query: Je,rangi ya nyeupe katika bendera ya Kenya inaashiria nini?

pos:
Bendera ya Kenya
Bendera ya Kenya ina msingi katika bendera ya muungano wa kitaifa wa Kenya African . Rangi zinaashiria weusi wengi wenyeji , nyekundu ni damu iliyomwagwa wakati wa mapambano ya uhuru, na kijani kibichi ni mali asili; mikanda meupe yaliongezwa baadaye na yanasimamia amani. Ngao nyeusi, nyekundu, na nyeupe ya jadi ya Kimaasai na mikuki miwili yanaashiria ulinzi wa mambo yote yaliyotajwa hapo juu.

neg:
Kenya
Kenya ni jamhuri ya kidemokrasia ya kiuwakilishi inayoongozwa na rais, ambaye ndiye mkuu wa taifa na kiongozi wa serikali, na yenye mfumo wa vyama vingi. Serikali ndiyo yenye mamlaka ya juu.

neg:
Nanyuki
Nanyuki ni mji mdogo katikati ya Kenya kaskazini-magharibi chini ya Mlima Kenya mwishoni kwa reli. Mstari wa ikweta unapita katika eneo la mji na Nanyuki ni kituo cha jeshi la anga la Kenya.

neg:
Bendera ya Burkina Faso
Hizi rangi za nyekundu-kijani-njano ni rangi za Umoja wa Afrika.

neg:
Historia ya Kenya
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mwanachama wa kabila la Kikuyu na mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Rais Mwai Kibaki wa Kenya alitangaza muungano huo mpya na akasema kuwa angeweza kugombea kiti cha urais na chama hicho katika uchaguzi wa Kenya wa Desemba 2007 lakini tangu kimekuwa chama cha kisiasa katika haki yake yenyewe, kufuatia masharti yaliyowekwa na kielezo cha Vyama vya Siasa kilichopitishwa Kenya mwaka 2008.

neg:
Bendera ya Ghana
Bendera ya Ghana ina milia mitatu ya kulala ya rangi nyekundu, dhahabu na kijani pamoja na nyota nyeusi katikati. Hizi ni rangi za Ethiopia zinazoitwa pia rangi za Umoja wa Afrika. Bendera ya Ethiopia ilikuwa ya kwanza katika Afrika ya kurudia rangi hizi na nchi nyingi zilifuata.

neg:
Bendera ya Kenya
Rangi za bendera zimebuniwa na Hifadhi ya Taifa ya Kenya.

neg:
Shilingi ya Kenya
Shilingi ya Kenya (KES au Ksh) ni fedha za Kenya. Shilingi moja imegawanywa kwenye senti mia moja.

neg:
Bendera ya Ufaransa
Imeanzishwa wakati wa mapinduzi ya Ufaransa kabla ya mwaka 1794. Rangi nyeupe ilikuwa rangi ya kifalme. Rangi za nyekundu na buluu zilikuwa rangi za mji wa Paris. Zote pamoja ziliahi kutumika hata kabla ya mapinduzi lakini bila utaratibu maalumu.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Party of National Unity (kifupi: PNU) au Chama cha Umoja wa Kitaifa ni muungano wa vyama vya kisiasa nchini Kenya ulioanzishwa tarehe 16 Septemba 2007 kabla ya uchaguzi mkuu wa rais na bunge. Kusudi lake lilikuwa kuunganisha vikundi vyote vilivyosimama upande wa rais Mwai Kibaki aliyejiandaa kugombea urais mara ya pili dhidi ya upinzani wa Orange Democratic Movement (ODM).

neg:
Bendera ya Togo
Bendera ya Togo ina milia mitano ya kulala ya kijani (juu na chini) inayobadilishana na njano. Mraba mwekundu uonyeshayo nyota nyeupe ya pembe tano uko kwenye kona ya juu upande wa kushoto.

neg:
Bendera ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Bendera ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo imepatikana tangu Februari 2006 kutokana na katiba mpya ya nchi. Katiba iliazimia kurudi kwa mfano wa bendera iliyowahi kutumiwa kati ya 1963 na 1971 kabla ya nchi haijaitwa "Zaire". Buluu yake imebadilishwa kuwa buluu ya angani sawa na bendera ya uhuru ya mwaka 1960.

neg:
Kura juu ya katiba mpya ya Kenya (2005)
Rais wa Kenya na baadhi ya mawaziri walipiga kampeni kutaka Wakenya waiunge mkono katiba hiyo. Kundi lililokuwa likiiunga mkono katiba mpya lilikuwa likiwakilishwa na alama ya ndizi na kundi lililokuwa likiipinga lilitumia alama ya machungwa.

neg:
Nembo ya Uganda
Nembo ya Uganda imetengenezwa na ngao na mikuki miwili kwenye mlima wenye rangi kijani.
Ngao na mikuki vinawakilisha utayari wa watu wa Uganda katika kutetea nchi yao. Kuna taswira tatu juu ya ngao hii: ya juu inawakilisha mawimbi ya Ziwa Victoria; jua lililopo katikati linawakilisha siku nyingi za mwanga mzuri wa jua ambao Uganda inafurahia; na ngoma ya jadi chini ni mfano wa dansi, na mayowe ya watu kwenye mikutano na hafla.

neg:
Bendera ya Ufaransa
Mbunge La Fayette alianzisha alama ya rangi hizi tatu zikikaa kama mviringo kama kitambulisha cha mapinduzi.

neg:
AFC Leopards
AFC Leopards SC , mara nyingi hujulikana kama "AFC" au "the Leopards," ni klabu ya soka, mjini Nairobi, ambayo ilianzishwa mwaka wa 1964. Jina lake lingine ni "ingwe" ( "chui" katika lugha ya Kiluhya), ni klabu maarufu na ya kitamaduni ya Kenya na uwanja wake wa nyumbani ni Uwanja wa Taifa wa Nyayo, ambayo ina nafasi ya watu 30000. Licha ya kuwa na makao katika mji mkuu, Nairobi katika sehemu ya kusini mashariki, ushabiki wake kwa wingi hutoka mkoa wa magharibi. Timu huvalia jesi nyeupe , vinyasa vyeupe na soksi za bluu na wakati mwingine na shati yenye rangi ya bluu na nyeupe; nguo mbadala ni jesi nyekundu na vinyasa vyeupe. Mpinzani wake wa jadi ni Gör Mahia; makabiliano yao hufurahisha sana, na kutokana na mapenzi ya mashabiki makabiliano ya hawa wawili huchukuliwa kama "derby" maarufu na makali zaidi katika kanda. AFC inachukuliwa kama timu hatari ya Afrika ya mashariki, ya kati na ya kusini kwa sababu ya mechi nyingi ambazo imecheza barani na utawala wake katika michuano ya klabu ya CECAFA, kwa kuongezea wachezaji wake wazuri.

neg:
Seraphino Antao
Kenya ilipata uhuru mnamo Desemba 1963 na Seraphino alikuwa mwanariadha wa Kwanza kuipeperusha bendera ya Kenya katika Mashindano ya Olimpiki ya 1964 jijini Tokyo, Japan, lakini alikuwa mgonjwa na hakutia for a ilivyokuwa ikitarajiwa. . Alifika mkondo wa pili wa mita 200 kwa wanaume katika mashindano hayo lakini akatolewa katika awamu ya mjujo katika shindano la mita 100 ref>Sports and Elections Statistics: Men 100m Olympic Games 1964 Tokyo (JPN).

neg:
Kipkalya Kones
Rais Mwai Kibaki alimtuma rambirambi na kuamuru bendera kupeperushwa nusu mlingoti, kwa kusema kuwa Kenya ilikuwa "imewapoteza viongozi walioyokithiri wenye uwezo katika umri wao wa makamo na wenye siku za baadaye zilizoahidi." Waziri Mkuu Raila Odinga, kiongozi wa ODM, alisema kwamba huo ulikuwa "wakati wa kusikitisha sana"; kwa kuamini kwamba muda ulikuwa umepita sana kuchelewesha uchaguzi mdogo ambao ulikuwa umepangwa, aliwahimiza wafuasi wa ODM kutumia uchaguzi huo mdogo kama njia ya kuonyesha heshima kwa Kones na Laboso kwa kujitokeza kupigia kura wagombea wa ODM.

neg:
Sheng
Sheng ni lugha ya mitaani nchini Kenya inayochanganya Kiswahili na Kiingereza pamoja na lugha mbalimbali za kienyeji kama vile Kikikuyu, Kijaluo n.k. Sanasana hutumiwa na vijana katika mji wa Nairobi. Hata hivyo lugha hii inasambaa katika sehemu mbalimbali za Kenya na watu wa matabaka mbalimbali wanaitumia. Sheng inatumiwa kwenye mabasi, redio, muziki, na hata wakati mwingine kwenye bunge la Kenya.

neg:
National Alliance Party of Kenya
Waliotoka waliunda chama cha Liberal Democratic Party of Kenya (LDP) na kutumia alama ya pinde (rainbow).

neg:
Bendera ya Jibuti
Bendera hii ilipandishwa mara ya kwanza mnamo 27 Juni 1977 wakati wa Uhuru wa Jibuti.
Bendera ya Taifa ambayo iliundwa wakati wa Uhuru mnamo 1977 ilikuwa ikifanana na bendera ya Ligue Populaire Africaine pour l'Independence (LPAI) ambayo iliiongoza nchi hiyo kupata uhuru. Bendera ya LPAI ilikuwa na umbo la Pembe Tatu jekundu na nyota nyeupe. Kwa bendera ya Taifa, nyota hii iliwekwa kutazama juu badala ya kuegemea upande mmoja. Pia sehemu zote za bendera zilirefushwa kwa usawa.
Rangi ya Samawati ambayo haijakolea inawaashiria watu wa ukoo wa Issa wa Somali na Kijani inawakilisha watu wa Afar. Nyeupe, Kijani na samawati isiyokolea ndizo rangi za LPAI. Nyota nyekundu inaashiria umoja wa taifa lililo na watu wa makabila mbalimbali.

neg:
Bendera ya Uswazi
Ngao ni ile ya kikosi cha jeshi cha Emasotsha inayopatikana pia ndani ya nembo ya nchi. Rangi za ngao zinasomwa kukumbusha ya kwamba watu weusi na weupe huishi pamoja kwa amani.

neg:
Rangi nyeupe
Rangi nyeupe ni rangi nyepesi zaidi, kwa sababu inaonyesha kikamilifu na kugawa kila mwangaza wa nuru.

neg:
Bendera ya Jamhuri ya Kongo
Wakati wa kuporomoka kwa itikadi ya kikomunisti na kisoshalisti serikali ya rais Denis Sassou-Nguesso ilirudisha bendera ya zamani mwaka 1991.

neg:
Kenya
Chini ya uongozi wa Rais Mwai Kibaki, muungano wa vyama tawala ulihahidi kushughulikia ukuaji wa kiuchumi, kumaliza ufisadi, kuimarisha elimu na kuandika katiba mpya. Baadhi ya ahadi hizi zimeshatimizwa. Kuna elimu ya msingi ya bure. Mwaka wa 2007 serikali ilitangaza kuwa, kuanzia mwaka 2008 gharama ya masomo ya shule za upili itapunguzwa huku serikali ikilipia gharama zote za mafundisho.

neg:
Mlima Kenya
Spishi za ndege, k.v. chozi, kwenzi, tai na tumbusi hupatikana katika ukanda wa alpi ya kiafrika. Ndege ni muhimu katika mfumo wa ekolojia hiyo kwa kuwa wao husaidia katika mchavusho.
Tabianchi ya Mlima Kenya ni ya milima ya ikweta ambayo Hedberg alieleza kuwa ni 'majira ya baridi kila usiku, majira ya joto kila mchana"'." Mlima Kenya mojawapo ya vituo vya uchunguzi wa angahewa vya Global Atmospheric Watch.
Mlima Kenya hushuhudia misimu miwili tofauti, misimu ya joto na misimu ya mvua, kama maeneo mengine ya Kenya. Miteremko ya mashariki kaskazini hupata mvua kubwa zaidi kwa kuwa uko katika upande wa pepo za kusi ambazo huleta mvua kutoka Bahari Hindi. Mvua hii huwezesha msitu uliosongamana katika upande huo. Katika miinuko ya juu, usimbishaji hufanyika kama theluji na kutengeneza barafuto.

neg:
Daniel Arap Moi
Mwaka wa 1960, Moi na Ronald Ngala waliunda chama cha Kadu ambayo kwa Kiswahili ni Muungano wa Demokrasia ya Waafrika wa Kenya kilichoshindana na KANU iliyoongozwa na mzee Jomo Kenyatta. Lengo la KADU, lilikuwa kuhifadhi maslahi ya makabila madogo kama Wakalenjin kwa utamalaki wa kabila kubwa kama waLuo na waKĩkũyũ, makabila ambayo yalikuwa na wingi kwa Muungano wa taifa wa Waafrika wa Kenya Kenyatta mwenyewe akiwa Mkĩkũyũ).

neg:
Bendera ya Ghana
Nyota nyeusi inasemekana imetoka katika nembo ya kampuni ya usafiri kwa meli ya Black Star Line iliyokuwa chini ya Marcus Garvey kuanzia 1919 hadi 1922.

neg:
Bendera ya Jibuti
‘’’Bendera ya Taifa la Jiibuti’’’ ina mistari miwili ikatayo kushoto hadi kulia, rangi ya Samawati (juu) na Kijani ikiwa na umbo la Pembe tatu la rangi Nyeupe ikikalia sehemu ya kuinulia, ikiwa na nyota ya sehamu tano ya rangi Nyekundu (ikiashiria sehemu tano Wasomali waishiko katika eneo hilo) katikati. Sehemu hizi tano ni British somaliland (Somalia), Italian Somaliland (Somalia), French Somaliland (Jibuti), Ogaden na Mkoa wa Kaskazini Mashariki (Kenya).

neg:
LDP (Kenya)
Liberal Democratic Party (LDP) ni chama cha kisiasa nchini Kenya. Ilikuwa na wabunge 59 baada ya uchaguzi wa Kenya wa 2002 ikiwa sehemu ya NARC yaani maungano ya kisiasa tawala katika Kenya baada ya 2002. Haikugombea bunge kwa jina lake katika uchaguzi wa 2007 bali wanachama wake walishiriki katika Orange Democratic Movement.

neg:
Kenya
Kuanzia Oktoba 1952 mpaka Desemba 1959, Kenya ilikuwa katika hali ya hatari kufuatia uasi wa Mau Mau dhidi ya utawala wa Uingereza. Gavana aliomba na kupata msaada wa wanajeshi Waingereza na Waafrika, pamoja na King's African Rifles. Mnamo Januari 1953, Meja Jenerali Hinde aliteuliwa kuwa mkuu wa oparesheni ya kuzima uasi. Hali hii haikuimarika kwa kukosa uchunguzi, kwa hivyo Jenerali George Erskine aliteuliwa kuwa kamanda msimamizi wa majeshi ya kikoloni mnamo Mei 1953, akiungwa mkono hasa na Winston Churchill.

neg:
Mlima Kenya
Wakikuyu wanaishi kusini na magharibi mwa mlima. Wao ni wakulima na hulima katika udongo mwekundu wa volkeno. Wakikuyu waamini kwamba Mungu wao, "Ngai"  aliishi juu ya Mlima Kenya aliposhuka kutoka mbinguni. Wao wanaamini kuwa mlima ni kiti cha enzi cha Ngai duniani. Ni mahali ambapo Gikuyu, baba wa kabila, alitumia kukutana na Mungu wao, Ngai. Jina kwa ajili ya Kikuyu Mlima Kenya ni "Kĩrĩnyaga"  (Kirinyaga), tafsiri yake ikiwa ni mlima mweupe. Linatokana na weupe wa theluji.

neg:
Raila Odinga
Katika miaka iliyofuata farakano ilikua. Mwaka 2005 upande wa rais Kibaki ulijaribu kuanzisha katiba mpya usiokuwa na mabadiliko mengi kuhusu madaraka ya rais. Cheo kipya cha waziri mkuu kikapangwa kuwa na madaraka machache. Vilevile ugatuzi wa madaraka hayakuonekana jinsi ilivyowahi kukubaliwa katika mkutano wa Bomas of Kenya. Katiba hii ilitakiwa kukubaliwa na wananchi wote. Kempeni ya kura hii ikagawa taifa hata mawaziri wa serikali walionekana pande zote mbili. Watetezi wa katiba iliyopendekezwa walitumia ishara ya ndizi na wapinzani walitumia ishara ya chungwa. Raila pamoja na chama cha KANU kilichokuwa chama cha upinzani tangu 2002 wakafaulu kuzuia katiba katika kura ya wananchi wote. Kibaki akajibu kwa kuachisha mawaziri wote pamoja na Raila na kutomwita tena katika serikali mpya.

neg:
Bendera ya Kenya
Bendera ya Kenya (English:Flag of Kenya) ilizinduliwa rasmi tarehe kumi na mbili Desemba, mwaka wa 1963.

neg:
Bendera ya Tanzania
Bendera hii imepatikana tangu 30 Juni 1964 kutokana na muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Bendera ya Tanganyika ilikuwa na rangi ya kijani ikiwa na kanda nyeusi katikati yenye milia za njano kando. Buluu imepatikana kutokana na bendera ya Zanzibar ya mwaka 1964 ikimaanisha bahari. Hata hivyo toka mwaka 2005, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilianza kutumia rasmi bendera ya Zanzibar. Hii ni mara ya kwanza toka kuungana kwa Tanganyika na Zanzibar kwa funguvisiwa la Zanzibar kuwa na bendera yake lenyewe.

neg:
Kenya
Jina la nchi limetokana na mlima Kenya, ulio wa pili kwa urefu barani Afrika.

neg:
Mlima Kenya
Mwaka 1963, katika siku ya uhuru wa Kenya, Kisoi Munayo alikita bendera ya Kenya juu ya mlima. Mwaka 1997, mlima Kenya uliteuliwa kuwa eneo la urithi wa dunia na UNESCO.
Hifadhi ya Taifa ya Mlima Kenya, ilianzishwa mwaka 1949. Inahifadhi eneo linalozunguka mlima. Awali ilikuwa hifadhi ya misitu. Tangu Aprili 1978 eneo limeteuliwa kama Hifadhi ya Mazingira ya dunia UNESCO .

neg:
Bendera ya Monako
Bendera ya Monako ina milia miwili ya kulala ya nyekundu (juu) na nyeupe (chini).
Rangi hizi mbili zimepatikana katika nembo ya familia ya Grimaldi tangu mwaka 1339.

neg:
Utalii nchini Kenya
Matembezi nchini Kenya ni ya kufana kwa na huwavutia watalii chungu nzima kila mwaka. Matembezi hayo yapo katika mji wa Nairobi njia ya Lang’ata karibu na malazi ya wanyama ya Nairobi. Katika matembezi hayo utaweza kujionea mengi kwani kutembea kwingi ni kuona mengi, pia utaweza kuushuhudia utamaduni wa Wakenya ulionata kama gundi na kuyaona mazingira mema yenye kufana.

neg:
Kenya
Jamhuri ya Kenya ni nchi iliyoko Afrika Mashariki katika ikweta, kando ya Bahari ya Hindi.

neg:
Bendera ya Zimbabwe
Rangi za milia ni kimsingi ile ya Ethiopia au rangi za Umoja ya Afrika: Kijani - njano - nyekundu. Rangi hizi zinarudia mara mbili lakini ufuatano unabadilishwa. Mlia wa saba katikati ni nyeusi.

neg:
Historia ya Kenya
Mwezi Juni mwaka wa 1982, bunge lilirekebisha katiba na kufanya rasmi Kenya kuwa nchi ya chama kimoja.

neg:
Bendera ya Kamerun
Kamerun iliingia katika uhuru na bendera tofauti kidogo. Muundo na rangi zilekuwa zilezile lakini mlia wa kwanza (ya rangi kijani) ulionyesha nyota mbili zilizoonyesha Kamerun ilikuwa shirikisho la jamhuri baada ya kuungana sehemu mbili tofauti za Kamerun ya awali. Koloni ya Kijerumani ya Kamerun ilipasuliwa 1918 ikiwa sehemu kubwa ilikuwa chini ya Ufaransa na sehemu ndogo chini ya Uingereza. Kanuni za Umoja wa Mataifa zililazimisha Waingereza kushauriana na wenyeji wenyewe badala ya kuunganisha sehemu zao za Kamerun na Nigeria tu jinsi ilivyowahi kupangwa awali.
Matokeo ya kura yalisababisha sehemu zilizotengwa kuunganishwa tena. Hivyo Kamerun ilianzishwa kama shirikisho la jamhuri hali iliyoonyeshwa kwa nyota mbili.

neg:
Bendera ya Denmark
Bendera ya Denmark au "Danebrog" ni ya rangi nyekundu yenye msalaba mweupe ndani yake. Muundo wa bendera hii imechukuliwa kama mfano na nchi zote za Skandinavia.

neg:
Mlima Kenya
Waembu wanaishi kusini-mashariki mwa Mlima Kenya, na kuamini kuwa mlima ni nyumba ya Mungu wao, "Ngai"  au "Mwene Njeru." Mlima ni takatifu, na walikuwa wakijenga nyumba zikiwa na milango iliyokuwa ikitazama mlima. Waembu wanauita "kiri Njeru", maana yake, mlima mweupe.
Wamasai ni wahamahamaji ambao walitumia ardhi kaskazini ya mlima kulisha mifugo wao. Wanaamini kuwa mababu zao walishuka kutoka mlima mwanzoni mwa wakati. Wamasai waliuita "Ol Donyo Keri", ambalo linamaanisha 'mlima wa bakora au rangi nyingi' kudokeza theluji, misitu na mengineyo vinavyoonekana kutoka tambarare ya kandokando. Sala moja ya Wamasai kuhusu Mlima Kenya:

neg:
Bomas of Kenya
Bomas of Kenya ni makumbusho na maonyesho ya utamaduni wa makabila ya Kenya yanayoonyesha nyumba na vijiji vya kimila kutoka pande nyingi za nchi.

neg:
Orange Democratic Movement
Chanzo cha ODM ilikuwa kura maalumu ya wananchi ya 2005 kuhusu katiba mpya. Katiba ilipendekezwa na rais Mwai Kibaki na wafuasi wake. Wabunge wa LDP walipinga pendekezo la katiba pamoja na chama cha upinzani cha KANU chini ya Uhuru Kenyatta. Pande mbili katika kura hii zilipewa alama za ndizi (kambi ya "ndiyo") na chungwa (kambi ya "hapana").

neg:
Bendera ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
Nyota ni alama ya uhuru.

neg:
Kenya
Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki. Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima KenyaWaingereza walilitamka jina hilo kama ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, "Kenia" yalikuwa ˈkɛnja. Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji. Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza. Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi,

neg:
Ngong, Kenya
"Ngong" ni neno la Kimasai linalomaanisha "nguyu"
kutokana na vilele vinne vya ushi, ambayo inasimama peke yake kutoka eneo tambarare la Nairobi. Vilima vya Ngong, kutoka mteremko wa mashariki, vinaangalia Hifadhi ya Taifa ya Nairobi, na kaskazini mwa mji wa Nairobi. Vilima vya Ngong, kutoka mteremko wa magharibi, vinaangalia Bonde la Ufa futi 4000 chini, ambapo vijiji vya Wamaasai vimekua vikiendelezwa.

neg:
Kenya
Wale wanaojiunga na shule ya upili hufanya mtihani wa taifa mwishoni mwa kidato cha nne - Mtihani wa Cheti cha Kuhitimu Masomo ya Shule ya Upili Kenya (KCSE), ambao huamua watakaojiunga na vyuo vikuu, vyuo vya taatuma nyinginezo au kuajiriwa. Baraza Kuu la Usajili (JAB) ndilo lenye jukumu la kuwachagua wanafunzi watakaojiunga na vyuo vikuu vya umma. Mbali na shule za umma, kuna shule nyingi za binafsi nchini, hasa katika sehemu za miji. Vilevile, kuna shule kadhaa za kimataifa zinazofundisha mifumo mbalimbali ya elimu ya ng'ambo.

neg:
Bendera ya Panama
Rangi za bendera ni nyeupe, nyekundu na buluu.
Maana ya rangi hizi ni kama ifuatayo:

neg:
Bendera ya Ethiopia
Kama sifa hiyo ya kuwa bendera ya kwanza ya kiafrika ni kweli inategemea na namna ya kuangalia Afrika. Kwenye Afrika ya kijiografia jinsi inavyotajwa leo dola za Afrika ya Kaskazini ziliwahi bila shaka kutumia bendera tangu karne nyingi yaani muda mrefu kabla ya karne ya 19.

neg:
Peace Corps
Mradi mkubwa ya Tanzania na Kenya ni kwa kuleta waliumu wa Sekondari kwa hisabati, scienci, na komputa na kuleta wakufunzi wa Vyuo vya Uelimu kwa komputa na ICT. Tanzania, miradi mingine linahusika mavoluntia wa kufundisha kuhusu afya na mazingira vijijini. Kenya, wankuwana na mradi wa biashara. Miradi yanatengamea na maombi la serekali ya nchi wanapowasiliana serekali ya Merikani. Kwa mfano, Mei 2009, Rais Kikwete alipokutana na Rais Obama kwenye Nyumba Nyupe, akaanza mwanzoni ya mazungumzo kwa kuomba mavoluntia wa Peace Corps mia tatu zaidi kwa nchi yake. Peace Corps inakuwa na historia ndefu na Tanzania: Rais Kennedy alipeleka kikuni cha kwanza ya mavoluntia mpaka Tanzania na Ghana tarehe 28 Agosti 1961 kujibu maombi la Rais Nyerere kwa usaidizi.

neg:
Historia ya Ghana
Bendera iliyokuwa na rangi nyekundu, dhahabu, kijani kibichi na nyota nyeusi ilikuwa bendera mpya mnamo 1957. Bendera hiyo iliundwa na Theodosia Salome Okoh, na rangi nyekundu inawakilisha damu iliyomwagwa ili kupata uhuru, rangi ya dhahabu inawakilisha ukwasi wa madini wa Ghana, ile ya kijani kibichi inaashiria utajiri wa kilimo na ile nyeusi ni ishara ya Uhuru wa Waafrika.

neg:
Nembo ya Uganda
Upande wa kulia ngao imepakana na Crested Crane (Balearica regulorum gibbericeps), ambayo ni moja ya uzao wa Grey-crowned Crane na ndege wa taifa wa Uganda. Upande wa kushoto ni Kob wa Uganda (Kobus kob thomasi), ambaye ni aina ya Kob na hapa anawakilisha wingi wa wanyamapori.

neg:
Nembo ya Kenya
Nembo ya Kenya huonyesha simba wawili wanaoshika mishale na ngao ya Maasai. Ngao huoneyesha rangi za taifa zilizogawanyika katika sehemu nne.Sehemu nyekundu huonyesha jogoo anayeshika shoka; hii humaanisha maisha bora.
Ngao na simba wamesimama juu ya Mlima Kenya. Chini ya ngao kimeandikwa Harambee.

neg:
Kenya
Uhasama wa kwanza baina ya mabepari ulikatizwa wakati Ujerumani ulipouachia Uingereza sehemu ya pwani iliyomiliki. Hii ilifuatia kujengwa kwa reli iliyounganisha Kenya na Uganda. Baadhi ya makabila ya Kenya yalipinga ujenzi huo, hasa Wanandi wakiongozwa na "Orkoiyot" Koitalel Arap Samoei kwa miaka kumi, kuanzia 1895 hadi 1905 – lakini hatimaye Waingereza waliijenga reli hii.

neg:
Kenya
Kulingana na katiba, mwaka 2002 Moi hakuruhusiwa kuwania urais tena, na Mwai Kibaki wa chama cha upinzani cha "National Rainbow Coalition" — NARC akachaguliwa kuwa rais. Uchaguzi huo ulitambulikana kuwa wa kidemokrasia na wachunguzi wa humu nchini na wa kimataifa na hivyo kuwa chanzo cha mageuzi makubwa ya kidemokrasia nchini Kenya.

neg:
Historia ya Kenya
Uchaguzi wa vyama vingi vya kisiasa wa Desemba 1992 ulimpa Rais ushindi chini ya chama cha KANU kwa kupata viti vingi. Rais Moi alichaguliwa tena kwa muda wa miaka mitano, ingawa vyama vya upinzani vilishinda asilimia 45 ya viti vya bunge. Harakati ya demokrasia ya Kenya ilivunjika kabla ya uchaguzi, hivyo basi kuisaidia KANU kubaki madarakani.

neg:
Mlima Kenya
Wameru wanaishi Mashariki na Kaskazini mwa mlima. Walilima na kufuga katika sehemu yenye rutuba nyingi nchini Kenya. Jina la Mt. Kenya kwa Kimeru ni "Kirimara" (kutokana na weupe wa theluji).
Wazungu wa kwanza kutembelea Mlima Kenya mara nyingi walileta wajumbe wa makabila mengine kama marafiki na mabawabu. Wengi wao hawakuwa na uzoefu wa baridi, au kuwahi kuona theluji. Maitikio yao mara nyingi zilikuwa za woga na tuhuma.

neg:
Bendera
Bendera ni kitambaa chenye rangi mbalimbali. Mara nyingi ina umbo la pembenne, pia la mraba au pembetatu. Ina kazi ya kitambulisho au alama ya mawasiliano.

neg:
Rangi za Umoja wa Afrika
Tangu kuenea kwa uhuru kwenye nchi za Afrika katika miaka ya 1950 na 1960 kuna nchi mbalimbali zilizochagua rangi zilezile kwa kuonyesha upendeleo wao kwa umoja wa Afrika. Ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya kutoka katika ukoloni mwaka 1957 ikateua rangi za Ethiopia kwa bendera yake.

neg:
Rangi za Umoja wa Afrika
Bendera za nchi zifuatazo hutumia rangi za Ethiopia ama pekee au pamoja na rangi nyingine. Mara nyingi ni nyeusi kama alama ya watu weusi.

neg:
Historia ya Kenya
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.

neg:
Bendera ya Tajikistan
Bendera ya Tajikistan imepatikana tangu mwaka 1992 yaani mwaka mmoja baada ya uhuru wa Tajikistan.
Ina milia mitatu ya nyekundu, nyeupe na kijani. Mlia mweupe ni pana kuliko milia mingine. Katikati kuna alama ya rangi dhahabu ya taji lenye nyota saba.

neg:
Rangi za Umoja wa Afrika
Rangi tatu kijani, njano na nyekundu huitwa rangi za umoja wa Afrika kwa sababu zinapatikana kwenye bendera ya Ethiopia, nchi ya pekee ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya dhidi ya uvamizi wa kikoloni katika karne ya 19 BK.

neg:
Bendera ya Jamhuri ya Kongo
Ilianzishwa Agosti mwaka 1958 Kongo ilipopata madaraka ya kujitawala ndani ya Umoja wa Kifaransa ikaendelea kuwa bendera ya taifa baada ya uhuru kamili mwaka 1960.
Mwaka 1970 wakati wa Jamhuri ya Watu wa Kongo bendera ilibadilishwa kuwa bendera nyekundu yenye nyota na jembe pamoja na nyundo za njano halafu majani ya mnazi ya kijani.

neg:
Elimu nchini Kenya
Mfumo wa Harambee huchangia pakubwa katika utoaji wa elimu ya shule za msingi nchini Kenya. (Katika Kiswahili, neno Harambee humaanisha "kuungana pamoja".)
Mfumo wa Harambee hugharamia takriban asilimia 75 ya shule za msingi nchini Kenya.
Mtihani wa kitaifa wa shule za msingi nchini enya hufanywa mwishoni mwa masomo ya msingi.

neg:
LDP (Kenya)
LDP ilikuwa chama kidogo sana bila maana yoyote hadi 2002. Mwaka ule kulikuwa na farakano katika chama tawala cha KANU. Raila Odinga aliyewahi kujiunga katika KANU 2001 pamoja na wenzake wa chama cha NDP aliondoka tena baada ya rais Daniel arap Moi kumtangaza Uhuru Kenyatta kuwa mgombea wa KANU kwa ajili ya uchaguzi wa 2002. Wanasiasa wengine wa KANU kama vile Kalonzo Musyoka, George Saitoti na wengine waliosikitika hatua hii ya Moi walienda pamoja na Odinga wakajiita harakati ya pinde (Rainbow Movement). Kwa kusudi la kuingia katika uchaguzi walihitaji kuwa haraka na chama kilichoandikishwa. Wakaogopa kuandikisha Rainbow kwa sababu hawakuwa na uhakika kama serikali ya Moi ingewazuia au la. Hapa walijiunga wote na LDP kwa sababu ilikuwa imeandikishwa tayari.

neg:
Bendera ya Jibuti
Rangi zilizoyumuwa zinaweza kuashiria Ardhi (Kijani), Bahari na Anga (Samawati) pamoja na Amani Nyeupe. Nyota nyekundu inaashiria umoja.

neg:
Kenya Airways
Kenya Airways ni kampuni ya ndege ya taifa ya Kenya yenye makao makuu jijini Nairobi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1977 baada ya kuvunjika kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki kulikopelekea kuvunjika kwa "East African Airways". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Afrika, Ulaya na India. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Afrika kuliko kampuni yoyote barani Afrika. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Kenya mpaka mwaka 1996.

neg:
Kenya African National Union
Wananchi wa Kenya walipendelea chama cha National Rainbow Coalition pamoja na mgombea wake Mwai Kibaki na KANU ilipata kura chache ikarudi bungeni kama chama cha upinzani.

neg:
Bendera ya Kenya
Bendera ya Kenya imejikita kwenye bendera nyeusi juu ya nyekundu juu ya kijani ya chama cha KANU, chama cha siasa kilichoongoza mapambano ya uhuru wa Kenya. Baada ya uhuru, mikanda meupe, inayoashiria amani na umoja, na ngao zikaongezwa.

neg:
Historia ya Kenya
Wakikuyu waliamua kuanzisha chama chao cha kwanza cha harakati za kisiasa ambacho kiliitwa Young Kikuyu Association. Kiongozi wake alikuwa Harry Thuku. Sababu nyingine ya kuanzishwa kwa chama hiki ni kwamba Waafrika hawakuwa na mwakilishi katika siasa. Chama hicho kilianzishwa mwaka wa 1921. Baadaye jina la chama lilibadilishwa likawa Kenya African Union (KAU), shirika la kitaifa lilodai kuingia katika nchi iliyomilikwa na walowezi. Mwaka 1947, urais wa chama hiki ulitolewa kwa Jomo Kenyatta.

neg:
Bendera ya Moroko
Bendera ya Moroko ni nyekundu ina nyota ya kijani yenye pembe tano katikati. Ilitumiwa rasmi tangu 17 Novemba 1915 lakini ina historia ya karne kadhaa nchini.

neg:
Taiwo Atieno
Mwezi Januari 2009 Atieno alitangaza nia yake kuchezea timu ya taifa ya Kenya, akimwambia mwandishi kwa gazeti wa "Daily Nation" "Imekuwa ndoto yangu ya kuchezea Kenya tangu nilipokuwa na umri wa miaka 13". Baada ya waziri wa uhamiaji wa Kenya alisema kuwa ingembidi Atieno kujinyima uraia wake wa Uingereza kabla apewe pasipoti ya Kenya, hii ilikuwa vigumu kutendeka. Ingawa ripoti siku zifuatazo zilipendekeza kuwa alipokea pasipoti yake na aliweza kucheza katika majaribio ya Kombe la Dunia dhidi ya Tunisia , hii ilionekana kugeuza kesi. Alicheza mara yake ya kwanza kama mbadala katika majaribio ya Juni 2009 dhidi ya Msumbiji, alicheza mchezo mzima wa kirafiki na kushindwa na Bahrain, alikuwa tena mbadala katika jaribio la pili dhidi ya Msumbiji, na kucheza dakika 46 katika pigo la 1-0 na Tunisia.

neg:
Bendera ya Guinea-Bissau
Bendera ya Guinea-Bissau ina milia mitatu ya rangi nyekundu, njano na kijani pamoja na nyota nyeusi. Mlia mwekundu ulio na nyota nyeusi unasimama upande wa nguzo lakini mbili za njano na kijani zimelala. Hizi ni rangi za bendera ya Ethiopia au rangi za Umoja wa Afrika.

neg:
Emmanuel Ake
Ake alikuwa katika timu ya Kenya katika Kombe la Mataifa ya Afrika nchini Tunisia mwaka wa 2004 na aliichezea mechi tatu Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya, Harambee Stars. Alifunga bao la tatu wakati Kenya ilipata ushindi wake wa kwanza katika shindano hilo la Kombe la Mataifa ya Afrika dhidi ya Burkina Faso.

neg:
Bendera ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Buluu ya bendera inakatwa na mlia wa hanamu mwenye rangi za nyekundu na dhahabu. Nyekundu ilimaanisha damu ya mateso chini ya ukoloni na mapabano kwa ajili ya uhuru. Dhahabu ilikumbusha juu ya utajiri wa nchi. Nyota ya rangi dhahabu iko kwenye pembe la juu jinsi ilivyokuwa katika bendera za Kongo tangu ukoloni.

neg:
Kenya
Mapinduzi hayo yaliyotibuka yalipangwa na askari mwanahewa wa cheo cha chini, Bwana Hezekiah Ochuka na kuendelezwa hasa na wanahewa. Jaribio hilo lilizimwa kwa haraka na wanajeshi waaminifu wakiongozwa na Jeshi la Nchi Kavu, General Service Unit (GSU) - kikosi cha polisi wenye hadhi ya kijeshi - na baadaye polisi wa kawaida. Hata hivyo raia kadhaa walijeruhiwa na wengine kuuawa. Tukio hilo lilisababisha kuvunjwa kwa kikosi chote cha wanahewa, huku wengine wakiachishwa kazi na wengine wakishtakiwa kwenye mahakama ya kijeshi.

neg:
Bendera
Matumizi ya kale kabisa ya mabendera ni kuwasilisha habari. Matumizi haya yanahitaji uelewano kuhusu maana ya rangi zinazoonyeshwa. Rangi mbalimbali pamoja zinaweza kumaanisha maneno, herufi au amri. Bendera zenye rangi hizi zinaonekana kwa umbali wa wastani unaotegemea ukubwa wa bendera. Utaratibu huu uliwahi kutumika kati ya meli baharini tangu karne nyingi.

neg:
Orange Democratic Movement
Kufuatia umoja wao katika kura ya maoni na mjadala wa kukabiliana na tisho kutoka kwa chama kipya cha NARC-Kenya, viongozi wa KANU, LDP na baadhi ya vyama vidogo waliamua kuungana hadi kwa uchaguzi mkuu ujao wa 2007 ,na kutengeneza chama cha Orange Democratic Movement, ambalo jina lake lilitokana na alama ya chungwa iliyowakilisha kutokubaliana "No" katika kura ya maoni ya katiba. Hata hivyo, wakili Mugambi Imanyara aliweza kusajili ODM kama chama kabla ya muungano , na kulazimisha wao kutumia bendera ODM-Kenya.

neg:
Kenya
Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957. Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza.

neg:
Bendera ya Senegal
Rangi ni zilezile zinazopatikana katika bendera nyingi za kiafrika kutokana na athari ya Ethiopia kama nchi ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi majaribio ya kuitawala kikoloni.

neg:
Bendera
Mara nyingi bendera ni alama ya kitambulisho cha taifa au jumuiya nyingine.

neg:
National Rainbow Coalition
National Rainbow Coalition (NARC) ni chama cha kisiasa nchini Kenya kilichoanzishwa kabla ya uchaguzi wa mwaka 2002.
Ilikuwa muungano wa vyama mbalimbali vya upinzani dhidi ya KANU na rais Daniel arap Moi. Ilikuwa hasa na pande mbili:
Msingi wa ushirikiano ulikuwa mapatano kati ya pande za NARC yaliyoitwa "Memorandum of Understanding" (MoU). Hapo walipatana ya kuwa:
NARC ikashinda uchaguzi wa 2002 na Kibaki akawa rais mpya. LDP ilikuwa na wabunge wengi kati ya vyama vya NARC. Lakini Kibaki hakutekeleza azimio la pamoja katika "Memorandum of Understanding" kupatia LDP nusu ya mawaziri wala kuwezesha mabadiliko ya katiba ya kumpa Odinga nafasi ya waziri mkuu.
LDP iliendelea kudai mapatano yafuatwe, ikakataliwa na polepole kuelekea upande wa upinzani hata kama bado ilikuwa sehemu ya serikali.
Katika miaka iliyofuata farakano ilikua. Mwaka 2005 Kibaki alijaribu kupitisha katiba mpya isiyopunguza sana mamlaka za afisi ya rais. Hapa sehemu kubwa ya LDP pamoja na KANU wakiungana kwa harakati ya machungwa (ODM) walipinga pendekezo la katiba katika kura maalumu ya wananchi, na pendekezo likakataliwa na wananchi.
Kibaki alijibu kwa kufuta serikali akiwaachisha mawaziri wote. Serikali mpya ilikuwa bila wawakilishi wa LDP tena.
Sasa Raila pamoja na Uhuru wa KANU waliunda harakati mpya ya ODM (Orange Democratic Movement) kwa kusudi la kugombea uchaguzi wa 2007.
Hii ilikuwa mwisho wa NARC kama chama tawala.
Kiongozi wa kisheria alikuwa Charity Ngilu asiyekubaliwa na sehemu ya viongozi waliokuwa karibu na rais. Hivyo walianzisha 2006 kitengo kipya kwa jina la NARC-Kenya iliyoingia 2007 katika maungano ya PNU ya Kibaki.
Ngilu aliamua Septemba 2007 kusimama upande wa Raila Odinga. Katika uchaguzi wa 2007 NARC iliweza kusimamisha wagombea wachache nje ya maungano ya Orange Democratic Movement na watatu walichaguliwa.

neg:
Katiba ya Kenya
Katiba ya Kenya ndiyo sheria kuu kabisa ya Jamhuri ya Kenya. Katiba ya mwaka 2010 ilichukua nafasi ya katiba ya wakati wa uhuru ya mwaka 1963.

neg:
Bendera ya Gambia
Mlia wa nyekundu juu humaanisha nchi ya mbuga. Buluu chini yake ni alama ya mto Gambia unaopita nchi yote, na mlia wa kijani-kibichi ni ya misitu. Kanda nyembamba nyeupe humaanisha amani.

neg:
Kenya African National Union
Katika uchahguzi wa 1963. KANU ilishinda vyama vya KADU na APP na kupata ruhusa ya kuunda serikali huru ya kwanza nchini Kenya. Mwaka iliyofuata wabunge wa hivi vyama walivuka sakafu na kujiunga na KANU. Kenya ikawa nchi ya utawala wa chama kimoja, yaani defacto. Mambo yaliendelea hivo hivo, isipokuwa muda mfupi kutoka 1966-69, mpaka 1982 mwaka katiba ya Kenya iliharirishwa kulingana na mfumo wa chama kimoja na KANU kuwa chama cha kisiasa cha pekee yaani dejure. Vyama vingine vilipigwa marufuku. Hali hii ilidumu hadi 1991 wakati serikali ya Moi ililazimishwa kukubali vyama vingi na badiliko la katiba tena.

neg:
Nembo ya Tanzania
d) milia ya buluu na nyeupe katika robo ya nne inamaanisha mawimbi ya bahari na maziwa kwenye mipaka ya nchi pamoja na bahari inayozunguka Zanzibar kama sehemu ya Jamhuri ya Maungano.

neg:
Kenya
Mnamo Desemba 2002, Wakenya walifanya uchaguzi uliokuwa wa kidemokrasia na uwazi ambao kwa kiasi kikubwa uliamuliwa kuwa huru na wa haki na wachunguzi wa kimataifa. Uchaguzi wa mwaka huo ulikuwa mwanzo mpya na uliiletea Kenya mabadiliko makuu ya kisiasa yaliyowezesha chama cha Kenya African National Union (KANU), kilichokuwa kimeitawala nchi tangu uhuru, kukabidhi kwa amani mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARK), uliokuwa muungano wa vyama vingi.

neg:
Kenya
Chini ya uongozi wa Rais Kibaki, aliyechukua hatamu za uongozi tarehe 30 mwezi wa Desemba 2002, serikali ya Kenya ilianzisha mipango mipya na kabambe ya uimarishaji uchumi na imerejelea ushirikiano wake na Benki ya Dunia na IMF. Serikali mpya ya National Rainbow Coalition (NARC) iliidhinisha Sheria dhidi ya Ufisadi na Uhalifu wa Kiuchumi pamoja na Sheria ya Maadili ya Watumishi wa Umma mnamo Mei 2003 iliyolenga kupiga vita ufisadi katika ofisi za umma. Mabadiliko mengine, hasa katika idara ya sheria, kuagiza bidhaa za umma na kadhalika yamepelekea kurejelewa kwa misaada na matumaini ya kuimarisha uchumi. Kufuatia kupitishwa kwa sheria muhimu za kupambana na ufisadi na serikali mpya, wafadhili walirejelea ufadhili mwezi wa Novemba 2003 na IMF ikaidhinisha msaada wa miaka mitatu wa dola milion 250 ili kupunguza umaskini na kuimarisha uchumi. Wafadhili wakatoa dola bilioni 4.2 kama msaada wa miaka minnne. Kurejelewa kwa ufadhili na kujihusizisha upya kwao kumevutia imani ya wawekezaji.

neg:
Shirika la Viwango Katika Kenya
Shirika la Viwango Katika Kenya, linalojulikana kwa kawaida kwa Kiingereza kama Kenya Bureau of Standards "(KEBS)" ni shirika la serikali ambalo kudumisha viwango na mazoea ya metrologi nchini Kenya. Lilianzishwa kutokana na Sheria ya Bunge la Kenya, sheria ya viwango sura ya 496 katika sheria za Kenya. Shirika hili lilianza shughuli zake mwezi wa Julai 1974. Lina ofisi kuu mjini Nairobi, na ofisi za mikoa kote nchini Kenya.

neg:
Bunge la 10 la Kenya
Bunge la 10 la Jamhuri ya Kenya lilifunguliwa 15 Januari 2008, likiwa na kundi la Orange Democratic Movement likiongozwa na Raila Odinga, likiwa na wajumbe wengi zaidi. Raila alikuwa mgombea urais katika uchaguzi wa 2007, ambao ulisababisha utata wa ushindi kwa Mwai Kibaki wa PNU. Mwanachama wa ODM, Kenneth Marende alichaguliwa kama spika wa bunge la 10, akamshinda mwanachama wa PNU Francis ole Kaparo 105-101 katika raundi ya tatu ya kura.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya
Timu ya taifa ya soka ya Kenya, iitwayo "Harambee Stars" , ni timu ya taifa ya Kenya na imedhibitiwa na Shirikisho la Soka la Kenya. Haijawahi kuhitimu kucheza katika Kombe la Dunia.

neg:
Ajali ya Helikopta ya Polisi 2012, Kenya
AS350 Eurocopter iliondoka kutoka Uwanja wa Ndege wa Wilson, jijini Nairobi kwa safari kuelekea Ndhiwa ikiwa na usaidizi kamili wa Maafisa wawili wa Polisi wa Kenya kama marubani na abiria wanne: maafisa wawili wa serikali na maafisa wa Polisi waliofanya kazi kama walinzi wao. Mawasiliano ya mwisho ya redio na helikopta yalikuwa dakika tano baada ya kuondoka uwanja wa ndege wa Wilson saa 8:32 asubuhi masaa ya Kenya, halafu ndege hiyo ikatoweka kutoka kwa rada na baada ya dakika nyingine tano baadaye saa 8:42 asubuhi.Ilikuwa imeanguka katika eneo la Kibiku kwenye msitu wa Ngong nje tu ya Nairobi na kushika moto. Abiria wote sita waliuawa katika ajali;ndege ilikuwa imeharibika kabisa baada ya ajali, moto ulizuka baada ya kuanguka na kuchoma wahasiriwa "zaidi ya utambuzi". Waziri wa Usafiri, Amos Kimunya alitoa taarifa kuwa hali ya hewa ilikuwa "ya kawaida" wakati wa kuanguka kwa ndge hiyo na kulikuwa na muonekano wa kilomita 8 (5.0 mi).

neg:
Bendera ya Zimbabwe
Pembetatu nyeupe upande wa nguzo unaonyesha picha ya ndege juu ya nyota nyekundu.

neg:
Bendera ya Zambia
Rangi ni zilezile za Ethiopia au rangi za Umoja wa Afrika pamoja na rangi nyeusi.


query: Kisiwa kikubwa kinaitwaje?

pos:
Kisiwa cha Migingo
Kisiwa kina wakazi wapatao 250 (makadirio yanatofautiana), hasa wavuvi na wafanyabiashara wa samaki, ambao hutumikiwa na vilabu, idadi ya madanguro na duka la madawa katika kisiwa hicho.
Kipande cha ardhi kilicho na mawe na mimea kidogo, Migingo ni mojawapo ya visiwa vitatu vidogo inayokaribiana. Kama ilivyo wazi katika Google Earth, kisiwa cha Usingo kilichokuwa kikubwa zaidi kiko mashariki mwa "kitone" kidogo cheupe yaani Migingo, na Kisiwa cha Piramidi, kubwa zaidi ya hivi vitatu, kiko kusini mwa Migingo na kaskazini mpakani mwa Tanzania katika Ziwa Victoria. Katika ramani, visiwa vyote vitatu vimekuwa vikionyeshwa kuwa upande wa Kenya kutoka mwaka wa 1920, wakati "Kenya Colony and Protectorate Order in Council, 1926" lilitoa tuzo la visiwa vyote vitatu nchini Kenya.
Migingo ni kisiwa kidogo hadi haijaonyeshwa katika baadhi ya ramani. Hata hivyo, haija "ibuka kutoka majini" hivi majuzi, licha ya madai rasmi ya serikali ya Uganda. Katika muongo wa kwanza wa karne ya 21, maji yameshuka 0.5-1.0 mita tu (futi 1-3) katika ziwa kutoka ngazi ya kawaida.

pos:
Visiwa vya Madeira
Kisiwa kikubwa kinaitwa Madeira vilevile. Karibu nacho ni kisiwa kidogo cha Porto Santo na visiwa vidogo visivyo na wakazi vya Ilhas Desertas na Ilhas Selvagens.

pos:
Palm Jumeirah
Ujenzi ulianza mwezi Juni mwaka 2001 na wajenzi walitangaza makabidhiano ya vitengo vya makazi ya kwanza mwaka 2006 Kisiwa kimeundwa na tani milioni 94 za mchanga na tani milioni 7 za mawe. Palm Jumeirah ilijengwa kwa kujaza mchanga kwenye kitanda cha bahari kilichi mita 10.5 chini ya maji kwa kutumia dredger. Juu ya bahari, mita 3 za ardhi iliyorejeshwa zilifikiwa kwa mtindo wa dredging unaojulikana kama "rainbowing" ambapo mchanga ulinyunyizwa kwenye kisiwa hicho. Mchanga wa aina ya Calcareous ulitumika kwa kurejesha ardhi. Kisiwa ni pamoja na kivunjamaji kilichojikunja kilichojengwa kwa kutumia kutumia mawe asili, lengo lake kuhimiza kuundwa kwa reef asili na kutoa makazi ya maisha ya bahari. Muundo huu wa arhi ulirejeshwa na kampuni ya Kiholanzi ya Van Oord, ambao ni wataalam duniani wa kurejesha ardhi. Jumla ya gharama ilifika US $ bilioni 12.3 na kudumisha kisiwa hicho inatumia gharama kubwa.i Inakadiriwa wafanyakazi 40,000, wengi kutoka Asia ya Kusini, walishiriki katika ujenzi wa kisiwa.
Mapema Oktoba 2007, Palm Jumeirah tayari ilikuwa kisiwa kikubwa zaidi Duniani kilichoumbwa na mwanadamu. Pia wakati huu, asilimia 75 ya mali ilikuwa tayari kuuzwa, na tayari familia 500 zilikuwa zikiishi katika kisiwa hicho. Mwisho wa 2009, hoteli 28 zitakuwa wazi katika mpevu.

neg:
Gotland
Ndiyo kisiwa kikubwa cha kwanza nchini Uswidi na pia ni kisiwa kikubwa cha Bahari ya Baltiki.

neg:
Nias
Nias ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Sumatra. Eneo la kisiwa ni 5121 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Gunungsitoli. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 788,132. Watu wakaao kisiwani kwa Nias huongea lugha ya Kinias.

neg:
Apataki
Apataki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Niutahi. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 350. Watu wakaao kisiwani kwa Apataki huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Azori
Azori (kwa Kireno: "Ilhas dos Açores" - "Visiwa vya vipanga") ni funguvisiwa la Ureno lenye visiwa tisa vikubwa na vingine vidogo katika Atlantiki takriban km 1,500 magharibi ya Ulaya na 3,600 mashariki ya Amerika ya Kaskazini.

neg:
Long Island
Long Island ni mkubwa visiwa vya Atlantiki, katika jimbo la New York, Marekani.

neg:
Saint-Pierre na Miquelon
Visiwa vikubwa zaidi ni Saint-Pierre (26 km²), Miquelon (110 km²), Langlade (91 km²) shalafu visiwa vingine vidogo vyenye eno la jumla 242 km². Miquelon na Langlade vilikuwa visiwa viwili lakini leo vimeungwa kwa kanda ya nchi kavu vyaitwa pamoja kama "Miquelon".

neg:
Ambon
Ambon ni kisiwa cha Indonesia. Eneo la kisiwa ni 775 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ambon vilevile. Mwaka wa 2010 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 441,000.

neg:
Shelisheli
Kisiwa kikubwa zaidi ni Mahé na mji mkuu Victoria uko huko. Wakazi wengi huishi Mahe pamoja na visiwa vya karibu, hasa Praslin na La Digue.

neg:
Kisiwa cha Mafia
Mafia kisiwa kikuu ina urefu wa km 49 na upana wa km 16; eneo lake ni takriban km² 400. Inajulikana pia kwa jina "Chole mjini" kutokana na mji wa kale wa Chole iliyokuwepo kwenye kisiwa kidogo cha Chole mjini karibu na kisiwa kikuu.

neg:
Krete
Krete (kwa Kigiriki Κρήτη, "Kríti", matamshi ya kale, "Krḗtē") ni kisiwa kikuu na chenye watu wengi zaidi cha Ugiriki, na ni cha tano katika Bahari ya Kati, baada ya Sicily, Sardinia, Cyprus na Corsica.

neg:
Komori
Komori ina visiwa vitatu vikubwa: Grande Comore (Ngazidja), Anjouan (Nzwani) na Moheli (Mwali). Kisiwa cha Mayotte ni sehemu ya funguvisiwa kijiografia lakini kisiasa ni sehemu ya Ufaransa kwa sababu wakati wa kupata uhuru watu wa Mayotte walitamka kwa kura nyingi (73%) ya kwamba wanataka kukaa na Ufaransa. Lakini Komori inadai ni sehemu ya eneo lake.

neg:
Greenland
Kijiografia Greenland, kisiwa kikubwa kuliko vyote duniani, ni sehemu ya bamba la Amerika ya Kaskazini lakini kihistoria na kisiasa kwa karne kadhaa imekuwa na uhusiano wa karibu na Skandinavia (Ulaya ya Kaskazini).

neg:
Damar
Damar ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Romang. Eneo la kisiwa ni 198 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Wulur. Kati ya miaka ya 1987 na 1990, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 3600. Watu wakaao kisiwani kwa Damar huongea Kidamar-Mashariki na Kidamar-Magharibi.

neg:
Mindanao
Jina hili latumiwa pia kutaja kundi la visiwa vya Ufilipino linayojumlisha kisiwa kikubwa cha Mindanao pamoja na funguvisiwa ya Sulu.

neg:
Lagos
Lagos kisiwani ni zaidi ya kisiwa kimoja, jina hili linajumlisha pande zote zilizotengwa na bara kwa mfereji ambao ni mlango wa wangwa wa Lagos kwenda baharini.
Visiwa vikubwa ni Lagos Island, Ikoyi, na Viktoria pamoja na visiwa vidogo mbalimbali, mara nyingi mifereji midogo kati yake imeshafunikwa kwa majengo na madaraja mengi au kujazwa. Sehemu hii ni kitovu cha biashara na maofisi pamoja na makazi yenye bei za juu.

neg:
Hispaniola
Hispaniola (kutoka matamshi ya Kilatini ya jina la Kihispania "La Española" = "cha Kihispania") ni kisiwa kikubwa cha pili katika Karibi kikiwa na eneo la km² 74,700.

neg:
Visiwa vya Turks na Caicos
Kisiwa kidogo

neg:
Ziwa
Ziwa ni gimba kubwa la maji linalozungukwa na nchi kavu pande zote. Tofauti na bahari ni ukubwa na kutobadilishana maji na bahari kuu. Lakini maziwa kadhaa yamepewa pia jina la "bahari" hasa kama yana maji ya chumvi au kama watu wa eneo lake hawajui magimba makubwa zaidi ya maji. Mfano wake ni Bahari Kaspi katika Asia ambayo ni kubwa sana lakini hali halisi ni ziwa lenye maji ya chumvi.

neg:
Korsika
Korsika (kwa Kifaransa:Corse; kwa Kikorsika: Corsica) ni kisiwa cha Ufaransa katika Mediteranea. Ni kisiwa kikubwa cha nne katika Mediteranea baada ya Sisilia, Sardinia na Kupri.

neg:
Kisiwa cha Pasaka
Kando ya kisiwa kikuu kuna visiwa vidogo kadhaa bila watu.

neg:
Mindanao
Mindanao ni kisiwa kikubwa cha pili katika Ufilipino ambayo ni nchi ya visiwa. Eneo la visiwa ni 97,530 km² kuna wakazi milioni 22. Mji mkubwa ni Davao yenye wakazi milioni 1.5.

neg:
Efate
Efate ni kisiwa cha Vanuatu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Epi. Eneo la kisiwa ni 899 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Port Vila ambayo pia ni mji mkuu wa Vanuatu. Mwaka wa 2009 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 65,829. Lugha za asili ambazo huzungumzwa kisiwani kwa Efate ni Kiefate-Kaskazini, Kiefate-Kusini na Kieton.

neg:
San Andrés, Providencia na Santa Catalina
Kisiwa kikubwa zaidi kinaitwa San Andrés sana na mji mkuu wake.

neg:
Marajó
Marajo ni kisiwa kikubwa duniani katika maji matamu.

neg:
Samoa
Eneo lake ni visiwa tisa (au kumi kama kisiwa kidogo sana kinahesabiwa humo), jumla ni kilomita za mraba 2,934. Visiwa viwili vikubwa vya Upolu (km² 1,118) na Savai'i (km² 1,708) vina asilimia 96 za eneo lote. Kuna bado visiwa viwili vidogo vya Manono na Apolima vyenye wakazi, halafu visiwa vingine visivyokaliwa na watu.

neg:
Kisiwa cha Mafia
Mafia ni funguvisiwa la Tanzania pamoja na jina la kisiwa kikubwa ndani yake inayotazama mwambao wa Afrika ya Mashariki km 130 kusini kwa Dar es Salaam karibu na mdomo wa Mto Rufiji.

neg:
Mahore
Mahore (Kifaransa: Grande-Terre) ni kisiwa kikubwa cha eneo la ng’ambo la Ufaransa la Mayotte. Kisiwa cha pili ni Pamanzi (Kifaransa: Petite-Terre).

neg:
Sulawesi
Sulawesi (jina lake la kale Celebes) ni kisiwa cha Indonesia. Kiko kati ya kisiwa cha Borneo upande wa magharibi na visiwa vya Maluku upande wa mashariki. Eneo la kisiwa ni 174,600 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Makassar. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 18,455,000.

neg:
Jamhuri ya Dominika
Hispaniola ni kisiwa kikubwa cha pili cha Antili Kubwa (baada ya Kuba) na iko upande wa magharibi wa Puerto Rico, karibu na Kuba na Jamaica. Wenyeji hutumia pia jina la Quisqueya kwa ajili ya kisiwa chao ambalo ni neno la Kitaino, lugha ya wakazi asilia.

neg:
Makemo
Makemo ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Marutea. Eneo la kisiwa ni 56 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pouheva. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 832. Watu wakaao kisiwani kwa Makemo huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Visiwa vya Karibi
Visiwa vya Karibi (kwa Kiingereza Caribbean; kwa Kiholanzi: "Cariben" au "Caraiben", kwa Kifaransa: "Caraïbe" au aghalabu "Antilles"; kwa Kihispania: "Caribe") ni eneo la Amerika ambalo linajumuisha maelfu ya visiwa vikubwa na vidogo katika Bahari ya Karibi (Atlantiki), lakini pia maeneo ya kaskazini mwa Amerika Kusini na mashariki mwa Amerika ya Kati.

neg:
King William Island
King William Island ni kisiwa kikubwa cha eneo la kaskazini mwa Nunavut (Kanada).

neg:
Fangatau
Fangatau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Napuka. Eneo la kisiwa ni 6 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Teana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 145. Watu wakaao kisiwani kwa Fangatau huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Isla de la Juventud
Isla de la Juventud (zamani Isla de Pinos) ni kisiwa kikubwa kuliko vyote vya karibu na Kuba.

neg:
Mere Lava
Mere Lava ni kisiwa cha Vanuatu, kimojawapo cha Visiwa vya Banks. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Maewo. Eneo la kisiwa ni 18 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tamate. Mwaka wa 2009 walihesabiwa kuwa watu 650. Hawa wote huongea Kimwerlap.

neg:
Tepoto (Kaskazini)
Tepoto (Kaskazini) ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Napuka. Eneo la kisiwa ni 4 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tehekega. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 61. Watu wakaao kisiwani kwa Tepoto (Kaskazini) huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Romang
Romang ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Wetar. Eneo la kisiwa ni 168 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Hila. Mwaka wa 1991, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1700. Watu wakaao kisiwani kwa Romang huongea Kiroma.

neg:
Dubu Mkubwa (kundinyota)
Ursa Major (Dubu Mkubwa) ni kati ya kundinyota zilizotambuliwa tangu zama za kale katika mataifa mengi. Mabaharia Waswahili waliijua kama Dubu Mkubwa. wakitafsiri jina la Kiarabu الدب الأكبر "al-dub al-kubwa". Waarabu waliwahi kutafsiri jina la Wagiriki wa Kale waliosema Μεγάλη Άρκτος "megali arktos". Mataifa mbalimbali waliiona kama dubu; Mgiriki Aristoteli alieleza jina hili kutokana na mahali pake katika kaskazini na imani kuwa dubu ni mnyama mkubwa wa pekee anayeweza kuishi katika mazingira ya baridi kali.

neg:
Pate
Pate ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa ya Lamu mbele ya pwani la Kenya katika Bahari Hindi. Pate ni kisiwa ambacho ni karibu na Somalia. Wakati ya maji kujaa Pate inagawanywa katika sehemu mbili kwa mtaro wa bahari karibu na Siyu; wakati wa maji kupwa mtaro huwa ni pakavu.

neg:
Sahalin
Sahalin (rus. Сахалин) ni kisiwa kikubwa cha Urusi kwenye kaskazini ya Bahari Pasifiki kilichopo kati ya 45°50' na 54°24'. Ni sehemu ya mkoa wa Sahalin Oblast. Iko karibu na pwani la mashariki la Urusi na karibu na ncha ya kaskazini ya Japani.

neg:
Helgoland
Helgoland ni fungukisiwa ndogo cha Kijerumani katika Bahari ya Kaskazini takriban 70 km mbele ya Ujerumani bara. Ina visiwa viwili: Helgoland yenyewe ni kisiwa kinachokaliwa na watu halafu kisiwa kisicho na watu cha "Düne" (= tuta la mchanga). Kisiwa kikuu kina urefu wa 1700 m na wakazi 1,650.

neg:
Uingereza
Uingereza iko kwenye kisiwa cha Britania ambayo ni kisiwa kikubwa cha Ulaya. Imepakana na Welisi upande wa magharibi na Uskoti upande wa kaskazini. Mji Mkuu ni London.
Ufaransa iko upande wa kusini ng'ambo ya Mfereji wa Kiingereza. Tangu mwaka 1994 kuna njia ya reli kwa tobwe chini ya mfereji inayounganisha Uingereza na Ufaransa.

neg:
Fakahina
Fakahina ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Fangatau. Eneo la kisiwa ni 8 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tarione. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 155. Watu wakaao kisiwani kwa Fakahina huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Antili Kubwa
Antili Kubwa ni visiwa katika Bahari ya Karibi. Pamoja na Antili Ndogo, Visiwa vya Turks na Caicos na Bahamas vinaunda visiwa vya Karibi.

neg:
Rapa Iti
Rapa Iti (au Rapa) ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Tubuai. Eneo la kisiwa ni 40 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ahurei. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 515. Watu wakaao kisiwani kwa Rapa Iti huongea Kirapa na Kitahiti.

neg:
Fatu Hiva
Fatu Hiva ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-mashariki wa visiwa vya Hiva Oa na Tahuata. Eneo la kisiwa ni 85 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Omoa. Mwaka wa 2007, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 587. Watu wakaao kisiwani kwa Fatu Hiva huongea Kimarkesa ya Kusini na Kitahiti.

neg:
Takume
Takume ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Raroia. Eneo la kisiwa ni 5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ohomo. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 116. Watu wakaao kisiwani kwa Takume huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Ellesmere
Ellesmere (jina la Kifaransa; kwa Kiinuit: Umingmak Nuna) ni kisiwa kikubwa cha eneo la kaskazini mwa Nunavut (Kanada).

neg:
Australia
Australia ni bara pia ni nchi. Ni bara dogo kuliko yote duniani, na ni kisiwa kikubwa kuliko vyote.

neg:
Arutua
Arutua ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Rautini. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 680. Watu wakaao kisiwani kwa Arutua huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Kuba
Kisiwa cha pili ni Isla de la Juventud (Kisiwa cha Vijana) kilichoitwa Isla de Pinos (Kisiwa cha Misunobari) hadi mwaka 1978. Kisiwa hiki kina eneo la km² 2,200.

neg:
Agalega
Agalega ni visiwa viwili, yaani Kisiwa cha Kaskazini na Kisiwa cha Kusini, takriban km 1,122 kaskazini kwa Morisi ambako kuna makao makuu ya Jamhuri ambayo visiwa hivyo ni sehemu yake.

neg:
Kisiwa cha Ukerewe
Kikiwa na eneo la Km 530 hivi, ndicho pia kisiwa kikuu cha Afrika kisicho cha baharini.

neg:
Visiwa vya Aland
Kisiwa kikubwa ni Fasta Åland upande wa magharibi. Eeno la visiwa vyote ni km² 1,554.

neg:
Visiwa vya Karibi
West Indies ni jina la kikundi cha visiwa vya Bahamas na Antilles. Antilles imegawanywa katika vikundi viwili: Antilles kubwa zaidi, kwenye kikanda cha kaskazini cha Bahari ya Caribbean, na Antilles ndogo, upande wa mashariki na kusini.

neg:
Kisiwa
Kisiwa ni eneo la nchi kavu ndani ya bahari, ziwa au mto linalozungukwa na maji wakati wote. Ukubwa wake hautoshi kuitwa "bara".

neg:
Shikoku
Shikoku (四国) ni kisiwa kikubwa cha tatu nchini Japani na kisiwa cha kusini kati ya visiwa vikubwa vinne vya nchi. Neno "shikoku" lamaanisha "mikoa nne" iliyohesabiwa zamani kisiwani.

neg:
Kisiwa cha Krismasi
Kisiwa cha Krismasi ni eneo dogo la Australia katika Bahari Hindi takriban 500 km upande wa kusini ya Jakarta mji mkuu wa Indonesia na 2,400 km kaskazini ya Australia yenyewe.

neg:
Bacan
Bacan ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Halmahera. Eneo la kisiwa ni 1900 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Labuha. Mwaka wa 2010 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 60,000. Watu wakaao kisiwani kwa Bacan huongea Kimalay ya Bacan kama lugha ya mawasiliano; hata hivyo kuna lugha nyingi nyingine za asili .

neg:
Isle of Man
Isle of Man (Kimanx: Ellan Vannin; ""Kisiwa cha Man"") ni kisiwa baharini kati ya Uingereza na Ueire chenye wakazi 75,000 kwenye eno la 572 km².

neg:
Kisiwa
Tofauti kati ya kisiwa kikubwa na bara dogo limeamuliwa kati ya

neg:
Visiwa vya Baleari
Visiwa vikubwa ni vinne: Majorca, Minorca, Ibiza na Formentera. Vingine ni vidogo.

neg:
Somerset Island (Nunavut)
Somerset Island (Nunavut) ni kisiwa kikubwa cha eneo la kaskazini mwa Nunavut (Kanada).

neg:
Ufilipino
Luzon ni kisiwa kikubwa na Mindanao ni kisiwa cha pili. Visaya ni kundi la visiwa katikati ya funguvisiwa.

neg:
Takaroa
Takaroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Takapoto. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Teavaroa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 882. Watu wakaao kisiwani kwa Takaroa huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Guinea (kanda)
Kisiwa kikubwa cha Guinea Mpya karibu na Australia pamoja na nchi ya Papua Guinea Mpya ndani yake vimepokea jina kutokana na ile "Guinea ya awali" barani Afrika.
Kati ya mito mikubwa ya kanda Guinea kuna Niger na Kongo.

neg:
Wilaya ya Mafia
Mafia kisiwa kikuu ina urefu wa 50 km na upana wa 8 km; eneo lake ni takriban 400 km². Inajulikana pia kwa jina "Chole shamba" kutokana na mji wa kale wa Chole iliyokuwepo kwenye kisiwa kidogo cha Chole mjini karibu na kisiwa kikuu.

neg:
Devon Island
Devon Island ni kisiwa kikubwa cha eneo la kaskazini mwa Nunavut (Kanada).

neg:
Hao
Hao ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Amanu. Eneo la kisiwa ni 47 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Otepa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1066. Watu wakaao kisiwani kwa Hao huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Tahiti
Tahiti ni kisiwa kikuu cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-magharibi wa funguvisiwa ya Tuamotu. Eneo la kisiwa ni 1045 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Faaa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 183,645. Watu wakaao kisiwani kwa Tahiti huongea Kitahiti.

neg:
Nchi za visiwa
Nchi kwenye visiwa vikubwa vinafanana katika mengi na nchi za barani. Eneo linatosha kwa kilimo kinacholisha idadi kubwa ya wakazi. Mifano yake nio nchi kama Japani, Sri Lanka, Ufilipino, Kuba, Uingereza, Iceland na Madagaska. Nchi kubwa kabisa ya visiwani ni Indonesia.

neg:
Rangiroa
Rangiroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 79 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Avatoru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2567. Watu wakaao kisiwani kwa Rangiroa huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Tikehau
Tikehau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tuherahera. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 529. Watu wakaao kisiwani kwa Tikehau huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Sao Tome (kisiwa)
Ndicho kisiwa kikubwa cha Jamhuri ya Sao Tome na Principe, chenye takriban asilimia 90 za watu wote wa nchi.

neg:
Saint Vincent (kisiwa)
Saint Vincent ni kisiwa cha Antili Ndogo katika bahari ya Karibi kati ya Saint Lucia na Grenada.. Ni kisiwa kikuu cha nchi ya Saint Vincent na Grenadini. Asili yake ni ya kivolkeno.

neg:
Tahuata
Tahuata ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Hiva Oa. Eneo la kisiwa ni 69 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Vaitahu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 703. Watu wakaao kisiwani kwa Tahuata huongea Kimarkesa ya Kusini na Kitahiti.

neg:
Kisiwa cha Bouvet
Kisiwa cha Bouvet (kilijulikana kihistoria pia kama Liverpool Island au Lindsay Island) ni kisiwa kisicho na wakazi katika kusini ya Bahari Atlantiki takriban kilomita 2500 kusini-magharibi ya Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini).

neg:
Brazil
Kisiwa kikubwa cha Brazil hakipo baharini bali kati ya mto Amazonas: ni Marajó, chenye eneo la km² 48.000 (kubwa kushinda eneo la Uswisi).

neg:
Bangka
Bangka ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Sumatra. Eneo la kisiwa ni 11,413 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pangkal Pinang. Mwaka wa 2010 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 960,000. Lugha mojawapo ambayo huongelewa kisiwani kwa Bangka ni Kisekak.

neg:
Faaite
Faaite ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 9 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Hitianau. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 401. Watu wakaao kisiwani kwa Faaite huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Kisiwa cha Baffin
Ndicho kisiwa kikubwa kuliko vyote vya nchi hiyo na cha tano duniani, ukiwa na km2 507,451.

neg:
Malawi
Sehemu kubwa ya eneo lake ni ziwa kubwa linaloitwa na majirani "Ziwa Nyasa" au "Niassa", lakini "Ziwa Malawi" hapa nchini. Kati ya Malawi na Tanzania kuna mzozo kuhusu eneo la ziwa ambao unazidi kufanyiwa kazi.

neg:
Kaukura
Kaukura ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 11 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Raitahiti. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 475. Watu wakaao kisiwani kwa Kaukura huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Kisiwa cha Ukerewe
Kisiwa cha Ukerewe ndicho kisiwa kikuu cha Tanzania ambacho kinapatikana katika Ziwa Viktoria, kiasi kwamba hilo linaitwa pia "Ziwa Ukerewe".

neg:
Sisilia
Sisilia (kwa Kiitalia Sicilia) ni kisiwa kikubwa cha Italia na cha bahari ya Mediteranea yote, ikiwa na eneo la kilomita mraba 25711.

neg:
Baikal
Ziwa la Baikal (Kirusi: Озеро Байкал = Osero Baykal) ni ziwa kubwa katika Siberia kwenye sehemu ya Kiasia ya Urusi. Baikal ni gimba kubwa la maji matamu duniani.

neg:
Spitsbergen
Spitsbergen (pia: Spitzbergen) ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa la Svalbard linaloitwa mara nyingi kwa jina la Spitsbergen vilevile kwa jumla. Kiko ndani ya Bahari ya Aktiki na eneo lake ni km² 39,044. Funguvisiwa lote ni sehemu ya ufalme wa Norwei.

neg:
Kisiwa cha Antelope
Kisiwa cha Antelope (Antelope Island) ni kisiwa nchini Marekani. Kipo ndani ya Ziwa Kuu la Chumvi (Great Salt Lake) katika Jimbo la Utah. Hili ni ziwa la chumvi kubwa katika Marekani na ziwa kubwa la maji ya chumvi katika Bara la Amerika . Eneo la kisiwa ni .

neg:
Mataiva
Mataiva ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Tikehau. Eneo la kisiwa ni 25 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pahua. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 280. Watu wakaao kisiwani kwa Mataiva huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Mota Lava
Mota Lava ni kisiwa cha Vanuatu, kimojawapo cha Visiwa vya Banks. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Vanua Lava. Eneo la kisiwa ni 24 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Lahlap. Mwaka wa 2009 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1640. Watu wakaao kisiwani kwa Mota Lava huongea hasa Kimwotlap.

neg:
Australia na Pasifiki
Eneo hili si bara kwa maana ya jiolojia. Visiwa vikubwa vya New Zealand, Guinea Mpya, Kaledonia Mpya na Tasmania ni mabaki ya bamba la Gondwana ya kihistoria. Guinea Mpya imetenganishwa na Australia kwa bahari ya Arafura isiyo na kina kirefu na wakati wa enzi ya barafu iliyopita zilikuwa kama nchi moja kwa sababu uwiano wa bahari ulikuwa chini kuliko leo.

neg:
Amanu
Amanu ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 9.6 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ikitake. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 192. Watu wakaao kisiwani kwa Amanu huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Ua Pou
Ua Pou ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Nuku Hiva. Eneo la kisiwa ni 106 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Hakahau. Mwaka wa 2007, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2157. Watu wakaao kisiwani kwa Ua Pou huongea Kimarkesa ya Kaskazini na Kitahiti.

neg:
Tuvalu
Jina la Tuvalu lamaanisha "visiwa vinane" kwa sababu kiasili kulikuwa na visiwa 8 tu vilivyokaliwa na watu. Kisiwa cha tisa kimepata wakazi tangu mwaka 1943.
Eneo lake ni visiwa vinne na atolli tano; kwa jumla eneo lina 26 km².

neg:
Guinea Mpya
Guinea Mpya bi kisiwa kikubwa katika Pasifiki upande wa kaskazini ya Australia. Ni kisiwa kikubwa cha pili duniani baada ya Greenland.

neg:
Palau
Jumla kuna visiwa 250 hadi 350: idadi inategemea namna gani mtazamaji anapendelea kuhesabu sehemu ya nchi kavu kuwa kisiwa kufuatana na ukubwa au udogo wake. Visiwa tisa vimekaliwa na watu na kisiwa kikubwa chenye km² 331 ni Babelthuap.

neg:
São Miguel
São Miguel ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa la Azori (kwa Kireno: "Ilhas dos Açores" - "Visiwa vya vipanga") ambalo ni jimbo la kujitawala la Ureno ingawa liko katika Atlantiki takriban km 1,500 magharibi ya Ulaya na 3,600 mashariki ya Amerika ya Kaskazini.

neg:
Vanua Lava
Vanua Lava ni kisiwa cha Vanuatu, kimojawapo cha Visiwa vya Banks. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Gaua. Eneo la kisiwa ni 314 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Sola. Mwaka wa 2009 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2623. Watu wakaao kisiwani kwa Vanua Lava huongea hasa Kivures na Kivera'a.

neg:
Kisiwa cha Toten
Kisiwa cha Toten ni kisiwaKilichopo Tanga Tanzania kabla ya kufika wageni kilijulikana kama kisiwa cha Changa.

neg:
Marokau
Marokau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 14.7 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Vaiori. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 91. Watu wakaao kisiwani kwa Marokau huongea Kituamotu na Kitahiti.


query: Je, Angola ilipata uhuru mwaka upi?

pos:
Uvuvi nchini Angola
Kufuatia uhuru mnamo 1980, uvuvi wa Angola uliianza kuporomoka kufuatia kutoroka kwa Wavuvi wa Kirenowaliokuwa na uchuzi. Baada ya Mapinduzi ya Kijeshi ya Lisbon mnamo Aprili 1974, Angola kama mkoa mmoja wapo wa nje wa Ureno ilianza kudidimia kiutawala na uhuru ulibidi. Mashua nyingi za uvuvi ziliondoka kwenda Ureno pamoja na wavuvi na familia zao.kufikia 1986, ni 70 juu ya mashua za kuvua 143 zilikuwa zikindelea nchini Namibe, bandari iliyokuwa ikitoa karibu thuluti mbili za samaki. Isitoshe viwanda vingi vya samaki vilikuwa vikiitaji kufanyiwa marekebisho.
Angola mbayo ilikuwa mwuuzaji wa nje wa samaki sasa haingeweza kujitosheleza

pos:
Uvuvi nchini Angola
Uvuvi nvhini Angola ulikuwa nyanja kuu ya uchumi na iliyoendelea kukua kabla ya Uhuu kutoka kwa Wareno mnamo 1975. katika miaka ya mwanzo ya 1970s, kulikuwa na mashua takribani 700 ya kuvua samaki.
Pato la kila mwaka la samaki lilikuwa zaidi ya tani 300,000. Ikijumuishwa na uvuvi wa kigeni kutoka eneo lililotawaliwa na Ureno la Angola, pato lote lilikuwa zaidi ya tani miliono moja. Namibe|Moçâmedes]] pamoja na Luanda, Benguela na Lobito zilikuwa bandari kuu za uvuvi.

neg:
Ufalme wa Kasanje
Dola la Kasanje lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1620 hadi 1910 hivi kandoni kwa mto Kwango, upande wa kaskazini wa nchi ya kisasa ya Angola. Lilianzishwa na viongozi kutoka Dola la Lunda.

neg:
Biashara ya watumwa
Kule Marekani suala hilo lilisababisha farakano la majimbo ya kusini na vita vya wenyewe kwa wenyewe (1861-1865). Majimbo ya kaskazini yalishinda na kuwaweka huru watumwa. Kule Brazil utumwa uliendelea karibu mpaka mwisho wa karne ya 19.

neg:
Tarafa za Angola
Aldeia Nova,
Banga,
Danje - ia - Menha,
Dondo,
Golungo Alto,
Kaenda,
Kakulo,
Kamabatela,
Kambondo,
Kanhoca,
Kiangombe,
Kiculungo,
Kilombo dos Dembos,
Kissola,
Luinga,
Lukala,
Massangano,
Maúa,
Ndalatando,
Quiage,
Quibaxe,
São Pedro da Kilemba,
Samba Caju,
Samba Lukala,
Tango,
Zenza do Itombe,
Bindo,
Bolongongo,
Cariamba,
Terreiro,
Quiquemba,
Cacongo,
Cerca,
Camome,
Cavunga,
Kiluanje

neg:
Muziki wa Angola
Wanamuziki wengine maarufu wa Angola ni pamoja na Teta Lando, Carlos Lamartine, Kituxi, Waldemar Bastos na Afra Sound Star.

neg:
Kabinda
Kabinda iliendelea kama nchi lindwa ya pekee chini ya Ureno. Mara nyingi iliitwa "Kongo ya Kireno" kama vile "Kongo ya Kibelgiji" au "Kongo ya Kifaransa". Mwaka ule Wareno waliamua kupunguza gharama za utawala wa koloni zao wakaweka Kabinda chini ya Gavana Mkuu wa Angola.

neg:
José Eduardo dos Santos
José Eduardo dos Santos (amezaliwa 28 Agosti 1942) ni Rais wa nchi ya Angola tangu 10 Septemba 1979.

neg:
M'banza-Kongo
Kuna maghofu ya makanisa mbalimbali ya karne ya 16. Kanisa Kuu lililojengwa 1549 lasemekana ni kanisa kuu la kwanza katika Afrika Kusini ya Sahara na Ethiopia. Lilitembelea na Papa Yohane Paulo II alipozuru Angola 1992.

neg:
Wanawake wa Angola
Hakukuwa na utafiti kuhusu majukumu ya wanawake wa Angola kufikia miaka ya 1980s, lakini kulikuwa na vipengele vya kijumla ambavyo vingeweza kuafikiwa kuwahusu.

neg:
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mwaka 1959 mkutano wa wanasiasa Wakongo ulidai uhuru wa nchi.

neg:
Gold Coast
Ndani ya koloni wawakilishi kutoka kaskazini na Ashanti walitaka kuwa mfumo wa shirikisho wakiogopa Nkrumah alilenga kukusanya mamlaka yote mikononi mwake. Hata hivyo, serikali ya Uingereza ilisimama upande wa CPP na hivyo koloni liliingia katika uhuru tarehe 6 Machi 1957 kwa jina la Ghana.

neg:
Jonas Savimbi
Jonas Malheiro Savimbi alikuwa ni kiongozi wa vita vya msituni nchini Angola. Savimbi alizaliwa 3 Agosti 1934 na kufariki 22 Februari 2002. Mwaka 1966 alianzisha vuguvugu la UNITA ("kireno:" União Nacional para a Independência Total de Angola) kama harakati ya kukomboa Angola kutoka ukoloni wa Ureno.

neg:
Allan Wanga
Mwishoni mwa 2007, yeye alihamia klabu ya Angola , Petro Atletico, akiwa amekataa nafasi ya kuajiriwa na klabu za Uswidi. Walishinda Ligi Kuu ya Angola (Girabola) katika msimu wake wa kwanza huko,hii ikiwa mara ya kwanza ya Petro Atleticos kushinda tangu mwaka wa 2001.

neg:
Muziki wa Angola
Mapema miaka ya themanini, Muziki wa Pop wa Angola ulishawishiwa vikali na Muziki wa Cuba, hasa katika kazi ya André Mingas. Rumba ya Cuba ilikuwa maarufu nay a ushawishi mkuu Kusini mwa Afrika zikiwemo nchi jirani za Zaire, ambapo ilijiimarisha kama msingi wa mwondoko wa soukous. Kando na kuenea kwa muziki wa Cuba uliorekodiwa, majeshi ya Cuba ambayo yaliungana na MPLA ya Angola yalisaidia kueneza modundo ya Cuba nchini.

neg:
Tarafa za Angola
Bangula,
Cacite,
Castilhos,
Chitado,
Evale,
Humbe,
Kafima,
Kahama,
Kalonga,
Kuvati,
Kuvelai,
Môngua,
Mukope,
Mupa,
Namakunde,
Naulila,
Ombala yo Mungu,
Ondjiva,
Oximolo,
Shiede,
Xangongo,
Nehone Cafima,
Evale,
Simporo,
yonde,
Xagongo,
Oncócua,
Otthinjau

neg:
Tanganyika Rifles
Tanzania bara ilipata uhuru wake kutoka ukoloni wa Kiingereza mwaka 1961 kwa jina la Tanganyika. Zanzibar bado ilikuwa nchi ya pekee.

neg:
Ufalme wa Lunda
Dola la Lunda lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1600 hadi 1850 hivi kandoni kwa mto Kasai, mpakani kwa nchi za kisasa za Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

neg:
Historia ya Nigeria
Nigeria ilipata uhuru wake tarehe 1 Oktoba 1960 kutoka kwa Uingereza ikiunganisha maeneo ya koloni la Nigeria na sehemu ya kaskazini ya eneo lindwa la Kamerun ya Kiingereza.

neg:
Kabinda
Kabinda (pia: Cabinda) ni mkoa wa Angola kwenye pwani la Atlantiki. Eneo lake haligusani na maeneo mengine ya Angola bali limetengwa nayo kwa kanda la ardhi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo lenye upana wa kilomita 30. Sehemu ya wenyeji wamepinga kutawaliwa na Angola wakidai uhuru.

neg:
Historia ya Zambia
Tarehe 24 Oktoba 1964, Zambia ikawa huru na waziri mkuu Kenneth Kaunda akawa rais wa kwanza.

neg:
Dola Huru la Oranje
Baada ya ushindi wa Waingereza koloni hii ilipewa tena madaraka ya kujitawala na katika mapatano kati ya Wazungu wa Afrika Kusini imepandishwa ngazi kuwa moja ya majimbo nne katika Muungano wa Afrika Kusini tangu mwaka 1910.

neg:
Kwame Nkrumah
Aliendelea kuongoza serikali na mwaka 1957 wakati wa uhuru alibadilisha jina la nchi kuwa Ghana. Hii ilikuwa koloni la kwanza kupata uhuru katika Afrika ya Magharibi, baada ya Liberia. Mwaka huohuo alifunga ndoa na Fathia Helen Ritzk, Mkristo wa Kikopti kutoka nchi ya Misri.

neg:
Angola
Wakazi wengi ni Waafrika, hasa wa makabila ya Waovimbundu (37%), Waambundu (25%) na Wakongo (13%). Machotara ni 2%, Wachina 1,4% na Wazungu 1%.

neg:
Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1962 Algeria, Burundi, Rwanda, na Uganda zikawa huru, na 1963 zikafuatia Zanzibar, Gambia na Kenya, na katika mwaka wa 1964 Malawi (Nyasaland), na Zambia (Rhodesia ya Kaskazini) zikapata uhuru.

neg:
Historia ya Angola
Ulianzishwa katika karne ya 14 ikadumu hadi karne ya 17.

neg:
Kabinda
Katiba ya Ureno wa 1933 iliorodhesha Kabinda kama eneo la ng'ambo kando la Angola na maeneo mengine.

neg:
Wanawake wa Angola
Wengi wa wanachama, hata hivyo, hawakuwa na ajira na walikuwa maskini. Kufikia 1988, ni asilimia 10 pekee ya wanachama wa MPLA-PT walikuwa wanawake, ingawa wanawake wengi walianza kupata ajira katika ualimu na kazi zingine walizokuwa wametengwa nazo awali.

neg:
Daniel Arap Moi
Baada ya Kenya kupata uhuru mnamo 12 Desemba 1963, Kenyatta alimsihi Moi ya kwamba KADU na KANU ziungane pamoja kumaliza ukoloni. Kwa hivyo Kenya ikawa nchi ya chama kimoja, ikiimarishwa na muungano wa wengi Wakĩkũyũ-Waluo.

neg:
Historia ya Angola
Dola la Lunda lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1600 hadi 1850 hivi kandoni kwa mto Kasai, mpakani kwa nchi za kisasa za Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

neg:
Angola
Dola la Kongo lilikuwa ufalme ulioenea ndani ya nchi za leo za Angola, Kongo (Kinshasa) na Kongo (Brazzaville).

neg:
Angola
"Kaulimbiu ya Angola ni "Virtus, Unita Fortior", kumaanisha "umoja utupe nguvu"

neg:
Sierra Leone
Mwaka 1961 Sierra Leone ilipewa uhuru wake.

neg:
Historia ya Angola
Dola la Kasanje lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1620 hadi 1910 hivi kandoni kwa mto Kwango, upande wa kaskazini wa nchi ya kisasa ya Angola. Lilianzishwa na viongozi kutoka Dola la Lunda.

neg:
Historia ya Ufaransa
Makoloni yake mengi katika Afrika yalipata [[uhuru]] bila vita mnamo [[1960]]. Ila Aljeria, iliyowahi kutangazwa kuwa sehemu ya Ufaranya yenyewe, ilipata uhuru wake baada ya vita vikali vya kupigania uhuru vya miaka 1954 - [[1962]].
[[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F011021-0002, Köln, Staatsbesuch de Gaulle, Begrüßung Adenauer.jpg|thumb|right|De Gaulle na [[Konrad Adenauer]] wa Ujerumani mwaka [[1961]].]]
Katika kipindi hiki cha vurugu [[jenerali]] [[Charles de Gaulle]] alichaguliwa kuwa [[rais]] chini ya katiba mpya iliyounda mfumo wa rais kama kiongozi wa [[serikali]] mwenye [[mamlaka]] makubwa.

neg:
Rhodesia ya Kaskazini
Pande zote mbili ziliunganishwa chini ya kampuni kama "Northern Rhodesia" mwaka 1911.
Mwaka 1923 serikali ya Uingereza iliamua kuchukua utawala mikononi mwake. Rhodesia ya Kusini ikawa koloni lenye kiwango cha kujitawala kwa ajili ya walowezi Wazungu wa huko. Rhodesia ya Kaskazini lilikuwa na walowezi wachache tu, ikawekwa chini ya idara ya makoloni ya Uingereza kama nchi lindwa kuanzia 1924 hadi uhuru mwaka 1964. Kampuni ya Kiingereza ya Afrika Kusini iliendelea kibiashara hasa kuchimba madini kwenye migodi ya kanda la shaba hadi uhuru uliolazimishwa kukabidhiwa mali yake kwa serikali ya nchi huru.

neg:
Kinshasa
Wakati Kongo ilipopata uhuru mwaka 1960, Kiholanzi Kiholanzi kilikoma kuwa lugha rasmi.

neg:
KwaZulu
Buthelezi alikataa kukubali hali ya kujitawala kwa KwaZulu kama mabantustan mengine yaliyotangazwa kuwa nchi za pekee nje ya Afrika Kusini hata kama uhuru huu ulikuwepo tangazo tu lisilokubaliwa na jumuiya ya kimataifa. Hata hivyo mwaka 1977 KwaZulu ilipata kiwango cha kujitawala kama eneo chini ya Afrika Kusini.

neg:
Angola
Angola imegawiwa katika mikoa 18 ("províncias") na manispaa 162 ("municípios"). Mikoa ni:

neg:
Rangi za Umoja wa Afrika
Tangu kuenea kwa uhuru kwenye nchi za Afrika katika miaka ya 1950 na 1960 kuna nchi mbalimbali zilizochagua rangi zilezile kwa kuonyesha upendeleo wao kwa umoja wa Afrika. Ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya kutoka katika ukoloni mwaka 1957 ikateua rangi za Ethiopia kwa bendera yake.

neg:
Kabinda
1964 mkutano wa Umoja wa Muungano wa Afrika ulidai uhuru kwa maeneo ya Kireno katika Afrika kwa kuurodhesha Kabinda kama nchi ya 39 ya Afrika.

neg:
Bendera ya Angola
Jinsi ilivyo katika nchi mbalimbali za Afrika bendera ya chama tawala imebadilishwa kidogo na kutangazwa kuwa bendera ya taifa.
Katika Angola ni chama cha MPLA kilichoshinda baada ya vita ya wenywewe kwa wenyewe na kubadilisha bendera yake hivyo.

neg:
Angola
Ulianzishwa katika karne ya 14 ikadumu hadi karne ya 17.

neg:
Manikongo
Mfalme wa mwisho wa Kongo huru alikuwa Pedro V (1859-1891) aliyepaswa kukubali ubwana wa mfalme wa Ureno.

neg:
Albania
Albania ya sasa ilitokea mwaka 1912, baada ya Waosmani kushindwa katika vita vya Balkani.

neg:
Wanawake wa Angola
Baada ya uhuru, hasa baada ya kuundwa kwa MPLA-PT mnamo 1977, vyama vyote viliwekwa chini ya utawala mkali wa chama hicho na vilipewa jukumu la waunganishi kati ya MPLA-PT na wananchi.

neg:
Wanawake wa Angola
Wanawake wengi walijiunga na Chama cha Wanawake cha Angola (Organização da Mulher Angolana--OMA). Kabla ya uhuru, OMA kilikuwa chombo muhimu katika harakati za kuwahamasisha wakimbizi wengi wa Angola kukiunga mkono chama cha MPLA kilichopigania uhuru.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Jambo hili alipolileta lilitishia kuigawa TANU kwa misingi ya dini katika wakati ambapo umoja wa Waafrika ulikuwa unahitajika sana. Mwaka wa 1958 TANU ilikuwa imeenea nchi nzima na tayari iko katika barabara ya kuelekea kuchukua madaraka ya ndani na kisha Tanganyika kupata uhuru wake kamili.

neg:
Kiholu
Kiholu ni lugha ya Kibantu nchini Angola inayozungumzwa na Waholu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiholu nchini Angola imehesabiwa kuwa watu 23,100; pia kuna wasemaji 5,100 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiholu iko katika kundi la K10.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Kongo
Baada ya uhuru tarehe 15 Agosti 1960 nchi ilitawaliwa na Wakomunisti tangu mwaka 1970 hadi 1991.

neg:
Historia ya Zimbabwe
Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu.

neg:
Angola
Jina Angola linatokana na neno la lugha ya Kibantu "N’gola", ambalo lilikuwa jina la kiongozi wa ufalme wa Kwimbundo karne ya 16, ambapo Wareno walianza ukoloni katika eneo hili.

neg:
Dominica
Uhuru ulipatikana tarehe 3 Novemba 1978.

neg:
Kabinda
Wakati wa uhuru wa Angola serikali mpya haikuwa tayari kutafakari uhuru wa pekee kwa Angola kutokana na kawaida ya utawala wa kikoloni iliyoshughulika mambo ya Kabinda kama sehemu ya Angola hata kama katiba ya Ureno ilitaja Kabinda kama kitu cha pekee.

neg:
Historia ya Ghana
Baada ya uhuru mnamo mwaka 1957 nchi ya Ghana ilikuwa chini ya Kwame Nkrumah ambaye alitoa mchango mkubwa katika upatikanaji wa uhuru wa nchi nyingine.

neg:
Angola
Baada ya wafalme kuwa Wakristo Wakatoliki na kujengwa kwa kanisa kuu, jina la "São Salvador do Congo" (kwa Kireno: "Mwokozi Mtakatifu wa Kongo") lilikuwa kawaida kwa mji mkuu wa milki.

neg:
Historia ya Angola
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.

neg:
Historia ya Angola
Manikongo mbalimbali walijenga uhusiano na Ureno na Kongo ilikuwa taifa la kushikamana na Ureno hadi kuharibika kwa uhusiano huo. Katika kipindi kile taarifa mbalimbali ziliandikwa zinazotupa leo picha nzuri ya ufalme huo.

neg:
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mnamo karne ya 15, wakati wapelelezi wa kwanza Wareno walipofika kwenye pwani za Afrika, milki kubwa katika nchi ya Kongo ya magharibi pamoja na Angola ya kaskazini ilikuwa Ufalme wa Kongo. Wakati wa uenezaji mkuu ufalme huu ulianza kwenye mwambao wa Atlantiki na kuendelea hadi mto Kwango kwenye mashariki, halafu maeneo kutoka Pointe-Noire (leo: Jamhuri ya Kongo, upande wa kaskazini ya Cabinda) upande wa kaskazini hadi mto Loje (leo: mji wa Ambriz) katika kusini.

neg:
Historia ya Afrika Kusini
Mwaka 1990 Apartheid ilikwisha na serikali ya National Party ilipaswa kuendesha uchaguzi huru kwa wananchi wote na kukabidhi madaraka kwa serikali ya ANC chini ya Nelson Mandela.

neg:
Historia ya Angola
Mtawala wake alikuwa na cheo cha "Mwene Kongo" au "Manikongo" wa kabila la Bakongo.

neg:
Patrice Lumumba
Maadhimisho ya uhuru wa Congo kwa mara ya kwanza yalifanyika mnamo tarehe 30 June 1960 ambapo maadhimisho hayo yalihudhuriwa pia na Mfarme Baudouinwa Ubeljiji pamoja na vyombo mbalimbali vya habari kutoka nchi za nje. Lumumba alitoa hotuba yake kama Waziri mkuu katika nchi huru japo yeye alikuwa ameenguliwa katika ratiba ya shughuli hiyo. Hotuba ya Mfalme wa Ubeljiji Mfalme Baudouin alihutubia kwa kutukuza utawala wa kikoloni, huku akilingania fikra za mjombae ambae alikuwa mfalme wa Ubeljiji akiitwa Léopold wa Pili glossing over atrocities committed during the Taifa huru la congo. Mfalme aliendelea kutoa masharti, "aliwataka kuto kufanya mabadiliko yoyote mpaka hapo wao watakapo ona kwamba wanaweza kufanya vyema, na kwamba hawakutakiwa kufanya mabadiliko yoyote yalika bidhiwa na kwamba tutaendelea kutoa ushauri. " Lumumba aliufahamisha umma kwamba uhuru uliotolewa na wabeljiji sio haukuja hivihivi:

neg:
Namibia
Imepata uhuru wake kutoka Afrika Kusini mwaka 1990.

neg:
Ufalme wa Kasanje
Mwaka 1910 lilivamiwa na Wareno na kuingizwa katika koloni lao la Angola.

neg:
Arusha (mji)
Hati rasmi za uhuru wa Tanzania zilitiwa sahihi hapa na Uingereza mwaka 1961.

neg:
Angola
Mwaka 1910 lilivamiwa na Wareno na kuingizwa katika koloni lao la Angola.

neg:
Afrika ya Kusini-Magharibi
Afrika ya Kusini-Magharibi (au kwa Kiingereza South-West Africa) ilikuwa jina la eneo la Namibia ya leo kuanzia mwaka 1922 hadi uhuru wa nchi ya Namibia mwaka 1990.

neg:
Angola
Ufalme huo umejulikana zaidi kihistoria kwa sababu ya mawasiliano yake ya kimataifa. Katika karne ya 15 meli za Wareno zilifika mwambaoni mwake.
Wakati wa kukutana na Wareno Ufalme wa Kongo labda ulikuwa na eneo la km² 300,000 ukaunganisha robo ya magharibi ya Kongo (Kinshasa) pamoja na sehemu za Angola na Kongo (Brazzaville).

neg:
Muziki wa Angola
Mji mkuu wa Angola ni Luanda ambao una sampuli tofauti tofauti za midundo ikiwemo merengwe, kilapanda na semba, ya mwisho ikiwa mwondoko ambao unashirikisha Roots na Samba ya Brazil zikiwekwa pamoja. Katika pwani ya Luanda pia kuna nji wa Ilha do Cabo, ambao umetawalwa na muziki unaotumia vyombo vya accordion na harmonica. Mwondoko unaitwa rebita.

neg:
Angola
Angola ni nchi tajiri kwa mafuta na madini: almasi ndiyo muhimu zaidi. Lakini nchi ni maskini kutokana na vita vya miaka 29; kwanza vita vya kupigania uhuru dhidi ya Ureno iliyofuatwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe hadi mwaka 2002.

neg:
Historia ya Andorra
Tarehe 14 Machi 1993 Andorra ilipata katiba iliyoifanya kuwa nchi huru ya kujitegemea kabisa. Nafasi ya watemi wa pamoja ni ya heshima tu, na utawala halisi umo mikononi mwa serikali inayochaguliwa na bunge.

neg:
Historia ya Albania
Baada ya nchi hizo mbili kushindwa vitani, nchi ikaongozwa na Enver Hoxha ikijitenga zaidi na zaidi na dunia nzima.
Kati ya miaka 1945 na 1990 ilipotawaliwa na chama cha Kikomunisti Albania ilitangaza kuwa nchi ya kwanza ya kiatheisti na kupiga marufuku kila aina ya dini.

neg:
Tarafa za Angola
Cacula,
Cacula-Sede,
Capunda-Cavilongo,
Chiange-Sede,
Chibemba,
Chibia-sede,
Chicomba,
Chipindo,
Dongo,
Galangue,
Gungue,
Humpata -Sede,
Jamba,
Jau,
Kakonda,
Kalépi,
Kalukembe,
Kassinga,
Kilengue Kusse,
Kutenda,
Kuvango,
Lubango,
Matala,
Ngola,
Quihita,
Quipungo-Sede,
Tchipungo,
Uaba,
Santo Arina,
Huila,
Quilengues,
Dinde,
Imulo,
Degola,
Cusse,
Bambi,
Vincungo,
Tchibembe,
Capelango,
Mulondo

neg:
Historia ya Afrika
Madola mengi ya Afrika yalianza kupigania uhuru katika miaka ya baina ya 1950 na 1960, na Wazungu wakasalimu amri na kuanza kutoa uhuru. Libya wakajinyakulia uhuru katika mwaka wa 1951, Eritrea katika mwaka 1952 ikiwa imejiunga na Ethiopia, Morocco katika mwaka wa 1956, na wakarudishiwa Tangier.

neg:
Jamhuri ya Kongo
Jamhuri ya Kongo imepakana na Gabon, Kamerun, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Angola na Bahari ya Atlantiki.
Nchi ilikuwa koloni la Ufaransa hadi tarehe 15 Agosti 1960.

neg:
Achieng Oneko
Oneko alikuwa mmoja wa wapigania uhuru sita ambao walikamatwa na serikali ya kikoloni ya Uingereza wilayani Kapenguria mwaka wa 1952. Wanachama wengine wa kikundi hicho waliokuwa wanajulikana kama "Kapenguria six" walikuwa Jomo Kenyatta, Paul Ngei, Bildadi Kaggia,Kungu Karumba na Fred Kubai. Wasita hao walikamatwa kwa madai ya kuhusishwa na harakati ya Uasi ya Mau Mau. Wasita hawa waliachiliwa miaka tisa baadaye, mnamo mwaka wa 1961, miaka miwili kabla ya Kenya kupata uhuru.

neg:
Kipindi cha historia ya Tanzania
Tanganyika ikapata uhuru wake mwaka 1962, na Nyerere akawa ndiye rais wa kwanza mwaka uliofuata.

neg:
ANC
Katika uchaguzi huru wa kwanza wa Afrika Kusini ANC ikapata asilimia 62 ya kura. Mandela akawa rais pamaoja na makamu wawili De Klerk na Thabo Mbeki.

neg:
Tanganyika
Tanganyika ilikuwa sehemu kubwa ya koloni ya Ujerumani hadi vita kuu ya kwanza ya Dunia. Baada ya 1916 ilivamiwa na Uingereza na Ubelgiji. Kuanzia 1922 Tanganyika ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa lililokuwa chini ya Uingereza na nchi huru kati ya 1961 hadi 1964, mwaka wa kwanza kama ufalme, halafu kama jamhuri.

neg:
Tanganyika
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961 (taz.: Historia ya Tanzania).

neg:
Bujumbura
Lakini, baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, Bujumbura ilichukuliwa na Ubeljiji ambapo Shirikisho la Mataifa ilisimamia Ruanda-Urundi. Jina la mji likabadilishwa kutoka Usumbura hadi Bujumbura. Burundi ilipopata uhuru, mwaka wa 1962.

neg:
Julius Nyerere
Mwaka 1961 Tanganyika ilipata uhuru wake na tarehe 9 Desemba 1961 Nyerere alichaguliwa kuwa waziri mkuu wa Tanganyika huru; mwaka mmoja baadaye akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Tanganyika.

neg:
Tarafa za Angola
Alto – Uama,
Bailundo,
Bimbe,
Chiaca,
Chinhama,
Chinjenje,
Chipipa,
Chiumbo,
Huambo,
Kaála,
Kachiungo,
Kakoma,
Kalenga,
Kalima,
Kambuengo,
Katabola,
Katata,
Kuima,
Lépi,
Londuimbali,
Longonjo,
Lunge,
Mbave,
Mungo,
Sambo,
Tchipeio,
Thicala Yhilohanga,
Ukuma,
Ussoke,
Hengue-Caculo,
Ecuma,
Tchiahana,
Chilata,
Tchiumbo,
Hungulo,
Mundundo

neg:
Historia ya Afrika
Vile vile, katika mwaka huohuo wa 1960 Congo (Kinshasa), Nigeria, Somalia, na Togo zikapata uhuru, na katika mwaka wa 1961 Sierra Leone na Tanganyika zikapata uhuru, na Afrika ya Kusini ikawa Jamhuri.

neg:
Lubumbashi
Élisabethville ulitumikia kama mji mkuu na kitovu cha biashara wa Jimbo la kujitenga la Katanga wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka 1960-1963. Moise Tshombe alitangaza uhuru wa Katanga mnamo Julai 1960. Viongozi wa Kongo walimtia nguvuni akashtakiwa kwa uhaini Aprili 1961, hata hivyo alikubali kufutilia washauri wake wa kigeni na vikosi vya kijeshi kubadilishana na uhuru wake.

neg:
Manucho
Mnamo Januari 2008 aliifungia Angola bao la kwanza katika mechi yake ya kwanza dhidi ya Afrika Kusini, na pia kufunga mabao mawili dhidi ya Senegali ambayo iliishia ushindi wa mabao 3-1. Manucho pia alifunga bao la pekee katika ushinde wao wa 2-1 dhidi ya Misiri. Ingawa ushinde huo uliwatimua kutoka mashindanoni, bao la Manucho kutoka umbali wa yadi 25 lilisemwa kuwa bao la mechi hiyo".. Mwishoni mwa mashindano hayo, Manucho aliorodheshwa miongoni mwa wachezaji 11 bora (Timu ya Wachezaji 11 bora zaidi katika kila nambari).

neg:
Historia ya Afrika
Aidha, katika mwaka wa 1974 Guinea ya Kireno (Guinea-Bissau) ikapata uhuru wake, na katika mwaka wa 1975 Angola, Cape Verde, Mozambique, Sao Tome na Principe zikapata uhuru. Hispania vilevile ikaitoa Sahara ya Magharibi kwa Morocco na Mauritania katika mwaka wa 1976, lakini wananchi wakakataa kuwa chini ya nchi mbili hizi, kukazuka vita. Mauritania ukaitoa sehemu yake na kuipa Morocco katika mwaka wa 1979, tatizo ambalo mpaka sasa linaendelea baina ya Morocco na Sahara ya Magharibi, na Umoja wa Mataifa unajaribu kutatua tatizo hili. Waingereza wakawapa uhuru Shelisheli katika mwaka wa 1976, na Ufaransa ukatoa uhuru kwa visiwa vya Ngazija (Comoro).

neg:
Historia ya Angola
Ufalme ukawa na majimbo, wilaya na vijiji. Majimbo yalikuwa saba ya Mpemba, Nsundi, Mpangu, Mbata, Mbamba na Soyo.

neg:
Kabinda
Wakati wa mapinduzi ya Ureno ya 1974/75 iliyoleta uhuru wa koloni zake kikundi cha kupigania uhuru wa Kabinda FLEC kiliandaa kutangaza serikali mpya. Lakini MPLA ya Angola haikukubali ilituma wanajeshi waliotwaa mamlaka mwisho wa 1975.

neg:
Angola
Kuanzia karne ya 14, falme mbalimbali zilienea sehemu za Angola, kwa mfano Dola la Kongo, Dola la Lunda na Dola la Kasanje.

neg:
Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1977 Jibuti (Nchi ya Afars na Issas) iliyokuwa ikitawaliwa na Wafaransa ikarudi kwa wenyewe. Rhodesia (Zimbabwe) ikapata uhuru halisi mwaka wa 1980, na South West Africa, iliyokuwa ikitawaliwa na Afrika ya Kusini ikapata uhuru katika mwaka 1990 na kuitwa Namibia.

neg:
Bendera ya Angola
Baadaye maelezo kwa ajili ya nyekundu yalibadilishwa kumaanisha jitihada na damu yaliyomwagika kwa ajili ya uhuru wa taifa.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilishinda kila uchaguzi chini ya utawala wa kikoloni ikawa chama cha kuongoza Tanganyika hadi ilipopata uhuru wake mwaka 1961. Katiba ya Taifa ya mwaka 1962 ilifanya TANU kuwa chama cha pekee nchini ikifuata mfano wa nchi za kijamaa zenye muundo wa siasa ya chama kimoja.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kati ya mwaka 1908 hadi 1960 ilikuwa koloni la Ubelgiji baada ya kuhamishiwa mikononi mwa serikali ya Ubelgiji.

neg:
Historia ya Tanzania
Zanzibar ilipata uhuru wake tarehe 10 Desemba 1963. Uhuru wa usultani ukadumu muda mdogo tu. Mapinduzi ya tarehe 12 Januari 1964 yakamuondoa Sultani. Mauaji ya familia nyingi zenye asili ya Kiarabu yakafuata.

neg:
Historia ya Tanzania
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mtawala alikuwa na cheo cha Manikongo na ufalme uligawiwa kwa majimbo sita. Baada ya kufika kwa Wareno wafalme na matabaka ya juu walikuwa Wakristo. Ufalme uliporomoka kutokana na vita vilivyosababishwa na biashara ya watumwa na kuingilia kwa wafanyabiashara ya watumwa katika siasa ya ndani. Hata hivyo, nasaba za watawala waliotumia cheo cha "Awenekongo" waliendelea kukaa katika mji mkuu wa kale M'banza-Kongo (iliyobadilishwa jina kuitwa San Salvador) hadi mwaka 1914 ambako Wareno walifuta mabaki ya uhuru na kufanya eneo lililobaki sehemu kamili ya koloni lao la Angola.

neg:
Hifadhi ya Virunga
Wakati Wabelgiji walipoiachia Congo uhuru mwaka 1960 hali mpya imekuja kwa haraka, na hivyo, hifadhi. Ilikuwa ni mwaka 1969 wakati Rais obutu alipoanza kuchukua maslahi binafsi katika hifadhi.

neg:
Tarafa za Angola
Munhango,
Caivera,
Sachinemuna,
Andulo,
Belo Horizonte,
Cambândua,
Chicala,
Chinguar,
Chipeta,
Chitembo,
Chiuca,
Chivaúlo,
Dando,
Gamba,
Kachingues,
Kaiei,
Kalucinga,
Kamakupa,
Kangote,
Kassumbe,
Katabola,
Kuemba,
Kuito,
Kunhinga,
Kunje,
Kutato,
Kwanza,
Luando,
Lúbia,
Malengue,
Mumbué,
Mutumbo,
Nharea,
Ringoma,
Sande,
Soma Kwanza,
Santo António da Muinha,
Trumba,
Umpulo

neg:
Uganda
Baadaye Waingereza walikuwa na nguvu ya kutosha kuamua hata mambo ya ndani ya Buganda wakatangaza Uganda wote kuwa nchi lindwa tangu mwaka 1894.

neg:
Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1960 Ufaransa ukatoa uhuru kwa Cameroon, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Chad, Congo (Brazzaville), Cote d'Ivoire, Dahomey (Benin), Gabon, Madagascar, Mali, Mauritania, Niger, Senegal na Volta ya Juu (Burkina Faso).