text: Sa bénnida de sos esseres umanos, e s’irvilupu de sa agricortura e sa tzivilizassione ant fatu e modu chi sos ómines ant influentzadu sa Terra pius velotzemente chi in àteras formas de vida chi za bi fint, e influentzenne siat sa natura siat sa calidade de àteros organísimos e su clima globale.