query: Chama cha NAZI kilianzishwa na nani?

pos:
NSDAP
Chama hiki kinachojulikana pia kama Chama cha Nazi (tamka: natsi) kilianzishwa mjini München (Munich) 1919 kwa jina la "Deutsche Arbeiterpartei" (Chama cha Wafanyakazi Wajerumani) (DAP). Jina likabadilishwa 1920 kuwa NSDAP. Sababu za kuanzishwa kwa chama zilikuwa mipango ya matajiri wenye mwelekeo wa kizalendo waliotaka kujenga harakati dhidi ya vyama vya kijamaa vyenye wafuasi wengi kati ya wafanyakazi. Walitegemea ya kwamba chama kinachoitwa cha wafanyakazi na cha kizalendo kitapunguza athira ya Wajamaa na Wakomunisti kati ya wafanyakazi.

pos:
NSDAP
NSDAP ni kifupi cha Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (Chama cha Kizalendo - Kisoshialisti cha Wafanyakazi Wajerumani) iliyotawala Ujerumani kuanzia 30 Januari 1933 hadi 8 Mei 1945 chini ya kiongozi wake Adolf Hitler.

neg:
Kofi Annan
Kofi Annan (8 Aprili 1938 - 18 Agosti 2018) alikuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa 1996 - 2006. Annan na Umoja wa Mataifa walipata Tuzo ya Amani ya Nobeli mwaka 2001. Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti wa Kofi Annan Foundation na pia mwenyekiti wa Elders, shirika la kimataifa lililoanzishwa na Nelson Mandela.

neg:
Daniel Arap Moi
Mwaka wa 1960, Moi na Ronald Ngala waliunda chama cha Kadu ambayo kwa Kiswahili ni Muungano wa Demokrasia ya Waafrika wa Kenya kilichoshindana na KANU iliyoongozwa na mzee Jomo Kenyatta. Lengo la KADU, lilikuwa kuhifadhi maslahi ya makabila madogo kama Wakalenjin kwa utamalaki wa kabila kubwa kama waLuo na waKĩkũyũ, makabila ambayo yalikuwa na wingi kwa Muungano wa taifa wa Waafrika wa Kenya Kenyatta mwenyewe akiwa Mkĩkũyũ).

neg:
Masinde Muliro
Mwaka wa 1948, Muliro alijiunga na chama cha Kenya African Union (KAU), chama kilichoanzishwa kutetea maslahi ya Waafrika nchini Kenya ambayo wakati huo ilikuwa chini ya ukoloni.
Alipoacha kufunza mwaka wa 1957, aligombea kiti cha ubunge cha eneo bunge la Nyanza Kaskazini ambacho wakati huo kilikuwa kinashikiliwa na W.W.W. Awori (kakake mkongwe wa makamu wa rais wa zamani wa Kenya, Moody Awori). Muliro alishinda uchaguzi.
Miongoni mwa wabunge wenzake walikuwa Daniel Arap Moi ambaye aliyekuwa anawakilisha Bonde la Ufa, Tom Mboya ambaye aliyekuwa anawakilisha eneo la Nairobi, Bernard Mate ambaye aliyekuwa anawakilisha Mkoa wa Kati, Ronald Ngala ambaye aliyekuwa anawakilisha Mkoa wa Pwani, James Nzau Muimi ambaye aliyekuwa anawakilisha Mkoa wa Mashariki, Lawrence Oguda ambaye aliyekuwa anawakilisha Nyanza Kusini na Oginga Odinga ambaye aliyekuwa anawakilisha Nyanza ya Kati. Mwaka wa 1958 Muliro alianzisha chama cha Kenya National Party huku akiungwa mkono na wanachama 9 wa Legco(Legislative Council). Kisha alikibomia chama hicho na kujiunga na chama cha Kenya African Democratic Union (KADU). Hatimaye aliteuliwa kama Waziri wa Biashara kabla tu ya Kenya kupata uhuru mwaka wa 1963.
Muliro alihudumu katika nyadhifa mbalimbali katika serikali za baadaye, lakini mara kwa mara alikuwa katika upande mbaya wa Rais Jomo Kenyatta. Baada ya kifo chake Kenyatta, Muliro alirejea Bungeni baada ya kushinda ombi mahakamani. Alihudumu kama mbunge wa eneo bunge la Kitale Mashariki hadi mwaka wa 1988, wakati eneo bunge hili liligawanywa. Alishinda kiti kipya cha ubunge cha eneo bunge la Cherangany mwaka wa 1988, lakini alishikilia nyadhifa hiyo kwa muda wa miaka miwili tu. Katika uchaguzi wa wabunge wa mwaka wa 1990, kiti hicho cha Cherangany kilishindwa na Kipruto Arap Kirwa.

neg:
Zimbabwe African National Union
Tangu mwaka ule ZANU imeendelea kama chama tawala wa Zimbabwe. 1988 kiliungana na ZAPU wa Joshua Nkomo na kutumia jina la ZANU-PF.

neg:
Abdallah Rashid Sembe
Mabingwa wa kuhamasisha wa TANU enzi zile, Julius Mwalimu Nyerere, Bibi Titi Mohamed walihutubia mkutano wa hadhara kwenye uwanja maarufu wa Tangamano. Hii ilikuwa hatua kubwa sana kwa TANU, na kwa harakati dhidi ya ukoloni katika jimbo la Tanga. Haya yalikuwa mapinduzi makubwa kutoka enzi za zile siasa za wasomi katika Discussion Group ambazo kama akina Sembe na wenzake wangeziendekeza uhuru ungelichelewa sana. Baada ya hapo, Mwalimu Kihere alichaguliwa kuwa Mwenyekiti wa Tanga badala ya Hamis Heri, na Amos Kissenge alichaguliwa Katibu. Abdallah Rashid Sembe mmoja wa wanachama wasisi wa mwanzo kabisa wa TANU alichaguliwa kuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya Taifa ya TANU akiwakilisha Jimbo la Tanga. Sheikh Abdallah Rashid Sembe alidumu katika nafasi hiyo hadi mwaka 1969 akiwa mmoja wa viongozi waliopitisha Azimio la Arusha mwaka wa 1967.

neg:
Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes
Hali kadhalika kitabu kinaelezea michango chanya na adimu kuhusu wazalendo na viongozi vijana walioanzisha TANU mwaka 1954 kudai uhuru wa Tanganyika chini ya uongozi wa Julius Nyerere. Katika kufanya hivi, kitabu kimewatoa hofu wale waliokuwa wakidhani ya kwamba kuandika historia inayopingana na "historia rasmi" ni kukosa uzalendo na mapenzi kwa nchi yao.

neg:
Al-Qaeda
Kulingana na Wright, jina halisi la kundi halikuwa likitumika katika maongeo ya umma kwa sababu "uwepo wake bado ulikuwa siri iliowekwa na watu wachache wa karibu." Utafiti wake unaonyesha kuwa al-Qaeda iliundwa katika mkutano wa 11 Agosti 1988, kati ya "viongozi waandamizi kadhaa" wa Egyptian Islamic Jihad, Abdullah Azzam, na Osama Bin Laden, ambapo ilikubaliwa kuunganisha fedha za Bin Laden na utaalamu wa shirika la Islamic Jihad na kuchukua ya njia ya jihadi mahali pengine baada ya Wasovieti kujiondoa kutoka Afghanistan.

neg:
Zubeir Mtemvu
Nyerere mtu wa hadhari hakutaka kuonekana anavunja sheria. Alifahamu kwamba vitendo kama hivyo vingesababisha matatizo kutoka serikalini. Jambo kama hilo lilikuwa sawa na kuikaribisha misukosuko bila sababu ambayo ingeathiri chama na uongozi wake wote. Nyerere, kama Rais wa TANU, alikuwa amepokea barua kadhaa kutoka kwa Chief Secretary, T. Griffith-Jones, kuhusu mikutano isiyokuwa na kibali aliyokuwa akiifanya Mtemvu. Lakini kwa hakika kwa TANU kunyimwa haki ya kuitisha mikutano ilikuwa sawasawa na kuifunga mikono. Hakukuwa na namna nyingine TANU ingeweza kufanya ili iwasiliane na watu.
Kuacha kufanya mikutano TANU ingebakia dhaifu na harakati zingekufa. Mtemvu alikuwa akifahaamu kuwa serikali ilikuwa imedhamiria kabisa kuinua TANU ingali bado changa. Akiwa bado amenaswa katika kitendawili hicho cha 'kibali cha kufanya mkutano', Mtemvu alipata nakala ya mkutano wa 674 wa Baraza la Udhamini la Umoja wa Mataifa ambayo Mwanasheria Mkuu, Gratten Below, alifafanua juu ya msimamo wa serikali kuhusu suala hilo. Mwanasheria Mkuu aliarifu kwamba watu wanaweza kuanza shughuli za chama mara tu maombi ya usajili ya chama cha siasa yatakapowakilishwa; na wanaweza kuendelea na shughuli za siasa mpaka majibu kutoka kwa Msajili Mkuu yamepokelewa kwamba tasjili imekataliwa. Uongozi wa TANU katika makao makuu ulisisimka kwa taarifa hiyo iliyofukuliwa na Mtemvu.

neg:
Zubeir Mtemvu
Ilikuwa katika kipindi hiki cha Kuijengea TANU misingi imara ya uongozi ndipo Mwaimu Nyerere alimshauri Mtemvu aache kazi serikalini aajiriwe na TANU. Mtemvu alikubali ushauri ule na akaacha kazi. Mtemvu akawa Katibu wa kwanza wa TANU.
Mtemvu akiwa Katibu Mwenezi alikuwa na kazi ngumu ya kuwashawishi na kuwashirikisha watu kujiunga na kusajili matawi ya TANU. Ili kampeni ya kuwaingiza watu ifanikiwe na ujumbe wake uwafikie wananchi ilibidi TANU ifanye mikutano ya hadhara. Kwa bahati mbaya serikali ikawa haitaki kutoa kibali cha TANU ili ifanye mikutano. TANU ilijikuta katika hali ambayo haiwezi kuwasiliana na watu kuwatayarisha katika harakati za kuhamasisha umma. Katika hatua kadhaa za ujasiri Mtemvu alifanya mikutano ya hadhara bila ya kupata kibali cha serikali.

neg:
Haruna Taratibu
Haruna Taratibu, Omari Suleimani na marafiki zake wachache waliunda kamati ndogo kisha wakaandika barua kwenda makao makuu ya TANU Dar es Salaam kuomba ruhusa ya kufungua tawi la chama. Katibu mwenezi wa TANU, wakati ule Oscar Kambona, aliwaandikia kuwaeleza kuwa Hassan Suleiman tayari alikuwa ameshaisajili TANU na ikiwa uchaguzi wa viongozi haujafanyika basi waonanena na yeye pamoja na Ali Ponda. Omari Suleiman na Haruna Taratibu hawakuridhika na majibu kutoka makao makuu ya TANU kwa hiyo walikwenda kutafuta ushauri kwa Edward Mwangosi, aliyekuwa mwanachama mkongwe wa African Association. Mwangosi aliishauri kamati ile iitishe mkutano Community Centre ili kujadili kufungua tawi la TANU, na Hassan Suleiman na Ali Ponda waalikwe kuhudhuria. Kadhalika Mwangosi aliishauri kamati ile kuwaalika walimu waliokuwa wakifundisha Kikuyu Secondary School, wengi wao wasomi kutoka Makerere kuhudhuria mkutano huo. Mwangosi aliwaambia wajumbe wa kamati ile ndogo kuwa wasomi wa Makerere walikuwa ni muhimu sana kwenye chama kwa kuwa wangetoa uongozi uliokuwa unatakiwa.

neg:
Shamsi Vuai Nahodha
Shamsi Vuai Nahodha (amezaliwa tar. 20 Novemba, 1962) alikuwa Waziri Kiongozi wa Zanzibar kuanzia tar. 15 Novemba 2000 hadi tar. 9 Novemba 2010, ambapo cheo hicho kiliondolewa. Mnamo tar. 9 Novemba, 2005, alichaguliwa tena kuwa kama Waziri Kiongozi na Rais Amani Abeid Karume. Huyu ni mwanachama wa chama tawala, Chama Cha Mapinduzi (CCM).

neg:
Mohandas Karamchand Gandhi
Mwaka 1894 aliunda chama cha Natal Indian Congress akifuata mfano wa Indian National Congress huko Uhindi. Chama hicho kilidai haki sawa kwa Wahindi katika Afrika Kusini.

neg:
NCCR-Mageuzi
Chama hicho kilianzishwa kama matokeo ya juhudi za wananchi wa Tanzania kujikomboa kutokana na ubeberu ambao umejikita katika nchi hiyo tangu mwaka 1884.

neg:
Zimbabwe African National Union
Chama kilianzishwa mwaka 1983 kama farakano kutoka chama cha ZAPU na mchungaji Ndabaningi Sithole (1920-2000) pamoja na wakili Herbert Chitepo wasiopendezwa na mwelekeo mkali wa Joshua Nkomo kiongozi wa ZAPU na mweleko wake upane wa Umoja wa Kisovyeti.

neg:
Shirika la Msalaba Mwekundu
Kati ya 1916 na 1918,ICRC ilichapisha Postkadi kadhaa zikionyesha mandhari kutoka kambi za Wafungwa wa Vita. Picha zilionyesha wafungwa katika shughuli za siku baada ya siku kama vile usambazaji wa barua kutoka nyumbani. Nia ya ICRC ilikuwa kuzipa familia za wafungwa hao matumaini na furaha pamoja na kupunguza wasiwasi wao kuhusu hatima ya wapendwa wao. Baada ya mwisho wa vita,ICRC ilipanga namna ya kurudi kwa takriban wafungwa 420,000 nchini kwao. Mnamo 1920, jukumu la upatanisho liliachiwa League of Nations lililoanzishwa na kumfanya mwanadiplomasia na mwanasayansi wa Norway Fridtjof Nansen kama "Balozi Mkuu kwa Upatanishi wa Wafungwa wa vita." Kazi yake ilipanuliwa baadaye ili kusaidia na kutunza wakimbizi wa vita wakati ofisi yake ikawa chini ya " Ubalozi mkuu wa Umoja wa Mataifa kwa Wakimbizi". Nansen, ambaye alivumbua "Pasipoti ya Nansen" kwa wakimbizi na kupewa Tuzo ya Amani ya Nobel mwaka wa 1922, aliwateua wajumbe wawili kutoka ICRC kama manaibu wake.

neg:
NSDAP
Adolf Hitler alijiunga na DAP mwaka 1919 kwa amri ya wakubwa wake jeshini. Wakati ule Hitler alikuwa bado mwanajeshi na wakubwa wake walitafuta habari juu ya vyama vingi vipya vilivyoundwa Munich baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Alionekana mara moja kama msemaji bora mwenye uwezo wa kuwahotubia wasikilizaji wake. Hotuba zake ziliwavuta watu wengi na chama kikamtegemea. 1921 Hitler alikuwa mwenyekiti wa chama.

neg:
Joshua Nkomo
Yaani, “ nilitegemea kuwa wataibua habari za kipumbavu juu ya kuondoka kwangu.,… watu wataamini chochote kama wameamini hayo” na kuongeza kuwa “hakuna kitu katika maisha yangu kilichoandakiwa kwa ajili ya kushtakiwa katika mikono ya serikali ya waafrika weusi.
Baada ya amuaji ya kinyama katika Gukurahundi ya mwaka 1987, Nkomo hatimaye akakubali chama cha ZAPU kuingia katika chama cha ZANU, na kusababisha kuotkea kwa chama cha ZANU-PF na kuiacha nchi ya Zimbabwe kama nchi iliyo katika mfumo wa chama kimoja. Jambo lililosababisha baadhi ya watu wa kabila la Ndebele kumlaumu Nkomo kwa kuwauza kwa chama cha kigine.
Lakini idadi ya watu wa kabila la Ndebele, walikuwa wachache kiasi cha kushindwa kutoa pingamizi lenye nguvuwakati wa kuunganishwa kwa vyama hivyo viwili. Katika hali ya kutokuwa na nguvu, na afya yake kuzidi kudorora hata ushawishi wake ukashindwa kuwa na mshiko na hivyo kufa
Alipoulizwa katika maisha yake, kuwa kwa nini aliruhusu haya yote yatokee, alimwambia mwana historia kuwa Eliaki Sibanda kuwa, alifanya hivyo ili kusitisha mauaji ya watu wa kabila la Ndebele (ambao walikuwa wakiunga mkono chama chake) na ya wanasiasa wa chama cha ZAPU na wanaharakati ambao walikuwa wakilengwa na vyombo vya usalama vya Zimbabwe tangu mwaka 1982, alisema “Mugabe and his Shona henchmen have always sought the extermination of the Ndebele," yaani “Mugabe na Washona wake walitaka kufanya ukatili kwa Wandebele” alisema
Nkomo amekuwa si muumini mzuri wa kanisa la kimeshenari katika sehemu kubwa ya maisha yake, alibadilisha dini na kuwa Mkatoliki Roman Catholicism mwaka 1999, muda mfupi baada ya kufariki kwa saratani ya kibofu yaani prostate cancer tarehe 01/07/1999 akiwa na umri wa mika 82, katika hospitali ya Parirenyatwa katika jimbo la Harare

neg:
AZ (rapa)
Anthony Cruz (amezaliwa tar. 9 Mei 1972 mjini Brooklyn) ni rapa wa Kimarekani mwenye asili ya Dominika. anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama AZ. Pia, hujulikana zaidi na zaidi kwa kuwa rafiki mkubwa wa kitambo wa rapa mwenzi - Nas na kuwa mmoja kati ya wanachama wa kundi bab-kubwa la hip hop, The Firm, ikiwa ni pamoja na Nas, Nature na Foxy Brown. AZ anafahamika sana kwa maudhui yake ya uimbaji wa kina na silabasi mbalimbali.

neg:
National Rainbow Coalition
National Rainbow Coalition (NARC) ni chama cha kisiasa nchini Kenya kilichoanzishwa kabla ya uchaguzi wa mwaka 2002.
Ilikuwa muungano wa vyama mbalimbali vya upinzani dhidi ya KANU na rais Daniel arap Moi. Ilikuwa hasa na pande mbili:
Msingi wa ushirikiano ulikuwa mapatano kati ya pande za NARC yaliyoitwa "Memorandum of Understanding" (MoU). Hapo walipatana ya kuwa:
NARC ikashinda uchaguzi wa 2002 na Kibaki akawa rais mpya. LDP ilikuwa na wabunge wengi kati ya vyama vya NARC. Lakini Kibaki hakutekeleza azimio la pamoja katika "Memorandum of Understanding" kupatia LDP nusu ya mawaziri wala kuwezesha mabadiliko ya katiba ya kumpa Odinga nafasi ya waziri mkuu.
LDP iliendelea kudai mapatano yafuatwe, ikakataliwa na polepole kuelekea upande wa upinzani hata kama bado ilikuwa sehemu ya serikali.
Katika miaka iliyofuata farakano ilikua. Mwaka 2005 Kibaki alijaribu kupitisha katiba mpya isiyopunguza sana mamlaka za afisi ya rais. Hapa sehemu kubwa ya LDP pamoja na KANU wakiungana kwa harakati ya machungwa (ODM) walipinga pendekezo la katiba katika kura maalumu ya wananchi, na pendekezo likakataliwa na wananchi.
Kibaki alijibu kwa kufuta serikali akiwaachisha mawaziri wote. Serikali mpya ilikuwa bila wawakilishi wa LDP tena.
Sasa Raila pamoja na Uhuru wa KANU waliunda harakati mpya ya ODM (Orange Democratic Movement) kwa kusudi la kugombea uchaguzi wa 2007.
Hii ilikuwa mwisho wa NARC kama chama tawala.
Kiongozi wa kisheria alikuwa Charity Ngilu asiyekubaliwa na sehemu ya viongozi waliokuwa karibu na rais. Hivyo walianzisha 2006 kitengo kipya kwa jina la NARC-Kenya iliyoingia 2007 katika maungano ya PNU ya Kibaki.
Ngilu aliamua Septemba 2007 kusimama upande wa Raila Odinga. Katika uchaguzi wa 2007 NARC iliweza kusimamisha wagombea wachache nje ya maungano ya Orange Democratic Movement na watatu walichaguliwa.

neg:
Julius Nyerere
Kutoa mchango kwa vyama vya ukombozi vya nchi za Kusini mwa Afrika kama vile: Zimbabwe (ZANU), Afrika Kusini (ANC na PAC), Namibia (SWAPO), Angola (MPLA) na Msumbiji (Frelimo).

neg:
Viwanja vya Mnazi Mmoja
Viwanja vya Mnazi Mmoja ni maeneo yaliyopo katika mji wa Dar es Salaam. Ni viwanja vinavyokumbusha uhuru wa Tanganyika tarehe 9 Desemba 1961 na muungano mwaka mmoja baadaye. Eneo la mnazi mmoja lina historia kubwa sana ya nchi. Kama mkutano wa kwanza wa TANU wa mwaka 1954 ulifanyikia hapo, Mwenge wa Uhuru, kutangazwa kwa Azimio la Arusha na raisi wa kwanza wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Ally Sykes
Kipindi hiki Ally Sykes alikuwa Katibu wa Tanganyika African Government Servants Association (TAGSA) na vilevile alikuwa mwakilishi wa chama hicho katika Kamati ya Uajiri ya Serikali (Government Establishment Committee). Thomas Marealle ndiye alikuwa rais wa TAGSA na Rashid Kawawa alikuwa mwanakamati. Wanasiasa hawa vijana Ally Sykes akiwa mmoja wao wenyewe walijipa jina, ‘’Wednesday Tea Club’’ wakikutana kila siku ya Jumatano kunywa chai pamoja na kutumia wakati ule kupanga mikakati ya kuwang’oa Waingereza katika ardhi ya Tanganyika. Kupitia Ally, Abdulwahid na Dossa Aziz Nyerere akaweza kujuana na wenyeji wa Dar es Salaam maarufu katika hao ni Sheikh Hassan bin Amir, Mshume Kiyate, [Jumbe Tambaza, Sheikh Suleiman Takadir, Clement Mtamila, Bi. Titi Mohamed, Tatu biti Mzee na wengineo.

neg:
Julius Nyerere
Tarehe 5 Februari 1977 aliongoza chama cha TANU kuungana na chama tawala cha Zanzibar Afro Shirazi Party na kuanzisha chama kipya cha CCM (Chama cha Mapinduzi) akiwa mwenyekiti wake wa kwanza.

neg:
NSDAP
Idadi ya wanachama wa NSDAP iliendelea hivyo:
NSDAP ilipigwa marufuku na mataifa washindi tar. 10 Mei 1945 baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Nembo la chama ni marufuku katika Ujerumani hadi leo.

neg:
Haruna Taratibu
Ilikuwa katika Novemba 1954 wakati Taratibu alipokuwa akipekuapekua gazeti hilo ndipo alioposoma habari kuhusu TANU. Taratibu aliuliza pale Singida mjini kama kuna tawi la TANU. Taratibu alifahamishwa kukuwepo kwa tawi la TANU pale mjini na katibu wake alikuwa mzee mmoja kwa jina la Mzee Kinyozi. Taratibu alikata kadi yake toka kwa huyo mzee na akawa mwanachama wa chama cha siasa. Asubuhi iliyofuata Taratibu aliingia ofisini kwake na akaiweka kadi yake ya uanachama wa TANU yenye rangi nyeusi na kijani juu ya meza yake, kila mtu aione. Ofisa Mzungu wa PWD Singida hakuweza kuvumila ufedhuli kama ule, alishauri Taratibu apewe uhamisho kurudi Dodoma alikotoka, kabla hajaeneza sumu yake kwa Waafrika wengine.

neg:
Vietnam Kaskazini
Jamhuri hiyo ilitangazwa na Ho Chi Minh baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia tarehe 2 Septemba 1945 mjini Hanoi katika kaskazini ya koloni la Kifaransa ya Indochina. Tangazo lilijumlisha eneo la majimbo ya Tonking na Annan ya Indochina ya Kifaransa. Ho Chi Minh alikuwa kiongozi wa Chama cha Kikomunisti kilichotawala harakati ya Viet Minh iliyoendesha upiganaji dhidi ya Ufaransa.

neg:
LDP (Kenya)
Punde baada ya kuingia LDP viongozi walianza majadiliano na maungano wa upinzani National Alliance of Kenya (NAK) yaliyounganisha chama cha DP chini ya Mwai Kibaki na vyama vidogo vingine kama NPK ya Charity Ngilu na FORD-Kenya ya Michael Wamalwa. NAK na LDP walipatana kugombea uchaguzi pamoja kwa jina la National Rainbow Coalition (NARC). Kibaki aliteuliwa kuwa mgombea wa urais na Odinga aliahidiwa atakuwa waziri mkuu baada ya sahihisho la Katiba.

neg:
Ufashisti
Ufashisti ni siasa ya mrengo wa kulia ambayo ilitawala Italia tangu mwaka 1922 hadi 1943 ikiongozwa na mwanzilishi wake, dikteta Benito Mussolini (1883-1945).

neg:
Afro-Shirazi Party
Mwaka wa 1977, ASP iliungana na TANU kuwa Chama cha Mapinduzi.

neg:
Winnie Madikizela-Mandela
Katika miaka ya 1980 na miaka ya 1990, alivuta hisia za taifa na mataifa kwa ujumla, na alikuwa akifanyiwa mahojiano na waandishi wa habari wa kitaifa na kimataifa. Chama cha ANC kilichokuwa marufuku ndani ya Afrika Kusini alimtumia kama uso wa upinzani dhidi ya apartheid mbele ya umma wa kimataifa.
Rais Thabo Mbeki alitaja nafasi hii katika barua ya mwaka 2008:
"„Katika muktadha wa mapambano ya kimataifa kwa ajili ya uhuru wa wafungwa wa kisiasa katika nchi yetu, harakati yetu ilichukua uamuzi wa kimakusudi kutumia jina la Nelson Mandela kama kielelezo cha wafungwa hawa. Hivyo tulitumia pia wasifu wake wa kibinafsi wa kisiasa, pamoja na mateso ya mkewe wa awali, Winnie Mandela, kuonyesha dunia na jamii ya Afrika Kusini ukatili wa mfumo wa ubaguzi wa rangi.“"

neg:
NATO
NATO ilianzishwa mwaka 1949 wakati wa vita baridi kama maungano ya nchi za Ulaya ya magharibi pamoja na Marekani dhidi ya Umoja wa Kisovyeti na nchi shiriki zake katika Mapatano ya Warshawa. Nchi wanachama wa kwanza walikuwa Marekani, Ubelgiji, Uholanzi, Luxemburg, Ufaransa, Uingereza, Kanada, Ureno, Italia, Norwei, Denmark na Iceland. 1952 Ugiriki na Uturuki zilijiunga pia zikafuatwa na Ujerumani ya Magharibi.

neg:
Uchaguzi wa Kura Tatu
Sehemu kubwa ya wanachama wa TANU walikuwa Waislamu; kwa hiyo ilikuwa ni dhahiri kuwa kuyakubali masharti yale ya kibaguzi ya upigaji kura ilikuwa sawa sawa na kuwasukuma Waislamu ambao ndiyo walikuwa wafuasi wakubwa wa TANU nje ya wigo wa siasa. Ujumbe wa Mwalimu Nyerere mwenyewe kutoka makao makuu ulikuwa na wajumbe wengi ambao wasingeweza hata kidogo kusimama kama wagombea katika uchaguzi chini ya masharti yale. Makao Makuu ya TANU yalikuwa yanawakilishwa kwenye mkutano mkuu na Mwalimu Nyerere, Sheikh Suleiman Takadir, Bibi Titi Mohamed, John Rupia, Elias Kissenge, Dossa Azizi, Julius Mwasanyangi, Michael Lugazia, Ramadhani Chaurembo, Hussein Mbaruk, Clement Mtamila, Idd Tulio, Mzee Salum, Idd Faiz Mafongo, Idd Tosiri, Haidari Mwinyimvua na Rajabu Diwani.

neg:
Carlos Álvarez
Alvarez alimaliza shahada yake ya digrii katika historia katika Chuo Kikuu cha Buenos Aires. Yeye alikuwa mtu wa kuchunguza kazi iliyofanywa na Tume ya Uchumi wa Majimbo ya Seneti ya Taifa kutoka miaka ya 1983 hadi miaka ya 1989. Mwaka uo,wa 1989, alichaguliwa kama Naibu wa Taifa wa Chama cha Justicialista lakini akatoka chama hicho muda mfupi baadaye kwa sababu ya migogoro na Rais Carlos Menem. Akianzisha kikundi kilicho huru kilichoitwa "The Group of the Eight" (kikundi cha Wanane).

neg:
Saadani Abdu Kandoro
Mnamo mwaka 1954 alikuwa miongoni mwa watu 17 walioanzisha chama cha TANU mjini Dar es Salaam.

neg:
Vladimir Lenin
Vladimir Ilyich Lenin (Влади́мир Ильи́ч Ле́нин) alikuwa na jina la kiraia Vladimir Ilyich Ulyanov (Влади́мир Ильи́ч Улья́нов) (*10 Aprili (22 Aprili ya kalenda ya Gregori) 1870 - + 21 Januari 1924) alikuwa mwanasiasa nchini Urusi na kiongozi wa chama cha Bolsheviki akaendesha awamu la kikomunisti la Mapinduzi ya Urusi ya 1917 akaanzisha Umoja wa Kisovyeti. Mafundisho yake yalikuwa msingi wa itikadi ya Ulenin.

neg:
Malawi Congress Party
Mwaka 1958 Hastings Banda alirudi nchini akachaguliwa kuwa mwenyekiti wa chama. Baada ya Banda kuzunguka na kuhutubia wananchi na kupinga Shirikisho la Afrika ya Kati serikali ya kikoloni ilitangaza hali ya dharura na kupiga NAC marufuku.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
PNU iliundwa muda mfupi kabla ya uchaguzi wa mwezi Desemba 2007. Hadi mwanzo wa Septemba haikuwa wazi ni tiketi ya chama gani rais angetumia katika uchaguzi. Katika uchaguzi wa mwaka 2002, Kibaki alikuwa mgombea wa National Rainbow Coalition (NARC), ambayo ilikuwa tangu imetengana. NARC ya hapo awali ilikuwa kisheria katika mikono ya Charity Ngilu ambaye hakutaka kujiunga na kibaki kwa jitihada jipya. Washirika wa kibaki walikuwa wameshajitoa NARC na kuunda NARC-Kenya ambayo haikuwafurahisha wanasiasa kadhaa wa muhimu katika Serikali ya Muungano ya Kibaki ambayo ilikuwa imewachukuwa wanasiasa waliokuwa wa upinzani hapo awali na bado walivishikilia vyama vyao kama KANU au Ford-Kenya..

neg:
Gulf News
Tarehe 4 Januari 2009, makala iliyochapishwa na Dr Muhammad Abdullah Al Mutawa, wa sosholojia katika Chuo Kikuu cha Al Ain UAE ambayo ilisema kwamba Nazi "Holocaust ilikuwa uwongo tu uliokuwa uumebuniwa na Zionists ili kusaliti ubinadamu." Iliendelea "Ni dhahiri kwamba ilikuwa ni njama iliyopangwa na Zionists na Nazis, na watu wengi wasio na hatia walitoa maisha yao kutokana na njama hii ya unyama." Wahariri baadaye walisema ilikuwa utafsiri mbaya kutoka Kiarabu.

neg:
Maximilien Robespierre
Maximilien François Marie Isidore de Robespierre (Kifaransa: [mak.si.mi.ljɛ fʁɑ.swa ma.ʁi i.zi.dɔʁ də ʁɔ.bɛs.pjɛʁ]; 6 Mei 1758 - 28 Julai 1794) alikuwa mwanasheria wa Kifaransa na mwanasiasa , Mojawapo ya takwimu zilizojulikana na zenye ushawishi mkubwa zinazohusishwa na Mapinduzi ya Kifaransa na Utawala wa Ugaidi.
Kama mwanachama wa Waziri Mkuu, Bunge la Kimbunge na Klabu Ya Jacobin, Robespierre alikuwa ni mtetezi wa maskini na taasisi za kidemokrasia. Alitoa kampeni kwa wanaume wote nchini Ufaransa, udhibiti wa bei juu ya bidhaa za msingi za chakula na kukomesha utumwa katika makoloni ya Kifaransa. Alikuwa mpinzani mkali wa adhabu ya kifo, lakini alifanya jukumu muhimu katika kupanga utekelezaji wa Mfalme Louis XVI, uliosababisha kuanzishwa kwa Jamhuri ya Kifaransa.
Huenda anajulikana zaidi kwa jukumu lake katika Ufalme wa Ugaidi wa Mapinduzi ya Kifaransa. Aliitwa kama mwanachama wa Kamati ya Nguvu ya Usalama wa Umma iliyozinduliwa na mshirika wake wa kisiasa Georges Danton na alifanya ushawishi wake wa kuzuia Waheberists wa mrengo wa kushoto. Kama sehemu ya majaribio yake ya kutumia hatua kali za kudhibiti shughuli za kisiasa nchini Ufaransa, Robespierre baadaye alihamia dhidi ya Danton zaidi ya wastani, ambaye alishtakiwa na rushwa na kufariki mwezi Aprili 1794. Ugaidi ulikamilisha miezi michache baadaye na kukamatwa kwa Robespierre Julai , Matukio ambayo yalianzisha kipindi cha historia ya Kifaransa inayojulikana kama Reaction ya Thermidorian(en:Thermidorian Reaction). [1] Wajibu wa Robespierre binafsi kwa ziada ya Ugaidi bado ni suala la mjadala mkali kati ya wanahistoria wa Mapinduzi ya Kifaransa. [2] [3]

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Wakati ilianzishwa, mwaka 2007, chama kilikuwa na Mwai Kibaki kama mwanachama wa kibinafsi, na vyama vyote vingine husika vilijiunga kama shirika binafsi. Hata hivyo, katikati ya 2008 chama hiki kilianza kuwa na uchaguzi ndogo ndogo ili waweze kuwa na miungo halisi ili iwe chama katika haki yake yenyewe. Ingawa majaribio ya kufanya vyama-husika vijiunge na PNU yalishindwa.

neg:
ANC
8 Aprili 1960 ANC ikapigwa marufuku. Wanaharakati wengi walikamatwa wengine wakakimbia nje ya Afrika Kusini. Viongozi kama Walter Sisulu na Nelson Mandela wakafungwa jela. ANC iliendelea kufanya kazi kwa siri lakini viongozi wote huru walikaa nje ya nchi. Oliver Tambo aliongoza chama kutoka makao makuu huko Zambia. Kwa jumla ANC ilifaulu kiasi katika kempeni yake ya kutangaza maovu ya ubaguzi wa rangi kimataifa na kuandaa maazimio ya Umoja wa Mataifa dhidi yake. Majaribio ya kupinga serikali kijeshi hayakufaulu sana na ANC haikupita kwenye ngazi ya uchafuzi, kutega mabomu na kuua watu wachache ndani ya nchi walioonekana wakisaidia siasa ya serikali.

neg:
Schutzstaffel
SS iliundwa kama kitengo cha wanamigambo wa NSDAP waliojulikana kama SA. Awali kazi ya wanamigambo 8 walioteuliwa ilikuwa kumlinda kiongozi wa chama Adolf Hitler kwenye maandamano na mikutano ya chama. Tangu 1929 iliongozwa na Heinrich Himmler. Wakati ule kikosi kilikuwa na wanachama 280. Himmler aliendelea kupanusha kikosi. Hadi mwisho wa 1929 alikuwa wanamigambo 1,000 chini yake waliongezeka kuwa 52,000 mwaka 1932.

neg:
NSDAP
Lakini wabaya kabisa machoni pa itikadi hii walikuwa Wayahudi waliotazamiwa kama mbari au rangi ya pekee. Walitazamiwa kuwa walilenga kutawala dunia kwa mikono yao mawili ya Ukomunisti wa kimataifa na ubebari wa kimataifa. Katika itikadi hii yote miwili ilitawaliwa na Wayahudi.

neg:
Zimbabwe African National Union
ZANU kilikuwa chama kimoja kilichoendesha vita ya msituni dhidi ya serikali ya walowezi Waingereza wa Rhodesia.

neg:
Benito Mussolini
Kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka 1921 Wafashisti walipata wabunge 34. Mussolini alibadilisha "fasci" kuwa chama cha kifashisti cha kitaifa (PNF). Wakati huohuo "mashati meusi" waliendela kupigana na wafanyakazi na Wasoshalisti kwenye barabara za Italia.

neg:
Nicolas Sarkozy
Sarkozy ni mtoto wa baba mkimbizi kutoka Hungaria na mama wa asili ya Kiyahudi. Alijiunga na siasa akawa mwenyekiti wa chama cha UMP cha rais Jacques Chirac akateuliwa kuwa mgombea wa chama hiki.

neg:
Dikteta
Kuna madikteta waliofika madarakani kwa njia ya uchaguzi lakini baadaye waliondoa upinzani na kuzuia uchaguzi huru. Mfano wake alikuwa Adolf Hitler wa Ujerumani; chama chake cha NSDAP kilipata kura nyingi kidogo katika uchaguzi wa Januari 1933 akaanzisha serikali kwa msaada wa chama kidogo akatumia mamlaka yake juu ya polisi kwa kuwakamata wapinzani wengi na kutisha mahakama pamoja na wabunge wa upinzani kwa hiyo alipewa madaraka ya kidikteta na bunge; baada ya kuwa na madaraka haya alipiga vyama vingine marufuku akatawala peke yake.

neg:
Zubeir Mtemvu
Alhaji Zuberi Mwinshehe Manga Mtemvu alikuwa mwanaharakati na mzalendo aliyeshiriki katika kupigania uhuru wa Tanganyika katika miaka 1950. Zuberi Mtemvu alikuwa kati ya wanachama wa mwanzo shupavu na msomi kabisa kujiunga na TANU na alikuwa mwanachama wa tatu kuacha kazi ya kuajiriwa ili akitumikie chama. (Mwanachama wa kwanza kuajiriwa na chama alikuwa Alexander Tobias aliyeacha kazi na kuajiriwa na TAA wa pili alikuwa Mwalimu Julius Nyerere aliyeacha ualimu na kufanya kazi ya TANU na mzalendo wa tatu alikuwa Zuberi Mtemvu).

neg:
Tanganyika African National Union
1929: TAA yaundwa ikiwa na wajumbe wafuatao:1950: TAA yawasiliana na KAU; Abdulwahid alikwenda Nairobi kukutana na Jomo Kenyatta ili kujenga mawasiliano na chama cha Kenya African Union (KAU).

neg:
Wazanaki
Hili ni kabila la Mwl. Julius Kambarage Nyerere aliyezaliwa mwaka 1922 na alipata elimu ya kikoloni. Mkoa aliozaliwa Nyerere ni Mara, kata ya Butiama.

neg:
Nation of Islam
Kina Nation of Islam (, hufupishwa kama NOI) ni shirika la Kiislamu lenye harakati za kidini ambalo lilianzishwa mjini Detroit, Marekani, na Wallace D. Fard Muhammad mnamo tarehe 4 Julai, 1930. Malengo yake hasa ni kuboresha imani za kiroho, mtima, jamii na hali za kiuchumi za Wamarekani Weusi Waislamu wa Marekani na masuala mengine ya kibinadamu. Watahakiki wamelipa jina shirika kama kikundi cha mamlaka ya watu weusi, yaani, kama kikundi cha kuchochea chuki dhidi ya watu wasio weusi na Kikundi kisichowapenda Wayahudi, na NOI hutazamwa kama kikundi cha chuki na kituo cha Southern Poverty Law Center.

neg:
Mkimbizi
Uratibu wa kwanza wa kimataifa kuhusu masuala ya wakimbizi uliendeshwa na Ubalozi wa Wakimbizi wa Shirikisho la Mataifa. Ubalozi huo, uliongozwa na Fridtjof Nansen, na ulianzishwa mnamo mwaka wa 1921 kuwasaidia watu takriban 1,500,000 waliokimbia Mapinduzi ya Kirusi ya mwaka wa 1917 na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyofuata (1917-1921), wengi wao wakiwa matajiri waliokuwa wakikimbia serikali ya Kikomiunisti. Mnamo mwaka wa 1923, mamlaka ya Ubalozi yaliongezwa na kujumuisha zaidi ya Waarmenia milioni moja ambao waliondoka kutoka Asia Ndogo ya Kituruki mnamo mwaka wa 1915 na 1923 kutokana na mfululizo wa matukio ambayo sasa yanajulikana kama mauaji ya Kimbari ya Waarmenia. Katika miaka kadhaa iliyofuata, mamlaka yaliongezwa kuwajumuisha wakimbizi Waashuri na Waturuki. Katika matukio haya yote, mkimbizi alifafanuliwa kuwa mtu katika kundi ambalo Shirikisho la Mataifa lilikuwa limekubali kupitia mamlaka yake, kinyume na mtu ambaye ufafanuzi wa kijumla ulitumika kwake.

neg:
Chama cha Kidemokrasia cha Marekani
Chama cha Kidemokrasia cha Marekani (Kiing. “Democratic Party”) ni chama cha kisiasa nchini Marekani. Kilianzishwa mwaka wa 1828 na Rais Andrew Jackson, yaani ni chama cha zamani kabisa duniani ambacho bado hufanya kazi. Kikawa chama chenye nguvu tangu pale kikigombeana na Chama cha Jamhuri. Kulikuwa na Marais kumi na wanne kutoka Chama cha Kidemokrasia, kuanzia Andrew Jackson (1829-1837) hadi Barack Obama (2009-2017).

neg:
Ujamaa
Ujamaa ulivunjwa (ingawa si kinadharia) mwaka 1985 wakati Nyerere alipomwachia mamlaka Ali Hassan Mwinyi aliyeingiza nchi katika taratibu za soko huria.

neg:
Ali Muhsin al-Barwani
Sheikh Ali Muhsin aliongoza chama cha "Hizbu"(Zanzibar Nationalist Party) na aliongoza jihadi ya Uhuru wa Zanzibar dhidi ya Muingereza. Hapo aliitwa "Zaim" na raia wa Zanzibar yaani zaim ni Kiongozi.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Sheikh Suleiman Takadir kwanza alikuwa "mwanazuoni kisha alikuwa Mwenyekiti muasisi wa Baraza la Wazee wa TANU kuanzia TANU ilipoundwa mwaka 1954 hadi "alipotoswa" mwaka 1958 kwa kosa la "kuchanganya dini na siasa. Sheikh Takadiri alishiriki vilivyo ndani ya Baraza la Wazee wa TANU katika kutayarisha safari ya Nyerere kwenda UNO mwaka 1955. Wapenzi wake katika harakati za kupigania uhuru walimpachika jina la utani wakimwita "Makarios," wakimlinganisha na Askofu Makarios wa Cyprus na Ugiriki aliyekuwa anapambana na ukoloni wa Waingereza wakati yeye alipokuwa anapambana na Waingereza katika ardhi ya Tanganyika. Sasa kwa kuwa Suleiman Takadir alikuwa sheikh na mpambanaji ndipo walimpa jina hilo la "Makarios" na kwa hakika jina hili lilimkaa, likamwenea vyema na yeye akalipenda.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Hofu aliyokuwanayo Sheikh Takadir ilikuwa kuwa watu walioingia katika TANU kuchukua uongozi ni Wakristo. Sheikh Takadir alikuwa anajua nguvu ya madaraka waliyokuwa wanakabidhiwa akawa na hofu kama uongozi huu mpya utakuja kutoa haki kwa Waislam uhuru utakapopatikana. Sheikh Takadir alitaka uhakika wa hali ya baadae ya Waislam katika Tanganyika huru. Katika mkutano wa Halmashauri Kuu Makao Makuu ya TANU, New Street Sheikh Takadir alimkabili Nyerere akamshutumu kuwa hakuwa na nia nzuri na Waislam, atakuja wapendelea ndugu zake Wakristo katika Tanganyika huru. Sheikh Takadir akawageukia wenzake katika Baraza la Wazee wa TANU akasema, "Tuzibe ufa tusije tukajenga ukuta." Jambo lile lilikuwa zito. Nyerere alijiinamia na aliponyanyua uso wake machozi yalikua yanambubujika. Mkutano haukuweza kujadili jambo lile na kikako kile kikavunjika pale pale na wajumbe wakawatawanyika.

neg:
The Nation (gazeti)
Mizizi ya The Nation inaenda nyuma mpaka mwaka 1940 wakati nawa-i-Waqt ilianzishwa. Gazetti la kiingereza lilizinduliwa mwisho wa mwaka 1986 na Arif Nizami. The Nation ni Gazetti la kipakistani lililo nujuliwa zaidi duniani. The Nation ina wapinzani wawili huko Karachi, Dawn na The News International.

neg:
Dola la Tatu
Dola la Tatu (Kijer.: Drittes Reich) ilikuwa jina la kutaja Ujerumani wakati wa utawala wa Adolf Hitler na chama chake cha NSDAP (Chama cha Nazi) kati ya 1933 na 1945. Haikuwa jina rasmi lakini likatumiwa na Hitler mwenyewe na wenzake.

neg:
New Black Panther Party for Self Defence
New Black Panther Party for Self-Defense ni kundi la wanaharakati weusi wenye siasa kali na mwamko wa kimapinduzi nchini Marekani. Kundi hili lilianzishwa mwaka 1989 na mtangazaji wa redio, Aaron Michaels, huko Dallas, Texas. Mwanzoni kundi hili lilichukua jina la "Black Panther Party" ambalo lilikuwa ni jina la kundi jingine lililokuwa na itikadi za kimapinduzi nchini Marekani. Wanachama wa kundi la mwanzo la Black Panther walipinga matumizi ya jina hilo yanayofanya na kundi jipya la Aaron Michaels. Michaels na wenzake walidai kuwa Black Panther haikuwa mali ya mtu binafsi bali jamii nzima ya watu weusi, hivyo hakuna ubaya jina hilo likatumika. Hata hivyo waliamua kuongeza neno "New" katika jina hilo.

neg:
Karl Marx
Karl Marx (1818 - 1883) alikuwa mwanafalsafa kutoka nchini Ujerumani ambaye pamoja na Friedrich Engels alianzisha siasa ya ukomunisti.

neg:
Uchaguzi wa Kura Tatu
Baada ya kutia saini kwa Azimio la Tabora Mwalimu Nyerere alimpigia simu Zuberi Mtemvu makao makuu Dar es Salaam kumuagiza awatangazie wananchi kuwa TANU imepiga kura kuingia katika uchaguzi wa Kura Tatu. Siku iliyofuata wakati mkutano bado ukiendelea Mtemvu alituma simu ya maandishi kwa rais wa TANU, Mwalimu Nyerere kupitia ofisi ya TANU Tabora, akitangaza kujiuzulu kwake kutoka TANU na kuanzishwa kwa chama chake cha upinzani - African National Congress (ANC) Chama cha Mtemvu kilikuja kujulikana kama 'Congress' neno ambalo kwa mtazamo wa vyama hivyo pinzani lilikuja kunasibishwa na usaliti. Mtemvu akimshutumu Mwalimu Nyerere kwa kusaliti dhamana aliyokabidhiwa na TANU na wananchi kwa kuwatumbukiza katika Kura Tatu; na Mwalimu Nyerere akimshutumu Mtemvu kwa kujitenga na mapambano na kujiunga na upinzani ili kudhoofisha TANU, na hivyo kusaliti harakati za kudai uhuru. Hadi leo Mzee Mtemvu na wazee wengi wa TANU hawafahamu kuwa mkakati wa Tabora ulipikwa Mnyanjani.
Kabla ya kuondoka Tabora Mwalimu Nyerere lifanya mkutano wa hadhara soko kuu la Tabora na kuelezea maamuzi ya mkutano mkuu. Hotuba ya Mwalimu Nyerere ilijaa hisia kali. Aliwaambia wasikilizaji wake kuwa endapo Waingereza watakaidi kutoa uhuru basi wananchi wataelekeza kilio chao kwa Mwenyezi Mungu. Wakati ule TANU ilikuwa na dini hakukuwa na lugha ya sasa ya 'chama chetu hakina dini'. Mwalimu Nyerere alipotamka maneno haya hakuweza kujizuia, akaangua kilio na vilio vya wananchi waliouelewa uchungu wa dhulma vikatanda uwanja mzima. Baada ya hotuba hii iliyowaliza watu, wananchi wengi ambao walisita kujiunga na TANU sasa waliingia kwa wingi. Ni vigumu kuamini lakini watu huko Tabora walisimama msururu usikukucha kukata kadi za TANU.

neg:
Zubeir Mtemvu
Historia inaonesha kuwa Mtemvu alikuwa mmoja wa wazalendo waliotayarisha mkutano wa TANU wa kwanza uliofanyika Ukumbi wa Arnautoglo ambao haukuhudhuriwa na watu zaidi ya ishirini. Mkutano wa uzinduzi wa TANU ulihudhuriwa na kikundi kidogo cha takriban watu 20 miongoni mwao Julius Nyerere, Abdulwahid na Ally Sykes, Dossa Aziz, John Rupia, Mshume Kiyate, Makisi Mbwana, Jumbe Tambaza, Juma Waziri, Clement Mtamila, Rajabu Diwani, Schneider Abdillah Plantan, Marsha Bilali, Rashid Ally Meli, Frederick Njiliwa, Idd Faiz Mafongo, Idd Tulio, Denis Phombeah na wengineo.

neg:
Zubeir Mtemvu
Tangazo la mkutano huu lilichapishwa katika gazeti la Ramadhani Mashado Plantan Zuhra. Lau kama mwaka wa 1954 Mashado na Mtemvu walikuwa pamoja ndani ya TANU wote wakiwa wahamasishaji wakubwa wa umma miaka minne baadae walitupana mkono na Mwalimu Nyerere na kuanzisha vyama vya upinzani.

neg:
Kurt Georg Kiesinger
Alijiunga na Chama cha Nazi mnamo mwaka 1933, na kufanyakazi katika serikali hiyo. Baada ya vita kwisha aliswekwa lumande mjini Ludwigshafen. Aliachiwa huru baada ya kuonekana baadhi ya kumbukumbu zake katika kijitabu chake binafsi kilichokuwa kikielezea kupinga maangamizi ya Uyahudi katika kitengo chake, na akajaribu kuwazuia wahusika wa matendo hayo.

neg:
Umaksi
Katikati ya karne ya 19, waanzilishi wa jitihada hizo walikuwa Wajerumani wawili: Karl Marx na Friedrich Engels. Jina Umaksi linatokana na wa kwanza kati yao, Marx.

neg:
Haruna Taratibu
Haruna Taratibu alikuwa mzalendo muasisi wa TANU Jimbo la Kati (Central Province) mnamo 1954 - Dodoma. Sifa kuu katika ujumbe wa Nyerere ilikuwa ni kule kueleweka kwa mantiki yake na kuweza kuwavutia wananchi wa kawaida. Hawa ndiyo walikuwa watu walioyageuza majumba yao kuwa ofisi za TANU, wakafanya kampeni kupata wanachama, wakauza kadi za TANU, na katika kufanya hivyo wakahatarisha maisha yao.
African Association mjini Dodoma ilikuwa ikiongoza katika harakati baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Ilikuwa na wanasiasa wenye juhudi sana na wabunifu kuliko wanasiasa wengine wote waliopata kutokea katika historia ya Tanganyika. Wanasiasa hawa walikuwa Ali Ponda, Mmanyema na Hassan Suleiman, Myao, rais na katibu wake. Mwaka 1945 Ali Ponda alitoa wito kwa Waafrika wote kuungana kama umma mmoja. Lakini kuanzia mwaka 1948 harakati za siasa mjini Dodoma zilififia, na TANU ilipoanzishwa mnamo Julai, 1954, tawi la TAA Dodoma lilikuwa limedorora kiasi kwamba kilishindwa hata kupeleka mjumbe kwenye mkutano ule wa TAA wa kuundwa kwa TANU.

neg:
National Alliance Party of Kenya
National Alliance Party of Kenya (NAK) ilikuwa maungano ya vyama vya kisiasa nchini Kenya yaliyoanzishwa kabla ya uchaguzi wa rais na bunge wa mwaka 2002. Kusidi lake lilikuwa kuunganisha vikundi vyote vilipinga utawala wa rais Daniel arap Moi na chama chake cha KANU. NAK ilikwisha mwaka uleule katika ushirikiano wa NARC.

neg:
Brother Zeno
Zeno Andrew Lucas (jina maarufu Brother Zeno mnamo 28 Juni 1946 – 27 Juni 2017) alikuwa mwanamuziki wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Brother Zenno, vilevile alikuwa mchambuzi wa muziki wa charanga. Zeno huhesabiwa kuwa miongoni mwa waanzilishi wa bendi ya Dar es Salaam Jazz Band B (maana zilikuwa A na B), bendi iliyokuwa ikiongozwa na Patrick Balisidya, ambayo ilionesha mafanikio yake kwa kasi na kuanza kuonekana kama tishio kwa Dar es Salaam Jazz Band A, chini ya Michael Enoch, bendi ikavunjwa na wanamuziki wengine wakaingizwa Dar Jazz A, lakini Patrick alienda zake na kuanzisha Afro 70 na kufanya mambo makubwa katika muziki wa dansi nchini Tanzania.

neg:
Joshua Nkomo
Hata baada ya kufikia lengo la kumwondoa Ian Smith na idadi kubwa ya wazungu.. bado Nkomo na Mugabe hawakuelewana. Nkomo alikuwa akijitahidi kuweka mahusiano mazuri katika vyama vyao viwili lakini Mugabe hakuwahi kuonesha ushirikiano kwani aliamini kuwa ZAPU kilikuwa na malengo ya kufanya mapinduzi na kukitoa madarakani chama cha ZANU.
Wakati Julius Nyerere alipoviita vyama hivyo viwili katika mkutano uliokusudia kurejesha mahusiano mazuri, vyama hivyo viliingia katika ofisi ya Nyerere tafauti tofauti. Kwanza alianza Nkomo na kufuatiwa na Mugabe.
Wakati Mugabe alipopewa kiti kwa ajili ya kukaa alimwambia Nyerere. "If you think I'm going to sit right where that fat bastard just sat, you'll have to think again" yaani “ kama unadhani naweza kukaa hapa na huyo mpumbavu alieakaa hapo, inabidi ufikirie tena”
Kutoka na hali hiyo, mkazo uliongezwa kati ya mahusiano yao, mapigano kati ya chama cha ZANLA na ZIPRA yaliongezeka na kuongeza kutoelewana kati ya hawa watu wawili
Hatimaye, baada ya majadiliano ya muda mrefu na kukataliwa mara kadhaa, Nkomo hatimaye alichaguliwa katika baraza la mawaziri, lakini mwaka 1982, alishtakiwa kwa kosa la kupanga mapinduzi ya kijeshi, baada ya mawakili kutoka Afrika ya Kusini kwenda Zimbabwe central Intelligence Organisation, kujaribu kutengeneza kutokuaminiana kati ya vyama vya ZAPU na chama cha ZANU, waliweka kwa kukusudia silaha katika mashamba yanayomilikwa na chama cha ZAPU na kwenda kutoa taarifa kwa Mugabe juu ya kukutwa kwa silaha katika katika mashamba hayo
Katika hotuba yake, Mugabe alisema “ZAPU and its leader Dr. Joshua Nkomo, are like a cobra in a house the only way to deal with effectively with a snake is to strike and destroy its head ” yaani “ZAPU na kiongozi wake, Dr Joshua Nkomo ni kama nyoka ndani ya nyumba, njia pekee ya kufanya kwa nyoka na kumshambulia na kuharibu kichwa chake”
Aliagiza kikosi cha jeshi kwa eneo analokaa Nkomo, yaani katika ardhi ya Matebele katika oparesheni ya Gukurahundi na kuua wandebele 3,000 katika jaribio la kutokomeza chama cha ZAPU na kutengeneza serikali chini ya chama kimoja.
Nkomo alitoroka Nchini Zimbabwe, na Serkali ya Mugabe ikadai kuwa ametoroka akiwa amevaa kama mwanamke.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Uswahiba wao ulikuja kuvunjika na watu wawili hawa wakawa mahasimu wakubwa, Sheikh Suleiman kafa hasemi na Nyerere na Nyerere kwa upande wake hakupata hata siku moja kumtaja Sheikh Takadir popote hadi anaingia kaburini. Inaaminika Sheikh Takadir alikufa kihoro baada ya kupigwa pande na TANU na wakazi wote wa Dar es Salaam na wanachama wa TANU kwa kosa la "kuchanganya dini na siasa." Wakati huo TANU ikiongozwa na Mufti Sheikh Hassan Bin Amir ilipitisha azimio la kupiga vita hisia zozote na chembechembe za Uislam ndani ya TANU. Hakika Uislam ulikuwa na nguvu ndani ya TANU lakini haukuachiwa uvuke mipaka kuwabagua wengine waliokuwa si Waislam.

neg:
Al-Qaeda
Moja ya haya mashirika ni ile ambayo hatimaye ilikuja kuitwa al-Qaeda, lililoundwa na Osama Bin Laden na mkutano wa kwanza uliofanyika 11 Agosti 1988. Bin Laden alitaka kuanzisha shughuli zizizo za kijeshi katika maeneo mengine ya dunia; Azzam, kwa kulinganisha, naye alitaka kubakia ikilenga kampeni ya kijeshi. Baada ya Azzam kuuawa mwaka wa 1989, MAK iligawanyika huku idadi kubwa wakijiunga na shirika la Bin Laden.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Party of National Unity (kifupi: PNU) au Chama cha Umoja wa Kitaifa ni muungano wa vyama vya kisiasa nchini Kenya ulioanzishwa tarehe 16 Septemba 2007 kabla ya uchaguzi mkuu wa rais na bunge. Kusudi lake lilikuwa kuunganisha vikundi vyote vilivyosimama upande wa rais Mwai Kibaki aliyejiandaa kugombea urais mara ya pili dhidi ya upinzani wa Orange Democratic Movement (ODM).

neg:
Ujamaa
Ujamaa ni siasa iliyoanzishwa kwa misingi ya sera za Julius Nyerere za maendeleo ya kijamii na ya kiuchumi katika Tanzania punde tu baada ya Tanganyika kupata uhuru kutoka Uingereza mwaka 1961.

neg:
Sergei Eisenstein
Baada ya kurudi Umoja wa Kisovyeti wanasiasa wengine walimtazama kwa wasiwasi kwa sababu ya muda mwingi aliyokuwa nje. Alipelekwa chuo cha sanaa alipofundisha. Mwaka 1938 alipewa nafasi tena ya kuongoza fuilamu kutokana na azimio la Stalin mwenyewe. Hii filamu juu ya mshujaa wa historia ya Urusi "Alexander Nevsky ilikuwa filamu ya sauti ya kwanza aliyoongoza. Filamu hii ilitumia historia ya kutoa onyo dhidi ya tishio kutika kwa siasa ya Dola la Tatu (Ujerumani chini ya Hitler). Lakini wiki chache baada ya kumaliza filamu hii Stalin alifanya mapatano na Hitler na filamu iliondolewa kwenye sinema zote za Umoja wa Kisovyeti. Hapo Eisenstein alipaswa kusubiri hadi 1941 wakati Ujerumani ilishambulia Umoja wa Kisovyeti katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia hadi fiamu ya Nevsky ilirudi katika sinema na kujulikana pia kimataifa.

neg:
Ernst Röhm
1919 Röhm alikutana na Adolf Hitler akajiunga pamoja naye na chama cha NSDAP akaanzisha kundi la "Sturmabteilung" (SA) kama walinzi wa usalama wa mikutano wa chama na pia kama kundi la kuleta vurugo kwenye mikutano wa vyama vingine. Aliendelea kupanusha SA kuwa harakati ya wanamigambo.

neg:
NASA
Miradi ya NASA ilianzishwa kutokana na Mshtuko wa Sputnik yaani baada ya Warusi kushtusha dunia kwa kupeleka vyombo vya angani vya kwanza katika mradi wao wa Sputnik. Uliofuatiwa na mradi wa "Vostok" ambao tarehe 12 Aprili 1961 ulimfikisha Yuri Gagarin angani akiwa mtu wa kwanza kwenda angani.

neg:
Neil Armstrong
Baada ya kuundwa kwa NASA aliingia katika kundi la wanaanga. Safari yake ya kwanza ilikuwa 16 Machi 1966 kama mwanaanga kiongozi wa Gemini 8. Kilele cha safari hii ilikuwa kukutana kwa Gemini 8 na satelaiti nyingine na kuunganisha vyombo vyote viwili kwa muda wa masaa kadhaa.
Baadaye aliteuliwa kuwa makamu wa kikundi cha wanaanga waliokwenda mwezini kwa kutumia chombo kilichoitwa Apollo 11. Ajali ya Apollo 1 iliyosababisha kifo cha mwenzake hapo kabla, ndiyo iliyompelekea kujiunga kwake na kundi la Apollo 11.

neg:
Makambi ya KZ
Wanazi walianzisha hayo makambi ya KZ baada ya kuteka Ujerumani mwaka 1933. Walikamata wapinzani wao wengi, kiasi kwamba magereza hayakutosha tena. Makambi hayo hayakuwa tena chini ya wizara ya sheria bali chini ya polisi ya kisiasa na vitengo vya chama cha Nazi. Tangu mwaka 1934 yalikuwa yote chini ya kikosi cha SS.

neg:
Ernst Röhm
Ernst Julius Röhm (* 28 Novemba 1887 mjini München; † 1 Julai 1934 gerezani) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa Mjerumani. Alikuwa kati ya wafuasai wa kwanza wa Adolf Hitler na mwanachama muhimu katika chama cha NSDAP aliwa kiongozi wa wanamigambo wa SA. Aliuawa kwa amri ya Hitler.

neg:
Washirazi
Katika karne ya 20 jina la "Shirazi" lilipata umaarufu wa kimataifa wakati wapinzani wa utawala wa Kiarabu kisiwani Unguja walifanya mapinduzi ya Zanzibar kwa jina la "Afro Shirazi Party" iliyoendelea kutawala Zanzibar hadi mwaka 1977 ilipounganika na TANU ya bara na kuwa Chama cha Mapinduzi na hivyo kuacha jina lake.

neg:
Historia ya Liechtenstein
Dola hilo liliposambaratishwa na Napoleon Bonaparte (1806), Liechtenstein ilijiunga na Shirikisho la Rhein hadi mwaka 1813 ambapo lilifutwa, halafu na Shirikisho la Ujerumani (1815-1866).

neg:
Mkimbizi
Kuibuka kwa Unaksi kulisababisha ongezeko kubwa la wakimbizi kutoka Ujerumani kuliosababisha Shirikisho kuunda Ubalozi kuwashughulikia Wakimbizi waliokuwa wanatoka Ujerumani mnamo mwaka wa 1933. Mamlaka ya Ubalozi huu hatimaye yalipanuliwa kujumuisha watu kutoka Austria na Sudetenland. Wacheki 150,000 walifurushwa kutoka makazi yao baada ya tarehe 1 Oktoba 1938, wakati jeshi la Kijerumani lilipoingia katika maeneo ya mpakani ya Chekoslovakia wakizisalimu silaha zao kwa mujibu wa Mkataba wa Munich.
Tarehe 31 Desemba mwaka wa 1938, Ofisi ya Nansen na Ubalozi zote zilivunjwa na badala yake Ofisi ya Ubalozi wa Wakimbizi chini ya Ulinzi wa Shirikisho ikaundwa. Tukio hili lilikuwa sambamba na kukimbia kwa laki kadhaa ya Waripablikani wa Kihispania kwenda Ufaransa baada ya kushindwa na Wanataifa mnamo mwaka wa 1939 katika Vita Vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Uhispania.

neg:
Kenya African National Union
Chama kilianzishwa 1960 na wanasiasa waliyekuwa wanachama wa Kenya African Union ilichoanzishwa mwaka 1944 kwa jina la Kenya African Study Union. Jina likabadilishwa haraka kuwa "Kenya African Union" likabaki hivyo hadi 1952 KAU iliposimamishwa na serikali ya ukoloni. Mwenyekiti wa KAU ilipos ajiliwa alikuwa James Gichuru. Gichuru alipatiya kiti chake cha uongozi Jomo Kenyatta wakati Kenyatta aliporudi Kenya baada ya miaka 20 ngambo. Gichuru angerudia tendo hili wakati alipochaguliwa kuongoza KANU ilipofufuliwa kupigania uchaguzi ambayo ingekuwa 1963. Kenyatta angeendelea kuongoza hiki chama tangu mwaka 1960 hadi kifo chake 1978. Tangu Oktoba 1978 Daniel Arap Moi akawa kiongozi wa chama.

neg:
Historia ya tarakilishi
Ya kwanza ilikua kazi ya Wajerumani, Konrad Zuse, kifupi Z1 mwaka 1938.

neg:
Abdallah Rashid Sembe
Hawa Waafrika wasomi kutoka shule za misheni na Makerere badala ya kuwa wapigania haki wakawa watiifu kwa taasisi mbili zenye nguvu, serikali ya kikoloni na Kanisa. Wasomi hawa waliunda vikundi vyao kwa kushawishiwa na Waingereza vilivyokuwa vikijulikana kama Discussion Groups yaani vikundi vya majadiliano. Vikundi hivi vilijitenga na siasa. Kwa ajili hii basi, ilibakia kwa Waafrika "wasiokuwa na elimu" kuunda TANU na kuongoza harakati za kudai uhuru wa Tanganyika. Hapa ndipo unakutana na Shekh Abdallah Rashid Sembe.
Kikundi cha wafanyabiashara wadogo wadogo katika soko la Ngamiani, Abdallah Rashid Sembe akiwamo kiliitisha mkutano katika ukumbi wa Tangamano Septemba 5, 1955. Waliohudhuria mkutano huo walikuwa Abdallah Rashid Sembe, Hamis Heri, Peter Mhando, Mohamed Kajembe, Tuwa Abdallah, Dhili Mgunya, Victor Mkello, Mohamed Sadik, Hassan, Peter Ramadhani Jembe na Ali Mohamed. Peter Ramadhani tayari alikuwa mwanachama wa TANU huko Arusha na alikaribishwa mkutanoni ili waasisi wa TANU wanufaike kutokana na uzoefu wake.

neg:
Chama cha Demokrasia na Maendeleo
Kilianzishwa tarehe 28 Mei 1992 na mwanasiasa mkongwe na gavana na waziri wa fedha wa zamani enzi za utawala wa Mwalimu Nyerere.

neg:
Chama cha Nazi
"Nazi" (tamka: "na-tsi") ni kifupi cha Kijerumani kwa neno la "National" (matamshi ya Kijerumani: na-tsi-o-nal) inayomaanisha "kizalendo, kizawa". Jina la kamili ya NSDAP ilikuwa Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (Chama cha Kizalendo - Kisoshialisti cha Wafanyakazi Wajerumani).

neg:
Al-Qaeda
Al-Qaeda imeendelea kutoka Maktab al-Khidamat, au "Ofisi ya Huduma ", shirika la Uislamu lililoanzishwa mwaka wa 1980 kukusanya fedha na recruit kanal mujahideen kigeni kwa ajili ya vita dhidi ya Soviets nchini Afghanistan. Ilianzishwa na Abdullah Yusuf Azzam, msomi wa Kiislamu wa Kipalestina na mwanachama wa Udugu wa Kiislamu.

neg:
Barua ya kujiuzulu ualimu ya Julius Kambarage Nyerere
Nyerere alilipeleka tatizo hili kwa Clement Mtamila, Mwenyekiti wa Kamati Kuu ya TANU. Mtamila aliitisha mkutano wa kamati kuu nyumbani kwake mtaa wa Kipata na TANU ilijadili tatizo hilo. Miongoni mwa wajumbe wa kamati ile mbali na Rupia na Kambona walikuwa Bibi Titi Mohamed na Bibi Tatu bint Mzee. Kamati Kuu ya TANU ilimshauri Nyerere ajiuzulu. Tafarani hii ilitokea wiki chache tu baada ya kurudi kutoka Umoja wa Mataifa katika wiki za mwisho za mwezi Machi. Tarehe 23 Machi, 1955 Nyerere alijiuzulu ualimu. Ilikuwa adhuhuri Nyerere alipokuja Dar es Salaam kutoka Pugu, akiwa si mwalimu wa shule tena. Inasemekana aliposhuka tu kwenye basi alikwenda moja kwa moja ofisini kwa Abdulwahid katika soko la Kariakoo kumpasha habari rafiki yake. Nyerere alikaa na Abdulwahid katika nyumba yake namba 78 Mtaa wa Stanley. Baadaye kidogo Nyerere alirudi kijijini kwake huko Musoma. John Hatch alipokuja Dar es Salaam kwa mwaliko wa TANU Nyerere alikuwa kwao kijijini. Utaona hapo baadaye kidogo jinsi mgeni huyu Mwingereza alivyomgutusha Schneider Abdillah Plantan kuhusu TANU kuwashirikisha wanawake katika harakati za kudai uhuru."

neg:
Josef Stalin
Joseph Vissarionovich Stalin (Kirusi Иосиф Виссарионович Сталин (Iosif Vissarionovich Stalin), kwa jina la kiraia Джугашвили (Dzhugashvili), Kigeorgia: იოსებ ჯუღაშვილი (Ioseb Jughashvili); (* 18 Desemba 1878 – + 5 Machi 1953) alikuwa mwanasiasa Mrusi kutoka Georgia aliyeshiriki pamoja na Lenin katika Mapinduzi ya Urusi ya 1917 na kuwa kiongozi wa chama cha kikomunisti halafu kiongozi mkuu wa Umoja wa Kisovyeti baada ya kifo cha Lenin.

neg:
Nazi
Nazi ni neno linaloweza kumaanisha:

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilianzishwa 7 Julai 1954 kutokana na Tanganyika African Association (TAA). TAA ilikuwa na mwelekeo wa kitamaduni zaidi ya siasa. Mwenyekiti wa kwanza wa TANU alikuwa Julius Kambarage Nyerere.

neg:
NSDAP
Uchaguzi wa mwisho katika Ujerumani hadi 1946 ulifanyiwa tar. 5 Machi 1933. Hitler alitumia nafasi ya moto kwenye bunge kupitisha sheria za dharura kwa usalama wa taifa. Kwa msaada wa sheria hii alipiga marufuku chama cha kikomunisti na kuanzisha mateso dhidi ya chama kikubwa cha kijamaa SPD. Uchaguzi ulifanyika kwa hofu upande wa wapinzaniwa Hitler wengi walikamatwa tayari. NSDAP ilipata 44 % za kura ikapaswa kuingia katika serikali ya ushirikiano tena.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
PNU iliundwa haraka inaonekana bila maandalizi mazuri. Hadi mwanzo wa Septemba 2007 haikueleweka Kibaki atagombea urais kupitia chama gani. Chama cha NARC kilichokuwa chombo cha Kibaki mwaka 2002 ilikuwa mkononi mwa mwenyekiti wake Charity Ngilu asiyeonyesha dalili la kumwunga Kibako mkono. Wanasiasa wengi wa upande wa Kibaki waliwahi kuacha NARC na kujenga badala yake NARC-Kenya lakini kikundi hiki hakikujenga uhusiano mzuri na wanasiasa wa serikali ya umoja wa kitaifa walionekana kuwa muhimu kwa Kibaki kama vile Simon Nyachae wa FORD-Kenya au Njenga Karume wa KANU.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilishinda kila uchaguzi chini ya utawala wa kikoloni ikawa chama cha kuongoza Tanganyika hadi ilipopata uhuru wake mwaka 1961. Katiba ya Taifa ya mwaka 1962 ilifanya TANU kuwa chama cha pekee nchini ikifuata mfano wa nchi za kijamaa zenye muundo wa siasa ya chama kimoja.

neg:
Tanganyika African National Union
Oktoba 10, 1953 Mwalimu Nyerere, Abdulwahid Sykes, Ally Sykes, Dossa Aziz na John Rupia walikutana kujadili namna ya kuibadili TAA kuwa chama kamili cha siasa.

neg:
Forum for the Restauration of Democracy
Ilianzishwa mwaka 1991 na wanasiasa waliopinga mfumo wa chama kimoja na utawala wa KANU chini ya rais Daniel arap Moi. Shabaha ilikuwa mabadiliko ya kuruhusu vyama vingi na uhuru wa kidemokrasia. Wakati ule chama cha pekee kilichoruhusiwa kilikuwa KANU. Mfumo wa chama kimoja uliporomoka katika nchi nyingi za dunia baada ya mwisho wa ukomunisti na mabadiliko yaliyokwenda sambamba na mwisho wa vita baridi katika Afrika.

neg:
National Alliance Party of Kenya
Chanzo cha NAK kilikuwa maarifa ya miaka iliyotangulia ambako KANU ilishinda uchaguzi kama bila kuwa na kura nyingi kabisa lakini kutokana na uhaba wa umoja upande wa upinzani. Baada ya kufarakana kwa Forum for the Restauration of Democracy 1992 vyama vyote vya upinzani vilikuwa na tabia za kikabila vikiwa na msingi kati ya moja ya makabila makubwa tu.

neg:
Riz Khan
Mwaka wa 1996, alianzisha kipindi cha mahojiano ya "CNN: Q & A with Riz Khan," na amewahoji watu maarufu kama aliyekuwa Katibu Mkuu wa Shirika la Umoja wa Mataifa Kofi Annan, Marais wa zamani wa Marekani Jimmy Carter na Bill Clinton, Dalai Lama na Nelson Mandela, na mwanasayansi J . Venter Craig. Khan pia aliwahi kufanya mahojiano ya kipekee ulimwenguni mzima na Mkuu wa Pakistan Pervez Musharraf kufuatia mapinduzi yake mnamo Oktoba 1999. Khan alitangaza kipindi cha "Q & A-Asia with Riz Khan."
Hivi vipindi vya mahojiano huweka wanahabari kote duniani na watu maarufu pamoja na wao huulizwa maswali na watazamaji kwa kutumia simu, barua pepe, au kipepesi, pamoja na maswali na maoni kuchukuliwa kutoka chumba cha kipepesi kifunguacho nusu saa kabla ya kila kipindi.