text: Ko'ã relación dinámica umi mba'e ojehechakuaáva tembiapohápe okápe ha umi ikatúva oñembyaty oñema'ẽ rire peteĩ hendápe tekotevẽterei gueteri oimehaichag̃ua antropología-pe, taha'e cultural, biológica, lingüística térã arqueológica.