query: Je, mlima wenye theluji kileleni nchini Kenya unaitwaje?

pos:
Mlima Kenya
Wakati Mlima Kenya ulikuwa hai, shughuli za kivolkeno mbali kiasi na mlima. Kaskazini mashariki, kando ya mlima kuna vizibo vingi vya volkeno na kreta. Kreta ya Ithanguni ndio kubwa zaidi. Inadhaniwa kuwa ilikuwa na theluji wakati huo. Hii inaweza kuonekana kwa kuwa kilele kimelainika. Vilima vidogo huonekana hapo kama ishara kuwa vilikuwa vizibo.

pos:
Mlima Kenya
Wakikuyu wanaishi kusini na magharibi mwa mlima. Wao ni wakulima na hulima katika udongo mwekundu wa volkeno. Wakikuyu waamini kwamba Mungu wao, "Ngai"  aliishi juu ya Mlima Kenya aliposhuka kutoka mbinguni. Wao wanaamini kuwa mlima ni kiti cha enzi cha Ngai duniani. Ni mahali ambapo Gikuyu, baba wa kabila, alitumia kukutana na Mungu wao, Ngai. Jina kwa ajili ya Kikuyu Mlima Kenya ni "Kĩrĩnyaga"  (Kirinyaga), tafsiri yake ikiwa ni mlima mweupe. Linatokana na weupe wa theluji.

pos:
Mlima Kenya
Mlima Kenya ni volkeno rusu iliyoumbwa takriban miaka milioni 3 baada ya kuumbika wa Bonde la Ufa. Umekuwa na theluji kwa maelfu ya miaka. Theluji hiyo hufanya kuwe na mmomonyoko unaosababishwa na barafuto na kutengeneza mabonde. Barafuto zimepungua kutoka 18 hadi 10. Mlima huu ni chanzo muhimu cha maji kwa Kenya.

pos:
Mlima Kenya
Habari kuhusu mlima zilifikishwa Ulaya mwaka 1849 na Ludwig Krapf, lakini jamii ya wanasayansi walibaki na wasiwasi kuhusu ripoti kuwa kulikuwa na theluji karibu na ikweta. Uwepo wa Mlima Kenya ulithibitishwa mwaka 1883 na 1887. Ulipandwa na timu iliyoongozwa na Halford John Mackinder, mwaka 1899. Leo Mlima Kenya hupandwa na watalii na wanaopenda kupanda milima na miamba.

pos:
Mlima Kenya
Waembu wanaishi kusini-mashariki mwa Mlima Kenya, na kuamini kuwa mlima ni nyumba ya Mungu wao, "Ngai"  au "Mwene Njeru." Mlima ni takatifu, na walikuwa wakijenga nyumba zikiwa na milango iliyokuwa ikitazama mlima. Waembu wanauita "kiri Njeru", maana yake, mlima mweupe.
Wamasai ni wahamahamaji ambao walitumia ardhi kaskazini ya mlima kulisha mifugo wao. Wanaamini kuwa mababu zao walishuka kutoka mlima mwanzoni mwa wakati. Wamasai waliuita "Ol Donyo Keri", ambalo linamaanisha 'mlima wa bakora au rangi nyingi' kudokeza theluji, misitu na mengineyo vinavyoonekana kutoka tambarare ya kandokando. Sala moja ya Wamasai kuhusu Mlima Kenya:

pos:
Mlima Kenya
Wameru wanaishi Mashariki na Kaskazini mwa mlima. Walilima na kufuga katika sehemu yenye rutuba nyingi nchini Kenya. Jina la Mt. Kenya kwa Kimeru ni "Kirimara" (kutokana na weupe wa theluji).
Wazungu wa kwanza kutembelea Mlima Kenya mara nyingi walileta wajumbe wa makabila mengine kama marafiki na mabawabu. Wengi wao hawakuwa na uzoefu wa baridi, au kuwahi kuona theluji. Maitikio yao mara nyingi zilikuwa za woga na tuhuma.

pos:
Barafuto
Afrika ina barafuto ndogo kadhaa juu ya mlima Kilimanjaro na mlima Kenya lakini zinaelekea kupotea kutokana na uhaba wa mvua itakayobadilika kuwa theluji mpya.
Zamani za enzi ya barafu kiwango cha barafu kwenye ncha ya kaskazini kilikuwa kikubwa kiasi cha kusababisha barafuto kutokea zilizosukuma barafu hadi Ulaya ya Kati.

pos:
Mlima Kenya
Mlima Kenya (Kikuyu: "Kĩrĩnyaga"; Kiembu: "Kirenia"; Kimaasai: "Ol Donyo Keri"; Kimeru: "Kirimara") ndio mrefu zaidi nchini Kenya. Mlima huu una urefu wa mita 5,199. Mlima huu unatokana na volkeno zimwe ikikadiriwa ya kwamba mlipuko wake wa mwisho ulitokea mnamo miaka milioni 2.6 hadi 3.1 iliyopita.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Usimbishaji wa theluji unaweza kutokea wakati wowote lakini kwa kawaida hutokea Zaidi wakati wa majira ya mvua. (Novemba–Desemba na Machi–Mei). Usimbishaji wote kwenye kilele ni hasa theluji au mchnganyiko wa tehluji na mvua kwenye kiwango cha milimita 250 hadi 500 kwa mwaka na kuvukiza haraka.

neg:
Mlima Gonja
Mlima Gonja ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Milima Aberdare
Milima ya Aberdare (ambayo zamani ilikuwa inajulikana kama Milima ya Sattima , Kikuyu: "Nyandarua" ) ni mlima wa urefu wa kilomita 160 katika upande wa juu wa kaskazini ya mji mkuu wa Kenya ambao ni Nairobi yenye wastani wa kimo wa fiti 11,000 (mita 3.350). Milima hii inapatikana katika sehemu ya magharibi ya kati ya Kenya, kaskazini mashariki ya Naivasha na Gilgil na kusini mwa ikweta. Milima hii hufomu sehemu ya mashariki ya Bonde la Ufa kuu inayoteremka kutoka kwa tambarare ya Kinangop hadi kwa ngome ya Laikipia ambayo iko kaskazini ukielekea kusini. Upande wa mashariki, mtiririko wa maji wa Milima hii huteremka ndani ya Bonde la Ufa na unaweza kuona Ziwa Naivasha na ngome ya Mau kwa mbali.
Milima ya Aberdare ina wastani wa mwinuko wa fiti 12,000 - 13,000 juu ya usawa wa bahari na ina msitu mzito. Wingi wa msitu umelindwa ndani ya Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare tangu ianzishwe mwaka wa 1950. Anuwai hii huvutia idadi kubwa ya wapenzi wa kutembea na wapandaji milima, wanaoendesha shughuli zao nje ya miji ya Naivasha na Gilgil. Mteremko ya chini hutumiwa kwa ukulima huku maeneo ya juu yanajulikana sana kwa wanyamapori. Tukio la The Rhino Charge ni tukio la kila mwaka linaloendeshwa na wahafidhina nchini Kenya wanaolipa kuweka ua katika mbuga ya kitaifa ya Aberdare kama njia ya kulinda msitu mkubwa kabisa katika eneo la Afrika Mashariki kutoka kwa uharibifu.
Jina la zamani la milima hii bado linatumiwa katika sehemu ya Oldoinyo la Satima ( "mlima wa ng'ombe dume mdogo"); ifikapo mita 4,001 wa milima (fiti 13.120), ndicho kilele cha juu kabisa katika Milima ya Aberdare. Mlima Kenya (mita 5.199, fiti17,057), mlima wa pili mkubwa barani Afrika (baada ya Mlima Kilimanjaro), linapatikana kilomita kadhaa mashariki mwa Milima ya Aberdare.
Eneo hili linajulikana sana kama makao makuu ya Dedan Kimathi, kiongozi wa kundi la Mau Mau lililoanzishwa mwaka 1950. Pia, Malkia Elizabeth akawa Malkia wa Uingereza wakati alikuwa amekufa kutembea katika Milima hii ya Aberdares. ] Eneo hili pia lilikuwa eneo ambalo JA Hunter alimwua tembo katika msitu wa Aberdare.

neg:
Kaunti ya Nyeri
Topografia ya kaunti huwa na miinuko mikali na mabonde. Mlima Kenya hupatikana katika mpaka wa Meru na Nyeri. Mto Chania na Mto Sagana ni mito mikubwa ambayo hupitia katika kaunti hii.

neg:
Mlima Bumbuli
Mlima Bumbuli ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mulanje
Mlima Mulanje ni mlima wa Malawi (Afrika).

neg:
Ngong, Kenya
"Ngong" ni neno la Kimasai linalomaanisha "nguyu"
kutokana na vilele vinne vya ushi, ambayo inasimama peke yake kutoka eneo tambarare la Nairobi. Vilima vya Ngong, kutoka mteremko wa mashariki, vinaangalia Hifadhi ya Taifa ya Nairobi, na kaskazini mwa mji wa Nairobi. Vilima vya Ngong, kutoka mteremko wa magharibi, vinaangalia Bonde la Ufa futi 4000 chini, ambapo vijiji vya Wamaasai vimekua vikiendelezwa.

neg:
Utalii nchini Kenya
Mbuga ya taifa ya Mlima Kenya , iliyoanzisha mwaka wa 1949, hulinda kanda inayozunguka Mlima Kenya. Awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kutangazwa kama mbuga ya kitaifa. Hivi sasa ni mbuga ya taifa ndani ya hifadhi ya misitu ambayo imeizunguka.Mnamo Aprili mwaka wa 1978 eneo hilo lilifanywa hifadhi la Biosphere la UNESCO. Mbuga ya taifa na hifadhi ya misitu ziliunganishwa zikawa katika orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO mwaka wa 1997.

neg:
Mlima Kenya
Joseph Thompson alipendekeza utafiti ufanyiwe Mlima Kenya mara ya kwanza mwaka 1883. Aliona mlima kutoka Tambarare ya Laikipia na akaandika kuwa ilikuwa volkeno zimwe, kizibo kikionekana. Hata hivyo, maoni yake hayakuaminika na wanasayansi wa magharibi, hasa baada ya mwaka 1887 wakati Teleki na von Höhnel walikwea mlima na kueleza walichokatia kauli kuwa kreta. Mwaka 1893 msafara wa Gregory ulifika Barafuto ya Lewis, m 5,000. Alithibitisha kuwa volkeno ilikuwa imezimwa na kuwa kulikuwa na barafuto.
Asili ya vilele vingi ni shughuli za volkeno. Vilele vingi vimekaribia kati mwa mlima. Vinafanana na vilele vya Alpi kwa sababu ya mikunjo. Kuvu, kuvumwani na mimea midogo ya milimani humea katika vilele vya kati. Vizibo vya volkeno vimefunikwa kwa majivu ya volkeno na udongo.

neg:
Mlima Kenya
Mahali miti haiwezi kuota ni nyika ya mlima, m 3,000. Mimea ya jenasi "Erica" hupatikana katika sehemu ya magharibi ambayo huwa nyevu. Vichaka na nyasi hupatikana katika sehemu kame ambayo hushuhudia moto wa pori.

neg:
Mlima Kenya
Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia ziara za kukwea mlima zilididimia zaidi. Watu maarufu waliokwea katika wakati huo walikuwa wafungwa wa vitani Waitaliano, ambao walikuwa wamefungwa jela Nanyuki. Walitoroka na kupanda mlima kabla ya kurejea kambini.

neg:
Mlima Stanley
Mlima Stanley ni mlima katika Afrika ya Kati kwenye mpaka wa Uganda na JK Kongo.

neg:
Milima ya rock
Kata ya Floyd [hariri chanzo]
Mlima wa Mlima ni mlima wa meta 430 mlima uliojengwa magharibi mwa Armuchee, Georgia. [1] Iliitwa kwa kilele cha mwamba. [2] Ni eneo la Mradi wa Mlima wa Rocky na Plant Plant Hydroelectric Plant.
Kata ya Rabun [hariri chanzo]
Mlima wa 3,640 mlima (Black Rock Mountain) iko upande wa mashariki mwa Bara la kaskazini katikati mwa Rabun County, mbali na sehemu ya juu katika kata, Rabun Bald. [3]
Mlima wa Mwamba, ukinuko wa meta 861, umekuwa kwenye benki ya magharibi ya Mto wa Tallulah karibu na confluence yake na Mto wa Coleman. [4]
Marejeo [hariri chanzo]
Rukia juu ^ Ramani ya Juu ya Mlima wa Mwamba karibu na Armuchee
Rukia juu ^ "Jimbo la Floyd". Times ya Calhoun. Septemba 1, 2004. p. 74. Kurejeshwa Aprili 24, 2015.
Rukia juu ... Ramani ya Juu ya Mlima wa Black Rock kwenye Barafu la Bara
Rukia juu ^ Ramani ya Juu ya Mlima wa Mwamba kwenye Mto wa Tallulah
[jificha] v t e
Milima ya Georgia
Milima ya Blue Ridge
Big Bald Mountain Big John Dick Mountain Black Mlima Black Rock Mlima Blood Mountain Brasstown Bald Coosa Bald Cowrock Mlima Currahee Mlima Knick Dick ya Double Spring Knob Flat Juu Fort Mlima Glade Mlima Glassy Mountain Grassy Mlima Grassy Ridge Nguvu Bald Horsetrough Mlima Jacks Knob Levelland Mlima Mount Oglethorpe Rabun Mlima wa Mlima wa Rich Mlima Mlima wa Spring Springer Mlima Tray Mlima Wildcat Mlima Wolfpen Ridge Mjana Lick Rich Knob Mlima Mkufu Mlima Watatu Watatu Yonah Mlima Mlima Mlima Rocky Knob Mlima Mlima
Ridge-na-Valley
Baugh Mountain Blossom Hill Horseleg Mlima Lookout Mountain Mlima Lumpkin Hill Johns Mlima Old Shorter Hill Jackson Hill Mlima Pigeon Snodgrass Hill Taylor Ridge Uturuki Mlima
Wengine
Alcovy Mlima Arabia Mlima Bear Bear Mlima Blackjack Chenocetah Mlima Dowdell ya Knob Kennesaw Mlima Little Kennesaw Mlima Mount Wilkinson Panola Mlima Pine Mlima Pine Mountain (Mkoa wa Bartow) Pine Mountain (Cobb County) Sawnee Mlima sita Bendera Hill Mlima Sweat Mountain

neg:
Rungwe (mlima)
Ukiwa na kimo cha m 2960 ni mlima mkubwa wa Tanzania ya Kusini.

neg:
Mlima Meru
Mlima Meru ni mlima wenye asili ya volkeno na urefu wa mita 4566 (futi 14980) juu ya usawa wa bahari. Mlima huo ni wa tano kwa urefu katika bara la Afrika.

neg:
Mlima Kenya
Mwaka 1892, Teleki na von Höhnel walirudi upande wa mashariki, lakini hawakuweza kupitia msitu.

neg:
Wagikuyu
Wao hukaa hasa katika nyanda za juu za Kenya ya Kati katika mazingira ya Nairobi hadi mlima Kenya. Mlima huu katika lugha yao huitwa ""Kĩrĩma kĩrĩ Nyaga"". Mlima huu wenye umaarufu kwa kuwa na kimo cha juu ni mahali ambapo wazee, walitolea kafara Mungu wao ""Ngai"".

neg:
Wagikuyu
Wakikuyu walikuwa waliishi kama watu huru na walitawala eneo waliloishi kati ya Mlima Kenya, Safu za Nyandarua (Kik: "Mĩtambũrũko ya Nyandarwa"), Vilima vya Ngong' (Kik: "Kĩrĩma kĩa Mbirũirũ") na Mlima Ol Donyo Sabuk (Kik: "Kĩrĩma kĩa Njahĩ"). Hawakufanya biashara ya watumwa na hawakukuwa na utumwa katika jamii. Hata hivyo, walisimilisha kabila la Dorobo ambao walikuwa wenyeji katika baadhi ya misitu kwa njia ya ndoa za kabila tofauti. Kwa njia hiyo, pamoja na kuchukua milki ya misitu, waliweza kupanua mipaka kufikia na zaidi ya eneo lliokuwa Mkoa wa Kati. Walikuwa wakulima na wafanyabiashara. Walifanya biashara na makabila jirani; Wamasai na Wakamba. Pia, walihusika katika utengenezaji chuma na kamba.

neg:
Mlima Haeckel
Mlima Haeckel ni mlima wa New Zealand wenye kimo cha mita 2,965 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Utalii nchini Kenya
Hifadhi hii imekuwa yenye shughuli kabambe na yenye watalii chungu nzima waliofurika furifuri ili kujionea maajabu ya Mlima Kenya. Huku kuna wanyama si haba ambao hutokea misitu iliyokaribia Mlima Kenya. Hapa watalii huzuru ili kuikwea milima na kuipata hewa safi.

neg:
Mlima Kenya
Mwaka 1851 Krapf akarudi Kitui. Yeye alisafiri km 65 karibu na mlima, lakini hakuweza kuuona tena. Mwaka 1877 Hildebrandt alikuwa katika eneo la Kitui na kusikia juu ya mlima, lakini pia hakuweza kuuona, hivyo watu walianza kumtuhumu Krapf.

neg:
Mlima Tembwe
Mlima Tembwe ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Milima ya Ufa Mashariki
Milima ya Ufa Mashariki ni safu mbili za milima ya eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, katika nchi a Kenya, Uganda, Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda na Burundi.
Inaitwa hivyo kutokana na uhusiano wake na Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki; safu ya magharibi ina: Milima ya Virunga, Milima ya Mitumba na Milima ya Rwenzori, wakati ile ya mashariki ina vilele vya juu zaidi katika bara zima la Afrika: Mlima Kilimanjaro (mita 5,895, sawa na futi 19,340) na Mlima Kenya (mita 5,199, futi 17,058). Kati ya milima mingine kuna Mlima Elgon kati ya Kenya na Uganda. Yote, isipokuwa Ruwenzori ina asili ya volkeno.

neg:
Kilema Kusini
Kilema pia ni sehemu inayotukuzika kihistoria kwani mche wa kwanza wa kahawa Tanzania ulioteshwa Kilema. Wenyeji wanaamini kuwa chimbuko la jina la mlima Kilimanjaro pia lilianzia Kilema. Watu walikuwa wakiuita mlima huo Kilema Kyaryo "yaani kilima cha kupanda" lakini wageni wakashindwa kutamka na kusema Kilimanjaro.

neg:
Kaunti ya Marsabit
Kaunti ya marsabit ni kavu. Ina Jangwa la Chalbi ambalo ni jangwa kweli la pekee katika Kenya. Kaunti za Marsabit, Turkana na Samburu hushiriki Ziwa Turkana. Mbuga ya Kitaifa ya Sibiloi hupatikana katika fuo za Ziwa Turkana katika upande wa Marsabit. Hifadhi ya Kitaifa ya Losai hupatikana katika mpaka wa Kaunti ya Marsabit na Samburu. Mlima Marsabit uko katika Hifadhi ya Kitaifa ya Marsabit. Mlima Kulal na Vilima vya Huri hupatikana katika kaunti hii.

neg:
Kericho
Chanzo cha maji cha msitu mau ambacho ni kikubwa kuliko zote nchini Kenya kinapatikana mjini Kericho. Mji huu ni makao makuu ya sekta kubwa ya kilimo cha chai nchini Kenya. Makampuni makubwa ya chai kwa mfano Unilever Kenya' James Finlay na Williamson tea zinapatikana hapa. Chai inayokuzwa hapa huwa inasafirishwa na kuuzwa nchi za Uropa hasa Uingereza. Idadi ya watu wote kwenye kaunti hii ni 752,396 (sensa 2009).

neg:
Ludwig Krapf
Krapf na Rebmann walikuwa Wazungu wa kwanza walioona milima yenye theluji Afrika. Rebmann aliona Kilimanjaro, Krapf aliona Mlima wa Kenya. Taarifa zao zilipofika Ulaya zilichekwa na wataalamu waliodai milima yenye theluji haiwezekani Afrika.

neg:
Mlima Loleza
Mlima Loleza ni jina la mlima mmojawapo wa milima ya Mbeya, katika Mkoa wa Mbeya kusini mwa Tanzania.

neg:
Mlima Kenya
Ukanda ulio juu ni ambapo barafuto zimedidimia. Mimea bado haijaweza kuota hapo.
Mimea ya mlima hutofautiana na mwinuko na mwelekeo wa mlima. Mwinuko unapoongezeka, mimea huwa na marekebisho spesheli ili kuhimili jalidi na miale ya urujuanimno. Kwa mfano, mimea ya jenasi "Carduus", katika ukanda wa alpi ya kiafrika, hutumia majani kulinda jicho la ua kutokana na jalidi.

neg:
Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi
Mwaka wa 1978 Bill Woodley ambaye wakati huo alikuwa Mwangalizi wa Tsavo ya Magharibi, aliwaalika klabu ya "Mountain Club of Kenya" (MCK) ili kuchunguza maporomoko katika mbuga. Wapandaji poromoko hufurahia sana kuwaona tembo wakizurura nyanda chini ya maporomoko pamoja na kuwaona ndege aina ya mwewe, tai na kozi wakipepea huku mlima Kilimanjaro ikionekana vema. Upandaji mwamba ni baadhi ya utenzi bora nchini Kenya, ukuta mgumu wa gneiss mara nyingi hufunikwa na haina mimea. Nyufa na pembe kadhaa ziko, lakini huwa zinamimea nyingi. Kipande cha mwamba kinachovutia ziadi, cha urefu wa mita 300 high upande wa mashariki wa Kichwa Tembo, uliwavutia wapelelezi wa kwanza na kupelekea kuinuka kwa chemni ya Tsavo Kuu. Mastadon ilichukua ziara 3 kabla ya kukamilishwa. Njia ya hivi majuzi, Ivory Tower katika Miamba ya Ndovu (Elephant Rocks), ni kati ya upandaji mgumu na bora nchini Kenya. Kwa ujumla vigingi havifai kubebwa. Isipokuwa kupanda mwamba katika kivuli, watu hushauriwa kuanza kupanda mapema kwani joto jingi huwa wakati wa siku wazi.

neg:
Milima ya Mahale
Mabaki ya matunda yaliyoliwa na kinyesi kibichi ni miongoni mwa vitu vinavyowaongoza wageni hadi kuwafikia viumbe hawa. Eneo hili pia linajulikana kama Nkungwe jina linalotokana na mlima mkubwa zaidi katika hifadhi hii. Ukiwa na urefu wa mita 2460, ni mrefu zaidi ya vilele sita vinavyotengeneza safu ya milima ya Mahale inayokinga miteremko yake katika Ziwa Tanganyika.

neg:
Mlima Kenya
Vilele vyake vya juu vinaitwa Batian (m 5,199), Nelion (m 5,188) na Lenana (m 4,985). Kuna barafuto nane mlimani lakini zinapungua kila mwaka kutokana na kupanda kwa halijoto duniani na kupungua kwa usimbishaji kwa sababu ya kukatwa kwa miti mingi.

neg:
Mlima Kavuma
Mlima Kavuma ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Wameru (Tanzania)
Wameru wa Tanzania (au "Warwa") ni kabila la watu wa Kibantu wa jamii ya Wachaga wanaoishi hasa kwenye Mlima Meru katika Mkoa wa Arusha, [kaskazini]] mwa nchi ya Tanzania. Mbali na jina, Wameru hao ni tofauti kabisa na Wameru wa Kenya kwa historia na utambulisho. Sanasana ni kwamba pande zote mbili ni wakulima wenye bidii kubwa.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Tarehe 6 Oktoba 1889 Hans Meyer alikuwa mtu wa kwanza anayejulkikana kupanda mlima na kufika hadi kilele cha Kibo. Alichagua jina la "Kaiser-Wilhelm-Spitze" ("Ncha ya Kaisari Wilhelm"). That name apparently was used until Tanzania was formed in 1964, when the summit was renamed "Uhuru", meaning "Freedom Peak" in Kiswahili.

neg:
Mlima Ilyandi Sandi
Mlima Ilyandi Sandi ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Katavi nchini Tanzania.

neg:
Milima kunjamano
Milima kunjamano ni umbo la kawaida kati ya milima mirefu duniani. Mifano ni milima ya Atlas katika Afrika ya Kaskazini, Alpi katika Ulaya na Himalaya katika Asia. Kilimanjaro ni mlima mrefu kwa upande wa Afrika lakini si mlima kunjamano kwa sababu ni volkeno ya pekee.

neg:
Mlima Zulia
Mlima Zulia ni mlima wa Uganda (Afrika).

neg:
Mlima Nankungulu
Mlima Nankungulu ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Mbeya nchini Tanzania.

neg:
Kaunti ya Meru
Kaunti ya Meru imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Meru ni sehemu ya kati ya uliokuwa Mkoa wa Mashariki nchini Kenya upende wa mashariki-kaskazini wa mlima Kenya.

neg:
Mlima Kaguru
Mlima Kaguru ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kenya
Krapf aliambiwa na watu wa kabila la Waembu kwamba walikuwa wakiuzunguka mlima lakini hawakuwa wamepaa juu kwa sababu ya baridi na  theluji. Wakikuyu walithibitisha haya yametukia.

neg:
Kenya
Kutoka pwani ya Bahari ya Hindi, nyanda za chini zimeinuka hadi milima ya kati. Milima hii imetenganishwa na eneo la Bonde la Ufa; sehemu tambarare yenye rutuba upande wa mashariki. Milima ya Kenya ni kati ya iliyofaulu kwa kilimo barani Afrika.

neg:
Mlima Kenya
Juu ya misitu ni ukanda wa mianzi asilia. Ukanda huu huzunguka mlima isipokuwa sehemu ya kaskazini ambapo kuna upungufu wa mvua. Ni vigumu kupata spishi nyingine za mimea hapo kwa sababu uoto wa mianzi ni mzito na huzuia mimea mingine kumea.

neg:
Hawaii
Visiwa vyote vina asili ya kivolkeno. Mlima Mauna Kea ni volkeno ndefu kabisa duniani yenye kimo cha mita 4201 juu ya UB lakini inaanza chini ya bahari katika kina cha mita 5,000, hivyo kimo cha jumla ni zaidi ya mita 9,000. Volkeno ya pili ni Mauna Loa yenye masi kubwa zaidi. Mauna Loa ni volkeno hai kwenye kisiwa kikuu cha Hawaii, pamoja na mlima Kilauea.

neg:
Mlima Kilimbe
Mlima Kilimbe unapatikana katika Mkoa wa Dodoma, katikati ya Tanzania.

neg:
Elan Nairobi
Elan Nairobi ni mlima wa volkeno nchini Tanzania.

neg:
Mlima
Mlima mrefu juu ya uso wa dunia huitwa Mount Everest (mita 8,848) uko mpakani mwa nchi ya Nepal na Tibet (China) katika Asia.

neg:
Mlima Kirangi
Mlima Kirangi ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Lemonkiseri
Mlima Lemonkiseri ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Arusha nchini Tanzania.

neg:
Himalaya
Ndani ya milima hii ya Himalaya kuna sehemu ambayo ni ya tatu duniani kwa kuwa na sehemu kubwa yenye barafu na theluji baada ya Antaktika na Aktiki.

neg:
Mlima Nyavarwanga
Mlima Nyavarwanga ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Juu zaidi kati ya mita 3,100 na 3,900 hufuata kanda la vichaka vya "Erica" (mdamba) na juu yake kunamajanimajani tu kama "Helichrysum" hadi mita 4500.

neg:
Utalii nchini Kenya
Vivutio vikuu vya utalii ni safari za picha kupitia mbuga za kitaifa na michezo ya uhifadhi ambayo idadi yao ni 19. Vivutio vingine ni pamoja na misikiti katika jiji la Mombasa; mandhari inayojulikana ya Bonde la Ufa; shamba la kahawa mjini Thika; mtazamo wa Mlima Kilimanjaro, ukivuka mpaka kuingia Tanzania; na fukwe zake kando ya Bahari ya Hindi. Hata hivyo kuna mapato mengi ya kitalii nchini Kenya .

neg:
Tao la Mashariki
Tao la Mashariki ni mfululizo wa milima na safu za milima unaopatikana nchini Tanzania na pia Kenya Kusini.

neg:
Jiografia ya Kenya
Eneo hili la milima ndilo la juu zaidi nchini Kenya (na la pili kwa urefu barani Afrika): Mlima Kenya, unaofikia urefu wa mita 5,199 (futi 17,0570) na ni eneo lenye mito ya barafu. Ng'ambo ya mpaka wa Tanzania Mlima Kilimanjaro () huweza kuonekana upande wa kusini.

neg:
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Kilele cha Kibo, chenye urefu wa mita 5895 (futi 19340), ndicho kivutio kikubwa kwa wageni kutoka ndani na nje ya nchi kwa sababu ya kufunikwa na theluji mwaka mzima.

neg:
Mkoa wa Magharibi (Kenya)
Mlima mkubwa wa pili wa Kenya, Mlima Elgon, uko ndani ya eneo hilo, kwenye mpaka wa Uganda. Msitu wa Kakamega ni kati ya misitu asilia ya mwisho wa Kenya.

neg:
Mkoa wa Kati (Kenya)
Mkoa wa Kati (Central Province) ni mkoa wa Kenya unaoenea kati ya Mlima Kenya, Nairobi na Nyahururu. Eneo lake si kubwa lakini kuna msongamano mkubwa wa watu kulingana na mikoa ya jirani kwa sababu ya hali ya hewa na rutba ya ardhi inayolisha watu wengi. Nairobi iko nje ya mkoa.

neg:
Mlima
Lakini mlima mrefu kabisa ni Mauna Kea katika funguvisiwa la Hawaii. Unaonekana kama mlima mrefu wa Hawaii unaofikia mita 4,214 juu ya UB, lakini ukitazamwa kutoka chanzo chake unapoanza kuinuliwa juu ya mazingira yake chini ya bahari kilele chake kipo mita 10,205 mita juu ya mazingira tambarare yaliyoko chini ya bahari.

neg:
Wabukusu
Wabukusu ni kati ya koo kubwa za Waluhya (Abaluhya) katika magharibi ya Kenya na mashariki-kusini ya Uganda kwenye mitelemko ya mlima Elgon. Eneo lao katika Kenya ni hasa wilaya ya Bungoma (Mkoa wa Magharibi). Wako pia Kitale huko mkoa wa Bonde la Ufa.

neg:
Mlima wa Meza
Mlima wa Meza unaojulikana zaidi ni ule wa Cape Town (Afrika Kusini), ambao urefu wake unafikia mita 1,085 juu ya usawa wa bahari. Lakini umbo hili linapatikana sehemu nyingi duniani.

neg:
Kenya
Jina la nchi limetokana na mlima Kenya, ulio wa pili kwa urefu barani Afrika.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Hali halisi Kilimanjaro ni zaidi ya mlima tu, ni kama safu ndogo ya milima mitatu: Kibo, Mawenzi na Shira. Hii mitatu inaonekana kama vilele vitatu vya mlima mmoja hivyo si vibaya kusema Kilimanjaro ni mlima.

neg:
Kaunti ya Kirinyaga
Mlima kenya na msitu unaouzunguka uko kaskazini mwa kaunti. Theluji ambayo huyeyuka kutoka Mlima Kenya hutengeneza mito, k.v. Mto Thiba na Mto Kiganjo. Mito mingine iliyo katika kaunti hii ni Mto Sagana, Mto Nyamindi, Mto Rupingazi, Mto Thiba, Mto Rwamuthambi and Mto Ragati.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Uhuru Peak ni sehemu ya juu kwenye ukingo wa kasoko la Kibo. Taasisi ya Tanzania National Parks Authority na UNESCO vinataja kimo cha Uhuru Peak kuwa mita 5895. Kipimo hiki kimetokana na upimaji wakati wa ukoloni wa Uingereza mwaka 1952. Tangu upimaji ule kimo cha mlima kimepimwa tena: kinaonyesha kuwa mlima unapungua polepole. Kipimo kilikuwa mita 5892 mwaka 1999 na mita 5891 mwaka 2014.

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Huku inapatikana minne kati ya milima mirefu zaidi barani Afrika: Mlima Kilimanjaro (Tanzania), Mlima Kenya (Kenya), milima ya Rwenzori (Uganda/DRC) na Mlima Meru (Tanzania).

neg:
Mlima Kenya
Vilele maarufu vilivyo katika viunga vya mlima ni Terere (m 4,714) and Sendeyo (m 4,704).

neg:
Mlima
Mifano katika Afrika ni Mlima Kilimanjaro na Mlima Kenya.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Mlima Kilimanjaro hujulikana kuwa kuwa ni mlima wa Afrika mwenye kofia ya barafu ya kudumu. Pamoja na Kilimanjaro kuna sehemu mbili nyingine tu barani Afrika, ni Ruwenzori na Mlima Kenya. Lakini kiasi cha barafu imepungua kwa kipindi cha zaidi ya miaka 100. Mwingereza P.C. Spink aliona mwaka 1944 ya kwamba barafu ilipungua sana kulingana na taarifa aliyojua kutoka mpandaji wa kwanza Hans Meyer. Baina 1912 eneo la ngao ya barafu limepungua kutoka kilomita za mraba 12 hadi 1.85 km² kwenye mwaka 2009. Hii inalingana na kupunguzwa asilimia 85%. Sababu kuu ya mabadiliko haya ni kupungukiwa kwa kiwango cha usimbishaji katika mazingira ya mlima tangu mwisho wa karne ya 19.

neg:
Msitu wa Mau
Msitu wa Mau ni misitu tata katika Bonde la Ufanchini Kenya. Ni msitu asili wa milimani ulio mkubwa zaidi katika Afrika Mashariki. Msitu tata wa Mau una eneo wa hektari 273300 [0]

neg:
Mlima Lugoro
Mlima Lugoro ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Kilimanjaro inapanda hadi mita 4877 juu ya tambarare karibu na mji wa Moshi uliopo miguuni pake. Hii inafanya kilele chake kuwa mita 5895 juu ya uwiano wa bahari.

neg:
Mlima Kenya
Tarehe 28 Julai 1899, Halford John Mackinder aliongoza kundi la wapelelezi 6 kutoka Ulaya, 66 kutoka Uswahilini, Wamaasai 2 na Wakikuyu 96. Walipatana na matatizo mengi njiani. Mackinder aliendelea kupanda mlima. Alikita kambi m 3,142  katika Bonde la Höhnel. Alifanya jaribio la kwanza kufikia kilele tarehe 30 Agosti pamoja na Brocherel na Ollier kupitia upande wa mashariki, lakini wakabakisha kupanda m 100 kutoka Kilele cha Nelion. Tarehe 5 Septemba, Hausberg, Ollier na Brocherel walifanya mzunguko kutafuta njia rahisi ila hawakuweza kupata. Tarehe 11 Septemba Ollier na Brocherel walipanda Barafuto ya Darwin, lakini walilazimishwa kukatiza safari kutokana na dhoruba ya theluji.

neg:
Sinai (mlima)
Mlima Sinai (kwa "Kiarabu:" جبل موسى jabal Musa = mlima wa Musa) ni mlima wenye kimo cha mita 2,283 juu ya UB katika eneo la kusini la Rasi ya Sinai nchini Misri. Unajulikana pia kwa jina la Mlima Horeb au kwa jina lake la Kiarabu kama Gebel Musa (matamshi ya Kimisri) au Jabal Musa (matamshi ya Kiarabu sanifu).

neg:
Kenya
Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki. Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima KenyaWaingereza walilitamka jina hilo kama ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, "Kenia" yalikuwa ˈkɛnja. Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji. Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza. Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi,

neg:
Mlima Kenya
Vilele vya Batian, Nelion na Lenana vimepewa majina ya Laibon Mbatian na wanawe ambao walikuwa Wamasai.. Kilele cha Terere pia kilipatiwa jina la kiongozi Mmasai. Majina mengine yalitoka kwa majina ya wazungu wapelelezi, k.v. Shipton, Sommerfelt, Tilman, Dutton na Arthur. Kuna majina yaliyotoka kwa wakenya na walowezi maarufu. Majina ya watume John na Peter yalitolewa na Arthur, aliyekuwa mmishonari.

neg:
Mirihi
Katika kizio cha kusini ndipo milima mikubwa inayojulikana ulimwenguni hadi leo. Mlima mkubwa kabisa, wenye kimo cha km 26 (zaidi ya mara nne urefu wa Kilimanjaro), ndio Olympus Mons (Mlima wa Olimpiki), volkeno , ambayo ni kubwa kuliko zote za mfumo wa jua. Mazingira yake mengine yenye milima mikubwa huitwa Tharsis kuna pia volkeno.

neg:
Uganda
Milima ya Ruwenzori ni kati ya milima mikubwa kabisa ya Afrika baada ya Kilimanjaro na Mlima Kenya.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Miamba ya kijana kwenye Mawenzi ilitokea miaka 448,000 iliyopita. Mawenzi huwa na mgongo wenye umbo la kiatu cha farasi mwenye ncha kali na kufunguka upande wa kaskazini-magharibi. Mgongo unakatwa na mabonde kadhaa na upande wa mashariki wa mlima umepungua kutokana na mmomonyoko. Mawenzi huwa na kilele cha pili kinachojulikana kwa jina la “Neumann Tower” chenye mita 4425.

neg:
Mlima Makungwini
Mlima Makungwini ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Milima ya Uluguru
Milima ya Uluguru ni safu ya milima katika Tanzania mashariki, km 200 hivi kutoka Bahari ya Hindi. Ni sehemu ya Milima ya Tao la Mashariki (pamoja na Milima ya Taita nchini Kenya, Milima ya Upare, Milima ya Usambara, Milima ya Unguu, Milima ya Rubeho, Milima ya Ukaguru, Milima ya Udzungwa, Milima ya Uvidunda na Milima ya Mahenge).

neg:
Mkoa wa Mashariki (Kenya)
Ndani ya mkoa kuna maeneo yenye rutba sana hasa karibu na Mlima Kenya. Sehemu kubwa za Ukambani ni yabisi kiasi na wakulima wake hukosa mvua kila baada ya miaka kadhaa na kuteswa na njaa. Kaskazini ni nchi yabisi hata jangwa kama jangwa la Chalbi kati ya Ziwa Turkana na Marsabit.  Inaitwa pia"Wilaya ya Nyambene". Inaitwa pia "Wilaya ya Nithi".

neg:
Mlima
Kwa kawaida mlima huwa na kilele kimoja au zaidi; kwa mfano Kilimanjaro huwa na vilele vitatu vya Kibo, Mawenzi na Shira. Kama mlima ni mpana sana vilele vyake vinaweza kuitwa mlima kila mmoja; kama mwinuko fulani hutazamwa kama mlima wa pekee au kama kilele kimojawapo hutegemea uzoefu. Wakati mwingine Kibo hutajwa kama "mlima" si kama kilele cha Kilimanjaro pekee, halafu kwa maana huu Kilimanjaro si mlima mmoja bali safu ndogo ya milima.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kurudi nyuma kwa theluji ya milima, hasa katika eneo la magharibi kaskazini la Marekani, Ardhi ya Franz-Josef Land, Asia, the Alps, the Pyrenees, Indonesia na Afrika, na maeneo ya kitropiki na yanayokaribia kuwa ya kitropiki katika Bara la Marekani Kusini, imetumika kama ushahidi wa ongezeko la joto Duniani tangu mwisho wa karne ya 19. Theluji nyingi zinapotea kwa sababu ya kuyeyuka na hivyo kusababisha wasiwasi zaidi kuhsu rasilimali za maji katika maeneo haya yenye theluji katika siku zijazo. Katika eneo la Magharibi la Marekani ya Kaskazini theluji katika laini ya 47 zimeonekana kurudi nyuma.

neg:
Mlima Kenya
Kimo kinapoongezeka, halijoto hupungua zaidi na hewa hupungua, katika ukanda unaojulikana kama Alpi ya Kiafrika. Mazingira ya ukanda huo yanafanana tu na yale ya Safu ya Aberdare. Mimea mingi ya ukanda huo imejirekebisha ili kuweza kukabili halihewa.

neg:
Mlima Kejanja
Mlima Kejanja ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Kilima cha Hyrax
Kilima cha Hyrax ni eneo la kihistoria ya zamani mjini Nakuru katika mkoa wa Bonde la Ufa nchini Kenya. Inachukuliwa kama mmojawapo wa maeneo muhimu zaidi ya neolithic nchini Kenya. Mlima Hyrax iligunduliwa mnamo 1500 BK na iligubuliwa na Louis Leakey na Mary Leakey mwaka wa 1926.

neg:
Hermoni
Hermoni (kwa Kiarabu: جبل الشيخ, "jabal-ash-Shaikh", yaani "mlima wa shehe"; kwa Kiebrania: הר חרמון, Har Hermon) ni mlima wa Siria na Lebanoni ulio mrefu kuliko yote ya safu ya Lebanoni Ndogo na ya Siria nzima, ukiwa na kimo cha m 2,814 juu ya UB.

neg:
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania.

neg:
Mlima Kenya
Neno Kenya linaweza kuwa lilitokana na majina ambayo makabila wenyeji waliupatia Mlima Kenya. Wakikuyu; "Kirinyaga", Waembu; "Kirenyaa" na Wakamba"; Kiinyaa." Ludwig Krapf aliliandika jina kama Kenia na Kegnia, maneno ambayo yanaaminika kutoholewa kutoka neno la Kikamba.

neg:
Nanyuki
Nanyuki ni mji mdogo katikati ya Kenya kaskazini-magharibi chini ya Mlima Kenya mwishoni kwa reli. Mstari wa ikweta unapita katika eneo la mji na Nanyuki ni kituo cha jeshi la anga la Kenya.

neg:
Milima ya Mwezi
Wataalamu wengi kidogo huelekea kukubali milima ya Ruwenzori. Milima hii iko karibu na maziwa makubwa ambako mto Nile unatoka; vilele vya juu vina theluji. Mlima wa Kilimanjaro una theluji lakini iko mbali na maziwa ya chanzo cha Nile. Milima ya Ethiopia peye asili ya Nile ya buluu haina theluji ya kudumu.
Zaidi ya hapo hakuna uhakika kwa sababu milima ya juu iko karibu na maziwa yote kwenye chanzo cha mto Nile.

neg:
Mlima Kenya
Miti ya misitu ilikatwa ili kurahisisha safari ya kufikia vilele. Mwaka 1920, Arthur Fowell Buxton alijaribu kutengeneza njia kutoka kusini, na njia nyingine walikuja kutoka Nanyuki kaskazini, lakini njia iliyotumiwa zaidi ni ile ya Chogoria, kutoka mashariki, iliyotengenezwa na Ernest Carr.

neg:
Mlima Kenya
Mwaka 1963, katika siku ya uhuru wa Kenya, Kisoi Munayo alikita bendera ya Kenya juu ya mlima. Mwaka 1997, mlima Kenya uliteuliwa kuwa eneo la urithi wa dunia na UNESCO.
Hifadhi ya Taifa ya Mlima Kenya, ilianzishwa mwaka 1949. Inahifadhi eneo linalozunguka mlima. Awali ilikuwa hifadhi ya misitu. Tangu Aprili 1978 eneo limeteuliwa kama Hifadhi ya Mazingira ya dunia UNESCO .

neg:
Kaunti ya Meru
Kaunti ya Meru inapakana na Kaunti za Nyeri, Laikipia, Tharaka Nithi, Isiolo na Kitui. Iko katika upande wa mashariki mwa Mlima Kenya. Sehemu ya Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Kenya iko katika Meru. Mvua yenye kufaa pamoja na udongo wa volkano huwezesha ukulima. Sehemu za Imenti zilizo karibu na Mlima Kenya huwa ni baridi kidogo na zenye vilima. Sehemu za Tigania hazina hali zenye kufaa ukulima isipokuwa karibu na Vilima vya Nyambene, ambapo huwa baridi kidogo. Mbuga ya Kitaifa ya Meru iko katika sehemu za Igembe, kaskazini mashariki mwa kaunti.

neg:
Mlima Kenya
Krapf pia alibainisha kwamba mito inayotoka Mlima Kenya, na mingine katika eneo la milima, ilikuwa mito ya kudumu. Akagundua kuwa lazima kuna chanzo cha maji mlimani, katika umbo la barafuto. Aliamini ni chanzo cha Nili Nyeupe.

neg:
Nanyuki
Maji ya mfereji katika Nanyuki ni baina ya maji safi kabisa katika Kenya, kwa sababu maji haya yanatoka mto wa Mlima Kenya. Maji yajiri kwa mifereji chini ya ufadhili wa uvutano kutoka mwanzo mpaka mafereji ya maji machafu.

neg:
Mlima Kenya
Barafuto zinazidi kudidimia kila mwaka. Kila mwaka, theluji inayolimbikika katika majira ya baridi ni kidogo kuliko inayoyeyuka katika majira ya joto. Inabashiriwa kuwa hali ikiendelea hivyo, Mlima Kenya hautakuwa na theluji miaka 30 itakayokuja. Kupungua kwa barafuto kunasababishwa na kuongezeka kwa halijoto au kubadilika kwa tabia ya usimbishaji. Eneo la barafuto lilipimwa rasmi mara ya kwanza mwaka 1980 na kubainika kuwa ni 0.7 km .

neg:
Mlima Kenya
Miamba inayounda Mlima kenya ni pamoja na basalt, rhomb porphyrite, phonolite, kenyte na trachyte. Kenyte iliripotiwa kuonekana mara ya kwanza mwaka 1900 na Gregory katika utafiti wake wa jiolojia ya Mlima Kenya.


query: Kuki ya kompyuta ina maana gani?

pos:
Kuki
Maana yake asili ni "biskuti" au keki ndogo, lakini neno la "kuki" linatumika ili kompyuta yenye kurasa za tovuti iweze kuwasaliana na watazamaji.
Programu za tovuti hizi inahifadhi habari kadhaa za mtazamaji au mtumiaji (k.m. jina la mtumiaji, neno la siri, ruhusa, mapendekezo) kwenye kompyuta ya mtazamaji mwenyewe. Hivi mtazamaji anatambuliwa kila wakati anaingia kwenye tovuti hii.

neg:
Kuku
Kuku hutaga mayai mpaka yanapoisha kwenye mfuko wake. Kisha huanza kutamia. Wakati huu kuku hutulia kwenye kiota chake bila ya kutembea wala kula, huku tu akigeuzageuza mayai yake, akijitahidi kuweka kiwango sawa cha joto na unyevu kwa mayai yote.

neg:
Sklerosisi ya sehemu nyingi
Kuboresha mbinu za kupiga picha za neva kama vile picha ya kompyuta ya miale ya gama au mwangwi wa sumaku wa upigaji picha huwa na tumaini la utambuzi bora na utabiri wa prognosisi, ingawa athari ya maendeleo kama haya katika shughuli za kawaida za kitiba inaweza kuchukua miongo kadhaa. Kuhusu mwangwi wa sumaku wa upigaji picha, kuna mbinu kadhaa ambazo zishaonyesha umuhimu wazo katika Nyanja za utafiti na zinaweza kuanzishwa katika shughuli za kitabibu kama vile utaratibu wa kujipindua mara mbili kwa mpwito wa ateri, uhamisho wa utiaji sumaku, tensa ya msambao, na mwangwi wa sumaku wa upigaji picha tendaji. Mbinu hizi ni mahususi zaidi kwa ugonjwa huu kuliko zilizoko, lakini bado hazina itifaki halisi za kupata na hata maadili sanifu hayajabuniwa. Kuna mbinu zingine zinazoendelea kubuniwa zinazohusisha ajenti tofauti zinazoweza kupima viwango vya makrofeji za ukingoni, inflamesheni, au kuathirika kwa utendaji kazi wa nuroni, na mbinu zinazopima kuwepo kwa ayoni inayoweza kusaidia kutambua jukumu la dalili hii katika sklerosisi ya sehemu nyingi, au la pefusheni ya ubongo.Vilevile, vifuatiliaji vinururishi vipya vya picha za kompyuta za miale ya gama vinaweza kutumika kama viashiria vya michakato iliyotatizwa kama vile inflamesheni ya ubongo, patholojia ya koteksi, apoptosisi, au utengenezaji tena wa mielini.

neg:
Tarakilishi
Kipaza sauti kinatumika kwa ajili ya kutolea sauti kutoka ndani ya kompyuta.
Printa inatumika kwa ajili ya kutolea vitu vya maandishi au picha kwenye kompyuta kwa njia ya karatasi (kuchapisha).

neg:
Mtandao wa kompyuta
Madaraja huwa katika aina tatu:Swichi ya mtandao ni kifaa ambacho hupokeza na kuchunga datagramu za tabaka la 2 la OSI (vijisehemu vya mawasiliano ya data) kati ya mashimo (nyaya zilizounganishwa) yenye msingi wa anwani za MAC kwenye pakiti. Hii inaitofautisha kutoka kwa habu kwa vile hupokeza pakiti kwa mashimo yale tu yanayohusika katika mawasiliano kuliko mashimo yote yaliyounganishwa. Kwa kihalisia, swichi haina uwezo wa kuendesha trafiki kwa kutumia misingi ya anwani za IP(tabaka la 3 la OSI )ambalo ni muhimu kwa mawasiliano kati ya vijisehemu vya mtandao au ndani ya LAN kubwa. Baadhi ya swichi zina uwezo wa kuendesha kwa misingi ya anwani za IP lakini bado zinaitwa Swichi kama jina la kisoko. Swichi kwa kawaida huwa na mashimo mengi, kwa nia kuwa mitandao mingi au yote imeunganishwa moja kwa moja kwenye swichi, au kwa swichi ambayo kisha inaunganishwa kwa swichi nyingine.

neg:
Kuki
Kuki ni tafsiri ya muda ya neno la Kiingereza cookie.

neg:
Kuma
Kuma (pia: uke) ni kiungo cha kike kilicho na matumizi kadha wa kadha, mojawapo ikiwa ufunguzi wa kupitishia mkojo, kiungo cha uzazi na halikadhalika kiungo cha ngono.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Katika mandhari ya chuo kikuu, mtandao wa bewa uliojikita katika mtandao wa eneo la bewa, unauwezekano wa kuunganisha majengo ya bewa yakiwemo; Idara za kitaaluma , maktaba ya chuo kikuu na nyumba za maakazi za wanafunzi. Mtandao wa eneo la bewa ni mkubwa kuliko mtandao wa eneo la karibu lakini ni mdogo kuliko mtandao wa eneo pana (WAN) (katika baadhi ya mandhari).

neg:
Mkuku (kundinyota)
“Carina” inataja mkuku ambao ni sehemu ya chini kabisa ya chombo cha majini.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Mtandao wa eneo la karibu (LAN) ni mtandao wa kompyuta unaovusha katika eneo ndogo, kama vile nyumba, ofisi, au kikundi kidogo cha majengo, kama vile shule, au uwanja wa ndege. LAN zinazotumia nyaya kwa sasa huwa zimeundwa kwa teknolojia ya Ethernet, ingawa viwango mpya kama ITU-T G.hn pia hutoa njia ya kuunda LAN zinazotumia nyaya zikitumia nyaya zilizo nyumbani (nyaya za Koaxial , nyaya za simu na nyaya za umeme)

neg:
Bodimama
A typical desktop kompyuta ina Microprocessor, kumbukumbu kuu, na nyingine muhimu ya Motherboard komponenter. Komponenter nyingine kama vile nje lagring, display controllers kwa video na sauti, na vifaa pembeni inaweza masharti kama ya Motherboard plug-in kadi au via cables, ingawa katika kompyuta ya kisasa ya kawaida inazidi kuunganisha baadhi ya hizi peripherals ndani ya Motherboard yenyewe.

neg:
Tarakilishi
Sehemu zinazoshikika (Hardware), ni aina zote za vifaa vya kompyuta, navyo vimegawanyika katika sehemu kuu tatu.Kibodi inatumika kwa ajili ya kuingizia herufi, namba, alama na michoro, nayo imegawanyika katika sehemu kuu nne, nazo ni kama ifuatavyo: Funguo za kuandikia (Typewriter keys), funguo za kuhama (Movement keys), funguo za namba pamoja na michoro mingine (Numeric keys) na funguo za kazi Function keys).

neg:
Mtandao wa kompyuta
Wavuti wa nje ni mtandao au muugano wa mitandao ambao una upeo mdogo wa shirika moja au kitengo fulani lakini ambao pia una uhusiano mdogo na mtandao moja au mingine, lakini siyo lazima, ya mashirika yanayoaminika au kitengo fulani (mfano, wateja wa kampuni wanaweza kuwa wamepewa uwezo wa kupata baadhi ya wavuti wa ndani ya kampuni hii hivyo kwa njia hii kuunda wavuti wa nje, lakini wakati uo huo wateja wanaweza kutochukuliwa kama 'wanaoaminika' kutoka kwa upande wa usalama). Kitaalam, wavuti wa nje unaweza pia kujumuishwa kama CAN, MAN, WAN, au aina nyingine ya mtandao, ingawa, kwa ufafanuzi, wavuti wa nje hauwezi kuwa na LAN moja; ni lazima angalau uwe na uunganisho na mtandao wa nje.

neg:
RAM
Sehemu ya RAM inaweza kuwa sehemu kwenye bao kuu lakini kwa kawaida hupatikana kwa kadi ndogo zinazowekwa kwenye bao kuu. Mara nyingi mashine za kompyuta huwa na nafasi ya kuongeza RAM au kubadilisha kadi zake kwa kadi yenye nafasi ya kumbukumbu kubwa zaidi. Kumbukumbu kubwa huwezesha komyuta kutekeleza shughuli zake haraka zaidi.

neg:
Bongo kuu (kompyuta)
Ina sehemu tatu ambazo ni muhimu kwa utenda kazi wake. Nazo ni:

neg:
Kipazasauti
Kipazasauti (pia spika) ni kifaa kinachotoa sauti kwenye redio, runinga au ala za muziki wa elektroniki. Kifaa hiki kina uwezo wa kupaza sauti asilia na hapo ndipo asili ya jina lake.

neg:
Tarakilishi
Kompyuta inafanya kazi kwa wepesi wa hali ya juu kiasi kwamba unaweza kutafuta kitu kwa muda wa sekunde chache tu, kitu ambacho kama utakitafuta kupitia chombo kingine unaweza kuchukua wakati mrefu mpaka kukipata, na pengine usikipate, kwa mfano unaweza kufanya hesabu ngumu kwa muda mchache kuliko kutumia akili yako.

neg:
Lugha
Mbali na maana ya kawaida kuna pia lugha ya ishara inayotumiwa na watu bubu. Katika fani ya programu za kompyuta ni kawaida kuongea juu ya "lugha ya kompyuta".Lugha huwa na tabia zifuatazo:
Kimsingi lugha ni moja. Uwasilishwaji wake ndio huigawa katika tanzu/aina kuu mbili:

neg:
Misamiati
Msamiati wa lugha hubadilika. Maneno mapya yanazalishwa au maneno yanabadilika maana yake. Maneno kuhusu kompyuta, kama "download" ni mapya kwa lugha ya Kiingereza. Neno jipya la "bling" linatoka katika miziki. Maneno kama "baridi" yametengeneza maana mpya.

neg:
Kuki
Pendekezo la "kuki" limepelekwa mbele na Mradi wa Kilinux (Linux na Open Office kwa Kiswahili) wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Mradi wa kampuni ya Microsoft ya kuswahilisha programu ya "Windows" umependekeza kutumia neno "kidakuzi" pamoja na "kuki".

neg:
Ofisi
Lengo kuu la mazingira ya ofisi ni kusaidia washiriki wake katika kufanya kazi yao. Kazi katika ofisi hutumiwa kwa shughuli za kawaida za ofisi kama vile kusoma, kuandika na kazi za kompyuta. Kuna aina tisa ya ofisi, kila moja kusaidia shughuli tofauti. Mbali na vyumba vya mtu binafsi, kuna vyumba vya mkutano, viungio, na nafasi za shughuli za msaada, kama vile kupiga picha na kusafirisha. Ofisi nyingine pia zina eneo la jikoni ambako wafanyakazi wanaweza kuandaa chakula cha mchana.

neg:
Nguta
Nguta (pia:mbata) ni nyama ya nazi ambayo ni mbegu wa mnazi. Kwa lugha nyingi huitwa "copra" kutokana na neno la Kimalayalam "kopra" (കൊപ്ര) kwa ajili ya nguta.

neg:
Wenzo
Kimsingi ni pau kama gogo, mti au nondo inayowekwa chini ya mzigo kwa upande moja na kushikwa upande mwingine. Wenzo hulala juu sehemu ya mhimili inayoitwa "nukta fungwa" na nukta hii ni mahali pa kugeuza wenzo. Nukta fungwa inagawa wenzo kwa sehemu mbili zinazoitwa "mkono mzigo" na "mkono kani".

neg:
Simujanja
Simujanja ni aina ya simu ya mkononi ambayo inafanya mambo mengi kuliko simu nyingine. Zinafanya kazi kama kompyuta lakini hii ni chombo kinachobebeka na kidogo cha kutosha katika mkono wa mtumiaji.

neg:
Kipanya (kompyuta)
Kipanya cha kompyuta ("pia:" puku) ni kifaa cha kuingizia data katika tarakilishi.

neg:
Seva
Seva (kutoka Kiingereza "server") ni kompyuta au programu kubwa inayounganisha kompyuta nyingine zilizounganishwa kwenye mfumo mmoja wa mawasiliano ya mtandao.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Mtandao wa kompyuta huruhusu mawasiliano kati ya kompyuta na kompyuta nyingine nyingi na kuwezesha ushirikiano wa rasilimali na habari baina ya kompyuta. "Advanced Research Projects Agency" (ARPA) ilifadhili mpango wa "Advanced Research Projects Agency Network" (ARPANET) inayotumiwa na Idara ya Ulinzi huko Marekani. Ulikuwa mtandao wa kompyuta wa kwanza kutumika duniani. Kuundwa kwa mtandao kulianza mwaka 1969, kwa kuzingatia miundo iliyoanzwa katika miaka ya 1960.

neg:
Virusi za kompyuta
Tangu kupatikana kwa intaneti kuna watu maelfu ambao wametunga programu za virusi kwa kusudi mbalimbali; mara nyingi ni vijana wanaotaka kujaribu uwezo wao wa kuandika programu za aina hii. Wengine wanakusudia mzaha tu wakitaka kuona mafanikio yao kwenye kompyuta za dunia yote. Kuna wengine wenye hasira dhidi ya kampuni kubwa kama Microsoft, dhidi ya benki, dhidi ya serikali au dhidi ya binadamu kwa jumla. Hao ni hatari zaidi wakijitahidi kusababisha hasara kubwa. Wengine hufuata kusudi za kisiasa wakilenga kwa kompyuta za lugha au nchi fulani hasa. Virusi vingi vina malengo ya kijinai kwa sababu watungaji wao wanajaribu kupata faida ya kifedha kwa njia ya utapeli wakijaribu kuiba maneno ya siri kutoka kompyuta ya watu yanayomruhusu mtumiaji kuwasiliana na benki na kutuma fedha kwa akaunti nyingine.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Mitandao ya kompyuta pia yaweza kuainishwa kulingana na vifaa vya programu kiteknolojia ambayo hutumiwa kwa kuunganisha vifaa katika mtandao, kama nyaya za optiki, Ethernet, LAN isiyotumia nyaya, HomePNA, Nyaya za nguvu ya mawasiliano au G.hn.
Ethernet hutumia nyaya kuunganisha vifaa. Vifaa vinavyotumika mara kwa mara ni pamoja na mahabu, swichi, madaraja na / au ruta.

neg:
Kuponi
Kuponi (kutoka Kiingereza "coupon"), katika mada ya soko na uuzaji, ni tiketi, kijifurushi ama kijikaratasi ambacho kinaweza kukombolewa kwa fedha na kurejeshwa wakati wa ununuzi wa vitu. Kuponi ni njia moja ya kuwapa wateja punguzo la bei kwa bidhaa wanazozinunua.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Muungano wa mitandao ni unganisho la mitandao miwili ya kompuyta au zaidi tofauti au sehemu za mtandao kwa kutumia teknolojia ya kawaida ya uelekezaji (kwa kutumia ruta). Matokeo yanaitwa muungano wa mitandao (mara nyingi hujulikana kama mtandao).
Mitandao miwili au zaidi au sehemu za mtandao huunganishwa kwa kutumia vifaa vinavyo fanya kazi katika tabaka ya 3 (tabaka la 'mtandao' ) ambayo ni kielelezo cha kumbukumbu cha OSI , kama vile ruta. Unganisho lolote kati au baina ya umma, kibinafsi, biashara, viwandani, au mitandao ya kiserikali pia inaweza kuelezewa kama muungano wa mitandao.

neg:
Tarakilishi
Kompyuta inafanya kazi kwa ubora zaidi bila kuonyesha udhaifu na makosa ya aina yoyote, na kama itabainika ya kwamba kuna makosa yametendeka kwenye kazi yako, kompyuta kabla ya kuendelea kufanya kazi inakuonyesha kwamba upo katika makosa na kukutaka mara moja kurekebisha makosa hayo kwa kukuletea tangazo lenye sehemu kadhaa za kuchagua, ama kuendelea na kazi yako kama ilivyo au kuifanyia marekebisho. Kwa mfano unapotaka kufuta kitu kutoka kwenye kompyuta, kompyuta kabla ya kutekeleza amri hiyo inakuletea tangazo na kukuuliza ya kwamba, ni kweli una uhakika wa kutaka kufuta kitu hicho au umefanya hivyo bila kukusudia?

neg:
Nywila
Wakati mwingine nywila moja hudhibiti upatikanaji wa kifaa fulani, kwa mfano, router ya mtandao, au simu ya mkononi inayolindwa kwa nywila. Hata hivyo, katika mtambo wa kompyuta, nywila kwa kawaida huhifadhiwa kwa kila akaunti, hivyo basi kufanya uingiaji wote kufuatilika (ila, bila shaka, wakati watumiaji wa kugawana lösenord).
Mtu yeyote anayenuia kutumia mtambo wowote lazima aweke Jina la mtumizi na nywila vilevile, na mara kwa mara baadaye. Kama mtumiaji akitoa nywila inayolingana a password mmoja kuhifadhiwa kwa ajili ya kupatiwa username, yeye au yeye ni zaidi inaruhusiwa kuingia mfumo wa kompyuta. Hivi ndivyo ilivyo pia katika mashine za fedha, isipokuwa kwamba 'Jina la mtumiaji' kwa kawaida ni nambari ya akaunti iliyouhifadhiwa kwenye kadi ya benki ya mteja, na PIN ni kawaida kabisa fupi (4-6 digits).

neg:
Baobonye
Baobonye (keyboard) ni kifaa muhimu kinachomwezesha mtu kuweka maandishi na namba kwa tarakishi (kompyuta).

neg:
Tepu ya sumaku
Tepu ya sumaku (vilevile mkanda wa sumaku, kutoka Kiingereza magnetic tape) ni jina la kutaja mkanda mrefu na mwembamba wa plastiki ambao umepakazwa malighafi ya kisumaku juu yake. Karibu tepu zote za kurekodia, aidha iwe ya sauti au video, au kwa ajili ya kuhifadhia data za kompyuta, zina usumaku ndani yake.

neg:
Bongo kuu (kompyuta)
Bongo kuu (pia: CPU, kifupi cha Kiingereza "central processing unit") ni sehemu muhimu ndani ya tarakilishi.

neg:
Tarakilishi
Kama ilivyotanguliwa kusemwa hapo awali, kuwa kompyuta ni moja ya vyombo vyenye uwezo mkubwa wa kuhifadhi vitu, na mpaka hivi sasa kuna vifaa ambavyo vinauwezo wa kuifadhi taafira kwa mfano wa vifaa ivo ni diski mweko.

neg:
Roboti
Jina la roboti hutumiwa kwa programu za komyuta zinazotekeleza shughuli nyingi kwenye wavuti wa walimwengu. Kwa kifupi cha Kiingereza zinajulikana kaam "bot". Programu hizi zinapita wavuti na kukusanya habari za tovuti kwa haraka sana zikirudiarudia kufungua kurasa nyingi iwezekanavyo, kukusanya habari kama jina la tovuti na inatunza habari juu ya nini. Kila tovuti ya kutafuta habari kwenye intaneti kama google inatumia "bot" hizi. Kama mtumiaji anaingiza neno katika dirisha la "Tafuta" na baadaye kuona maelfu ya anwani za intaneti, hii imewezekana kwa sababu bot za google (sawa na makampuni mengine) zimeshafikia tovuti zinazotajwa na kushika kumbukumbu ya kwamba jambo linalotafutwa liko kwenye tovuti ile.

neg:
Kuni
Kuni ni sehemu za mti uliokatwa zinazotumiwa kama fueli zikichomwa motoni kwa kupikia au pia kwa kupashia nyumba moto.

neg:
Bongo kuu (kompyuta)
Hii ni sehemu muhimu ya Bongo Kuu inayoandaa taarifa zote za kihisabati. Taarifa hizi zaweza kuwa hesabu za kujumlisha au kutoa.

neg:
Kibodi
Kibodi (kutoka Kiingereza: "keyboard") ni bao la kompyuta lenye vitufe vyenye maandishi na alama mbalimbali zinazotumika kucharazia au kuendeshea programu mbalimbali.

neg:
Kiendeshi diski kuu
Diski kuu kwa kawaida inaonekana kama sanduku ndogo ya metali iliyofungwa kabisa. Ndani yake kuna diski inatunza kumbukumbu ya habari yote yaliyowekwa mle. Sanduku imefungwa kabisa ili vumbi au takataka isiingie ndani.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Kipaazi ni kifaa cha eletroniki kinachopokea wawimbi na kuyapokeza na nguvu ya ngazi ya juu, au kwa upande mwingine wa kizuizi, ili wawimbi yaweze kufunika umbali mrefu bila ya uharibifu. Katika mipangilio mingi ya Ethernet ya nyaya jozi zilizopindwa, vipaazi vinahitajika kwa waya ambao unatamba zaidi ya mita 100.

neg:
Mashine
Kuna mashine vyenye vipande visivyozunguka kama kompyuta au simu.

neg:
Maumivu ya kiuno
Diski ya baina ya pingili za uti wa mgongo ina kitovu cha jelatini kilichozingirwa na kizingo cha nyuzi. Katika hali ya kawaida, bila jeraha, sehemu kubwa ya diski hii haihuishwi na mfumo wa usafirishaji wala mfumo wa neva – damu na neva hupitia nje ya diski tu. Seli maalum zinazoweza kuishi bila kupata damu ya moja kwa moja huwa ndani ya diski.

neg:
Kadi ya benki
Kadi ya benki (pia: kadi plastiki: kwa Kiingereza "" au "check card") ni kadi ya kufanyia malipo inayoweza kutumika badala ya fedha katika ununuzi. Ni sawa na kadi ya mkopo isipokuwa katika kadi ya debit, pesa huja moja kwa moja kutoka kwenye akaunti ya benki ya mmiliki kadi wakati wa shughuli ya ununuzi. Kadi nyingine zinaweza kubeba dhamana iliyohifadhiwa ambayo hutumika kufanyia malipo ilhali kadi nyingi huwasilisha ujumbe kwa benki iliyotoa kadi ile ili kutoa pesa kutoka akaunti ya mwenye kadi. Mara nyingine nambari ya akaunti yaweza kutumiwa kwenye mitambo ya mtandao pasipo ile kadi plastiki.

neg:
Variable (kompyuta programming)
Variables za kompyuta programming hazilazimiki kuwa variables za mhisabati. Value ya variable ya kompyuta hailazimiki kuwa sehemu ya mlinganyo au fomyula kama katika mhisabati. Kwa mfano katika mkokotoo variable inaweza kushiriki harakati irudiyo yaani kupata value katika mahali pamoja ya programu na halafu kutumiwa katika pengine na baadaye kupata value mpya na kutumiwa mara tena kwa njia hiyohiyo au nyingine.
Kuandikisha valuable katika variable kunaitwa assignment. Huo ni aina ya statement.

neg:
Kuku Mashuhuri Tanzania
"Kuku wa kizungu" au "kuku wa kisasa" ni aina ya kuku kutoka nchi za Ulaya au Marekani. Wakati wa uongozi wa Julius Nyerere, nyakati za Ujamaa na Azimio la Arusha, vitu vingi kutoka nchi za nje viliitwa "vya kisasa". Hivyo "kuku wa kizungu" wanajulikana pia kwa jina la "kuku wa kisasa".

neg:
Uundaji bidhaa pepe za tarakilishi
Jina hili, uundaji wa bidhaa pepe za tarakilishi, laweza pia kurejelea kuprogramu kompyuta, mchakato wa kuandika na kutunza vipengee vya ndani vya programu za kompyuta.

neg:
Intaneti
Intanet inaruhusu watumiaji wa kompyuta kufikia kompyuta zingine, na habari huhifadhiwa kwa urahisi, popote walipo duniani. Wanaweza kufanya hivi pamoja na, au, bila matumizi ya usalama, kujitambulisha na teknolojia za kuficha, kutegemea na mahitaji yao. Hii inahimiza njia mpya ya kufanya kazi kutoka nyumbani, kushirikiana na kubadilishana habari katika viwanda vingi. Mhasibu aliyeketi nyumbani anaweza kukagua vitabu vya kampuni iliyo katika nchi nyingine, kupitia kitumishi kilicho katika nchi nyingine ya tatu, ambayo inahifadhiwa na wataalamu wa IT katika nchi ya nne. Akaunti hizi zinaweza kuwa ziliundwa na waweka vitabu wafanyao kazi nyumbani, katika maeneo mengine, kwa kuzingatia habari-e waliyopata kupitia barua pepe waliyotumiwa kutoka ofisi za duniani kote. Baadhi ya mambo haya yalikuwa yanawezekana kabla ya kuenea kwa matumizi ya Intanet, lakini gharama ya laini binafsi ya kukodisha ingefanya mamboo hayo yasiweze kufanyika. Mfanyakazi wa ofisi akiwa mbali na dawati lake, labda upande mwingine wa ulimwengu katika safari ya kibiahsara au likizo, anaweza kufungua kikao katika kompyuta yake binafsi iliyoko ofisini mwake kwa kupitia mtandao binafsi wenye usalama (VPN) kwa kupitia Intanet. Hii inampa mfanyakazi upatikanaji kamili wa faili zake zote za kawaida na data, pamoja na barua pepe na zana nyingine za matumizi , wakati akiwa mbali na ofisi. Dhana hii pia inajulikana na baadhi ya watu wa usalama wa mitandao kama mtandao binafsi wa kidhahania wenye ndoto za kutisha, kwa sababu inapeleka mzunguko salama wa mtandao wa shirika ndani ya nyumba za wafanyakazi wa shirika hilo.

neg:
Bodimama
Kabla ya ujio wa Microprocessor, kompyuta mara kawaida kujengwa katika kadi-ngome kesi au vipengele mainframe na kushikamana na backplane likijumuisha seti ya inafaa wenyewe inayoendana na waya; katika miundo ya zamani sana waya walikuwa Diskret connections kati kadi kontakt pins, lakini printed circuit haraka bodi akawa standard mazoezi. The Central Processing Unit, kumbukumbu na peripherals walikuwa housed tarehe printed circuit binafsi ambayo bodi plugged ndani ya backplane.
Katika miaka ya 1980 na mwishoni mwa miaka ya 1990, na ikawa kiuchumi kuhamia kuongezeka kwa idadi ya utendaji pembeni kwenye Motherboard (tazama chini). Mwishoni mwa miaka ya 1980, alianza pamoja motherboards enda ICS (iitwayo Super I / O chips) na uwezo wa kusaidia seti ya chini-speed peripherals: keyboard, panya, floppy disk drive, Serial bandari, na sambamba bandari. Machaguo ya miaka ya 1990, wengi binafsi mkono motherboards kompyuta mbalimbali kamili audio, video, uhifadhi, na mitandao kazi bila ya haja yoyote ya upanuzi kadi wakati wote; juu-mwisho mifumo ya kompyuta 3D Gaming na kubakia kawaida graphics tu kadi kama sehemu tofauti.

neg:
Mtandao wa kompyuta
"Waya wa Koaxial" - Hizi ni nyaya zinazotumika sana kwa televisheni za mfumo wa waya, majengo ya ofisi, na makao mengine ya kazi ya mitandao ya kieneo. Nyaya hizi zimeundwa kwa shaba au alumini na kufungwa pamoja kwa tabaka la kifaa kinama na ambacho kina uwezo mkubwa wa kidielekitiki. Kizuizi cha tabaka husaidia kupunguza kuingiliwa na kuvurugwa.Kasi ya Upeperushi huwa kutoka milioni 200 na zaidi ya biti milioni 500 kwa sekunde moja.

neg:
Teknolojia ya habari
Teknolojia ya habari (kwa Kiingereza: "information technology", kifupi IT), kama ilivyoainiwa na Shirikisho la Teknolojia ya Habari ya Marekani (ITAA), ni "utafiti, urasimu, uendeleshaji, utekelezaji, usaidizi au usimamizi wa mifumo ya habari hasa ala za programu na vifaa vya kompyuta." IT inahusika na matumizi ya kompyuta zitumiazo umeme na programu za kompyuta kubadili, kuhifadhi, kulinda, kuchecheta, kueneza na usalama katika kupokea habari.

neg:
Chipsi kuku
Mandhari ya biashara hizi hutofautiana kutokana na vipato vya watafutaji ajira, kuna sehemu ambazo utastarehe na kiyoyozi juu yake, lakini sehemu nyengine kutokana na mazingira yake, fumba macho tu kama una njaa au waswahili wanasema ‘usimchungue kuku atakushinda kumla ‘. Lakini yote kenda , kumi mmeyaona mafuta yanayochomewa chipsi kuku ? Ikiwa kwenye karai au fraya. Haya mafuta yakipelekwa kwa mkemia mkuu sijui atatujibu nini. Faida ni kushiba lakini hasara hatuifahamu na ni lazima tujiulize.

neg:
Maambukizo
Vidubini vinavyoweza kuingia katika mwili geni, kuenea mle na kusababisha hasara ni hasaLugha ya maambukizo imeanza kutumiwa pia nje ya biolojia kwa ajili ya vurugu katika kompyuta inayosababishwa kwa kuingia kwa programu ya kigeni zinazoitwa "virusi ya kompyuta".

neg:
Kuku
Kuku huweza kuishi kwa miaka mitano mpaka kumi na moja kadiri ya spishi husika. Kuku wa biashara hukua kwa wiki sita tu kabla ya kuchinjwa. Kuku wanaokula kwa kutangatanga huweza kuchinjwa kuanzia wiki ya 14 na kuendelea. Kuku maalumu wa mayai huweza hata kutaga mayai 300 kwa mwaka kila mmoja. Baada ya mwaka mmoja uwezo wa kuku kutaga hupungua na kuku hao huchinjwa kwa ajili ya nyama. Kuku aliyevunja rekodi ya dunia, ni yule aliyeishi kwa zaidi ya miaka 16.

neg:
Keki
Keki ni chakula kinachotengenezwa kwa kuoka unga wa nafaka, maji au zaidi maziwa, sukari, soda ya kuokea pamoja na shahamu (k.m. siagi), na nyongeza nyingine kama vile mayai.

neg:
Kuku Mashuhuri Tanzania
Jinsi siku zinavyosogea mbele ndivyo hivyo utaalamu wa uzalishaji wa kuku unavyozidi kuendelea. Wafugaji wengi wa kuku binafsi au makampuni duniani, ambayo yanayo mashamba makubwa, na wanazalisha kuku wa biashara, waenaendelea kuzalisha kuku wa aina mbalimbali kwa madhumuni ya utagaji sana wa mayai au utoaji wa nyama bora. Kuku hawa hupewa majina mbalimbali na mara nyingi hutangazwa kwenye magazeti ili wafugaji wapate kununua. Kuku hawa wanazidi kuingia nchini Tanzania, kwa mfano Anak, Chunky na Cobb ambao ni wa nyama. Shaver 288 na Shaver 577 ambao ni wa mayai.

neg:
Subroutine
Subroutine ni sehemu ya programu ya kompyuta iliyopewa jina au inayotambuliwa kwa njia nyingine yenye elezo la seti yoyote ya matendo au hatua. Subroutine inaweza kuvutwa kutoka sehemu mbalimbali za programu mara nyingi. Katika lugha mbalimbali za programming subroutines zinaweza kuwa na majina kama "procedures", "functions", "routines", "methods" au "subprograms".

neg:
Kuku
Kuku kwa kawaida, hukaa kwenye kiota kwa siku mbili baada ya kuangua mayai yake. Mayai yote ambayo hayakurutubishwa na jogoo, hayataanguliwa. Kuku kisha kusubiri kwa siku kadhaa, hukiacha kiota chake. Kuku huwa mkali sana nyakati hizi, na kuwafunika vifaranga mara nyingi ili kuwapa joto. Huwaongoza kwenye chakula na maji, kuwaita kwenye chakula na mara kadhaa huwalisha moja kwa moja. Hukaa nao kwa wiki kadhaa mpaka wawe wakubwa, na pindi wanapokuwa, hupoteza hamu nao na kuanza kutaga nao.

neg:
Bodimama
Kama wa 2007, karibu wote motherboards kuja na angalau USB 4x bandari ya bakre, pamoja na uchache 2 connections kwenye ubao wa ndani kwa ajili ya wiring ya ziada mbele kwamba ni kujengwa bandari katika kesi ya kompyuta. Ethernet pia ni pamoja sasa. Hii ni mitandao standard kabel kwa kuunganisha kompyuta na mtandao au Modem. A sound Chip daima ni pamoja juu ya Motherboard, ili kuruhusu sound pato bila ya haja yoyote ya ziada komponenter. Hii inaruhusu kompyuta kuwa mbali zaidi kuliko makao multimedia kabla. Sasa mashine rahisi mara nyingi graphics yao Chip kujengwa ndani ya Motherboard kuliko tofauti kadi.

neg:
Bongo kuu (kompyuta)
Sehemu hii ya Bongo Kuu inaratibu vifaa vyote vinavyoingiza na kutoa taarifa mbalimbali katika kompyuta. Vifaa hivi vyaweza kuhusisha scrini, bao bonye, puku au kipanya, machine ya kutoa nakala, mashine ya kuingiza nakala ya taarifa kwenye kompyutya na nyinginezo nyingi.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Mitandao ya kompyuta inaweza kuainishwa kulingana na topolojia ya mtandao ambayo huwa msingi wa mtandao, kama mtandao wa bus, , mtandao wa Kinyota, mtandao wa pete, mtandao wa meshi, na mtandao wa kinyota-bus, mti au mtandao wa topolojia ya moja kwa moja. Aina ya Mtandao inaashiria njia ambayo vifaa katika mtandao hupata mantiki katika mpangilio wa uhusiano wa kimoja kwa kingine. Matumizi ya neno "mantiki" hapa ni muhimu. Kwamba aina ya mtandao haitegemei mpangilio halisi wa mtandao. Hata kama kompyuta zilizounganishwa kwa mtandao zimewekwa mkabala kwa safu, kama zimeunganishwa na kupitia habu, huo mtandao una aina ya Kinyota, badala ya aina ya basi. Kwa njia hii,sifa zinazoonekana na zile za kiutenda kazi za mtandao ni bainifu; aina ya mantiki ya mtandao si muhimu kwa namna moja katika mpangilio halisi.
Mitandao inaweza kuainishwa kuzingatia utaratibu wa data unaotumiwa kuwasilisha data, hizi ni pamoja na mtandao wa Digitali na Analogi.

neg:
Virusi za kompyuta
Intaneti inawezesha mtu mmoja kuharibu au kupunguza uwezo wa mamilioni ya kompyuta ambazo zimeunganishwa nazo. Wanaweza kufanya hivi kwa kuandika program za kompyuta. Au, wanaweza kuzifanya kompyuta zijiweke taarifa za kipuuzi ambazo zinasabisha kompyuta iache kufanya kazi. Iwapo sio mwangalifu, basi unaweza kusababisha kompyuta iache kufanya kazi.

neg:
Tarakilishi
Vifaa hivi vipo ndani ya chombo kiitwacho C.P.U. (kifupi cha Central Processing Unit), ambacho ni kiini cha kompyuta na ndicho kinachofanya kazi ya kuviendesha vifaa vyote vya kompyuta na kutoa maelekezo yote.

neg:
Elektroniki
Electronics ufundi kufanya hundi voltage kwenye kadi nguvu mzunguko katika vifaa vya hewa urambazaji chumba ndani ya ndege carrier USS Abraham Lincoln (CVN 72).
Makala kuu ya: Vifaa vya umeme sehemu
Sehemu za elektroniki ni chombo yoyote ya kimwili katika mfumo wa elektroniki kutumika kwa kuathiri elektroni au mashamba yao kuhusishwa kwa njia thabiti na kazi yaliyokusudiwa ya mfumo wa elektroniki. Components kwa ujumla nia ya kuwa na uhusiano pamoja, kwa kawaida kwa kuwa soldered kwa iliyochapishwa mzunguko bodi (PCB), ili kujenga mzunguko elektroniki kwa kazi fulani (kwa mfano amplifier, radio receiver, au oscillator). Components inaweza kuwa vifurushi moja moja, au katika vikundi ngumu zaidi kama nyaya jumuishi. Baadhi ya kawaida vipengele vya elektroniki ni capacitors, inductors, resistors, diodes, transistors, nk Components ni mara nyingi jumuishwa kama kazi (kwa mfano transistors na thyristors) au watazamaji tu (kwa mfano resistors, diodes, inductors na capacitors).
Historia ya vipengele vya elektroniki [hariri]
Habari zaidi: Kipindi cha umeme na elektroniki uhandisi
Zilizopo utupu (valves thermionic) walikuwa moja ya mwanzo vipengele vya elektroniki. Walikuwa karibu kuwajibika tu kwa ajili ya umeme mapinduzi ya nusu ya kwanza ya karne ya ishirini. Walichukua umeme kutoka chumba tricks na alitupa redio, televisheni, phonographs, rada kwa muda mrefu simu za umbali na mengi zaidi. Wao jukumu kubwa katika uwanja wa televisheni kupokea microwave na maambukizi high madaraka ikiwa ni pamoja mpaka katikati ya miaka ya 1980. [1] Tangu wakati huo, vifaa hali imara na wote lakini kabisa kuchukuliwa juu. Zilizopo utupu bado ni kutumika katika maombi ya baadhi mtaalamu kama vile nguvu ya juu amplifiers RF, cathode ray zilizopo, mtaalamu vifaa vya redio, amplifiers gitaa na baadhi ya vifaa microwave.
Katika Aprili 1955 IBM 608 kwa mara ya kwanza IBM bidhaa kwa kutumia transistor nyaya bila zilizopo yoyote utupu na ni kuamini kuwa dunia ya kwanza ya wote-transistorized calculator kuwa viwandani kwa ajili ya soko ya kibiashara. [2] [3] 608 zilizomo zaidi kuliko 3000 Gerimani transistors. Thomas J. Watson Jr kuamuru yote ya baadaye bidhaa IBM kutumia transistors katika mpango huo. Tangu wakati huo transistors walikuwa karibu peke kutumika kwa ajili ya mantiki ya kompyuta na peripherals.
Aina ya nyaya [hariri]
Circuits na vipengele inaweza kugawanywa katika makundi mawili: Analog na digital. Kifaa fulani inaweza wajumbe wa circuitry ambayo ina moja au nyingine au mchanganyiko wa aina mbili.
Nyaya Analog [hariri]
Makala kuu ya: Analog umeme

neg:
Kiini cha seli
Kiini chenyewe ndani ya seli hukingwa kwa utando wa kiini cha seli (ing. "nuclear envelope" au "nuclear membrane"). Utando huu unazuia molekuli kubwa lakini inaruhusu kupita kwa proteini maalumu kwenye nafasi maalum ("nuclear pores").

neg:
Mtandao wa kompyuta
Mtandao wa kompyuta ni kundi la kompyuta ambazo zimeunganishwa kwa madhumuni ya mawasiliano. Mitandao yaweza kupangwa kulingana na sifa mbalimbali Makala haya yanatoa maelezo ya ujumla ya baadhi ya aina na makundi ya mtandao. Pia inatoa msingi wa vipengele vya mtandao. Mtandao wa kompyuta unaojulikana zaidi ukiwa pia mkubwa kabisa ni intaneti lakini kuna mitandao Mingi.

neg:
Virusi za kompyuta
Mnamo tar. 24 Januari 2003, aina ya virusi cha kompyuta kiitwacho "worm" kilitolewa ili kuathiri Intaneti. Worm ni mfululizo wa maelekezo ya kompyuta ambayo yanajiweka nakala nyingi-nyingi yenyewe na kuzituma kwa kompyuta nyingine.

neg:
Intaneti
Sheria hizi hueleza msingi unaojulikana kama Itifaki ya Intanet. Hii ni kielelezo cha usanifu unaogawanya huduma kuwa visehemu katika itifaki ya mfumo(RFC 1122, RFC 1123). Visehemu hivi vina uhusiano na mazingira au upeo ambao huduma zao hufanya kazi. Sehemu ya juu ni Sehemu ya zana, nafasi iliyotengwa kwasababu ya mbinu za utenegnezaji mitandao zinazotumika katika zana za programu, mfano, kivinjari. Chini ya sehemu hii ya juu, kuna sehemu ya Usafiri iunganishayo zana katika "kompyuta tofauti" kupitia mtandao (mfano, client-server) na mbinu sahihi za kubadilishana takwimu . Chini ya sehemu hizi ndipo kulipo na msingi wa teknolojia ya mitandao, linalojumuisha sehemu mbili. Sehemu ya Intanet inayowezesha kompyuta kutambuana kupitia anwani za Itifaki ya internet(IP), na huziwezesha kuungana pamoja kwa kutumia mitandao zilizo karibu. Mwisho, chini ya usanifu huu, ni sehemu ya programu , na sehemu ya uunganishaji, ambayo huwezesha kuungana kwa kompyuta zilizo katika kiunganishi sawa wa mtandao ya mtaa , kama vile mtandao wa eneo(LAN) au uunganishi wa kupiga. Mfano huu, ujulikanao pia kama TCP / IP, ni iliyoundwa isitegemee vifaa inavyotumia, kwa hivyo mfano huu hauna haja ya kujishughulisha na maelezo yoyote. Mifano mingine vimeundwa, kama vile mfano wa mifumo ya kiunganishi kilichofunguka (OSI) , lakini si sawa katika maelezo ya ufafanuzi, wala utekelezaji, lakini kufanana kupo n itifaki ya TCP / IP hujumuishwa katika majadiliano ya mitandao ya OSI .

neg:
Mtandao wa kompyuta
Habu ya mtandao ina mashimo mengi. Wakati pakiti inafika kwenye shimo moja,huwa inaigwa kwa mashimo yote bila kubadilishwa kwa ajili ya kupokezwa. Anwani ya inakoenda katika fremu huwa haibadilishwi hadi kuwa anwani ya kutangaza.

neg:
Ususi
Ususi (kutokana na kitenzi "kusuka") ni kitendo cha kupitisha chane za ukindu wakati wa kutengeneza kili au nywele zenyewe kwa zenyewe kwa madhumuni ya kupata mfumo fulani ulioshikana.

neg:
Harry Huskey
Harry Douglas Huskey (Januari 19, 1916 - Aprili 9, 2017) alikuwa mwanzilishi wa usanifu wa kompyuta wa Marekani.

neg:
Tarakilishi
Tarakilishi au Kompyuta ni mashine au chombo cha kielektroniki chenye uwezo wa kupokea na kukusanya taarifa (data), na halafu kuzishughulikia kulingana na kanuni za programu ya kompyuta inayopewa. Inafuata hatua za mantiki katika kazi hii. Hapo hutoa matokeo ya kazi hiyo na namna ilivyoendeshwa, pamoja na kutoa matokeo ya kitu kilichofanyika, yaani kinachoonekana (Information) kwa haraka.

neg:
Kuvu
Kuvu (kisayansi: Fungi) ni kiumbehai ambacho si mmea wala mnyama. Uainishaji wa kisayansi unavipanga katika himaya ya pekee ndani ya Eukaryota. Kati ya kuvu kuna viumbe vikubwa kama uyoga na pia vidubini yaani vidogo vyenye seli moja tu kama hamira au maungano ya seli kama koga. Utaalamu wa kuvu ni mikolojia.

neg:
CD
CD au cd ni kifupi cha: NENO LA KIINGEREZA COMPACT DISC lenye kumaanisha Diski ya kigae, au/na plastiki ya kuhifadhia maelezo muhimu ya Tarakilishi(kompyuta)

neg:
Ubongo
Kwa hisi nyingi, kuna " kiini cha msingi" au seti ya viini, vilivyo katika shina la ubongo, zinazokusanya vichocheo kutoka katika chembe pokezi. Katika hisia sikizi, hizi ni viini vya konokono la sikio. Mara nyingi, kuna maeneo ya mengine yaliyo chini ya ubongo ambayo hudondoa habari maalum ya aina fulani. Kwa hisi ya kusikia, eneo bora la unusaji na eneo hafifu ya kalikulusi hushiriki katika kulinganisha vichocheo kutoka katika masikio mawili kudondoa kuhusu ujumbe kuhusu mwelekeo wa chanzo cha sauti, miongoni mwa kazi nyingine. Kila mfumo wa hisi pia ina sehemu maalum ya thelamasi iliyotengwa kwayo, ambayo huhudumu kama kiunganishi na gamba la ubongo. Katika hisi ya kusikiliza, hii ni kiini kati chenye umbo la goti.

neg:
Picha ya kiwamba
Screenshot (pia: kielelezo-skrini) ni picha ya kiwamba au skrini ya kompyuta. Katika Windows ni kazi rahisi kabisa.

neg:
Mtandao wa kompyuta
"Nyaya za Optiki" - Nyaya hizi huundwa kwa uzi au nyuzi nyepesi sana za nyuzi za kioo ambazo zimefungwa katika tabaka la kinga. Hupeperusha mwangaza ambao unaweza kusafiri umbali mrefu na wa upana mkubwa. Nyuzi za optiki haziathiriwi na miale ya mnururisho wa usmakumeme. Kasi ya upeperushaji yaweza kwenda hadi biti zaidi ya trilioni kwa sekunde moja. Kasi ya nyuzi za optiki huwa mara mia zaidi kuliko nyaya za Koaxial na mara zaidi ya elfu kwa kasi, kuliko waya-jozi uliopindwa.

neg:
Intaneti
Watu wengi hutumia maneno "Intaneti" na "mtandao wa ulimwengu mzima" (au "Web" tu ) kama visawe, lakini, kama tulivyojadiliana awali, maneno haya mawili yana maana tofauti. Mtandao wa Dunia Nzima ni seti ya nyaraka, picha na rasilimali nyingine, zinazotazamwa na kushikanishwa na kitafuta rasilimali sawa (URL) na viungo. URL hizi huruhusu watumiaji kuvipatia anwani vijakazi vya mtandao na vifaa vingine vinavyohifadhi rasilimali hizi na kuvipata vinapohitajika kwa kutumia HyperText Transfer itifaki ya kupelekea hati (HTTP). HTTP ni itifaki ya kipekee ya mawasiliano inayotumika katika mtandao wa Intanet. Huduma za mtandao huweza pia kutumia HTTP kuruhusu mifumo ya programu kuwasiliana ili kuweza kushiriki na kubadilishana mantiki ya biashara na data.

neg:
Mtandao wa kompyuta
"Bluetooth" - Hii ni teknologia ya umbali wa karibu. Hufanya kazi kwa karibu 1Mbps na kitengo cha mita 10-100. Bluetooth ni mtandao wa itifaki zilizowazi na zinazotumia waya, unaotumika kwa kubadilishana data kwenye umbali mfupi.

neg:
Bodimama
Mainboard ni muda archaically kutumiwa kwa vifaa na bodi moja na hakuna nyongeza expansions au uwezo. Katika masharti ya kisasa hii itakuwa ni pamoja na kudhibiti mifumo inbyggda bodi katika televisions, kuosha mashine, nk Motherboard Inamaanisha hasa printed circuit na uwezo wa kuongeza / kupanua utendaji na uwezo wake na

neg:
Virusi za kompyuta
Bwana Cluley alisema miaka kumi au tisa iliyopita kompyuta nyingi zilizoharibiwa na virusi ni zile ambazo zinatumia Microsoft Windows kama ndiyo mfumo wake wa uendeshaji, yaani, operating system.

neg:
Kichapishi
Kichapishi (kutoka kitenzi "kuchapa"; pia: printa, kutoka Kiingereza "printer") ni kifaa kimojawapo cha kompyuta. Inaruhusu mtumiaji kuchapisha maandishi kwenye karatasi, kama vile barua na picha.

neg:
Mtandao wa kompyuta
Chini ni orodha ya aina ya mitandao ya kompyuta inayotumika sana iliyopangwa kulingana na ukumbwa.

neg:
Kiendeshi diski kuu
Diski kuu au kiendeshi diski kuu ni sehemu ya kompyuta ambako kumbukumbu ya habari hutunzwa. Inaitwa pia kwa kifupi chake cha Kiingereza HDD (hard disk drive) au HD (hard drive). Inaitwa diski kuu kwa sababu komputa hutumia diski mbalimbali kwa mfano CD au diski ndogo aina ya flopi.

neg:
Historia ya Intaneti
Intaneti (kutoka Kiingereza "Internet") ni mfumo mkubwa ambao mamilioni ya kompyuta na mifumo na uendeshaji wa mfumo wa aina zote yanaweza kuwaunganisha. Hii ina maana ya mahusiano ya dunia yote pamoja.

neg:
Kuku wa Nyama
Neno "broiler" linajulikana sana katika Amerika ya Kaskazini na Australia lakini siyo mahali pengine katika kuzungumza Kiingereza duniani. Neno "kuku wa mayai" linakutumika sana nchini Pakistan na India, kama ilivyokuwa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani zamani na bado sikuhizi katika baadhi ya sehemu ya mashariki ya Ujerumani. Neno hili pia hutumiwa nchini Indonesia, Sweden, Finland, Poland na katika Balkan.

neg:
Beta
Katika programu za komyuta "toleo la beta" (=beta-version) humaanisha toleo la awali la programu. Wahariri wanaitoa kama imeshakamilika lakini kabla ya kuiuza wanatoa nakala kwa majaribio ili makosa yaonekana.

neg:
Mkuyu
Makuyu siyo matunda kwa kweli. Tabaka la nje ni sehemu ya tawi iliyojifunga katika tufe na huitwa sikonio (syconium). Mkabala na kikonyo kuna tundu dogo liitwalo ostioli. Maua yapo upande wa ndani wa ukuta wa sikonio. Uchavushaji wa maua hufanyika na nyigu wadogo sana (nyigu-makuyu). Jike la nyigu, ambao ametoka kwenye sikonio nyingine na amepambwa na chavua, aingia kupitia tundu dogo kwa nguvu akipoteza mabawa yake. Halafu ataga mayai katika ovari za maua na sawia achavusha stigma. Baada ya kutoka kwenye mayai lava wala tishu za maua. Madume wakiwa wamekuwa wapevu hawana mabawa na wapanda majike tu. Halafu watoboa tundu katika sikonio ili kuacha majike watoke na baadaye madume wafa. Kila spishi ya mkuyu ana spishi yake (au zake) ya(za) nyigu maalum.

neg:
Virusi za kompyuta
Virusi vya Kompyuta ni programu haramu yenye uwezo wa kujisambaza ndani ya kompyuta na kujiingiza ndani ya programu halali zinazotakiwa kufanya kazi mle. Ikisambaa inaathiri programu halali na kusababisha hasara. Virusi vinasambaa kwa njia ya intaneti lakini pia kwa njia ya sidii au diski yoyote ya kubebea data kati ya kompyuta. Virusi vinaweza kuharibu mafaili na kupunguza uwezo na kasi wy ufanyaji kazi wa kompyuta yako.

neg:
The Matrix
Matrix ni program ya kompyuta inayopumbaza watu na inatumia miili yao ili kujipatia nishati. Kabla ya muvi, Neo anaonekana kuwa anaishi katika program ya kompyuta ya Matrix. Kisha, Neo anagundua kuwa anaishi katika maisha ya uongo ndani ya Matrix.

neg:
Linux
Linux ni programu ya bure. Programu ya bure ina maana kwamba kila mtu ana uhuru wa kuitumia, kuangalia jinsi inavyofanya kazi, kuibadili au kuisambaza.

neg:
Bodimama
A Bodimama ("Motherboard") ni kati printed circuit board (PCB) katika mengi ya kisasa ya kompyuta s na anashikilia wengi wa vipengele muhimu ya mfumo, wakati connectors kutoa peripherals mengine. Ya Motherboard mengine ni wakati mwingine hujulikana kama bodi kuu, mfumo wa bodi, au, tarehe Apple kompyuta, bodi ya mantiki. Pia ni wakati mwingine casually walioteuliwa na mobo.

neg:
Koti
Koti (kutoka Kiingereza: ) ni vazi linalovaliwa na jinsia yoyote kwa minajili ya kupata joto na pia kwa uanamitindo (fasheni).

neg:
Kiwix
Programu ya Kiwix imekusudiwa kwa watumiaji wanaokosa muunganisho wa mtandao hasa kwa ajili ya shule zenye kompyuta lakini zisizo na uunganisho unawezesha kufikia wikipedia kwa sababu ya ukosefu wa muunganisho mzuri au gharama yake.