query: Je, Paul Labile Pogba alizaliwa mwaka upi?

pos:
Paul Pogba
Paul Labile Pogba (aliyezaliwa 15 Machi 1993) ni mchezaji wa soka wa Kifaransa ambaye anacheza klabu ya Manchester United katika ligi kuu ya uingereza na timu yake ya taifa ni Ufaransa. Yeye hufanya kazi hasa kama kiungo wa kati na ni vizuri kucheza nafasi zote ya mashambulizi na ulinzi.

neg:
Moussa Doumbia
Moussa Doumbia (alizaliwa 15 Agosti 1994) ni mchezaji wa soka wa Mali ambaye sasa anacheza katika Ligue 1 huko Ufaransa klabu ya Reims. Anacheza kama kiungo mshambuliaji au winga wa kushoto.

neg:
Pierre Emerick Aubameyang
Pierre Emerick Aubameyang (alizaliwa 18 Juni 1989) ni mchezaji wa soka wa Gabon ambaye anacheza klabu ya Uingereza Arsenal na maakida wa timu ya taifa ya Gabon.

neg:
Omar Bongo
El Hadj Omar Bongo Ondimba (30 Desemba 1935 – 8 Juni 2009) alikuwa Rais wa nchi ya Gabon tangu mwaka wa 1967. Baadhi ya marais barani Afrika, Bongo ameshika urais kwa muda mrefu kabisa. Alimfuata Leon M'ba akiwa na umri wa miaka 31 tu, na wakati ule alikuwa rais kijana kabisa duniani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Albert-Bernard Bongo.
Kiongozi huyo mwanzoni alitambulika kama Albert Benard Bongo kabla ya baadae kusilimu na kuitwa Omari Bongo. baada ya kumaliza masomo yake ya awali na sekondari mjini Brazzaville, Bongo alianza kazi katika shirika la umma lililokuwa likishughulika na masuala ya posta na simu lakini baadae aliingia kwenye mafunzo ya kijeshi na taratibu ukawa mwanzo wa kujikita kwenye siasa.

neg:
Pepe Kallé
Pepe Kallé (30 Novemba 1951 - 28 Novemba 1998) alikuwa mwimbaji wa soukous, mwanamuziki na kiongozi wa bendi kutoka nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Pepe Kallé alipozaliwa alipewa jina Kabasele Yampanya katika mji mkuu wa Kinshasa (wakati huo mji huu ulikuwa unajulikana kama Léopoldville), lakini baadaye aliamua kulichukua jina la mshauri wake, Grand Pepe Kalle.
Pepe Kalle alikuwa na uwezo wa kuimba kwa sauti ya juu zaidi pamoja na sauti ya chini zaidi ambayo kwa lugha ya kimombo inaitwa “multi-Octave range”. Pepe Kalle alikuwa akiingia jukwani anatambulika mara moja kwani alikuwa na urefu wa sentimita 190 (fiti 6 inchi 3) na uzito wa kilogramu 136 (puandi 300). Mwimbaji huyu alirekodi zaidi ya nyimbo mia tatu na Albamu ishirini katika wasifu wake wa miongo miwili mirefu ya muziki. Kwa wapenzi wake wa muziki alikuwa anajulikana kama "tembo wa muziki Halisi ya Afrika " na "La Bombe Atomique" kwani Pepe Kalle aliwatumbuiza watazamaji tendaji zake za nguvu.
Wasifu wake wa kimuziki ulianza na African Jazz, bendi ya Grand Pepe Kalle. Baadaye akawa mwimbaji kiongozi wa Lipua Lipua, ambapo aliimba sambamba na Nyboma Mwandido. Mwaka wa 1972, Pepe Kalle pamoja na Dilu Dilumona na Papy Tex, waliiacha bendi ya Lipua Lipua na kuunda bendi yao wenyewe iliyokuwa ikiitwa Empire Bakuba. Empire Bakuba ilichukua jina lake kutoka kabila ya kishujaa ya Kikongo, na kundi hili lilingiza ngoma na midundo ya muziki kutoka ndanindani, sauti ambazo zilikuwa zimetupiliwa mbali kwa muda mrefu na rumba maarufu. Bendi hii ilikuwa maarufu mara moja na pamoja na Zaiko Langa Langa wakawa bendi za vijana maarufu zaidi katika mji mkuu wa Kinshasa. Pamoja na vibao motomoto kama "Dadou" ya Pepe Kallé na "Sango ya mawa" ya Papy Tex, bendi hii daima ilishirikishwa kwenye chati ya muziki. Wao pia waliumba njia mpya ya kucheza au kusakata iliyojulikana kama kwassa kwassa.
Katika mwaka wao wa kumi tangu kuanzishwa kwao mwaka wa 1982, bendi hii iliteuliwa kama kundi cha juu zaidi nchini Zaire. Katika miaka ya mapema ya 1980, Empire Bakuba iliendelea ziara zake za mbali huku ikitoa zaidi ya albamu nne kwa mwaka. Katikati ya miaka za 1980, walikuwa na wafuasi wengi katika Kati ya Francophone na Afrika Magharibi. Ushirikiano wake wa mwaka wa 1986 pamoja na Nyboma iliyokuwa ikiitwa "Zouke Zouke" ilikuwa mmoja kati ya Albamu zilizouzwa sana mwaka huo. Lakini ilikuwa ushirikiano wake wa pili na Nyboma, "Moyibi" (mwaka wa 1988), ambayo ilianzisha umaarufu wake kote Afrika.
Mwishoni mwa miaka ya 1980 na mapema miaka ya 1990, Pepe Kalle aliunganisha vipengele vya soukous vilivyochezwa kwa kasi ambavyo viliundwa katika studio za Paris. Albamu yake ya mwaka wa 1990, Roger Milla, iliyotoa shukrani kwa talanta na ujuzi wa mwanakandanda huyu mkuu kutoka Kamerun, ni mfano maridadi wa mpangilio huu.
Mwaka wa 1992, bendi ilikabiliwa na msiba wake wa kwanza mkubwa wakati Emoro, mbilikimo wa kusakata rhumba wa bendi, aliupa dunia mkono wa buriani wakati walikuwa ziarani nchini Botswana. Licha ya msiba huu, umaarufu wa Pepe Kallé uliendelea kuenea katika miaka ya tisini kwani alitoa Albamu kama "Gigantafrique" , "Larger than life" na "Cocktail" . Alishirikiana na wanamuziki wa kitambo mashuhuri kama vilevile Lutumba Simaro na Nyoka Longo.
Pepe Kallé aliaga dunia kutokana na mshtuko wa moyo mnamo Novemba 1998.

neg:
Paulo Bento
Paulo Jorge Gomes Bento (alizaliwa 20 Juni 1969) ni mchezaji wa soka wa Ureno aliyestaafu, na pia ni meneja wa timu ya taifa ya Korea Kusini.

neg:
Ng'olo Kante
N'Golo Kante (matamshi ya Kifaransa: [ŋɡolo kɑte]; alizaliwa Paris, Ufaransa, 29 Machi 1991) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kama kiungo wa kati wa klabu ya Uingereza Chelsea na timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Paul Ngei
Paul Ngei alikuwa mbunge wa eneo bunge la Kangundo kuanzia miaka ya 1969 hadi 1990 Alihudumu kwa miaka mingi katika serikali ya Jomo Kenyatta kuanzia mwaka wa 1964 hadi mwaka wa 1978 kama waziri katika baraza la mawaziri na pia alihudumu katika serikali ya baada ya Kenyatta iliyokuwa ikiongozwa na Rais Daniel Arap Moi kuanzia mwaka wa 1978 hadi mwaka wa1990 ambapo alishikilia nyadhifa kadha za uwaziri. Mwaka wa 1990 alitangazwa kutokuwa na hela na mahakama na hivyo basi ilimbidi kuiacha kiti chake cha ubunge.

neg:
Raphael Varane
Raphaël Xavier Varane (alizaliwa tarehe 25 Aprili 1993) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza kama beki katika timu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Lucy Komba
Lucy Francis Komba alizaliwa mnamo tarehe 24 Oktoba ya mwaka wa 1980, katika Wilaya ya Kinondoni jijini Dar es Salaam, Tanzania.

neg:
Eliaquim Mangala
Eliaquim Hans Mangala (alizaliwa 13 Februari 1991) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anachezea klabu ya Manchester City na timu ya taifa ya Ufaransa kama mlinzi wa kati.

neg:
Moussa Sissoko
Moussa Sissoko (alizaliwa 16 Agosti 1989) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anachezea klabu ya Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Patrick Balisidya
Patrick Pama Balisidya (18 Aprili 1946 - 7 Agosti 2004) alikuwa mwanamuziki maarufu katika miondoko ya muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania.
Patrick Pama Balisidya alizaliwa Mvumi Dodoma tarehe 18 Aprili 1946. Kabila lake alikuwa Mgogo , kabila ambalo lina wanamuziki wengi maarufu kutokana na muziki kuwa sehemu muhimu ya maisha ya kabila hilo. Mama yake alikuwa anapiga kinanda kanisani na hivyo basi kutokana na asili ya kabila lake na pia kutokana na mama yake, hakika huyu angeweza kujisifu kuwa muziki uko katika damu yake.

neg:
Lebron James
Lebron James (alizaliwa 30 Desemba 1984) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Marekani kwa Wakubwa wa Cleveland wa Chama cha Taifa cha Mpira wa Kikapu (NBA).

neg:
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala (16 Mei, 1946 - 18 Juni, 1998), alikuwa ni mwanasiasa, kiongozi na mwanachama wa Chama cha Mapinduzi (CCM). Alikua na kipawa asilia cha uongozi na utashi mzuri kiasi cha kumgusa Baba wa Taifa la Tanzania, Marehemu Mwalimu Julius Kambarage Nyerere haswa kwa imani yake kubwa juu ya misingi ya ujamaa. Amewahi kushika nafasi mbalimbali za uongozi nchini.

neg:
Presnel Kimpembe
Presnel Kimpembe (alizaliwa tarehe 13 Agosti mwaka 1995) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza kama mlinzi wa Paris Saint-Germain na timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Didier Drogba
Ndiye mchezaji bora wa wakati wote na nahodha wa zamani wa timu ya taifa ya Ivory Coast. Yeye anajulikana sana kwa kazi yake huko Chelsea F.C., ambaye amefunga malengo zaidi kuliko mchezaji mwingine wa kigeni na kwa sasa ni mchezaji wa nne wa klabu ya juu zaidi ya wakati wote. Ameitwa Mchezaji wa Afrika wa Mwaka mara mbili, kushinda mechi ya mwaka 2006 na 2009.

neg:
Romelu Lukaku
Romelu Menama Lukaku Bolingoli (alizaliwa 13 Mei 1993) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza katika klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Manchester United na timu ya taifa ya Ubelgiji. Yeye ni mmoja wa wachezaji watano tu waliofunga mabao 50 ya Ligi Kuu kabla ya kuzaliwa kwake 23, na ni mchezaji wa nne (na mgeni wa kwanza)kupata alama 80 kabla ya kuzaliwa kwake.

neg:
Lukas Podolski
Lukas Podolski (alizaliwa 4 Juni 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Ujerumani na klabu ya Vissel Kobe ya nchini Japani.

neg:
Saul Niguez
Machi 8, 2012, akiwa na umri wa miaka 17 tu na siku 108, Saúl alifanya timu yake ya kwanza na timu ya kwanza ya Colchoneros, akicheza mechi sita iliyopita katika mchezo wa UEFA Europa League dhidi ya Beşiktaş JK (3-1 kushinda nyumbani, 6- 1 kwa jumla). [4] Kuonekana kwake kwa pili kulifika mnamo Septemba 20, tena kama msimamo na katika Europa League, wakati huu dhidi ya Hapoel Tel-Aviv FC; siku tatu baadaye alifunga mabao mawili kwa Atlético B, katika derby 2-1 mbali ya kushinda zaidi Real Madrid C.

neg:
Lionel Messi
Alizaliwa na kukulia katikati ya Argentina, Messi alipata ugonjwa wa homoni ya kukua akiwa mtoto. Alipokuwa na umri wa miaka 13, alihamia Hispania kujiunga na Barcelona, ambaye alikubali kulipa matibabu yake. Baada ya mafanikio ya haraka kupitia kikao cha vijana wa Barcelona, Messi alifanya ushindani wake wa umri wa miaka 17 mnamo Oktoba 2004. Licha ya kujeruhiwa wakati wa mechi yake ya kwanza, alikuwa mchezaji muhimu kwa klabu ndani ya miaka mitatu ijayo, kumaliza 2007 kama Mwisho wa Ballon d'Or wote na tuzo ya FIFA ya Mchezaji wa Mwaka wa FIFA, na alirudia mwaka uliofuata. Kampeni yake ya kwanza isiyoingiliwa ilikuja msimu wa 2008-2009, ambapo alimsaidia Barcelona kufanikisha safari ya kwanza katika soka ya Hispania. Katika umri wa miaka 22, Messi alishinda Ballon d'Or na tuzo ya Mchezaji wa Mwaka wa FIFA kwa rekodi za kupiga kura.

neg:
Marouane Fellaini
Marouane Fellaini Bakkioui (alizaliwa Novemba 22, 1987) ni mchezaji wa mpira wa miguu/soka wa Ubelgiji ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Manchester United na timu ya taifa ya Ubelgiji.

neg:
Frank Lampard
Frank Lampard (alizaliwa Romford, London, 20 Juni 1978) ni mwanakandanda wa Uingereza na anazichezea klabu ya Kiingereza Chelsea FC na timu ya taifa ya Uingereza.

neg:
Emmanuel Okwi
Emmanuel Okwi (alizaliwa 25 Disemba 1992) ni mchezaji wa soka na anacheza klabu ya Simba S.C. na timu ya taifa ya Uganda. Taifa lake ni Uganda na anacheza kama kiungo.

neg:
Macdonald Mariga
Macdonald Mariga (amezaliwa 4 Aprili 1987) ni mchezaji wa kandanda wa Kenya na huchezea klabu ya Serie A ya Parma.

neg:
Paul Kagame
Paul Kagame (amezaliwa 23 Oktoba 1957) ni Rais aliyepo madarakani nchini Rwanda.

neg:
Paul Schulze
Paul Schulze (amezaliwa 12 Juni, 1962) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Ryan Chappelle katika mfululizo wa FOX maarufu kama "24" kuanzaia mwaka 2001 hadi 2003. Pia anajulikana kwa kucheza kama Father Phil Intintola katika "HBO" "The Sopranos" kuanzia mwaka wa 1999 hadi 2006.

neg:
Paulo Dybala
Paulo Dybala (alizaliwa Laguna Larga, Cordoba, Arjentina, 15 Novemba 1993) ni mchezaji wa soka na anacheza kama namba (10).

neg:
Paul Sabatier
Paul Sabatier (5 Novemba 1854 – 14 Agosti 1941) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ufaransa. Alichunguza sifa za elementi mbalimbali. Mwaka wa 1912 pamoja na Victor Grignard alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Paul Pogba
Pogba alizaliwa Lagny-sur-Marne, Seine-et-Marne, mzazi wake ni raia wa Guinea. Yeye ni Mwislamu. Ana kaka zake wawili ambao ni mapacha nao ni wacheza mpira wa miguu .kaka yake mkumbwa anaitwa Florentin, sasa anachezaa klabu ya Kifaransa Saint-Étienne, wakati kaka yake wa pili Mathias anachezaa klabu ya Uholanzi Sparta Rotterdam na timu ya taifa ni Guinea.

neg:
Ali Bongo Ondimba
Ali-Ben Bongo Ondimba (amezaliwa na jina la Alain Bernard Bongo mnamo tar. 9 Februari 1959) ni mwanasiasa kutoka nchini Gabon ambaye kwa sasa ni Rais wa Gabon kwa kufuatia ushindi wake kwenye uchaguzi wa rais wa 2009.

neg:
Dele Alli
Bamidele Jermaine Alli (alizaliwa 11 Aprili 1996) ni mchezaji wa kitaalamu wa Uingereza ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Ligi Kuu ya Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya England.

neg:
Plies
Plies alizaliwa Algernod Lanier Washington tarehe 1 Julai 1976, katika Fort Myers, Florida na kukulia katika Mashariki Dunbar, Florida. Wakati alikua Fort Myers Junior High School, yeye alicheza katika timu ya mpira, iliyonyakua taji la Mfalme, na alichaguiwa kama "Mwanafunzi aliyeng'ara zaidi" katika darasa lake. Yeye alihudhuria Chuo Kikuu Miami kwa mwaka na kucheza katika timu yake ya mpira wa kikapu, kisha kuhamishiwa Chuo Kikuu cha Florida Kuu kwa mwaka na kjichuja mwihoni mwa mwaka. Katika miaka ya 1990, Plies na ndugu yake Ronnell Lawrence Lavatte, pia anajulikana kama Big Gates, walianzisha studio ya kujitegemea, Rekodi ya Big Gates. Ingawa mwanzoni alikataa Plies rap, baada ya maandamano kwa wasanii wake mmoja, Big Gates aliamua kushika Plies 'mstari kwenye wimbo "Tell Den Krackers dat". Plies na Big Gates kukuzwa kwa moja na mara nyingi alisafiri hadi Miami, ambayo hatimaye ilisababisha mpango Plies tarehe kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide . Mpenzi wa Pliers Brandy Lacole Lyons aliyemzalia mwana, Nijier Lanier Washington, katika Hospitali ya University Community iliyoko Tampa, Florida tarehe 20 Oktoba 2003. Baada ya kutia mkataba na kuingizwa Slip-n-Slide mwaka 2004, Plies alitoa tepu za kuchanganya kadhaa.

neg:
Meddie Kagere
Meddie Kagere (alizaliwa 10 Oktoba 1986) ni mchezaji wa soka wa Rwanda alizaliwa Uganda ambaye anacheza katika klabu ya Simba S.C. iliyopo Ligi Kuu ya Tanzania na timu ya taifa ya Rwanda.

neg:
Paula Abdul
Paula Abdul (amezaliwa tar. 19 Juni 1962) ni mwimbaji na mnenguaji wa Kiamerika. Anafahamika kwa kuongoza unenguaji katika nyimbo kibao za watu wengine na za kwake mwenyewe. Kwa sasa yeye ndiye mwamuzi wa kipindi maarufu cha TV cha Kimarekani maarufu kama "American Idol".

neg:
Thomas Meunier
Thomas Meunier (alizaliwa Sainte-Ode, Ubelgiji, Septemba 12, 1991) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza kama beki wa kulia katika klabu ya Ufaransa Paris Saint-Germain (PSG) na timu ya taifa ya Ubelgiji.

neg:
Mauricio Pochettino
Mauricio Roberto Pochettino Trossero (alizaliwa 2 Machi 1972) ni mchezaji wa zamani wa Argentina ambaye alicheza kama kituo cha nyuma, na ndiye meneja wa sasa wa klabu ya Premier League Tottenham Hotspur.

neg:
Pelé
Pelé alianza kuichezea Santos akiwa na umri wa miaka 15 na timu ya taifa ya Brazil akiwa na miaka 16.Katika ngazi za kimataifa alishinda kombe la dunia mara tatu 1958,1962 na 1970,akiwa ni mchezaji wa pekee kufanya hivyo.Ni mchezaji wa kibrazili anayeongoza kwa magoli mengi zaidi kwa kufunga magoli 77 kwenye mechi 92.Kwenye ngazi ya klabu ni mfungaji bora wa muda wote katika klabu ya Santos, na aliisaidia kubeba taji la Copa Libertadores kwa miaka ya 1962 na 1963.Kwa mchezo wake wa haraka ,chenga zake na magoli yake ya ajabu yalimpa umaarufu duniani kote.Tangu alipostaafu mwaka 1977,Pelé amekuwa balozi wa mpira wa miguu duniani.

neg:
Rio Ferdinand
Rio Ferdinand (alizaliwa 7 Novemba 1978) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Uingereza na klabu ya Manchester United anayecheza katika nafasi ya beki wa kati.
Alianza kuichezea Manchester United kuanzia mwaka 2002 hadi mwaka 2014.

neg:
Papa Yohane Paulo II
[[Picha:Karol Wojtyla-wikary w Niegowici.jpg|thumb|Karol Wojtyła akiwa padri huko [[Niegowić]], Poland, mwaka [[1948]].]]
Kisha kumaliza masomo yake seminarini, tarehe [[1 Novemba]] [[1946]] Karol alipewa [[upadirisho]] na kardinali Adam Stefan Sapieha.

neg:
Paulinho
José Paulo Bezerra Maciel Júnior (anayejulikana kama Paulinho: kwa matamshi ya Kireno cha Brazil: [pawlĩju]; alizaliwa 25 Julai 1988) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Hispania Barcelona FC na timu ya taifa ya Brazil.

neg:
Lionel Messi
Lionel Andrés Messi (matamshi ya Kihispania: [ljonel andɾes mesi]; alizaliwa 24 Juni 1987) ni mchezaji wa kitaalamu wa Argentina.Ambaye anachezea klabu ya Hispania inayoitwa Barcelona na timu ya taifa ya Argentina . Mara nyingi huchukuliwa kuwa mchezaji bora zaidi , Messi ndiye mchezaji pekee katika historia ya kushinda tuzo za [ FIFA] Ballon d'Or nne ambazo alishinda mfululizo, na akiwa na viatu vinne vya Ulaya vya dhahabu.Ameshinda michuano 29 na Barcelona, ikiwa ni pamoja na mataji ya La Liga nane, mataji manne ya UEFA Champions League na Copas del Rey tano , Messi ana kumbukumbu za magoli mengi aliofunga katika La Liga (354), msimu wa La Liga (50) na msimu wa soka ya klabu Ulaya (73), mwaka wa kalenda (91), pamoja na wale waliosaidia zaidi katika La Liga (138) na Copa America (11). Amefunga mabao zaidi ya 500 ya kazi ya klabu na nchi.

neg:
Papa Yohane Paulo II
Akiwa na miaka 58 tu, alikuwa kijana kuliko Mapapa wote waliochaguliwa baada ya [[Papa Pius IX]] mwaka 1846, aliyekuwa na miaka 54. [[Ibada]] ya kuanzia rasmi Upapa wake ilifanyika tarehe [[22 Oktoba]] 1978.

neg:
Patrice Evra
Mwana wa mwanadiplomasia, Evra alizaliwa mjini Dakar, Senegal, na aliwasili Ulaya kupitia Brussels kutoka Senegal wakati alikuwa na umri wa miaka sita. Yeye alilelewa Les Ulis, Essonne, Ufaransa, ambako aliishi na familia yake kuanzia mwaka wa 1984 hadi 1998 kabla ya kuchukua nafasi yake ya kwanza ya kucheza kandanda ambayo ilimpelek Marsala, Sicily, Italia.

neg:
Tanguy Ndombele
Tanguy Ndombélé (alizaliwa 28 Desemba 1996) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza katika klabu ya Ufaransa FC Lyon.

neg:
John Paul Magalle Shibuda
John Paul Magalle Shibuda (amezaliwa 23 Februari, 1950) ni mbunge wa jimbo la Maswa katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Paul Boyer
Paul Delos Boyer (amezaliwa 31 Julai 1918) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usanisi wa kibiolojia wa ATP. Mwaka wa 1997, pamoja na John Walker na Jens Skou alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Paul Greengard
Paul Greengard (amezaliwa 11 Desemba, 1925) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mawasiliano ndani ya seli. Mwaka wa 2000, pamoja na Arvid Carlsson na Eric Kandel, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
1997
Ni mwaka mbao Steve Iwatta alizaliwa

neg:
Xavi
Xavier Hernandez Creus (anajulikana kama Xavi; amezaliwa mjini Terrassa, Barcelona, Catalonia, 25 Januari 1980) ni mchezaji wa kandanda Mhispania, ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo wa kati katika klabu ya Kihispania katika La Liga huko Barcelona. Kufikiriwa sana miongoni mwa wanakandanda bora katika dunia, Xavi alitajwa kama rasmi Mtu mwenye ushawishi mwingi katika mechi katikaa fainali ya Ligi ya Mabingwa 2009 kwani alisaidia Barcelona kushinda Manchester United na kuibuka washinid wa Kombe Ulaya kwa mara ya tatu. Alitajwa kama mchezaji bora na UEFA katika Euro 2008
na alikuwa mmoja wa wagombeaji watano 2007-08 wa tuzo la FIFA Mchezaji bora duniani. Kwa jumla ameteuliwa mara 80 na timu ya taifa ya Kihispania na amechezea nchi yake katika 2000 Olimpiki, 2002 FIFA Kobe la Dunia, Uefa Euro 2004, 2006 FIFA Kombe la Dunia, Uefa Euro 2008, na 2009 FIFA Kombe la Mashirikisho.

neg:
Pasteur Bizimungu
Julai mwaka 1994, majeshi ya RPF yalinyakua hatamu za uongozi na kuunda serikali ya umoja wa taifa. Kiongozi wa RPF, Paul Kagame, alichaguliwa kuwa makamu wa Rais, naye Bizimungu akawa Rais ili wahutu wengi wawakilishwe serikalini.
Hata hivyo, katika urais wake Bizimungu, wengi waliamini kuwa mamlaka halisi yalikuwa naye Kagame. Baada ya muda usio mrefu, Bizimungu alijipata akizozana naye Kagame kwa kile Bizimungu aliita ukandamizaji wa upinzani bila haki. Aliyekuwa Spika wa Bunge Joseph Seberanzi alienda mafichoni aliposhtakiwa kwa kosa la uhaini (treason) na Mechi mwaka wa 2000, afisa wa utawala Assiel Kabeara alipigwa risasi kichwani na watu watatu waliosemekana kuwa wamevalia nguo za kijeshi. Wapinzani wake Bizimungu walimsingizia kuwa alikuwa mfisadi huku wakisema aliwalinda mawaziri wafisadi kutoka kufukuzwa kazini na bunge (censure), na kuwa alikataa kuwalipa fidia wakaazi wa jumba lake waliofukuzwa na kuhepa ushuru kwa kusajili lori zake mbili katika Jmahuri la Kidemokrasia la Congo[3]. Bizimungu alijiuzulu mwezi wa Machi 2000 baada ya kuzozana tena naye Kagame, mara hii juu ya Baraza mpya la mawaziri. Kagame alimrithi kama rais.[4]

neg:
Gadiel Michael
Gadiel Michael Mbaga (amezaliwa tarehe 12 Juni 1996 katika jiji la Dar es Salaam) ni mchezaji wa kandanda ambaye anacheza nafasi ya beki wa kushoto katika timu maarufu katika nchi ya Tanzania ambayo ni Yanga Sc.

neg:
Paolo Maldini
Paolo Maldini (alizaliwa tarehe 26 Juni 1968) alikuwa mchezaji gwiji wa AC Milan na timu ya taifa ya Italia akicheza kama beki wa kushoto na pia beki wa kati alicheza misimu 25 akiwa na AC Milan kabla ya kustaafu akiwa na umri wa miaka 41 mwaka 2009.

neg:
Pelé
Alicheza kama mshambuliaji wa kati. Aliisaidia Brazili kutwaa kombe la dunia 1958, 1962 na baadaye tena mwaka 1970. Aliweka rekodi mwaka 1958 ya kuwa mchezaji mdogo kuliko wote duniani kucheza katika fainali ya kombe la dunia alipocheza akiwa na umri wa miaka 17. Alivuma sana katika miaka ya 1970 duniani kote.

neg:
Yoweri Kaguta Museveni
Yoweri Kaguta Museveni (* 1944 Ntungamo, Wilaya ya Ntungamo, Uganda) ni Rais wa Uganda tangu 29 Januari 1986. Alichukua madaraka baada ya kushinda vita vya msituni chini ya kundi la National Resistance Movement na kushinda katika chaguzi za urais za mwaka 1996, 2001 na 2006.

neg:
Harry Kane
Harry Edward Kane (aliyezaliwa 28 Julai 1993) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anacheza kama fowadi klabu ya Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya England.

neg:
Michael George Mabuga Msonganzila
Michael George Mabuga Msonganzila (amezaliwa 17 Julai 1956) ni askofu Mkatoliki nchini Tanzania.

neg:
Michael Bay
Michael Benjamin Bay (amezaliwa tar. 17 Februari 1965) ni mwongozaji na mtayarishaji filamu wa Kimarekani. Bay amejibebea heshima-sifa na mafanikio makubwa baada ya kuongoza filamu kama vile Transformers, Armageddon, The Rock, Pearl Harbor, Bad Boys, na Bad Boys II. Bay pia ni mmoja wa wanachama wa kampuni ya utayarishaji na upigaji video za muziki ijulikanyo kwa jina la Propaganda Films.

neg:
Joseph Kabila
Joseph Kabila Kabange (* 4 Juni 1971) ni rais wa nne wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

neg:
Papa Yohane Paulo II
Karol Józef Wojtyła alizaliwa Wadowice nchini Poland akiwa mtoto wa tatu na wa mwisho wa Karol Wojtyła, na Emilia Kaczorowska, ambaye alikuwa na asili ya Kilithuania, akafariki tarehe 13 Aprili 1929. Dada yake Olga alikufa kabla Karol hajazaliwa; hivyo, alihusiana sana na kaka yake Edmund, mpaka huyo alipokufa kwa tetekuwanga kutokana na kazi yake ya udaktari.

neg:
Paul von Lettow-Vorbeck
Paul von Lettow-Vorbeck alizaliwa kama mtoto wa afisa wa jeshi la Prussia akajiunga mwenyewe na jeshi tangu mwaka 1890. Mwaka 1900 alitumwa China kwa kupingana na harakati ya wanamigambo ya Boxer. 1904 alitumwa Afrika ya Kusini-Magharibi ya Kijerumani (Namibia) katika vikosi vya kupigania Waherero alipojeruhiwa na kurudi Ujerumani.
1913 alipewa cheo cha luteni kanali na kutumwa Afrika ya Masahriki alipokuwa mkuu wa Schutztruppe. Katika Agosti 1914 alipokea habari za Vita Kuu ya Kwanza huko Ulaya. Gavana Mjerumani von Schnee aliyetaka kuelewana na Waingereza kutokuwa na vita Afrika lakini dhidi ya amri ya gavana Lettow-Vorbeck aliamua kuandaa utetezi wa koloni. Alielewa ya kwamba Afrika haikuwa muhimu kwa vita ya Ulaya. Mpango wake ilikuwa kulazimisha Uingereza kutuma wanajeshi Afrika ambao wasingeweza kupigania Ulaya na hivyo labda kusaidia ushindi wa Ujerumani.

neg:
Ezekiel Kemboi
Alizaliwa Matira, karibu na Kapsowar katika Wilaya ya Marakwet. Kemboi alimaliza masomo ya shule ya upili katika Shule ya sekondari ya wavulana ya Kapsowar katika mwaka 1999. Hakuanza mazoezi ya riadha hadi baada ya kutoka shule. Paul Ereng aliona talanta yake ndipo baadaye akashinda Mbio ya Vijana ya Afrika hapo waka wa 2001 ingawa alianguka chini.

neg:
Paul Horgan
Paul George Vincent O'Shaughnessy Horgan (1 Agosti 1903 – 8 Machi 1995) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Hasa aliandika riwaya na vitabu vya kihistoria. Alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Historia mara mbili, kwanza 1955 kwa kitabu chake "Great River: The Rio Grande in North American History" ("Mto Mkubwa: Mto wa Rio Grande katika Historia ya Marekani"), na tena 1976 kwa wasifu ya "Lamy of Santa Fe".

neg:
John Stones
John Stones (alizaliwa 28 Mei 1994) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza klabu ya Ligi Kuu ya Manchester City na timu ya taifa ya Uingereza.

neg:
Prince Paul (mtayarishaji)
Paul Huston, (amezaliwa tar. 2 Aprili 1967) anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii kama Prince Paul, ni DJ na mtayarishaji wa rekodi za muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Pia alikuwa mmoja kati ya waanzilishi wa kundi la Gravediggaz ambamo alitumia jina la The Undertaker.

neg:
Didier Drogba
Katika majira ya joto ya 2004, Drogba alihamia klabu ya Ligi Kuu ya Chelsea kwa rekodi ya klabu £ milioni 24, na kumfanya mchezaji wa gharama kubwa zaidi wa Ivory Coast katika historia. Katika msimu wake wa kwanza alisaidia klabu kushinda cheo cha kwanza cha ligi katika miaka 50, na mwaka baadaye alishinda jina lingine la Ligi Kuu. Mwezi Machi 2012, aliwa mchezaji wa kwanza wa Kiafrika kushambulia malengo 100 ya Ligi Kuu, na pia akawa mchezaji pekee katika historia ya kupiga fainali nne za Kombe la FA mwaka huo huo, wakati alifunga katika kushinda Chelsea dhidi ya Liverpool. 2012 mwisho. Pia alicheza katika mwisho wa Ligi ya Mabingwa wa UEFA 2012, ambapo alifunga mechi ya dakika ya 88 na adhabu ya kushinda katika kuamua risasi dhidi ya Bayern Munich.

neg:
Pierre Emerick Aubameyang
Alizaliwa huko Laval kama mwana wa nahodha wa zamani wa Gabon Pierre Aubameyang, Aubameyang alianza kazi yake mwandamizi mwaka 2008 baada ya kukuzwa kutoka kuanzisha vijana huko Milan. Badala yake alikopwa mara nyingi kwa klabu za Ligue 1. Ingawa alikuwa anajulikana kwa kasi yake, mara nyingi alikuwa akitumiwa kidogo kwa mkopo mpaka akijiunga na Saint-Étienne mwaka 2011. Aubameyang alijenga juu ya maonyesho yake ikiwa ni pamoja na kuweka malengo msimu uliofuata. Baada ya kujitambulisha kuwa sehemu ya msingi ya timu, alimaliza kampeni kama mchezaji wa pili wa Ligue 1, na malengo 19, wakati pia kushinda Coupe de la Ligue 2013. Hii ilimfanya kuhamia klabu ya Bundesliga Borussia Dortmund, kwa ada ya rushwa ya € 14,000,000 nchini Ujerumani, Aubameyang, chini ya uongozi wa Jürgen Klopp, alitumia mchezo wake kutoka kwa winger, kwa kukamilika. Kushinda DFL-Supercup 2013 katika mwanzo wake, alipokea plaudits kwa ujuzi wake wa kiufundi na kumaliza; kupata kulinganisha na Thierry Henry. Katika msimu uliofuata huko Dortmund, Aubameyang alijitenga kuwa mojawapo ya mafanikio bora duniani, kama aliandika mabao 141 katika michezo 213, ikiwa ni pamoja na kukataa kwa lengo la 31 mwaka 2016-17 alishinda tuzo Hata hivyo, baada ya kuweka rekodi tu DFL-Supercup na DFB-Pokal kwa heshima yake moja kwa moja nchini Ujerumani, alionyesha hamu yake ya kuondoka, na kuhamishwa kwenda England kujiunga na Ligi Kuu ya uingereza timu iitwayo arsenal katika mpango wa rekodi ya klabu yenye thamani ya £ 56,000,000 (€ 64 milioni), kumfanya mchezaji wa gharama kubwa zaidi wa Gabon ya wakati wote.

neg:
Kim Seung-gyu
Kim Seung-gyu (alizaliwa 30 Septemba 1990) ni mchezaji wa soka wa Korea Kusini ambaye anacheza katika klabu iliyopo Japani Vissel Kobe, na pia sasa ni kipa wa timu ya taifa ya Korea Kusini.

neg:
Historia ya Rwanda
Mnamo Oktoba 1990 Watutsi waliokaa Uganda walianzisha chama cha RPF (Rwanda Patriotic Front) wakiwa na wafuasi wahutu wachache wakavamia Rwanda kwa silaha. Kiongozi wao alikuwa Paul Kagame aliyeondoka Rwanda akiwa mtoto wa miaka minne. Alikuwa amejiunga na jeshi la Yoweri Museveni na kupanda ngazi katika jeshi la Uganda hadi kuwa mkuu wa huduma ya usalama ya kijeshi ya Uganda. Walitaka kulazimisha serikali ibadilishe hali ya Watutsi kuwa raia bila haki. Lakini uvamizi huu ulisababisha kuongezeka kwa ukali dhidi ya Watutsi ndani ya Rwanda na siasa kali kwa upande wa viongozi Wahutu. Kikundi cha kihutu cha Interahamwe na kupewa silaha. Maelfu ya Watutsi Warwanda waliuawa.

neg:
Karolo Lwanga
Alizaliwa Bulimu mwaka 1865 na kufariki Namugongo
tarehe 3 Juni 1886.

neg:
Pierre-Emile Højbjerg
Pierre-Emile Højbjerg (alizaliwa tarehe 5 Agosti 1995) ni mchezaji wa soka wa Denmark ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Southampton.

neg:
Paul Newman
Paul Newman (26 Januari 1925 - 26 Septemba 2008) alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Newman alizaliwa mjini Shaker Heights, Ohio, Marekani. Alifahamika sana kwa kucheza katika filamu ya Butch Cassidy and the Sundance Kid, ilichezwa mnamo mwaka wa 1969. Humo alicheza kama Butch Cassidy. Newman alipata kumwoa mwigizaji filamu mwenzake Bi. Joanne Woodward.

neg:
Roberto Baggio
Roberto Baggio (alizaliwa tarehe 18 Februari mwaka 1967) ni mchezaji wa zamani wa Italia ambaye alikuwa mchezaji wa pili, au kama kiungo wa kushambulia, ingawa alikuwa na uwezo wa kucheza katika nafasi kadhaa. Yeye ni rais wa zamani wa sekta ya kiufundi ya Shirikisho la Soka (FIGC).

neg:
Paul Ngei
Paul Ngei alizaliwa katika sehemu ya Kiima Kimwe karibu karibu na mji wa Machakos nchini Kenya. Alikuwa mjukuu wa Masaku, chifu mkuu ambaye jina lake sasa ni majina ya mji na wilaya. Familia yake ilihama kutoka Kiima Kimwe hadi kwa makazi mapya katika sehemu ya Kangundo katika kijiji kidogo kijulikanacho kama Mbilini mwaka wa 1929. Hili lilikuwa eneo la milima na mvua nzuri kwa kilimo. Baba yake alikuwa amegeuzwa kuwa Mkristo na Afrika Inland Mission.

neg:
Ronaldo
Ronaldo Luís Nazário de Lima (matamshi ya Kireno cha Kibrazili: [ʁonawdu lwiʒ nɐzaɾju dʒ ɫĩmɐ]; anajulikana kama Ronaldo; alizaliwa 18 Septemba 1976) ni mchezaji mstaafu wa soka wa Brazil ambaye alicheza kama mshambuliaji.Anajulikana kama "O Fenômeno"("Ajabu") kwa kuwa mmoja wa wachezaji bora wa soka wa wakati wowote.

neg:
Kobe Bryant
Kobe Bean Bryant (alizaliwa 23 Agosti 1978) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa zamani wa Marekani.

neg:
Pol Pot
Saloth Sar alizaliwa tarehe 19 Mei 1925, wa nane kati ya watoto tisa na wa pili kati ya watoto watatu wa Kalamu Saloth na Sok Nem. Kaka yake Saloth Chhay alizaliwa miaka mitatu ya awali. Familia iliishi katika kijiji kidogo cha uvuvi wa Prek Sbauv, Kampong Thom Mkoa wakati kifaransa wakoloni kudhibitiwa eneo hilo. Kalamu Saloth alikuwa mchele mkulima ambaye inayomilikiwa 12 hekta ya ardhi na kadhaa nyati; familia alikuwa na kuchukuliwa kiasi tajiri kwa viwango vya siku. Ingawa Kalamu Saloth familia ilikuwa ya Sino-Khmer asili na Saloth Sar alikuwa na jina lake ipasavyo kutokana na haki yake complexion ("Sar" njia nyeupe katika Khmer), jamaa alikuwa tayari assimilated wenyewe na tawala Khmer jamii kwa wakati Sar alizaliwa. Saloth Sar elimu katika Buddhist monasteri. Yeye ingekuwa na baadaye kutoa wake Marxism "tincture ya Ubuddha."

neg:
Lady Gaga
Stefani Joanne Angelina Germanotta (amezaliwa tar. 28 Machi 1986) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za pop dansi kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Lady Gaga.

neg:
Kylian Mbappé
Kylian Sanmi Mbappé Lottin (alizaliwa 20 Desemba 1998) ni mchezaji wa soka wa Kifaransa ambaye anacheza katika Paris Saint-Germain, kwa mkopo kutoka A.S. Monaco, na katika timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Paulo wa Msalaba
Paulo wa Msalaba, ambaye jina lake la awali lilikuwa Paolo Francesco Danei, alizaliwa Ovada (Italia) tarehe 3 Januari 1694 akafariki Roma tarehe 18 Oktoba 1775.

neg:
Gabriel Obertan
Gabriel Obertan (alizaliwa mnamo 26 Februari 1989) ni mchezaji kandanda wa Kifaransa ambaye kwa sasa anaichezea klabu ya Manchester United ya Uingereza. Kimsingi yeye hucheza kama wing’a, lakini pia anaweza kucheza katika kiungo cha kati na kama mshambuliaji. Alikuwa mwanafunzi katika shule maarufu ya Clairefontaine academy na alianza wasifu wake wa kitaaluma kwa kuichezea klabu ya Bordeaux nchini Ufaransa, kabla ya kujiunga na Manchester United kwa kitita cha pesa ambacho hakikutangazwa mnamo Julai 2009. Yeye ni mwanachama wa timu ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21 ya Ufaransa na alitajwa kama mchezaji bora wa Ufaransa wa 2009 katika shindano la Toulon.

neg:
Haruna Niyonzima
Haruna Niyonzima (amezaliwa 5 Februari 1990) ni mchezaji mpira wa miguu wa kimataifa kutoka nchini Rwanda ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo katika kilabu ya Simba S.C. huko nchini Tanzania.

neg:
Dele Alli
Alizaliwa na kukulia huko Milton Keynes, alijiunga na mfumo wa vijana wa Milton Keynes Dons mwenye umri wa miaka 11 na akacheza timu yake ya kwanza miaka mitano baadaye, wakati wa msimu wa 2012-13. Zaidi ya miaka miwili na nusu ijayo alifanya maonyesho 88 rasmi kwa timu hiyo, akifunga mabao 24. Alisaini Tottenham Hotspur mwezi Februari 2015 kwa ada ya awali ya £ 5 milioni, . Katika kampeni yake ya kwanza kamili katika White Hart Lane, Alli alipiga kura PFA Mchezaji wa Mwaka, na alishinda tena mwaka wa pili. Mnamo Januari 2016 alikuwa nafasi ya 8 katika gazzetta dello Sport orodha ya 50 bora U20 soka na Oktoba mwaka huo huo alikuwa ranked kama bora U21 talanta katika soka ya dunia na FourFourTwo. [4] [5]

neg:
Scott McTominay
Msimu wa 2017-18 Kabla ya msimu wa 2017-18, McTominay alitajwa kuwa mwanachama wa Manchester United i, pamoja na mechi dhidi ya Vålerenga na Sampdoria.Katika mechi dhidi ya Vålerenga tarehe 30 Julai 2017,McTominay alicheza kama mbadala wa Paul Pogba.

neg:
Paul Crutzen
Paul Jozef Crutzen (amezaliwa 3 Desemba 1933) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uholanzi. Hasa alichunguza upunguaji wa ozoni. Mwaka wa 1995, pamoja na Mario Molina na Sherwood Rowland alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Jua Cali
Jua Cali ambaye jina lake kamili ni Paul Nunda ni mzaliwa wa Kenya. Alizaliwa tarehe kumi na mbili, mwezi wa septemba katika mwaka wa alfu moja kenda mia sabini na tisa. Katika mwaka wa alfu mbili yeye pamoja na …….Clement Rapudo (Clemo) walianzisha Calif Records ambapo Jua Cali amefanya kazi hadi sasa. Jua Cali ni msanii wa nyimbo za Kiswahili akitumia mtindo wa kufururiza maneno ujulikanao kama genge.

neg:
Naby Keita
Naby Laye Keïta (alizaliwa 10 Februari 1995) ni mchezaji wa soka wa Guinea ambaye anacheza kama kiungo wa katikati wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Liverpool F.C. na ndiye nahidha wa timu ya taifa ya Guinea iliyopo barani Afrika.

neg:
Donald Ndombo Ngoma
Donald Ngoma (amezaliwa Zimbabwe tarehe 4 Februari 1989) ni mchezaji wa kandanda katika klabu ya Yanga Sc inayoshiriki ligi kuu ya Vodacom Tanzania bara.

neg:
Luka Modric
Alizaliwa Zadar na alisajiliwa na Dinamo Zagreb baada ya kuonesha uaminifu kwenye timu yake ya mtaani.Alipata maendeleo kwenye ya Zagreb na baadaye kusajiliwa Zrinjski Mostar na baadaye Inter Zaprešić. Alipata mafanikio makubwa akiwa Dinamo na kubeba mataji ya ligi kuu matatu mfululizo na baadaye kuhamia Premier League akiwa na Tottenham Hotspur na ndiye aliyechangia kwenye ushindi wa mara ya kwanza wa UEFA Champions League baada ya miaka hamsini,ambako mara ya mwisho ilfika robo fainali mwaka 2010-11.

neg:
Riyad Mahrez
Alizaliwa nchini Ufaransa, Mahrez alicheza mechi yake ya kimataifa na Algeria mwaka 2014 na aliiwakilisha kwenye Kombe la Dunia la FIFA la 2014 na Kombe la Mataifa ya Afrika 2015 na 2017. Mnamo mwaka wa 2016 aliitwa Mchezaji bora wa Afrika na CAF.

neg:
Snoop Doggy
Cordozar Calvin Broadus, Jr (amezaliwa, 20 Oktoba 1971) ni Rapa wa kimarekani na pia muigazaji wa filamu. Alipata umaarufu kama Snoop Dogg, mwanzoni walikuwa wakimuita Snoop Dogg Doggy.

neg:
Louis Saha
Louis Saha (alizaliwa 8 Agosti 1978) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa zamani wa timu ya taifa ya Ufaransa na klabu ya Manchester United aliyekuwa anacheza katika nafasi ya mshambuliaji.
Saha alianza kuichezea Manchester United kuanzia mwaka 2004 hadi mwaka 2008.

neg:
Didier Drogba
Didier Yves Drogba Tébily (amezaliwa 11 Machi 1978) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Cote d'Ivoire. Anachezea kilabu cha Phoenix Rising F.C. kama mshambuliaji akiwa pia mmiliki wake.

neg:
Raheem Sterling
Raheem Shaquille Sterling (alizaliwa mnamo 8 Desemba 1994) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anachezea timu ya Manchester City na timu ya taifa ya Uingereza.

neg:
Paul Simon
Paul Simon alizaliwa tarehe 13 Oktoba 1941 katika mji wa Newark Height, New Jersey. Huko alifahamika kama muimbaji na mtunzi mwenye asili ya kiyahudi. Aliwahi kufunga ndoa mara tatu, ana watoto wanne. Mmojawapo ni mpigaji gitaa kama baba yake.

neg:
Mauricio Pochettino
Alikaa miaka 18 akiwa mchezaji wa kitaaluma, kumi kati yake yalikuwa La Laiga na Espanyol ambapo alifunga mabao 13 katika michezo 275.

neg:
Angel Di Maria
Angel Fabian Di Maria (alizaliwa 14 Februari 1988 huko Rosario, Argentina) ni mchezaji wa soka ambaye anachezea klabu Paris Saint German [PSG] ya Ligi daraja la kwanza na timu ya taifa ya Argentina. Anaweza kucheza kama winga au kiungo mshambuliaji.

neg:
Paul Ereng
Paul Ereng (alizaliwa 22 Agosti 1966) ni mwanamichezo wa zamani wa Kenya na mshindi wa mbio ya 800m katika Olimpiki ya 1988 huku akiwashangaza watu.

neg:
Pelé
Pelé (jina lake halisi ni Edison Arantes do Nascimento; amezaliwa 23 Oktoba 1940) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Brazili. Anahesabiwa na wengi, kama waandishi wa habari na mashabiki, kuwa mchezaji mzuri zaidi wa wakati wote.

neg:
Thiago Motta
Thiago Motta (alizaliwa 28 Agosti 1982) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Italia na klabu ya Paris Saint Germain.

neg:
Paul Parker (mwanasoka)
Paul Andrew Parker (alizaliwa 4 Aprili 1964) ni mwanasoka wa zamani wa Uingereza na meneja wa mpira wa miguu.


query: Je,nchi ya Marekani inatumia sarafu gani?

pos:
Ghana
Ikiwa imejaliwa sana na maliasili, nchi ya Ghana ina mapato yanayokadiriwa kupata kila mtu (per capita output) yaliyo mara mbili yakilinganishwa na yale ya nchi zilizo maskini zaidi za Afrika Magharibi. Hata hivyo, Ghana imebakia kutegemea kwa kiwango fulani biashara na usaidizi wa kimataifa na vilevile shughuli za uwekezaji kutokana na Waghana wanaoishi nchi za ng’ambo. Karibu 28% ya wakazi wanaishi chini ya mstari wa kimataifa wa umaskini wa dola za kimarekani 1.25 kwa siku, na kwa mujibu wa wa Benki ya Dunia, kisio la mapato ya kila mtu (per capita income) ya Ghana yamekuwa mara dufu lakini kwa shida kwa miaka 45 iliyopita.

neg:
Marekani
Nchi ina wakazi zaidi ya milioni 320, na ina mchanganyiko mkubwa kuliko nyingine zote duniani.

neg:
Choo cha shimo
Kufikia mwaka wa 2013, vyoo vya shimo vinatumiwa na takriban watu bilioni 1.77. Hii ni hasa katika mataifa yanayostawi na pia maeneo ya mashambani na majagwa. Mwaka wa 2011, takriban watu milioni 2.5 hawakuwa na vyoo vizuri na watu milioni moja walilazimika kwenda choo katika sehem wazi katika mazingira yao. Kaskazini mwa Asia na Mataifa ya Kusini mwa Sahara yalikuwa na ufikiaji duni zaidi wa vyoo. Katika mataifa yanayostawi, gharama ya choo kidogo kwa kawaida ni kati ya dola 25 na 60 za Marekani. Gharama za kuendelea kuviboresha ni kati ya dola 1.5 na 4 za Marekani kwa kila mtu kwa mwaka, ambazo mara nyingi hazitiliwi maanani. Katika baadhi ya sehemu za mashambani mwa India kampeni ya "Hamna Choo, Hamna Ndoa" imetumika kuhamasisha umma kuhusu vyoo kwa kuwahimiza wanawake wakatae kuolewa na mwanaume asiye na choo.

neg:
Nchi inayoendelea
Kulingana na uainishaji kutoka IMF kabla ya Aprili 2004, nchi zote za Ulaya Mashariki (pamoja na nchi za Ulaya ya Kati ambazo zimo katika "Kikundi cha Ulaya Mashariki" katika taasisi za UN) pamoja na Umoja wa Kisovyeti (USSR) nchi katika Asia ya Kati ( Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Tajikistan na Turkmenistan) na Mongolia, hazikujumuishwa katika aidha kama maene yaliyostawi au yanayostawi, bali zilijulikana kama "nchi katika mpito"; hata hivyo kwa sasa huonekana (katika ripoti za kimataifa) kama "Nchi zinazostawi".
Katika karne ya 21 kundi la awali la Nne Asia Tigers mikoa (Hong Kong, Singapore, Korea ya Kusini, na Taiwan ni kufikiriwa "yaliyoendelea" kanda au maeneo, pamoja Kupro, Israeli, Malta, na Slovenia, ni kufikiriwa "wapya nchi zilizoendelea".
IMF hutumia mfumo wa uainishaji unaozingatia "(1) per capita kiwango cha mapato, (2) mauzo ya mseto-hivyo mafuta nje kwamba wana high per capita GDP asingeweza kufanya advanced klassificering kwa sababu karibu 70% ya bidhaa zinazouzwa nje ni mafuta, na (3) shahada ya ushirikiano katika mfumo wa kifedha wa kimataifa.
Benki ya Dunia huainisha nchi katika vikundi vinne vya mapato. Nchi za mapato ya chini zina Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 975 au chini. Mapato ya chini katikati ni nchi zenye Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 976 - $ 3,855. Nchi za Mapato ya Juu katikati ni nchi zenye Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 3,856 - $ 11,905. Nchi za mapato ya Juu ni zile zenye pato zaidi ya $ 11,906. Benki ya Dunia huainisha nchi zote zenye mapato ya katikati na ya chini kama zinazostawi lakini inabainisha kuwa, "Matumizi wa neno hili ni kwa kurahisisha kazi tu; na hayakunuiwa kuashiria kuwa nchi zote katika kundi hilo zinapata maendeleo sawa au kwamba nchi zingine zimefikia kiwango kinachotakikana au mwisho wa hatua za maendeleo. Uainisho kwa mapato haumaanishi hicho ndicho kiwango haswa cha maendeleo kwa wakati huu.

neg:
Riali ya Zanzibar
Pamoja na riali, matumizi ya rupia ya Uhindi na Dolar ya Maria Theresia yalikuwa kawaida.

neg:
Uswidi
Nchi ilijiunga na Umoja wa Ulaya mwaka 1995 lakini haikukubali pesa ya Euro ikaendelea na Krona ya Uswidi.

neg:
Marekani
Muungano wa Madola ya Amerika (kwa Kiingereza: "United States of America"), inajulikana pia kama Marekani (kwa Kiingereza: "United States", "US", "USA" au "America"), ni nchi inayopakana na Kanada na Meksiko katika Amerika ya Kaskazini, mbali ya kuundwa pia na visiwa vya Hawaii.

neg:
Moneygram
MoneyGram International hutoa bidhaa na huduma kupitia mtandao wa mawakala na taasisi za kifedha. Kampuni hii inafanya biashara katika nchi zaidi ya 200 na ina ofisi za mawakala zipatazo 350,000 na mapato ya mwaka ya zaidi dola za Kimarekani bilioni moja.
Kampuni ya Travelers Express Company, Inc, ambayo imekuwa ikiendeshwa tangu mwaka wa 1940, ilinunua MoneyGram Payment Systems, Inc mnamo Juni 1998 kutoka kwa kampuni ya American Express. Biashara ilianzishwa mnamo Desemba 2003 ikihusiana na kujitoa kwake kutoka kwa kampuni mama, Viad Corporation, mwaka wa 2004 na sasa inajulikana kama MoneyGram International.

neg:
Sarafu (mfumo)
Kiasili neno sarafu lamaanisha vipande vya metali vinavyokubaliwa kama pesa kwa matumizi ya malipo ya bidhaa na huduma.

neg:
Sarafu (mfumo)
Nchi kadhaa zimefunga kima cha mabadilishano ya pesa yao kwa sarafu muhimu kama dolar au Euro. Faida yake ni ya kwamba shirika na watu katika nchi hizi -ambazo mara nyingi ni ndogo- zina uhakika kuhusu thamani ya pesa yao. Kwa mafanyikio wa mfumo huu ni lazima ya kwamba benki kuu ina pesa ya kigeni ya kutosha ili iweze ila wakati kubadilisha pesa ya nchi kwa kima cha soko huru na kwa kima rasmi kwa sarafu inakofungwa. Mfano ni nchi nyingi za Afrika ya Magharibi zilizotumia zamani pesa ya Ufaransa kama sarafu yao na sasa zimefunga pesa ya kitaifa kwa Euro.

neg:
Guyana
Guyana ni nchi pekee katika Amerika Kusini inayotumia Kiingereza kama lugha rasmi. Hata hivyo lugha ya kawaida ni aina ya Krioli ambayo ndiyo lugha ya taifa.

neg:
Umoja wa Ulaya
Nchi 18 za Umoja huo hutumia pesa moja ya Euro.

neg:
Kadi ya benki
Katika nchi nyingi matumizi ya kadi ya debit imetanda kwa kiasi kikubwa na kupiku matumizi ya cheki na kwingineko hadi shughuli za pesa taslimu. Maendeleo ya kadi ya debit tofauti na kadi ya malipo, imekuwa maalum katika nchi, hivyo kusababisha kiwango kikubwa cha shughuli duniani ambazo hazingewiana. Tangu kati ya miaka 2000 nambari kubwa ya watu iliruhusu matumizi ya kadi ya debit kutoka nchi moja kutumika kwa nchi tofauti katika kulipia mtandao na kununulia simu.

neg:
Inchi
Kihistoria urefu wa inchi ulikuwa tofauti kati ya nchi na nchi. Leo hii inatumiwa zaidi Marekani lakini pia kwa mazoea katika nchi zinazotumia sana lugha ya Kiingereza hata kama wameshahamia vipimo sanifu vya kimataifa SI.

neg:
Toi
Katika mazingira ya kisasa toi zimekuwa biashara kubwa. Hutengenezwa viwandani na kupelekwa kote duniani. Kwa mfano huko Marekani biashara ya vitu vya kuchezea ilikuwa na thamani ya bilioni 22.9 za dolar za Marekani. Asilimia 88 za biashara hii ilikuwa kwa watoto wenye umri wa miaka 0–11. Asilimia 75% za vichezeo vyote vilivyouzwa Marekani vilitengenezwa huko China.

neg:
Mark (pesa)
Jina la mark (Kifini: markka; Kiswidi: mark) ilitumiwa pia kwa pesa ya Ufini tangu 1860 hadi 2002 nchi ilipojiunga Euro.

neg:
Visa Inc.
Visa Inc. (ambayo inajulikana kwa kifupi kama Visa) ni kampuni ya kifedha ya Marekani ambayo inasaidia watu kutoka nchi tofauti kutuma na kupokea pesa kwa njia ya kielektroniki. Kampuni hii huwa na makao yake maalumu jijini Foster, California, kule Amerika. Kampuni ya Visa huwa haitoi kadi za mikopo (credit) au kadi za debit lakini huwezesha benki kuwapa wateja wake huduma za Visa za kutuma na kupokea fedha kwa njia ya kielektroniki.

neg:
Sarafu (mfumo)
Katika dunia ya kisasa kulingana na maendeleo ya uchumi kila nchi imeweka utaratibu rasmi wa kukubali aina moja ya pesa katika eneo lake. Kama pesa ya nchi au sarafu kwa maana hiyo ni dhaifu sana kuna pia matumizi ya sarafu mbalimbali kandokando hadi leo.

neg:
Western Union
Western Union ni kampuni ya huduma za kifedha na mawasiliano ya Marekani. Mpaka ilipoacha huduma ya telegramu mwaka 2006, kampuni hii ilikuwa ndiyo iliyojulikana zaidi kwa biashara hiyo nchini Marekani.

neg:
Sarafu (mfumo)
Sarafu ("ing.: currency") kwa maana ya kisasa ni utaratibu uliopo katika nchi fulani au jumuiya ya nchi zenye pesa ya pamoja unaotawala utoaji na matumizi ya sarafu na benknoti katika eneo hili.

neg:
Denmark
Mwaka 1973 ikajiunga na Jumuiya ya Ulaya (sasa: Umoja wa Ulaya), lakini imekataa kutumia euro badala ya krona.

neg:
Somo la Uchumi
Pesa ni "njia ya malipo ya mwisho " ya bidhaa katika mingi ya mifumo ya bei na kitengo cha akaunti ambacho hutumika kwa kawaida kwa kuweka bei. Hujumuisha sarafu ambazo zinashukiliwa na umma usio benki na amana ambazo zinaweza kulipwa na pesa. Mfumo huu umeelezwa kuwa mkataba wa kijamii, kama lugha, inayofaa mmoja kwa sababu inawafaa wengine.

neg:
Amerika ya Kilatini
Amerika ya Kilatini humaanisha kwa kawaida nchi za Amerika ambako lugha za Kihispania na Kireno pamoja na Kifaransa hutumiwa kama lugha rasmi au lugha ya watu wengi. Lugha hizi zote zimetokana na Kilatini na hujumlishwa kama "Lugha za Kirumi".

neg:
Rupia
Rupia ni jina la pesa inayotumika leo huko India na katika nchi mbalimbali za Asia.

neg:
Biashara
Biashara ambazo zimefanywa za "umma" na usimamamizi mwingi sana kuhusu utawala wa ndani (kama jinsi malipo ya maafisa watendaji hudhamiriwa) na wakati na jinsi habari ni wazi kwa umma zao na wanahisa. Huko Marekani, kanuni hizi za kimsingi kusisitizwa na kutekelezwa na 'United States Securities and Exchange Commission' (SEC). Mataifa mengine ya Magharibi yana viungo vya udhibiti vwa kulinganishwa na hiki. Kanuni hizi husisitizwa na kutekelezwa na 'China Securities Regulation Commission' (CSRC), huko Uchina. Huko Singapore, mamlaka ya udhibiti ni 'Monetary Authority of Singapore' (MAS), na huko Hong Kong, ni 'Securities and Futures Commission' (SFC).

neg:
Historia ya Uswidi
Nchi ilijiunga na Umoja wa Ulaya mwaka 1995 lakini haikukubali pesa ya Euro ikaendelea na Krona ya Uswidi.

neg:
Love Don't Cost a Thing
Nchini Marekani, "Love Don't Cost a Thing" ilikuwa kwenye chati ya "Billboard Hot 100" namba 46, mnamo 9 Desemba 2000. Wiki tatu baadaye, single hii ilikuwa kwenye top 20, na kisha ikapanda kutoka namba 10 hadi 4, mnamo 27 Januari 2001. "Love Don't Cost a Thing" ilibaki kwa namba 3 kwa muda ya wiki mbili mfululizo.

neg:
Shilingi
Kuna majadiliano ya kurudisha shilingi ya pamoja kwa nchi za Jumuia ya Afrika ya Mashariki. Kwanza ilitarajiwa kuanzishwa mwaka 2012, halafu mwaka 2015, sasa mwaka 2024.

neg:
Euro
Tangu mwaka 2002 nchi 13 za EU zilifuta sarafu ya kitaifa ili kutumia Euro tu. Siku hizi ni 19.

neg:
M-pesa
M-pesa ni huduma ya kutuma pesa kwa kutumia simu ya mkononi inayotolewa na kampuni ya mawasiliano ya Safaricom. Kenya ndiyo nchi ya kwanza kuwahi kutumia huduma hii maarufu ambayo ilizinduliwa mwezi Aprili mwaka wa 2008 kwa ushirikiano kati ya Safaricom na Vodafone. Tangu wakati huo, Mpesa imetia fora sana hasa kwa wananchi wa mapato ya chini wasio na akaunti za benki. Kulingana na takwimu rasmi za Safaricom, Mpesa ina wateja zaidi ya milioni Saba na imewezesha wakenya kutuma na kupokea takriban shilingi bilioni 230 kufikia Agosti 2009. Mwaka huu, Safaricom iliboresha huduma hii zaidi hivi kwamba wakenya wanaweza kupokea pesa moja kwa moja kutoka kwa jamaa zao walioko nchini Uingereza.

neg:
Yen
Yen ni pesa nchini Japani. Alama yake ya kimataifa ni ¥ lakini Japani penyewe huandikwa 円. Yen imekuwa pesa inayotumiwa sana duniani baada ya dolar na euro.

neg:
Whatsapp
Tarehe [[18 Januari]] 2016, [[mwanzilishi]] wa WhatsApp [[Jan Koum]] alitangaza kuwa kampuni hii haitatoza dola 1 ya Marekani kwa matumizi ya WhatsApp mwaka mmoja ili kuondoa tatizo lililokuwa linawasumbua watumiaji wasio na njia ya kulipa. Alitangaza pia kuwa kampuni hii haitaweka matangazo ya kampuni nyingine na badala yake itaimarisha huduma nyingine kama vile [[mawasiliano]] ya watumiaji na makampuni. Gharama ya WhatsApp huwa ni gharama watumiaji wanayolipa ili kutumia [[intaneti]] kwenye makampuni ya simu. Gharama hii hutofautiana kati ya nchi na nchi na pia kati ya kampuni za simu.

neg:
Orodha ya majimbo ya Marekani
Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani.

neg:
Rais wa Marekani
Rais chuma $ 400.000 mwaka mshahara, pamoja na gharama ya mwaka $ 50.000 akaunti, a $ 100.000 wasio na akaunti skattskyldiga kusafiri $ 19.000 kwa ajili ya burudani. Kuongeza karibuni zaidi katika mshahara mara Congress na kupitishwa na Rais Bill Clinton mwaka 1999 na akaenda athari mwaka 2001.

neg:
Rupia
Rupia ilikuwa pesa ya nchi na maeneo yafuatayo:

neg:
Matende
Maradhi hayo yanasababisha hasara ya kiuchumiː thamani yake ni mabilioni ya dola za Marekani kila mwaka.

neg:
Umaskini
Umaskini hupimwa mara nyingi kama umaskini uliokithiri na umaskini wa kadri (cha mwisho kikiwa kipimo cha kutokuwa na usawa katika kiwango cha mapato). Umaskini uliokithiri unaashiria kipimo kilichowekwa ambacho hakibadiliki kamwe na ni sawa katika mataifa yote. Benki ya Dunia inafafanua umaskini uliokithiri kama kuishi kwa chini ya dola moja ya Marekani (uwezo wa ununuzi) kwa siku, na umaskini wa kadri kama kuishi kwa na chini ya dola mbili kwa siku. Inakadiria kuwa “mwaka 2001, watu bilioni 1.1 walikuwa na matumizi ya chini ya dola moja kwa siku na watu bilioni 2.7 walitumia chini ya dola mbili kwa siku.” Watoto milioni sita hufa kwa njaa kila mwaka-17,000 kila siku.

neg:
Euro
Euro ni sarafu ya pamoja katika baadhi ya nchi za Ulaya. Wakazi wake 343,000,000 wanatumia kwa kawaida pesa hiyo. Watu wengine 240,000,000 wanatumia pesa zilizoungwa na euro, hasa barani Afrika.

neg:
Chama cha Jamhuri cha Marekani
Chama cha Jamhuri cha Marekani (kwa Kiingereza “Republican Party” au "Grand Old Party") ni chama cha kisiasa nchini Marekani.

neg:
Ponografia
Hata hivyo ni vigumu kuizuia kwa kuwa inagusa silika ya watu na ni biashara kubwa kabisa inayolenga pesa, si maendeleo ya jamii, na kudhalilisha binadamu. Huko Marekani tu inazungusha dola bilioni 2.5 kwa mwaka.

neg:
Pesa
Pesa hutolewa na serikali ya nchi au na taasisi kama benki kuu inayofanya kazi hii kwa niaba ya serikali. Mwanzoni sarafu ilikuwa sawa na kiasi fulani cha dhahabu au fedha.

neg:
Sarafu ya Ethereum
Sarafu hii ni ya pili kwa ukubwa miongoni mwa sarafu za kidijiti baada ya Sarafu ya Bit.

neg:
Sarafu (mfumo)
Zamani yaani hadi mwanzo au katikati ya karne ya 20 sarafu nyingi ziliunganishwa na dhahabu. Maana yake kila dolar, pauni, mark, rupia au shilingi iliwakilisha kiasi fulani cha dhahabu au pia fedha halisi. Benki kuu zilikuwa na akiba kubwa ya metali hizi zilizotakiwa kuwa sawa na jumla ya benknoti zilizotolewa na benki kuu.

neg:
Vita ya uhuru wa Marekani
Vita ya Uhuru wa Marekani ilipigwa kati ya Uingereza na walowezi wa makoloni yake 13 kwenye pwani ya Amerika ya Kaskazini katika miaka 1775 hadi 1783.
Jeshi la walowezi lililoongozwa na George Washington na wengineo lilishinda jeshi la Dola la Uingereza kwa msaada wa Ufaransa.

neg:
Reale
Katika karne ya 19 "reale" ilitumiwa katika Afrika ya Mashariki kwa sarafu za fedha kutoka nchi mbalimbali. Hasahasa ilimaanisha sarafu za Dolar ya Maria Theresa au Maria-Theresien-Thaler. Pesa hii ilitolewa nchini Austria wakati wa malkia Maria Theresa kuanzia mwaka 1741. Ilisambaa haraka katika nchi za Mediteranea na Milki ya Osmani hadi Uarabuni ilipendwa kwa sababu asilimia ya fedha ndani yake haikupungua. Kutokana na madai Austria iliendelea kutoa sarafu hii hata baada ya kifo cha malkia mwaka 1780. Dolar ya Maria Theresa iliendelea kuwa pesa kuu Uarabuni na Ethiopia ikawa pia pesa ya kawaida Uswahilini, ikiitwa hapa "reale ya Shamu" na kutumiwa pamoja na rupia ya Kihindi kwa kubadilisha rupia mbili kwa reale moja.

neg:
Hela
Tangu 1904 serikali ya Ujerumani ilichukua wajibu wa kutoa pesa kwa koloni yake katika Afrika ya Mashariki iliyojumlisha Tanzania bara pamoja na Rwanda na Burundi. Hadi mwaka ule Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki iliendelea kutoa sarafu yake iliyokuwa rupie 1 yenye pesa 64. Serikali ilipochukua jukumu hii iliamua kuendelea na rupie lakini ilibadilisha vitengo vyake vidogo kuwa Heller 100. Heller iliwahi kuwa pesa ndogo ya kihistoria katika Ujerumani lakini haikutumiwa tena tangu maungano ya Ujerumani mwaka 1871 na kuanzishwa kwa pesa ya kitaifa ya Mark na Pfennig.

neg:
Kiingereza
Kutokana na matukio hayo yote, na Marekani kujitokeza katikati ya karne ya 20 kama nchi tawala kisiasa, kiuchumi na kiteknolojia, Kiingereza kimekuwa leo lugha ya kwanza ya mawasiliano duniani hata kama si lugha yenye wasemaji wengi wa lugha ya kwanza.

neg:
Melilla
Uchumi unategemea uvuvi pamoja na biashara ya mpakani. Pesa rasmi ni Euro.

neg:
Programufidia
Kuanzia mwaka wa 2012 matumizi ya programu hii yameongezeka kimataifa.
 Kwa mfano, Shirika la Upelelezi la Marekani (FBI) linasema kuwa Programufidia aina ya CryptoWall ilivuna zaidi ya dola za Kimarekani milioni 18 hadi Juni 2015 kutokana na fidia za waathiriwa.

neg:
Euro
Nchi zifuatazo hutumia pia Euro kama pesa pekee bila kuwa sehemu za mapatano:

neg:
Pesa
Wajerumani walipoanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani waliendelea kutoa sarafu kwa jina la rupia na pesa hadi 1904. Pesa 64 zilifanya rupie 1. Mwaka 1904 walibadilisha muundo na sarafu ya pesa ilipotea, badala yake heller ilianzishwa. Lakini neno lilibaki katika lugha.

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Kuna majadiliano ya kuanzisha shilingi mpya ya pamoja kwa nchi za Jumuia ya Afrika ya Mashariki. Kwanza ilitarajiwa kuanzishwa mwaka 2012, halafu mwaka 2015, sasa mwaka 2024. Mwaka 2013 ulisainiwa mkataba wa kuamua kuanzisha hiyo pesa ndani ya miaka 10.

neg:
Dolar (pesa)
Asili ya jina hilo ni neno la Kijerumani "taler" (au: thaler) kwa ajili ya sarafu ya fedha iliyotolewa kwenye mji wa Joachimsthal kule Bohemia (Ucheki) mnamo mwaka 1518.

neg:
Visiwa vya Virgin vya Marekani
Ni sehemu ya funguvisiwa vya Visiwa vya Virgin iliyogawiwa kati ya Uingereza na Marekani. Kisiwa cha Saint John cha Marekani ni karibu sana na kisiwa cha Tortola upande wa Kiingereza. Pande zote mbili za funguvisiwa kuna ushirikiano wa kiuchumi zikitumia dollar ya Marekani.

neg:
Dolar ya Marekani
Dola ya Marekani (US-Dollar, kifupi USD) ni pesa halali ya Marekani. Alama yake ni $.

neg:
Safaricom
Safaricom wameweza kuleta maendeleo taifa lote kwa kuanzisha huduma za ya benki kupitia simu iitwayo M-Pesa, ambayo inawaruhusu wakenya kutuma na kupokea pesa kutmia njia ya ujumbe mfupi. Huduma hii haihitaji mtu kuwa na akaunti ya benki, ni jambo la muhimu sana katika nchi kama Kenya, ambapo watu wengi hawana akaunti ya benki. Kutumia M-Pesa, mtumiaji anaweza kununua pesa saa yoyote katika kituo cha M-Pesa na kutuma kupitia katika hali ya umeme katika mtumiaji simu mwingine yeyote nchini Kenya,ambaye anaweza kubadilisha kuwa pesa halali katika kituo chochote cha M-Pesa. Mfumo huu unaweza kulinganishwa na hawala au huduma zaWestern Union. Simu ambayo inahuduma za M-Pesa inaweza linganishwa nawaletiambayo unaweza shilikia hadi shilingi 50,000 za Kenya. Wadau wa Safaricom Vodafone, ambayo ilishiriki katika uanzishaji wa M-Pesa, ilitangaza kwamba inakusudia kuenza M-Pesa kuwa huduma ya kimataifa .

neg:
George Washington
Picha yake iko kwenye noti ya dollar moja.

neg:
Mark (pesa)
Mark ilikuwa jina la pesa ya Ujerumani pamoja na nchi kadhaa za Ulaya kwa kipindi kirefu hadi kuja kwa Euro mwaka 2002.

neg:
Benknoti
Benknoti "(kutoka Kiitalia banca + nota kupitia Kiingereza "banknote")" kwa kawaida ni kipande cha karatasi (pia: plastiki) kinachochapishwa na kuonyesha namba fulani na jina la pesa ya nchi fulani. Inakubaliwa kama njia ya malipo kabisa pamoja na pamoja na sarafu ni pesa taslim ya nchi fulani.

neg:
Wastani
Nchini Marekani hesabu ilipigwa kuwa idadi ya vifo kwa safari za urefu wa kilomita milioni 160 (maili 100 milioni):Lakini kama namba za juu na zile chini ziko tofauti sana, na nyingi na namba za katikati ni chache, wastani unaweza kutupa picha isiyolingana na hali halisi. Mfano: takwimu ya utajiri na umaskini. Kama katika jamii kuna matajiri wachache lakini wako tajiri sana upande mmoja na maskini wengi tena maskini sana, pamoja na watu wachache katikati, tunaweza kupata wastani zisizoonyehsa picha ya kweli. Hapo wastani unaweza kuonyesha ya kwamba jamii kwa jumla imeendelea kuongeza mapato. Lakini tokeo hili linaonekana pia kama matajiri wanaongeza utajiri sana na maskini wanaongezeka umaskini kidogo. Hali halisi umaskini umepanuka na kuwa mbaya zaidi, lakini katika mazingira hayo takwimu inaweza kuonyesha kupanda kwa wastani ya mapato.

neg:
Marekani (kitambaa)
Marekani (pia: merekani, merikani) ni kitambaa kizito cha pamba kisichotiwa rangi.

neg:
Samoa ya Marekani
Samoa ya Marekani (kwa Kisamoa: Amerika Samoa au Samoa Amelika) ni Eneo la ng'ambo la Marekani katika bahari ya Pasifiki upande wa kusini wa nchi huru ya Samoa.

neg:
Dolar (pesa)
Wakati ule migodi ya Joachimsthal ilikuwa na fedha nyingi kiasi kwamba mji ulianza kutoa pesa zake. Pesa hizo zilitwa (kufuatana na mji) "Joachimsthaler", iliyofupishwa kuwa "taler" tu.

neg:
Euro
Pesa ya karatasi inatolewa na benki kuu ya Ulaya na ni sawa kote.

neg:
Marekani (kitambaa)
Jina hilo lilianza kutumiwa katika miaka ya 1835 wakati meli kutoka Marekani zilianza kufika kwenye pwani za Afrika ya Mashariki wakitafuta hasa pembe ya ndovu na kuleta kitambaa cha kwao. Kitambaa hicho kiliuzwa kwa bei nafuu na kuwa imara zaidi kuliko vitambaa vya Uhindi na Uingereza ambavyo vilifika kwenye miji ya Waswahili hadi wakati ule. Kwa hiyo watu waliita kwa jina la nchi ilipotoka, Marekani.

neg:
For a Few Dollars More
For a Few Dollars More () ni filamu ya mwaka wa 1965 ya Kiitalia-Kihispania ya spaghetti western ambayo imeongozwa na Sergio Leone. Ndani yake anakuja Clint Eastwood, Lee Van Cleef na Gian Maria Volonté wakiwa kama nyota wakuu wa filamu hii. Mwigizaji wa Kijerumani Klaus Kinski amecheza kama mwigizaji msaidizi katika upande wa maadui. Filamu ilitolewa nchini Marekani kunako mwaka wa 1967 na ni ya pili katika kile kisa kinajulikana kwa jina la Trilojia ya Dollars.

neg:
Urais wa Barack Obama
Sera zake Obama zimejumuisha majaribio ya kuyaondoa matatanisho ya kiuchumi ya miaka 2008-2009, na pia mabadiliko katika sheria za ushuru za Marekani. Katika sera zinazohusu nch za kigeni, Obama amejaribu kuukarabati uhusiano wa Mrekani na nchi nyingine, na pia kuanza kutamatisha ufungwaji wa mahabusu wa kigeni katika kituo cha kijeshi cha Guantanamo Bay. Obama ametanganza kwamba atajaribu kupunguza silaha za nyuklia zinazohifadhiwa na jeshi la Marekani.

neg:
Shilingi
Shilingi ni pesa inayotumika kwa malipo halali katika nchi za Tanzania, Kenya, Uganda na Somalia.

neg:
Moneygram
Onyesho la mchezo wa GSN "Bingo Amerika", hutumia mpira mwekundu wenye logo ya MoneyGram; MoneyGram hudhamini mpira huu.
Wahalifu hutumia udanganyifu wa ada ya mapema (419) na mapenzi ya uwongo kuwashawishi waathirika kutuma fedha kupitia huduma ya uhamisho ya "telegraph". Kampuni za Western Union na MoneyGram hudai kuwashauri wateja wao kamwe wasitume pesa kwa watu ambao hawawafahamu.

neg:
Malaria
[[File:Saving Lives with SMS for Life.jpg|thumb|right|Kliniki ya Malaria nchini Tanzania.]]
Malaria si ungonjwa unaohusishwa tu na umaskini bali pia husababisha umaskini na ni kikwazo kikubwa kwa [[maendeleo ya kiuchumi.]] Maeneo ya hali ya joto yameathirika zaidi, hata hivyo kiwango cha athari kamili ya malaria hufika katika baadhi ya maeneo yenye joto la wastani na misimu isiyotabirika Ugonjwa huu umehusishwa na athari mbaya za kiuchumi katika maeneo ambayo umeenea sana. Mwishoni mwa karne ya 19 na mapema katika karne ya 20, ugonjwa huu ndio uliosababisha kudorora kwa uchumi kwa majimbo ya kusini mwa Marekani. . Ulinganisho wa Pato wastani la Taifa kwa kila mtu mnamo mwaka 1995, iliyorekebishwa kuzingatia tofauti za [[uwezo wa kununua,]] kati ya nchi zilizo na zisizo na malaria ulionyesha tofauti za aina tano($ 1.526 dola dhidi ya $ 8.268 USD). Katika nchi ambazo malaria inapatikana kwa wingi, Pato Wastani la Taifa kwa kila mtu limeongezeka (kati ya 1965 na 1990) kwa 0.4% tu kwa kila mwaka, ikilinganishwa na 2.4% kwa kila mwaka katika nchi nyingine. Umaskini ni kisababishi na athari, hata hivyo, kwa sababu maskini hawana uwezo wa kifedha kuzuia au kutibu ugonjwa huo. Watu wa pato la chini nchini Malawi katika mwaka wa (1994) walitumia 32% ya pato lao la kila mwaka katika kugharamia ugonjwa huu ikilinganishwa na 4% ya watu wa pato la chini. Kijumla, athari ya kiuchumi ya malaria kwa Afrika inakadiriwa kugharimu dola za kimarekani $ billion 12 kila mwaka. Athari za kiuchumi ni pamoja na gharama za huduma za afya, siku za kazi kupotea kutokana na ugonjwa huu, siku kupotezwa katika elimu, uzalishaji kupungua kutokana na uharibifu wa ubongo kufuatia malaria ya ubongo, na hasara ya uwekezaji na utalii. Katika baadhi ya nchi zilizo athiriwa sana na malaria, ugonjwa huu hugharimu hadi 40% ya fedha zilizotengwa kwa matumizi ya afya ya umma, kati ya 30-50% ya wagongwa waliolazwa, na hadi 50% ya wagonjwa wanaotibiwa na kuruhusiwa kurudi nyumbani. Maelezo ya jumla

neg:
Benki Kuu ya Mauritius
Miongoni mwa majukumu yake ni kutoa sarafu ya Mauritius, Rupia ya Mauritius.

neg:
E pluribus unum
E Pluribus Unum ni wito la Marekani linalopatikana kwenye nembo la taifa na kwenye benknoti ya dolar moja.

neg:
Euro
Pesa za nchi zifuatazo zimeungwa na Euro:

neg:
Kiingereza
Kiingereza ni lugha rasmi pekee katika nchi za Uingereza, Marekani, Australia, Nyuzilandi, Jamaica, na nchi nyingine.

neg:
Rupia
Neno "rupia" limetokana na lugha ya Kihindi cha kale "rūp" au "rūpā" linalomaanisha "fedha". Katika lugha ya Sanskrit "rupyakam" (रूप्यकम्) inamaanisha sarafu ya fedha. Hii ni asili ya "Rūpaya" iliyotumika katika India kama sarafu yenye gramu 178 za fedha tangu mwaka 1540. Rupia moja ilikuwa na Anna 16, Paisa 64 au Pai 192.

neg:
Rais wa Marekani
Hata hivyo, wakati wa unyogovu wa kiuchumi kutokana na kuanguka kwa dola ya bara kufuatia Mapinduzi ya Marekani, uwezekano wa serikali ulitishwa na machafuko ya kisiasa katika majimbo kadhaa, juhudi za wadeni kutumia serikali maarufu kufuta madeni yao, na Congress kutoweza dhahiri kukomboa wakastahiki majukumu ya umma wakati wa vita. Bunge pia halikuweza kuonekana kuwa jukwaa la uzalishaji ushirikiano kati ya Marekani kuhimiza biashara na maendeleo ya kiuchumi. Katika kukabiliana na hayo Mkataba ya Katiba yalikutana na nia ya kurekebisha makala ya ushirikisho, lakini hatimaye ilianza rasimu ya mfumo mpya wa serikali kwamba itakuwa ni pamoja na mtendaji mkuu mwenye nguvu wakati ukiendeleza kudhibiti walizodhani kuwa tabia za kifalme katika ofisi ya Rais.

neg:
Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani
Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani (kwa Kiingereza: National Basketball Association au kifupi NBA) ni chama cha kitaifa cha timu za mpira wa kikapu zinazocheza katika ligi kuu huko Marekani.

neg:
Dolar ya Marekani
Dola ya Marekani inapatikana kwa noti za dola 1, 2, 5, 10, 20, 50 na 100. Kuna pia sarafu ya dola 1.

neg:
Marekani
Vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Marekani vilipigwa kuanzia 1861 hadi 1865 kati ya majimbo ya kusini na majimbo ya kaskazini nchini Marekani. Sababu mojawapo muhimu ya vita ilikuwa suala la utumwa. Majimbo ya kaskazini yaliwahi kupiga utumwa marufuku lakini majimbo ya kusini yaliendelea na sheria zilizoruhusu utumwa na matajiri wengi wa kusini walitegemea kazi ya watumwa. Vita vilikuwa virefu na watu 650.000 walikufa, lakini mwishoni kaskazini ilishinda.

neg:
Sarafu
Sarafu (kar. صرافة "badilisha") ni kipande cha metali iliyotolewa na serikali ya nchi kama namna ya pesa. Mara nyingi sarafu ina umbo la duara kama kisahani. Kuna pia sarafu za pembe tatu, pembe nne au pembe zaidi.

neg:
Historia ya Denmark
Mwaka 2000 raia za Denmark walikataa kwa kura kujiunga na pesa ya Ulaya Euro.

neg:
Susan B.Anthony
Susan B. Anthony alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa kwenye sarafu ya Marekani, dola.

neg:
Somo la Uchumi
Masuala kama uhuru wa benki kuu, sera za benki kuu na ufasaha wa kunena katika usemi wa magavana wa benki kuu au nguzo za sera za uchumi wa kiwango cha juu(fedha na sera ya fedha) ya Marekani, ni mwelekeo wa msuguano na kukosolewa.

neg:
Shilingi
Uingereza ilitoa "East African Shilling" kuanzia mwaka 1921 kama pesa ya pamoja kwa ajili ya makoloni yake ya Kenya, Uganda na Tanganyika. Zanzibar ilijiunga na shilingi hiyo mwaka 1935 ilipoacha rupia zake.

neg:
Reale
Sarafu hii (inayotolewa hadi leo kwa wakusanyaji wa sarafu) ina kipenyo cha milimita 39.5 na uzani wa gramu 28; kiwango cha fedha ndani yake ni 833⅓/1000 hivyi ina gramu 23.389 za fedha tupu.

neg:
Wamarekani weusi
Kwa jumla kuna watu 39,151,870 wanaohesibwa kama Waamerika weusi na hao ni asilimia 13.5 ya Wamarekani wote. Wengi wao ni Wakristo Waprotestanti.

neg:
Sarafu
Siku hizi sehemu kubwa ya fedha inatolewa kama noti yaani kama karatasi.
Karibu popote duniani sarafu hutumika kwa ajili ya pesa ndogo tu. Isipokuwa sarafu za dhahabu zinatolewa kwa idadi ndogo hasa kwa ajili ya watu wanaopenda kukusanya aina mbalimbali za sarafu zenye thamani ingawa hazitumiki kama pesa ya kulipia.

neg:
Sarafu ya Bit
Sarafu ya Bit (kwa Kiingereza: Bitcoin) ni mfumo wa malipo dijitali ambao unatumiwa na mamilioni ya watu bila msimamizi wa juu kama Benki Kuu ilivyo katika nchi mbalimbali. Sarafu hiyo huweza kutumika kwa kubadilishana na sarafu nyingine, bidhaa au huduma.

neg:
Hong Kong
Hong Kong ni ya tatu kama kituo cha biashara muhimu zaidi baada ya New York na London. Huduma uchumi, kwa kodi ya chini na biashara huria, imekuwa huru sana, na fedha yake, dola ya Hong Kong, ni ya 13 kutumika zaidi duniani.

neg:
Dolar ya Marekani
Tangu mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia (1945) dola ya Marekani imekuwa pesa kuu duniani na sehemu kubwa ya biashara ya kimataifa hukadiriwa kwa dola hizo. Lakini tangu kupatikana kwa Euro mwaka 1999 umuhimu wa dola ya Marekani imeanza kupungua polepole. Hata hivyo nchi mbalimbali zimeachana na sarafu zao na kuamua kutumia dola ya Marekani tu, k.mf. El Salvador.

neg:
Ghana
Mnamo Julai 2007, Benki ya Ghana ilianzisha shughuli ya kugeuza sarafu, kutoka kwa Sidi (¢) hadi kwa sarafu mpya, Sidi ya Ghana (GH¢). Kiwango cha ubadilishanaji ni Sidi moja ya Ghana kwa kila Sidi 10,000. Benki ya Ghana ilizindua kampeni kabambe katika vyombo vya habari ili kuelimisha umma juu ya mageuzo haya.

neg:
Benki Kuu ya Mauritius
Kabla ya uanzishwaji wa Benki, suala la sarafu lilikuwa linasimamiwa na Bodi ya Makamishna wa Fedha. Majukumu ya Bodi yalikuwa tu ya kutoa mamlaka.
Uundaji wa Benki Kuu ya Mauritius ulikuwa mwanzo wa awamu mpya katika historia ya fedha ya Mauritius, kwa mfumo wa fedha kusonga mbele kutoka kwenye kiwango cha 'Sterling Exchange Standard', ambacho sarafu ilibadilishwa kwa Sterling katika kiwango sawa, na kuwa 'managed currency' ambacho jukumu huru la mamlaka ya fedha huwa muhimu.

neg:
Shilingi ya Tanzania
Shilingi ya Tanzania (kwa Kiingereza "Tanzanian shilling"; kifupi: TSh; code: TZS) ni fedha rasmi ya Tanzania. Imegawanyika katika "senti" ("cents" kwa Kiingereza) 100.

neg:
Marekani
Maeneo ya ng'ambo ya Marekani ni visiwa kadhaa ambavyo ni maeneo ya Kimarekani ingawa si sehemu ya jimbo lolote. Zamani yalikuwa kama makoloni hata kama Marekani ilidai kutokuwa na ukoloni. Siku hizi maeneo haya yamepata viwango mbalimbali vya kujitawala. Kwa kawaida maeneo haya huchagua pia wawakilishi kwa ajili ya bunge la Marekani lakini wawakilishi hao si wabunge wa kawaida, bali wana haki ya kusema na kushauri tu bila haki ya kupiga kura.

neg:
Marekani
Wakazi wengine wanatumia lugha nyingine nyingi, hasa kulingana na nchi ya asili ya ukoo wao. Kati ya lugha hizo, inaongoza kwa mbali ile ya Kihispania (12%).

neg:
Shilingi ya Kenya
Kuna sarafu za shilingi 1, 5, 10, 20 na 40. Sarafu za senti zipo za zamani za senti 1, 5, 10, 20 na 50 lakini hazinunui kitu tena.
Noti ziko za shilingi 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 na 1000 ingawaje noti za shilingi 5, 10 na 20 ni nadra sana kuonekana. Majina ya zamani:

neg:
Epsilon
Pesa ya Euro inatumia epsilon yenye mistari miwili kama alama yake.

neg:
Dolar (pesa)
Dola ya Marekani au US-Dollar ndiyo inayojulikana zaidi, lakini kuna nchi zaidi za 20 zinazotumia neno "Dollar" kwa pesa yao.

neg:
PAYE (Lipa unapolipwa)
Kanada na USA pia hutumia mifumo ya kuzuia mshahara na inayokaribia kufanana na mfumo wa PAYE. Hata hivyo, kwa sababu mfanyakazi, sio mamlaka ya kutoza ushuru, ndiye huamua misamaha ya kodi inayotarajiwa (sawa na kodi ya ushuru wa PAYE), mifumo ya kuzuia mshahara ya Canada na US wala kuondoa haja ya mfanyakazi na kurudi faili kodi mwishoni mwa mwaka.

neg:
Marekani
Nchini dini zote zina uhuru mkubwa, tena kwa asilimia 59 ya wakazi dini ina umuhimu wa hali ya juu, tofauti na nchi tajiri nyingine duniani.