query: Je, muziki wa Jazz ulianzia nchi gani?

pos:
Jazz
Jazz ilianza mnamo mwanzo wa karne ya 20 Marekani. Kati ya vyanzo vyake ni muziki ya wamarekani weusi waliowahi kutunza muziki ya kiafrika kati yao kutokana na mababu waliopelekwa kama watumwa kutoka nchi za Afrika Magharibi. Pamoja na hayo walitumia pia sehemu za muziki ya Wamarekani wazungu yenye asili ya pande mbalimbali za Ulaya. Watalaamu kadhaa huitwa muziki yenye sauti ya Kiulaya pamoja na mpigo wa Kiafrika.

pos:
Jazz
Jazz ni aina ya muziki iliyoanzishwa nchini Marekani. Jazz huunganisha tabia za muziki ya Kiafrika pamoja na tabia za muziki ya Ulaya.

neg:
Jimmy Jam na Terry Lewis
James Samuel "Jimmy Jam" Harris III (amezaliwa mnamo 6 Juni 1959, mjini Minneapolis, Minnesota) na Terry Steven Lewis (amezaliwa mnamo 24 Novemba 1956, mjini Omaha, Nebraska) ni watayarishaji wa muziki wa R&B na pop, na watunzi kutoka nchini Marekani. Wanafahamika zaidi kwa kushirikiana sana na msanii wa kike Bi. Janet Jackson. Watayrishaji hawa, walitamba sana kuna miaka ya 1980 na wamefanyakazi na wasanii kibao.

neg:
Dada Kidawa
"Dada Kidawa - Sister Kidawa" ni jina la albamu ya nyimbo mchanganyiko ya muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Albamu imekusanya nyimbo za miaka ya 1960-na-1970 na kuziweka pamoja. Albamu ilitolewa tarehe 15 Agosti, 1995. Jina la albamu ni chaguo la wimbo kutoka katika orodha ya nyimbo walizochagua, wimbo umeimbwa na Western Jazz Band. Baadhi ya nyimbo za humu ni pamoja na Naumiya ya Cuban Marimba Band, Muungano Tanzania ya Kilwa Jazz Band, Sisi Vijana Wema ya National Jazz Band, Mpenzi Sema ya Dar es Salaam Jazz Band na Mpenzi Zaina ya Njohole Jazz Band. Kulingana na mhakiki wa masuala ya muziki wa Marekani, Robert Christgau, anasema nyimbo nyingi za miaka ya 1960 za Tanzania zilikuwa zinachukua muundo wa midundo na mitindo ya Kikongo na kuifanya ya Kitanzania.
Ametolea mfano wimbo wa Njohole Jazz Band, "Mpenzi Zaina" na wa Dares Salaam Jazz Band, "Mpenzi Sema". Tabia hii ya kuchukua midundo ya Kikongo na Kuitanzania ilikuwa kawaida sana katika miaka ya 1950 na 1960 mwanzoni. Hadi hapo serikali ilipopiga marufuku kukopi nyimbo za Kikongo, hasa baada ya uhuru ilikuwa lazima watunge nyimbo za kusifu juhudi za serikali na chama tawala wakati huo. Bendi hasa zilizokuwa zinaiga moja kwa moja midundo ya Kikongo Tanzania zilikuwa tatu, DAR Jazz, Western Jazz na Kilwa Jazz. Hizo hasa zilichukua midundo ya Kikongo na kuipiga kwa Kitanzania.

neg:
Western Jazz Band
Ukumbi wa nyumbani wa Western Jazz lilikuwa Alexander Hall, ambao baadaye ukaja kuwa ukumbi wa DDC Kariakoo. Western walinunua drums baada ya Kilwa Jazz kununua drums na kuzipitisha kwao kuwaringia. Walinunua toka kwa bendi moja ya Wagoa iliyoitwa De Mello Brothers. Western walirekodi santuri kadhaa chini ya mkataba waliyousaini na lebo ya Phillips ya Kenya. Hatimaye Western na mtindo wao wa Saboso walitoweka katika anga za muziki mwishoni mwa miaka ya 1970.

neg:
Einigkeit und Recht und Freiheit
Beti asilia ya kwanza inajulikana kutokana na chanzo chake "Ujerumani juu ya yote" ("Deutschland, Deutschland über alles") lakini baada ya maarifa ya utaifa mkali katika karne ya 20 uliopeleka nchi katika vita kuu mbili Wajerumani wengi hawapendi tena beti hii hivyo haitumiki tena.
Joseph Haydn alitunga muziki hii kwa heshima ya Kaisari Franz wa Austria na Dola Takatifu la Kiroma likawa wimbo la taifa la Austria hadi mwisho wa ufalme mwaka 1918.

neg:
Wolfgang Amadeus Mozart
Kwa muda mfupi Mozart akawa anasafiri nchi za nje kwa shughuli za kimuziki. Aliwahi kutumbuiza Munich, Prague, Paris, The Hague na London. Huko mjini London, alipiga mbele ya mfalme George III na kubahatika kukutana na mtunzi mmoja aitwaye Johann Christian Bach, mmoja kati ya watoto wa Johann Sebastian Bach. Alipenda sana muziki wa Christian Bach na hata akaamua kufanya pamoja naye kazi ya muziki.

neg:
Zenji Flava
Kuanzia miaka ya 2000, ndiyo hasa kukaanza kutokea wasanii wengine wa muziki huu kama vile akina Ali Haji, Offside Trick, 2 Berry wametengana lakini mmoja alijiita Berry Black na mwengine Berry White, Wazenji Kijiwe na Shaka Zulu. Wengine waliokuwa kama kundi ni pamoja na Brooklyn, Four Nature, Jumbo Camp, Queen Love, na K Jam. Kipindi hiki cha 2000 ndiyo hasa Zenji Flava imepamba moto kukiwa na wasanii vijana walioboresha na kuifanya kuwa ya kisasa zaidi. Cool Para aliweza kuchanganya taarab na hip hop kuwa kitu kimoja kuipa jina la taarap. Hata kuna wimbo alifanya na East Africa Melody mwaka 2000 uliitwa "Loo Umezoea". Awali katika miaka ya 1990, hata ukifanya hip hop vile inavyotakikana, yaani, kutetea wanyonge, kukemea mambo mabaya kuhusu serikali ilikuwa unaishia pabaya. Huenda hili lilipelekea muziki huu uchelewe kukua kwa kasi huko Zenji.

neg:
Ella Fitzgerald
Ella Fitzgerald alizaliwa 25 Aprili 1917 mjini Newport News (Va- Marekani). Ella ameshirikiana na wanamuziki wengi mojawapo ni Louis Armstrong "Satchimo" huyu alikuwa ni mpiga tarumpeta mashuhuri. Mama Ella alizama zaidi katika mtindo wa Swing Jazz.

neg:
Tennis
Baada ya kuenea nchini Polandi watu walianza kutumia raketi badala ya makofi. Michezo hii ilipendwa sana Uingereza na Ufaransa.

neg:
Jaco Pastorius
John Francis Anthony "Jaco" Pastorius III (1 Desemba 1951 – 21 Septemba 1987) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Alikuwa anapiga muziki ya jazz.

neg:
Muziki wa Tanzania
Kwenye mwaka 1954 Kenya ikaanza kuwa kituo kikubwa cha kurekodi muziki, na kwa miaka mingi iliyofuata bendi za Afrika Mashariki zililazimika kwenda Kenya ili kutoa santuri. Kuna wanamuziki wengine mpaka leo hufikiriwa ni Wakenya au nyimbo zao kudhaniwa kuwa zilitoka Kenya kwa mfano Frank Humplink na dada Zake ambao walitoa vibao ambavyo bado vinasikika katika anga za muziki hadi leo, Embe Dodo, Tufurahi Harusi nakadhalika.

neg:
Zenji Flava
Muziki huu, kama Bongo Flava, ambayo awali ilitumika hata katika kutaja hip hop ya Tanzania bara (kwa sasa ni tofauti kimaana kwa vile hip hop ni hip hop na Bongo Flava ni kitu kingine tofauti), Zenji Flava kikawaida huimbwa pia kwa Kiswahili. Utofauti wa vijiaina hivi ni kuwa Zanzibari hip hop ina athira kidogo ya taarab, na kuna ladha kwa mbali ya muziki wa Kiarabu na Kihindi kwa mbali. Waimbaji wa rap/hip hop ya Zenji wa awali kabisa alikuwa Coo Para na Cool Muza tangu mwaka 1996. Harakati hizi ziliendelea hadi hapo 2001 Cool Para alipobahatika kwenda kufanya onesho la huko Ulaya - Ujerumani na Uholanzi.

neg:
Dancehall
Dancehall ni aina ya muziki maarufu sana huko nchini Jamaica na ulimwenguni kwa ujumla. Aina hii ya muziki ilianza mwishoni mwa miaka ya 1970 na kuendelezwa vyema katika miaka ya 1980 na kuja kutambulikana ulimwenguni kote kwenye miaka ya 1990. Muziki huu ni kombinenga la muziki wa reggae, hip hop, na R&B.

neg:
Washirika Tanzania Stars
Vifaa hivyo viliagizwa na Chamudata ambapo vilikuwa miongoni mwa seti nne. Seti nyingine zilichukuliwa na Mwenge Jazz Band ‘Paselepa’, Polisi Jazz Band ‘Vanga Vanga’ na Kurugenzi Jazz. Huo ulikuwa ni wakati wa ‘uhai’ wa Chamudata chini ya uenyekiti wa Kassim Said Mapili, ambapo chama kilikuwa na nguvu kweli kweli tofauti na sasa ambapo kimedorora. CUT ilitoa fedha hizo kwa makubaliano kwamba zitakuwa zikilipwa kidogo kidogo, lakini bendi hiyo haikuweza kutimiza ahadi hiyo kutokana na mapato yake kuwa hafifu. Ndipo Hamza Kalala akamwendea Mwenyekiti wa CUT, Phillip Ndaki na Katibu wake, David Holela, na kuwapa wazo la kuanzisha bendi, ambalo lilikubaliwa. Wanamuziki waliokuwa wakiunda Washirika Tanzania Stars ni Adam Bakari, Hamza Kalala, Eddy Sheggy na fundi mitambo Salum Pongwe (wote kutoka Vijana Jazz), Christian Sheggy, Madaraka Morris, Noordin Athumani, Hassan Athumani, Kejeli Mfaume, Abdul Salvador ‘Father Kidevu’ na Juma Shaaban.

neg:
Muziki wa Tanzania
Ni miaka hii, alipokuja Matonya, Abby Skills, Enika, Ali Kiba, Queen Darleen (ijapokuwa alikuwepo tangu enzi za Historia ya Kweli ya Dully Sykes), lakini hakuwa msanii kama msanii mpaka kipindi hiki. Kipindi hiki muziki wa Taarab ulipamba moto. Mwaka wa 2006, Jahazi Modern Taarab ilianzishwa chini ya uongozi wake Mzee Yusuph. Mzee Yusuph aliufikisha mbali sana muziki huo, alisababisha kila mtu asikilize taarab hasa kwa tungo zake. Baadaye zikazuka bendi nyingine nyingi tu za taarab.

neg:
Tanga (mji)
Siku hiyo wanamuziki wengine walikusanyika lakini George na Wilson Peter, Luza Elian na wengine wachache hawakuonekana, baada ya upelelezi mfupi ikajulikana kuwa wamejificha au wameondoka mjini Tanga, hivyo ikalazimika kutafuta wanamuziki viraka wa haraka haraka kuweza kufanikisha onyesho la siku hiyo, msimuliaji alinambia kuwa japo yeye hakuwa mwanamuziki bali shabiki tu wa bendi aliweza kupanda jukwaani na kuimba katika harusi hiyo, hali haikuwa mbaya kwani alijitokeza mteja mwingine akitaka bendi ikapige kwenye harusi yake pia, lakini ombi lake lilikataliwa kwani wanamuziki walijua kuwa hawakuwa kwenye kiwango chao. Na baada ya hapo kikaanza kipindi kigumu kwa Jamhuri Jazz Band kujitahidi kurudisha hadhi na ubora wa bendi, na pia ikaanza safari iliyokuja kubadili historia ya muziki wa dansi Afrika mashariki kwa vijana hawa waliotoroka kuelekea Arusha ambako walianzisha Arusha Jazz Band na hatimae kuvuka mpaka na kuingia Kenya ambako walianzisha Simba wa Nyika ambayo mafanikio yake yanatingisha hisia za wapenzi wa muziki wa dansi mpaka leo.

neg:
Cuban Marimba Band
Watu wakakesha na marehemu. Kesho yake hali ilizidi kuwa ngumu wakati wa kusindikiza maiti kwenda makaburini ilikuwa kama kila mtu alikuwa akitaka japo abebe kidogo jeneza, hadi ikalazimu FFU wawepo kuleta amani. Jeneza la Salum liliweza kubebwa kutoka Nunge nyumbani kwa mama yake hadi Msamvu kwenye eneo alipozikwa, watu wakiwa wamejipanga mstari mrefu, hakukutumiwa gari.
Aliyeichukua bendi na kuiendeleza alikuwa Juma Kilaza. Kilaza aliiendeleza vizuri kwa kutunga mamia ya nyimbo yaliyofurahisha sana watu miaka ya 60 na 70. Morogoro ulikuwa mji uliosifika kwa muziki, huku kukiwa na Mbaraka Mwinshehe na Morogoro Jazz Band, na huku Juma Kilaza na Cuban Marimba. Kuna watu walikuwa wakihamia Morogoro wikiendi na kurudi Dar siku ya Jumatatu asubuhi.

neg:
Lister Elia
Lister Elia ni mwanamuziki, mtunzi wa vitabu, mwalimu wa muziki na mkufunzi wa kituo cha mazoezi kutoka Tanzania, lakini kwa sasa anaishi nchini Japan. Elia alilelewa katika familia ya watu wa dini sana, baba yake akiwa kama kasisi wa Kanisa la Kiangalikana Dayosisi ya Tanganyika Jimbo la Kati. Alikuwa mpenzi sana wa muziki, na kuanza kupiga piano tangu akiwa na umri wa miaka sita. Baadaye alikuja kuhitimu elimu ya muziki kutoka katika chuo cha cha muziki Ruhija huko Bukoba, Tanzania, halafu baadaye kenda kusoma chuo kingine kilichopo mjini Wiesen, nchini Austria. Baada ya kuhamia nchini Japan, alijiandikisha katika chuo kingine cha muziki nchini humo maarufu kama MATE School of Music ili kujiendeleza kimuziki zaidi.

neg:
Kassim Mapili
Baada ya hapo ndipo Kassim Mapili akatua katika jiji la Dar es Salaam na kujiunga na Kilwa Jazz Band iliyokuwa ikiongozwa na Ahmed Kipande. Kama ilivyokuwa sera ya wakati ule ya kuanzisha vikundi vya sanaa katika sehemu za kazi, Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) nalo likaanzisha bendi na Mzee Mapili alikuwa mmoja ya waanzilishi wa bendi ya JKT Kimbunga Stereo mwaka 1965. Polisi nayo pia ikaanzisha bendi na Mzee Mapili akajiunga na Police Jazz Band, 15 Desemba 1965. Mzee Mapili ndiye aliyekuwa mwalimu wa bendi ya kwanza ya wanawake nchini Women Jazz Band iliyoanzishwa mwishoni mwa mwaka 1965.

neg:
The Lost Boyz
The Lost Boyz lilikuwa kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini South Jamaica, Queens, New York, Marekani. Kundi lilikuwa likiongozwa na MC Mr. Cheeks, MC mdakiaji na promota Freaky Tah (1971–1999), DJ Spigg Nice, na Pretty Lou. Pia, wao ndiyo waanzilishi wa LB fam kutoka mjini South Jamaica, Queens.

neg:
Blues
Blues ni aina ya muziki ambao ulianzia nchi Marekani mwanzoni kabisa mwa karne ya 20. Uliazishwa na watumwa wa zamani wa Kiafrika waliokuwa wakiimba nyimbo za kiroho, nyimbo za utukufu, na muziki wa chant.

neg:
New Orleans
Mji ni mahali pa muziki hutazamiwa kama mama wa muziki ya Jazz na pia staili ya "Rhythm and Blues" iliyokuwa msingi wa "Rock ’n’ Roll". Louis Amstrong aliyekuwa mpiga tarumpeta wa Jazz mashuhuri duniani alikuwa mkazi wa mji.

neg:
Muziki wa Tanzania
Kwa upande wa muziki wa kizazi kipya, ukiacha wale walioanza kabla ya 2000, hapa anakuja Dully Sykes, Manzese Crew, Wandava Creek, Wehu Kumi Ngangari (W TEN N), TID, Jay Moe, Ngwair, Daz Nundaz, Madee, Mandojo na Domo Kaya, Mr. Blue, Complex, Dudu Baya, Juma Nature na FSG, A.Y., G.K., Q Chillah, MwanaFA, Lady Jay Dee na Ray C.. Jay Dee ndiye msanii wa kwanza kurekodi albamu yenye gharama kubwa mno kuliko zote tangu kuanza kwa muziki wa kizazi kipya kwa kipindi kile cha mwanzoni mwa miaka ya 2000. Ndiye aliyeanza kupiga video na Benchmark Production kwa kipindi haikuwa rahisi sana kufanya kazi na kampuni hiyo. Jay Dee na A.Y. ni wasanii wa mwanzo kabisa kuthubutu kutoka nje ya mipaka ya Tanzania katika kufanya muziki na wasanii wa nchi za nje.

neg:
Western Jazz Band
Mzee Iddi Nhende ndiye aliyepata wazo la kuanzisha bendi maarufu ya Western Jazz. Iddi Nhende alianza muziki akiwa bado mdogo katika bendi ya shule alipokuwa Primary huko Nzega, mwaka 1944 alijiunga na Tabora Boys Secondary na hapa akajiunga na Brass Band ya shule ambapo alikuwa mpigaji wa Cornet. Alimaliza shule na kuja Dar es Salaam kujiunga na Chuo cha Afya, Sewa Haji Medical Training Center.

neg:
Muziki wa country
Muziki huu pia una wasikilizaji huko nchini Kanada, Uingereza, na sehemu zingine za ulimwenguni. Umaarufu wa muziki wa country huja na kupotea kwa miaka mingi sasa. Kuna kipindi hutokea katika baadhi ya filamu mpya (kama "Midnight Cowboy" au "Urban Cowboy"), wamepiga kibao (kama "She Believes In Me" cha Kenny Rogers), au waimbaji mwimbaji mpya (kama Randy Travis wa miaka ya 1980) alianza ladha kadhaa.

neg:
Ahmed Kipande
Ahmed Mohamed Kipande ni kati ya wanamuziki ambao wameacha jina kubwa kutokana na mchango wake katika maendeleo ya muziki wa Tanzania.
Kipande alizaliwa Kilwa Kivinje mwaka 1937, alianza shule 1946 huko huko Kilwa Kivinje na baada ya darasa la nne akahamia Dar es Salaam ambako aliendelea shule ambayo baadae iliitwa Uhuru Boys mpaka alipomaliza darasa la nane.
Alipoanza kazi alianzisha kundi la muziki lililokuwa likitumia vyombo vya asili , baadaye akaanzisha bendi rasmi ya muziki aliyoiita Home Boys. Ujuzi wa muziki wa Kipande ulianza kujulikana rasmi 1955 wakati alipoweza kushika nafasi ya pili katika mashindano ya kupiga gitaa yaliyofanyika mtaa wa Kichwele, mbele ya viongozi wa Kikoloni. Kipande alipata zawadi ya shilingi 15 kwa kuwa wa pili. Mwaka 1958 aliachana na bendi ya Home Boys na kuanzisha Kilwa Jazz Band akiwa na wanamuziki watano tu.

neg:
Keith Jarrett
Keith Jarrett (amezaliwa 8 Mei 1945) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Alikuwa anapiga muziki ya jazz.

neg:
Tofaa
Mwanzo wa kuchipua kwa jenasi ya Malus ni huko Uturuki Mashariki. Mtufaa pengine ndio ukawa mti wa kwanza kuanza kulimwa na binadamu, na matunda yake yamekuwa yakiboreshwa kwa uchaguzi maalumu kwa miaka maelfu. Mfalme, "Alexander the Great", huonwa ndiye mgunduzi wa miti mifupi ya tufaa huko Asia Ndogo mnamo 300 KK, ambayo baadae ilipelekwa Macedonia. Tufaa za kipupwe, ambazo huchumwa mwishoni mwa msimu wa kuchipua na kuhifadhiwa katika baridi kali, kimekuwa chakula mihimu kwa Asia na Ulaya kwa miaka mingi , hali kadhalika na kwa Marekani na hata huko Argentina. tufaa zilipelekwa Amerika ya kaskazini na wakoloni miaka ya 1600, na mti wa tufaa wa kwanaza huko Amerika ya Akskazini wasemekana kuwa huko Boston, mwaka 1625.mwaka 1900, miradi ya kilimo cha umwagiliaji ilianza kuruhusu kilimo cha matunda kilichogharimu mabilioni, huku tufaa zikiwa ndiyo spishi zinazoongoza.

neg:
Ahmed Kipande
Ahmed Mohamed Kipande (1937 - 27 Aprili 1987) alikuwa mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa kuwa mwanzilishi wa bendi ya muziki wa dansi maarufu kama "Kilwa Jazz Band.

neg:
Kanda Bongo Man
Kanda Bongo Man alikuwa mwimbaji wa Orchestra Belle Mambo mwaka wa 1973, kuendeleza sauti iliyopendekezwa na Tabu Ley Wasifu wake binafsi ulianza baada ya kuhamia Paris mwaka 1979 ambapo muziki wake ulianza kuingiza vipengele vya muziki wa Zouk (asili yake ni Kifaransa katika West Indies). Albamu zake za kwanza , "Iyole" mwaka 1981 na "Djessy" mwaka 1982 zilivuma.

neg:
Muziki wa hip hop
Muziki wa hip hop ni aina ya muziki ulioanza kunako miaka ya 1970, ukiwa umeanzishwa na Wamarekani weusi katika miji mikubwa ya Marekani. Hip hop mara nyingi inatumia staili moja ya kuimba iitwayo kurap au kufokafoka.

neg:
The Fugees
The Fugees ni kundi la muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Kundi liliamza kupata umaarufu wake kunako miaka ya 1990, ambao wanapiga muziki wenye elementi ya Hip hop, soul na muziki wa Kikaribi, hasa reggae. Wanachama wa kundi hili ni rapa/mwimbaji/mtayarishaji Wyclef Jean, rapa/mwimbaji/mtayarishaji Lauryn Hill, na rapa Pras Michel.

neg:
Urafiki Jazz Band
Uongozi wa kiwanda ulimuajiri muimbaji Juma Mrisho Feruzi aliyekuwa maarufu kwa jina la Ngulimba wa Ngulimba na kumpa jukumu la kutafuta wanamuziki kwa ajili ya bendi hii. Ngulimba alichukua wapigaji watano kutoka Orchestre African Qillado, bendi ambayo aliipigia kabla ya kujiunga na Urafiki. Wanamuziki aliowachukua walikuwa ni Michael Vincent Semgumi mpiga gitaa la Solo, Ayoub Iddi Dhahabu mpiga gitaa zito la Bass, Abassi Saidi Nyanga mpulizaji wa Tenor Saxophone na Fida Saidi mpulizaji wa Alto Saxophone.

neg:
Ahmed Kipande
Baadaye kutokuelewana fulani kukamfanya ahame na kuanzisha African Quellado, bendi nzuri ambayo haikudumu muda mrefu, alijaribu kufufua tena Kilwa Jazz iliyokuwa imekufa lakini haikudumu muda mrefu.

neg:
Tanga (mji)
Kati ya klabu hizi kulikuweko na klabu iliyoitwa Young Nyamwezi, kama jina lake lilivyo ilikuwa ni klabu ya vijana kutoka Unyamwezini. Hatimaye mwaka 1955 klabu hii ilianzisha bendi yake iliyoitwa Young Nyamwezi Band, bendi hii ilikuja kukua na baada ya Uhuru ilibadili jina na kuitwa Jamhuri Jazz Band. Hakika kwa vijana waliokuwa wapenzi wa muziki miaka ya 60 na 70 ilikuwa lazima uifahamu Jamhuri Jazz Band, muziki wake, au kwa lugha ya enzi zile, ‘vibao’ vyake vilijulikana Afrika ya Mashariki nzima. Bendi hii ilikuwa ikibadili mitindo ya upigaji wake na kupiga katika mitindo ya ‘Toyota’ na hatimaye ‘Dondola’. Aliyekuja kumiliki bendi hii, ambayo wapenzi wake pia waliita JJB alikuwa Joseph Bagabuje, kulikuwa hata maelezo wakati fulani kuwa JJB ilikuwa kifupi cha Joseph Jazz Band na si Jamhuri Jazz band. Kama ilivyokuwa kawaida ya bendi za wakati ule Jamhuri Jazz Band ilisafiri sana na kufanya maonyesho katika kila kona ya nchi yetu, jambo hilo pamoja na kuwa bendi hii ilirekodi na kutoa santuri kupitia kampuni za kurekodi za Kenya na pia kurekodi nyimbo zake katika radio ya Taifa uliifanya bendi hii kuwa maarufu sana.

neg:
Mafumu Bilali
Mafumu Bilal Bombenga al-maarufu Super Sax ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka jijini Dar es Salaam, Tanzania.
African Beat ilianzishwa mwaka 1998, baada ya Mafumu Bilali Bombenga kujiengua kutoka katika bendi ya African Stars ambayo nayo ilianzishwa mnamo mwaka 1994 kwenye Hoteli ya Bahari Beach, jijini Dar es Salaam, huku yeye akiwa ndiye muanzilishi.
Bombenga anakumbuka kuwa, wakati akiwa na African Stars ambayo hata jina lake alilibuni yeye, walitamba na vibao kama ‘Sakatu Sakatu’, ‘Mayanga’, ‘Maya’, ‘Afrika’ na ‘Dance Dance’.
Baadhi ya wanamuziki waliokuwa wakiunda kundi hilo la African Stars linalojulikana zaidi hivi sasa kama ‘Twanga Pepeta’, ni Bob Gady, Andy Swebe, Alfa Nyuki, Palmena Mahalu, Pamela pamoja na Kayumbu ‘Amigolas’.
Historia kamili ya kimuziki ya Mafumu, inaanzia mwaka 1972 nilipojiunga na bendi ya Morogoro Jazz Band, wakati huo akitokea jeshini Makutupola.
Mwaka 1973 alijiunga na Western Jazz Band alioshiriki nao kupiga Saxophone, kwenye vibao kadhaa vya bendi hiyo, vikiwamo ‘Hakika’, ‘Kazi ni Kazi’ na ‘Sadaka’, kabla ya mwaka 1978 kutimkia Dar International.
Pamoja na kupuliza kiustadi Saxophone pamoja na kuimba kwenye nyimbo kemkemu, zikiwamo ‘Mayasa’ na ‘Zuena’, lakini pia Bombenga alishiriki kucharaza gitaa la Solo katika kibao Vicky.
Mwaka 1979 alibeba mabegi na kutua Vijana Jazz Band alikotunga kibao "Taabu" na pia kushiriki kukiimba, huku kadhalika akipuliza Saxophone kwenye vibao kama Chiku na Matata Ndani ya Nyumba.
Mwaka 1980 alihamia Maquis ambapo alitesa kwa kupuliza Saxophone kwenye vibao viiingi, baadhi yake ni Zoa, Sina Ndugu, Noel pamoja na Maige.
Alikaa Maquis hadi mwaka 1984 alipochomoka tena na kuhamia Bima Lee alikokutana na wakali kama Jerry Nashon Dudumizi, Shaaban Dede Super Motisha, Joseph Mulenga Spoiller.
Mwaka 1985 Bombenga alikuwa miongoni mwa waanzilishi wa bendi ya MK Group Ngoma za Maghorofani, kabla ya mwaka 1986 kuwa tena mmoja wa waanzilishi wa Tancut Almas ya Iringa.
Mwaka 1987 alirejea tena MK Group ambapo nyimbo yake ya kwanza kupuliza Saxophone awamu hii ya pili ilikuwa ni ‘Utakuja Kuanguka Kwenye Matope’.
Mwaka 1989, kaka yake Adam Kinguti alirudi nchini akitokea Sudan alipokuwa akifanyakazi kwenye ofisi za ubalozi, wakaanzisha Bicco Stars na yeye kushiriki kupuliza Saxophone kwenye vibao kadhaa kama vile; Magret Mage, Wapangaji na Kisamvu.
Mwaka 1991 alitoka Bicco akiwa na mpapasaji kinanda mahiri wa kike ambaye kwa sasa ni marehemu, Asia Daruweshi, baada ya kutokea hali ya kutoelewana kati yake na Kinguti, wakaanzisha Zanzibar Sound.
Akiwa na Zanzibar Sound, walipata mkataba katika Hoteli ya Mount Meru, Arusha na mwaka mmoja baadaye mwanamuziki mwenzao kwenye bendi hiyo, Kanku Kerry alipata mkataba Japan wakaondoka naye kwa sharti la sasa kujiita Kilimanjaro Connection.
Walizunguka nchi nyingi za bara la Asia wakiwa na Kilimanjaro Connection, waliporudi mwaka 1994 alijitoa na baadaye kidogo Asia naye alijitoa na kurudisha upya bendi yake ya Zanzibar Sound na kurejea mkataba wake Bahari Beach Hotel.
Bombenga wakati huu akabaki bila bendi, ambapo muda si muda Asia alipata kazi nchini Bahrain na kumuachia Bombenga mkataba wa Bahari Beach.
Baada ya kuona ameachiwa mkataba wakati hana bendi, Bombenga ndipo alipomfuata Baraka Msirwa na kumuomba vyombo vya muziki ambapo alimpa kwavile havikuwa na kazi kutokana na kufa kwa bendi za MK Group, MK Beat na MK Sound zilizokuwa zikivitumia.
Hicho ndio kilikuwa chanzo cha bendi ya African Stars aliyoibuni mwenyewe hadi jina, iliyomletea uhasama mkubwa na dada yangu Asha Baraka baada ya kujitoa Bombenga.
Mafumu ni mtoto wa tano katika familia ya mzee Bilali Mafumu, aliyepata elimu yake ya msingi katika shule ya H.H Agakhan, Kigoma ambako alifaulu na kujiunga na shule ya sekondari Kazima, Tabora alisoma hadi kidato cha nne.
Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, Bombenga aliyesoma shule moja ya sekondari na mbunge wa Tabora, Ismail Aden Rage, anasema kuwa 1972 alijiunga na JKT kwa mujibu wa sheria ya enzi hizo, alikojifunza kuimba na kupuliza Saxophone.
Anaishi Vingunguti, jijini Dar es Salaam na familia yake ambayo ni mkewe na watoto saba.
Kwa upande wa warithi, Bombenga ana wanawe wawili wanaoonekana kufuata vema nyayo zake, ambao ni Feruzi (22) anayepapasa kinanda na Aziza (19) ambaye ni mwimbaji.
Bombenga mwenye miaka 40 katika muziki na aliyejifunza mengi kupitia sanaa hiyo, anavutiwa na waimbaji; [[Isha Mashauzi, Nasseeb Abdul [[Diamond]], [[Flora Mbasha]] na [[Hassan Bitchuka]].

neg:
Dekula Kahanga
Katika kipindi hicho Kyanga Songa na Issa Nundu waliondoka kwenye bendi yao ya Bavi National na kuelekea Tanzania. Kuondoka kwao, bendi ikatetereka sana, lakini nae wakati huo akawa anahamu sana ya kuja Afrika Mashariki. Bahati nzuri mtu mmoja Alida Shanga akamjia akiwa ametumwa na Marehemu Mzee John Luanda aliyekuwa anamiliki Chamwino Jazz kuja kutafuta wanamuziki toka Kongo, nae akawachukua na wakatua Tandale jijini Dar es Salaam, na siku waliofika tu na wakaanza mazoezi siku hiyo hiyo.

neg:
Urafiki Jazz Band
Bendi hii ilianzishwa mwaka 1970 ikiwa inamilikiwa na kiwanda cha nguo cha Urafiki kilichokuwa Ubungo. Jina rasmi la kiwanda hicho lilikuwa ni Friendship Textile Mill. Kiwanda kilijengwa kwa msaada wa Jamhuri ya Watu wa China na kwa urafiki huo kilipewa jina la Friendship Textile. Bendi ilianzishwa ili kutangaza bidhaa hasa Khanga na Vitenge za kiwanda hiko kwani wakati huo kulikuwa na viwanda vingine kadhaa vya nguo nchini kama vile Mwatex, Mutex, Kiltex, na kadhalika.

neg:
Mbaraka Mwinshehe
Upigaji wake wa gitaa, ni somo zuri sana kwa mpigaji anaetaka kujiendeleza katika upigaji wa gitaa la solo. Katika vipindi vyake vya kuanzia Morogoro Jazz hadi Super Volcano alipitia staili nyingi za muziki, baadhi kama Sululu, Likembe, Masika Zolezole na kadhalika. Tofauti na bendi nyingi ambazo hubadili majina ya mitindo bila kubadili muziki wenyewe, staili za Mbaraka zilionyesha mabadiliko. Nyimbo katika staili ya Likembe zilikuwa tofauti na zile za Masika Zolezole. Kipindi hicho wapenzi wa muziki waliweza kuondoka Dar es Salaam na kwenda Morogoro kufaidi wiki endi ya muziki aidha wa Cuban Marimba, au Morogoro Jazz.

neg:
East Coast hip hop
East Coast hip hop ni jina la fomu ya muziki wa hip hop ambao unaasili na kukuzwa mjini New York City, Marekani, mwanzoni mwa miaka ya 1970 na 1980. Mtindo huu ulianza kujulikana hasa baada ya wasanii wengine kutoka sehemu mbalimbali za Marekani na kuongezea staili tofauti.
East Coast hip hop ulifahamika sana kama ndiyo fomu halisi ya muziki wa hip hop.

neg:
Junior Braithwaite
Franklin Delano Alexander Braithwaite, anafahamika zaidi kwa jina la Junior Braithwaite, (4 Aprili 1949 – 2 Juni 1999) alikuwa mwanamuziki wa reggae kutoka mjini Kingston huko nchini Jamaika. Yeye mwanachama mdogo zaidi kutoka katika kundi la The Wailing Wailers. The Wailing Wailers lilikuwa kundi la sauti ambalo Bob Marley na Bunny Wailer walilianzisha mnamo 1963, pamoja wakiwa na Braithwaite, wakati muziki wa ska ulikuwa maarufu nchini Jamaika.

neg:
Gianfranco Chiarini
Chiarini amewahi kucheza mziki hapo mbeleni. Mwanzoni aliichezea bendi la Rock vilabuni na vyumba vya vileo nchini Amerika. Chiarini alichoka na mambo ya miziki ya Rock na kuamua kurudia tamaduni za kilatino. Bwana Chiarini akajiunga na bendi nyingine kubwa la kispanyola iliyocheza nyimbo za salsa, “Band Barranco Mix”. Bendi hii ilijulikana katika nchi za uspanyola, na nchi zinginezo kama Amerika. Bendi hii ilicheza kwenye kipindi cha Johnny Canales huko Corpus Christi, Texas, pamoja na Malkia wa Tejano, Selena na bendi ya nyimbo za rock za kisasa Maná. Barranco ilikuwa bendi ya kwanza kulifungua Feria de Cali nchini Colombia. Wageni mashuhuri walishudia Salsa music zikichezwa. mwaka wa 1994 bendi hilo lilishinda tuzo tatu zitwazo Ronda awards, inayo fananishwa na Latin Grammy. Bendi hii ilitozwa tuzo la “best musical production”, “best young band of the year”, na kwa kuuza rekodi nying mwakani. Paukwa na hayo, ililituzwa tuzo la “double platinum” kwa kuuza zaidi ya rekodi millioni moja nchini Colombia, Mexico na Venezuela.

neg:
Ukulele
Ukulele ni ala ya muziki yenye nyuzi nne ingawa nyuzi sita au nane pia huweza kutumiwa. Ala hii ilianzishwa karne ya 19 huko Hawaii na wahamiaji wa Kireno kutoka Madeira na Cabo Verde baada ya kuiga miundo ya magitaa madogo ya Kireno kama machete, cavaquinho, timple na rajão. Ukulele ilipata umaarufu huko Marekani katika karne ya 20 na baadaye umaarufu wake ukaenea dunia nzima.

neg:
Kwanza Unit
Mpango wa Kwanza Unit ulikuwa kufuata nyayo za Afrika Bambaataa, Mmarekani Mweusi aliyeanzisha hip-hop ambaye pia ndiye aliyejenga Universal Zulu Nation. Kama alivyofanya Afrika Bambaataa, Kwanza Unit walitaka kuchochea maadili ya taifa. Kundi lilianzisha kama kikundi chao cha utamaduni wa Kikwanza ambao ulilenga mashabiki, wasanii na yeyote yule aliyekuwa anaunga mkono maazimio yao ndani na nje ya Tanzania. Hip-hop ilitakiwa hasa iwe kiunganishi cha taifa la Wakwanza ambalo lilikuwa na miiko yake katika maisha ikiwa ni pamoja na tamaduni, thamani, na malengo yake yenyewe. Kwanza Unit inawakilisha muundo / aina ya hip-hop ya kizalendo. Kama vile jinsi Afrika Bambaataa alivyothubutu kuchochea harakati za kupinga ubaguzi na dhulma huko nchini Marekani, Kwanza Unit walitaka kuwa "alama ya mashujaa wanaopinga dhulma". Msisitizo wao ulikuwa si tu katika kupinga ubaguzi, bali pia kutambulika na mapambano dhidi ya dhulma katika nafasi za kazi.

neg:
Jimi Hendrix
Jimi Hendrix, amezaliwa kama James Marshall Hendrix (mnamo 27 Novemba 1942 - 18 Septemba 1970) alikuwa mpiga gitaa maarufu kutoka nchini Marekani. Hendrix hufikiriwa kama mwanamuziki wa kuigwa katika historia ya muziki wa rock and roll. Baada ya mafanikio yake nchini Uingereza, akaja kuwa almaarufu dunia nzima baada ya kutumbuiza katika sikukuu za muziki wa pop za Monterey kunako mwaka wa 1967.

neg:
Jazz
Kutoka asili hizi kuna aina nyingi za jazz zilizoendelea.
Wanamuziki muhimu wa Jazz ni pamoja na:

neg:
Ja Rule
Alizaliwa mjini Hollis, Queens, alianza kutamba kunako mwaka wa 1999 akiwa na albamu ya "Venni Vetti Vecci" na kibao chake kikali cha "Holla Holla". Kuanzia 1999 hadi 2005, Ja Rule amekuwa na vibao kadhaa vilivyoingia kwenye 20 bora ya chati za "Billboard" Hot 100, ikiwa ni pamoja na "Between Me and You" akishirikiana na Christina Milian, "I'm Real (Murder Remix)" na Ain't It Funny akiwa na Jennifer Lopez, ambazo zote zilitingisha katika chati za US "Billboard" Hot 100, kibao namba 1 kilichobahatika kuchaguliwa katika Tuzo za Grammy, "Always on Time" akiwa na Ashanti, "Mesmerize" nacho pia alikuwa na Ashanti, na "Wonderful" akiwa na R. Kelly na Ashanti.

neg:
Muziki wa dansi
Ukitaka kuongea muziki wa dansi uliingiaje nchini ni muhimu kujua historia ya mji wa Tanga. Tanga ndipo muziki wa dansi ulipoingilia nchini. Wajerumani waliusambaratisha mji wa Tanga kwa mizinga kati mwaka 1888 na 1889. Na baada ya hapo kuujenga upya kwa kufuata mpangilio uliosababisha Tanga kuwa na mitaa maarufu kama barabara ya kwanza ya pili na kuendelea. Wajerumani walianzisha shule ya kwanza ya serikali Tanga 1892 na hapohapo wakanzisha bendi ya shule ya kwanza, pamoja na kuwa Wajerumani hawakutawala muda mrefu baada ya hapo lakini Waingereza waliiendeleza sana bendi hiyo iliyokuwa ikipiga aina mbalimbali za muziki wa kigeni.
Dansi ilianza kwanza kama klabu ambapo watu walialikana kuja kucheza aina mbalimbali za muziki wa kizungu mtindo maarufu unaojulikana kama ballroom dancing. Aina hizi za klabu zilianzia Mombasa na kuingia nchini kupitia Tanga na kisha kuletwa Dar Es Salaam na klab iliyokuwa maarufu Tanga iliyoitwa Tanga Young Comrades Club, klabu nyingine ilianzishwa ikaitwa New Generation Club ambayo ilianzisha matawi miji mbalimbali. Klabu hizi ndizo zilizozaa bendi za dansi. Inaonekana Dar Es Salaam ndio ilikuwa ya kwanza kuwa na bendi yake African Association Jazz Band, ambapo wanamuziki wengine waliihama na kuanzisha Dar Es Salaam Jazz Band, hiki kilikuwa kipindi kati ya miaka 1930 na 1940, kwenye 1950 kulikuwa na bendi maarufu Bagamoyo iliyoitwa Lucky Star jazz band ambayo ilikuwa na urafiki na Dar Jazz.
Baada ya hapo kulianza bendi ambazo wanamuziki na wanachama wake walipatikana kutokana na wanakotoka, kulikuweko na Ulanga Jazz band ya Wapogolo, Rufiji Jazz Band iliyoanzishwa na Wandengeleko, Western Jazz iliyoanzishwa kwanza na Wanyamwezi. Bendi zote hizi baadae zilikuja kuwa na wanachama mchanganyiko bila kujali uzawa. Na kulikuweko na Skokian Jazz Band hii ilikuwa ni bendi na klabu ya watu mchanganyiko. Mwaka 1958 wanamuziki kutoka Kilwa walianzisha Kilwa Jazz Band wanamuziki hawa walitoka bendi iliyoitwa Tanganyika Jazz.

neg:
Muziki wa dansi
Ilipofika 1966 bendi ilikuwa na wanamuziki takribani 26, 15 wakiwa Kilwa A na 11 Kilwa B. Zamani bendi zilikuwa na mtindo wa kuwa na bendi B ambayo ni ya Vijana. Patrick Balisdya aliwahi kuwa Dar Jazz B. Kilwa Jazz ilikuwa na wanachama kama 50 wengine wakiwa viongozi wa juu serikalini. Waliolipa ada ya uanachama na hivyo kuweza kuingia madansi ya bendi bila kulipa. Wakati huo makao makuu ya Kilwa Jazz yalikuwa katika ukumbi ambao kwa sasa unaitwa Kwa Madobi maeneo yaa Jangwani.

neg:
Joseph Haydn
Kuanzia mwaka 1761 Haydn alipata ajira kwenye ikulu ya familia Esterhazy waliokuwa kati ya makabaila matajiri zaidi nchini Hungaria iliyokuwa sehemu ya milki ya Austria. Alianza kama makamu wa mkurugenzi wa muziki na tangu 1766 kama mkurugenzi wa muziki wa akina Esterhazy. Hapo alihamia pamoja na familia ya mwajiri wake baina ya ikulu tatu walipoishi kulingana na majira ya mwaka.

neg:
Reggae
Reggae (tamka: "rege") ni aina ya muziki kutoka nchini Jamaika. Ilianzishwa tangu 1968 na kuwa maarufu kimatifa kwa nyimbo za Bob Marley na kundi lake The Wailers.

neg:
Muziki wa Tanzania
Huwezi kutaja muziki wa kizazi kipya bila Prof. Jay. Mb Doggy ndiye mwanzilishi wa muziki wa mapenzi mazito, hata kama awali waliimba, lakini si kwa kiwango cha Mb Doggy. Mwaka 2005/2006 ilikuwa ni kipindi chake cha kuunyanyasa muziki wa kizazi kipya. Mb Doggy kutoka Tip Top Connection alionyesha uwezo wake mkubwa sana katika tasnia hii. Miaka hii ya 2005/2006 Ferouz nae alikuja juu sana. Lakini hakwenda mbali, dawa za kulevya zikamwangusha mazima.

neg:
Muziki wa dansi
Muziki wa dansi (au dansi tu) ni muziki kutoka nchini Tanzania. Ulianzishwa katika mji wa Dar es Salaam kunako miaka ya 1930, na unapendeka leo hadi leo hii.

neg:
Nyimbo za Kiinjili
Asili ya mtindo huo ni mwanzo wa karne ya 17 katika jamii zenye asili ya Afrika.

neg:
Hugh Masekela
Akiwa na umri wa miaka ishirini Masekela alikuwa akitumbuiza muziki ya aina tofauti, hasa ya Jazz; Bebop; Funk na Afrobeat wakati huo alikuwa na kundi la "Jazz Epistles"; kundi hilo lilikuwa na wasanii maarufu kama mpiga kinanda mahiri Abdillah Ibrahim. Mwaka 1960 Masekela alikwenda London, Uingereza ambako alijiunga na shule ya muziki ya Guildhall School of Music na baadaye alikwenda New York, Marekani ambako alisoma katika mji wa Manhattan. Mwaka 1962 alitoa albamu yake ya kwanza iitwayo Trumpet Africa. Miaka miwili baadaye alitoa nyingine iitwayo The Americanisation of Ooga Booga ambayo ilitamba mpaka kushika chati, hasa baada ya kupigwa na kituo kimoja cha radio cha mjini California.

neg:
Washirika Tanzania Stars
Wakati huohuo Eddy Sheggy naye aliibuka na kibao chake cha ‘Kisa’, ambacho nacho kilikuwa matata sana. Baadaye Hamza Kalala akatunga kibao cha Yaliyopita si Ndwele' au 'Nimekusamehe Lakini Sitokusahau’, kilichopigwa katika miondoko ya reggae ndani ya dansi. Kibao hicho kisemacho ‘, Komandoo Hamza Kalala, ambaye inaelezwa kwamba alitunga makusudi kueleza msimamo wake kuwa alikuwa amemsamehe ‘rafiki yake’ Hemedi Maneti Ulaya, kiongozi wa Vijana Jazz enzi hizo. Inaelezwa kwamba, Komando Kalala aliondoka Vijana Jazz baada ya Maneti kumpata Bwa’mdogo Shabani Yohana ‘Wanted’ kutoka bendi ya Tancut Almasi Orchestra ya Iringa. Hiyo ilikuja baada ya Kalala kupata ajali ya gari na kuruhusiwa kupumzika kwa muda wa miezi mitatu, ambapo Maneti alilazimika kumtafuta mpiga solo mwingine.

neg:
Tanga (mji)
Klabu za kwanza nchini zilianzia Tanga. Kulikuwa na klabu kama Young Noverty miaka michache baada ya Vita ya Kwanza ya Dunia, wakati huo nchi ya Tanganyika ikiwa bado changa kabisa. Mtindo huu wa vilabu vya dansi ulienea na baadaye kuingia Dar es Salaam na miji mingine iliyokuwa imeshaanza wakati huo. Vilabu hivi ndivyo baadae vikaanzisha vikundi vya kwanza vya muziki wa dansi. Hata majina ya vikundi hivyo vya kwanza yalihusiana na klabu za burudani za wakati huo. Kulikuwa na vikundi kama Coast Social Orchestra, Dar es Salaam Social Orchestra na kadhalika. Hivyo mji wa Tanga ulikuwa katika ndoto za vijana enzi hizo. Kwa vile vijana wengi walikusanyika katika jiji hili nchi, kulianzishwa pia klabu ambazo zilikuwa kwa ajili ya vijana waliokuwa wakitoka kabila moja. Klabu hizo zikiwa na nia ya wananchama wao kusaidiana katika shida na raha, na vilabu hivi pia vilikuwa ni sehemu muhimu katika kutoa burudani kwa vijana waliotoka sehemu moja.

neg:
Bongo Flava
Asili ya mwanzo kabisa na jinsi "Bongo flava" ilivyoanzishwa nchini Tanzania ni kutokana na Taji Liundi akiwa kama kiini cha hadithi hii. Kifupi hakuna asili bila yeye.
Taji Liundi pia anajulikana kama Master T, mwasisi, mwanzilishi na vilevile mtayarishaji wa kipindi cha Dj Show alishaanza kupiga nyimbo za wasanii wa ndani tangu mwishoni mwa miaka ya 1994. Mike Mhagama baadaye akajiunga na kipindi akiwa chini ya ukufunzi wa Master T. Aliendelea na kutangaza kipindi hicho peke yake hata baada ya Master T kuondoka Radio One mnamo 1996.

neg:
Alex North
Alex North (4 Desemba 1910 – 8 Septemba 1991) alikuwa mtunzi wa vibwagizo vya filamu kutoka nchini Marekani. Alitamba sana kwa kuwa alitunga kibwagizo cha jazz cha kwanza kinachotokana na ("A Streetcar Named Desire") na ni moja kati ya watunzi wa kisasa wa kwanza kuandikwa katika Hollywood ("Viva Zapata!").

neg:
Ogopa Deejays
Studio zao ziko katika mtaa wa South B mjini Nairobi. Wao pia wameanzisha studio nyingine katika nchi za Namibia na Afrika Kusini, inayojulikana kama Ogopa Butterfly. Wao wamewatengenezea muziki kundi la vipusa wawili wenye makao mjini Windhoek, Namibia wanaojulikana kama Gal Level na mwanamuziki Faizel MC ambaye anaasili ya Kikenya na Kinamibia.

neg:
Johann Sebastian Bach
Johann Sebastian Bach (21 Machi 1685 hadi 28 Julai 1750) alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga piano na kinanda cha filimbi kutoka nchi ya Ujerumani. Alitunga muziki za aina zote, iliyotumika kidini na kidunia. Alitunga muziki kwa kwaya, chombo kimoja cha muziki, na kundi la wanamuziki ("okestra"). Ingawa hakuunda mifumo mipya ya muziki, alitajirisha mitindo ya muziki kule Ujerumani; tena alitohoa mitindo ya muziki ya Kiitalia na ya Kifaransa.

neg:
Culture
Culture ni kundi la muziki ya reggae kutoka nchi ya Jamaika lililoanzishwa mwaka wa 1976. Jina la mwanzoni la kundi hilo lilikuwa ni "African Disciples". Kundi la Culture linaaminika kuwa ni kati ya makundi wanaopiga muziki halisi ya reggae yenye mafunzo na busara. Waanzilishi wa kundi hilo ni Joseph Hill, mwimbaji mwongozaji, Kenneth Dayes, mwitikiaji, na Albert Walker, mwitikiaji. Wimbo wao wa "Two Sevens Clash" uliorekodiwa mwaka wa 1977 katika studio ya Joe Gibbs, na uliwapatia umaarufu mkubwa na kuwaweka kwenye ramani ya muziki ya reggae duniani.

neg:
Watora Mari
"Watora Mari" ni jina la wimbo ulitoka tarehe 12 Agosti 2016 ambao umetungwa na kuimbwa na mwimbaji wa Kizimbabwe, Jah Prayzah. Wimbo umemshirikisha msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Diamond Platnumz. Ni moja kati ya nyimbo za Jah Prayzah zilizopata mafanikio makubwa sana. Wimbo umepata kutazamwa mara milioni 1 ndani ya masaa 18 katika Youtube. Unaufanya kuwa wimbo wa pili kutazamwa sana kwa wasanii kutoka nchini Zimbabwe baada ya Hello (wimbo wa Adele ameuimba tena) ya Taps Mugadza. Vilvile unakuwa wimbo wa kwanza wa Diamond kuimba na watu wa Zimbabwe na vilevile wa kwanza kwa msanii yeyote kutoka Tanzania kushirikiana na watu wa Zimbabwe. Diamond humu anaimba baadhi ya maneno ya Kishona.

neg:
Will Smith
Smith, ni Mwafrika-Mwamerika, alizaliwa na kukulia mjini West Philadelphia na Germantown huko Northwest Philadelphia. Mama yake, Caroline, alikuwa msimamizi wa shule ambaye alifanya kazi kama msimamizi wa bodi ya shule Philadelphia, na baba yake, Willard Christopher Smith, Sr., alikuwa mhandisi wa majokofu. Kiimani, alilelewa Kibaptist. Wazazi wake walitengana akiwa na umri wa miaka kumi na tatu na kuja kupeana talaka rasmi akiwa na umri wa miaka thelathini na mbili. Ucheshi wa Smiths na jinsi anavyoonekana akiwa shuleni, wakampa jina la utani kama "Prince", ambalo hatumaye likaja kugeuka na kuwa "Fresh Prince". Wakati yuujanani mwake, Smith akaanza kurao na hatimaye akaanza kushirikiana na Jeff Townes (a.k.a. DJ Jazzy Jeff), ambaye alikutana naye kwenye sherehe moja hivi. Akanza kuhudhuria kwenye shule ya Overbrook High School ya mjini West Philadelphia. DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince ilizaliwa na Smith huku yeye akiimba mistari wakati Townes anashughurikia suala zima la kusugua na kuchanganya midundo—mwungano huo ulikuwa gumzo sana kwenye nyanja za muziki wa hip hop hasa katika miaka ya 1980 na mwazoni mwa 1990.

neg:
Patrick Balisidya
Vilevile Balisidya alikuwa kiongozi wa Bendi ya shuleni kwake Dodoma Secondary School. Ambapo kutoka hapo alijiunga na Chuo cha Ufundi , na baada ya kumaliza mafunzo alifanya kazi hiyo kwa muda na 1967 akawa tayari anapiga muziki Dar Es Salaam Jazz Band. Kufikia mwaka 1970 Patrick alikuwa ameanzisha kikosi chake mwenyewe Afro70, kikiwa na mtindo wake Afrosa.
Alikuwa mbunifu katika muziki wake, na kwa muda mrefu alikwepa sana kuingia katika wimbi la kufuata mapigo ya Kikongo kitu ambacho hata wakati huo bendi nyingi zilikifanya, japokuwa kukutana na Franco wakati alipofanya moja ya ziara zake nchini humu kulimfanya abadili mtindo kwa kipindi kifupi na katika nyimbo moja wapo aliiga kabisa solo la Franco alilolipiga kwenye wimbo wake Georgette. Afro70 iliwakilisha wanamuziki wa Tanzania katika maonyesho ya mtu mweusi Lagos, Nigeria (FESTAC Festival 1977).

neg:
Muziki wa dansi
Bendi nyingi za muziki wa dansi zilicharaza kila usiku, katika vilabu, mahoteli na kadhalika, na wanamuziki walipokezana. Kwa mfano Morogoro Jazz ilicharaza katika hoteli ya "Morogoro Hotel" ya Morogoro. Pia wanamuziki walikuwa wakifanyakazi kwa kulipwa, na bendi ilikuwa imikimiliki vyombo vya muziki. Wanamuziki mashuuri walibadili bendi mara nyingi, hata kuchuma zaidi na hatimaye kuanzilisha bendi zao. Kwa mfano Muhiddin Maalin na Hassani Bitchuka walicharaza katika mabendi mengi.

neg:
Rock and roll
Rock and Roll ulianza kuundwa mwanzoni mwa miaka ya 1950 kutoka katika aina ya muziki uitwao rhythm and blues ambao unaimbwa na waimbaji Weusi wa nchini Marekani. Kwa kipindi hicho, muziki huu ulikuwa mashuhuri kwa Waafrika-Waamerika tu. Baadaye baada kwenye miaka ya 1950 na 1960, Rock and Roll umekuwa mashuhuri nchini Marekani na nchi za Ulaya.

neg:
Fresh Jumbe
Mnamo mwaka wa 1988 akiwa katika bendi ya Safari Sound "Ndekule", Taasisi ya Kuhifadhi Mazingira ya Tanzania kupitia chama cha muziki wa dansi Tanzania "CHAMUDATA" iliteua baadhi ya watungaji iliyoamini kuwa ni watungaji wazuri, ili watunge nyimbo mbili za uhifadhi wa mazingira ili zikawakilishe nchi ya Tanzania kwenye Tamasha la kuhifadhi mazingira la Afrika katika siku ya mazingira duniani. Kwa wakati huo kwa upande wa Afrika, tamasha lilifanyika mjini Nairobi, Kenya.

neg:
Papa Wemba
Katika dunia ya muziki ilihodhi Kikongo wakati huo na Franco Luambo na bendi yake ya ajabu TPOK Jazz, bendi ya TPOK Jazz, bendi ya Tabu Ley Rochereau Afrisa, na kisha makundi mapya ya muziki kama Les Grands Maquisards, Le Trio Madjesi, na hata bendi ndogo kama Bella-Bella, Thu ZAINA na Empire Bakuba, vijana na wenye vipaji Papa Wemba (akijulikana kama Jules Presley Shungu Wembadio), alikuwa mmoja wa vikosi vya kuendesha kwamba 1973 alifanya Zaiko Langa Langa kujulikana kama kundi maarufu, akishirikiana na waimbaji kama "Chouchouna" (Papa Wemba), "Eluzam" na "Mbeya Mbeya" (Evoloko Lay Lay), "BP ya Munu" na "Zania" (Mavuela Somo).

neg:
Western Jazz Band
Hivyo basi walifuatwa wanamuziki watatu toka Tabora Jazz, wanamuziki hao walikuwa wametoka pamoja katika bendi iliyokuwa na makazi Mwanza ikiitwa Kimbo Twist Band na wakahamia Tabora Jazz, na kutoka hapo wakachukuliwa na Western Jazz. Wanamuziki hao walikuwa Rashid Hanzuruni, Kassim Mponda na Omary Kayanda. Baada ya kazi nzuri sana, Hanzuruni Nae akarukwa na akili katika mazingira yale ya yule mpiga solo wa kwanza akalazimika kurudishwa Tabora ambako alikaa mpaka mauti yake.

neg:
The Wiz
The Wiz ni tamthiliya na baadaye filamu ya muziki kutoka nchini Marekani. Muziki ilitungwa na Charlie Smalls, kitabu chake na William F. Brown. Ilionyeshwa mara ya kwanza kwenye jukwaa ya Majestic Theatre kwenye Broadway mjini New York, maonyesho ya kwanza yalitokea 5 Januari mwaka 1975.

neg:
Bob Marley & The Wailers
Bob Marley & The Wailers lilikuwa kundi la muziki wa reggae kutoka nchini Jamaika. Bendi ilianzishwa na Bob Marley. Kundi liliundwa wakati mwanamuziki aliyejifunza mwenye Hubert Winston McIntosh (Peter Tosh) alivyokutana na Neville Livingston (Bunny Wailer), na Robert Nesta Marley (Bob Marley) mnamo mwaka wa 1963 na kuwafunza namna ya kupiga gitaa, vinanda, na tumba.

neg:
Muziki wa Tanzania
Zama hizi ndizo zilizozaa muziki wa kizazi kipya maarufu kama Bongo Flava. Zama hizi kuna mapinduzi makubwa sana katika muziki nchini Tanzania, mabendi mengi ya muziki wa dansi yalianzishwa, hasa kwa wale wakongwe na kuunda bendi zao binafsi. Kukua kwa teknolojia na kuanza matumizi ya kompyuta katika utayarishaji wa muziki. Hapa hasa vijana ndipo waliposhika hatamu na muziki wa kizazi kipya. Ottu Jazz Band miaka hii walitumia mtindo wa "Discipline" na walitingisha hasa katika miaka hii. Miaka hii ndipo palipoanza kuwa na taasisi au kampuni kubwa-kubwa za uburudishaji wa muziki kama vile Radio One, Clouds FM, Radio Uhuru, Times FM na nyingine nyingi tu.

neg:
Muziki kwenye miaka ya 1990
Albamu ya Jackson yenye-jina-lake "janet." (1993), ambayo imekuja baada ya mkataba wake wa malioni-ya-dola-kihistoria aliofanya na Virgin Records, imeuza zaidi ya nakala milioni kumi dunia nzima. Houston, Boyz II Men na Carey walirekodi vibao kadhaa vilivyoshika nafasi ya kwanza kwenye chati za "Billboard" Hot 100, ikiwa ni pamoja na "Exhale (Shoop Shoop)", "One Sweet Day", ushirikiano baina ya Boyz II Men na Carey, kibao ambacho kilitamba kwa muda mrefu kikiwa nafasi ya kwanza kwenye historia ya Hot 100, Boyz II Men na TLC wametoka albamu mnamo 1994 na 1995—"Daydream", "II", na "CrazySexyCool" – ambayo iliuza zaidi ya nakala milioni kumi, na kuwapatia hadhi ya almasi nchini Marekani mwanzoni mwa mwaka wa 1995, kina Grammy Awards wakaanzisha Grammy Award for Best R&B Album, ikiwa "II (Boyz II Men)" Boyz II Men wanakuwa kama kundi la kwanza kupokea tuzo hiyo. Tuzo hiyo baadaye ilienda pia kwa TLC kwa ajili ya albamu yao ya "CrazySexyCool" ya mwaka wa 1996.

neg:
New Orleans
Kila mwaka wakati wa wikendi mbili mwisho wa Aprili na mwanzo wa Mei kuna sherehe ya Jazz. Mwezi wa Agosti kuna sherehe nyingine ya Jazz kwa heshima ya Louis Amstrong. Watu wengi hutembelea New Orleans hasa kwa sherehe ya Mardi Gras ambayo ni aina ya karnivali kabla ya kipindi cha kwaresima.

neg:
Muziki wa dansi
Baada ya uhuru wa Tanzania, bendi nyingi za muziki wa dansi nilitegemea ofisi au vyama. Kwa mfano, NUTA Jazz Band ilikuwa bendi bayana na ilitegemea Jumuiya ya Wafanyakazi Tanzania ("National Union of Tanzania", NUTA, kwa Kiingereza).

neg:
Muziki wa dansi
Muziki ulianzishwa kunako miaka ya 1920-1930, zikiwa na mandhari ya muziki wa "soukous" kutoka Kongo-Kinshasa, kwa kweli zilipendeka kote Afrika ya Mashariki. Katika Dar es Salaam, bendi nyingi zilifuatisha bendi za Kongo. Punde kwa punde, zingine ziliendeleza kuanzisha mitindo mipya, kwa mfano Dar es Salaam Jazz Band, Morogoro Jazz na Tabora Jazz.

neg:
GZA
Gary Grice (amezaliwa 22 Agosti, 1966) ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika kwa jina lake la kisanii kama GZA na The Genius. Pia anajulikana kuwa kama mwanachama mwanzilishi wa kundi la muziki wa hip hop za kigumu la Wu-Tang Clan na kujumuika nao kwenye maalbamu yao kadhaa - na kisha baadaye kuja kama msanii wa kujitegemea na kupata mafanikio kibao.

neg:
Jungle Brothers
The Jungle Brothers ni jina la kutaja kundi la muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Hawa hutazamiwa kama waazilishi wa hip hop yenye mchanganyiko wa jazz na kuwa kama kundi la kwanza la hip hop kutumia muziki wa house katika hali ya hip-hop na kumtumia mtayarishaji wa muziki huo katika kazi zao. Kundi lilianza kutumbuiza katikati mwa miaka ya 1980 na wakafanikiwa kutoa albamu yao ya kwanza, "Straight Out the Jungle", mnamo mwezi wa Julai 1988. Kwa mtindo wa kutengeneza biti na mashairi yenye asili ya Kiafrika, kina Jungle Brothers wakawa maarufu mno na punde wakaungana na kundi lenye athira kubwa katika hip hop la Native Tongues. Wanachama wa awali unaunganishwa na Michael Small (Mike Gee), Nathaniel Hall (Afrika Baby Bam, kwa heshima ya Afrika Bambaataa) na Sammy Burwell (DJ Sammy B). Sammy B aliondoka kundini baada ya kundi kutoa "Raw Deluxe" in Mei 1997.

neg:
Ujamaa
Muziki wa hip hop nchini Tanzania ulipata msukumo kutokana na mawazo na mandhari ya Ujamaa. Mwaka 1967, baada ya Rais Nyerere kuanzisha itikadi mpya ya siasa, ambayo aliahidi itawakomboa Watanzania kutoka ubeberu wa kimataifa, ilitelekezwa na wanasiasa wa Tanzania, kanuni za Ujamaa zilifufuliwa tena kupitia "njia isiyotarajiwa: Wanamuziki wa Rap na wasanii wa hip hop katika mitaa ya Tanzania.

neg:
Mabreka
Mabreka (vilevile Majoka, kutoka Kiing. Breakdance, breaking, b-boying au b-girling) ni aina ya dansi ambayo inachezwa na watu ambao huwa sehemu ya utamaduni wa hip hop. Mtindo huu wa mabreka ulianzishwa mwanzoni mwa miaka ya 1970 na watu wenye asili ya Puerto Rico na Wamarekani Weusi huko South Bronx jijini New York City. Mtindo huu wa kudansi ulianza kushika hatamu sana katika miaka ya 70 mwishoni na 80 yake katika miji mikubwa ya nchini Marekani.

neg:
Jors Bless
Pia amewahi kufanya kazi katika studio mbali mbali nyinginge ikwemo studio iliyofahamika zaidi kwa kutengeneza muziki wa hip hop tanzania Pasu kwa Pasu ambako ndiko alikoanzia kazi ya utayarishaji wa muziki kwa mara ya kwanza akiwa na umri wa miaka 18 tu ambako alipelekwa na wasanii Mapacha 50-50 baada ya kupata kusikia baadhi ya midundo yake aliyokuwa akiitengezea nyumbani, Jors bless anasema kufanya kazi pasu kwa pasu studios ndiko kulikomfungulia milango mingi ya ndoto zake za kufanya muziki kwani alipata nafasi ya kukutana na watu mbali mbali ambao walionyesha kukubali kazi zake na kumpa moyo akiwemo mtayarishaji mkongwe wa muziki Professor Ludigo ambaye hadi sasa wanafanya kazi pamoja katika studio za Sababisha Records.

neg:
Queen Latifah
Baada ya "Order in the Court", Latifah akahamia jumla katika uimbaji wa mashairi ya muziki wenye viwango vya soul na jazz, ambapo awalia alikuwa akifanya kama ziada wakati anafanya rekodi za hip hop hapo awali. Mnamo 2004, ametoa albamu ya soul/jazz "The Dana Owens Album". Mnamo tar. 11 Julai 2007, Latifah aliimba katika Hollywood Bowl mjini Los Angeles ikiwa kama kifunguzi cha tamasha la moja kwa moja la jazz. Kabla ya kundi la watu wanaizidi kiaisi cha 12,400, nyuma yake kulikuwa na watu wanaopig vyombo wakiwa kumi na wengine watatu waimbaji-wa-kwa-nyuma, huitwa The Queen Latifah Orchestra. Baadaye 2007, Latifah ametoa albamu iliyoitwa "Trav'lin' Light". Jill Scott, Erykah Badu, Joe Sample, George Duke, Christian McBride, na Stevie Wonder wameuza sura ndani yake. It was nominated for a Grammy in the "Best Traditional Pop Vocal Album" category.

neg:
Muziki wa dansi
Kwa kawaida, maneno ya nyimbo ya muziki wa dansi ni kwa lugha ya Kiswahili tokea hapo awali na pia dansi huitwa "swahili jazz" kwa lugha ya Kiingereza.

neg:
Hallelujah
'Hallelujah' ni wimbo ulioimbwa na kutungwa na Diamond Platnumz akiwa na kundi zima la muziki wa reggae kutoka nchini Marekani, Morgan Heritage. Wimbo umetolewa tarehe 28 Septemba, 2017. Huu ni wimbo wa pili wa Diamond Platnumz kushirikiana na wasanii kutoka nchini Marekani baada ya ule wa Marry You aliomba na Ne-Yo. Huu ndiyo wimbo wa kwanza Afrika kutazwama mara milioni 1 katika Youtube ndani ya masaa 15 tangu kutolewa kwake. Mtindo wa muziki ni tofauti kidogo na Bongo Flava ya kawaida, kuna mchanganyiko wa reggae, afro-pop, R&B, dancehall na muziki wa dunia. Wimbo umetayarishwa na Laizer Classic kupitia Wasafi Records. Kazi ilikuwa kubwa kwa sababu wasanii hawa walikuwa nchi mbili tofauti. Ilikuwa lazima akina Morgan watume sauti kwa Laizer halafu yeye aingize na kuwatumia kwa masawazisho. Mapigo ya wimbo huu ni tofauti na nyimbo zote za awali zilizowahi kutayarishwa na Laizer.
Wimbo umepokelewa vizuri sana hata kwa wasanii wengine wa muziki wa kizazi kipya nchini Tanzania. Quick Rocka ameonesha hisa zake waziwazi juu ya wimbo huu kwa kusema wimbo umefanywa vizuri sana kuanzia Diamond mwenyewe hadi akina Morgan Heritage. Anaona ni kazi kubwa sana kuvunja rekodi ya kutazamwa mara milioni 1 ndani ya msaa 15, sio jambo dogo.

neg:
Kassim Mapili
Mwaka mmoja baadaye akahamia Mtwara na kujiunga na Mtwara Jazz Band, lakini mwaka 1962 akajiunga na Honolulu Jazz Band ambayo nayo ilikuwa hapo hapo Mtwara. Mwaka 1963, Mzee Mapili akachukuliwa na TANU Youth League ya mjini Lindi, na kujiunga na bendi ya Jamhuri Jazz Band ya hapo Lindi. Mwaka 1964 Mzee Mapili akachaguliwa kuanzisha bendi ya TANU Youth League ya Tunduru. Mwaka mmoja baadaye alihamia Kilwa Masoko na kujiunga na Lucky Star Jazz Band ya mji huo.

neg:
Marijani Rajab
Historia ya gwiji huyu inaanzia siku alipozaliwa tarehe 23 Machi mwaka 1955, katika eneo la Kariakoo. Mama yake alikuwa mama wa nyumbani wakati baba yake alikuwa na shughuli za uchapishaji. Maisha yake ya utoto yalikuwa ya kawaida ila alikuwa kipenda sana uimbaji wa Tabu Ley na mwimbaji mmoja wa Guinea Sorry Kandia. Alisoma shule ya Msingi ikiambatana na elimu ya Madrasa. Mwaka 1970 Akiwa bado shuleni, utaona umri wake ulikuwa miaka 15 tu, alijiunga na STC Jazz, ikiwa chini ya mpiga gitaa maarufu wakati huo Raphael Sabuni, kabla ya hapo bendi hii ilikuwa unajulikana kama The Jets.

neg:
Zagreb
Zagreb ni kitovu cha taasisi za utamaduni wa Kroatia.
Chuo Kikuu kiliundwa tar. 23 Septemba 1669 ni kati ya vyuo vikuu vya kale katika Ulaya ya mashariki. Kuna pia Chuo cha Sanaa na Chuo cha Muziki.

neg:
Tanga (mji)
Upigaji wa aina ya pekee wa gitaa la rhythm wa bendi hii, ambao uligunduliwa na Harrison Siwale, maarufu kwa jina la Sachmo, uliigwa na wapiga magitaa ya rhythm wengi nchini. Uimbaji wa kutumia waimbaji wawili tu, uliopendelewa na bendi za Tanga wakati huo ikiwemo bendi nyingine maarufu wakati huo, Atomic jazz Band, ulikuwa ni wa aina yake pia. Jamhuri Jazz Band pia ndio kilikuwa chanzo cha bendi maarufu ya Simba wa Nyika na bendi zilizozaliwa baada ya hapo. Nilibahatika kukutana mtu aliyekuweko siku ya kwanza ya safari ya kuja kuzaliwa kwa Simba wa Nyika, hakika ni hadithi yake ilikuwa ya kusisimua. Inasemekana kuwa siku hiyo Jamhuri Jazz Band ilikuwa imekodishwa kwa ajili ya kupiga kwenye harusi kule Muheza. Wanamuziki walikuwa wakilazimika kukusanyika katika jengo la klabu lililokuwa Barabara ya 15 ili kupata usafiri wa kwenda Muheza.

neg:
Tarumbeta
Ni ala inayopendwa katika Muziki wa Klasiki lakini pia katika muziki wa jadi katika sehemu mbalimbali za dunia. Imekuwa maarufu kama ala ya muziki wa Jazz.

neg:
Miriam Makeba
Alianza kazi ya muziki mwanzoni mwa mwaka 1950 akiwa na kundi la "The Skylarks", baadaye alijiunga na kundi la "Manhattan Brothers". Makundi hayo yalikuwa yakipiga muziki wa Jazz wenye vionjo vya Kiafrika kusini.

neg:
Muziki wa Tanzania
Lebo ya Galotone ya Afrika Kusini pia ilisambaza santuri ambazo ziliingiza staili za Jive katika nchi hii, kwa miaka mingi vijana walikuwa na vikundi wakicheza jive, na bendi kadhaa ziliiga upigaji wa jive ukiambatana na upigaji wa filimbi kumuiga mwanamuziki Spokes Mashiyane. Magitaa ya umeme kwa bendi za muziki wa dansi yalianza kutumiwa kati ya mwaka 1957 na 1959, Dar Jazz tena hutajwa kama bendi ya kwanza ya muziki wa dansi kuanza kutumia gitaa hilo, ikifuatiwa na Western Jazz na bendi nyinginezo.

neg:
Utah Jazz
Utah Jazz ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Salt Lake City, Utah. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Deron Williams.

neg:
Urafiki Jazz Band
Baadaye wapiga trampeti Mkali na Hidaya kutoka Morogoro walijiunga wakifuatana na Ali Saidi alietokea Cuban Marimba akipiga gitaa la kati (rhythm) na baadaye mwaka 1975, Mganga Hemedi kutoka Tanga, akitokea Atomic Jazz, nae alijiunga na kuwa upande wa solo na rhythm.

neg:
Moshi William
Moshi William alijiunga na bendi kongwe nchini Tanzania Juwata Jazz Band mwaka 1982 akitokea Bendi ya Polisi Jazz.

neg:
Rock and roll
Rock and Roll ni aina ya muziki wa rock ulioanza kuundwa kunako miaka ya 1950 na 1960. Muziki wa rock unajumlisha aina nyingi za muziki kama vile muziki wa country, muziki wa folk, muziki wa kwayac, nyimbo za kazi, blues na jazz.

neg:
Fresh Jumbe
Fresh Jumbe ni mmojawapo wa wanamuziki wanaofanya muziki wa dansi akiwa nchi za nje. Na inaaminika kuwa analiwakilisha taifa lake katika nyanja za muziki huo vilivyo. Rasmi anafanyia shughuli zake za muziki nchini Japan.
Lakini awali alikuwa na baadhi ya bendi za muziki huo kama vile Sikinde, Msondo, Bicco Stars, Safari Sound na nyingine nyingi tu. Kwa hakika Fresh Jumbe ni mojawapo ya majina ambayo washika dau katika medani za muziki hawawezi kuyasahau.

neg:
N.W.A
N.W.A (kifupisho cha Niggaz Wit Attitudes) lilikuwa kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini Compton, California, nchini Marekani. Kundi hili hutazamiwa kama miongoni mwa makundi yaliyochochea mtindo wa gangsta rap, wakati mwingine hutazamiwa tena kama kundi muhimu sana katika historia nzima ya muziki wa hip hop. Lilianza kazi zake tangu mwaka wa 1986 hadi 1991, kundi lilizua minong'ono ya hapa na pale hasa kwa hali halisi ya mashairi yao makali, na hatimaye kufungiwa nyimbo zao zisipigwe katika vituo kadha wa kadha huko nchini Marekani. Licha ya hilo kutokea, kundi liliuza nakala zaidi ya milioni 10 ya CD kwa Marekani pekee.

neg:
Ghana
Nchi ya Ghana ina aina nyingi ya muziki wa kitamaduni na wa kisasa. Midundo hii hutofautiana kutoka kabila moja hadi jingine na eneo moja hadi lingine. Muziki wa Ghana unajumuisha aina nyingi tofauti za vyombo vya muziki kama vile ngoma za talking drum ensembles, zeze ya goje na kinubi cha koloko, muziki wa jumba la mfalme, ikiwemo miziki ya Waakan wa Atumpan, wa Waga wa mitindo ya Kpanlogo, na marimba ya gogo itumikayo katika muziki wa Waasonko. Aina za muziki ambazo zinajulikana zaidi kutoka Ghana ni Afro-jazz ambayo ilifumbuliwa na msanii Mghana Kofi Ghanaba.
na aina ya awali zaidi ya muziki wa kidunia inayoitwa Highlife. Highlife ni muziki uliochimbuka katika miaka ya mwisho ya 1800 na miaka ya mwanzo ya 1900 na kuenea kote Afrika Magharibi hasa Sierra Leone na Nigeria. Katika miaka ya 1900 aina mpya ya muziki ilizinduliwa na vijana huku ikiunganisha jinsi za Highlife, Afro-reggae, Dancehall na Hiphop. Mchanganyiko huu huitwa Hiplife. Wasanii wa Ghana kama vile mwimbaji wa R&B na Soul Rhian Benson, mwimbaji wa Highlife Kojo Antwi na msanii wa rap Tinchy Stryder (Kwasi Danquah) wamekuwa na ufanisi wa kimataifa.


query: John Tucker Mugabi Sentamu aliteuliwa kama askofu mwaka gani?

pos:
John Sentamu
Alianza kusoma theolojia kwenye Chuo Kikuu cha Cambridge akapokelewa kama padre wa Kanisa Anglikana mwaka 1979. Akapata cheo cha Ph. D. mwaka 1984. Baada ya kufanya kazi kama pdre msaidizi na padre kiongozi katika parokia kadhaa likuwa askofu msaidizi wa Stepney mwaka 1996; 2002 akawa askofu wa Birmingham. 2004 alikuwa risi wa harakati ya Youth For Christ na 2005 raisi wa YMCA. Mwaka huohuo alipewa cheo cha askofu mkuu wa York.

neg:
Janani Luwum
Janani Jakaliya Luwum (* 1922; + 16 Februari 1977) alikuwa askofu mkuu wa Kanisa Anglikana la Uganda kati ya miaka 1974 na 1977. Alihesabiwa kuwa kati ya viongozi muhimu wa Kanisa la kikristo katika Afrika. Mwaka 1977 aliuawa ama na Idi Amin mwenyewe au kwa amri yake.

neg:
Daniel Comboni
Mwaka 1877 alipewa na Papa daraja ya askofu ili kujenga Kanisa katika Afrika ya Kati (Sudan, Uganda, Kenya ya leo).

neg:
Khalifa
Mwaka 1517 khalifa wa mwisho wa Waabbasi Al-Mutawakkil III alikamatwa na Waturuki Waosmani walipovamia Misri. Wakampeleka Istanbul kama mfungwa alipokabidhi cheo chake pamoja na simi na koti ya Mtume Mohammad kwa Sultani Selim I.

neg:
Ghana
Huku akishinda uchaguzi wa mwaka 2000, John Kufuor wa chama pinzani cha New Patriotic aliapishwa kama Rais mnamo Januari 2001, na kumshinda tena Mills mwaka wa 2004; hivyo kuhudumia kama Rais kwa mihula miwili.

neg:
Michael Ranneberger
Mnamo Agosti mwaka wa 1994, akawa Naibu Mkuu wa Misheni katika mji mkuu wa Mogadishu. Huduma yake kama Naibu Mkuu wa Misheni katika mji mkuu wa Maputo kuanzia mwaka wa 1986 hadi mwaka wa 1989 ilijumuisha miezi nane kama mjukumu wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe, wakati mpango wa msaada wa dharura wa Shirika la Maendeleo ya Kimataifa la Marekani,(USAID) nchini Msumbiji ulikuwa mmoja wa mpango kubwa zaidi katika sub-Saharan ya Afrika. Kama ofisa wa dawati nchini Angola kuanzia mwaka wa 1981 hadi1984 alihudumu kama mwanachama wa Katibu Msaidizi wa timu ya Crocker katika mazungumzo ya kuleta uhuru katika nchi ya Namibia na kuondolewa kwa vikosi vya Kuba nchini Angola.

neg:
Josaphat Louis Lebulu
Aliwahi kuwa rais wa Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania (1988-1994).

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Hatajwi na hakupata kutajwa baada ya uhuru kupatikana mwaka 1961, wala haidhaniwi hata kama atakuja kutajwa au kukumbukwa na viongozi walio katika madaraka hivi sasa. Sheikh Suleiman Takadir hutajwa kila linapotokea jambo ambalo Waislamu huonekana wanadhulumiwa na serikali kwani ndiye aliyeweka agenda ya hali ya baadae ya Waislamu na Uislamu katika Tanganyika huru mwaka 1958.

neg:
Nimattullah Kassab Al-Hardini
Kesi ya kumtangaza mtakatifu ilianza rasmi tarehe 7 Septemba 1978. Hatimaye Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 10 Mei 1998 na mtakatifu tarehe 16 Mei 2004.

neg:
Servatius Mtakatifu
Servatius wa Tongeren (kwa Kiarmenia: Սուրբ Սերվատիոս; kwa Kiholanzi: Sint Servaas; kwa Kifaransa: Saint Servais; alizaliwa nchini Armenia, akafariki Maastricht, 384) alikuwa askofu wa kwanza wa "Atuatuca Tungrorum", leo Tongeren.

neg:
Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki
Mwana a'Nzeki alipadrishwa 31 Januari 1961 na askofu John Joseph McCarthy mjini Nairobi. Tar. 29 Mei 1969 alibarikiwa kuwa askofu wa Machakos. Tar 30 Agosti alikuwa askofu wa Nakuru.

neg:
Historia ya Kanisa
Mwaka 622 B.K. Mwarabu kwa jina Muhammad alikimbia mji wa Maka. Wakazi wa Maka walikuwa wamemkasirikia Muhamad. Kwa miaka 12 aliwahi kuhubiri juu ya ufunuo aliodai ameupokea kutoka kwa malaika wa Mungu. Alipinga desturi na maadili ya watu wa mji wake. Akatangaza "Uislamu" yaani imani katika Mungu mmoja aliyetoa amri zake kwa wanadamu. Kumbe viongozi wa Maka waliona anaharibu dini ya asili ya kuabudu sanamu za miungu. Makabila ya Waarabu walikuja kila mwaka kuabudu sanamu za Maka katika jengo la Kaaba. Wakati wa ziara hizo biashara ya Maka ilistawi vizuri sana. Muhammad alionekana anaweza kuwazibia viongozi hao riziki wakakasirika wakajaribu kumwua lakini akakimbia.

neg:
Amedeus Msarikie
Aliwekwa wakfu na Kardinali Jozef Tomko mwaka wa 1986. Tangu mwaka huo alikuwa askofu wa Jimbo la Moshi hadi 2007, alipostaafu.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Chanzo cha mtafaruku huu ni Uchaguzi wa Kura Tatu wa mwaka 1958. Waingereza waliweka masharti ambayo kwa hakika yalikuwa ya kibaguzi na yalifanya wananchi wengi wasiweze kukidhi sifa zilizowekwa za kuweza mtu kupiga au kupigiwa kura. Kulikuwa na sifa ya elimu, kipato na kazi ya kukubalika na kupiga kura kwa tabaka za rangi. Mpiga kura Mwafrika alitakiwa ampigie kura Mzungu, Muasia na Mwafrika. Masharti haya yalikuwa kisiki kigumu kwa uongozi wa TANU na wanachama wake kutimiza. TANU na viongozi wake wengi hawakuwa na hiyo elimu iliyokuwa ikitakikana wala kipato cha maana. Ili mtu asimame kama mgombea kuingia katika Baraza la Kutunga Sheria au awe angalau mpiga kura ilibidi azikusanye sifa zote hizo mahali pamoja. Wapiga Kura na wagombea walitakiwa wawe na kisomo cha darasa la 10 au kipato cha pauni 400 kwa mwaka na kuwa na kazi ya maana. Waafrika waliokuwa na sifa hizi hawakuwa wengi katika TANU. Wengi katika TANU kama walivyokuwa wakipenda kujiita wenyewe walikuwa, "Baba Kabwela." Ikawa sasa ili TANU iweze kuweka wagombea ilibidi iwatafute watu nje ya uongozi wa TANU. Hapa ndipo lilipokuwa tatizo.

neg:
Yosefu Mukasa Balikuddembe
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.

neg:
Ukristo barani Afrika
Samuel Crowther aliwahi kuwa mtumwa utotoni. Alinunuliwa na wamisionari Waanglikana, akapewa uhuru, akasomeshwa teolojia na kuwa kasisi wa Kianglikana. Mwaka 1864 alibarikiwa kule Nigeria kuwa Askofu wa kwanza wa Kianglikana katika Afrika. Hivyo msingi wa Kanisa la Kiafrika kusini kwa Sahara uliwekwa.

neg:
Kitabu cha Hagai
Kazi ya nabii huyo kati ya Agosti na Desemba ya mwaka 520 KK, wakati uleule alipoanza nabii Zekaria, ni mwanzo wa kipindi cha mwisho cha unabii katika Israeli kabla ya ujio wa Yohane Mbatizaji na Yesu Kristo.

neg:
Anthony John Valentine Obinna
Tarehe 1 Julai 1993 ametangazwa kuwa askofu mkuu wa Jimbo Kuu la Owerri.

neg:
Janani Luwum
Mwaka 1969 alichaguliwa kuwa askofu wa dayosisi ya Gulu katika Uganda kaskazini.

neg:
Jacob Venance Koda
Aliwekwa wakfu na Kardinali Polycarp Pengo mwaka 1999.

neg:
Ndugu Wadogo
Karne XV ilielekeza umisionari upande mwingine, na Waoservanti waliuchangamkia kuanzia visiwa vya Kanaria vilivyopokea Ukristo haraka kwa juhudi za ndugu waliofikia kuwa 200, mmojawao Didakus wa Alkala. Kutoka huko umisionari ulienea pwani za Afrika Magharibi. Mzunguko wa Afrika hadi Rasi ya Tumaini Jema (Bartolomeo Dias, 1488) na India (Vasko Da Gama, 1497-1498), na hasa uvumbuzi wa Amerika (Kristoforo Columbus, 1492) ulisisimua sana umisionari kwa maeneo, miundo na mbinu mpya. Wakati ambapo uenezi wa Waturuki Waislamu ulikuja kuzuia njia za Asia, na misheni zilizokuwa chini ya utawala wao zilidumaa, Ndugu Wadogo walistawisha upeo umisionari wao Amerika na Asia Mashariki kupitia baharini (wakati huo Asia Mashariki ilikuwa chini ya Askofu wa Funchal, katika kisiwa cha Afrika Magharibi!). Upande wa miundo wafalme wa Ureno na wa Hispania walipogawana ulimwengu kwa baraka ya Papa Alexander VI (1492-1503) walipewa pia usimamizi wa kazi zote za misheni, pamoja na haki ya kuchagua na kutuma wamisionari katika maeneo yao. Hivyo karne XVI idadi ya wamisionari OFM ilifikia 6,000, wengi wao wakitokea nchi hizo mbili, kwa sababu mataifa mengine waliweza wakabaguliwa na hata kurudishwa nyumbani.

neg:
John Sentamu
John Tucker Mugabi Sentamu (* 10 Juni 1949 mjini Kampala, Uganda) ni askofu mkuu wa York na mku wa jimbo la kanisa Anglikana la York linalojumlisha daiyosisi za kaskazini ya Uingereza. Ana cheo cha heshima cha pili katika kanisa Anglikana la Uingereza baada ya Askofu Mkuu wa Canterbury.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Kama alivyokuwa Nyerere, Sheikh Suleiman Takadiri alikuwa na kipaji cha kuongea. Leo hii huenda baadhi ya wasomaji wangu wasiamini lakini ukweli ni kuwa Sheikh Suleiman Takadir alikuwa kabla hajazungumza lolote alikuwa akipiga "fatha," wananchi wakaitika na kwa umoja wao wakasoma, "Surat Fatha," sura ya ufunguzi katika Qurani Tukufu, kisha Sheikh Takadir akaomba dua na wananchi wakawa wanaitika kwa pamoja, "Amin," Amin," "Amin." Baada ya hapo ndipo atapanda Nyerere na kuanza kuhutubia. (Picha za mwanzo za mikutano hii zipo na zilipigwa na Mzee Shebe ambae katika miaka ile ya 1950 alikuwa na studio yake Mtaa wa Livingstone na Kipata. Vilevile inaaminika ya kwamba Mzee Shebe ndiye mpiga picha wa kwanza wa TANU na Nyerere).

neg:
John Sentamu
John Sentamu ni askofu mkuu wa kwanza nchini asiye Mwingereza kiasili.

neg:
Haruna Taratibu
Ghafla mji mzima ukavuma tetesi kuwa makamu wa rais wa TANU, John Rupia, yupo mjini kufungua tawi la TANU. Rupia alimwita Hassan Suleimna na akamtaka alete hati ya tasjili ya TANU Hindu Mandal siku inayofuata, mahali ambako mkutano utafanyika. Hassan Suleiman hakutokea mkutanoni lakini alimtuma mtu apeleke ile hati. Ali Ponda alihudhuria mkutano ule. Rupia alikuwa mwenyekiti wa mkutano na TANU ikafanya uchaguzi wake wa kwanza. Alexander Kanyamara alichaguliwa Rais; Haruna Taratibu Makamu wa Rais, Abdu Mohamed Mwamba, Katibu na Omari Suleiman Mweka Hazina. Miongoni mwa wanachama waasisi alikuwa mwanamke mmoja wa Kimanyema, Binti Maftah Karenga; wengine walikuwa Bakari Yenga, Maalim Khalfan, mwanachuoni wa Kiislamu aliyekuwa akiheshimiwa sana, Idd Waziri na Said Suleiman. Wale wasomi wa Makerere hata mmoja hakujitokeza kwenye mkutano huu wa kuasisi TANU. Ali Ponda, mwanasiasa mkongwe alipuuzwa na hakuchaguliwa kushika wadhifa wowote. Walipoona hawakupewa wadhifa wowote katika TANU, Ali Ponda na Hassan Suleiman walijiunga na UTP kuipinga TANU.

neg:
Historia ya Kanisa
Alipokufa mwaka 632 B.K. karibu Waarabu wote waliunganishwa chini ya bendera ya imani mpya ya Uislamu. Katika jina la Mungu (kwa Kiarabu: Allah) wafuasi wake wakashambulia maeneo jirani ya Waroma wa Bizanti na ya Waajemi.

neg:
Elizabeth Ann Seton
Mchakato wa kumtangaza mwenyeheri ulianza mwaka 1907 na kumalizika Papa Yohane XXIII alipomtangaza mwenye heri tarehe 17 Machi 1963.

neg:
John Sibi-Okumu
John Sibi-Okumu [www.johnsibiokumu.com] ni mwigizaji Mkenya na mwandishi wa habari anayejulikana kimataifa kwa jukumu lake la uigizaji katika "The Constant Gardener"
Sibi-Okumu alianza kuigiza mwaka 1968 pindi alipokuwa mwanafunzi katika shule ya Lenana, na kuendelea kuchukua hatua mbalimbali katika uigizaji. Ameigiza katika sinema kadhaa, kama vile "Born Free" (1975), "We are the children" (1987) na "Metamo" (1997).
Kama mwandishi wa habari, alianzisha kipindi maarufu cha "Summit" iliyokuwa ikionyeshwa kwa Kenya Television Network (KTN), ambapo yeye aliwahoji wanasiasa wa Kenya.
John Sibi-Okumu alizaliwa nchini Kenya. Yeye alianza kusoma nchini Uingereza, (katika shule ya William Pattern School, London) kisha nchini Kenya, (Shule ya msingi ya Muthaiga na Duke York / Shule ya Upili ya Lenana) na hatimaye akaenda Ufaransa (Chuo Kikuu cha Toulouse, "Le Mirail "). Kwa muda mrefu wa maisha yake ya kikazi, alifunza Kifaransa katika shule ya msingi, kati na sekondari, na alikuwa Mkuu wa Idara ya Lugha za Kisasa katika hatua mbalimbali katika kazi ya muda mrefu. Mwaka wa 2002, alipewa taji la kuheshinika la Chevalier des Palmes Académiques, kwa huduma ya Kifaransa na utamaduni nchini Kenya. Mbali na mafanikio yake kama mwalimu, yeye ana sifa ya kuwa mtu wa Sanaa.
Kwa miaka mingi iliyopita, amekuwa akijulikana na wasikilizaji na watazamaji nchini Kenya kama mtangazaji wa televisheni na redio. Kwa mfano, kutoka mwaka wa 1997 hadi 2002 kupitia "The Summit," aliwahoji watu maarufu kama Daniel arap Moi, Mwai Kibaki, Robert Mugabe, Ellen Johnson-Sirleaf, Richard Leakey na Wangari Maathai. Hivi karibuni, amekuwa akiuliza maswali katika kipindi cha chemsha bongo "The Celtel Africa Challenge," inayochukua nusu saa nusu saa na inahusu mashindano kati ya wanafunzi wa vyuo vikuu mbalimbali. Msimu wa pili, ulionyeshwa mnamo mwaka 2008 nchini Kenya, Uganda, Tanzania, Malawi na Zambia. Mwaka wa 2009, ilibadilishwa kuwa "The Zain Afrika Challenge," na nchi za Nigeria, Ghana na Sierra Leone ziliongezwa katika orodha ya nchi zinazososhindana. Kuna matarajio ya nchi zingine kuongezeka katika miaka ijayo. Yeye amewahi kusimulia maonyesho mbalimbali zilizoshinda tuzo kwa lugha ya Kiingereza na Kifaransa na ameigiza katika filamu kadhaa, miongoni mwao kwenye tamthiliya kama Waziri wa Afya Dr Yoshua Ngaba katika "The Constant Gardener" iliyoshinda tuzo la Oscar na kwenya maisha halisi kama mwanadiplomasia wa Shirika la Umoja wa Mataifa, Jacques Roger Boh-Boh, katika "Shake Hands with the Devil," hadithi ya mauaji ya kimbari ya Rwanda kupitia kwa Romeo Dallaire, ambaye ans asili ya Kifaransa na Canada. Katika miaka iliyopita, ameigiza katika majukumu ya kustaajabisha kama Mfalme Oedipus; Romeo, Oberon and Shylock (Shakespeare); Anouilh Creon katika "Antigone," Beckett Vladimir katika "Waiting for Godot and Mtwa / Ngema' s Percy katika" Woza, Albert! " Yeye mwenyewe ameanzisha "In Search of the Drum Major" na "Like Ripples On a Pond," zote juu ya haki za binadamu (American Civil Rights Movement), na pia "Milestones,"
Yeye ameandika michezo miwili ya awali kabisa:
Ya kwanza, "Role Play - A Journey into Kenyan Psyche," iliyochapishwa mwaka 2005 (Mvule Africa Publishers; ISBN 9966-769-42-0) iliyochambuliwa na Newsweek International kama "mtazamo wa ubaguzi wa kirangi nchini Kenya ambao hauhitaji msamaha." Mchezo wa pili ni, "Minister ... karibu!" iliyotizamwa mjini Nairobi na watazamaji tarehe Oktoba 2007 na itachapishwa tena baada ya kuandikwa tena.
Katika "Minister ... Karibu!" Sibi-Okumu anatumia kinaya, kuwaonyesha Wakenya hatari ya ubinafsi wa kisiasa na jinsi inavyoharibu utulivu wa kijamii . Ameandika kitabu kingine "Tom Mboya: Master of Mass Management," kwa ajili ya wasomaji wachanga, iliyochapishwa na (Sasa Sema / Longhorn Publishers: ISBN 978-9966-36-328-9).
Mwezi Oktoba 2009 John Sibi-Okumu [5] alijihusisha katika kutengeneza filamu ya kimuziki Mo Faya, iliyoonyeshwa katika New York Theatre Festival 2009.
Yeye kama mwandishi wa habari ameandika taarifa tofauti kwa magazeti na majarida ya Kenya kwa kutumia jina la kujibandikiza la Mwenye Sikio na, kwa miaka mitatu, alikuwa kwenye bodi ya kuhariri ya jarida la "AWAAZ-Voices of the South Asian Diaspora," ([www.awaazmagazine.com ]), ambayo anaendelea kuandika mara kwa mara iitwayo: "Alternative Angle." Kuongezea yote hayo,
amekuwa akifanya kazi kama mhariri, akijihusisha mara nyingi na utafiti wa kisayansi. Katika maisha yake ya utu uzima, John Sibi-Okumu daima hukaribishwa fursa kwa kukopesha talanta yake kwa hisani na katika ustawi wa jamii.

neg:
Laurean Rugambwa
Papa Yohane XXIII alimteua kuwa kardinali tarehe 28 Machi 1960 akimkabidhi usimamizi wa parokia ya San Francesco d'Assisi a Ripa Grande mjini Roma. Alikuwa kardinali wa kwanza asiye Mzungu.

neg:
Ukristo barani Afrika
Mtoto wake akasoma teolojia kule Lisbon. Akasafiri Roma alipowekwa wakfu na Papa Leo X akiwa na umri wa miaka 26 akarudi kama askofu wa kwanza Mwafrika kusini kwa Sahara, akiongoza na mapadri wapya 4, ila alifariki miaka tisa baadaye. Baba yake aliendelea kufanya bidii za kuimarisha Kanisa, ila alikosa wamisionari au alileta mapadri wasiofaa.

neg:
Mmonaki
Pakomi (288-346) aliongokea imani kwa kuzingatia Wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote. Hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni Misri Kusini. Ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa, na ndani yake jina “ndugu” linashika nafasi ya “mmonaki”.

neg:
Lumen Gentium
Maaskofu na mapadri 2151 kati ya waliohudhuria mtaguso huo walikubali hati hiyo wakati 5 tu waliipinga, halafu Papa Paulo VI aliitangaza kwa Kanisa Katoliki tarehe 21 Novemba 1964.

neg:
Nathan Söderblom
Mwaka wa 1912 aliteuliwa kuwa profesa wa masomo ya dini katika chuo kikuu cha Leipzig, Ujerumani. Baada ya miaka miwili tu ilimbidi kurudi Uswidi kwa vile aliteuliwa kuwa askofu mkuu wa Kanisa la Kilutheri nchini kwake. Kama kiongozi wa kanisa, alijitahidi hasa kwa ajili ya umoja wa madhehebu, na alikuwa rafiki wa karibu wa George Bell, mchungaji Mwingereza.

neg:
Fortunatus Lukanima
Aliwekwa wakfu na Kardinali Laurean Rugambwa mwaka 1989. Tangu mwaka huo alikuwa askofu wa Jimbo la Arusha hadi 1998, alipojiuzulu.

neg:
Luka Banabakintu
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.

neg:
Sana'a
Tangu 1516 Milki ya Osmani iliweza kupata ubwana wa juu katika Sanaa ingawa maimamu waliendelea kuwa na athira. Mwaka 1904 Imamu wa Zaidiya Yahya Muhammad Hamid de-Din (1869 - 1948) alifaulu kuwafukuza Waturuki na kuanzisha tena utawala wake kiroho na kisiasa. Baada ya kuporomoka kwa Waosmani katika vita kuu ya dunia ya kwanza alitumia pia cheo cha mfalme. Ufalme huu uliendelea hadi 1962 ulipopinduliwa na jamhuri ya Yemeni ikatangazwa mjini Sana'a.

neg:
Uchapaji
Lakini serikali ya sultani Beyazid II katika Milki ya Osmani mwaka 1485 ilikataza uzalishaji wa vitabu kwa matbaa kwa Waislamu. Amri hiyo ilirudiwa mwaka 1515 na Sultani Selim. Vibali vilitolewa kwa matbaa pekee zilizohudumia jumuiya za wasio Waislamu kama Wayahudi na Wakristo. Kitabu cha kwanza kilichopigwa chapa huko Konstantinopoli kilitolewa mwaka 1497 kwa lugha ya Kiebrania kikiwa na maelezo ya Torati. lakini uchapaji wa herufi za Kiarabu ulipigwa marufuku hadi mwaka 1729.

neg:
Historia ya Utawa
Pakomi (288-346) aliongokea imani kwa kuzingatia Wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote. Hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni Misri Kusini. Ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa, na ndani yake jina “ndugu” linashika nafasi ya “mmonaki”.

neg:
Alinikisa Cheyo
Amechaguliwa kuwa askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi tangu mwaka 2000. Amekuwa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Teofilo Kisanji tangu mwaka 2011.

neg:
Mtagusano sumakuumeme
1873 alitoa kitabu chake "Treatise on Electricity and Magnetism" (tasinifu kuhusu umeme na usumaku) alipojumlisha maelezo yake. Alionyesha kuwa kuathiriana kwa chaji hasi na chaji chanya kunasababishwa na kani 1 tu akaonyesha matokeo manne makuu kutokana na hii:

neg:
Janani Luwum
Baada ya miaka 5 akawa askofu mkuu wa jimbo la Kanisa Anglikana katika Uganda, Rwanda, Burundi na Boga-Zaire akiwa Mwafrika wa pili aliyeshika nafasi hiyo mwaka 1974.

neg:
Elizabeth Ann Seton
Tarehe 14 Septemba 1975 Papa Paulo VI alimtangaza kuwa mtakatifu. Sikukuu yake ni 4 Januari.

neg:
Damian Dalu
Tangu mwaka huo, alikuwa askofu wa Jimbo la Geita hadi mwaka 2014 alipohamishiwa Jimbo kuu la Songea kama askofu mkuu.

neg:
John Agyekum Kufuor
1996 aligombea urais mara ya kwanza akashindwa na Rawlings. 1998 akatangazwa tena kama mgombea wa chama cha New Patriotic Party akateuliwa pia kuwa kiongozi wa chama. Mwaka 2000 alimshinda makamu wa Rawlings katika kura ya urais.

neg:
John Njue
Mwaka 2002 akawa askofu mkuu msaidizi wa dayosisi kuu ya Nyeri. Baada ya kuondoka kwa askofu mkuu Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki aliyehamishwa Nairobi alishika nafasi ya Askofu Mkuu.

neg:
Juan Carlos Tedesco
Tedesco aliteuliwa kama mtaalamu katika sera za elimu katika mwaka wa 1976 katika Mpango wa Maendeleo katika eneo la Amerika ya Kilatini wa UNESCO. Alikuwa mkurugenzi wa Kituo cha Eneo la Amerika ya Kilatini cha Elimu ya daraja la juu.Kituo hiki kilikuwa cha UNESCO huko Caracas, Tedesco alifanya kazi huko katika miaka ya 1982 hadi 1986 na akawa mkurugenzi wa Kituo cha Elimu Cha Eneo hilo mjini Santiago katika miaka ya 1986 hadi 1992. Mateso na ukandamizaji wa walimu na wanafunzi nchini Argentina katika miaka ya udikteta ilimfanya Tedesco kushiriki katika uandishi wa kitabu cha kutatua shida hiyo,"The Authoritarian Educational Agenda",akikiandika na Cecilia Braslavsky katika mwaka wa 1983.

neg:
Michael George Mabuga Msonganzila
Aliwekwa wakfu na Askofu Mkuu Anthony Peter Mayala mwaka wa 2008. Tangu mwaka huo, ni askofu wa Jimbo la Musoma.

neg:
Juda Thadaeus Ruwa'ichi
Tangu mwaka 2006 alipata kuwa rais wa Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania hadi muda wake ulipokwisha (Julai 2012).

neg:
Anthony Banzi
Mwaka 1992 Padre Anthony Banzi aliteuliwa kuwa Gombera wa Seminari kuu ya Kibosho, Moshi, ambapo alifanya kazi mapaka alipoteuliwa kuwa Askofu wa Jimbo katoliki la Tanga tarehe 24 Juni 1994 na kuwekwa wakfu tarehe 15 Septemba 1994.

neg:
Eukeri wa Lyon
Kutokana na sifa yake, alichaguliwa kuwa askofu wa Lyon mwaka 434 hivi; kwa msingi huo hakika alihudhuria Mtaguso wa Orange (441) akaendelea na cheo hicho hadi kifo chake.

neg:
Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy
Aliandika tafsiri yake ya Qur-aan Takatifu kuanzia mwaka wa 1950 hadi mwaka 1967, wakati fikra za umoja wa Kiislamu na Uislamu wa kisasa ulipokuwa ukifanyiwa kampeni kubwa hapo Zanzibar.
Wakati huo huo Tafsiri hii ilikuwa ni jibu la tafsiri ya Qur-aan Tukufu aliyoiandika Padri Godfrey Dale kwa ajili ya kuwawepesishia wahubiri wa Kiafrika walioajiriwa na University Mission to Central Africa (UMCA), iliyoanzishwa mwaka 1873 na Padri Dr. David Livingston (1813-1873) huko Zanzibar.
Tafsiri ya Padri Dale iliyoandikwa kwa Kiswahili cha Kiunguja ilikuwa na kurasa 542 pamoja na kurasa 142 za sharhi, ilipigwa chapa mwaka 1923 huko London na jumuiya ya kueneza elimu ya Kikristo (Society for Promoting Christian Knowledge).
Kwa vile tafsiri hiyo iliandikwa kwa njia ya kuutetea Ukristo, jambo lisilokubalika kwa Waislamu, Shaykh Mubarak bin Ahmed bin Ahmad, mkuu wa Makadiani Afrika Mashariki (Ahmadiyah Muslim in East Africa) aliamua kuanza kuandika tafsiri yake mwaka 1936 iliyokubaliwa na kutambuliwa na wamisionari hapo Zanzibar.
Katika mwaka 1942 nakala ya tafsiri ya Makadiani iliyopigwa taipu ilipelekwa mbele ya kamati ya lugha ya Kiswahili (Inter-Territorial (Swahili) Language) kwa ajili ya kukubaliwa rasmi kilugha. Na katika mwezi wa Aprili mwaka 1944, kamati ilijibu kwa kuikubali lugha iliyotumika ikitaka baadhi ya marekebisho kufanyika. Juu ya kuwa masahihisho yote hayakufanyika kama ilivyotakiwa, tafsiri hiyo ikapelekwa mbele ya baadhi ya viongozi wa Makadiani wa Afrika ya Mashariki na kukubaliwa kuwa lugha iliyotumika ni nzuri na yenye kukubalika.

neg:
John Henry Newman
Mwaka 1817 alijiunga na Trinity College huko Oxford akawa shemasi wa Kianglikana mwaka 1824.

neg:
Jacob Venance Koda
Tangu mwaka huo alikuwa askofu wa Jimbo la Same hadi alipojiuzulu mwaka 2009.

neg:
Ukristo nchini Tanzania
Hatua muhimu sana ilikuwa mkutano mkuu wa Kanisa Katoliki duniani ulioitwa Mtaguso wa Pili wa Vatikano miaka 1962-1965. Hapo maaskofu wote chini ya uongozi wa Papa (kwanza Papa Yohane XXIII, halafu Papa Paulo VI) walitamka kwamba Wakristo wote ni ndugu na kwamba kujenga umoja wa Kanisa ni wajibu wa kila mmojawao.

neg:
Antoni wa Mt. Ana
Mwaka 1768 alifanywa mhubiri, muungamishi na bawabu wa konventi.

neg:
Yohakimu Sakakibara
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.

neg:
Historia ya Ethiopia
Nasaba hii ilipinduliwa mnamo 1270 na []][Yekuno Amlak aliyetumia jina la kifalme Tasfa Iyasus. Alianzisha nasaba iliyojiita "Wa Suleimani" kwa kudai ilikuwa ukoo wa mwana wa mfalme Suleimani na malkia wa Sheba. Tasfa Iyasus alitumia cheo cha Negus Negesti ("Mfalme wa Wafalme").

neg:
Gabriel Zubeir Wako
Alipata upadirisho tarehe 21 Julai 1963, akawa askofu wa jimbo la Wau mwaka 1974, halafu askofu mkuu wa Khartoum mwaka 1981.

neg:
Anselm wa Canterbury
Baada ya kujiunga na monasteri wa Wabenedikto wa Bec huko Ufaransa, alipopata sifa kama kiongozi wa kiroho na mlezi, kama mhubiri wa mrekebishaji wa umonaki, alichaguliwa (1093) kuwa askofu mkuu wa Canterbury (Uingereza).

neg:
Askofu
Katika mapokeo hayo askofu hutazamwa kama mwandamizi wa Mitume wa Yesu. Katika mafundisho hayo Yesu Kristo mwenyewe aliwaweka mitume wake 12 kuwa viongozi wa kanisa lote na kuwapa madaraka. Madaraka hayo yalitolewa na mitume kwa kuwawekea mikono kichwani waandamizi wao waliopata hivyo kuwa maaskofu wa kwanza baada yao, nao wakafanya hivyo kwa waandamizi wao.

neg:
Historia ya Utawa
Dominiko Guzman (1170-1221) akiwa padri aliguswa na uenezi wa uzushi akajitahidi kutatua tatizo hilo. Ili akubaliwe na watu wote kama mhubiri halisi wa Injili alishika ufukara wa Yesu na mitume wake: kwenda wawiliwawili, kwa miguu, bila ya kuchukua chochote kwa safari. Hivyo aliliandalia Kanisa kundi la watu wanaofanya kazi ya kuhubiri, ambayo awali ilikuwa maalumu ya maaskofu. Kwa lengo hilo utawa wake ulipunguza miundo ya kimonaki na urefu wa liturujia ili kuacha nafasi ya kusoma na kusali zaidi mmojammoja: hivyo ndugu wahubiri watajipatia ukweli ambao wawashirikishe wengine kwa kuhubiri na kufundisha. Ndio utume unaolingana zaidi na maisha ya sala na kusoma.

neg:
Ali ibn Abu Talib
Mkutano wa viongozi Waislamu ulimchagua Abu Bakr kuwa khalifa wa kwanza badala ya Ali aliyedai ya kwamba aliteuliwa na mtume mwenyewe kuwa kiongozi baada yake. Hata baada ya kifo cha Abu Bakr wakateuliwa mara mbili makhalifa wengine yaani Umar ibn al-Khattab kama khalifa wa pili halafu Uthman ibn Affan kama khalifa wa tatu.

neg:
Melitus wa Canterbury
Miaka 604-619 alikuwa askofu wa kwanza wa London.

neg:
Abdallah Rashid Sembe
Mabingwa wa kuhamasisha wa TANU enzi zile, Julius Mwalimu Nyerere, Bibi Titi Mohamed walihutubia mkutano wa hadhara kwenye uwanja maarufu wa Tangamano. Hii ilikuwa hatua kubwa sana kwa TANU, na kwa harakati dhidi ya ukoloni katika jimbo la Tanga. Haya yalikuwa mapinduzi makubwa kutoka enzi za zile siasa za wasomi katika Discussion Group ambazo kama akina Sembe na wenzake wangeziendekeza uhuru ungelichelewa sana. Baada ya hapo, Mwalimu Kihere alichaguliwa kuwa Mwenyekiti wa Tanga badala ya Hamis Heri, na Amos Kissenge alichaguliwa Katibu. Abdallah Rashid Sembe mmoja wa wanachama wasisi wa mwanzo kabisa wa TANU alichaguliwa kuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya Taifa ya TANU akiwakilisha Jimbo la Tanga. Sheikh Abdallah Rashid Sembe alidumu katika nafasi hiyo hadi mwaka 1969 akiwa mmoja wa viongozi waliopitisha Azimio la Arusha mwaka wa 1967.

neg:
Method Kilaini
Kuanzia mwaka 2000 alikuwa askofu msaidizi wa Jimbo Kuu la Dar es Salaam hadi mwaka 2009 alipoteuliwa kuwa askofu msaidizi wa Jimbo Katoliki la Bukoba.

neg:
Thomas Aquinas Mtakatifu
Halafu alihamia Roma (1265-1268) ili kuongoza chuo cha Mt. Sabina; ila katikati, mwaka 1267 Papa Clemens IV alimuita kwake Viterbo, alipohubiri mara nyingi katika kanisa la Santa Maria Nuova.

neg:
Raymond Mwanyika
Aliwekwa wakfu na Kardinali Laurean Rugambwa mwaka wa 1971. Tangu mwaka huo alikuwa askofu wa Jimbo la Njombe hadi 2002, alipojiuzulu.

neg:
Mtaguso wa kwanza wa Laterano
Mtaguso uliitishwa na Papa Callixtus II (1119-1124) mnamo Desemba 1122, mara baada ya Mapatano ya Worms, ya kwanza kufanyika kati ya Papa na Dola Takatifu la Kirumi, iliyofurahisha sana wanakanisa, hata mwaka huo ulitajwa kuwa mwanzo wa kipindi kipya.

neg:
Gideon Byamugisha
1992 alipokea baraka ngazi ya ukasisi akapewa jukumu la kufundisha chuo cha theolojia Mukono (sasa: Chuo Kikuu cha Kikristo cha Uganda). Wakati ule alifuata ushauri kutafuta upimaji wa damu yake ahakikishe hana UKIMWI. Alipopimwa akaonekana kuwa na viini vya HIV vilevile. Aliambiwa matokeo dakika chache tu kabla ya kuwa na somo chuoni. Aliamua kuwaambia wasikilizaji wake wakiwa na walimu wenzake ya kuwa amepatikana na HIV.

neg:
John Henry Newman
Mwaka 1828 alifanywa paroko wa kanisa la chuo kikuu kwa jukumu la kuwachunga wanachuo; wakati huohuo alijitosa katika masomo ya falsafa na teolojia.

neg:
Maurice Michael Otunga
1960 alikabidhiwa dayosisi mpya ya Kisii kama askofu wake wa kwanza. 1969 akawa msaidizi wa askofu kuu wa Nairobi na 1971 alikuwa askofu mkuu wa kwanza Mwafrika.

neg:
Anthony Banzi
Aliwekwa wakfu na Kardinali Polycarp Pengo mwaka 1994. Tangu mwaka huo, ni askofu wa Jimbo la Tanga.

neg:
Moses Kulola
Alianza kazi za umisionari mwaka 1950 mara tu baada ya kubatizwa, ijapokuwa aliitwa mwaka 1949.

neg:
Historia ya Kanisa
Wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa Ukristo Ulaya, k.mf. Augustino wa Canterbury (+605), aliyetumwa Uingereza na Papa Gregori I (540-604), mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, halafu Bonifas (672-754), mtume wa Ujerumani na mfiadini.
Panteno wa Chuo cha Aleksandria alikwenda India kuhubiri Injili. Wamisionari wa Kanisa la Misri walianzisha Kanisa katika Sudan na Ethiopia za leo.

neg:
Dado
Mwaka 641 alifanywa askofu wa Rouen.

neg:
Haile Selassie
Ras Tafari Makonnen alikuwa bado kijana alipopewa cheo cha gavana wa Sidamo mwaka 1907. 1911 akarithi nafasi ya gavana wa Harar.

neg:
Nathan Söderblom
Mwaka wa 1883, Söderblom aliingia chuo kikuu cha Uppsala. Alimfuata baba yake katika masomo ya teolojia na kuwekwa wakfu kama mchungaji mwaka wa 1893.

neg:
Kaizari
Rais Jean-Bedel Bokassa alijitangaza kuwa Kaizari ("empereur") wa Afrika ya Kati mwaka 1977 akiiga mfano wa Napoleon Bonaparte aliyejiwekea taji la Kaizari ya Ufaransa mwaka 1804. Bokassa alipinduliwa mwaka 1979 na nchi kuwa jamhuri tena.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Jambo hili alipolileta lilitishia kuigawa TANU kwa misingi ya dini katika wakati ambapo umoja wa Waafrika ulikuwa unahitajika sana. Mwaka wa 1958 TANU ilikuwa imeenea nchi nzima na tayari iko katika barabara ya kuelekea kuchukua madaraka ya ndani na kisha Tanganyika kupata uhuru wake kamili.

neg:
Papa Benedikto XVI
Tarehe 25 Novemba 1981 Yohane Paulo II alimteua kuwa mkuu wa Idara ya Mafundisho ya Imani. Hivyo tarehe 15 Februari 1982 aliacha uongozi wa jimbo kuu akashika kazi hiyo mpya mpaka alipochaguliwa Papa.

neg:
John Njue
Tar. 6 Januari 1973 alipadrishwa huko Embu na kuwa kasisi wa parokia ya Kariakomu (Meru) 1974. 1978 akawa mwalimu kwenye seminari ya upadre ya St. Augustine mjini Bungoma.

neg:
Saba Saba (Tanzania)
Tangu mwaka 1967 TANU ilitangaza itikadi ya Ujamaa kama siasa rasmi na hapo ilitumia mara nyingi lugha ya kukazia "wakulima na wanfayakazi" jinsi ilivyokuwa kawaida katika vyama vilivyofuata itikadi ya usoshalisti duniani. Hivyo sikukuu ya chama ya Saba Saba iliadhimishwa pia kama "sikukuu ya wakulima na wafanyakazi". Mtindo huu uliendelea kutumiwa pia baada ya mwaka 1977 ambako TANU iliungana na Chama cha Afro-Shirazi (ASP) cha Zanzibar kuwa Chama Cha Mapinduzi (CCM).

neg:
Optatam Totius
Siku ileile (28-10-1965) ambayo Mtaguso wa pili wa Vatikano uliyotoa hati kuhusu uchungaji wa maaskofu na kuhusu urekebisho wa watawa, ilitolewa nyingine tena inayohusu malezi ya kipadri: toka mwanzo hayo yanatiwa maanani sana kwa kusema urekebisho unaotumainiwa wa Kanisa lote unategemea kwa kiasi kikubwa upadri ukitimizwa kwa roho ya Yesu Kristo.

neg:
Ethiopia
Nasaba hii ilipinduliwa mnamo 1270 na Yekuno Amlak aliyetumia jina la kifalme Tasfa Iyasus. Alianzisha nasaba iliyojiita "Wa Suleimani" kwa kudai ilikuwa ukoo wa mwana wa mfalme Suleimani na malkia wa Sheba. Tasfa Iyasus alitumia cheo cha Negus Negesti ("Mfalme wa Wafalme").

neg:
Usultani wa Zanzibar
Waanglikana wa chama cha Misheni ya Vyuo Vikuu kwa Afrika ya Kati U.M.C.A. (Universities` Mission to Central Africa) ambacho kiliundwa ili kutekeleza wito kutoka David Livingstone kuhubiri Injili na kukomesha utumwa katika Afrika, waliingia Zanzibar mwaka 1864.

neg:
Polycarp Pengo
Tarehe 22 Januari 1990 alifanywa askofu mwandamizi wa Dar-es-Salaam na mwaka 1992, kardinali Laurean Rugambwa alipojiuzulu, akawa askofu mkuu.

neg:
African Methodist Episcopal Church
Allen alibarikiwa kuwa askofu mnamo 1816 akisimamia wachungaji 8 na makanisa 5. Hadi mwaka 1846 walikuwa tayari wachungaji 176, makanisa 296 na Wakristo 17,375; waliongezeka kuwa 207,000 mnamo 1876.

neg:
Papa Yohane XXIII
Umuhimu wa Papa huyu ni hasa kwamba aliitisha Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965) ambao ulikutanisha karibu maaskofu wote wa Kanisa Katoliki (wakati huo 3,000 hivi) na kuleta matengenezo mbalimbali ndani ya Kanisa hilo.

neg:
Atanasi wa Aleksandria
Upande wa dini, baada ya dhuluma za serikali ya Dola la Roma kwisha, Wakristo wa Misri walikuwa na chuo muhimu cha katekesi, lakini kulikuwa pia na maelekeo ya hatari, hasa wafuasi wengi wa Gnosi, mbali na wale wa dini za jadi zilizoabudu miungu mingi.
Mwaka 319 askofu Aleksanda wa Aleksandria alimpa daraja takatifu ya ushemasi na kumfanya katibu wake. Akiwa bado shemasi, mwaka 325 alimsindikiza na kumsaidia kwenye Mtaguso I wa Nisea mwaka 325 ulioitishwa na Kaisari Konstantino Mkuu hasa kwa lengo la kujadili mafundisho ya padri wa Aleksandria, jina lake Ario, kuhusu dhati ya Yesu Kristo.

neg:
Laurean Rugambwa
Laurean Rugambwa (12 Julai 1912 - 8 Desemba 1997) alikuwa askofu Mkatoliki nchini Tanzania aliyeendelea kuwa kardinali wa kwanza kutoka Kusini kwa Sahara katika Kanisa Katoliki.

neg:
Mikaeli Garicoits
Mwaka 1833 askofu alifunga seminari ya Bétharram na padri Mixel aliachwa huko kuhudumia patakatifu na umati wa watu waliokwenda huko kuhiji.

neg:
William Pascal Kikoti
Aliwekwa wakfu na Kardinali Polycarp Pengo mwaka 2001. Tangu mwaka huo hadi kifo chake alikuwa askofu wa Jimbo la Mpanda.

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Ugolino, kisha kuchaguliwa awe Papa Gregori IX (1227-1241), aliwaandikia Maaskofu wa Italia (1227) juu ya aina mbili za Watubu: wale wa kawaida walioishi nyumbani kwao, na wale walioishi upwekeni kwa mfano wa watawa halisi: ndio msingi wa tofauti kati ya OFS na TOR iliyoratibiwa baadaye. Mwenyewe aliandika pia (1238) kwamba Fransisko alianzisha aina tatu za utawa: “ule wa Ndugu Wadogo, ule wa Akina Dada wa Ugo na ule wa Watubu”.

neg:
Juda Thadaeus Ruwa'ichi
Mwaka 1981 alipadrishwa akahudumu katika shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini (Wafransisko) katika nyadhifa mbalimbali na katika nchi mbalimbali, hadi alipoteuliwa na Papa Yohane Paulo II kuwa askofu wa Mbulu mwaka 1999.

neg:
Juan Carlos Tedesco
Uchaguzi wa 2007 wa Filmus kama Seneta wa jiji la Buenos Aires na Seneta Cristina Kirchner kama Rais wa Argentina, ulisababisha kuapishwa kwa Tedesco kama Waziri wa Elimu katika 10 Desemba ,2007. Baada ya kushindwa katika mwazi wa 28 Juni 2009, uchaguzi mdogo na kuchanganywa kwa mawaziri, alifutwa kazi huku akibadilishwa 20 Julai na Sileoni. Tedesco alifanywa Mkurugenai Mkuu wa Kituo cha Mikakati ya kuendeleza Elimu nchini Argentina na Rais mwenyewe.

neg:
James Siang'a
Siang'a alikuwa mkufunzi wa timu ya kitaifa ya Kenya kati ya miaka ya 1999 na 2000. Siang'a kisha akahamia nchi ya Tanzania, ambapo alikuwa meneja wa timu ya kandanda ya kitaifa ya Tanzania mwaka wa 2002. Siang'a pia alikuwa mkufunzi wa klabu za Tanzania za Simba SC na Moro United na vilevile Express FC ya Uganda. Mnamo Oktoba mwaka wa 2004, akiwa bado katika klabu ya Moro United, Siang'a aliombawa kuchukua nyadhifa ya kuwa meneja wa timu ya taifa ya Kenya lakini alikataa. Baadaye mwezi huo, Siang'a pia aliombwa kuchukua nyadhifa ya umeneja kwa timu ya kitaifa ya Tanzania na kwa mara nyingine tena, alikataa. Siang'a pia alikuwa mkufunzi wa timu ya Mtibwa Sugar nchini Tanzania, kabla ya kuwa kocha wa Gör Mahia nchini Kenya.

neg:
Ekumeni
Hata hivyo Kanisa Katoliki liliingia kwa nguvu katika juhudi za ekumeni kuanzia Papa Yohane XXIII (1958-1963) na Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965).

neg:
Liturujia ya Canterbury
Kwa niaba ya Papa, Idara ya Ibada ya Kimungu ilipitisha "the Book of Divine Worship" kwanza mwaka 1984, halafu moja kwa moja mwaka 1987. Kuanzia tarehe 29 Novemba 2015 nafasi yake imeshikwa na "Divine Worship: The Missal".

neg:
Severine Niwemugizi
Aliwekwa wakfu na Askofu Mkuu Anthony Peter Mayala mwaka wa 1997. Tangu mwaka huo, ni askofu wa Jimbo la Rulenge-Ngara.

neg:
Musa Mwarabu
Musa Mwarabu aliishi miaka mingi ya karne ya 4 kama mkaapweke maarufu kati ya Misri na Syria, kabla hajafanywa askofu wa kwanza wa Kiarabu kati ya Waarabu kutokana na sharti la malkia wao, Mavia, kwa ajili ya kusimamisha mapigano yake na Dola la Roma.