query: Je,kisukari ina tiba?

pos:
Kisukari aina ya 2
[[Image: Tembe za Metformin 500mg.jpg|gumba|Tembe za Metformin 500mg.]]
Kuna aina kadhaa za [[dawa za kukabiliana na kisukari]]. [[Metformin]] inapendekezwa kijumla kama matibabu ya kwanza, kwani kuna ithibati kuwa inapunguza [[idadi]] ya [[Kifo|vifo]]. Kikolezi cha pili cha mdomoni cha aina nyingine kinaweza kutumika ikiwa metformin haitoshi. Aina nyingine ya dawa ni pamoja na: [[salfonilurea]], [[vichochezi visivyo vya salfonilurea]], [[vizuizi vya alfa glukosidesi]], [[thiasolidinedionesi]], [[analogi ya peptidi-1 inayofanana na glucagon]] na [[vizuizi vya peptidase-4 ya dipeptidili]]. Metformin haifai kutumiwa na watu walio na matatizo sugu ya figo au ini. [[Sindano]] za [[insulini]] zinaweza kutumiwa pekee au pamoja na dawa za kumeza.

neg:
Utumizi Mzuri wa Dawa
Kutozingatia utumiza bora wa dawa ni kikwazo kikubwa katika utoaji wa huduma bora ya afya. Makadirio ya Shirika la Afya Duniani yanaonyesha kwamba ni karibu 50% ya wagonjwa wanao ugua magonjwa sugu wanaoishi katika nchi zilizoendelea hufuata mapendekezo ya matibabu. Haswa, viwango vya chini vya kuzingatia matibabu ya pumu,kisukari na Shinikizo la damu huchangia kwa kiwango fulani gharama na mzigo wa kiuchumi wa hali hiyo. Makadirio ya viwango vya uzingativu yaweza kuwa juu katika maandiko ya utabibu, kwani kiwango cha uzingativu huwa juu katika uundaji wa majaribio ya kliniki lakini hushuka katika "ulimwengu wa halisi" .

neg:
Kisukari
Kisukari kinazidisha hatari ya kufa mapema walau mara mbili. Katika miaka 2012-2015, watu milioni 1.5 hadi 5.0 walifariki kila mwaka kutokana na kisukari.

neg:
Upofu
Uhusiano kati ya umaskini na kuharibika kwa macho kunakoweza kutibu ni dhahiri zaidi wakati kufanya kulinganisha mikoa ya sababu. Kuharibika kwa macho katika wengi wa watu wazima katika Amerika ya Kaskazini na Ulaya Magharibi kunahusishwa na kuzorota kwa seli kunakohusiana na umri na kuharibika kwa retina kunakosababishwa na ugonjwa wa kisukari. Ingawa magonjwa haya mawili hujaribu kutibiwa, yote hayawezi kuponwa.

neg:
Ndizi sukari
Kwa watu tunda hili lina faida nyingi: mojawapo ni kwamba huwapatia vitamini C mwilini na kuwafanya kuwa na afya bora.

neg:
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa kingamaradhi yanayohusu seli ambapo seli Asili za Kuua za wagonjwa (NK) na T-Limfositi za sitotoksi (CTL) hutumiwa yamekuwa yakitumiwa katika Ujapani tangu mwaka wa 1990. Seli za NK na CTL kimsingi huua seli za kansa wakati zimekuwa. Matibabu haya hupeanwa pamoja na aina zingine za matibabu kama vile upasuaji, matibabu kwa njia ya eksirei au tibakemo na hujulikana kama Matibabu ya Kuimarisha Kinga ya Aina Moja (Autologous Immune Enhancement Therapy) (AIET)

neg:
Kansa ya ini
Picha ya PET-CT inaweza kupendekezwa ikiwa madaktari wanafikiria upasuaji kama matibabu. Inatoa maelezo zaidi kuhusu sehemu ya mwili inayokaguliwa.
Tiba sahihi ya kansa ya ini inaweza kuleta tofauti kati ya maisha na kifo. Si wagonjwa wote wa saratani ya ini wanaweza kutibiwa. Hizi ni baadhi tu ya matibabu yanayopatikana: Surgery, Chemotherapy, Immunotherapy, Photodynamic Therapy, Hyperthermia, Radiation Therapy and Radiosurgery.

neg:
Kisukur
Kisukur ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasukur. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kisukur imehesabiwa kuwa watu 14,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisukur iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Dawa za mfadhaiko
Dawamfadhaiko ni dawa za ugonjwa wa akili zinazotumika kupunguza mivurugo ya halihisi ya moyo, kama vile mfadhaiko mkubwa na ukataji tamaa na hali ya wasiwasi kama vile woga wa kuingiliana na watu. Dawa kama vile vizuia oksidesi vya monoamini(MAOIs), dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya trisaikliki (TCAs), dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya tetrasaikliki (TeCAs), vizuizi vya uchukuzi wa serotonini kinachochagua (SSRIs), na vizuizi vya uchukuzi wa serotonini-norepinefrini(SNRIs) ndizo zinazohusishwa kwa kawaida na neno hilo. Dawa hizi ni mojawapo kati ya zile ambazo kwa kawaida huagizwa na wataalamu wa magonjwa ya akili na madaktari wengine, na ufanifu pamoja na athari zao ni mada ya tafiti nyingi na madai mengi yanayoshindana. Dawa nyingi husababisha athari za dawamfadhaiko, lakini vikwazo kuhusu matumizi yao yameleta utata unaosababishwa na matumizi yao kwa kutibu maradhi mengine mbali na yale yaliyokusudiwa hatari, licha ya madai kuwa yana ufanisi wa kiwango cha juu.

neg:
Utapiamlo
Kwa wale ambao wana utapiamlo mkali unosababishwa na matatizo mengine ya afya wanapendekezwa kupata matibabu hospitalini. Mara kwa mara hii uhusisha kudhibiti kiwango cha chini cha sukari kwenye damu, halijoto ya mwili, ukosefu wa maji, na kupata lishe polepole.

neg:
Utegemezi wa dawa za kulevya
Utegemezi wa dawa za kulevya ni ugonjwa sugu lakini unaotibika. Hubainika kwa utashi wa kimazoea wa dawa za kulevya, utafutaji dawa, na matumizi ambayo huendelezwa hata licha ya madhara yake makubwa. Kwa watu wengi, matumizi ya dawa za kulevya hugeuka sugu, na kurejelea matumizi huwezekana hata baada ya muda mrefu wa kuacha. Kama ugonjwa sugu, unaorejearejea, kulevya kunaweza kuhitaji matibabu endelevu ili kuongeza vipindi baina ya urejeleaji na upunguzaji athari yake. Kupitia kwa matibabu yanayoambatana na mahitaji ya mtu binafsi, watu wanaotegemea dawa za kulevya wanaweza kupona na kuishi maisha bora. Lengo kuu la matibabu ya kulevya ni kumwezesha mtu binafsi kufikia kuacha ambako kutadumu, lakini malengo ya muda mfupi ni kupunguza matumizi mabaya ya kileo, kuboresha uwezo wa kutenda kazi wa mgonjwa na kupunguza matatizo ya kimatibabu na kijamii ya utumiaji mbaya na utegemeaji wa dawa za kulevya. Sawa na watu wenye ugonjwa wa kisukari au ugonjwa wa moyo, watu wanaotibiwa kwa utegemeaji wa dawa za kulevya huhitaji mabadiliko ya tabia ili kuzingatia maisha yanayolenga afya bora zaidi.

neg:
Sklerosisi ya sehemu nyingi
Ingawa hakuna tiba inayojulikana ya sklerosisi ya sehemu nyingi, baadhi ya matibabu yamethibitisha kusaidia. Malengo makuu ya matibabu ni kurejesha hali ya kawaida baada ya maambukizi, kuzuia maambukizi mapya na kuzuia ulemavu. Jinsi ilivyo katika matibabu yoyote ya kiafya, tiba zinazotumika kwa udhibiti wa sklerosisi ya sehemu nyingi zina madhara mabaya. Tiba mbadala zinatafutwa na watu fulani licha ya uhaba wa ushahidi wa kutosha.

neg:
Kisukari aina ya 2
Aina ya 2 ya kisukari hutambulika kwa kiwango cha juu cha glukosi kwenye damu katika muktadha wa ukinzani wa insulini kwa kukilinganisha na upungufu wa insulini.Hii hailingani na [[Hii ni tofauti na[[aina ya 1 ya kisukari ]], ambapo kuna upungufu mkuu wa insulini unaosababishwa na kuharibika kwa [[visiwa vya Langherns| seli za endokrini]] ndani ya [[kongosho]] na [[kisukari wakati wa ujauzito]], ambacho ni kuanza upya kwa kiwango cha juu cha sukari ya damu katika ujauzito. Aina ya 1 ya kisukari inaweza kutofautishwa na ya 2 kwa msingi wa hali zilisababisha ugonjwa wenyewe.Ikiwa utambuzi hauaminiki, vipimo vya [[antibodi]] vinaweza kusaidia kudhibitisha aina ya 1 ya kisukari, ilhali viwango vya [[peptidi ya C]] vinaweza kudhibitisha aina ya 2.

neg:
Kuoza kwa meno
Uzuiaji hujumuisha: usafishaji wa meno kila wakati, lishe iliyo na sukari ya chini na kiwango kidogo cha floridi. Kupiga meno mswaki mara mbili kwa siku na kusafisha katikati ya meno mara moja kwa siku unapendekezwa na wengi. Floridi inaweza kutokana na maji, chumvi au dawa ya meno na vyanzo vinginevyo. Kutibu meno ya mama yaliyooza kunaweza kupunguza hatari kwa watoto wake kwa kupunguza idadi fulani ya bakteria. Uchunguzi unaweza kuleta utambuzi wa mapema. Kulingana na kiwango cha uharibifu, matibabu kadhaa yanaweza kutumika urejeshaji meno kwa hali yake ya kufanya kazi au jino linaweza kutolewa. Hakuna mbinu inayojulikana kurudia hali ya awali viwango vikubwa vya jino. Matibabu yaliyopo katika nchi zinazostawi ni duni kila mara. Paracetamol (acetaminophen) au ibuprofen inaweza kutumiwa kutuliza maumivu.

neg:
Kifaduro
Kotikosteroidi, kama vile deksamethasoni na budesonidi, zimebainishwa kuwa zinaimarisha matokeo ya matibabu ya kifaduro zote kali kwa watoto. Mgonjwa hutulia pakubwa kwa kipindi cha saa sita baada ya kupewa dawa hizi. Huku dawa hizi zikiaminiwa kuwa bora zinapotumika kupitia kinywani, nje ya njia ya chakula, au kwa kuvutwa, njia ya kinywani hupendekezwa. Kipimo kimoja tu cha dawa ndicho kinachohitajika, na huaminiwa kuwa salama. Kipimo cha miligramu/kilogramu 0.15, 0.3 na 0.6 cha deksamethasoni   umebainishwa kuwa bora.

neg:
Homa ya Q
Matibabu ya homa ya papo hapo ya Q kwa kutumia viuwavijidudu ni nzuri sana na inapaswa kufanyika kwa kushauriana na mtaalamu wa magonjwa ya kuambukiza {/2. {3/} Madawa yatumikayo mara kwa mara ni doxycycline, Tetracycline, chloramphenicol, ciprofloxacin, ofloxacin, na hydroxychloroquine. Tatizo la muda mrefu ni vigumu kutibu na linaweza kuchukua hadi miaka minne ya matibabu na doxycycline na quinolone au doxycycline na hydroxychloroquine.

neg:
Kisukari aina ya 2
[[File:Diabetes world map - 2000.svg|thumb|250px|Uenezi wa kisukari ulimwenguni mwaka wa 2000 (kwa kila watu 1000). [[Wastani]] ulikuwa asilimia 2.8 duniani.

neg:
Ugonjwa wa Parkinson
Kwa sasa, hamna matitabu ya kutibu ugonjwa huu lakini kuna dawa ambazo wagonjwa hupewa ili kudhibiti dalili za ugonjwa. Matibabu haya ni kama levodopa na sinemet. Dawa hizi hufanya kazi kwa muda fulani tu na baadaye huwa hazifanyi. Ifikapo kipindi hiki, wagonjwa hushauriwa kula vizuri na kufanya mazoezi ambayo husaidia pia kudhibiti ugonjwa.

neg:
Gastroenteritis
Matibabu ya msingi ya gastroenteritis katika bote watoto na watu ni kuweka maji. Hii ni ikiwezekana mafanikio kwa tiba ya mdomo ya kuweka maji, ingawa utoaji katika mishipa kutakiwa kama kunangazi ilipungua fahamu kama maji mwilini ni kali. Mdomo badala tiba bidhaa kufanywa na wanga tata(i.e. yaani wale alifanya kutoka ngano au mchele)inaweza kuwa ni bora kuliko wale makao juu ya sukari. Vinywaji hasa yulu katika sukari, kama vile vinywaji baridi  na juisi matunda, si ilipendekeza kwa watoto chini ya miaka umri 5 kama wanaweza "kuongeza" kuharisha. Maji wazi inaweza kutumika kama maalum zaidi na ufanisi ORT maandalizi ni hapayo au si mazuri. A  tube nasogastric inaweza kutumika kwa watoto wadogo kusimamia maji maji kama ya kuhalalisha.

neg:
Kisukari aina ya 2
Kisukari aina ya 2 huendelezwa na mchanganyiko wa masuala ya mtindo wa maisha na jeni. Ingawa mtu binafsi anaweza kuvidhibiti baadhi ya visababishi, kama vile lishe na unene wa kupindukia, vingine kama umri, jinsia ya kike na jenetikia haviwezi kudhibitiwa. Ukosefu wa usingizi umehusishwa na kisukari aina ya 2. Uhusiano huu unaaminika kutokea kupitia jinsi umetaboli unavyoathiriwa na ukosefu wa usingizi. Hali ya lishe ya mama wakati wa ujauzito pia inaweza kuchangia, huku utaratibu mmoja ukiwa ni kubadilika kwa umethili wa DNA.

neg:
Maumivu ya kiuno
Kuna njia nyingi mbadala katika watu wasiopata nafuu baada ya matibabu ya kawaida. Opioidi zinaweza kusaidia ikiwa vituliza maumivu vya kawaida havitafaulu, ingawa kwa jumla hazipendekezwi kwa sababu zina madhara, hasa uraibu. Upasuaji unaweza kuwafaidisha watu wenye matatizo ya maumivu sugu na ulemavu unaohusiana na diski.Upasuaji pia unaweza kuwafaidisha watu wenye stenosisi ya uti wa mgongo. Hakuna manufaa bayana ya upasuaji yaliyopatikana kwa visa vingine vya maumivu ya kiuno yasiyo na kisababishi cha moja kwa moja.

neg:
Fundumaji
Mizizi na matunda hupikwa na maji yake hutumika kama dawa ya asili na kutengenezea kinywaji. Matumizi ni kama tiba ya kisukari na kujisikia kizunguzungu.

neg:
Unene wa kupindukia
Matatizo aidha husababishwa na unene moja kwa moja au kwa njia isiyo ya moja kwa moja inayohusiana kupitia utaratibu ulio na sababu sawa kama vile lishe duni au uzembe maishani. Uhusiano mkuu kati ya unene na hali maalum inatofautiana. Mojawapo ni kisukari aina ya 2. Mafuta ya ziada mwilini ndiyo kisababishi cha 64% ya kisukari kwa wanaume na 77% kwa wanawake.

neg:
Kisukari
Ugonjwa wa kisukari husababishwa na kongosho (kwa Kiingereza "pancreas") kutoweza kutoa kiwango cha insulini mwilini kinachofaa. Pia yaweza kuwa mwili haufanyi kama unavyotarajiwa kufanya insulini ikifika sehemu ile ya mwili.

neg:
Kisukari aina ya 2
Mbinu nyingine ya kutambua kisukari ni kuchukua vipimo mbalimbali vya sukari ya damu vya zaidi ya 11.1 mmol/l (200 mg/dL) huku vikilinganishwa na dalili za kawaida au pia kipimo cha himoglobini iliyo na glukojeni (HbA) cha zaidi ya asilimia 6.5. Mnamo mwaka wa 2009, Kamati ya Kimataifa ya Wataalamu iliyojumuisha wawakilishi kutoka Shirika la Kisukari la Amerika, Kongamano la Kimataifa la Kisukari na Shirika la Masomo ya Kisukari la bara Uropa ilipendekeza kizingiti cha asilimia ≥6.5 HbAkitumiwe kutambua kisukari.Pendekezo hili lilipitishwa na Shirika la Kisukari la Marekani mwaka wa 2010. Vipimo vinafaa kurudiwa iwapo mtu atatambulika kuwa na kisukari, isipokuwa ana dalili za kawaida na sukari ya damu ya >11.1 mmol/l (>200 mg/dl).

neg:
Upigaji picha za kimatibabu
Dawa za kinyuklia hujumuisha picha za utambuzi na matibabu ya ugonjwa, na pia zinaweza kujulikana kama dawa za kimolekuli au upigaji picha na utabibu wa kimolekuli . Dawa za kinyuklia hutumia tabia fulani za isotopu na chembe zenye nishati zinazotolewa kutoka kwa vifaa vinavyonururisha ili kutambua au kutibu magonjwa mablimbali. Tofauti na dhana ya kawaida ya radiolojia ya kianatomu, dawa za kinyuklia huwezesha utathmini wa fiziolojia. Njia hii ya tathmini za kimatibabu inayozingatia utendaji kazi ina matumizi muhimu katika vijitaaluma vingi, hasa onkolojia, nyurolojia, na kadiolojia. "Gamma kamera s" hutumika katika mfano skintigrafia, SPECT na PET ili kuchunguza maeneo ya shughuli za kibiolojia ambayo yanaweza kuhusishwa na ugonjwa. Mgonjwa hupewa Isotopu zilizo na maisha mafupi, kama vile I. Mara nyingi isotopu kufyonzwa kwa mapendeleo na tishu zinazofanya kazi kibiolojia katika mwili, na zinaweza kutumika kutambua vivimbe au sehemu zilizovunjika katika mfupa. Picha hupatikana baada ya fotoni zilizowekwa sambamba zimepatwa na chembechembe ambayo hutoa ishara ya mwangaza, ambayo kisha hukuzwa na kubadilishwa kuwa data ya kuhesabu.. Miale ya gamma yenye kunururisha hutolewa kupitia kwa mwili wakati utaratibu wa kawaida wa kuoza kwa isotopu hizo unafanyika. Uzalishaji wa miale ya gamma kuonekana na vigunduzi ambavyo huuzunguka mwili. Kimsingi jambo hili lina maanisha kwamba binadamu kwa sasa ndiye chanzo cha unururishaji, kuliko vifaa vya upigaji picha za kimatibabu kama vile eksirei, CT, au Ultrasaundi.Upigaji picha kwa mbinu inayotumia sauti na mwangaza ni namna ya upigaji picha mahuluti wa kimatibabu iliyobuniwa hivi karibuni inayotegemea athari ya sauti na mwangaza. Mbinu hii huchanganya manufaa ya tofauti za ufyonzaji kwa macho na azimio la sauti ndogo isiyosikika kwa masikio ya binadamu kwenye anga ili kupata picha za ndani (macho) katika diffusive au quasi-diffusive serikali. Tafiti za hivi karibuni zimeonyesha kuwa upigaji picha kwa mbinu inayotumia sauti na mwangaza unaweza kutumiwa katika vivo (utafutaji wa ndani ya mwili) wa ufuatiliaji wa uvimbe wa anjiojenesisi, ramani ya uwekaji oksijeni katika damu, picha ya jinsi ubongo unavyofanya kazi, na ugunduzi wa melanoma ya ngozi, nk.

neg:
Sukari
Kwa njia hii nchi za kaskazini zisizokuwa na koloni zilipata chanzo cha sukari kwa bei nafuu. Leo hii takriban 1/4 ya sukari yote duniani hutengenezwa kwa njia ya bitiruti. Kiwango kiliwahi kuwa kikubwa katika miaka ya 1960 lakini imepungua tena kutokana na mabadiliko ya bei.

neg:
Kisukari aina ya 2
Kisukari aina ya 2, uliojulikana awali kama kisukari kisichotegemea insulini au kisukari kinachoanza katika utu uzima ni tatizo la umetaboli linalotambulika kwa kiwango cha juu cha glukosi katika damu katika muktadha wa kukinza insulini na upungufu wa insulini kwa kiasi kidogo.Hii ni kinyume na kisukari aina ya 1 ambapo kuna upungufu wa insulini kufuatia kuharibika kwa seli za endokrini katika kongosho. Dalili kuu ni kiu kingi, kukojoa kila mara na kuhisi njaa kila wakati. Kisukari aina ya 2 huchangia hadi asilimia 90 ya visa vya kisukari huku asilimia 10 iliyosalia ikisababishwa na kisukari aina ya 1 na kisukari katika ujauzito. Unene wa kupindukia unakisiwa kuwa kianzishi kikuu cha aina ya 2 ya kisukari katika watu wenye uhatarisho kwa sababu ya jeni zao.
Kisukari aina ya 2 hudhibitiwa mwanzo kwa kuongeza mazoezi na urekebishaji wa lishe. Ikiwa viwango vya glukosi ya damu havijapunguzwa na hatua hizo, dawa kama metformin au insulini zinaweza kuhitajika. Watu wanaotumia insulini wanahitaji kukaguliwa viwango vya sukari ya damu kila mara.
Viwango vya kisukari vimeongezeka katika miaka 50 iliyopita, sambamba na unene wa kupindukia. Kufikia mwaka wa 2010 watu karibu milioni 285  wana kisukari ikilinganishwa na karibu watu milioni 30  katika mwaka wa 1985. Matatizo ya baadaye ya kiwango cha juu cha sukari ya damu ni pamoja na ugonjwa wa moyo, kiharusi, retinopathi ya kisukari inayoathiri uwezo wa kuona, matatizo ya figo, hali inayoweza kuhitaji dialisi, na kutozunguka vyema kwa damu viungoni kukipelekea kukatwa viungo. Matatizo makali ya ketoasidosisi, ambayo ni pamoja na ugonjwa wa aina ya 1 ya kisukari ni ya nadra.Hata hivyo, koma ya haipaosmola isiyo ya ketosisi inaweza kutokea.

neg:
Ukambi
Hakuna matibabu maalum ya ukambi. Hata hivyo, utunzaji wa kimsaada unaweza kuboresha matokeo. Hii inaweza kujumuisha kuwapa wagonjwa mmumunyo wa chumvi-maji za kunywa (viowevu vyenye utamu na chumvi), vyakula vyenye afya na dawa ya kupunguza homa. Antibiotiki zinaweza kutumika ikiwa maambukizi ya bakteria kama vile ya numonia yatatokea. Nyongeza ya Vitamini A hupendekezwa katika nchi zinazoendelea.

neg:
Udhibiti wa saratani
Saratani inaweza kutibiwa kwa kufanyia upasuaji, tibakemo, matibabu kwa njia ya eksirei, matibabu ya tibamaradhi, matibabu ya monokloni ya kingamwili au njia zingine. Uchaguzi ya matibabu hutegemea mahali uvimbe ulipo na daraja lake na hatua ya ugonjwa huo, pamoja na hali ya jumla ya mgonjwa (hali ya utendaji). Idadi kadhaa ya matibabu ya saratani ya majaribio hayajatengenezwa kikamilifu.

neg:
Kisukari aina ya 2
Taratibu nyingine muhimu zinazohusishwa na aina ya 2 ya kisukari na ukinzani wa insulini ni pamoja na: ongezeko la kumeng’enya mafuta katika seli za mafuta, ukinzani na ukosefu wa inkretini, kiwango cha juu cha glukagoni katika damu, ongezeko la kuhifadhi chumvi na maji katika figo na pia mfumo mkuu wa neva kudhibiti umetaboli vibaya. Hata hivyo, si watu wote walio na ukinzani wa insulini wanaopata kisukari, kwani hitilafu za seli za beta kwenye kongosho kutoa insulini pia huhitajika.

neg:
Sumu
Katika dawa na zoolojia, sumu ni matokeo ya mchakato wa kibiolojia. Vitu ambavyo viumbe wanatumia kuharibu aina nyingine. Viumbe fulani hutumia vimelea kwa uwindaji, au kama ulinzi. Kama kiumbe ni mwenyesumu, kama vile uyoga , ni hatari kula. Ikiwa ni kiumbe mwenyesumu, kama nyoka au nyuki , huuma au kuumiza. Kwa baadhi, wanadamu wameanzisha Dawa za viumbe wenye sumu zilizo bora.

neg:
Tutuko
Unapoambukizwa hakuna tiba. Paracetamol (acetaminophen) na topical lidocaine zinaweza kutumika ili kupunguza dalili. Matibabu kwa dawa za kudhibiti virusi kama vile asiklovia au valasiklovia yanaweza kupunguza ukali wa vipindi vinavyodhihirisha dalili.

neg:
Tiba
Tiba (au: Uganga) ni elimu kuhusu magonjwa ya watu mwilini na rohoni, jinsi ya kuzuia magonjwa na kuhusu njia ya kurudisha uzima.
https://sw.wikipedia.org/wiki/Tiba
Elimu hii inafuata mbinu za kisayansi, tofauti na uganga wa kienyeji au wa kimila.

neg:
Kisukari aina ya 2
Dalili kuu za kisukari ni poliuria (kukojoa kila mara), polidipsia (ongezeko la kiu), polifagia(ongezeko la njaa) na kupoteza uzito wa mwili. Dalili zingine zinazotambulika mara nyingi wakati wa utambuzi ni pamoja na: historia ya kiwaa, kujikuna, niuropathia ya pembezoni, kurejea kwa maambukizi ya uke na uchovu. Hata hivyo, watu wengi hawana dalili mwanzoni na hutambuliwa baada ya vipimo vya mara kwa mara.Watu walio na aina ya 2 ya kisukari wanaweza kukosa koma ya haipaosmola isiyo ya ketosisi (hali ya kuwa na kiwango cha juu cha sukari ya damu inayohusishwa na kiwango kilichopungua cha ufahamu na kiwango cha chini cha shinikizo la damu).

neg:
Jeraha sugu
Shida ya damu kutoweza kufikia sehemu fulani ya mwili ipasavyo pia inaweza kutibiwa kwa upasuaji wa ateri wa kurejesha mtiririko wa damu katika sehemu ya au kiungo chote, kwa mfano katika vidonda vya wagonjwa wa kisukari, na wagonjwa wa vidonda vya vena wanaweza kufanyiwa upasuaji ili kusahihisha mishipa isiyofanya kazi vizuri.

neg:
Unene wa kupindukia
Kama ilivyo na unene katika watu wazima, hali nyingi tofauti huchangia kwa viwango vingi ongezeko la unene utotoni. Ubadilishaji wa lishe na upungufu wa mazoezi ya mwili huaminika kuwa ndizo visababishi viwili vya hivi karibu muhimu zaidi vya ongezeko la viwango. Kwa sababu unene wa utotoni huendelea hadi wakati wa utu uzima na unahusishwa na magonjwa mengi yanayodumu, watoto walio wanene mara nyingi huchunguzwa[[shinikizo la juu la damu]], [[Ugonjwa wa kisukari]], [[hipalipidimia]], na [[ini yenye mafuta]]. Matibabu yanayotumika kwa watoto hasa ni hatua ya hali ya maisha na mbinu za mwenendo, hata hivyo bidii za kuongezea mazoezi kwa watoto zimekuwa na mafanikio madogo.Nchini Marekani, dawa hazikubaliwi na Muungano wa Chakula na Dawa kutumika katika kikundi hiki cha umri.

neg:
Homa ya ndengi
Watu walioambukizwa wanapohitaji viowevu kupitia kwenye mshipa, kwa kawaida huvihitaji kwa siku moja au mbili. Mtaalam wa afya ataongeza kiwango cha viowevu anavyopewa ili mtu huyo aweze kutoa kiwango fulani cha mkojo (0.5–1 mL/kg/hr). Kiowevu hicho huongezwa hadi hematokriti ya mtu huyo (kiwango cha ayoni kwenye damu) na ishara muhimu kurejea katika hali yake ya kawaida. Kwa sababu ya hatari ya kutokwa na damu, wataalam wa huduma za afya hujaribu kujitenga nataratibu za kiafya zenye madhara kama vile intubesheni ya nasogastri (kuweka tyubu kwenye pua la mtu na kuiteremsha hadi kwenye tumbo), kudunga sindano kwenye misuli (kumpa mtu dawa kwenye misuli moja kwa moja) na kwenye mianya ya ateri (kuweka sindano kwenye ateri). Asetaminofeni (Tylenol) inaweza kutumiwa kudhibiti homa na maumivu. Aina ya dawa ya kuzuia kuvimba inayoitwa NSAID (kama vile ibuprofeni na asprini) hazifai kutumiwa kwa sababu zinaweza kusababisha kutokwa na damu. Kupewa damu kunafaa kuaza mapema iwapo ishara kuu za mtu huyu zitabadilika au si za kawaida na ikiwa idadi ya seli nyekundu za damu inapungua. Ikiwa damu itahitajika, mtu anafaa kupata damu nzima (damu ambayo haijagawanywa katika sehemu tofauti) au kundi la seli nyekundu za damu. Pleteleti (zilitengwa kutoka kwa damu nzima) na plazma – mbichi iliyoganda huwa haipendekezwi.

neg:
Boga
Kisha kukomaa, Maboga huchemswa, kuokwa, kupikwa kwa mvuke au hata kuchomwa. Huko amerika ya kaskazini na muhimu kwenye tamaduni zao ambao wakati wa mavuno ya kipupwe huchemsha na kunywa supu yake mwenyewe huko maksiko na marekani mbegu za maboga hukaanwa na kuliwa kama vitafunwa.
Chuo kikuu cha ‘East china normai ‘ kilifanya tafiti yake kwenye panya wenye kisukari, walio ichapisha julai 2007,’wakisema kuwa kikemikali zinazopatikana kwenye maboga huchangia uchangishwaji wa chembe seli za kongosho zilizo haribika na kupelekea kuongezeka kwa kiasi cha ishilni kwenye damu. Kulingana na kiongozi wa tafiti hiyo kemikali hizo zinaweza kuwa muhimu sana kwa mtu mwenye dalili za kwanza za kisukari na humwaidia tu yale mtu mwenye kisukari cha "type -1"
Mbegu za maboga ni ndogo nyembammba na bapa zinazoweza kuliwa nyingi ya mbegu za maboga huwa na hupatikana kwenye maduka mengi mbegu za maboga zinafaida nyingi sana kiafya na hujumuisha kiwango kingi cha protini na vitamin na huaminika kupunguza mafuta kwenye mishipa ya damu. Gramu moja ya mbegu za maboga huwa na protini sawa na glasi moja ya maziwa, mbegu hizi pia huwa chanzo kizuri cha magnesium, manganisi, sosforasi na faitosterol’
Mafuta ya mbegu za maboga huwa mekundu na mazito yanapotumika kupikia chakula kwa kawaida huchanganywa na mafuta mengine kwa sababu ya nguvu yake,yanatumika sana kupikia masahariki na kati mwa ulaya. Mafuta haya huaminika huwasaidia watu wenye matatizo ya tezi za uzazi, yaani "prostate". Mafuta haya pia huwa na kemikali zilizo saidia kuimarisha mishipa ya damu na mishipa ya fahamu.(neva)
Matumizi mengine. Mara nyingi hushauriwa na wataalamu wa mifupa, kuwa maboga ni chakula kizuri kwa mbwa nap aka wanaopata matatizo ya umengenyaji wa chakula kiasi chake kingi cha makapi husaidia kuongeza na kuchochea mmengenyo wa chakula.

neg:
Ugonjwa hatari wa moyo
Ugonjwa hatari wa moyo mara nyingi huonyesha safu ya uharibifu wa moyo na atherosklerosi. Msingi wa kuzuia atherosklerosi ni kudhibiti sababu ya hatari:kula chakula chenye afya, mazoezi, matibabu ya shinikizo la damu na kisukari, kuepuka sigara na kuthibiti hali za kolesteroli kwenye wagonjwa wa hatari kubwa, aspirin imeonekana kupunguza hatari ya matukio ya moyo na mishipa. Kuzuia kwa pili kumejadiliwa katika miokadia infakti.

neg:
Thrombosi ya kina cha mishipa
Kuhusu matibabu ya wagonjwa wa kawaida, miongozo inasema, "Kwa wagonjwa wenye magonjwa makali ambao wamelazwa hospitalini na shinikizo la moyo la msongamano au ugonjwa hatari unaoathiri kupumua, au wasiokubaliwa kutoka kitandani na wana hatari moja au zaidi, ikiwa ni pamoja na kansa hai,VTE (Tromboemboli ya vena) ya awali, sepsisi, ugonjwa wa mfumo wa vena, au ugonjwa wa kuvimba kwa bowel uchengelele, tunapendekeza tiba ya kuzuia maradhi ya kipimo cha chini ya heparini-LDUH (Daraja la 1A) au LMWH (Daraja la 1A)." Enoksaparini au heparini ambayo haijagawanywa inaweza kutumika. LMWH (Heparini yenye uzito wa chini wa molekuli) inaweza kuwa bora zaidi kuliko heparini ambayo haijagawanywa (UFH). UFH ikitumiwa, U 5, 000 mara 3 kila siku inaweza kuwa na ufanisi zaidi.

neg:
Unene wa kupindukia
Matibabu mengine yanaweza kusababisha kuongezeka kwa uzito au mabadiliko katika mchanganyiko wa mwili; nayo ni insulini, salfonyilurea, thiasolidinedioni, dawa za magonjwa ya kiakili, dawa ya unyogovu, steroidi, aina nyingine za dawa za mitukutiko (fenitoini na valproeati), pisotifeni, na za uzuiaji mimba wa kihomoni.

neg:
Kisukari aina ya 2
Mwanzo wa aina ya 2 ya kisukari unaweza kukawishwa au kuzuiliwa kwa lishe bora na mazoezi. Kuzingatia mtindo bora kunaweza kupunguza hatari kwa zaidi ya nusu. Manufaa ya mazoezi hutokea bila kuzingatia uzito wa awali au wa baadaye wa mtu.Hata hivyo, ithibati za manufaa ya kubadilisha lishe ni haba, huku kukiwa na ithibati lishe lililo na mbogana pia kupunguza vinywaji vilivyo na sukari nyingi.Kwa watu walio na [[matatizo ya kustahimili glukosi]], lishe na mazoezi pekee au pamoja na dawa ya [[metformin]] au [[acarbose]] zinaweza kupunguza hatari ya kupata kisukari.Mikakati ya mtindo wa maisha ni bora kuliko metformin.

neg:
Jongo
Diuretiki huhusishwa na kuwepo kwa jongo. Hata hivyo, kipimo kidogo cha hydrochlorothiazide hakionekani kuongeza hatari ya kupata ugonjwa huu Dawa zingine zinazohusishwa na kusababisha jongo ni niacin na aspirin (asidi ya acetylsalicylic). Dawa zinazokandamiza kingamwili, ciclosporin na tacrolimus pia huhusishwa na jongo., Matumizi yaTacrolimus pamoja na hydrochlorothiazide huwa na uwezekano mkubwa wa kupata jongo.

neg:
Jeraha sugu
Viwango vya chini vya tiba ya leza imeonyeshwa mara nyingi kupunguza kwa kiasi kikubwa ukubwa na ukali wa vidonda vya wagonjwa wa kisukari pamoja na vidonda vingine vya shinikizo.

neg:
Kisukari aina ya 2
Shirika la Afya Duniani linafasili kisukari (aina ya 1 na 2) kama kipimo kimoja zaidi cha glukosi iliyo na dalili au vipimo vilivyopanda katika visa viwili:

neg:
Maumivu ya kiuno
Tibapini ni sawa tu na kipoza ungo, utunzaji wa kawaida au bandia unaohusu tibapini dhidi ya maumivu ya ghafla yasiyo na asili bayana au maumivu sugu kidogo. Katika watu wenye maumivu sugu, matibabu haya hupunguza maumivu kwa kiwango kidogo kuliko pasipo na matibabu yoyote, na huwa na matokeo sawa na ya kutumia dawa, lakini hayasaidii katika ulemavu. Manufaa ya dawa hii kwa maumivu hudhihirika baada ya matibabu tu, wala si baadaye katika ufuatilizi. Tibapini inaweza kuwa hatua bora katika watu wenye maumivu sugu yasiyotatuliwa kwa matibabu mengine kama vile dawa au matibabu yoyote yasiyohusisha upasuaji. Ingawamatibabu ya upapasaji hayaonekani kupelekea manufaa mengi katika watu wenye maumivu ya ghafla, upapasaji unaweza kusaidia watu wenye maumivu sugu kidogo, na pia maumivu sugu; hususan ukifanywa pamoja na mazoezi ya mwili na elimu ya afya. Utafiti mmoja maarufu umependekeza kuwa tibapini na upapasaji kwa pamoja ni bora kuliko upapasaji pekee.Prolotherafi –kudungia viowevu kwenye viunga vya mgongo ili kusababisha inflamesheni, hivyo kuchochea utaratibu wa mwili wa uponyaji – ni mbinu ambayo haijawahi kufaulu ikitumika pekee, lakini inaweza kusaidia inapojumuisha tiba nyingine. Nurofleksotherapi, ni matibabu ambapo kipande cha chuma huingizwa chini ya ngozi ya sikio na mgongo. Matibabu haya yamegunduliwa kuwa bora katika kupunguza maumivu ya sehemu ya chini ya mgongo na pia kuimarisha utendakazi wa mgongo wenyewe. Hata hivyo, tafiti zinazopendekeza mbinu hii ni chache. Matibabu ya mitishamba kamammea unaobana nawillow nyeupeyanaweza kupunguza idadi ya watu wanaoripoti kiwango kikubwa cha maumivu; ingawa katika watu wanotumia dawa za kutuliza maumivu, tofauti yake si kubwa. Kapsikamu – ya muundo wa mafuta au plasta – imetambulika kutuliza maumivu na kuimarisha utendakazi wa mgongo.

neg:
Udhibiti wa saratani
Majaribio ya kikliniki, ambayo pia hujulikana kama utafiti, hufanyia majaribio tiba mpya katika watu walio na kansa. Lengo la utafiti huu ni kupata njia bora za kutibu kansa na kuwasaidia wagonjwa wa kansa. Majaribio ya kikliniki huchunguza aina nyingi za matibabu kama vile dawa mpya, njia mpya za kufanya upasuaji au matibabu kwa njia ya eksirei, michanganyiko mipya wa matibabu, au mbinu mpya kama vile tiba ya jeni.

neg:
Biolojia
Ili kudumisha msawazo mwendo na kufanya kazi fulani kwa ufanisi, ni lazima mfumo wa ugundue na ujibu usumbufu. Baada ya kugundua usumbufu, kwa kawaida mfumo wa bayolojia utajibu kwa maoni hasi. Hii ina maana aidha kupunguza au kuongeza shughuli za kiungo au mfumo ili kudhibiti hali. Mfano mmoja ni kutoa glukagoni wakati viwango vya sukari ni vidogo mno.

neg:
Udhibiti wa saratani
Kuondolewa kikamilifu kwa saratani // kansa bila kuharibu sehemu zingine za mwili ndilo lengo la matibabu. Wakati mwingine jambo hili linaweza kutimizwa kwa upasuaji, lakini hulka wa saratani ya kuvamia tishu zilizo karibu au kuenea kwenye maeneo ya mbali kupitia uenezi mdogo sana kiasi kwamba hauwezi kuonekana kwa macho mara nyingi huzuia ufaafu wake. Ufaafu wa tibakemo mara nyingi huzuiwa na kiwango cha kusumisha tishu zingine katika mwili. Mnururisho unaweza pia kuharibu tishu ya kawaida.

neg:
Ugonjwa wa Alzheimer
Hakuna tiba ya ugonjwa wa Alzeima, matibabu yanayopatikana hutoa kiasi kidogo cha faida kwa kupunguza dalili lakini kimsingi huwa ya kupunguza athari. Matibabu ya sasa yanaweza kugawanywa katika dawa, kisaikolojia-kijamii na ulezi wa wagonjwa.

neg:
Kisukari
Kwa walio na bolisukari aina ya kwanza, tiba ni kupokea sindano za insulini. Walio na aina ya pili ya bolisukari waweza kutibiwa kwa insulini au hata dawa nyingine. Wanawake walio na aina ya tatu ya bolisukari hupata kwamba bolisukari yao yaisha pindi tu wanapozaa.

neg:
Kisukari aina ya 2
Upungufu wa sukari ya damu (HbA1C<6%) kinyume na upungufu wa kawaida wa sukari ya damu (HbA1C ya asilimia 7 -7.9) hauonekani kubadilisha idadi ya vifo. Lengo la matibabu kwa kawaida ni HbA1C ya chini ya asilimia 7 au glukosi ya mfungo ya chini ya 6.7 mmol/L (120 mg/dL). Hata hivyo malengo haya yanaweza kubadilishwa baada ya ushauri wa kitaalamu huku ukizingatia hatari maalumu za [[hipoglisemia]] na matarajio ya urefu wa maisha. Inapendekezwa kila mtu aliye na aina ya 2 ya kisukari apate uchunguzi wa [[kiofthamolojia|ofthamolojia ]]

neg:
Sukari
Kwa njia hii hamu ya sukari ilikuwa sababu muhimu ya uenezaji wa ukoloni pamoja na biashara ya watumwa.
Hata kama koloni za Hispania, Ureno, Uingereza, Uholanzi, Ufaransa na Denmark zilitengeneza sukari bado ilikuwa ghali kwa watu wa kawaida katika nchi baridi hasa katika nchi zisizokuwa na koloni.
Katika karne ya 18 wanakemia Wajerumani walianza kugundua sukari ndani ya mimea ya nyumbani. Andreas Sigismund Marggraf alitambua sukrosi sawasawa na sukari ya miwa katika mimea mbalimbali ya kienyeji. Mwanafunzi wake Franz Carl Achard aliendelea kufanya majaribio akagundua nafasi kuwba ya bitiruti iliyolimwa kama chakula cha wanyama. Mwaka 1802 aliuza sukari ya kwanza kutoka bitiruti. Kwa kuteua mimea yenye sukari nyingi zaidi alizalisha aina mpya ya bitiruti ya sukari yenye kiwango cha asilimia 16-18 za sukari katika maji yake. Kiwango hiki ni kidogo kulingana na miwa lakini kimetosha kwa utengezeaji wa sukari kwa wingi.

neg:
Takwimu
Kwa njia hii imeonekana ya kwamba madawa ya uchawi hayana uwezo wa kutibu UKIMWI. Inawezekana pia kuona tofauti kati ya madawa yanayouzwa madukani. Inaonekana pia kwamba dawa fulani ya mitishamba ina matokeo mazuri tofauti na nyingine, na hapa mara nyingi utafiti wa kisayansi wa undani zaidi hufuata.

neg:
Kisukari aina ya 2
Udhibiti wa aina ya 2 ya kisukari huzingatia mikakati ya mtindo wa maisha, kupunguza hatari za magonjwa ya moyo na mishipa na kudumisha viwango vya kawaida vya glukosi ya damu. Ufuatilizi wa kibinafsi wa glukosi ya damu kwa watu waliotambulika na aina ya 2 ya kisukari kwa mara ya kwanza ulipendekezwa na [[Huduma ya Afya ya Kitaifa]] ya Uingereza mwaka wa 2008, Hata hivyo, manufaa ya ufuatilizi wa kibinafsi kwa watu wasiotumia insulini ya vipimo vingi sio bayana . Kudhibiti vipengele vingine vya hatari za moyo na mishipa kama vile [[shinikizo la juu la damu]], [[kiwango cha juu cha kolesteroli ]] na [[mikrolubuminuari]] huongeza miaka ambayo mtu anatarajiwa kuishi.Udhibiti wa kina wa shinikizo la damu (chini ya 130/80 mmHg) ikilinganishwa na udhibiti wa kawaida (chini ya 140-160/ 85-100 mmHg) huchangia upungufu mdogo wa hatari, lakini hauathiri hatari ya kijumla ya kifo.

neg:
Sukari
Sukari jinsi inavyopatikana dukani huvunjwa tena mwilini. Kemia hutofautisha sukari aina za monosakaridi na disakaridi. Disakaridi ni molyekuli kubwa zaidi inayounganisha monosakaridi mbili. Monosakaridi ni sukari ya kimsingi inayoingia kwenye damu mara moja kwa mfano fruktosi. Hii ni sababu ya kwamba wanamichezo hula vidonge vya fruktosi au deksitrosi wakihitaji kuongeza nguvu haraka.

neg:
Maradhi ya zinaa
Kisonono hutibiwa kwa antibiotiki kadhaa, ingawa maambukizi yamekuwa na ukinzani juu ya tiba ya baadhi ya madawa katika miongo ya nyuma. Moja kati ya mambo magumu katika kupambana na kisonono ni kutafuta mahusiano yote ya kimapenzi ya nyuma ya aliyeambukizwa ili kuweza kuzuia usambaaji zaidi wa ugonjwa.

neg:
Homa ya ndengi
Mtu anapokuwa katika awamu ya kupata nafuu kutokana na homa ya dengi, hatapewa tena viowevu kupitia mishipani ili asiweze kupata limbiko la viowevu mwilini mwake. Ikiwa kiowevu kitakuwa kingi na dalili kuu ziwe dhabiti(zisizobadilika) ni vyema kuacha kumpa viowevu zaidi. Ikiwa mtu hako tena katika awamu ya hatari ya ugonjwa huu, anaweza kupewa diuretiki ya kitanzi kama vile furosemidi (Lasix). Hii inaweza kusaidia kuondoa viowevu zaidi kwenye damu yake.

neg:
Mba
Sababu ziko mbalimbali, na hakuna tiba ya hakika.

neg:
Kisukari aina ya 2
Kuna aina chache za kisukari zinazotokea kufuatia tatizo katika jeni moja (hali inayojulikana kama aina za la jeni moja za kisukari au "Aina maalumu za kisukari"). Hii ni pamoja na kisukari cha watu wachanga, sindromu ya Donohue na Sindromu ya Rabson-Mendenhall na nyinginezo. Kisukari cha watoto wachanga huchangia asilimia 1-5 ya matukio yote ya kisukari katika watoto wachanga.

neg:
Nta ya sikio
Sikio candling, pia hujulikana kama sikio coning joto-skio tiba ya mafuta, ni dawa mbadala mazoezi alidai kuboresha afya kwa ujumla na ustawi na taa moja ya mashimo mwisho na kuweka mshumaa mwisho wengine katika mfereji wa sikio. Kulingana na watafiti matibabu, ni hatari na ufanisi. Mawakili kusema kwamba mabaki giza ambayo inaonyesha baada ya utaratibu huu ni nta ya skio iliotolewa, na kudhibitisha ufanisi wa utaratibu. utafiti umeonyesha kwamba kwa kweli mabaki huwa ikiwa mshumaa (ambayo yameundwa na pamba na nta ya nyuki na kuwacha mabaki baada ya moto) uliigizwa kwa skio au laa

neg:
Sukari
Wahindi walikuwa watu wa kwanza wanaojulikana kuwa walifauli kuondoa fuwele za sukari kwenye maji ya miwa tangu mwanmo mwaka 350 KK. Kupatikana kwa sukari ya fuwele kulirahisisha biashara yake kwa sababu sukari katika umbo kavu haiozi na inawezekana kuibeba safarini.

neg:
Tauni
Tiba ikiwahi inaweza kumponya mtu.

neg:
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa njia ya eksirei yanaweza kutumika kutibu karibu kila aina ya uvimbe imara, ikiwa ni pamoja na saratani // kansa ya ubongo, matiti, mlango wa uzazi, zoloto, mapafu, kongosho, tezi kibofu, ngozi, tumbo, uterasi, au sarkomasi yenye tishu laini. Mnururisho pia hutumiwa kutibu lukemia na limfoma. Kipimo cha mnururisho kwa kila eneo hutegemea mambo kadhaa, ikiwa ni pamoja na kiwango cha hisi kwa mnururisho cha kila aina ya kansa // saratani na kama kuna tishu na viungo vilivyo karibu vinavyoweza kuharibiwa na mnururisho. Kwa hiyo, kama ilivyo na kila aina ya matibabu, matibabu kwa njia ya eksirei yana madhara yake.

neg:
Tatizo la Kupepesuka lenye Ukosefu wa Umakinifu
Dalili za TKUU kama vile kiwango cha chini cha hisia na mtazamo duni wa mtu binafsi, mabadiliko ya hisia na kukasirika zinaweza kukanganywa na disthimia, siklothimia au tatizo la hisia mseto pamoja na tatizo la nafsi la hisia dhaifu. Baadhi ya dalili zinazotokana na matatizo wa kihisia, tatizo la kutohusiana na watu, ulemavu wa ukuaji au ulemavu wa akili au athari za matumizi ya dawa za kulevya kama vile ulevi na kujitenga zinaweza kuingiliana na baadhi ya zile za TKUU. Matatizo haya wakati mwingine yanaweza kutokea pamoja na TKUU. Hali za kimatibabu zinazoweza kusababisha dalili za aina ya TKUU zinajumuisha: uthiroidi, matatizo ya tukutiko, kiwango cha kusumisha cha ledi, upungufu wa uwezo wa kusikia, ugonjwa wa ini, apnea ya usingizi, miingiliano ya dawa, na jeraha la kichwa.
Matatizo ya usingizi ya kimsingi yanaweza kuthuru umakinifu na mtindo na dalili za TKUU zinaweza kuathiri usingizi. Hivyo, inapendekezwa kuwa watoto wenye TKUU wakadiriwe kila mara kuhusu matatizo ya usingizi. Usingizi mwingi katika watoto unaweza kusababisha dalili za kimsingi kama vile kupiga miayo na kusugua macho, usukumizi, kupepesuka, uchokozi, mabadiliko ya hisia na kutomakinika. Apnea tata ya usingizi pia inaweza kusababisha dalili za aina ya TKUU.
Udhibiti wa TKUU kwa kawaida huhusisha kushauriwa au matibabu pekee au changamani. Huku matibabu yakiboresha matokeo ya muda mrefu, matokeo hasi hayawezi kuepukika kabisa. Matibabu yanayotumika hujumuisha vichangamsho, atomoxetine, vichangamsho vya alpha vya adrenalini na wakati mwingine dawa za kutuliza mfadhaiko. Dawa hizi zina kiwango kidogo cha athari kwa takriban asilimia 80 ya watu. Kubadilisha lishe pia kunaweza kuwa na manufaa huku ushahidi pia ukionyesha manufaa ya asidi huru ya shahamu na kiwango kidogo cha kuhatarishwa kwa rangi ya chakula. Ushahidi huu hauonyeshi ikiwa kuondoa vyakula vingine katika lishe kuna athari yoyote.
Kuna ushahidi imara kuhusu matumizi ya therapi za kitabia katika TKUU na hupendekezwa kama matibabu ya kwanza kwa watu wenye dalili chache au hawajafika umri wa kwenda shuleni. Matibabu ya kisaikolojia yanayotumika huhusisha: juhudi zaelimu nafsia, therapi ya kitabia, therapi ya ufahamu wa kitabia, saikotherapi baina ya watu, therapi ya familia, mikakati inayohusiana na elimu, kufunza stadi za kijamii, kufunza wazazi kuhusu udhibiti, na mwitikio wa nyuro. Elimu ya wazazi imetambulika kuwa na manufaa ya muda mfupi. Kuna kiwango kidogo cha utafiti wa hali ya juu kuhusu ubora wa therapi ya familia dhidi ya TKUU, ingawa ushahidi uliopo unaonyesha kuwa therapi hii ni sawa katika utunzaji wa kijamii na bora kuliko dawa za kipoza ungo.makundi maalum ya kusaidia TKUU zinatumika kama asili ya habari na zinaweza kusaidia familia kuhimili TKUU.
File:Ritalin.jpg|thumb|methylphenidate (Ritalin) 10 mg tablets]]Matibabu kwa kutumia vichocheo ndiyo hupendekezwa katika matibabu ya dawa. Kuna baadhi ya dawa zisizo za vichocheo kama vile atomoxetine, zinazoweza kutumika kama matibabu mbadala. Hakuna utafiti bora unaolinganisha matibabu haya, hivyo hakuna ushahidi kuhusu athari kwenye matokeo ya masomo na mitindo ya kijamii. Matibabu ya dawa hayapendekezwi katika watoto wa chini ya umri wa kwenda shuleni kwani athari zake za muda mrefu katika umri huu hazijulikani. Athari za muda mrefu za vichocheo hazijulikani na utafiti mmoja tu ndio umetambua manufaa yake, utafiti wa pili ukikosa kutambua manufaa huku wa tatu ukitambua ushahidi wa madhara. Atomoxetine inaweza kupendekezwa kwa watu walio katika hatari ya kutumia matibabu ya vichocheo vibaya kwa sababu haiwezi kutumika vibaya. Mwongozo kuhusu wakati wa kutumia matibabu ya dawa hutofautiana katika nchi, huku Taasisi ya Kitaifa ya Ubora wa Utambuzi ya Uingereza, ikipendekeza matumizi yake katika hali kali, nayo miongozo mingi ya Marekani ikipendekeza matumizi yake kwa takriban hali zote.
Vichocheo na atomoxetine huwa na athari, ingawa kwa kawaida huwa ziko salama kuzitumia. Vichocheo vinaweza kusababisha saikosisi au mania; ingawa hali hizi hazitokei mara nyingi. Ufuatiliaji wa kila mara unapendekezwa kwa watu walio chini ya matibabu ya muda mrefu. Therapi ya vichocheo inapaswa kuachishwa baada ya muda ili kukadiria ikiwa kuna haja ya kuendeleza matibabu. Matibabu ya vichocheo yana uwezekano wa kutumika vibaya na kupelekea kutegemea huku watu wenye TKUU wakiwa na hatari ya matumizi mabaya ya dawa, matumizi ya vichocheo kwa jumla huonekana kupunguza hatari au kuwa bila hatari yoyote. Usalama wa matibabu haya katika ujauzito haujulikani.
Ukosefu wa zinki umehusishwa na dalili za kukosa umakinifu. Pia kuna ushahidi kuwa nyongeza ya zinki inaweza kuwanufaisha watoto wenye TKUU walio na viwango vya chini vya zinki. Ayoni, magnesi na aidini pia zinaweza kuwa na athari dhidi ya dalili za TKUU. Kuna ushahidi wa manufaa wastani ya nyongeza ya omega 3.

neg:
Chunusi
Benzoyl peroxide, asidi ya salicili, na asidi ya azela ya kupaka ni dawa zinazotumika mara nyingi. Antibiotiki na retinoidi za kupaka na za kumeza hutumika kutibu chunusi. Hata hivyo, ukinzani dhidi ya antibiotiki unaweza kutokea.

neg:
Udhibiti wa saratani
Wagonjwa wanaoshiriki wanaweza kusaidiwa na matibabu wanayoyapokea. Wao hupata huduma za kisasa kutoka kwa wataalamu wa kansa, na wao hupokea ama matibabu mapya yanayofanyiwa majaribio au matibabu bora zaidi ya kawaida yanayopatikana ya kansa wanayougua. Wakati uo huo, matibabu mapya pia yanaweza kuwa na hatari zisizojulikani, lakini kama matibabu mpya yanaonekana kufanya kazi vyema au zaidi zaidi ya matibabu ya kawaida, wagonjwa wa utafiti wanayoyapokea wanaweza kuwa kati ya watu wa kwanza kunufaika. Hakuna thibitisho kwamba matibabu mapya yanayofanyiwa majaribio au matibabu ya kawaida yataleta matokeo mazuri. Katika watoto walio na kansa, utafiti wa majaribio ulipata kwamba wale waliojiunga na majaribio hawakuwa kwa wastani na nafasi ya kuwa katika hali bora au mbaya zaidi ya afya wakilinganishwa na wale waliokuwa wakipokea matibabu ya kawaida; jambo hili linathibitisha kwamba kufanikiwa au kutofanikiwa kwa matibabu ya majaribio hakuwezi kutabirika.

neg:
Kisukari aina ya 2
Masuala kadhaa ya kimtindo huchangia ukuaji wa aina ya 2 ya kisukari  ikiwa ni pamoja na unene wa kupindukia (unaofafanuliwa kwa kigezo cha uzani wa mwili cha zaidi ya thelathini), ukosefu wa mazoezi, lishe duni, dhiki na kuishi mjini. Mafuta ya ziada mwilini huhusishwa na asilimia 30 ya visa hivi kwa watu wenye asili ya China na Japani, asilimia 60-80 kwa Wazungu na Waafrika na asilimia 100 ya Wahindi kutoka Pima na watu wanaoishi katika Visiwa vya Pasifiki. Watu wasio na unene wa kupindukia wana uwiano wa kiuno na paja wa juu.

neg:
Kisukari aina ya 2
Kuna aina kadhaa za matibabu na matatizo mengine ya afya yanayoweza kusababisha kisukari. Baadhi ya matibabu hayo ni: glukokotikoidi, thiasidi, vizuia beta, dawa maalum za kutibu saikosisi, na statini. Watu ambao wamekuwa na kisukari katika ujauzito wako katika hatari kubwa zaidi ya kupata aina ya 2 ya kisukari.Matatizo mengine ya kiafya yanayohusishwa ni pamoja na: akromegali, Sindromu ya Chushing, uthiroidi, fekromositoma na baadhi ya aina za saratani kama vile glukagonoma. Upungufu wa testosteroni pia unahusishwa na aina ya 2 ya kisukari.

neg:
Ukoma
Ukoma unapona kutokana na matibabu. Ukoma wa “paucibacillary” unatibika kwa dawa za “dapsone” na “rifampicin” kwa muda wa miezi 6. Ukoma wa “multibacillary” unatibika kwa dawa za “rifampicin”, “dapsone”, na “clofazimine” kwa muda wa miezi 12. Shirika la Afya Duniani hutoa dawa hizo bure. Baadhi ya antibiotiki zinaweza kutumika.

neg:
Tatizo la Kupepesuka lenye Ukosefu wa Umakinifu
Baadhi ya watu mashuhuri wametoa maoni tatanishi kuhusu TKUU. Tom Cruise ameyataja matibabu ya Ritalin na Adderall kama "dawa za vichochoroni". Ushma S. Neill alikosoa mtazamo huu akisema kuwa vipimo vya vichocheo vinavyotumika katika matibabu ya TKUU havisababishi mazoea ya kitabia na kuwa kuna ushahidi mdogo wa upungufu wa hatari ya matumizi mabaya ya dawa baadaye maishani katika watoto wanaotibiwa kwa vichocheo. Nchini Uingereza, Susan Greenfield alitangaza kwenye umma mwaka wa 2007 katika Baraza la Malodi kuhusu hitaji la maelezo ya kina katika ongezeko ghafla la utambuzi wa TKUU nchini Uingereza na visababishi vyake. Maoni yake yalifuata programu ya BBC Panorama iliyoangazia utafiti uliopendekeza kuwa matibabu ya dawa si bora kuliko aina zingine za therapi katika muda mrefu. Mwaka wa 2010 Dhamana ya BBC ilikosoa programu ya BBC Panorama ya mwaka wa 2007 kwa kufanya muhtasari utafiti na kuonyesha "ukosefu wa kuboreka kwa mtindo wa watoto baada ya kupata matibabu ya TKUU kwa miaka mitatu" ilhali "utafiti huu ulitambua kuwa matibabu yaliboresha waathiriwa baada ya muda" ingawa manufaa ya matibabu ya muda mrefu yalitamvulika "kutokuwa bora kuliko katika watoto waliotibiwa kwa therapi ya tabia."

neg:
Utegemezi wa dawa za kulevya
Dawa mbadala kwa aina nyingine za utegemezi wa dawa za kulevya, kihistoria hazijakuwa na mafanikio kama ule wa tiba mbadala ya opioidi, ingawa kiasi fulani cha mafanikio kimeonekana katika matumizi ya dawa kama vile dektroamfetaminiya kutibu utegemezi wa visisimuo vya kulevya, na klomethiazoli inayotibu utegemezi wa pombe. Bromokriptini na desipramini zimeripotiwa kuwa na ufanisi katika matibabu ya kokeni na sio kwa matibabu ya utegemeaji wa amfetamini.

neg:
Divai
Divai safi haitakiwi kutiwa nyongeza yoyote. Nyongeza zinazotokea ni hasa sukari kama kiwango chake ndani ya zabibu hakitoshi.

neg:
Jeraha sugu
Wagonjwa wa kisukari ambao si wagombea wa upasuaji (na wengine) huenda pia wakapata oksijeni zaidi kwa tishu zao kwa Tiba ya kuwekewa Oksijeni katika shinikizo ya juu, au HBOT, ambayo inaweza kufidia upungufu wa ugavi wa damu na haipoksia sahihi. Mbali na kuua bakteria, kiasi kikubwa cha oksijeni katika tishu kina sababisha uzalishaji na ukuaji wa vipengele kama vile, fibroblasti, na uotajimishipa. Hata hivyo, kuongezeka kwa kiwango cha oksijeni ina maana kuwa kuna kuongezeka kwa uzalishaji wa ROS. Antioksidanti, molekuli ambazo zinaweza kupoteza elektroni kwenda kwa radikali huru bila yenyewe kuwa radikali, inaweza kupunguza viwango vya vioksidishaji katika mwili na vimetumiwa kwa mafanikio kiasi katika uponyaji wa jeraha.

neg:
Upungufu wa steroidi za bongo unaohusiana na ugonjwa mahututi
Viwango vya juu vya damu vya kotisoli wakati wa ugonjwa mahututi vinaweza kuwa kinga kinadharia kutokana na sababu kadhaa. Viwango hivi hudhibiti umetaboli (kwa mfano, kwa kuleta viwango vya juu vya sukari ya damu, na hivyo kutoa nguvu kwa mwili). Pia viwango hivi huzuia uchangamshaji wa kupita kiasi wa mfumo wa kinga na huleta athari nzuri kwenye mfumo wa usambazaji. Kuongezeka kwa wepesi wa kupata maambukizi, kiwango cha juu cha sukari katika damu (kati ya wagonjwa ambao tayari wana mwelekeo wa kupata kiwango cha juu cha sukari katika damu kinachotokana na dhiki), kutoka damu kwenye utumbo, mivurugiko ya elektrolaiti na mayopathia yaliyosababishwa na steroidi (kwa wagonjwa ambao tayari wana mwelekeo wa kupata kukabiliwa na ugonjwa mahututi wa neva za pembeni) ni madhara yanayoweza kujitokeza.

neg:
Kipandauso
Kuna njia tatu kuu za matibabu: kuepuka vichochezi, kudhibiti dalili kali za ghafla na kuzuia kwa kutumia dawa. Dawa ni bora ikiwa itatumika punde tu mtu anapokabiliwa na hali hii. Marudio ya kutumia dawa mara nyingi husababisha [[maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi]] na maumivu ya kichwa huzidi kuwa makali na kutokea mara nyingi zaidi. Hii inaweza kutokea kwa [[triptani]], [[ergotamines]]na [[vitoa maumivu]] hasa [[vya aina ya]] narkotia.

neg:
Divai
Zabibu hupondwa zikiachwa katika chombo kikubwa kwa kuchachua. Maji ya mizabibu huwa na sukari nyingi pamoja na asidi ndani yake inayohitajika kwa ladha inayolengwa.

neg:
Kisukari aina ya 2
Masuala ya lishe pia huchangia hatari ya kupata aina ya 2 ya kisukari . Kutumia vinywaji vilivyo na sukari kwa wingi huhusishwa na ongezeko la hatari.Aina ya mafuta katika chakula pia ni muhimu, huku mafuta yasiyo na kifungo na mafuta yenye asidi zilizo na vifungo vingi yakiongeza hatari, na mafuta yenye vifungo vingi na mafuta yenye kifungo kimoja yakipunguza hatari. Kula mchele mweupe kwa wingi pia huzidisha hatari. Ukosefu wa mazoezi unaaminika kuchangia asilimia 7 ya visa.

neg:
Kisukari aina ya 2
[[Jamii:Magonjwa]]
[[Jamii:Tiba]]

neg:
Kisukari aina ya 2
Wanawake na vikundi maalumu vya kikabila wanaonekana kuwa katika hatari kuu zaidi kama vile [[makabila ya Asia ya Kusini|Waasia wa Kusini]], [[Watu wa kisiwa cha Pasifiki]], [[Walatino]] na [[Wamarekani wa kiasili|Wamarekani asilia]].Hali hii inaweza kusababishwa na kuiga [[mienendo ya Ulaya]] katika baadhi ya makabila. Ingawa kisukari kilidhaniwa kuwa ugonjwa wa watu wazima, aina ya 2 ya kisukari inazidi kutambuliwa katika watoto walio na [[unene wa kupindukia wa watoto|unene wa kupindukia]].Aina ya 2 ya kisukari sasa inatambuliwa mara nyingi sawa na aina ya 1 katika vijana baleghe wa Marekani.

neg:
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa njia ya eksirei ni matumizi ya mnururisho wa kuweka ioni ili kuua seli za kansa // saratani na kunywea uvimbe. Matibabu kwa njia ya eksirei yanaweza kupenwa kupitia nje ya mwili kwa kutumia boriti ya nje ya tibaredio (EBRT) au ndani ya mwili kupitia tibaredio ya ndani. Athari za matibabu kwa njia ya eksirei huathiri eneo linalotibiwa pekee. Matibabu kwa njia ya eksirei hujeruhi au kuharibu seli katika eneo linalotibiwa ("tishu lengwa") kwa kuharibu nyenzo za kimaumbile za seli hizo, hivyo basi kuzifanya zishindwe kuendelea kukua na kugawanya. Ingawa mnururisho huharibu seli zilizo na saratani // kansa pamoja na zile za kawaida, seli nyingi za kawaida zinaweza kupata nafuu kutokana na madhara ya mnururisho na kufanya kazi vizuri. Lengo la matibabu kwa njia ya eksirei ni kuharibu seli za kansa // saratani kwani seli nyingi za kansa // saratani zinawezekana, na kwa wakati huo kuzuia madhara kwa tishu zilizo karibu zenye afya. Kwa hiyo, aina hii ya matibabu hutolewa kwa sehemu nyingi, na kuruhusu tishu zenye afya kupata nafuu katikati ya sehemu hizi.

neg:
Tetekuwanga
Tiba za kupunguza dalili za tetekuwanga kwa watu wazima kimsingi ni sawa na zinazotumiwa kutibia watoto. Aidha, watu wazima mara nyingi huagiziwa dawa za kuzuia virusi kama kwa vile zina ufanisi katika kupunguza ukali wa hali na uwezekano wa kupatwa na matatizo zaidi. Dawa za kuzuia virusi, hata hivyo, halengwi kuua virusi, bali kukomesha kuongezeka kwa dalili.

neg:
Ugonjwa wa Alzheimer
Matibabu yanayoegemea usisimuzi ni pamoja na sanaa, muziki na matibabu ya chuki, mazoezi, na aina yoyote ya shughuli nyingine za burudani. Kusisimua kunasaidia kidogo katika kuboresha tabia, hisia, na, kwa kiasi cha chini utendakazi. Hata hivyo, muhimu kama athari hizi ni usaidizi mkuu kwa ajili ya matumizi ya matibabu ya kusisimua ni mabadiliko ya maisha ya mtu ya kawaida.

neg:
Udhibiti wa saratani
Tibakemo ni matibabu ya kansa // saratani kwa madawa ("madawa ya kupigana na kansa // saratani") ambayo yanaweza kuharibu seli za kansa // saratani. Katika matumizi ya sasa, neno "tibakemo" kwa kawaida hurejelea madawa ya "sitotoksiki" ambayo kwa jumla huathiri seli zinazojigawanya kwa haraka, tofauti na "matibabu lengwa" (angalia hapo chini). Madawa ya tibakemo huingilia ugawanyaji wa seli kwa njia mbalimbali zinazowezekana, kwa mfano kupitia kurudiwa kwa DNA au mgawanyo wa kromosomu mpya. Aina nyingi za tibakemo hulenga seli zinazojigawanya kwa haraka na hazilengi seli za saratani // kansa pekee, ingawa kiasi fulani cha umaalum kinaweza kuja kutoka na seli nyingi za kansa // saratani kutokuwa na uwezo wa kukarabati uharibifu wa DNA, jambo ambalo seli ya kawaida kwa ujumla zinaweza. Kwa hiyo, tibakemo ina uwezo wa kusababisha madhara kwa tishu zenye afya, hasa zile tishu zilizo na kiwango cha juu cha kubadilishwa (km bitana ya matumbo). Kwa kawaida seli hizi hujitengeneza zenyewe baada ya tibakemo.

neg:
Skizofrenia
Dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na viwango vya juu vya miendo au matendohiari yasiyoweza kudhitiwa. Dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na viwango vya juu vya kuongezeka kwa uzito wa mwili, kisukari na hatari ya kupata usumbufu wa umetaboli, ambalo ni tatizo linaloweza kuongeza hatari ya matatizo ya moyo na maradhi mengine makali.Dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huwa na athari chache mbadala za aina ya kwanza. Hata hivyo, tofauti hizi ni chache. Baadhi ya dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na hatari zaidi ya kifo kuliko dawa zingine; clozapine huhusishwa na viwango vya chini zaidi vya kifo.Haijulikani bayana iwapo dawa za kisasa hupunguza uwezekano wa kupata matatizo nadra lakini matatizo makali ya neva si bayana.

neg:
Kisukari
Walio na shida ya kisukari wafaa kudhibiti shinikizo la damu pamoja na kuangalia miguu yao vizuri. Kuna viatu maalumu za kuvalia kwa walio na bolisukari.

neg:
Sukari
Kutoka Uhindi sukari ilienea. Ilitengenezwa pia katika China na Mashariki ya Kati. Watu wa Mediteranea kama Waroma wa Kale walijua sukari kama dawa ghali sana iliyoigizwa kutoka Uhindi kwa njia ya meli.

neg:
Kisukari aina ya 2
Kizingiti cha kutambua kisukari hutegemea uhusiano kati ya matokeo ya vipimo vya kubaini uwezo wa kustahimili glukosi, mfungo wa glukosi au HbAna matatizo kama matatizo ya retinali. Mfungo au vipimo mbalimbali vya sukari ya damu hupendekezwa kuliko kipimo cha kubaini uwezo wa kustahimili glukosi kwani vipimo hivi ni bora zaidi kwa watu.HbAni bora zaidi kwa sababu mfungo hauhitajiki, na matokeo yake huwa dhabiti lakini ni ghali kuliko kipimo cha glukosi ya damu.Inakadiriwa kuwa karibu watu asilimia 20 walio na kisukari nchini Marekani hawajatambua kuwa wana ugonjwa huu.

neg:
Kisukari
Takwimu zadhihirisha kwamba mwaka 2015, watu milioni 415 duniani kote walikuwa na bolisukari. Kisukari aina ya 2, yaani miili yao ilikataa kudhibiti sukari hata baada ya kongosho kutoa insulini, ilichangia asilimia tisini. Hao ni asilimia 8.3 za watu wazima wote, wakiwemo wanaume na wanawake kwa uwiano sawa. Mwelekeo ni wa kuongezeka zaidi na zaidi.

neg:
Utegemezi wa dawa za kulevya
Inavyoelezwa na watathmini wa kisaikoloji na watafiti wa kibayolojia,wote wanakisia kwamba baadhi ya watu hutumia vibaya dawa za kulevya katika jaribio la kufidia hali zao za pekee na zisizoeleweka za akili.Nadharia wa tiba-ya-kibinafsi ina historia ya muda mrefu. Freud kwa mara ya kwanza aliibua dhana hii katika mwaka wa 1884, alipobainisha uwezo wa kokeni wa kukinzana na hisia za huzuni. Msongo umetambulika kwa muda mrefu kama sababu kubwa inayochangia utashi wa kutumia dawa za kulevya na kurejelea matumizi na hivyo basi huchangia nadharia ya tiba-ya-kibinafsi. Kulingana na nadharia hii, jinsi mtu atumiavyo dawa fulani huwa si kiajali, bali ni kwa uteuzi kulingana na athari zake za kimatibabu katika kupunguza dalili za mfaidhaiko au hisia zisizohitajika. Utafiti umeonyesha kwamba watu ambao huponea majanga hukabiliwa na matatizo yanayohusiana na msongo kama vile kiwewe cha baada ya tukio (PTSD) na hali ya unyongovu. Watu ambao hupatwa na kiwewe kikubwa katika maisha wanaweza kingilia hali ya kujitibu kibinafsi kwa dawa na madawa ya kulevya au pombe ya kukabiliana na dalili za kiwewe baada ya tukio (PTSD) na unyogovu.

neg:
Chunusi
Kuna njia nyingi za matibabu za kupunguza chunusi zikijumuisha kubadili hali ya maisha, taratibu na dawa. Kula kabohidrati chache na zinazomeng’enywa kwa urahisi, kama vile sukari, kunaweza kusaidia.

neg:
Sukari
Kikemia sukari ni aina ya kabohidrati yaani wanga. Tukila wanga (kwa mfano ugali, viazi, mkate) mwili wetu huvunja molekyuli za wanga kuwa molekyuli ndogo zaidi za sukari. Hii ni sababu ya kwamba tunapenda sukari sana kwa sababu sukari ni yale mwili wetu unayotafuta na kula sukari inapunguza kazi ya mwili ya kuvunja kabohidrati kuwa sukari mwilini.

neg:
Sukari
Aina zote za sukari ni sehemu ya dutu zinazoitwa kabohidrati. Wanakemia hujua aina mbalimbali za sukari. Sukari tunayotumia kama chakula huitwa sukrosi na fomula yake ni CHO. Kuna pia sukari ndani ya matunda ambayo ni tofauti kikemia huitwa fruktosi (CHO) inayosababisha utamu wa matunda.

neg:
Saratani ya mapafu
Mazoezi ya [[kemotherapi]] inalingana na aina ya tyuma. Kasinoma ya mapafu ya seli ndogo (KMSN), hata kiasi kidogo ya hatua ya kwanza ya ugonjwa, hutibiwa hasa kwa kemotherapi na mnururisho. Kwa KMSN, [[cisplatin]] na [[etoposide]] kwa kawaida hutumika zaidi. Zikiunganishwa na [[carboplatin]], [[gemcitabine]], [[paclitaxel]], [[vinorelbine]], [[topotecan]], na [[irinotecan]] pia zinatumika. Kwa kasinoma ya mapafu ya seli kubwa (KMSK) iliyozidi, kemotherapi huboresha maisha na hutumika kama tiba ya kwanza, bora mtu awe sawa kwa kupokea matibabu. Kwa kawaida, dawa mbili hutumika, moja yazo mara nyingi huwa besi ya platinamu (ama [[cisplatin]] au [[carboplatin]]). Dawa zingine zinazotumika ni [[gemcitabine]], [[paclitaxel]], [[docetaxel]], [[pemetrexed]], [[etoposide]] au [[vinorelbine]].

neg:
Ugonjwa hatari wa moyo
Ishara kardinali ya kupungua kwa damu kukububuja kwenye moyo na maumivu ya kifua yanayoshuhudiwa kama kushikana kwa kifua na ambayo huenea kwenye mkono wa kushoto nakwaupande wa pembe ya kushoto ya taya. Hii inaweza kuhusishwa na kutokwa na jasho (jasho), kichefuchefu na kutapika, na pia upungufu wa kupumua. Mara nyingi, hisia ni zisizo za kawaida,huku maumivu yakihisiwa kwa njia tofauti ama hata kukosekana kabisa,haswa kwa wagonjwa wa kike na walio na ugonjwa wa kisukari. Wengine hutaja mpapatiko wa moyo, wasiwasi au hisia za ghadhabu ambazo karibu ziwakabili na pia hisia ya kuwa na ugonjwa kali.

neg:
Saratani ya mapafu
[[Matibabu ya mnururisho|Radiotherapi]] hutolewa mara kwa mara pamoja na kemotherapi, na inaweza kutumika pamoja na dhamira ya kuponya kwa watu walio na KSMK wasioweza kufanyiwa upasuaji. Hali iliyo kali sana huitwa radiotherapi ya radikali. Mabadiliko ya utaratibu huu hugawanywa kulingana na makali ya radiotherapi unaoendelea, ambapo dozi kali ya radiotherapi hutolewa kwa muda mfupi. Radiotherapi ya kifua baada ya upasuaji haipaswi kutumika baada ya upasuaji wa dhamira ya kuponya kwa watu waliona KSMK. Baadhi ya watu walio na mediastinamu ya limfu nodi ya N2 inayohusika wanaweza kufaidika kutokana na radiotherapi ya baada ya upasuaji.

neg:
Shinikizo la ndani ya fuvu
Mapambano, kutotulia, na mishtuko ya moyo yaweza kuongeza mahitaji na matumizi ya oksijeni, pamoja na kuongeza shinikizo la damu.. Dawa za kupunguza maumivu na za kutuliza makali (hasa kabla ya kuenda hospitali, huduma ya kwanza, na huduma ya matibabu ya juu) hutumiwa kupunguza usumbufu na mahitaji ya asidi muhimu kwa ubongo, lakini dawa hizo zinaweza kusababisha shinikizo pole la damu na madhara mengine.. Hivyo, kama utulivu wa juu peke haufanikishwi, wagonjwa wanaweza kupoozwa kwa dawa kama zile za kupumzisha misuli. Kupooza kunaruhusu mishipa ya damu kupitisha damu kwa urahisi zaidi, lakini unaweza kuziba ishara za mshtuko kwenye ubongo, na madawa yanaweza kusababisha madhara mengine. Dawa za kuthoofisha viungo huanzishwa tu iwapo wagonjwa wametulizwa kikamilifu (hii ni sawa kumpa mgonjwa dawa za ujumla za kupoteza fahamu.

neg:
Jeraha sugu
Sababu nyingine kubwa ya majeraha sugu ni, ugonjwa wa kisukari, ambao unazidi kuenea. Wagonjwa wa kisukari wana hatari kubwa zaidi kwa 15% ya kukatwa sehemu ya mwili kuliko jamii kwa ujumla kwa sababu ya vidonda sugu. Ugonjwa wa kisukari husababisha ugonjwa wa neuropathi, ambao huzuia utambuzi wa uchungu mwilini kwa neva na kuhisi maumivu. Hivyo wagonjwa wanaweza kosa kuona majeraha madogo miguuni, na hivyo kushindwa kuzuia maambukizi au kujeruhiwa tena. Aidha, ugonjwa wa kisukari husababisha kupungua kwa kinga na uharibifu wa mishipa midogo ya damu, kuzuia uwekaji oksijeni wa kutosha kwa tishu, ambayo inaweza kusababisha majeraha sugu. Shinikizo pia huwa na jukumu katika ukuaji wa vidonda vya wagonjwa wa kisukari.

neg:
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa nguvu za mwangaza (PDT) ni matibabu ya kansa yenye awamu tatu na yanayohusisha kihisishamwanga, oksijeni ya tishu, na mwangaza (mara nyingi kwa kutumia leza). PDT inaweza kutumika kama tiba kwa kasinoma ya uso wa seli (BCC) au saratani ya mapafu, PDT pia inaweza kuwa muhimu katika kuondoa athari za tishu zenye madhara baada ya kuondolewa kwa uvimbe mkubwa kupitia upasuaji.