Электротехника
Сабақтың тақырыбы: Тұрмыстық электротехника жұмыстары. Қ.Т.Е 6-сынып Сабақтың мақсаты:Білімділік: Оқушыларды электр тізбегінің негізгі элементтерімен таныстыру. Сызба бойынша шартты белгілерді оқи білуге үйрету.Тәрбиелік: Электротехникалық жұмыстарды орындағанда ұқыптылыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу.Дамытушылық: Оқушылардың бойына еңбек дағдысын қалыптастыру. Қарапайым электр тізбегін жинай білуге, тұрмыстық электр құралдарын ақауларын жөндеуге дағдыландыру.Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақ.Сабақтың типі: Аралас сабақ.Сабақтың әдісі: Түсіндірме – практикалықСабаққа қолданылатын стратегиялық әдістер: Интерактивті әдістер, СТО әдістеріКөрнекілігі: слайдтар, ағаш, желім, ара, т.б.Құралдары: ара, бұрандалы қысқыш, егеу, сүргі т.б.Сабақтың барысы:I. Ұйымдастыру кезеңі1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.2. Сынып тазалығын тексеру.3. Оқушы назарын сабаққа аудару.«Өзіндік бағалау» әдісі:Оқушылар берілген үй тапсырмасына өзінің дайындық деңгейін мұғалім сұрағына қол көтеру арқылы байқатады: Кім «беске» дайын? Кім «төртке» дайын? Кім «үшке» дайын? Кім мүлде дайын емес?II. Үй тапсырмасын тексеруТок көзі. Электр өткізгіштерIII. Үй тапсырмасын бекіту«Кім біледі?» ойыны. Шартты белгілер түрлерін слайд арқылы сұрау (8 шартты белгі) «беске» білетін оқушы 1 сұраққа жауап беріп, қалғаның оқушылардан «кім біледі?» деп сұрайды.Электр схемасы дегеніміз?«Иә, жоқ» ойыныТемір тоқ өткізе ме?Ауа тоқ өткізе ме?Әйнек тоқ өткізе ме?Пластмасса тоқ өткізе ме?Мыс сым тоқ өткізе ме?Ағаш тоқ өткізе ме?Ылғал ағаш тоқ өткізе ме?Резеңке тоқ өткізе ме?Аллюминий тоқ өткізе ме?IV. Жаңа сабақЭлектротехникалық материалдармен жұмысЭлектр аспаптарымен жұмыс істегенде, көптеген материалдарды пайдаланасыңдар. Олармен жұмыс істеу үшін арнайы аспаптар қолданылады.Электр материалдарының қатарына электр сымы, түтікшелер, оқшаулағыш таспа, бау т.б. жататын болса, аспаптардың қатарына тістеуік, монтер пышағы, қысқаш, жұмыр қысқыш, бұрауыш т.б. жатады. Электр сымдарының ішкі қабаты мыс пен алюминийден, сыртқы қабаты тоқ өткізбейтін оқшаулағыштан жасалады.Электр бауы иілгіш оқшаулағыш әзірленіп, тұрмыстық электр жабдықтары мен тоқ көзін жалғастырады. Ол екі немесе көп тоқ өткізгіштен тұрады. Сымдардың бәрі бір түтіктің ішінде орналасады. Оқшаулағыш таспалар мен түтіктер электр сымдарының жалғанған жерін оқшаулап тұрады.Сымдарды кесу үшін тістеуікті қолданады. Оның сабы міндетті түрде оқшаулағышпен қапталады. Монтердің пышағы сымнан оқшаулағышты алып тастау үшін қажет. Пышақтың сабы пластмассадан немесе ағаштан жасалады. Қысқаштар электр сымдарын майыстыру немесе бұрау үшін қажет. Бұрауыштың көмегімен электр жабдықтарын құрастырады. Оның сабы да ағаштан немесе пластмассадан жасалған.Электрмен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелері1. Ұқыпты, тәртіпті, өте сақ болыңдар: мұғалімнің ауызша және жазбаша нұсқауларын бұлжытпай орындап отырыңдар.2. Жұмыс орындарыңды мұғалімнің рұқсатынсыз тастап кетпеңдер.3. Электр аспаптарын, материалдар мен жабдықтарды жұмыс орындарыңа мұғалім көрсеткен тәртіппен жайғастырып қойыңдар.4. Тапсырманы орындауда қажетсіз заттарды жұмыс орнында ұстамаңдар.5. Ток көздерін мұғалімнің рұқсатынсыз қоспаңдар.6. электр тізбектерін құрастырғанда, ауыстырып қосу тетігін жалғастырғанда, жөндегенде, ток көзі ажырап тұруы керек.7. электр тогы көзінде, сондай-ақ электр қондырғысының басқа бөліктерінде кернеудің бар-жоғын бақылау үшін арнайы бақылау шамын немесе кернеу көрсеткіш аспапты пайдалан.8. Егер жұмысшы электр желісіне жабысып қалса, оны құтқаруы үшін, тіпті электр желісін шауып тастауға да болатынын білген жөн.9. Резеңке қолғап пен резеңке етік кию ток соғудан сақтайтынын естен шығармаған жөн.Сарамандық жұмысЖекеЖұмыс киімін кию: фартук, жеңқапЖұмысқа қажет материалдар: құрастыруға қажетті бұрауыш т.б. электр патрондарыЖұмыстың мақсаты: Тұрмыста қолданылатын электр шамы патроны құрылысымен танысып, оларды құрастырып үйренуПатрондар электр шамдарын электр тізбегіне қосу үшін қажет. Олардың төбеге, бекітілген және асып койылатын бірнеше түрі бар. Патрондардың корпусы ток өткізбейтін материалдардан әзірленген. Оның ішкі бөлігінде екі түйіспелі бұрауышы болады, ол металл пластиналарға бекітіледі.Патрондардың құрылысымен танысу үшін суретті пайдаланып, мынадай іс-амалдарды орындаңдар:1. Электр патронының корпусынан қақпағын ажыратып алыңдар, оның фарфордан жасалған өзегін шығарыңдар.2. Өзектің құрылысымен танысып, оның түйіспелерін, түйіспе бұрауыштарын табыңдар.3. Сымдарды жалғайтын жерлерді біліп алыңдар.4. Өзектің орнына қайта бекітіп, қақпағын жабыңдар.5. Патрон қақпағын бекітіңдер.V. Жаңа сабақты бекіту«Жұбын тап»Екі бағанда тұрған сөздердің жұбын табу.Электр - үстеліҚауіпсіздік - ережесіТехнологиялық - бұрауЭлектротехникалық - материалдарЖұмыс - материалдарТехнологиялық - картаСымды - таспаЖұмыс - үстеліОқшаулағыш - пышағыСымды - бұрауЭлектротехникалық - схемасыОқшаулауыш - таспаҚауіпсіздік - элементVІ. БағалауVІІ. Үйге тапсырма беруТүрлі электро шамдарының эскизін салып келу тапсырылады.
Белгибаев Талгат Болатович