query: Je, mto Nile una takriban urefu kiasi gani?

pos:
Nile
Mto wa Nile (pia: Naili; kwa Kiarabu  ,النيل an-nīl) ni mto mkubwa upande wa mashariki ya bara la Afrika. Mara nyingi hutajwa kuwa pia ni mto mrefu kabisa duniani kushinda mto Amazonas. Kutoka Ziwa la Viktoria Nyanza hadi mdomo wake kwenye Bahari ya Mediteranea Nile inavuka nchi za Uganda, Sudan Kusini, Sudan na Misri kwa urefu wa km 6,650.

pos:
Amazonas (mto)
Kuhusu urefu hakuna mapatano bado kama Nile au Amazonas ni mto mrefu duniani. Makadirio hutegemea ni tawimto upi mwenye chanzo cha mbali zaidi unaokubaliwa na wataalamu. 1969 urefu wake ulipimwa kuwa 6.400 km.[1]

neg:
Sadd
Eneo la Sadd halina mtelemko mkubwa kwa hiyo maji ya Nile hutembea polepole sana. Mkasi mdogo husasabisha maji kukaa kwa wiki nyingi kwenye eneo kubwa. Eeno kubwa la uso wa maji katika mazingira yenye joto kali husababisha maji mengi kuvukiza na uvukizaji ni mkubwa kiasi cha nusu ya maji yote yanayofika Sadd kupotea.

neg:
Mu Kinyangona
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Idaho
Snake River (Mto Nyoka) ni mto mkubwa wa Idaho wenye urefu wa km 1,674.

neg:
Nile
"Nile" au "Naili" ni umbo la Kiingereza la jina la mto kutokana na jina lililotumiwa na Wagiriki wa Kale "Neilos" (Νεῖλος). Haijulikani Wagiriki walipata jina hilo kwa njia gani, lakini lilikuwa kawaida nje ya Misri. Wamisri wa Kale waliita mto huu kwa jina "Ḥ'pī" au "iteru" linalomaanisha "mto mkubwa". Wakopti walikuwa na jina la "piaro" lakini tangu utawala wa Kiroma jina la Kigiriki lilizidi kutumika, na Waarabu waliendelea na jina la Kigiriki pia, hivyo leo hii wananchi wanasema "an-nil".

neg:
Misri
Kanda hili bichi si zaidi ya asilimia 5 za eneo lote la nchi, ila 98% za wananchi wote huishi humo. Kwa hiyo Naili huitwa "Baba wa Misri", kwa maana bila mto huo pasingekuwepo taifa hili.

neg:
Delta la Nile
Kwa kuanzia upande wa Kaskazini hadi Kusini, Delta hili, linakadiriwa kuwa na urefu wa kilometa 160. Kuanzia upande wa Magharibi hadi Mashariki linachukua eneo la pwani ya bahari kiasi cha kilometa 249.Wakati mingine delta hii, hugawanywa katika vijisehemu vya Mashariki na Mashariki. Huku mto Nile wenyewe ukigawa mikono mito miwili yaani. Yaani Damietta na Rosetta. Ikiwa inatiririkia katika bahari ya Mediterranean pia huwa na majina hayo hayo.

neg:
Amur
Pamoja na mwendo wa Argun urefu wa mto wote ni takriban 4,666 km hivyo mto mrefu wa nane duniani.

neg:
Chile
Chile ina urefu wa kilomita 4,200 kufuata pwani ya Pasifiki na milima ya Andes. Umbali huu ni kama kutoka Cape Town kwenda Dar es Salaam. Lakini upana wa wastani wa eneo lake ni kilomita 180 tu: sehemu nyembamba ya nchi ina upana wa kilomita 90, sehemu pana zaidi ina kilomita 240.

neg:
Delta la Nile
Mto Nile kwa upande wa juu, unaonekana kama, pembetatu kwa muonekano wa juu. Pande za delta hili zinaonekana kumong’onyoka na baadhi ya mikono mito inaonekana kupanuka wakati ikiwa inaingia katika bahari ya Mediterania . Kutokana na kujengwa kwa bwawa la Aswan High Dam kumepunguza kuja kwa rutuba katika maeneo ya delta na hivyo kusababisha wakulima katika eneo la delta kutumia mbolea nyingi ili kurejesha hali ya rutuba katika maeneo ya kufanyia shughuli za kilimo katika eneo la delta. Sehemu ya udongo wa juu katika eneo la delta ni karibu na hatua 70 kwenda chini.

neg:
Mto Nyamzovu
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Delta la Nile
Mfereji wa Suez au Suez Canal unatiririka kuelekea Masahariki mwa delta na kuingia katika mwambao wa Ziwa Manzala kwa upande wa Kaskazini-Mashariki mwa delta. Kwa upande wa Kaskazini-Magharibi pia kuna maziwa mengine matatu ambyo ni Ziwa Burullus, Ziwa Idku na Ziwa Maryut.

neg:
Mto Nyungue
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Bujumbura
Mambo mengine ya kuchangamsha ni kama Hifadhi ya Rusizi, na Kiamba hapo Mugere, ambapo panasemekana kwamba David Livingstone na Henry Stanley walikutana. (Lakini watu wengi wasema walikutana Ujiji), Kigoma, nchini Tanzania ambapo panasemekana ni mwanzo wa mto unaosemekana kuwa ndio mwanzo wa Mto Nile).

neg:
Milima ya Nyihara
Kilele kina urefu wa mita 1,355 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Jangwa
Mito kadhaa kama Nile ina maji ya kutosha ili ivuke neo la jangwa. Inawezesha maisha ya mimea, wanyama na watu katika mabonde yao.

neg:
Mto Gidamunda
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Mto
Kadirio ya urefu wa mto hutegemea jinsi ya kuhesabu matawimito yake. Orodha inayofuata ina tofauti na orodha inayokadiria kwa namna nyingine.Mito inaweza kupatikana pia kwenye sayari nyingine zenye kiowevu. Maziwa na mito imegunduliwa kwenye mwezi Titan wa sayari Zohali. Angahewa ya Titan haina maji, ni karibu yote nitrojeni. Kiowevu ya maziwa na mito yake inaaminiwa kuwa methani na hidrokaboni nyingine zinazotokea duniani kama gesi lakini kwenye baridi ya Titan hupatikana kama kiowevu.
Chombo cha angani Cassini ya NASA ilituma picha ya mto wa Titan wenye urefu wa kilomita 400.

neg:
Mto Kabale
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Mapatano juu ya matumizi ya maji ya mto Nile ya 1929
Hadi mwaka 2011 majadiliano juu ya mapatano mapya yaaendelea kati ya nchi zote jirani wa Nile. 1910 Ethiopia, Uganda, Tanzania na Rwanda zilitia saini mapatano mapya kati yao juu ya matumizi ya maji ya Nile lakini Misri ilikataa kukubali hatua hii.

neg:
Mto Nzeha
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Ziwa Galilaya
Ziwa Galilaya, pia Kinneret, Ziwa la Genesareti, au Ziwa la Tiberia (kwa Kiebrania יָם כִּנֶּרֶת, kwa Kiarabu بحيرة طبريا) ni ziwa lenye umbo la yai kaskazini mwa Israeli. Ni kama kilomita 53 kwa 21 kwa 13.

neg:
Milima ya Nyaroboro
Kilele kina urefu wa mita 1,517 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Nigeria
Mito mikubwa ni mto Niger na mto Benue; yote miwili inakutana na kuishia katika delta ya Niger ambayo ni kati ya delta kubwa zaidi duniani.

neg:
Mto Nyakychabo
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Milima ya Omuchwekano
Kilele kina urefu wa mita 1,543 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Rhine
Kuanzia mji wa Rheinfelden hadi Rotterdam kwa urefu wa zaidi ya 800 km mto unapitika kwa meli za mtoni.

neg:
Mto Nile, Sudan
Mto Nile ni jimbo ya Sudan.

neg:
Mto Roata
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Nile
Beseni ya Nile hukusanya maji ya eneo linalojumlisha 10% za eneo la Afrika yote au km² 3,349,000. Takriban watu milioni 250 hukalia beseni hiyo.

neg:
Ziwa la Nasser
Ziwa Nasser liko katika eneo la nchi za Misri na Sudan, hasa kati ya miji ya Aswan (Misri) na Wadi Halfa (Sudan). Eneo lake ni zaidi ya km² 5,200, lina urefu wa kilomita 550 na upana hadi km 35. Mjao hufikia hadi km³ 160.

neg:
Milima ya Thombe
Kilele kina urefu wa mita 1,894 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Amazonas (mto)
Amazonas ina tawimito zaidi ya 10,000 na kati ya hizi kuna tawimito 17 zenye urefu wa zaidi ya 1,600 km zikishinda mito kama Senegal, Gambia au Nile ya buluu.

neg:
Ziwa Viktoria
Maji ya ziwa Viktoria yanamiminika kwenye mto Nile na kuelekea bahari ya Mediteranea kwa umbali wa maili 4,000.

neg:
Damietta
Leo hii, kuna mfereji unaounganisha mji huu na Mto [[Nile]] ambapo ndio inaufanya mji huu kwa wa muhimu kwa mara nyingine tena. Mji huu kwa sasa una idadi ya watu wapatao 1,093,580 (2006). Pia kuna mtambo wa gesi ya [[SEGAS LNG]] (Liquefied Natural Gas) ambao hapo baadaye utakuwa na uwezo wa kuwa na ujazo kiasi cha tani 9.6 kwa mwaka.

neg:
Amazonas (mto)
Upana wa mto ni wa kilomita kadhaa kufika hadi 100 km wakati wa mafuriko ya kila mwaka. Delta ya Amazonas ina upana wa mamia ya kilomita; ndani yake kuna kisiwa cha Marajó chenye eneo la 49,000 km² ambalo ni kubwa kushinda nchi kama Rwanda au Burundi.

neg:
Nile
Mkono mwingine wa Nile unaanza Ethiopia ukiitwa Abbai au Nile ya Buluu: unatoka katika Ziwa Tana.

neg:
Delta la Nile
Katika kipindi cha mwisho wa mwaka eneo la mto Nile huwa linakuwa na mwonekano wa mwekundu na kuwa na mauwa ya lotus flowers. Upande wa chini wa eneo la Nile, yaani upande wa Kaskazini, na upande wa juu yaani upande wa Kusini, kuna mimea mbalimbali inayoota kwa wingi. Mimea inayoota kwa wingi katika eneo la Mto Nile kwa upande wa chini ni yale yanayoitwa Egyptian lotus, na kwa upande wa juu hujawa na mimea inayoitwa Cyperus papyrus au (papyrus sedge), Japokuwa mimea hii haioti kwa wingi wakati huu kama ulivyokuwa hapo awali.
Zaidi ya aina elfu moja ya ya ndege, hupatikana katika eneo la delta, ikiwa ni pamoja na ndege aina ya little gull na whiskered tern. Pia ndege wengine wanaoishi katika eneo la delta ni pamoja na grey heron, Kentish Plover, shovelers na cormorant. Pia hupatikana katika eneo hili la delta.

neg:
Mto Kagaga
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Kairo
Kairo iko kwenye sehemu ya kaskazini ya Misri takriban kilomita 160 kusini mwa pwani la Mediteranea. Mji ulikua kando la mto Nile. Hapa ni mahali ambako mto Nile unatoka katika bonde unamovuka jangwa na kujigawa kuwa na delta pana hadi bahari ya Mediteranea.

neg:
Nile
Katika miaka ya 1920 Uingereza kama mtawala mkoloni wa Sudan na Misri ulikuwa na majadiliano juu ya ugawaji wa maji ya mto na kufikia mapatano juu ya matumizi ya maji ya mto Nile ya 1929.

neg:
Zambezi (mto)
Zambezi ni kati ya mito mirefu ya Afrika ikiwa na nafasi ya nne baada ya Nile, Kongo na Niger. Ni mto mrefu wa Afrika wa kuingia Bahari Hindi. Beseni lake lina km² 1,570,000 au nusu ya mto Nile. Chanzo chake iko Zambia inapita Angola mpakani na Namibia, Botswana, Zambia na Zimbabwe kwenda Msumbiji inapofikia Bahari Hindi katika delta ya 880 km².

neg:
Milima ya Omubuhembe
Kilele kina urefu wa mita 1,447 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mto Bariadi
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Delta la Nile
Rosetta Stone lilipatikana katika delta la mto Nile mwaka mwaka 1787, katika bandari ya Rosetta. Katika enzi za Farao, Delta hili lilikuwa likijulikana kama Lower Egypt na pia ilikuwa ikiitwa "Land of Goshen". Pia kuna sehemu kadhaa za kihistoria katika eneo la delta. .

neg:
Milima ya Rwanzira
Kilele kina urefu wa mita 1,261 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mto Masinde
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Mto Igongo
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Milima ya Chirolwe
Kilele kina urefu wa mita 1,274 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Jangwa la Namib
Jangwa hili lizunguka eneo ya ukubwa wa takribani kilomita mraba 80,900 (maili mraba 31,200 ). Umbo la Namib ni kanda lenye urefu wa 2000 km na upana wa 100-160 km kuanzia mwambao wa Atlantiki. Jangwa limesababishwa na mkondo wa Benguela unaosukuma maji baridi kutoka Antaktika kuelekea pwani la Afrika. Mkondo huu unazuia mvua kunyesha karibu na mwambao hivyo kuleta hali ya hewa kavu.
Baada ya kustaahimili hali ya ujangwa au nusu jangwa kwa zaidi ya miaka milioni 55, inadhaniwa kuwa jangwa kongwe zaidi duniani. Hali ya ukame ya Namib unasababishwa na hewa kavu ya Hadley Cell, inaposhuka na kupoeshwa na hewa ya baridi ya Benguela kando ya pwani. Ina chini ya milimita 10 (nchi 0.4 ) ya mvua kila mwaka na ardhi yake iko karibu tasa.
Kuna spishi kadhaa zisizo za kawaida za mimea na wanyama zinapatikana tu katika jangwa hili. Moja yazo ni "Welwitschia mirabilis," moja kati ya spishi zisizo za kawaida. "Welwitschia" ni mmea unaofanana magugu, lakini inakua tu na majani mawili marefu tu maisha yake yote. Majani haya yanaweza kuwa mita kadhaa kwa urefu, yaliyokunjika na kupindika kutokana na upepo wa jangwani . Mzizi wa kati wa mmea huu hujiendeleza hadi ukawa kama sinia na umri. "Welwitschia" ni mashuhuri kwa uwezo wake wa kustahimili ukame mkubwa katika jangwa la Namib, wakati mwingine ukitoa unyevu kutoka ukungu wa mwambao.
Namib haina makazi ya watu isipokuwa miji michache pwani. Miji muhimu ni Swakopmund na Walvis Bay penye bandari kuu ya Namibia. Lüderitz ni mji mdogo tu uliokuwa muhimu zaidi zamani za kuchimba almasi karibu na mji huu.

neg:
Kunene (mto)
Mwendo wote ni wa km 1207, beseni lina km² 109,832 .

neg:
Mito mirefu ya Afrika
Mito mirefu ya Afrika inaonyeshwa katika orodha ifuatayo.
Mara nyingi mto wa Nile unahesabiwa kuwa mtu mrefu kuliko yote ya Afrika pia duniani. Kadirio la urefu wa mto hutegemea jinsi ya kuhesabu tawimito yake. Orodha inayofuata ina tofauti na orodha inayokadiria kwa namna nyingine.

neg:
Niger (mto)
Kiwango cha maji kwenye mto kinategemea majira: kuna tofauti kubwa kati ya majira ya mvua na ukame. Kiasi kilipimwa kwa muda wa miaka 40 kwenye mji wa Malanville nchini Benin uliopo kilomita 1100 kutoka mdomo wa mto. Katika kipindi hicho wastani wa maji katika miaka hii 49 ilikuwa m³/s 1053; kiasi kidogo kilikuwa m³/s 18, inayomaanisha mto karibu kukauka. Kiasi cha juu kilikuwa m³/s 2726. Kwa wastani ni m³/s 6000 zinazofikia Atlantiki.

neg:
Mto Sote
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Milima ya Ulua
Kilele kina urefu wa mita 1,785 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Delta
Pamoja na mto Nile kuna mito mingi mikubwa yenye mdomo wa delta:

neg:
Delta la Nile
Kwa upande wa Mashariki hadi magharibi, milango mito ni kama, Tanitic, Mendesian, t Phatnitic au Phatmetic),Na pia kuna Milango mito ya Sebennytic, Bolbitine, na Canopic pia hujulikana kama Herakleotic,
Kwa sasa kuna milango mito miwili tu, hii ni kutokana na katika jitihada za kujaribu kuzuia mafuriko na kuporomoka kwa pande za milango mito, milango mito hiyo ni pamoja na: The Damietta uliopo kwa upande wa Mashariki, na Mlango mto wa Rosetta ukiwa unafanana na ule wa Mlango mto huu wa Damietta upo uoande wa Magharibi wa delta.

neg:
Nile
Nile ina vyanzo viwili ndivyo Nile yenyewe (inaitwa pia Nile nyeupe) inayotoka katika Ziwa Viktoria Nyanza na Nile ya buluu inayotoka katika Ziwa Tana. Majina haya ya "nyeupe" na "buluu" yana asili yao katika mji wa Khartoum ambako mito yote miwili inaunganika ilhali kila mmoja una rangi tofauti kutokana na udongo tofauti uliotia rangi yake kwenye maji hayo.

neg:
Mto Kashambia
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Niger (mto)
Mto Niger unabeba matope kidogo kulingana na mto Naili kwa sababu chanzo chake kipo katika eneo la miamba.}} Sawa na Naili ina mafuriko ya kila mwaka yanayoanza mwezi wa Septemba, kufikia jii kwenye Novemba na kuishi mwezi wa Mei

neg:
Mto Rukakaine
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Milima ya Mwezi
Wataalamu wengi kidogo huelekea kukubali milima ya Ruwenzori. Milima hii iko karibu na maziwa makubwa ambako mto Nile unatoka; vilele vya juu vina theluji. Mlima wa Kilimanjaro una theluji lakini iko mbali na maziwa ya chanzo cha Nile. Milima ya Ethiopia peye asili ya Nile ya buluu haina theluji ya kudumu.
Zaidi ya hapo hakuna uhakika kwa sababu milima ya juu iko karibu na maziwa yote kwenye chanzo cha mto Nile.

neg:
Milima ya Nyanda
Kilele kina urefu wa mita 1,893 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mto Bigasha
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Sahel
Ni kilometa 5,400 kwa 450-1,000 hivi kusini kwa jangwa la Sahara na kaskazini kwa eneo la misitu, ikienea kwa kiasi tofauti katika nchi zifuatazo (kutoka magharibi kwenda mashariki): Senegal, Mauritania, Mali, Burkina Faso, Aljeria, Niger, Nijeria, Chad, Sudan, Sudan Kusini, Eritrea, Kamerun, Jamhuri ya Afrika ya Kati na Ethiopia.

neg:
Mto Chiziku
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Nile ya buluu
Nile ya buluu ni tawimto mkubwa wa mto Nile. Inaanza katika Ziwa Tana kwenye nyanda za juu za Ethiopia na kutelemka hadi Sudan. Mdomo wake uko Sudan mjini Khartum inapounganika na Nile nyeupe na kuunda mto wa Nile wenyewe.

neg:
Misri
Takriban kilomita 250 kabla ya mdomo Naili inagawanyika katika mikono mbalimbali na kuunda delta ya mto.

neg:
Mapatano juu ya matumizi ya maji ya mto Nile ya 1929
Mapatano haya yaliipa Misri haki zifuatazo:
· Misri ina haki ya kukataza kazi zozote zinaoweza kuwa hatari kwa mwendo wa maji ya mto Nile
· Misri ina ahidiwa matumizi ya mita za ujazo bilioni 55.5 katika jumla ya billioni 84 m³ ya maji ya Nile.
· Misri ina haki ya kutembelea na kuchungulia kila mahali kwenye mwendo wa mto Nile na kuchungulia miradi yote ya matumzi ya maji kando lake.

neg:
Mto Ruboroga
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Nili
Nili ni rangi ya buluu iliyoiva yaani kati ya buluu na dhambarau. Katikalugha za magharibi huitwa "indigo" kwa sababu asili yake iko Uhindini.

neg:
Ziwa Kyoga
Ziwa Kyoga (pia huandikwa Kioga) ni ziwa kubwa na kina kifupi katika Uganda, karibu 1,720 km ² katika eneo na mwinuko wa 914 m Viktoria Nile hupitia katika ziwa hili katika njia yake kutoka Ziwa Victoria na kuelekea Ziwa Albert. Chanzo kuu kutoka Ziwa Victoria hudhibitiwa na Kituo cha stima cha Nalubaale katika Jinja. Chanzo kingine cha maji ni kanda ya Mlima Elgon kwenye mpaka kati ya Uganda na Kenya. Hata kama Ziwa Kyoga ni sehemu ya mfumo wa Maziwa Makuu, haichukuliwi kama Ziwa kuu. Ziwa Kwania iko karibu.

neg:
Mapatano juu ya matumizi ya maji ya mto Nile ya 1929
Misri ilikubali kuongezeka kwa maji yaliyotumiwa kwa umwagiliaji nchini Sudan kama kiwango cha kutumiwa hakikuingilia na haki za Misri juu ya maji ya Nile. Uingereza kama mlezi au mkoloni wa Sudan ilitambua haki za kihistoria za Misri juu ya maji ya mto Nile ikakubali ya kwamba matumizi ya maji ya Nile katika maeneo juu ya utawala wake yasihatarishe mahitaji ya Misri.

neg:
Mto Ikariro
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Daraja la Julius Nyerere
Daraja hilo lina urefu wa mita 680, upana wa mita 32 na njia sita za kupitisha magari. Ndilo daraja kubwa katika Afrika ya Mashariki. Lilizinduliwa rasmi tarehe 19 Aprili 2016 na rais John Magufuli na kupewa jina "Daraja la Julius Nyerere" kwa heshima ya rais wa kwanza wa Tanzania Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Uganda
Mto mkubwa ni Nile inayopita nchi yote kati ya Ziwa Viktoria hadi Ziwa Albert na kuendelea hadi mpaka wa Sudani ikiitwa mwanzoni Nile ya Viktoria na baadaye Nile ya Albert.

neg:
Mapatano juu ya matumizi ya maji ya mto Nile ya 1929
Tangu miaka ya 1950 na 1960 Uingereza haitawali tena maeneo ya Afrika na nchi za kujitawala zilianzishwa kando la mto Nile ambazo ni Sudan, Uganda, Kenya na Tanzania zilizokuwa zote chini ya Uingereza.

neg:
Mto Kyabale
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Delta la Nile
[[Jamii:Delta katika Nile]]
[[Jamii:Madelta ya Afrika]]

neg:
Mto Magome
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Nile ya buluu
Kwa jumla Nile ya bluu inabeba maji mengi kushinda Nile nyeupe.

neg:
Milima ya Mwezi
Milima ya Mwezi ni jina la kihistoria kwa ajili ya safu ya milima ya Afrika ya Kati ambayo ni asili ya mto Nile. Milima hii ya mwezi ilitajwa katika maandiko ya Eratosthenes na Claudius Ptolemayo.

neg:
Mto Nyakagera
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Mto Uele
Urefu wake ni km 1,210 hivi, hivyo ni mrefu kuliko mito mingine inayochangia mto Ubangi.

neg:
Sadd
Sadd ("pia: "Sudd" katika tahajia ya Kiingereza, kutoka Kar. سد sadd = kizuizi") ni eneo kubwa la mabwawa matope katika Sudan Kusini linalopitiwa na mto Nile.

neg:
Mto Omukishanda
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Niger (mto)
Mto Niger una chanzo chake katika milima ya Futa Djalon nchini Guinea, umbali wa kilomita 240 kutoka bahari Atlantiki. Lakini haufiki baharini moja kwa moja, bali unaelekea kaskazini mashariki kwa Sahara kupitia Bamako na kuunda delta ya barani inayoitwa "Massina" ambako mji mkubwa ni Mopti. Unaendelea hadi Timbuktu unapopita kwenye Sahara ya kusini na kubadilisha mweleko kwenda kusini mashariki. Karibu na mji wa Gao unapita kwa matuta ya mchanga ya Koyma na kuingia tena katika kanda la Sahel. Halafu unapita nchi ya Niger na mji mkuu wake, Niamey. Kutoka hapa njia yake ni mpaka wa Benin hadi "hifadhi ya W" mpakani mwa Niger, Burkina Faso na Benin. Kutoka hapa mto Niger unaendelea hadi Nigeria. Karibu na Lokoja unapokea tawimto wa Benue na kuingia katika kanda la msitu wa mvua wa Nigeria. Karibu na mji wa Onitsha mto unaanza kujigawa na kuwa delta ya Niger. Mikono yake mikubwa inaitwa Forcados, Nun na Escravos.

neg:
Mto Mbele
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Delta la Nile
Delta la mto Nile lina tabia za kimediterrania, ambayo huwa na sifa ya mvua kidogo, kiais cha mililita 100 hadi 200 kwa wastani wa mwaka na hata hivyo mvua hizi hunyesha wakati wa miezi ya baridi. Eneo la delta huwa na kipindi cha joto katika miezi ya Julai na Agosti kiasi cha nyuzijoto 30 °C hadi nyuzijoto 48 °C. Kipindi cha baridi huwa ba kiasi cha nyuzijoto of 10° hadi 19 °C. Eneo la delta huwa na hali ya unyevunyevu katika kipindi cha miezi ya baridi. Eneo la Delta limekuwa likimong’onyoka kwa wastani wa kilometa 50 per year

neg:
Milima ya Wansisi
Kilele kina urefu wa mita 1,744 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Senegal (mto)
Mto wa Senegal ni kati ya mito mirefu ya Afrika ukiwa na urefu wa kilometa 2272 pamoja na tawimto mrefu wa Bafing.

neg:
Milima ya Gila
Kilele kina urefu wa mita 1,513 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Jimbo la Nile ya Juu, Sudan
Gavana wa sasa ni Gatluak Deng Garang. Mto wa Nile Nyeupe unapitia hapa. Lina ukubwa wa eneo la 22,122 km² na wakaazi wanaokadiriwa kuwa 4,700,000 (2000). Mji wa Kodok, ambao ndio mahala pa Matukio ya Fashoda yaliyomaliza "mashindano ya wakoloni kugawa Afrika" , uko katika jimbo hili.

neg:
Mto Kagera
Mto Kagera (kwa Kinyarwanda: Akagera) ni kati ya mito inayounda mto Nile, pia ni mto mkubwa kabisa wa kuingia ziwa la Viktoria Nyanza.

neg:
Niger (mto)
Niger ni mto mkubwa kabisa wa Afrika ya Magharibi na mto mrefu wa tatu barani Afrika ukiwa na mwendo wa km 4.374. Njia yake ni kama upinde ikianza Guinea katika nyanda za juu za Futa Djallon kuelekea kaskazini-mashariki kupitia Mali hadi Niger. Karibu na mji wa Timbuktu inageukia kuelekea mashariki, halafu mashariki-kusini kupitia Benin na Nigeria hadi kufika mdomo wa delta yake kwenye Ghuba ya Guinea ya bahari ya Atlantiki.

neg:
Mto Ishika
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Mto Chijeye
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.

neg:
Milima ya Lindi
Kilele kina urefu wa mita 1,877 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Kiganga
Kilele kina urefu wa mita 1,174 juu ya usawa wa bahari.


query: Meli ya abiria ya kwanza ilitengenezwa mwaka upi?

pos:
Meli ya abiria
Meli ya abiria ya pekee zilianza kutokea wakati wa karne ya 19, hadi wakati ule jahazi na pia meli zilibeba mizigo pamoja na watu na zilikuwa na vyumba vichache vya abiria wenye pesa ilhali wengine walikaa kwenye sitaha au pamoja na mizigo.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Mifereji ilianza kujengwa mwishoni mwa karne ya kumi na nane kuunganisha maeneo makubwa ya utengenezaji bidhaa katika Maeneo ya kati na kaskazini na bandari za bahari na mji wa London, amabyo wakati kuo ilikuwa kituo kikubwa zaidi cha utengenezaji bidhaa nchini. Mkifereji ndiyo iliyokuwa teknoljia ya kwanza kuruhusu vifaa vikubwa kusafirishwa kwa urahisi kote nchini. Farasi mmoja wa mfereji angeweza kuvuta mzigo mkubwa mara nyingi kuliko mkokoteni haraka zaidi. Kufikia miaka ya 1820, mtandao wa kitaifa ulikuwepo. Ujenzi wa mifereji ulikuwa kama mfano wa mipango na mbinu ambazo baadaye zilitumika katika ujenzi wa reli. Hatimaye mifereji ilipitwa kama biashara yenye faida na ujenzi wa reli kuanzia miaka ya 1840 na kuendelea.
Mtandao wa mifereji wa Uingereza, pamoja na majengo yaliyobaki ya viwanda vya kinu vilivyobaki, ndiyo mojawapo ya dhihirisho bayana la zama za mapema za Mapinduzi ya Viwandani yanayoweza kuonekana nchini Uingereza.

neg:
Mkimbizi
Hatari kuu kwa mtu wa meli ni kwamba meli wanazozitumia kusafiri zinaweza kuwa chochote ambacho kinaelea majini na kinachoweza kutosha kuwabeba abiria. Ingawa meli ya aina hiyo zilizoundwa shaghalabaghala zinaweza kusababisha janga, mnamo mwaka wa 2003 kundi dogo la wakimbizi 5 wa Kikiuba lilijaribu (bila kufaulu, lakini bila kupatwa na madhara yoyote) kufika jimbo la Florida likitumia lori la aina ya kubebea mizigo la miaka ya 1950 lililofanywa kuelea kutumia mapipa ya mafuta yaliyofungiliwa katika sehemu za upande.

neg:
Meli ya abiria
Soko nyingine kwa meli za abiria ni huduma ya feri za baharini. Huduma hii ni muhimu hasa kama kuna magari mengi pamoja na visiwa na miji muhimu inayotengwa na gimba la maji lisilo kubwa mno. Kwa hiyo safari nyingi kwa feri zinahesabiwa Ulaya (Uingereza, Skandinavia, Bahari Baltiki), kwenye Mediteranea pale Ugiriki na Uturuki, na katika Amerika ya Kaskazini.

neg:
Mfereji wa Mariana
Sehemu ya chini kabisa ilifikiwa katika historia mara mbili na nyambizi za kisayansi. Mara ya kwanza ilikuwa safari ya chombo cha "Trieste" cha mchunguzi wa bahari Auguste Piccard tar. 23 Januari 1960 na 1995 "Kaiko" kutoka Japani.

neg:
Pembetatu ya Bermuda
Meli kubwa ya milingoti mitano iliyojengwa katika 1919, "Carroll A. Deering" ilipatikana imeachwa kwenye ukingo mngumu wa bahari katika Diamond Shoals, karibu na Cape Hatteras, Carolina ya Kaskazini tarehe 31 Januari 1921. Fununu na zaidi za wakati huo zilionyesha "Deering" ilikuwa mwathiriwa wa uharamia, ulio na uwezekano wa kuhusiana na biashara haramu wakati wa Vikwazo, na uwezekano wa kushirikisha meli nyingine, SS "Hewitt," ambayo ilitoweka wakati sawa na huo. Masaa machache tu baadaye, meli inayotumia mvuke isiyojulikana ilipita karibu na mwangaza wa meli kando ya njia ya "Deering," na kupuuza ishara zote kutoka kwa mwangaza huu wa meli. Inakusudiwa kuwa huenda "Hewitt" ndiyo ilikuwa meli hii ya kilinge, na kuna uwezekano ilihusika katika kutoweka kwa mabaharia wa "Deering" .

neg:
Meli za abiria Marekani
Safari zake huwa za muda mrefu kwa sababu huendeshwa kwa mwendo wa kawaida, hivyo safari zake huchukua takriban siku tatu na zaidi kulingana na umbali wa sehemu zinakoelekea. Mbali na hili ni kwa sababu meli hizi huwa na mahitaji ya kutosha kwa ajili ya kila mtu, kama vile chakula, vinywaji na mambo mengineyo kama vile michezo.

neg:
Meli kubwa duniani
Meli kubwa kabisa iliyojengwa hadi sasa ilikuwa Seawise Giant yenye tani GT 564,763 na urefu wa mita 458. Ilitengenezwa mwaka 1974-1979 nchini Japani kwa kampuni ya Kigiriki na kurefushwa baadaye hadi kufikia mita 458. Kutokana na ukubwa wake haukuweza kupita wala katika Mfereji wa Suez wala katika Mfereji wa Kiingereza. Miaka yake ya mwisho ilitumiwa kama tangi ya mafuta tu bila kusafiri tena. Mwaka 2009 ilivunjika.

neg:
Mfereji wa Panama
Utangulizi wa mfereji ulikuwa reli kutoka Colon upande wa Karibi kwenda mji wa Panama upande wa Pasifiki iliyojengwa 1855. Reli hii ilirahisisha safari kati ya Atlantiki na Pasifiki kwa watu na bidhaa vilivyoelekea watu ule kwenda Kalifornia. Watu wengi walikwenda Kalifornia miaka ile kwa sababu ya dhahabu iliyopatikana kule tangu 1848 na hapakuwa na reli kati ya pwani zote mbili za Marekani wakati ule.

neg:
Ngome ya Yesu
Ilijengwa mwaka 1593 na msanifu Giovanni Battista Cairato kwa niaba ya Wareno na ilikuwa kituo muhimu cha Wareno kwenye njia ya mawasiliano kati ya Ureno na Uhindi. Jahazi zao zilipita Afrika Kusini zikapumzika kidogo Msumbiji penye ngome kubwa ya Kireno halafu ziliendelea kupitia Mombasa na kuvuka bahari hadi Bara Hindi.

neg:
Ming (nasaba)
Kuanzia 1405 baharia mkuu Zheng He alianzisha safari za upelelezi kwenye Bahari ya China ya Kusini na Bahari Hindi hadi pwani za Afrika ya Mashariki. Zheng He alipewa kundi kubwa la meli na manowari lenye mabaharia makumi alfu. Alitembelea Mombasa na kuna uwezekano kuwa meli kadhaa za kikosi chake ziliingia katika Atlantiki labda hata kufika Amerika. Safari hizi zilisimamishwa kwa sababu ya gharama kubwa na pia kwa sababu China haikuwa na mipango ya kuanzisha koloni katika nchi za mbali. Tofauti na mataifa ya Ulaya zilizopanua duniani karne moja baadaye Wachina hawakuona vitu wala utajiri wa kuvutia katika sehemu za mbali kwa sababu walikuwa na vitu vingi wao wenyewe.

neg:
Ujiji
Ujiji huaminiwa imeundwa mwanzoni mwa karne ya 19, labda kidogo baada ya mwaka 1821 . Ilikuwapo kwenye mwisho wa njia ya misafara kati ya pwani ya Bahari Hindi na Ziwa Tanganyika. Bidhaa kutoka pwani zilihifadhiwa huko katika ghala na kusambazwa kwa biashara ya kuvukia ziwa kwa mashua.

neg:
Bandari ya Kilindini
Mombasa ina historia ya karne za kale kama mji wa bandari. Bandari ya Kilindini ulizinduliwa mwaka wa 1896 wakati kazi ya ujenzi wa Reli ya Uganda ulianza.

neg:
Airbus A380
Airbus A380 (pia inaitwa "Super-jumbo-jet") ni ndege ya injini nne, yenye sakafu mbili, iliyotengenezwa na kampuni ya Airbus. Ndiyo ndege ya abiria iliyo kubwa zaidi duniani, kubwa kuliko Boeing 747 Jumbo Jet. Hata hivyo, siyo ndege kubwa zaidi duniani; maana Antonov An-225 ni kubwa zaidi.

neg:
Odisei
Ni kati ya mifano ya kale zadi ya fasihi ya Ugiriki ya Kale ikiaminiwa iliyotungwa na mshairi mashuhuri Homeri takriban mnamo mwaka 1000 KK na kuandikwa mara ya kwamna mnamo 800 KK.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Njia za reli za mikokoteni za kubeba makaa ya mawe katika maeneo ya uchimbuzi wa madini ulikuwa umenaza kaika karne ya 17 na mara kwa mara yalihusishwa na mifumo ya mifereji au mito kwa usafirishaji zaidi wa makaa ya mawe. Hizi zote zilivutwa na farasi au zilitegemea mvuto , huku zikiwa na injini ya mvuke ambayo haikusonga ya kuivuta mkokoteni maalum juu hadi kilele cha mlima. Matumizi ya kwanza ya garimoshi ya mvuke yalikuwa katika mkokoteni maalum au njia za sahani (zilivyoitwa mara kwa mara wakati huo kwani ziliundwa na mfano wa vijisahani vya chuma nzito). Reli za umma zilizovutwa na farasi hazikuanza hadi miaka ya mapema ya karne ya 19. Reli za umma zilizovutwa na mvuke zilianza na Reli ya Stockton na Darlington na mnamo mwaka wa 1825 na reli za Liverpool na Manchester mnamo mwaka wa 1830. Ujenzi wa reli kuu ukiunganisha miji mikubwa ulianza katika miaka ya 1830 lakini ilizidi kwa kasi katika mwisho kabisa wa Mapinduzi ya Viwandani.

neg:
Meli
Meli ni chombo kikubwa cha kusafiria kwenye maji.

neg:
Emirates
Emirates ilianza kupata faida kuanzia baada ya miezi tisa. Mwaka wake wa kwanza, ilibeba wasafiri 260,000 na mizigi ya tani 10,000. Mnamo 1986, ndege hii iliongeza miji ya kusafiria kama Colombo, Dhaka, Amman, na Cairo miongoni mwa miji inayosafiria. Emirates ilianzisha ndege za kusafiri hadi London Gatwick kila siku mnamo 6 Julai 1987 kwa kutumia ndege mbili za "Airbus A310". Pia, ilianzisha ndege za kuelekea mjini Singapore. Mnamo 1987, Ilianza kwenda Frankfurt kwa kupitia miji ya Istanbul, na Male.

neg:
Kontena
Kabla ya kupatikana kwa kontena meli kubwa ilijazwa mizigo yake kwa msaada wa wafanyakazi mamia waliobeba bidhaa gunia kwa gunia ndani ya meli na kuzipakiza katika chumba cha mizigo. Bidhaa ziliwekwa katika magunia au katika masanduku yaliyotengenezwa kwa ubao kwa kila aina ya mzigo. Zilijazwa katika malori au mabehewa ya mizigo ya reli, kupelekwa bandarini na hapo kuondolewa katika lori au kwenye behewa na wafanyakazi waliojaza nyavu iliyovutwa na winchi kubwa hadi kwenye meli. Hapa nyavu ulifunguliwa na wafanyakazi walichukua yale magunia au masanduku na kuzipanga katika nafasi za kubeba mizigo. Wakati meli ilifika bandari nyingine kazi ilirudia: wafanyakazi wengi walihitajika kubeba bidhaa kutoka vyumba vya meli, kuzipanga katika nyavu zilibebwa kwa winchi hadi nje ya meli, halafu hapa kusambazwa na wafanyakazi juu ya malori au mabehewa ya usafiri; mara nyingi kwanza hadi ghala ya bandarini na baadaye baada ya kuzipakia tena kwenye usafiri wa nchi kavu hadi mahali palipotakiwa.

neg:
Motokaa
Kwa karne nyingi watu walitumia magari yaliyovutwa na wanyama kwa mfano farasi, punda au maksai. Waroma wa kale walifanya majaribio na magari yaliyosukumwa na watumwa. Maendeleo ya uhandisi yalisababisha majaribio ya kutengeneza magari yaliyosogezwa kwa nguvu ya upepo yakitumia tanga kuanzia mwaka 1600 huko Uholanzi.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Mapinduzi ya Viwanda ya Kwanza, ambayo yalianza katika karne ya 18, yaliingia katika Mapinduzi ya Pili ya Viwanda mnamo mwaka wa 1850, ambapo maendeleo ya kiteknolojia na kiuchumi yalizidi kuendelea huku meli zinazotumia mvuke, reli, na baadaye katika karne ya 19 injini ya mwako ya ndani na uzalishaji wa nguvu za umeme. Urefu wa Mapinduzi ya Viwanda unatofautiana na wanahistoria mbalimbali. Eric Hobsbawm anasisitiza kwamba 'yalianza' nchini Uingereza katika miaka ya 1780 na hayakuonekana kikamilifu hadi miaka ya 1830 au 1840, ilhali T. S. Ashton anaamini kwamba ilifanyika, kwa kukadiria, kati ya mwaka wa 1760 na 1830.

neg:
Ferdinand Magellan
Jahazi ya kwanza iliyoitwa "Victoria" ilivuka Bahari Hindi kwa matatizo kutokana na hali ya hewa na dhoruba. Waliendelea katika Atlantiki wakafika kwenye visiwa vya Kabo Verde vilivyokuwa chini ya Ureno. Hadi kufika hapa mabaharia 21 walikufa tayari baharini kutokana na magonjwa. Baada ya kuingia bandarini Wareno walikamata mabaharia 13. Nahodha ya Victoria aliamua kuondoka mara moja kabla ya Wareno hawakushambulia jahazi bado. Wakaelekea Hispania moja kwa moja.

neg:
Betri ya gari
Kampuni ya Hudson ya magari ndiyo iliyokuwa ya kwanza kuanza kutumia betri ya kwanza ya gari mwakani 1918 kabla haijaidhinishwa na Shirika la kukagua mabetri la Battery Council International.

neg:
Airbus A300
Mnamo Septemba 1967, mataifa yaliyoshiriki yalitia saini Mkataba wa kutengeneza ndege. Waingereza walijitoa kwenye mradi huo tarehe 10 Aprili 1969. Mkataba mpya ulifikiwa kati ya Ujerumani na Ufaransa tarehe 29 Mei 1969, na Airbus Industrie iliundwa rasmi tarehe 18 Desemba 1970 ili kuendeleza na kuzalisha A300. Aina ya kwanza iliondoka tarehe 28 Oktoba 1972.

neg:
Eleveta
Siku hizi eleveta huendeshwa kwa msaada wa injini ya umeme unaovuta kamba au kuendesha pampu ya jeki. Katika historia kuna mifano ya eleveta zilizoendeshwa kwa nguvu ya kibinadamu au kinyama. Mfano wa kwanza unaojulikana ni eleveta iliyotengenezwa na mtaalamu wa Ugiriki wa Kale o reported Archimedes (mnamo 287 KK – 212 KK) mjini Sirakusa.

neg:
Ukristo barani Afrika
Mabaharia Wareno wakaanza kufuata pwani za Afrika Magharibi kuelekea kusini. Elimu mpya iliwasaidia. Mnamo mwaka 1450 vitabu vya kwanza vilikuja kupatikana vikieleza uhusiano kati ya nyota, majira ya mwaka na jiografia. Pamoja na chombo kipya cha "compass" vikawawezesha mabaharia kupiga hesabu juu ya safari zao baharini wakipima nyota hata bila kuona pwani.

neg:
Mnara wa Eiffel
Kati ya miaka 1889–1930 ilikuwa jengo kubwa la dunia nzima.
Mwaka 1906 mnara uliwezesha mawasiliano ya kwanza kwa simu hewa kati ya Ulaya na Marekani kuvukia Atlantiki kwa sababu ya kimo chake kikubwa. Wanajeshi walikuwa na kituo cha mawasiliano ya simu mnarani.

neg:
Mfereji wa Suez
Tangu kupatikana kwa meli ya kisasa idadi ya meli kati ya Ulaya na Asia iliongezeka sana katika kare ya 19. Zote zilipaswa kuzunguka Afrika yote au kuondoa mizigo na abiria upande wa mediteranea na kuyasafirisha yote hadi Suez. Hivyo ilikuwa jitihada ya kimataifa yaliyoleta mfereji wa kisasa.

neg:
Boeing 707
Ina uwezo wa kubeba abiria 140 hadi 219. Ni ndege ya kwanza katika kampuni hiyo.

neg:
Tanzania
Usafiri wa majini pia unafanyika hasa katika bahari ya Hindi, ingawa hakuna meli ya serikali hapo na mashirika binafsi hutoa huduma. Usafiri wa majini hufanyika pia katika maziwa ya Viktoria, Tanganyika na Nyasa. Miongoni mwa meli ni MV Bukoba iliyozama tarehe 21 Mei 1996 pamoja na abiria karibu 1,000 na MV Nyerere iliyozama tarehe 20 Septemba 2018 pamoja na abiria zaidi ya 200.

neg:
Farasi
Farasi walikuwa usafiri mkuu wa wanajeshi hadi karne ya 19. Kutokea kwa reli kuliwezesha usafiri wa haraka wa askari wengi katika nchi za Ulaya na Amerika ya Kaskazini. Hata hivyo katika maeneo mengi ya dunia ni farasi waliobeba watu na mizigo ya jeshi.

neg:
Comair
Ndege hii ilianza kufanya kazi mnamo 14 Julai 1946 kwa jina la Commercial Air Services. Ilianzishwa na AC Joubert, JMS Martin, L Zimmerman na JD Human. Safari za ndege kati ya Rand Airport, Johannesburg na Durban zilianza 1948, kwa kutumia ndege aina ya "Cessna". Pamoja na safari hizi nchini Afrika Kusini, ilianzisha safari za nje ya nchi hadi miji kama Gaborone na Harare. Kampuni hii iliwekwa kwenye soko la hisa la Johannesburg mnamo 1998. Ndege hii inamilikiwa na meneja (25%), makampuni na umma (52%), British Airways (18%) na wafanyikazi (5%). Hadi Machi 2007, ilikuwa na wafanyikazi 1,447.

neg:
Meli
Hadi karne ya 19 meli zilijengwa kwa kutumia mbao zikasongezwa hasa kwa nguvu ya upepo kwa kutumia tanga. Jahazi ziko hadi leo.

neg:
MV Nyerere
Kivuko hicho kilianza kuzama umbali wa mita chache kabla ya kufika katika kituo kilipotakiwa kumaliza safari yake katika kisiwa cha Ukerewe. Mashuhuda wa tukio hilo walieleza kuwa kiliegama upande mmoja na kupindukia ndani ya maji. Maafisa wa Tanzania hawana uhakika bado na idadi kamili ya abiria waliokuwemo ndani ya chombo hicho kutokana na mhusika wa kugawa na kutunza tiketi za kusafiria katika chombo hicho kuzama, na pia mashine ya kurekodi idadi ya abiria kupotea katika purukushani hiyo. Taarifa kinzani zilitoa makadirio kivuko hicho kilikuwa kikibeba watu zaidi ya 300, wakati taarifa nyingine zikisema kivuko kilibeba watu zaidi ya 400.

neg:
Kaswende
Mwanzo halisi wa kaswende haijulikani Kuna nadharia tete mbili za kimsingi:. Moja inapendekeza kuwa kaswende ililetwa Ulaya na wafanyikazi wa meli kutoka Christopher Columbus safari kuelekea Marikani, na nyingine inapendekeza kwamba kaswende ilikuwepo Ulaya hapo awali, lakini haikuwa imetambuliwa. nadharia hizi hujulikana kama nadharia "Columbian" na "kabla ya Columbian", mtawalio. Nadharia ya Columbia inathibitiswa na ushahidi uliopo. Taarifa ya kwanza iliyoandikwa kuhusu mlipuko wa kaswende katika Ulaya iliyotokea katika mwaka wa 1494/1495 katikaNaples, Italia, wakati waliingiliwa na Ufaransa. Kutokana na kuenezwa na kundi la wapiganaji wafaransa waliporudi, hapo awali ilijulikana kama "ugonjwa wa Kifaransa". Mwaka wa 1530, jina "kaswende" lilitumiwa kwanza na daktari Mwitaliano na mshairi GirolamoFracastoro kama kichwa chaKilatini shairi lake kuelezea ongezeko la ugonjwa huo Italia. Kaswende pia ilijulikana kihistoria kama "Poksi Kuu".

neg:
Daraja
Kuna pia madaraja yanayovusha mfereji juu ya mto hivyo kuwezesha meli kupita juu ya meli nyingine. Kwa jumla madaraja ni sehemu muhimu za miundombinu ya kila nchi.
Madaraja ya kwanza yalitengenezwa kwa mbao. Baadaye watu waliendelea kutumia mawe. Tangu karne ya 18 madaraja ya chuma yalianza kujengwa. Baadaye madaraja mengi yamejengwa kwa kutumia saruji pamoja na feleji.

neg:
Mfereji wa Suez
Kuna mifereji mbalimbali iliyotangulia hapa kuanzia karne ya 14 KK hadi wakati wa Waarabu katika karne ya 8 BK. Lakini yote haikudumu kwa sababu ya matatizo ya kuondoa mchanga mara kwa mara kwa mitambo iliyopatikana zamani. Tena katika mifereji ya zamani ilikuwa serikali ya MIsri tu iliyotaka kurahisisha usafiri na ubebaji wa mizigo.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Mnamo Agosti, mwaka wa 2008, barafu ya baharini iliyokuwa ikiyeyuka ilifungua kwa wakati mmoja Njia ya Kaskazini magharibi na njia ya bahari ya kasakazini, kuifanya iwezekane kusafiri kwa meli katika eneo la kofia ya barafu ya Aktiki. Njia ya Kaskazini magharibi ilifunguliwa mnamo tarehe 25 Agosti, mwaka wa 2008, na eneo lililobaki la ulimi wa barafu lililokuwa linafuna njia ya Bahari ya Kasakazini lilimumunyika siku chache zilizofuata. Kwa sababu ya kupungua kwa eneo la Aktiki, kikundi cha Beluga cha Bremen, Ujerumani, kilitangaza mipango ya kutuma meli ya kwanza katika Njia ya Bahari ya Kaskazini mano mwaka wa 2009.

neg:
Ndegeputo
Lakini usafiri wa abiria ulikwama baada ya maafa ya 1937 halafu ulipitiwa na maendeleo ya ndege.

neg:
Meli za mizigo
Meli za mizigo za sasa ni tofauti na meli za mizigo za zamani kwani za sasa zinatengenezwa kwa teknolojia ya kisasa na zinatumia umeme kutembea, tofauti na meli za zamani zilizokuwa zikitumia makaa ya mawe ili kuweza kutembea.

neg:
Ndugu Wadogo
Vilevile Ndugu Wadogo ndio wamisionari wa kwanza kufika India kwa meli (1500, baada ya kupitia Brazili); wengine wakafuata. Mabanyani waliwaua 3, lakini wengine waliongoka jumla wakabatizwa pasipo mafundisho kutokana na uhaba wa wamisionari. Safarini, wengine walihubiri kisiwani Sokotra (karibu na Somalia) na kuongoa karibu wote, hata wakageuza msikiti kuwa kanisa la Bikira Maria; lakini Waarabu wakakiteka (1510) wakaharibu kila kitu.

neg:
Toyota Hiace
Kilianzisha katika mwaka wa 1967, Hiace iolitolewa kama pick-up yenye kebu, gari ya mizigo, na gari ya abiria. Pia ilikuwa inaitwa Hiace ya Biashara katika utambulzi wa magari katika camper.
Hiace imekuwa muundo nadra siku hizi hasa kwa sababu ya hali ya hewa na kutu. Katika Ulaya magari haya mengi hsafirishwa Afrika hutumika kwa muda mrefu.

neg:
Utumwa
Mfumo huu ulianza kabla ya uandishi kubuniwa, ukawa maarufu hasa kabla ya harakati za ukoloni duniani, mathalani kuanzia karne ya 15, ambapo watumwa walihitajika katika shughuli za kilimo na uchimbaji madini katika sehemu mbalimbali za ulimwengu, hasa Amerika, ingawa katika sehemu nyingine, hasa Uarabuni, walitafutwa hasa watumwa wanawake kwa ajili ya uasherati.

neg:
Chombo cha angani
Chombo cha angani cha kwanza kilikuwa Sputnik 1 kilichorushwa na Umoja wa Kisovyeti mwaka 1957 na kuzunguka dunia kwa miezi 3. Kilifuatwa na chombo cha Marekani "Explorer 1" mwaka 1958.

neg:
MV Nyerere
Kivuko cha MV Nyerere kilikuwa kikifanya safari zake kutoka Bugorora kwenda Ukara mnamo 20 Septemba 2018 kikiwa na abiria wanaokadiriwa kuwa 400 ndani ya chombo hicho; zaidi ya abiria hao inadaiwa kulikuwa na mizigo ya mahindi, ndizi na simenti (saruji).

neg:
Kayaki
Kayaki za kwanza zilitengenezwa kwa kutumia ngozi za wanyama. Kayaki za zamani kabisa zinakadiriwa kuwa na umri usiopungua miaka elfu nne na zinaweza kupatikana huko Amerika Kaskazini na katika State Museum of Enthnology, Munich.

neg:
Meli
Meli hutumiwa hasa kwa kubeba mizigo na abiria. Kuna pia meli za kijeshi zinazoitwa manowari.

neg:
Ndegeputo
Leo hii kampuni ya Zeppelin imeanza tena kujenga ndegeputo kwa mfumo ulioboreshwa wa "NT" ("neue Technologie/new technology" - "teknolojia mpya") .
Huduma za kwanza za usafiri wa angani zilitekelezwa na ndegeputo. Tangu vita kuu ya kwanza ya dunia ndege ziliendelea zikaonekana ya kwamba zilikuwa usafiri wa haraka zaidi lakini hazikufika mbali bado. Ndege zilihitaji kushuka na kuongeza petroli kila baada ya masaa kadhaa lakini ndegeputo kubwa ziliweza kukaa hewani kwa siku mfululizo. Kabla ya vita kuu ya pili ya dunia ndegeputo za Zeppelin zilikuwa vyomboanga vya pekee vilivyosafirisha abiria mara kwa kati ya Ulaya na nchi za Amerika.

neg:
Dira
Wachina walikuwa watu wa kwanza wanaojulikana kubuni dira wakati wa karne ya 11. Walitumia sindano ya maginetiti iliyoelea kwenye bakuli ya maji juu ya ubao au karatasi.

neg:
Chuma cha pua
Mnara wa Eifel ulikuwa jengo kubwa la kwanza lililoundwa na chumapua pekee. Meli za chumapua zilichukua nafasi ya jahazi za awali za ubao.

neg:
Ofisi
Pamoja na ukuaji wa mashirika makubwa, katika karne ya 18, nafasi za kwanza za kujengwa kwa madhumuni zilijengwa. Mapinduzi ya Viwanda yalipostawi katika karne ya 18 na 19, viwanda vya benki, reli, bima, rejareja, mafuta ya petroli, na simu vilikua kwa kiasi kikubwa, na makarani wengi walihitajika. Kwa sababu hiyo ofisi zaidi zilihitajika kwa shughuli hizi na kuruhusu mameneja kuona kirahisi wafanyakazi.

neg:
Ferdinand Magellan
Tar. 21 Desemba jahazi ya kwanza iliondoka kwenda Ulaya ilikuwa na Wazungu 47 na Wasia 13. Jahazi ya pili ilibaki kwa matengenezo ikafuata lakini ilikamatwa baadaye na Wareno wasiofurahia kuona Wahispania katika maeneo waliyosikia ilikuwa bahari na biashara yao. Mabaharia 5 tu wa jahazi ya pili waliweza kurudi Hispania baada ya kukamatwa na ufungoni.

neg:
Donald "Flash" Gordon
Katika mwezi wa Oktoba 1942, kikundi cha VF-10 kikabebwa na meli ya kivita,"Enterprise". Ndege ya kwanza aliyoiendesha Gordon kutoka meli hiyo,"Enterprise", ilikuwa ndege ya aina ya F4F Wildcat. Gordon alipata nafasi ya kuumiza adui wake mnamo 26 Oktoba katika Vita ya Santa Cruz. Gordon aliangusha ndege mbili ya aina ya Mitsubishi 97 kwa kutumia risasi na bomu. Katika rekodi zake waliongeza ndege moja ingine chini ya orodha ya "labda" kwa sababu vita ilikuwa kali na haingewezwa kuthibitishwa.

neg:
Ujiji
Wakati wa ukoloni wa Kijerumani umuhimu wa Ujiji ulipungua. Mwambao ulifaa kwa mashua ya kienyeji lakini kina cha maji hakikutosha kwa ajili ya meli mpya. Kwa sababu hiyo hori ya Kigoma, takriban kilomita 7 upande wa kaskazini, iliteuliwa kama bandari kuu na pia baadaye, tangu mwaka 1913, kituo kikuu cha reli ya kati kutoka Dar es Salaam. Kutokana na kuhamishwa kwa miundombinu muhimu Kigoma iliendelea kuwa mji mkubwa ilhali Ujiji ikarudi nyuma.

neg:
Hariri
Kihistoria watu wa China walikuwa wa kwanza wenye ujuzi wa kutengeneza hariri. Kitambaa cha hariri kilipelekwa kote Asia na Ulaya kupitia barabara ya hariri na kuuzwa kwa bei kubwa.

neg:
Mumbai
Mji uliendelea kuwa bandari kuu ya Waingereza katika Uhindi ukakua. Mwaka 1852 reli ya kwanza ya Asia ilianzishwa hapa. Tangu siku za Wareno mji uliitwa Bombay lakini sehemu ya wenyeji waliona ni jina la kikoloni.

neg:
Panama
Utangulizi wake ulikuwa reli kutoka Colon upande wa Karibi kwenda mji wa Panama upande wa Pasifiki iliyojengwa mwaka 1855. Reli hii ilirahisisha safari kati ya Atlantiki na Pasifiki kwa watu na bidhaa kuelekea Kalifornia. Watu wengi walikwenda Kalifornia miaka ile kwa sababu ya dhahabu iliyopatikana kule tangu mwaka 1848 na hapakuwa na reli kati ya pwani zote mbili za Marekani wakati ule.

neg:
MV Nyerere
Inaaminika kuwa kivuko kilibeba zaidi ya abiria 400 wakati kilipokuwa kikizama pamoja na mizigo iliyopelekwa kwenda gulioni siku ile. Kwa hiyo idadi ya abiria ilikuwa takribani mara nne zaidi ya uwezo wa juu kabisa wa kivuko hicho. Idadi kamili ya abiria waliokuwa wakisafiri kupitia kivuko hicho haijulikani kutokana na kupotea kwa kifaa cha kuhesabia watu wakati wa tukio la ajali hiyo. Hadi siku tatu baada ya ajali serikali ya Tanzania ilitangaza kuwa watu zaidi ya 224 walipatikana wakiwa wamefariki dunia katika kivuko hicho ambapo idadi ya vifo ilihofiwa kufikia 300.

neg:
Pembetatu ya Bermuda
"Ellen Austin" ainadhaniwa ilipata na meli, iliyokuwa imewekwa kwenye ubao wa tuzo wa mabaharia, na akajaribu kuenda nayo New York mwaka 1881. Kulingana na hadithi, meli hii ilitoweka; wengine wanafanunua kuwa meli ilitokea tena bila ya mabaharia, kisha kupotea tena na mabaharia wengine juu ya ubao. Ilipotazamwa kwenye rekodi za Lloyd ya London alithibitika kuwepo kwa "Meta," iliyojengwa katika mwaka wa 1854 na kwamba mnamo 1880 "Meta" ilibadilishwa jina na kuitwa "Ellen Austin." Hakuna majeruhi yanaorodheshwa ya chombo hiki, au chombo chochote wakati ule, ambayo ingeonyesha idadi kubwa ya watu waliokosekana ambao waliwekwa ndani ya meli ambayo ilitoweka baadaye.

neg:
Kayaki
Kayaki ya kwanza ilitengenezwa na makabila ya Inuit, Yupik na Aleut. Walizitumia maboti hayo kwa kuvua samaki katika bahari za Aktiki, Atlantiki ya Kaskazini, Bahari ya Bering na Pasifiki ya Kaskazini.

neg:
Ndege ya kijeshi
Mwaka 1915 Ufaransa ilitangulia kutengeneza ndege ya kwanza yenye bombomu.

neg:
Gurudumu
Wataalamu wa historia huamini ya kwamba watu wa Babeli walikuwa wa kwanza kugundua gurudumu na kulitumia tangu mwaka 4000 KK. Watu wa China ya Kale waliligundua pia mnamo 2800 KK.

neg:
Albrecht Dürer
Mwaka 1494 alifunga ndoa na Agnes Frey akafungua karakana yake. Kazi mashuhuri ya kwanza ilikuwa mfululizo wa picha nakhshi katika ubao 15 kuhusu Ufunuo wa Yohane.

neg:
Safari
Tangu kale chombo cha kwanza cha safari kilikuwa miguu ya watu.

neg:
Usafiri wa anga-nje
Usafiri waanga-nje umeendelea kwa kupeleka vyombo vya angani hadi sayari nyingine. Shabaha ya safari hizi ni upelelezi na utafiti wa kisayansi. Voyager 1 ni chombo cha kwanza kilichotoka katika mfumo wa jua letu mnamo mwaka 2012.

neg:
Pembetatu ya Bermuda
Kuachwa kwa njia ya kiajabu kwa brigantine Maria Celeste ya tani 282 1872 mara nyingi lakini kwa njia inayokosa usahihi imehusishwa na Triangle, baada ya meli hii kuachwa kando ya pwani ya Ureno. Kuna uwezekano wa tukio hili kuchanganywa na kupotewa kwa meli inayofanana kwa jina na hii, "Mari Celeste," ya tani 207 iliypkuwa ikienda kwa kutumia mvuke ambayo iligongatendeguu kuzama kwa haraka katika pwani ya Bermuda tarehe 13 Septemba 1864. Kusche alibainisha kuwa masuala mengi ya "ukweli" kuhusu tukio hilo yalikuwa hasa kuhusu "Marie Celeste," meli ya tamthiliya kutoka hadithi fupi ya Arthur Conan Doyle " Wazo la J. Habakuk Jephson's " (yenye misingi halisi ya tukio la "Maria Celeste" , lakini iliyotamithiliwa).

neg:
Suruali
Suruali ndefu ambayo yakadiriwa kuwa ndiyo ya kwanza kuwahi tengenezwa ilipatikana katika makaburi ya Yanghai, Turpan kule nchini China na yasemekana kwamba ilitengenezwa katika karne ya 10 kabla ya Kuzaliwa kwa Kristo.

neg:
Voyager 1
Voyager 1 ni chombo cha kutengenezwa na binadamu kilichofikia umbali mkubwa na dunia yaani 123.5 vizio astronomia vinavyolingana na kilomita bilioni 18.35; nuru ya jua inahitaji zadi ya masaa 17 kufikia voyager 1 (hali ya Desemba 2012).

neg:
Cherehani
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa mwaka 1790 na mwingereza Thomas Saint na baadaye ikaendelea kuboreshwa ili iwe ya kufana Zaidi na kufanya kazi kwa haraka zaidi.

neg:
Hariri
Wachina walifaulu kwa karne nyingi kuficha siri ya hariri. Mwaka 555 wamonaki Wakristo walifaulu kubeba mayai ya kipopo hadi Bizanti na kuyampatia Kaisari wa Dola la Roma ya Mashariki. Tangu siku zile hariri ilitengenezwa pia katika nchi za Mediteranea.

neg:
Hadubini
Uwezo wa lenzi ya kukuza kitu kinachotazamiwa kwake ulijulikana tangu kale. Tangu mwaka 1280 BK hivi mafundi nchini Italia walianza kutengeneza miwani ya kwanza. Ufundi wa lenzi na miwani ulienea polepole katika nchi mbalimbali za Ulaya hadi kupata lenzi bora zaidi. Mnamo mwaka 1600 mafundi nchini Uholanzi walifaulu kuunganisha lenzi mbili katika bomba na hivyo kuunda hadubini na darubini za kwanza; ugunduzi huu ulitumiwa maka michache baadaye na Galileo Galilei aliyefahamisha vifaa hizi kwa jumuiya ya wataalamu. Mwitalia Francesco Stelluti alichora mnamo 1630 mwili na miguu ya nyuki alizotazama katika hadubini yake; mnamo mwaka 1675 Mholanzi Antoni van Leeuwenhoek aliboresha lenzi zaidi akawa mtu wa kwanza aliyeona na kutoa wasifu wa bakteria na protozoa ndani ya tone la maji akitumia kifaa chenye lenzi 1 tu..

neg:
Manukato
Vitu vilivyowekwa Mesopotamia mnamo mwaka wa 1700 KWK [Maelezo ya 1] Ramayana ya zamani ya Hindi ya Epic inataja karafuu. Warumi alikuwa na karafu katika karne ya 1 WK, kama Pliny Mzee alivyoandika juu yao.

neg:
Manowari
Tangu karne ya 19 BK injini mpya za mvuke ziliruhusu kuongeza kinga kwa kutumia maganda ya metali juu ya ubao. Baadaye meli yote ilijengwa kwa chuma. Manowari aina ya "Dreadnought" ilipatikana tangu 1906 ikikingwa kwa chuma nene na kuwa pia na bunduki kubwa.

neg:
Posta ya Kijerumani Lamu
Jengo hili likasimikwa kama posta ya Dola la Ujerumani tarehe 22 Novemba 1888. Lamu haikuwa eneo la Kijerumani lakini ilikuwa bandari ya pekee iliyotembelewa na meli za Kizungu katika sehemu hii ya pwani. Zaidi ya hayo Lamu ilikuwa jirani na eneo la Usultani wa Witu ambayo iliwahi kuingia katika uhusiano wa ulinzi na Ujerumani tangu mwaka 1885.

neg:
Mfereji wa Suez
Meli ya kwanza ilipita mfereji mpya tar. 17 Februari 1867. Mtungaji muziki Giuseppe Verdi aliandika opera yake Aida hasa kwa nafasi hii.

neg:
Frumensyo
Mwaka 316 hivi, wakati alipotawala Kaisari Konstantino Mkuu kule Roma, meli moja ilikuwa safarini kutoka Shamu kwenda Bara Hindi ikaharibika kwenye pwani ya Ethiopia. Vijana wawili waliokolewa wakapelekwa mbele ya mfalme kule Aksum.

neg:
Vigae vya mwandiko wa kikabari
Mifano ya kale kabisa iliyohifadhiwa ilitengenezwa mnamo mwaka 3000 KK.

neg:
Mto Ember
Kinu cha Ember kilisimama katika kisiwa katika Ember karibu na njia ya Mahakama ya Hampton . Hii inaweza kufikiwa kupitia daraja la mguu katika mwisho wa barabara ya Orchard . Kinu hiki kilibomolewa katika mwaka wa 1837 na maporomoko ya maji pande zote mbili ndiyo yamebaki kuashiria eneo hili. Kinu hiki hapo awali kilikuwa cha nafaka lakini baadaye kutumika kama kiwanda cha waya ya shaba na chuma. Sehemu hii ya Ember imepitiwa na mtaro mpya wa mpango wa a kuzuia mafuriko , lakini kuna maji kiasi katika mkondo wa awali ili kukaa kama unatumika.

neg:
Meli ya abiria
Kutokea kwa injini ya mvuke na mawimbi ya uhamiaji kutoka Ulaya kwenda Marekani na mabara mengine kulisababisha kuundwa kwa meli hasa kwa kusudi la kubeba abiria zilizopangwa kubeba mamia au zaidi ya watu. Njia za meli ziizofuata ratiba ziliunganisha pande zote za Dunia.

neg:
Johann Bayer
Hii ilikuwa ramani ya nyota ya kwanza iliyoonyesha pia nyota zinazoonekana tu kutoka nusutufe ya kusini ya Dunia, kazi iliyowezeshwa na safari za upelelezi tangu meli za Ferdinand Magellan kuzunguka Dunia yote mara ya kwanza mwaka 1521.

neg:
Meli za abiria Marekani
Kwa mfano nchini Marekani meli hutumika kubebea mizigo pia hutumiwa na watu katika safari nchini humo. Meli hizo hujulikana kwa jina la "Cruise". Meli hizi huwa kubwa sana, zenye fahari nyingi ndani yake kama vile sehemu za kuogelea, sehemu za michezo,miziki, kula na kulala.

neg:
Msumbiji (kisiwa)
Mwaka 1507 Wareno walijenga kituo cha kijeshi. Jengo la kale kisiwani ni kanisa dogo la Nossa Senhora de Baluarte lililojengwa mwaka 1522 BK. Tangu mwaka 1558 hadi 1620 Wareno walijenga boma kubwa la Mtakatifu Sebastiano kwa gharama kubwa. Mawe yote yalichukuliwa kwa meli kutoka Ureno, Goa (Uhindi) na pia pwani la Msumbiji penyewe. Umuhimu wa Msumbiji machoni pa Wareno ulikuwa nafasi ya kituo chenye usalama cha safari nedu kati ya Ureno na Bara Hindi.

neg:
Mashindano ya magari
Kuna mashindano ya motokaa za pekee zinazotegenezwa kwa mashindano tu, lakini pia mashindano mengine ya motokaa ya kawaida. Mashindano haya mara nyingi yanagharamiwa kwa kiasi kikubwa na makampuni yanayotumia nafasi hii kwa majaribio ya teknolojia za injini, matairi, breki au vipuli vingine.
Mashindano ya kwanza ya magari yalifanywa mwaka 1894 huko Ufaransa kati ya miji ya Paris na Rouen kwa umbali wa kilomita 126. Yalitangazwa kama "mashindano ya magari bila farasi". Kati ya magari zaidi ya 100 ya mashindano yalikuwepo 39 zenye injini ya mvuke, 38 zenye injini ya petroli, 5 zenye injini ya umeme na 5 zilizoendeshwa kwa hewa iliyokandamizwa. Magari 15 tu yalifikia mwisho, mengine yalikwama njiani. Gari la kwanza likawa gari la mvuke la Albert Jules Comte de Dion lililofikia mbio wa 19 km/h kwa wastani.

neg:
Liemba (meli)
Mafundi Wajerumani kutoka Papenburg waliopaswa kubaki Afrika shauri ya vita walipewa amri kuzamisha meli. Hao waliamua kwa hiari yao kutoharibu meli lakini kuizamisha kwa njia itakayowezesha kufufuka kwake. Hivyo walipaka mashine zote kwa mafuta mazito wakajaza vyumba vya mizigo kwa mchanga na kuzamisha meli polepole tar. 26 Julai 1916 kwenye sehemu ya ziwa isiyo na kina kubwa karibu na mdomo wa mto Malagarasi.

neg:
Posta
Katika historia zilikuwa nchi chache tu zilizoweza kuunda huduma ya posta; pasipo huduma ya aina hii watu walihitaji kutafuta wasafiri walioweza kubeba barua au kama walikuwa matajiri kumtuma mtumishi wa kubeba barua yao. Milki kubwa kama Uajemi ya Kale, China ya Kale na Roma ya Kale zilianzisha huduma za posta ambazo watumishi wa mtawala walikaa katika vituo vyenye umbali wa safari ya siku moja, kupokea barua na kuzipeleka kwa kupanda farasi hadi kituo kilichofuata. Wakati wa mvurugo au kudhoofika kwa serikali huduma hizo zilipotea tena.

neg:
Air Afrique
Air Afrique ilianzisha huduma yake ya kwanza ya kimataifa iliyopangiwa kwenda Paris (iliyoendeshwa na "Lockheed Constellation") wakati wa mwaka wake wa kwanza wa shughuli zake. Huduma za safari za mbali za kampuni hii ya ndege zilizopangwa pia zilihudumia miji za Kifaransa kama vile Lyon, Marseille, Nice, Toulouse na Bordeauxna vilevile Rome Fiumicino nchini Italia, Geneva nchini Uswisi na  New York katika uwanja wa JFK nchini Marekani. Vilevile katika miaka ya 1980 kulikuwa na huduma ambayo ilikaa muda mfupi ya kwenda London Gatwick nchini Uingereza .
Ndege iliyokodishwa ya "Douglas DC-8" ndiyo iliyokuwa ndege ya kwanza ya aina ya "jet" kujiunga na Air Afrique mwaka wa 1962.
Mwaka wa 1973 kampuni hii ilinunua aina ya ndege ya "widebody" yake ya kwanza, ambayo ni aina ya masafa ya McDonnell "Douglas DC-10 30". Kuanzia Oktoba 1980 hadi Machi 1984 aina ya ndege ya "Boeing 747" ilikuwa inaendeshawa pia. Idadi ya ndege za aina ya "Airbus A310" na "Airbus A300-600" zilitumikla mwishoni mwa miaka ya 1980.
Aidha, ndege za kampuni hii zilijumuisha masafa ya Airbus A300 B4, masafa ya Sud Aviation SE-210 Caravelle 10B/11R, Antonov AN-12, masafa ya Boeing 737 200/300 na vilevile masafa ya Boeing 707 320C ambayo pia ilikuwa hamali.

neg:
Darubini
Darubini (kutoka Kiajemi: دوربين, "dorbin") ni kifaa cha kutazamia vitu ambavyo viko mbali. Kutegemeana na kusudi lake kuna aina mbalimbali:Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba.

neg:
Pembetatu ya Bermuda
"SS Marine Sulphur Queen," meli ya tanki ya T2 iliyobandilishwa kutoka kwa meli ya kubeba mafuta hadi kuwa ya kubeba sulfuri ,iliyosikika mara ya mwisho kutoka tarehe 4 Februari 1963 ikiwa na mabaharia 39 karibu na Florida . "Marine Sulphur Queen" kilikuwa chombo cha kwanza kilichotajwa katika jalida la Vincent Gaddi '1964 kwenye makala ya "Argosy" , lakini alihitimisha kuwa "ilienda mahali pasipojulikana", licha ya ripoti ya Coast Guard ambayo licha ya kutoa kumbukumbu ya historia ya kudumishwa kubaya kwa meli, lakini pia ilitangaza kwamba kilikuwa ni chombo kisichofaa kutumika kamwe baharini na kuwa kamwe hangestahili kwenda baharini.

neg:
Togo ya Kijerumani
Wafanyabiashara Wajerumani kutoka Hamburg na Bremen waliwahi kuwa na ofisi zao hasa huko Aneho kuanzia miaka ya 1870 BK. 1882 kampuni ya Woermann ilianzisha usafiri kwa meli kati ya Hamburg na Afrika na kufanya Togo kituo kimoja.

neg:
Ukomeshaji wa Biashara ya Watumwa
Kwa muda, katika miaka ya 1830, Uingereza ilionekana kupoteza uongozi wake katika kukomesha biashara ya watumwa. Shughuli za meli za kivita zilikuwa na ushindi katika sehemu fulani tu. Meli za Waingereza zilikamata meli za watumwa za Wafaransa kati ya Mauritius na Bukini katika bahari ya Hindi. Lakini hakukuwepo kanuni za namna ya kuwashughulikia waliokamatwa.

neg:
Meli za abiria Marekani
Meli ni chombo cha usafiri kitembeacho majini. Chombo hiki hutumika hasa katika kusafirisha mizigo mizito kama vile magari na vitu vingine vingi, lakini hata kusafiriha watu.

neg:
HMS Antelope (H36)
Katika 5 Februari 1940, "Antelope" ilizamisha U-41 katika Mikabalaya Magharibi Kusini. Mashau-U ilikuwa imshambulia kundi la nje tarehe 5 Februari na kuzamisha"Beaverburn." Ilikuwa mashau-U pekee katika baharini wakati huo katika eneo hilo na ilikuwa ya kwanza kuzamishwa na Mwangamizi moja. Afisa mkuu wa "Antelope", Luteni Cdr. RT White RN (baadaye Kapteni RT White DSO **, mwana wa pili wa Bwana Archibald Vivian White, Bt. wa Wallingwells alipatiwa DSO tarehe 11 Julai 1940 wa kundi hili. White alikuwa kamanda wa "Antelope" kuanzia 24 Septemba 1938 hadi 26 Februari 1941.
Katika Aprili 1940, Mwangamizi huyu alizindikisha meli ya Kifaransa "Emile Bertin", Derrien, hadi Scapa baada ya kuharibiwa katika mbali na Namsos, Norway. Tarehe 13 Juni 1940, "Antelope" iligongana na "Electra" Trondheim, Norwei, na ilibidi k kurudi katika Tyne ilikukarabatiwa . Kisha ilirudi katika makao yake Harwich. Katika Agosti 1940, "Antelope" ilisafiri kushiriki katika operesheni, mashambulizi katika Dakar, lakini mara baada HMS "Fiji" iliharibiwa tarehe 1 Septemba 1940, iliizindikisha hadi Clyde, Uskoti. Tarehe 31 Oktoba 1940, "Antelope" ilizamisha U-31 kaskazini magharibi ya Ireland. ilinusuru 43 walionusurika na kuwarejesha kwao katika Clyde. Luteni Cdr. White ilipatiwa ngazi yake ya kwanza ya DSO yake baada ya kuzama huko.
Mwezi Mei 1941, katika ukimbizaji wa meli ya vita ya Kijerumani "Bismarck" baada ya vita ya Mlango wa Denmark, "Antelope" ilitafuta wanusirika kutoka HMS iliyozama na baadaye kusindikiza hadi Washindi wa HMS. Mwezi Agosti 1941, "Antelope" walishiriki katika operesheni Gauntlet, oparesheni iliyofanikiwa katika kuangamiza vifaa makaa ya mawe katika Spitsbergen, hivyo kukazia makaa ya mawe kwa adui.

neg:
Kontena
Kontena zimepunguza sana kiwango cha kazi na gharama kinachohitajika kusafirisha mizigo. Zilianza kutokea mnamo 1956 huko Marekani kwa matumizi ya mizigo ya kijeshi zikaenea pia upande wa meli za kiraia.

neg:
Ndege (uanahewa)
Ndege ya kwanza ilibuniwa na ndugu Orville na Wilbur Wrigth mwaka 1930. Mwanzoni ndege hazikuwa na uwezo wa kubeba abiria wengi, lakini wanasayansi wameboresha usafiri huo wa anga kwa kutengeneza ndege zenye uwezo wa kubeba abiria wengi na kwenda umbali mrefu kwa kutumia muda mfupi.

neg:
Historia ya Kanisa
Biashara ya kimataifa ilianza kuunganisha nchi za mbali sana. Vyombo vya usafiri kama vile meli, reli na baadaye hata ndege vilifikisha watu na bidhaa kila sehemu za dunia. Watu walianza kupata habari za nchi zisizojulikana kwao mpaka wakati ule.

neg:
Siwa barafu
Kwa njia hii jali zinatokea tena na tena na mfano mashuhuri ni ajali ya meli Titanic iliyozama chini mwaka 1912 baada ya kugongwa na siwa barafu. Watu zaidi ya 1,500 walikufa baharini.

neg:
Koloni ya Rasi
Historia ya koloni ilianza 1652 wakati Mholanzi Jan van Riebeeck aliunda Cape Town kwa niaba ya Kampuni ya Kiholanzi kwa India ya Mashariki. Kampuni ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya Ulaya na visiwa vya Indonesia. Eneo la rasi lilifaa kuwa mahali pa kupumzika na kuongeza vyakula njiani tena kwa sababu hali ya hewa iliwafaa watu wa Ulaya.

neg:
Mfereji wa Kiingereza
Kwa karne nyini njia ya kuvuka mlango huu wa bahari ilikuwa safari kwa feri kati ya miji ya Calais (Ufaransa) na Dover (Uingereza). Tangu 1994 kuna handaki ya reli chini ya bahari. Reli inabeba abiria, motokaa zao na mizigo ya kila aina.

neg:
Redio
Hapo zamani, redio zilitumika na mabaharia kwa kutuma jumbe toka chombo majini hadi nchi kavu kwa kutumia kodi za Morsi (). Wakati chombo kilichojulikana kama Titanic kilikuwa kinazama mwaka 1912, jumbe zilitumwa kutoka kwa mabaharia waliokuwa kwenye chombo hicho kwa vyombo vilivyokuwa karibu.

neg:
Saadani
Takwimu ya biashara ya 1908 ilihesabu meli 51 zilizofika mwaka 1908 lakini zilipaswa kukaa mbali na pwani na kuhamisha mizigo yao kwenye mashua na madhau. Pamoja na meli zilifika dhau 253. Thamani ya bidhaa zilizofika ilikuwa milioni Mark 0,314. Hadi 1913 thamani hii ilishuka hadi milioni 0,066.

neg:
Telegramu
Pale mwanzoni teknolojia hii ilitumiwa na makampuni ya reli, baadaye pia kati ya miji kama huduma za posta. Tangu mwaka 1850 nyaya za kwanza zilitandazwa pia chini ya bahari na kuwezesha mawasiliano ya haraka ya kimataifa. Mnamo mwaka 1870 nchi nyingi za Dunia ziliunganishwa na mtandao wa telegrafu.


query: Je, bara Asia ina mataifa mangapi?

pos:
Asia
Bara la Asia lina nchi 44 na visiwa mbali mbali vya madola mbalimbali. Mlima mrefu kabisa ulimwenguni ambao ni mlima wa Everesti wenye urefu wa mita 8,850 (futi 29,035) ulioko Nepal pia uko kwenye bara hili. Kadhalika, nchi zenye wakazi wengi zaidi ulimwenguni China na India pia ziko kwenye bara hili.

neg:
Uislamu barani Asia
Uislamu kwa sasa ndiyo dini kubwa barani Asia ikiwa na asilimia 25% ikifuatiwa na Uhindu Idadi kamili ya Waislamu barani Asia mnamo mwaka wa 2010 ilikuwa kwenye bilioni 1.1 (sawa na asilimia 25 ya wakazi wote wa Asia).

neg:
Leishmaniasis
Takriban watu milioni 200 barani Asia, Afrika, Amerika ya Kati na Amerika Kusini wanaishi sehemu ambako maradhi haya yanaathiri mno.

neg:
Lugha za Kiaustro-Asiatiki
Lugha za Kiaustro-Asiatiki ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika nchi za Asia ya Kusini-Mashariki. Katika familia hiyo kuna lugha 168 zenye wasemaji takriban milioni 100. Lugha za Kiaustro-Asiatiki zenye wasemaji wengi mno ni Kivietnam na Kikhmer ambazo moja ni lugha rasmi nchini Vietnam na nyingine nchini Kamboja.

neg:
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Hii ni orodha ya nchi huru zote, maeneo ya kujitegemea na maeneo mengine yanayotambuliwa na UM na pia Taiwan kufuatana na idadi ya wakazi.

neg:
Guinea Bisau
Guinea-Bisau ni kati ya nchi ndogo sana za Afrika; takriban 22% ni visiwa na bahari. Sehemu ya bara ni tambarare. Funguvisiwa ya Bissagos yenye visiwa 77 iko karibu na pwani.

neg:
Asia ya Kusini
Umoja wa Mataifa umehesabu pia Afghanistan na Uajemi katika kanda hili.

neg:
Funguvisiwa la Malay
Watu zaidi ya 380,000,000 wanaishi juu yake, na nchi za Brunei, Singapore, Malaysia Mashariki, Indonesia, Ufilipino na Timor Mashariki ziko katika funguvisiwa hilo.

neg:
Bara Hindi
Kijiografia kuna sehemu tatu:
Kijiolojia Bara Hindi si sehemu ya Asia. Inakaa juu ya Bamba la Uhindi ambalo ni bamba la gandunia lililokuwa kama kisiwa kikubwa ndani ya Bahari Hindi hadi kujisukuma dhidi ya Bamba la Asia takriban miaka milioni 10 iliyopita. Mshtuko wa mgongano huu ulisababisha kukunja kwa ganda la dunia na kutokea kwa nyororo za milima ya Himalaya ambayo inazidi kurefuka kidogokidogo kila mwaka.

neg:
Asia
Asia ni bara kubwa kabisa kuliko mabara yote mengine ya dunia. Bara hili lina eneo la kilomita za mraba 44,579,000 (maili za mraba 17,212,000), ambalo ni sawa na asilimia 30% ya ardhi yote. Wakazi wa bara la Asia ni 3,701,000,000 kwa mujibu wa makisio 2003.

neg:
Ulaya
1. Kanda zinazotajwa (Ulaya ya Kusini – magharibi n.k.) zinafuata utaratibu wa Umoja wa Mataifa . Nchi kadhaa zinazotajwa hapo chini zinaweza kuhesabiwa kuwa sehemu ya Ulaya na pia bara nyingine (Asia, Afrika, au Oceania). Hii inategemea na namna ya kugawa kontinenti; pia wakazi wenyewe wanaweza kujielewa tofauti na majirani yao.

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Jumuiya ya Afrika Mashariki au Mtangamano wa Afrika Mashariki (kwa Kiingereza East African Community, kifupi EAC) ni muundo wa kisiasa unaounganisha nchi sita za kanda ya Maziwa Makuu ya Afrika Mashariki: Burundi, Kenya, Rwanda, Sudan Kusini, Tanzania na Uganda.

neg:
Jamhuri ya China
"Makala hii yaeleza habari za Jamhuri ya China iliyoko hasa Taiwan. Habari za Jamhuri ya Watu wa China au China bara tazama hapa"
Jamhuri ya China (pia: Taiwan) ni nchi ya visiwani katika Asia ya Mashariki upande wa kusini-mashariki wa China bara.

neg:
Asia Ndogo
Asia Ndogo ni namna ya kutaja eneo la Anatolia ambalo ni sehemu ya Kiasia ya Uturuki. Ni hasa eneo la rasi kati ya Bahari Nyeusi na Mediteranea.

neg:
Unene wa kupindukia
Kwa sababu watu wa asili ya Asia wameendelea kuathiriwa vibaya katika kiwango cha KUM cha chini kuliko kile cha Wazungu, baadhi ya mataifa yamefasili upya unene wa kupindukia; Wajapani wameufasili kama kiwango chochote cha KUM kinachozidi 25 huku China ikitumia kipimo cha KUM cha juu ya 28.

neg:
Ulaya
13. Georgia huhesabiwa mara nyingi kuwa nchi ya kimabara katika Asia ya Magharibi () na Ulaya ya Mashariki; idadi ya wakazi na eneo zimetajwa za sehemu ya Ulaya pekee.

neg:
Mkataba wa Kimberley
Hadi tarehe 1 Julai 2013, kulikuwa na washiriki 54 wa KPCS ambao wanawakilisha nchi 81, huku Umoja wa Ulaya ukihesabiwa kama mwanachama mmoja. Washiriki wamejumlishwa wote wanaozalisha almasi ghafi na kamili, nchi zinazosafirisha au kuingiza. Hivi karibuni, Cameroon ilikubali kuwa mwanachama mnamo Agosti 2012 pamoja na Kazakhstan, Panama, na Cambodia waliingia mwezi wa Novemba 2012.

neg:
Bahari ya Kusini ya China
Nchi zinazopakana na Bahari ya Kusini ya China ni: China, Macau, Hong Kong, Taiwan, Ufilipino, Malaysia, Brunei, Indonesia, Singapur, Uthai, Kambodia na Vietnam.

neg:
Asia ya Magharibi
Asia ya Magharibi (inalingana kwa kiasi kikubwa na jina la Mashariki ya Kati) ni sehemu ya magharibi-kusini ya bara la Asia. Inatajwa kati ya kanda za dunia ya UM.

neg:
Ulaya
11. Azerbaijan huhesabiwa mara nyingi kuwa nchi ya kimabara katika Asia ya Magharibi () na Ulaya ya Mashariki; idadi ya wakazi na eneo zimetajwa za sehemu ya Ulaya pekee.

neg:
Jumuiya ya Madola
Leo zipatao asilimia 30 ya watu wote duniani (watu 1,800,000) huishi katika nchi wanachama za Jumuiya ya Madola. Nchi za jumuiya hii wenye wakazi wengi ni hasa Uhindi, Pakistan, Bangladesh na Nigeria. Kuna pia nchi ndogo sana kama Tuvalu yenye wakazi 11,000 pekee.

neg:
Dunia
Kwa pamoja maeneo ya maji hufunika 70.7% za uso wa dunia. Nchi kavu huwa na 29.3% na sehemu kubwa ya eneo la nchi kavu ni bara 7 za Asia, Afrika, Amerika Kaskazini, Amerika Kusini, Antarktika, Ulaya na Australia. (Ulaya inaweza kuangaliwa pia kama sehemu ya Asia ikiwa kama rasi yake ya magharibi. Azimio la kutazama Australia kama bara na Greenland kama kisiwa tu ni azimio la hiari si la lazima).

neg:
Bangladesh
Bangladesh (pia: Bangla Desh; kwa Kibengali: বাংলাদেশ, bāṃlādeś) ni nchi ya Asia ya Kusini.

neg:
Japani
Japani ni funguvisiwa lenye visiwa zaidi ya 3.000 mbele ya pwani ya Uchina, Korea na Urusi (Siberia).

neg:
Kazakhstan
Kazakhstan "(pia: Kazakistan)" ni nchi ambayo kwa kiasi kikubwa iko katika Asia ya Kati.

neg:
Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki
Takriban theluthi moja ya watu hawa ni Waislamu (milioni 240) walioko hasa Indonesia na Malaysia. Uthai, Myanmar, Laos, Kambodia na Vietnam wako hasa wafuasi wa Ubudha.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Shirikisho lilikuwa awali umoja wa mataifa washindi wa vita. Baadaye hata nchi zisizoshiriki katika vita na pia nchi zilizoshindwa kama Ujerumani zilipokelewa kama wanachama. Idadi ya wanachama ilipanda hadi kufikia 63.

neg:
Pol Pot
Kimataifa, Sar na Khmer Rouge kupata utambuzi wa 63 nchi kama kweli serikali ya Cambodia. Hoja ilitolewa katika umoja wa MATAIFA kwa kutoa kiti kwa ajili ya Cambodia na Khmer Rouge; wao walishinda kwa kura tatu.

neg:
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia.

neg:
Madola
Katika mabara, lile lenye nchi nyingi zaidi ni Afrika likiwa na nchi au madola 54, likifuatiwa na bara la Ulaya likiwa na madola 48, kisha Asia likiwa na madola 44, halafu Amerika ya Kaskazini pamoja na Amerika ya Kati likiwa na madola 23, na baada yake ni Australia na Pasifiki (Oshania) likiwa na madola 14, na mwishowe ni Amerika ya Kusini likiwa na madola 12. Kwa hivyo, kwa ujumla, kuna madola 195 ulimwenguni.

neg:
Bara Arabu
Idadi ya wakazi wa nchi hizi saba kwa ujumla inafikia 50,000,000, wakiwemo asilimia 85 wenyeji na asilimia 15 wageni. Wenyeji au wananchi wa nchi hizi aghlabu yake ni Waarabu, lakini pia kuna Waajemi, Mabulushi, Wahindi, Wabangladeshi, Wazungu, Wapakistani, Waafrika na makabila mengineyo.

neg:
Viti maalum vya wanawake
Katika Afrika ni nchi za Algeria, Burundi, Djibouti, Eritrea, Guinea, Kenya, Lesotho, Libya, Mauritania, Morocco, Niger, Rwanda, Sierra Leone, Somalia, Sudan Kusini, Sudan, Tanzania, Uganda, Uswazi na Zimbabwe.
Katika Asia ni nchi za Afghanistan, Bangladesh, China, India, Iraq, Jordan,Palestina, Saudi Arabia, Pakistan, Philippines, Samoa, Taiwan, Timor-Leste na Vanuatu.

neg:
Kombe la Dunia la FIFA 2018
Ni mara ya kwanza kwa michuano hii ulifanyika katika ukanda wa Ulaya Mashariki, na ni mara ya 11 kufanyika katika bara la Ulaya. Kwa mara ya kwanza michuano hii ilifanyika katika mabara mawili yaani Ulaya na Asia. kwani Urusi ipo katika mabara haya mawili ambapo asilimia 75 ni bara la Asia na asilimia 25 ni bara la Ulaya. Viwanja vyote kasoro kimoja vilivyotumika katika mashindano haya vipo katika upande wa Urusi ya Ulaya, lengo lilikuwa kuweza kumudu muda wa kusafiri kwa wachezaji.

neg:
Asia
Bara la Asia linaweza kugawanywa katika sehemu zifuatazo:

neg:
APTA
APTA (kwa Kiingereza: ) ni mapatano ya kibiashara katika Asia ambapo nchi wanachama ni kama ifuatavyo: China, India, Mongolia, Bangladesh, Sri Lanka, Korea ya Kusini, na Laos

neg:
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia.

neg:
Afrika ya Kusini
Katika hesabu ya UM nchi 5 zifuatazo huhesabiwa kuwa sehemu za ukanda huo:

neg:
Uhindi
Kiutawala Uhindi ni shirikisho la jamhuri lenye majimbo ya kujitawala 29 pamoja na maeneo ya shirikisho 7.

neg:
Eurasia
Wataalamu wengi wa jiografia wanaona ya kwamba masi ya nchi kavu inayojumlisha Ulaya na Asia ina tabia zote za bara moja na hivyo hutumia jina la "Eurasia". Karibu eneo lote liko juu ya bamba la gandunia lilelile, yaani Bamba la Ulaya-Asia.

neg:
Ndugu Wadogo
Hivyo kanda za Amerika ya Kilatini zikastawi (ndugu 1,600 wa mwaka 1905 wakawa 4,700 mwaka 1975); zikaanzishwa nyinginyingi Asia, na chache Afrika na Australia. Basi, kama inavyotokea kwa Kanisa lote, asilimia ya Wazungu shirikani inazidi kupungua, kumbe ndugu wa kontinenti nyingine wanaongezeka. Kwa mfano, kati ya Wakapuchini mwaka 1997 asilimia 15 walikuwa Amerika ya Kilatini, 14 Asia-Australia na 10 Afrika.

neg:
Myanmar
Myanmar "(pia: Myama; Myamari)" ni nchi ya Asia ya Kusini-Mashariki inayojulikana pia kwa jina la Burma au Bama.

neg:
Mataifa ya G20 ya viwanda
Mataifa yote wanachama 19 ni kati ya chumi bora 32 kama ilivyo pimwa katika Pato la Taifa kwa bei nomino katika orodha iliyochapishwa na Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF) mwakani 2008. Nchi ambazo hazijawakilishwa katika G-20 ni Uswisi (19), Norway (25), Taiwan (26), Iran (28) na Venezuela (31), hata ingawa wako juu ya orodha kuliko baadhi ya wanachama. Uhispania (9), Uholanzi (16), Poland (18), Ubelgiji (20), Uswizi (22), Austria (24), Ugriki (27) na Denmark (29) wanawakilishwa tu kama memba wa EU, na wala sio memba kamili. Wakati Pato la Taifa linapimwa kwa viwango vya nguvu za ununuzi (PPP), wanachama wote 19 ni kati ya bora 24 duniani katika mwaka 2008, kulingana na IMF. Iran (17), Taiwan (19) na Thailand (23) si wanachama wa G-20, huku Uhispania (12), Uholanzi (19) na Poland (20)wakijumuishwa tu katika kipengele cha EU. Hata hivyo, katika orodha ya wastani wa Pato la Taifa, iliyokadiriwa kwa miaka tangu kuundwa kwa kundi hili (1999-2008) kwa viwango vyote vya nomino na vya PPP, Uhispania, Uholanzi, Taiwan, na Poland tu ndiyo wanaonekana juu ya mwanachama yeyote wa G-20 katika orodha zote mbili mtawalia.

neg:
Homanyongo C
Viwango vya maambukizi viko juu katika baadhi ya nchi za Afrika na Asia. Nchi zilizi na viwango vya juu sana vya maambukizi ni Misri (asilimia 22), Pakistani (asilimia 4.8) na Uchina (asilimia 3.2). Kiwango cha juu nchini Misri inahusishwa na kampeni ya umma ya matibabu ya sasa-iliyositishwa ya schistosomiasis, kwa kutumia sindano za kioo zisizokifishwa vizuri.

neg:
Bamba la Ulaya-Asia
Limepakana na bamba la Amerika Kaskazini, bamba la Australia, bamba la Uhindi, bamba la Uarabuni na bamba la Afrika.

neg:
Uhindi
Imepakana na Pakistan, China, Nepal, Bhutan, Bangladesh na Myanmar.

neg:
Kichaa cha mbwa
Kichaa cha mbwa husababisha vifo vya watu wapatao 26,000 hadi 55,000 duniani kote kwa mwaka. Zaidi ya 95% ya vifo hivi hutokea katika Asia na Afrika. Kichaa cha mbwa kipo sasa katika nchi zaidi ya 150 na katika mabara yote ila Antaktika. Zaidi ya watu bilioni 3 huishi katika nchi ambapo kichaa cha mbwa hutokea.

neg:
Uislamu barani Asia
Uislamu ulianza barani Asia katika karne ya 7 wakati wa zama za uhai wa Mtume Muhammad. Idadi kubwa ya wafuasi wa dini ya Kiislamu wameishi huko Asia na hasa mjini Magharibi mwa Asia na Kusini tangu kuanza kwa historia ya Uislamu.

neg:
Eurasia
Eurasia ni jina linalotumika kutaja kwa pamoja nchi zote za Asia na Ulaya. Jina hilo linaunganisha maneno "Europa" na "Asia".

neg:
Bara Hindi
Bara Hindi ni eneo kubwa la Asia kusini kwa milima ya Himalaya lenye kilomita za mraba milioni 4.5.

neg:
Asia ya Kati
Zote zilikuwa jamhuri za Umoja wa Kisovyeti.

neg:
Uislamu barani Asia
Asilimia 62 ya Waislamu duniani kote wanaishi Asia, ikiwa ni pamoja na Indonesia, Pakistan, India na Bangladesh, nchi zenye idadi kubwa ya Waislamu duniani.

neg:
Funguvisiwa la Malay
Ni zaidi ya visiwa 25,000 vinavyopatikana katika Bahari ya Hindi na Pasifiki na vinavyounda funguvisiwa kubwa kuliko yote duniani, ingawa kwa idadi ya visiwa ni la nne tu.

neg:
Ngamia
Ngamia ni wanyama wa kijamii na kwa asili huishi katika makundi ya dume mmoja na majike kadhaa. Siku hizi kuna ngamia wa Asia mamia kadhaa kwenye pori ambao ni mabaki ya ngamia pori wa zamani. Wako China na Mongolia.

neg:
Uchina Bara
Wakati wa Nasaba ya Qing, sehemu yote ya Uchina Bara, Hong Kong, Macau, Taiwan, Kinmen, Matsu, Pescadores, na Mongolia ilikuwa sehemu ya Dola la Kichina. Taiwan, Hong Kong, na Macau yalitolewa kwa wageni kwa muda kwa miaka kadhaa (Taiwan walipewa Wajapani, Hong Kong walipewa Waingereza, na Macau walipewa Wareno).

neg:
Kombe la Mataifa ya Afrika
Katika mwaka wa 1957 kulikuwa na mataifa tatu yaliyoshiriki katika shindano hili ambayo ni: Misri, Sudan na Ethiopia. Afrika ya Kusini walikuwa walikuwa washiriki katika shindano hili lakini walizuiwa kutokana na sera za ubaguzi nchini humo. Tangu wakati huo, mchuano huu umeenea, na kusababisha michuano ya kufuzu. Idadi ya walioshiriki katika fainali ya shindano hili ilifika 16 katika mwaka 1998 (timu 16 zilikuwa zishiriki katika shinano hili mwaka wa 1996 lakini Nigeria walijitoa na kubakia timu 15), na tangu wakati huo, imebaki kuwa timu 61 ndizo zinashiriki katika shindano hili. Timu hizi hugawanywa katika vikundi ambavyo kila kundi kina timu nne ambapo timu mbili bora katika kila kundi ndizo zinafaulu katika hatua ya ya pili.

neg:
Nchi inayoendelea
Kulingana na uainishaji kutoka IMF kabla ya Aprili 2004, nchi zote za Ulaya Mashariki (pamoja na nchi za Ulaya ya Kati ambazo zimo katika "Kikundi cha Ulaya Mashariki" katika taasisi za UN) pamoja na Umoja wa Kisovyeti (USSR) nchi katika Asia ya Kati ( Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Tajikistan na Turkmenistan) na Mongolia, hazikujumuishwa katika aidha kama maene yaliyostawi au yanayostawi, bali zilijulikana kama "nchi katika mpito"; hata hivyo kwa sasa huonekana (katika ripoti za kimataifa) kama "Nchi zinazostawi".
Katika karne ya 21 kundi la awali la Nne Asia Tigers mikoa (Hong Kong, Singapore, Korea ya Kusini, na Taiwan ni kufikiriwa "yaliyoendelea" kanda au maeneo, pamoja Kupro, Israeli, Malta, na Slovenia, ni kufikiriwa "wapya nchi zilizoendelea".
IMF hutumia mfumo wa uainishaji unaozingatia "(1) per capita kiwango cha mapato, (2) mauzo ya mseto-hivyo mafuta nje kwamba wana high per capita GDP asingeweza kufanya advanced klassificering kwa sababu karibu 70% ya bidhaa zinazouzwa nje ni mafuta, na (3) shahada ya ushirikiano katika mfumo wa kifedha wa kimataifa.
Benki ya Dunia huainisha nchi katika vikundi vinne vya mapato. Nchi za mapato ya chini zina Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 975 au chini. Mapato ya chini katikati ni nchi zenye Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 976 - $ 3,855. Nchi za Mapato ya Juu katikati ni nchi zenye Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 3,856 - $ 11,905. Nchi za mapato ya Juu ni zile zenye pato zaidi ya $ 11,906. Benki ya Dunia huainisha nchi zote zenye mapato ya katikati na ya chini kama zinazostawi lakini inabainisha kuwa, "Matumizi wa neno hili ni kwa kurahisisha kazi tu; na hayakunuiwa kuashiria kuwa nchi zote katika kundi hilo zinapata maendeleo sawa au kwamba nchi zingine zimefikia kiwango kinachotakikana au mwisho wa hatua za maendeleo. Uainisho kwa mapato haumaanishi hicho ndicho kiwango haswa cha maendeleo kwa wakati huu.

neg:
Bara la Antaktiki
Mataifa yanayodai kutawala sehemu za Antaktiki ni pamoja na Argentina, Australia, Chile, Ufaransa, New Zealand, Norwei na Ufalme wa Maungano.

neg:
UEFA
UEFA inawakilisha mashirikisho ya soka ya mataifa ya Uropa, inaendesha mashindano ya mataifa na ya vilabu barani Uropa, na inadhibiti pesa za tuzo, kanuni na haki za vyombo vya habari katika mashindano hayo. Mashirikisho kadhaa ya kitaifa ambayo kijiografia yako barani Asia au mara nyingi katika Asia huwa katika UEFA na wala sio katika Shirikisho la Soka la Asia (AFC). Mataifa haya ni Armenia, Georgia, Kazakhstan, Uturuki, Israeli, Kupro, Urusi na Azerbaijan (Israeli na AFC Kazakstan ni wanachama wa zamani wa AFC). Cyprus ilichagua kuorodheshwa kama taifa la soka ya Uropa - ilikuwa na chaguo la Ulaya, Asia au Afrika.

neg:
Asia ya Kati
UNESCO imeongeza pamoja na nchi tano hizo nchi zifuatazo:Kihistoria eneo hili limeitwa mara nyingi kwa jina "Turkestan" kwa sababu ilikaliwa au inakaliwa hadi leo na watu wanaotumia lugha za Kiturki.

neg:
Uchina Bara
Uchina Bara ni sehemu ya Uchina bila kujumlisha Jamhuri ya China inayomiliki Taiwan, Kinmen, Matsu, na Pescadores. Hii pia inatoa sehemu ya Hong Kong na Macau.

neg:
Afrika ya Mashariki
Kadiri ya Umoja wa Mataifa Afrika ya Mashariki ina nchi 18 zifuatazo:
Hata hivyo:
Afrika ya Mashariki inatajwa na sayansi kuwa mahali ambako watu wa kwanza duniani walikopatikana.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
China ikiwa na wakazi milioni 1,376 ni nchi yenye watu wengi zaidi duniani. Historia yake yote iliona tena na tena vipindi vya njaa kutokana na idadi kubwa ya watu wake. Msongamano wa watu kwa wastani ni wakazi 145 kwa kilomita ya mraba. Lakini tofauti ziko kubwa kati ya miji mikubwa ambako milioni 115 wanakaa kwenye eneo la km² 50,000 na Tibet yenye watu 2 tu kwa kilomita ya mraba.

neg:
Ulaya
2. Urusi ni nchi ya kontinenti mbili za Ulaya ya Mashariki na Asia; namba za wakazi na za eneo zimetasjwa kwa ajili ya sehemu ya Kiulaya pekee.

neg:
Japani
Wajapani wengi hukalia sehemu ndogo ya 10% za nchi. Kuna miji kumi yenye wakazi zaidi ya milioni moja. Miji mikubwa ni Tokyo, Yokohama, Nagoya, Osaka, Kyoto, Kobe, Hiroshima, Fukuoka, Kitakyushu, Sendai na Sapporo.
Usafiri ndani ya Japani ni hasa kwa treni, mabasi na ndege. Treni ya Shinkansen visiwani Honshu na Kyushu ni kati ya treni zenye mkasi mkubwa duniani.

neg:
Jumuiya ya nchi zinazozalisha mafuta duniani
OPEC ina nchi wanachama 13 ambazo ni
Kiini cha OPEC ni nchi za Waarabu.

neg:
Korea Kusini
Siku hizi imekuwa moja ya nchi tajiri ya Asiaː ina nafasi ya 13 duniani kati ya mataifa matajiri. Iko kati ya nchi kumi duniani zinazouza bidhaa nyingi nje.

neg:
Eurasia
Hali halisi mabara ya Ulaya na Asia yako pamoja kama nchi kavu mfululizo na hakuna bahari inayoyatenganisha. Kwa hiyo Ulaya na Asia haziitwi mabara kwa sababu za kijiografia bali kwa sababu za kihistoria na za kiutamaduni tu.

neg:
Falme za Kiarabu
Falme za Kiarabu (kwa Kiarabu: الإمارات العربيّة المتّحدة; kwa Kiingereza "United Arab Emirates") ni shirikisho la emirati au falme ndogo 7 katika kaskazini-mashariki ya Rasi ya Uarabuni kwenye mwambao wa ghuba ya Uajemi.

neg:
Umoja wa Afrika
Umoja wa Afrika ina nchi wanachama 55, yaani nchi zote za bara la Afrika (baada ya kurudi kwa Moroko, iliyokuwa imejiondoa mwaka 1985 kwa sababu UA ilitambua Sahara ya Magharibi kuwa nchi ya kujitegemea wakati Moroko inadai ya kwamba ni eneo la majimbo yake ya kusini).
Hata hivyo mwaka 2016 Moroko ilionyesha nia ya kujiunga tena na UA.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Katika msimu wa nne wa programu, timu mpya 8 za watoto kutoka Azerbaijan, Algeria, Armenia, Argentina, Brazili, Vietnam, Kyrgyzstan na Syria zilijiunga, kwa hiyo jumla ya nchi zinazoshiriki kufika 32.

neg:
Lugha za Kitai-Kadai
Lugha za Kitai-Kadai ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika Asia ya Kusini-Mashariki, hasa nchini Uthai na Uchina. Idadi ya lugha katika familia hiyo ni kati ya 90 na 100.

neg:
Uhindi
Uhindi (pia: India) ni nchi kubwa ya bara la Asia, upande wa kusini, ikienea hasa katika rasi kubwa ya Bahari ya Hindi.

neg:
Mongolia
Ni nchi kubwa ya 19 duniani lakini kuna wakazi wachache tuː jumla milioni 2.6 hivyo msongamano wa watu ni mdogo sana.

neg:
Shirika la Afya Duniani
Kisheria WHO ni shirika lenye madola wanachama 193.

neg:
Mahakama ya Kimataifa ya Jinai
Kufikia mwaka wa 2010, nchi 110 ni wanachama wa mahakama hayo, na nchi zingine 38 zimetia sahini lakini hazijapitisha kisheria Mkataba wa Roma. Hata hivyo, mataifa mengi, ikiwemo Uchina, Uhindi, Urusi na Marekani zinazidi kuyakosoa mahakama hayo na hazijajiunga nayo.

neg:
Asia ya Mashariki
Asia ya Mashariki ni kanda la bara la Asia linalojumuisha takriban 15% za eneo la bara lote.
Nchi zifuatazo huhesabiwa kuwa sehemu za Asia ya Mashariki:Kiutamaduni nchi hizi zote zimeathiriwa na China jinsi inavyonekana katika maandishi, falsafa ya Konfutse, Ubuddha wa Mahayana na mtindo wa kula kwa kutumia vijiti.

neg:
Indochina
Indochina ni jina la kijiografia linalojumlisha maeneo ya kibara ya Asia ya Kusini-Mashariki (bila visiwa) upande wa kusini ya China na upande wa mashariki ya Uhindi.
Kihistoria ilitaja koloni ya Indochina ya Kifaransa iliyojumlisha maeneo ya nchi za
Mara nyingi pia maneeo ya

neg:
ESA
Mwaka 2014 kulikuwa na nchi wanachama 20, na kati ya hizo kuna nchi 18 wanachama wa Umoja wa Ulaya pamoja na Uswisi na Norwei. Kufuatana na katiba yake, ESA inalenga shabaha zisizo za kijeshi pekee.

neg:
Mashariki
Kundi la nchi za Asia magharibi mara nyingi huitwa "Mashariki ya Kati" ambayo ni uzoefu kutoka mtazamo wa Ulaya.

neg:
Asia ya Kusini
Asia ya Kusini jinsi ilivyoelezwa hapo juu (bila Uajemi na Afghanistan) ni karibu sawa na Bara Hindi. Tofauti ni ya kwamba Asia ya Kusini hujumuisha nchi zinazotajwa ilhali Bara Hindi ni eneo linalokaa ju ya bamba la Uhindi. Kuna sehemu hasa za Pakistan yasiyo juu ya bambala Uhindi bali kwenye mitelemko ya nyanda za juu za Uajemi.

neg:
Eurasia
Desturi hii inatokana na Wagiriki wa Kale waliokuwa watu wa kwanza wa kugawa dunia katika sehemu tatu tofauti (Ulaya, Asia na Afrika) na hivyo kuweka msingi wa ugawaji wa dunia kwa mabara.

neg:
Urithi wa Dunia
Hadi mwisho wa mwaka 2014 sehemu 1007 katika nchi 161 zimekubaliwa. Nchi inayoongoza kwa wingi wa mahali ni Italia yenye 5O, ikifuatwa na China (47) na Hispania (44).

neg:
AIESEC
AIESEC inajitambulisha yenyewe kama "jukwaa la kimataifa kwa ajili ya vijana kutafiti na kuendeleza vipaji vyao vya uongozi."
Mwaka 2008 ulihitimisha jubilei ya miaka 60 ya tangu kuanzishwa AIESEC. Maadhimisho yalifanyika katika mji wa London (Januari 2008), Tokyo (Machi 2008), Budapest (Mei 2008), Bryssel (Juni 2008), Brazili (Agosti 2008), Stockholm (Oktoba 2008), na Marekani (Desemba 2008).
Kudumisha uhusiano wake katika uso wa mabadiliko ya mahusiano ya kimataifa, AIESEC inajipanua katika nchi mpya mara kwa mara, mchakato ambao umeainishwa katika maandishi ya kazi za taasisi hiyo kimataifa. Nchi zilizotajwa kama "Upanuzi maalumu" wa AIESEC mnamo 13 Machi 2009, ni pamoja na Algeria, Angola, Azerbaijan, Bahrain, Benin, Ethiopia, Gabon, Georgia, Ireland, Iran, Mauritius, Mongolia, Oman, Qatar, Ufalme wa Saudi Arabia, Tajikistan, na Vietnam.

neg:
Azerbaijan
Azerbaijan "(pia: Azabajani, Azebajani)" ni nchi ya Kaukazi kati ya Ulaya na Asia.

neg:
Bara
Mabara na mabamba yao ni kama ifuatayo: Afrika (Bamba la Afrika), Antaktika (Bamba la Antaktika), Australia (Bamba la Australia), Ulaya na sehemu kubwa ya Asia (Bamba la Ulaya-Asia), Amerika Kaskazini pamoja na Siberia (Bamba la Amerika ya Kaskazini) na Amerika Kusini (Bamba la Amerika ya Kusini). Mabamba madogo yamejitenga ingawa nchi juu yao inaonekana kuwa sehemu ya bara lingine. Mfano wake ni Bara Hindi iliyokuwa kama bara ndogo au kisiwa kikubwa zamani lakini tangu miaka milioni 10 imejisukuma chini ya bamba la Asia-Ulaya na kuikunja hadi kutokea kwa milima ya Himalaya.

neg:
Jumuiya ya nchi zinazozalisha mafuta duniani
Kati ya nchi muhimu ambazo zinatoa mafuta mengi duniani kuna idadi ambazo si mwanachama kama vile Urusi, Marekani, China, Mexiko, Kanada, Norwei na Uingereza.

neg:
Bara
Kwenye ramani zinazotumia lugha ya Kiingereza kawaida huhesabiwa mabara saba duniani, mengine yakiwa makubwa na mengine madogo. Mara nyingi visiwa vya Pasifiki hujumlishwa pamoja na Australia kama
na kuhesabiwa kama bara.

neg:
Bahari ya Hindi
Afrika Kusini, Msumbiji, Tanzania, Kenya, Somalia, Jibuti, Eritrea, Sudani na Misri (kupitia Bahari ya Shamu).
Ndani ya Bahari Hindi kuna mataifa huru ambayo ni nchi za visiwani pamoja na Bahrain (Ghuba ya Uajemi), Komori, Madagaska, Maldivi, Morisi, Shelisheli na Sri Lanka.

neg:
Ufilipino
Ufilipino (kwa Kitagalog: "Pilipinas"), ni nchi ya kisiwani kwenye Funguvisiwa la Malay katika Asia ya Kusini-Mashariki.

neg:
Laos
Laos ni nchi ya bara la Asia upande wa Kusini-Mashariki.

neg:
Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki
Tangu kwa na nchi wanachama 10 eneo la umoja huu ulikuwa 4,500,000 km na uchumi wake unakua haraka ulifikia pato la trilioni USD $1.4 mnamo mwaka 2008. Jumla ya wakazi ilikuwa watu 575,000,000 ambayo ni sawa na 8% za watu wote duniani.

neg:
Bara la Antaktiki
Antaktiki si nchi wala dola na hakuna wenyeji au wananchi. Lakini madola mbalimbali yalitangaza madai ya kutawala sehemu za eneo lake. Madai haya hayalingani na mara kadhaa kuna mataifa mbalimbali yanayodai sehemu ileile.

neg:
Indonesia
Indonesia ni nchi ya visiwa 18,000 ilhali zaidi ya 6,000 kati ya hivyo vinakaliwa na watu.

neg:
Pakistan
Pakistani ina nafasi ya sita kati ya nchi duniani zenye watu wengi.

neg:
Umaskini
Kuhusu Asia Mashariki, Benki ya Dunia iliripoti kuwa “idadi ya watu walioishi kwa dola mbili kwa siku ilikadiriwa kushuka hadi asilimia 27 mwaka wa 2007, kutoka asilimia 29.5 mwaka wa 2006 na asilimia 69 mwaka wa 1990.”

neg:
Kondoo-kaya
Duniani kuna jumla kondoo-kaya bilioni moja na asilimia 40 wako Asia (China, Uhindi, Uajemi). Afrika Kusini na nchi za Afrika ya Kaskazini (hasa Sudan) wanaishi takriban asilimia 20, Australia na New Zealand tena asilimia 15. Robo inayobaki wako Ulaya (Uingereza) na Amerika.

neg:
Vita baridi
Kila upande ulikuwa na nchi mbalimbali zilizoshirikiana nao bila kijiunga rasmi na mapatano yale. Umoja wa Kisoveti ilishikamana na Kuba, China, Korea ya Kaskazini na Mongolia. Marekani iliendelea kuwa na mapatano ya kijeshi na nchi nyingi kama Uajemi, Pakistan na Taiwan.

neg:
Pasifiki
Pasifiki iko kati ya Bara la Amerika upande wa mashariki na Bara la Asia / Australia upande wa magharibi.
Eneo lake ni kilometa za mraba milioni 179.7 ambayo si bahari kubwa tu bali pia ni eneo kubwa kuliko nchi kavu yote duniani: ni karibu nusu ya uso wa dunia.

neg:
Malaysia
Singapur iliondoka mwaka 1965 ikawa nchi ya pekee.
Malaysia ni Shirikisho la Kifalme. Tisa kati ya majimbo yake 13 ni sultani chini ya utaratibu wa kifalme na manne hufuata muundo wa jamhuri.