Tegen een rotsachtig landschap met op de achtergrond de stad Jeruzalem, wordt Christus door vier mannen van het kruis genomen. Links aan de voet van het kruis zit de bezwijmde Maria met drie vrouwen. Het geheel is gevat in een renaissance omlijsting.
<p>Het lichaam van Christus zit nog met één nagel door de rechterhand vast aan het kruis. De vier mannen, die op aan weerszijden tegen het kruis geplaatste ladders staan, houden hem vast. De man links bovenaan (waarschijnlijk Nicodemus) houdt hem bij de rechterarm en maakt aanstalten om met zijn nu verdwenen linkerhand de nagel uit het kruis te trekken. Hij staat met zijn rechterbeen op de ladder, achter de dwarsbalk en heeft zijn bovenlichaam helemaal naar links gedraaid. De man rechts bovenaan de ladder (waarschijnlijk Jozef van Arimathea) hangt dubbelgebogen over de dwarsbalk en reikt schuin naar links met beide handen het lichaam aan aan Johannes, die links onderaan op de ladder staat. Deze steunt met zijn linkerknie op de ladder en ondersteunt het lichaam van Christus bij de borst. Christus' hoofd raakt bijna zijn gezicht. Tenslotte worden de benen van Christus ondersteund door de man rechts onderaan op de ladder. Deze figuur staat met gebogen en naar rechts gedraaid rechterbeen. Zijn armen en bovenlichaam heeft hij geheel naar links gedraaid en hij kijkt tussen de treden van de ladder door omhoog naar Christus. Christus' linkervoet rust op zijn onderarm.
De bezwijmde Maria zit naar rechts op de grond. Haar slappe bovenlichaam met het voorovergezakte hoofd wordt gesteund door de vrouw achter haar, die driekwart naar rechts geknield is weergegeven. De tweede vrouw (waarschijnlijk Maria Magdalena) knielt achter haar uitgestrekte benen en heeft zich naar haar overgebogen, terwijl zij met beide handen het hoofd van Maria steunt. De derde vrouw, achter haar, rechts op de voorgrond, zit en profil naar links geknield en heeft beide handen voor zich gevouwen.
</p><p>Het landschap is gestoffeerd met rotsen en boompjes. Rechts van het kruis staat een grotere boom. De stad Jeruzalem, in het midden op de achtergrond, is omgeven door een stadsmuur met poorten en torens. Daarbinnen lijken meerdere kerkgebouwen te onderscheiden en een centraalbouw met koepel. De achtergrond wordt omgeven door een rondboog op corinthische pilasters, die aan de onderzijde door het landschap worden oversneden. In de zwikken van de boog links en rechts een portretmedaillon met en profil naar elkaar toegewend de portretten van Luther (rechts) en zijn vrouw Catharina van Bora (links). Het portret van Luther wordt omgeven door fijne bladranken, die tevens de zwikken van de boog vullen. De omlijsting van het portret van zijn vrouw is glad. Rechtsboven ontspringen bloemen en eronder wat bladranken.
De voorstelling wordt aan de bovenzijde afgesloten door een kroonlijst, gedragen door twee zuilen. De zuilen rusten op een hoge, geprofileerde plint, waarvan de bovenzijde de ondergrond vormt voor de figuren onder het kruis. De omlijsting is één geheel met de voorstelling. In het fries van de kroonlijst fijne, gekrulde bladranken aan weerszijden van een mediallon waarin een putto, die op de rug van een gans zit. Beide zijn en profil naar links weergegeven. Links en rechts van het fries verdiepte velden met in de buitenste bladmotieven en in de binnenste links een kuras en rechts een gekruiste lans en hellebaard over een kruis, dat in florale motieven eindigt. Langs de bovenkant van de kroonlijst een eierlijst en een reeks staande bladeren. Langs de onderkant twee astragaallijsten. De zuilen hebben eclectische, ionisch-corinthische kapitelen. Om de schachten slingert zich aan de bovenkant een soort wingerdrank. De zuilen staan op hoge, balustervormige basementen, die uit drie delen bestaan en gescheiden worden door profielranden. Op het onderste deel grotesken, op het middelste grotesken met florale motieven. Het bovenste deel heeft de vorm van een buikige pot waaruit vlammen ontspringen. Aan de buitenkant van de basementen krult een groot acanthusblad omhoog, dat begint met een bloem. Boven op de gekrulde bladtop staat een putto in een sterk gedraaide, maniëristische pose. Beide putti kijken omhoog (naar de putto op de zwaan?). De linker heeft zijn bovenlichaam naar de zuil gedraaid en wijst met zijn linkerhand naar de wingerdrank. Zijn rechterschouder is op zeer onnatuurlijke wijze naar voren gedraaid. Zijn onderlichaam steekt ver naar voren, evenals het naar voren geplaatste linkerbeen. De rechter putto staat ongeveer in dezelfde houding maar rust met zijn rug tegen de zuil. Hij heeft zijn rechterhand op zijn linkerschouder gelegd en kijkt met naar links gewend hoofd over zijn andere schouder naar boven. Zijn andere hand rust op zijn buik.
Tussen de geprofileerde boven- en onderrand van de plint is in het midden een voorstelling van vier dansende putti aangebracht, die aan linten een blad- en bloemenkrans vasthouden en een groot wapenschild dat daarbinnen is afgebeeld. Links en rechts hiervan springt de plint onder de zuilen als een postament naar voren. In de verdiepte velden hiervan hangt eveneens een wapenschild aan een lint. Links dat van een vrouw: het is afgerond aan de onderzijde en loopt uit een een scherpe punt.
</p><p>Christus is met de lendendoek bekleed. Zijn doornenkroon ligt onderaan de linkerladder. Jozef van Arimathea heeft een lange baard en een tulband op het hoofd. Hij draagt een knielang gewaad en laarzen. Nicodemus heeft een korte baard en draagt een knielang kleed met korte mouw. Johannes is baardeloos en gehuld in een lange tuniek en een mantel die om het lichaam en over de linkerschouder is gedrapeerd. Een slip waaiert naar links uit. De man rechts onderaan draagt een gegord, kuitlang kleed met kraag. Maria is gehuld in een lang gewaad. Haar mantel ligt over haar schoot en benen en is gedeeltelijk over haar hoofd geslagen. De vrouw achter haar heeft een gewaad met hoekige halsuitsnijding, nauwe keurs en wijde rok en om het haar een gedraaide band (?). Maria Magdalena draagt een gegord gewaad. Haar mantel hangt om haar heupen. De vrouw rechts heeft een band in het haar en een gegord kleed met vierkante halsuitsnijding. Haar mantel ligt over haar rechterschouder en rug en bedekt haar linkerbeen.
</p><p>Polychromie:
Sporen van polychromie op een dunne, witte grondering. Vergulding op een rode bolus. Christus: vergulding in het haar. Maria: blauw op de mantel, waaronder rood (bolus?); rood op het kleed (bolus?). De vrouw links achter Maria: bruin op het haar en lichtbruin (bolus?) op het kleed. Vrouw rechts: bruin (bolus?) op de mantel. Vrouw midden: rood (bolus?) op kleed en mantel. Johannes: mantel en kleed rood (bolus?). Man rechts onderaan: vergulding op het kleed. Achtergrond: helder blauwgroen. Boog: verguld; op de blaadjes in de zwikken groenluster op de vergulding. Kroonlijst: idem. Over de vergulding op de gans blauw, de putto heeft vergulde vleugels. Blauwgroen op de vergulding van de bladmotieven op de velden links en rechts. Zuilen: verguld; groenluster op de vergulding van grotesken en wingerd. De vlakke achtergrond achter de zuilen is over de vergulding grijsgroen (later?). Putti: vergulde vleugels. Plint: verguld; resten blauw over de vergulding op het middenschild. Onderzijde rood afgewerkt.
</p><p>Techniek:
Aan de achterzijde vlak. Enige bwerkingssporen van het afvlakken. De achtergrond en details zijn uitgevoerd in laag-reliëf, het overige in hoog-reliëf. De achterwand is zeer dun. Zeer gedetailleerd bewerkt. Beitelsporen op de bovenzijde. De linker bovenarm van de putto links lijkt apart aangezet.
In de bovenzijde rechts van het midden een gat van ca. 2 cm doorsn. en 2 cm diep (oorspronkelijke bevestiging?).
</p><p>Staat:
Op de achterzijde lijmresten en spijker/schroefgaten van verticaal opgelijmde plankjes, mogelijk van een parkettering. Links en rechts bovenaan en ter hoogte van het onderuiteinde van de ladder is de achterwand verstevigd met opgeplakt linnen. De scheuren op deze plaats zijn ingevuld met vloeibaar hout. Achter de rechterputto is een stukje hout ingezet.
Afgebroken: een deel van de linkerladder; de vingers van Christus' beide handen; de rechterarm van de man links bovenaan; de rechter groteteen van de man links onderaan; een stukje van de achterwand rechts van de plint en links (bijgezaagd); aan de achterzijde bovenaan enkele stukjes afgesprongen.
Bovenaan in de achterzijde twee spijker/schroefgaten. In de onderzijde ca. 9 spijker/schroefgaten, in de bovenzijde 8 en lijmresten.
</p>
Lichte houtwormschade onderaan en aan de achterzijde, deels dichtgesmeerd met een was/harssubstantie.
Anonymous (Zuid-Nederland)
between 1540 and 1549 <div style="display: none;">date QS:P571,+1540-00-00T00:00:00Z/8,P1319,+1540-00-00T00:00:00Z/9,P1326,+1549-00-00T00:00:00Z/9</div>
<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.catharijneconvent.nl/adlib/36958/">View this work on the website of Museum Catharijneconvent</a>