<p>Pieśń powstańców „Przy zimowem ognisku”, autorstwa Konstantego Gaszyńskiego.<br>
Konstanty Gaszyński (1809-1866), poeta, prozaik, syn Antoniego i Tekli Bzowskiej, urodził się 10 III w Jeziornej w ówczesnym powiecie radomskim (wg Korbuta w Małej Wsi koło Czerska). Liceum ukończył w Warszawie. Od 1828 r. studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim Był przyjacielem Zygmunta Krasińskiego, dzięki któremu poznał świat literacki Warszawy. Wydawał wspólnie z kolegami „Pamiętnik dla Płci Pięknej”. W powstaniu listopadowym był podporucznikiem akademickiej gwardii honorowej, potem porucznikiem saperów. Napisał wiele pieśni powstańczych i patriotycznych. Był członkiem Towarzystwa Patriotycznego. Wziął udział w wyprawie gen. Giełguda na Litwę i 17 VII 1831r. przeszedł z nim do Prus. W lutym 1832 r przybył. do Francji. Należał początkowo do zakładu wojskowego w Awinionie, skąd udał się do Marsylii. W 1832 r. był członkiem Komitetu Narodowego Polskiego, a od 1833 r. Towarzystwa Historyczno-Literackiego. W 1833 r wydał „Notatki oficera polskiego o obchodzeniu się rządu pruskiego z korpusem wojska polskiego w czasie 53 dni trwającej kwarantanny”. Od końca 1833 r. mieszkał w Aix-en-Provence. Pisywał do miejscowej prasy francuskiej („Gazette du Midi” , „Memorial d’Aix”), tłumaczył poetów angielskich, francuskich i niemieckich, wydawał też dzieła Krasińskiego. W 1844 r  przybył do Paryża, gdzie był sekretarzem deputowanego Leona de Sieyesa. Latem 1860 r. odwiedził rodzinę w Królestwie. 2 III 1862 r. podpisał akt założenia Stowarzyszenia Podatkowego, którego został członkiem. Zmarł 8 X 1866 r w Aix-en-Provence i został pochowany na miejscowym cmentarzu. Grobowiec jego został odnowiony staraniem Paula Cazin. Przeszedł do historii literatury jako przyjaciel Krasińskiego, tłumacząc jego utwory na język francuski. Zasłynął jako autor piosenek powstańczych oraz zbioru poezji, wydanych drukiem pt. „Kilka pieśni dla kraju”-1864, „Poezje”- 1856. Pieśń „Czarna sukienka” cieszyła się swego czasu dużą popularnością. Uprawiał gatunki rozpowszechnione w romantyzmie, pisał ballady, obrazki poetyckie z powstania, sonety. Poezja jego ujmuje szlachetnością języka, świeżością uczuć, a przede wszystkim patriotyzmem. Zbiór jego pieśni Adam Mickiewicz nazwał „bukietem pięknych kwiatów rzuconym na bruk paryski”. Prezentowana tu pieśń powstańców „Przy zimowem ognisku” opowiada o niedoli i męczeństwie narodu polskiego, który nie poddał się mimo zniewolenia, utraty niepodległości i braku reakcji ze strony zachodnich państw europejskich. Walczył o wolność wszelkimi możliwymi sposobami. Potrafił przeciwstawić się okrutnemu, groźnemu i uzbrojonemu w wielką armię zaborcy. Nie stracił nadziei, żarliwie modlił się do Boga, jedynego w tych czasach sprzymierzeńca. Wierzył, że w końcu nadejdzie dzień zwycięstwa i odżyje ukochana ojczyzna. Wiersz w sposób sugestywny przedstawia cierpienia narodu polskiego, mimo to nastraja pozytywnie, ponieważ daje wiarę Polakom na lepsze jutro. Muzykę do wiersza napisał Ferdynand Kwestyn Dulcken, profesor Instytutu Muzycznego w Warszawie.<br>
Miejsce:Paryż<br>
Opis zewnętrzny: Druk, j. polski, 1 karta o wymiarach 210x140 mm, ss. 2; drukarnia E. Marinet w Paryżu<br>
Miejsce przechowywania: Biblioteka Polska w Paryżu, Rząd Narodowy powstania 1863-1864. Archiwum Izby Obrachunkowej, sygn. 663, s.139<br></p>
Autor komentarza: Małgorzata Osiecka
Konstanty Gaszyński
Archiwum Główne Akt Dawnych