار سه مرد برهنه نیز شهرت دارد و ازعجایب ایرانمحسوب می‌شود. این غار قشم به‌عنوان یکی از ژئوسایت‌های ژئوپارک قشم، عضوی از ژئوپارک‌های جهانی به شمار می‌آید و تحت حمایت یونسکو است. گمانه‌زنی‌هایی نیز در خصوص ثبت جهانی غار نمکدان به‌صورت مستقل به گوش می‌رسد. البته شرط این موضوع باقی ماندن غار و کوه مذکور در حالت عادی و بدون هیچ تغییری است. همچنین این پدیده طبیعی با نام غار نمکی ۳ N در سال ۱۳۹۰، با شماره ثبت ۱۷۳ در فهرست میراث طبیعی ایران به ثبت رسید. غار نمکدان قشم کجاست؟ غار نمکدان قشم از آثار طبیعی ومکان‌های دیدنی استان هرمزگاناست که در فاصله ۹۰ کیلومتری از شهر قشم، در بخش جنوب غربی این جزیره و در نزدیکی ساحل جنوبی آن قرار دارد. (مشاهده روی نقشه) فاصله غار نمکدان قشم تاتنگه چاهکوه:۴۴ کیلومترفاصله غار نمکدان قشم تاجنگل حرا:۵۳ کیلومترفاصله غار نمکدان قشم تا بام قشم:۲۸ کیلومتردسترسی به غار نمکدان قشمبرای دسترسی به غار نمکدان می‌توانید از مسیرهای زیر استفاده کنید: شهر قشم، رمکان، تنبان، طبل. سپس در مسیر ساحل شمالی جزیره پیش بروید و از روستای چاهو و روستای درکو عبور کنید. با حرکت به‌سمت جنوب روستای گوری، به روستای کانی بروید. از روستای کانی تا غار نمکدان جاده‌ای خاکی کشیده شده که طول آن ۱۰ کیلومتر است. شهر قشم، رمکان، تنبان، طبل. سپس به‌سمت جنوب بروید تا به روستای سلخ برسید. از روستای سلخ تا غار نمکدان جاده‌ای خاکی به‌طول ۲۲ کیلومتر کشیده شده است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: جعفر اسلامیه) ویژگی‌های غارنمکدان قشمغار نمکدان قشم چندین تالار را در خود جای می‌دهد که ابعاد آن‌ها متفاوت است. اولین تالار این غار با ورودی آن حدود ۶۷۰ متر فاصله دارد. پهنای متوسط غار نیز پنج متر است. نمک موجود در غار نمکدان از بهترین نوع نمک خوراکی است و در ترکیبات آن عناصر دیگری مانند منیزیم نیز وجود دارد. همین موضوع باعث می‌شود نمک موجود در محل را نمک طبی نیز معرفی کنند و این نمک می‌تواند مورد استفاده ورزشکاران حرفه‌ای قرار گیرد. همچنین به‌دلیل نمک و مواد موجود در این محل، غار نمکدان مکانی مناسب برای بیماران تنفسی و مبتلا به‌آسم است و حضور در آن می‌تواند در بهبود بیماری آن‌ها موثر باشد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: فرشید مصلی نژاد) شکل‌گیری غار نمکدان قشمغار‌های نمکی اغلب در گنبد‌های نمکی ایجاد می‌شوند. اگر گنبد نمکی در مناطق گرم و خشک (همانند قشم) ایجاد شود، به دلیل بارش کم در طول سال می‌تواند دوام بیشتری داشته باشد و احتمال به‌وجود آمدن غار نمکی درون آن افزایش می‌یابد. در خصوص شکل‌گیری نمک‌ها باید گفت که در ابتدا نمک‌ها به‌صورت تک‌لایه در زیر زمین بودند که با گذشت زمان به‌سطح‌های بالاتر راه یافته‌اند. چون نمک‌ها دارای خاصیت شناوری هستند و وزن حجمی آن‌ها از وزن سنگ‌های اطرافشان کمتر است، سنگ‌ها را کنار زده‌اند و به‌بخش‌های بالایی زمین رسیده‌اند. البته گاهی این نمک‌ها برخی از سنگ‌های بسیار قدیمی را نیز از عمق چند کلیومتری به روی زمین آورده‌اند که مطالعات مختلفی می‌تواند روی این سنگ‌ها در جهت پی بردن به‌ساختار زمین‌شناسی صورت گیرد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: سالار صارمی) کشف غار نمکدان قشمکشف غار نمکدان قشم توسط مهندسان زمین‌شناسی از جمهوری چک و با همکاری دانشگاه شیراز، در سال ۱۹۹۸ صورت گرفت. کشف این پدیده به‌عنوان طولانی‌ترین غار نمکی جهان، آن را در معرض دید همگان قرار داد و به‌سرعت در مجلات و رسانه‌های معتبر به آن پرداخته شد. داستانی در این مورد وجود دارد که دلیل نام‌گذاری غار به سه مرد برهنه نیز به آن برمی‌گردد. سه متخصص اهل چک برای نقشه‌برداری از غار ناچار بودند در آب‌نمک غلیظ شنا کنند. آن‌ها می‌دانستند که با وجود لباس، پس از شنا لباس‌هایشان کاملا سفت می‌شود و قادر به پیشروی نخواهند بود. بنابراین لباس‌های خود را درآوردند و به‌صورت برهنه غار را نقشه‌برداری کردند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: سعید قیصری) دیدنی‌های غار نمکدانغار نمکدان شامل سه بخش می‌شود؛ دالان اولکه مناسب برای همه افراد است، دالان دومکه بازدید از آن به‌صورت سینه‌خیز صورت می‌گیرد ودالان سومکه به غارنوردان اختصاص دارد. دهانه غاردهانه اصلی غار به‌سمت جنوب است. تا عمق حدود ۲۰ متری دهانه نیازی به‌استفاده از چراغ‌قوه نیست و نور خورشید تا این فاصله را روشن می‌کند. با وجود اینکه گردشگران عادی بدون تجهیزات مناسب تنها می‌توانند تا عمق ۱۰۰ متری از این غار وارد شوند؛ اما همین میزان نیز بسیار هیجان‌انگیز است و زیبایی‌های بسیاری را در آن وجود دارد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: Altra ۱۱۰۰ Arghami) استلاکتیت‌ها و استلاگمیت‌هابا پیش‌روی خواهید دید که زیبایی غار از نیمه آن تا بخش‌های انتهایی‌اش با وجود کف‌پوشی از نمک کریستاله افزایش می‌یابد. به‌دلیل اتصالات استلاکتیت‌ها و استلاگمیت‌ها در نزدیکی دیواره‌ها، ستون‌های زیبایی ایجاد شده‌اند که تماشای آن‌ها بسیار لذت‌بخش است. البته نباید انتظار محیطی کاملا سفید را در این سفر ماجراجویانه داشته باشید؛ زیرا رنگ‌های داخلی این غار بسیار متنوع و زیبا هستند. در طول سال‌های گذشته برخی از استلاگمیت‌های نمکی این غار شکسته شده‌اند که شاید این کار توسط گردشگران و افراد محلی برای به‌دست آوردن نمک طعام باکیفیت بالا صورت گرفته است. جریان آبدر بخش داخلی کوه نمکدان جریان آب دائمی وجود دارد که بعد از ترکیب با نمک‌های اطراف به شکل چشمه از غار خارج می‌شود و در دامنه کوه نمکدان حوضچه‌ای طبیعی را به‌وجود می‌آورد. به‌دلیل نمک‌آلود بودن این آب، حوضچه نیز رنگی سفید به‌خود گرفته است. ناگفته نماند که چشمه مذکور در تمام طول سال جریان دارد. در بخش‌های داخلی غار نمکدان این جریان آب قابل‌مشاهده است و گاهی آب‌نمک موجود در غار همانند آینه تصاویر را منعکس می‌کند و این خود جلوه‌ای زیبا به محیط می‌بخشد. بستر اصلی این چشمه رنگی سرخ دارد و می‌توان رسوبات گل اخرا (خاک نسوز) را در آن مشاهده کرد. این رسوبات حاوی ترکیبات اکسید آهن و به‌خصوص هماتیت است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: آرش اردبیلی) قندیل‌های سقفیبخش بالایی یا همان سقف غار نیز ساختار زیبایی دارد و قندیل‌های بلورین با اشکال مختلف آن را پوشانده‌اند. هوای مرطوب و نفوذ آب به داخل غار باعث شده است که قطرات آب‌نمک اشباع‌شده روی قندیل‌های این غار جریان یابند. همین موضوع عامل تغییر شکل قندیل‌ها و ایجاد قندیل‌های جدید در آن می‌شود. عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: کوروش شهبازی، مجید سهیلی نیا، سعید قیصری و بهراد موعودی) نکات بازدید از غار نمکدان قشمبه‌دلیل هوای گرم‌و‌شرجی در جنوب کشور، بهترین زمان سفر به قشم، از اواسط پاییز تا اواسط بهار است. امکانات رفاهی زیادی را در مجموعه گنبد نمکی و غار نمکدان قشم وجود ندارد. بازدید از غار نمکدان قشم رایگان است. حتما چراغ‌قوه همراه داشته باشید. در صورت لزوم می‌توانید در ابتدای ورودی چراغ‌قوه اجاره کنید. جاده دسترسی به غار، خاکی است و می‌تواند طی آن برای برخی خسته‌کننده باشد. نقشه ترسیم‌شده برای این غار کاملا دقیق و گویا است: ولی توصیه می‌کنیم گردشگران با تیم‌های حرفه‌ای اقدام به ماجراجویی در این غار کنند. برای پیشروی در غار، حتما تجهیزات کامل را همراه داشته باشید. غار نمکدان محل زندگی حشرات ریز و سفید رنگی است که گاهی حضورشان می‌تواند آزاردهنده باشد. در غار نمکدان خفاش وجود دارد و می‌توانید حرکت و پرواز آن‌ها را احساس کنید. با رعایت سکوت، آرامش آن‌ها را برهم نزنید. در سفر به نقاط مختلف کشور، به فرهنگ بومی مردم محلی احترام بگذارید. با خرید از محصولات محلی و اقامت در اقامتگاه‌های بوم‌گردی به رونق اقتصاد منطقه کمک کنید. طبیعت گنجینه‌ای بسیار غنی است که موظف به پاسداری از آن هستیم. در بازدید از غار نمکدان از وارد آوردن هرگونه آسیب به قندیل‌ها و استلاکتیت‌ها و استلاگمیت‌ها جدا خودداری کنید و زباله‌های‌تان را همراه خود بازگردانید. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: کوروش شهبازی) پرسش‌های متداولغار نمکدان قشم کجاست؟ غار نمکدان قشم در فاصله ۹۰ کیلومتری از شهر قشم، در بخش جنوب غربی این جزیره و در نزدیکی ساحل جنوبی آن قرار دارد. چطور به‌به غار نمکدان قشم برویم؟ ابتدا خود را به طبل برسانید. از آنجا می‌توانید از طریق مسیر روستاهای چاهو، درکو، گوری و کانی به غار نمکدان برسید یا با حرکت به‌سمت جنوب، از طریق سلخ به غار بروید. آیا می‌توانیم از غار نمکدان قشم بازدید کنیم؟ بله. بدون تجهیزات می‌توانید حدود ۱۰۰ متر از ابتدای غار را بازدید کنید. بهترین زمان بازدید از غار نمکدان قشم چه وقتی است؟ بهترین زمان بازدید از غار نمکدان قشم، از اواسط پاییز تا اواسط بهار است. نویسنده: سعید میرزاپور