text: De gevolge vaan de historiese en veurtdurende Europese kolonisasie vaan Amerika veur de inheemse gemeinsjappe zien euver 't algemein vrij ernstig gewees, boebij väöl autoriteite 'n aonzienleke bevolkingsafnaome sjatte die hoofzakelek te wiete is aon ziekte, landroof en geweld.