query: Je,mji mkuu wa Kenya ni ipi?

pos:
Mkoa wa Kati (Kenya)
Mkoa wa Kati ni kitovu cha kilimo cha Kenya. Kuna kahawa nyingi pia mazao mengine. Maziwa na bidhaa kutokana na maziwa kama vile jibini hutengenezwa hasa mkoani. Soko zake ni pamoja na mji mkuu wa Nairobi ulio nje ya mkoa mwenyewe lakini imepakana nayo.

pos:
Nairobi
Nairobi ni mji mkuu wa jamhuri ya Kenya na vilevile mojawapo ya kaunti za Kenya.

neg:
Historia ya Kenya
Kwa karne nyingi, upwa wa Kenya umekuwa mwenyeji wa wafanyabiashara na wasafiri. Kati ya miji iliyopo kwenye upwa wa Kenya ni mji wa Malindi. Umebakia kuwa makazi muhimu ya Waswahili tangu karne ya 14 na wakati mmoja ulishindana na Mombasa kwa ukuu pande hizi za Afrika Mashariki. Kwa kawaida, Malindi umekuwa mji na bandari ya kirafiki kwa serikali zingine.

neg:
Historia ya Nairobi
Mwaka 1905 Waingereza walihamisha ofisi kuu ya serikali yao ya kikoloni kutoka Mombasa kwenda Nairobi, ambayo ikawa hivyo makao makuu ya Afrika ya Mashariki ya Kiingereza ("British East Africa", baadaye "Kenya Colony").

neg:
Meru, Kenya
Meru ni mji wa Kenya mashariki ambao ni makao makuu ya Kaunti ya Meru na mji wa nane kwa ukubwa nchini Kenya.

neg:
Historia ya Nairobi
Mwaka 1963 ikawa mji mkuu wa nchi huru ya Kenya ikaendelea kukua haraka hadi leo ambapo ni kama ya majiji makubwa zaidi duniani.

neg:
Ijara
Ijara ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Kaskazini-Mashariki.

neg:
Crown Berger (Kenya)
Crown-Berger (Kenya) ni kampuni ya rangi nchini Kenya; iliyoanzishwa mwaka wa 1958 na hushiriki katika utengenezaji na usambazaji wa rangi. Crown-Berger ina makao yake makuu mjini Nairobi imeorodheshwa katika Soko la Hisa la Nairobi.

neg:
Milima Aberdare
Milima ya Aberdare (ambayo zamani ilikuwa inajulikana kama Milima ya Sattima , Kikuyu: "Nyandarua" ) ni mlima wa urefu wa kilomita 160 katika upande wa juu wa kaskazini ya mji mkuu wa Kenya ambao ni Nairobi yenye wastani wa kimo wa fiti 11,000 (mita 3.350). Milima hii inapatikana katika sehemu ya magharibi ya kati ya Kenya, kaskazini mashariki ya Naivasha na Gilgil na kusini mwa ikweta. Milima hii hufomu sehemu ya mashariki ya Bonde la Ufa kuu inayoteremka kutoka kwa tambarare ya Kinangop hadi kwa ngome ya Laikipia ambayo iko kaskazini ukielekea kusini. Upande wa mashariki, mtiririko wa maji wa Milima hii huteremka ndani ya Bonde la Ufa na unaweza kuona Ziwa Naivasha na ngome ya Mau kwa mbali.
Milima ya Aberdare ina wastani wa mwinuko wa fiti 12,000 - 13,000 juu ya usawa wa bahari na ina msitu mzito. Wingi wa msitu umelindwa ndani ya Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare tangu ianzishwe mwaka wa 1950. Anuwai hii huvutia idadi kubwa ya wapenzi wa kutembea na wapandaji milima, wanaoendesha shughuli zao nje ya miji ya Naivasha na Gilgil. Mteremko ya chini hutumiwa kwa ukulima huku maeneo ya juu yanajulikana sana kwa wanyamapori. Tukio la The Rhino Charge ni tukio la kila mwaka linaloendeshwa na wahafidhina nchini Kenya wanaolipa kuweka ua katika mbuga ya kitaifa ya Aberdare kama njia ya kulinda msitu mkubwa kabisa katika eneo la Afrika Mashariki kutoka kwa uharibifu.
Jina la zamani la milima hii bado linatumiwa katika sehemu ya Oldoinyo la Satima ( "mlima wa ng'ombe dume mdogo"); ifikapo mita 4,001 wa milima (fiti 13.120), ndicho kilele cha juu kabisa katika Milima ya Aberdare. Mlima Kenya (mita 5.199, fiti17,057), mlima wa pili mkubwa barani Afrika (baada ya Mlima Kilimanjaro), linapatikana kilomita kadhaa mashariki mwa Milima ya Aberdare.
Eneo hili linajulikana sana kama makao makuu ya Dedan Kimathi, kiongozi wa kundi la Mau Mau lililoanzishwa mwaka 1950. Pia, Malkia Elizabeth akawa Malkia wa Uingereza wakati alikuwa amekufa kutembea katika Milima hii ya Aberdares. ] Eneo hili pia lilikuwa eneo ambalo JA Hunter alimwua tembo katika msitu wa Aberdare.

neg:
Kijabe
Kijabe ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Kati.

neg:
Naivasha
Naivasha ni mji wa soko katika Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, nchini Kenya. Umelala kaskazini magharibi kwa Nairobi, kwenye mwambao wa Ziwa Naivasha na kando ya njia kuu ya Nairobi-Nakuru kupinduka na Reli ya Uganda.

neg:
Mtito Andei
Mtito Andei ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Mashariki.

neg:
Maeneo bunge ya Kenya
Maeneo bunge ya Kenya yanatumika kuchagua wajumbe wa bunge la Kenya. Kuna maeneo bunge 210 nchini Kenya. Kenya ina mfumo wa kupiga kura wa mshindi-mmoja, kumaanisha kila eneo bunge linachagua mbunge mmoja tu. Maeneo bunge yamegawanywa zaidi katika kata, zinazotumika kuchagua madiwani kwa serikali za wilaya za Kenya.
Wabunge na madiwani wanachaguliwa wakati wa uchaguzi mkuu unaofanyika kila miaka mitano. Uchaguzi mkuu wa mwisho ulifanyika mwaka 2007 na ukasababisha mgogoro mkubwa.

neg:
Meru, Kenya
Unaweza kufikia mji huu ukitumia barabara ya lami, kwa vyovyote vile kama kutoka kusini kuzunguka upande wa mashariki wa Mlima Kenya, kupitia Embu, au kutoka katika eneo la kaskazini magharibi kuzunguka magharibi na kaskazini wa Mlima Kenya, kupitia Nanyuki na Timau.

neg:
Shirika la Riadha la Kenya
Kenya ni taifa lenye ustadi katika Riadha, lakini talanta hii huishia katika mbio za mbali. Wanariadha maarufu wa Kenya kwa kawaida hutoka wilaya kama Keiyo, Marakwet na Nandi katika magharibi ya Kenya. Karibu wote huwa kabila la Kalenjin.
Mashindano makuu ya kwanza ya kimataifa ambako Kenya ilishiriki ilikuwa michezo ya Ulaya ya 1954, huko Cardiff, lakini Kenya haikushinda medali yoyote.

neg:
Ruwaza ya Kenya 2030
Serikali ya Kenya ilitangaza wakati wa 2008 Summer Michezo ya Olimpiki mjini Beijin ina mpango kabambe wa kuwa mwenyeji wa Micheza ya Olimpiki mwaka 2028 kam amojawapo ya mipanngo ya kutimiza ruwaza ya kenya 2030.

neg:
Benki Kuu ya Kenya
Benki hii iko katika mji wa Nairobi. Gavana wa sasa wa benki ni Profesa Njuguna Ndungu ambaye alianza kazi 4 Machi 2007. Prof Ndung'u ni Profesa msaidizi wa Uchumi katika Chuo Kikuu cha Nairobi na ana PhD katika uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Göteborg, Uswidi, na vyeo vya Masters na bachelor's katika uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi. Jina la benki kwa ufupi ni "CBK".

neg:
Migori
Migori ni mji wa Kenya magharibi, makao makuu ya kaunti ya Migori.

neg:
Emali
Emali ni mji wa Kenya katika kaunti ya Makueni, kwenye barabara kuu Mombasa-Nairobi.

neg:
Kenya
Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki. Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima KenyaWaingereza walilitamka jina hilo kama ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, "Kenia" yalikuwa ˈkɛnja. Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji. Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza. Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi,

neg:
Benki ya Kenya Commercial Bank
Historia ya benki ya Kenya Commercial Bank (KCB) inaanzia mwaka 1896 wakati benki iliyoitangulia, Benki ya Kitaifa ya India ilipofungua tawi lake katika mji wa Mombasa. Miaka nane baadaye katika mwaka wa 1904, benki kupanuliwa huduma zake hadi katika mji wa Nairobi, mji ambao ulikuwa makao makuu ya reli ilioelekea nchini Uganda.

neg:
Achieng Oneko
Uchaguzi wa ubunge wa kwanza ulifanyika mnamo siku ya uhuru mwaka wa 1963 na Achieng Oneko alishinda kiti cha eneo bunge la Mji wa Nakuru. Jomo Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya na kwa haraka akamteuwa Achieng Oneko kama Waziri wa Habari, Utangazaji na Utalii. Hata hivyo, mwaka wa 1966 Oneko alijiondoa serikalini na kujiunga na chama kipya cha Kenya People's Union, chama cha kijamii kilichokuwa kinaongozwa na sahibu wake Oginga Odinga

neg:
Historia ya Kenya
Kabla ya hapo mwaka 1652 Mholanzi, kwa jina Jan van Riebeeck, alianzisha mji wa Cape Town kwa niaba ya Kampuni ya Kiholanzi inayopatikana Mashariki ya Nchi ya India. Kampuni hii ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya Ulaya na visiwa vya Indonesia.

neg:
Utalii nchini Kenya
Matembezi nchini Kenya ni ya kufana kwa na huwavutia watalii chungu nzima kila mwaka. Matembezi hayo yapo katika mji wa Nairobi njia ya Lang’ata karibu na malazi ya wanyama ya Nairobi. Katika matembezi hayo utaweza kujionea mengi kwani kutembea kwingi ni kuona mengi, pia utaweza kuushuhudia utamaduni wa Wakenya ulionata kama gundi na kuyaona mazingira mema yenye kufana.

neg:
Kapchemoiywo
Kapchemoiywo ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Bonde la Ufa.

neg:
Mamlaka ya Viwanja vya Ndege ya Kenya
Mamlaka ya Viwanja vya Ndege ya Kenya (KAA) ni mmiliki na muendeshaji wa viwanja tisa vikubwa na vidogo vya ndege vya kiraia nchini Kenya. Mamlaka ya Viwanja vya Ndege ya Kenya ilianzishwa kwa Kitendo cha Bunge katika mwaka wa 1992, na serikali ya chama tawala cha Kenya African National Union. KAA Act, Sehemu ya 395, hutolea nguvu na utendaji wa Mamlaka.

neg:
Makumbusho ya reli Nairobi
Makumbusho ya reli mjini Nairobi iko karibu na kituo cha reli katika Nairobi mji mkuu wa Kenya.

neg:
Machakos
Machakos ni kati ya miji ya kwanza ya Kenya bara ikaundwa mwaka 1899 na Waingereza na kuwa makao makuu ya koloni la Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (mbali na eneo lindwa la pwani lililokodishwa na Usultani wa Zanzibar na Uingereza) kwa muda mfupi.

neg:
Mukaa
Mukaa ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Mashariki.

neg:
Ikulu ya Kenya
Kabla ya ujenzi wa Nyumba ya Serikali (kwa Kiingereza: "Government House") jijini Nairobi, makazi ya Gavana wa kwanza yalikuwa katika Nyumba ya Serikali, Mombasa.

neg:
Historia ya Nairobi
Kitangulizi cha Nairobi kilikuwa kituo kidogo kilichoanzishwa mwaka 1896 kando ya mto Nairobi na wakala Mwingereza wa reli kwa kusudi la kuajiri wafanyakazi wazalendo kwa ujenzi wa reli. Mwaka uliofuata 1897 wakaguzi walioandaa njia ya reli walipiga kambi karibu naye. .
Njia ya reli ilifika kwenye kambi tarehe 30 Mei 1899. Hapo idadi ya wafanyakazi - hasa Wahindi - iliongezeka sana na kambi lilikuwa kubwa ya mahema na ghala za vifaa vya ujenzi. Mwezi wa Juni mizigo ya mabati ilifika kutoka Mombasa - tayari kwa reli - na majengo ya kudumu yalianza kutengenezwa katika mazingira ya eneo la kituo cha reli cha leo. Mwezi wa Agosti kamishna Mwingereza wa jimbo la Ukamba aliamuliwa kuhamisha makao makuu yake Nairobi kutoka Machakos akajenga boma lake kwenye eneo la Moi Avenue, mbali na reli jinsi inavyoonekana hadi leo kwenye majengo ya polisi ya kihistoria yanayotazama Bustani ya Jivanji.

neg:
Historia ya Kenya
Mombasa ulikuwa mji wenye bandari wa nchi ya Kenya kabla ya ukoloni katika Enzi ya kati. Bandari hiyo ilitumika kuendeleza biashara na miji mingine yenye bandari Afrika, Uajemi, na wafanyabiashara Waarabu, Yemeni na hata Bara Hindi.

neg:
Kenya Airways
Kenya Airways ni kampuni ya ndege ya taifa ya Kenya yenye makao makuu jijini Nairobi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1977 baada ya kuvunjika kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki kulikopelekea kuvunjika kwa "East African Airways". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Afrika, Ulaya na India. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Afrika kuliko kampuni yoyote barani Afrika. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Kenya mpaka mwaka 1996.

neg:
Kaimosi
Kaimosi ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Magharibi.

neg:
Kakamega
Kakamega ni mji ulio makao makuu ya kaunti ya Kakamega nchini Kenya.

neg:
Nembo ya Kenya
http://www.kenyarchives.go.ke/emblem.htm

neg:
Mombasa
Mombasa ni kitovu cha utalii wa pwani ya Kenya. Watalii wengi hufika kupitia Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Moi. Wengine pia husafiri kupitia barabara kutoka Nairobi wakitazama mandhari mbalimbali. Kutoka Nairobi kwenda Mombasa ni takribani kilomita 483.77. Watalii wengi hupenda kuuona mji wa Mombasa kwanza, kisha wanaunganisha ndege hadi Kilimanjaro na sehemu nyingine zilizo na vivutio nchini Tanzania.

neg:
Murang'a
Murang'a ni mji wa Kenya ya kati, katika kaunti ya Murang'a.

neg:
Daily Nation
Daily Nation ni gazeti la kila siku nchini Kenya inayotolewa mjini Nairobi kwa lugha ya Kiingereza. Inauza takriban nakala 205,000 kila siku hivyo ni gazeti lenye wasomaji wengi katika Afrika ya Mashariki.

neg:
Nairobi
Nairobi iko kilomita 150 upande wa kusini ya ikweta kwenye nyanda za juu za Kenya kando la mto Nairobi. Nairobi imeanzishwa mahali ambako nchi tambarare ya mto Athi inaanza kupanda juu hadi milima ya Ngong na vilima vingina vinyvyofanya ukuta wa mashariki wa Bonde la Ufa.

neg:
Kamacharia
Kamacharia ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Kati.

neg:
AFC Leopards
AFC Leopards SC , mara nyingi hujulikana kama "AFC" au "the Leopards," ni klabu ya soka, mjini Nairobi, ambayo ilianzishwa mwaka wa 1964. Jina lake lingine ni "ingwe" ( "chui" katika lugha ya Kiluhya), ni klabu maarufu na ya kitamaduni ya Kenya na uwanja wake wa nyumbani ni Uwanja wa Taifa wa Nyayo, ambayo ina nafasi ya watu 30000. Licha ya kuwa na makao katika mji mkuu, Nairobi katika sehemu ya kusini mashariki, ushabiki wake kwa wingi hutoka mkoa wa magharibi. Timu huvalia jesi nyeupe , vinyasa vyeupe na soksi za bluu na wakati mwingine na shati yenye rangi ya bluu na nyeupe; nguo mbadala ni jesi nyekundu na vinyasa vyeupe. Mpinzani wake wa jadi ni Gör Mahia; makabiliano yao hufurahisha sana, na kutokana na mapenzi ya mashabiki makabiliano ya hawa wawili huchukuliwa kama "derby" maarufu na makali zaidi katika kanda. AFC inachukuliwa kama timu hatari ya Afrika ya mashariki, ya kati na ya kusini kwa sababu ya mechi nyingi ambazo imecheza barani na utawala wake katika michuano ya klabu ya CECAFA, kwa kuongezea wachezaji wake wazuri.

neg:
Chepkoya
Chepkoya ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Magharibi.

neg:
Busia, Kenya
Busia ni mji wa Kenya Magharibi, makao makuu ya kaunti ya Busia.

neg:
Historia ya Nairobi
Historia ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya ni kama ifuatavyo.

neg:
Gatundu
Gatundu ni mji uliopo eneo la kati la Kenya katika Kaunti ya Kiambu. Mji huu una umaarufu kwa kuwa rais wa kwanza wa Kenya, Jomo Kenyatta na mwana wake rais Uhuru Kenyatta, waliishi karibu na hapa. Unapatikana juu ya kilima kilichozingirwa na Mto Thiririka na Mto Muthurumbi.

neg:
Kenya Data Networks
KDN imeeneza mtandao mkubwa zaidi wa fibre optic katika eneo hili. Na zaidi ya kilometa 500 ya kamba ya fibre optic ya Metropolitanmjini Nairobi, 50 katika Kisumu na Mombasa na 20 katika Nakuru, Eldoret na Tika, KDN imeenea katika miji muhimu nchini Kenya. Uti wa mgongo mkuu nchini, kutoka Mombasa (kupitia Voi, Nairobi, Nakuru na Eldoret) mpaka Malaba (mpaka wa Kenya-Uganda) ulimalizwa mwaka wa 2006 na sasa KDN inapanga kutengeneza "redundant links". Hizi zitaunda mchoro wa nambari nane kwenye uti wa mgongo mkuu. Awamu ya kwanza inaunganisha Malaba na Nakuru kwa kupitia Busia, Kisumu, Kisii, Kericho na Njoro. Kisha muunganisho kutoka Nakuru hadi Nairobi inatumia muunganisho iliopitia Nyahururu, Nyeri na Thika ikielekea Nairobi kama akiba. Mtandao kutoka Nairobi hadi Mombasas nayo intumia ile imepiria Thika, Garissa, Garsen na Malindi ikielekea Mombasa kama Akiba.

neg:
Kericho
Kericho ni mji wa Kenya ya kusini magharibi na makao makuu ya kaunti ya Kericho katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki wenye wakazi 42,029 ambao pamoja na vitongoji wa nje hufikia 104,282 kwa eneo kubwa la mji.

neg:
Huduma ya Polisi wa Kenya
Kila kaunti inaongozwa na Afisa wa Polisi wa Mkoa (PPO); kila mkoa umegawanywa katika tarafa ikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Tarafa ya Polisi (OCPD) ambaye kwa kawaida yuko katika cheo cha Naibu Kamishna wa Polisi (DCP). Tarafa za polisi zimegawanywa katika vituo vya polisi vikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Kituo cha Polisi (OCS). Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi wa Kenya yako katika Vigilance House, Harambee Avenue , Nairobi. Mkaguzi mkuu ana wajibu wa kiutawala na wa kushughulikia masuala yoyote yanayogusia wafanyakazi.

neg:
Kenya
Kutiwa mbaroni kwa Warũhiũ Itote (aka General China) tarehe 15 Januari 1954, na kuhojiwa kwake kulipelekea Waingereza kuuelewa vyema usimamizi wa Mau Mau. Oparesheni Anvil iliyoanzishwa tarehe 24 Aprili 1954 ilipangwa na jeshi kwa wiki kadhaa baada ya kukubaliwa na kamati kuu ya vita. Wakati wa oparesheni hiyo, mji wa Nairobi ulidhibitiwa na wanajeshi na wakazi wake walihojiwa huku wafuasi wa Mau Mau wakikamatwa na kupelekwa vizuizini.

neg:
Bandari ya Kilindini
Bandari ya Kilindini ni hori kubwa asili ya maji yenye urefu kwenda chini unaoendelea barani kutoka Mombasa, Kenya. Inatumika kama bandari ya Mombasa, na inayo uendelezaji mikoani hadi Uganda na Sudan. Bandari ya Kilindini ni sehemu kuu ya Bandari ya Mombasa, bandari ya kimataifa ya pekee nchini Kenya. Inasimamiwa na Mamlaka ya Bandari ya Kenya (KPA). Mbali na upakuaji na upakiaji mizigo, bandari ya Mombasa ni hupokea meli za kitalii kwa mara nyingi.

neg:
Historia ya Kenya
Wakushi kutoka Afrika kaskazini waliingia eneo linaloitwa Kenya miaka ya 2000 KK.
Katika milenia ya 1, wazungumzaji wa lugha za Kinilo-Sahara na lugha za Kibantu waliingia katika eneo hili, na sasa Waniloti ni 30% ya Wakenya wote. Pwani ya Kenya ikawa makao ya jamii ya wahunzi na jamii ya wakulima wadogo wadogo, wawindaji na wavuvi ambao walikuwa mhimili wa uchumi kwa kushirika katika kulimo, uvuvi, utengenezaji chuma, na kufanya biashara na nchi za kigeni.
Kuanzia karne ya 6 au karne ya 9, Kenya ilijihusisha na shughuli za ubaharia kukuza uchumi ikaanza kutengeneza meli za kuabiria kusini hadi miji mingine yenye bandari kama Kilwa na Shanga iliyo katika pwani ya Afrika Mashariki.

neg:
Bondo, Kenya
Bondo ni mji wa Kenya, mkubwa kuliko yote ya kaunti ya Siaya.

neg:
Eldoret
Eldoret ni mji ulio magharibi mwa Kenya. Upo kwenye barabara kuu kati ya Nairobi - Kampala takriban km 300 kutoka jiji la Nairobi katika nyanda za juu magaribi mwa Bonde la Ufa kwenye kimo cha mita 2100 - 2700 juu ya UB.

neg:
Shirika la Viwango Katika Kenya
Ili kuwa na uhusiano wakaribu na huduma bora kwa viwanda, biashara na katika maeneo mbalimbali ya nchi, KEBS imefungua ofisi katika miji ya Mombasa, Kisumu, Nakuru, Garissa, Nyeri na ina ofisi muhimu za ukaguzi katika vingilio vyote Kenya.

neg:
Nyamira
Nyamira ni mji wa Kenya na ndio makao makuu ya kaunti ya Nyamira.

neg:
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta au Kenyatta International Conference Centre (KICC) ni jengo la ghorofa 30 iliko mjini Nairobi, Kenya.
Iko katikta eneo la kati la biashara la Nairobi. Ni ukumbi kwa mikutano, maonyesho na matukio maalumu ndani ya umbali wa kutembea wa hoteli kadhaa za nyota tano. Imekuwa mwenyeji wa mikutano mingi ya kimataifa na semina.
Kuna vyumba kadhaa vya mikutano vilivyo na vifaa vizuri na kile kikubwa kabisa kiko na uwezo wa zaidi ya wajumbe 4,000. Iko na vifaa vya kutafsiria lugha sambamba ambavyo vina uwezo wa kutafsiria lugha saba, kituo cha biashara cha kisasa, benki, huduma za ziara na kusafiri, kiwanja kikubwa na pahali pa kuegezea magari salama.

neg:
Idara ya Uchunguzi wa Jinai, Kenya
Idara ya Uchunguzi wa Jinai (kwa Kiingereza: Directorate of Criminal Investigations, kifupi: DCI au CID) ni kitengo cha Huduma ya Polisi ya Kenya ambacho jukumu lake kuu ni uchunguzi wa jinai. Inaongozwa na Mkurugenzi ambaye huteuliwa na Rais na kuripoti kwa Mkaguzi Mkuu wa Polisi. Makao makuu yako katika Barabara ya Kiambu, Nairobi.

neg:
Yala
Yala ni mji wa Kenya katika kaunti ya Siaya.

neg:
Chuo Kikuu cha Nairobi
Tarehe 20 Mei 1964, Royal College Nairobi ilibadilishwa jina ikawa University College Nairobi kama chuo kilichokuwa sehemu ya Inter-territorial Federal University of East Africa, na baadaye vizazi ya wanafunzi waliojiunga walikuwa wakihitimu shahada zao kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki badala ya Chuo Kikuu cha London. Mwaka 1970, University College Nairobi kiligeuzwa kikawa chuo kikuu cha Taifa cha kwanza nchini Kenya na kikabadilishwa jina kuwa Chuo Kikuu cha Nairobi.

neg:
Kaunti ya Nairobi
Kaunti ya Nairobi ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.

neg:
Uhuru Kenyatta
Uhuru Muigai Kenyatta (amezaliwa 26 Oktoba 1961) ni mwanasiasa nchini Kenya ambaye amekuwa rais wa nne na wa sasa wa Jamhuri ya Kenya. Baada ya kuongoza nchi, ameshinda uchaguzi mkuu wa Agosti 2017 lakini mahakama kuu ikaamua na kuamuru na kudai urudiwe, marudio ambayo licha ya kujiondoa kwa mpinzani wake mkuu Raila Odinga, Kenyatta aliibuka mshindi kwa asilimia tisini na nane. Hatimaye alitangazwa rasmi kuwa mshindi na kuapishwa kwa kipindi chake cha pili kwa mujibu wa sheria.

neg:
Thika (mto)
Mto Thika ni chanzo cha nishati ya maji, na pia hutoa maji kwa Nairobi, mji mkuu wa Kenya.

neg:
Ahero
Ahero ni mji wa Kenya katika Kaunti ya Kisumu.

neg:
Chuo Kikuu cha Kenyatta
Liko mjini Mombasa katika pwani ya Kenya. Lilianza kazi Mei 2007.

neg:
Mwatate
Mwatate ni mji wa Kenya katika kaunti ya Taita-Taveta, na ndio makao makuu ya kaunti.

neg:
Embakasi (Nairobi)
Embakasi ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Uko mashariki mwa katikati ya jiji. Ni mtaa wa makazi na wengi wa raia wanaoishi humo ni wa mapato ya daraja la pili la wastani. Uwanja wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta, uwanja wa ndege mkuu Nairobi uko Embakasi na ulijulikana kama "Embakasi Airport" wakati ulipofunguliwa mwaka wa 1958.

neg:
Dagoretti
Dagoretti ni eneo lililoko magharibi mwa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Eneo hili liko katika wilaya kubwa ya Nairobi west Nairobi. Dagoretti imegawanywa hadimipaka sita. Jimbo la Dagoretti lina mipaka sawia na eneo la Dagoretti.

neg:
Kenya
Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957. Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza.

neg:
Nyeri
Nyeri ni mji wa Kenya ya kati, takriban kilomita 100 kaskazini kwa Nairobi, miguuni mwa safu ya Aberdare ikitazama mlima Kenya. Nyeri ni makao makuu ya Kaunti ya Nyeri.

neg:
Automation
^ a b Central Bureau of Statistics — Population Projections by Province 2. ^ Pulse Africa. "Not to be Missed: Nairobi 'Green City in the Sun'". pulseafrica.com. http://www.pulseafrica.com/Highlights_1110000000_1_Nairobi+Green+City+In+The+Sun.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 3. ^ City-Data.com. "Nairobi History". http://www.city-data.com/. http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html. Ilitolewa 2008-08-25. 4. ^ http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html 5. ^ AlNinga. "Attractions of Nairobi". alninga.com. http://alninga.com/articles-directory/relationships/dating/attractions-of-nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-14. 6. ^ "Population distribution by province/district and sex: 1979-199 censuses". Kenya Central Bureau of Statistics. http://www.cbs.go.ke/sectoral/population/census1999.html. Ilitolewa 2009-03-20. 7. ^ Bauk. "Håvar Bauck's city guide to Nairobi". bauck.com. http://www.bauck.com/places/nairobi.asp#The_business_hub_of_Africa. Ilitolewa 2007-06-17. 8. ^ http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php 9. ^ United Nations University. "Nairobi: National capital and regional hub". unu.edu. http://www.unu.edu/unupress/unupbooks/uu26ue/uu26ue0o.htm. Ilitolewa 2007-06-17. 10. ^ RCBowen Kenya. "Attractions of Nairobi". kenya.rcbowen.com. http://kenya.rcbowen.com/cities/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-18. 11. ^ Merriam-Webster, Inc (1997). Merriam-Webster's Geographical Dictionary. Merriam-Webster. pp. 786. ISBN 0877795460. http://books.google.com/books?id=GN9UQMuNQNkC&pg=PA786&d. 12. ^ Dutton, E.A.T. (1929). "1". Kenya Mountain. Introduction by Hilaire Belloc (1 ed.). London: Jonathan Cape. pp. 1–2. 13. ^ United States Embassy. "Quiet Memorials Mark Fourth Anniversary of Embassy Bombing". usembassy.gov. http://www.usembassy.gov/nairobi/wwwhrann.html. Ilitolewa 2007-06-17. 14. ^ Perceptive Travel. "Nairobi by Degrees". perceptivetravel.com. http://www.perceptivetravel.com/issues/0506/hein.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 15. ^ The East African (1998-11-02). "Karura: Are We Missing the Trees for the Forest?". nationmedia.com. http://www.nationaudio.com/News/EastAfrican/0211/Opinion/Opinion3.html. Ilitolewa 2007-06-14. 16. ^ World Travels. "Nairobi Climate and Weather". wordtravels.com. http://www.wordtravels.com/Cities/Kenya/Nairobi/Climate. Ilitolewa 2007-06-14. 17. ^ United Nations. "Travel and Visa Information". unhabitat.org. http://www.unhabitat.org/content.asp?typeid=19&catid=546&cid=4939. Ilitolewa 2007-06-20. 18. ^ Gaisma. "Nairobi, Kenya - Sunrise, sunset, dawn and dusk times, table". gaisma.com. http://www.gaisma.com/en/location/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-22. 19. ^ "Average Conditions Nairobi, Kenya". BBC Weather. http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000300. Ilitolewa 18 Agosti 2009. 20. ^ Nairobi City Council. "Councillors, Wards & Constituencies". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/departments/councillors.asp?search=%25&page=1. Ilitolewa 2007-06-20. 21. ^ See: Nairobi Province 22. ^ Nairobi City Council. "Living in Nairobi". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/articles/default.asp?search=living. Ilitolewa 2007-06-20. 23. ^ Monsters and Critics. "Urban Somali refugees call Nairobi's "Little Mogadishu" home". news.monstersandcritics.com. http://news.monstersandcritics.com/africa/features/article_1233394.php/Urban_Somali_refugees_call_Nairobis_little_Mogadishu_home. Ilitolewa 2007-06-20. 24. ^ Travel Blackboard. "Nairobi". etravelblackboard.com. http://www.etravelblackboard.com/index.asp?nav=65&id=58431. Ilitolewa 2007-06-25. 25. ^ The Standard. "Kenyans must have a sustained campaign against land grabbing". eastandard.net. http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news_s.php?articleid=4451&date=30/10/2004. Ilitolewa 2007-06-25. 26. ^ See: Nobel Peace Prize 27. ^ Millennium IT. "Live Trading commences at Nairobi Stock Exchange". millenniumit.com. http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php. Ilitolewa 2007-06-28. 28. ^ Business Daily. "General Electric moves Africa's hub to Nairobi". bdafrica.com. http://www.bdafrica.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1291&Itemid=4744. Ilitolewa 2007-06-18. 29. ^ Press Media Wire. "Cisco Inaugurates East African Headquarters in Nairobi". pressmediawire.com. http://www.pressmediawire.com/article.cfm?articleID=4153. Ilitolewa 2008-07-20. 30. ^ "KenGen Heads Index of Africa's Top 40 Stocks". nationmedia.com. http://www.nationmedia.com/dailynation/nmgcontententry.asp?category_id=3&newsid=82743. Ilitolewa 15 Oktoba 2006. 31. ^ Nairobi City Council. "The Beautification of Nairobi City Project". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/projects/projects_full_story.asp?search=beautif. Retrieved 2007-06-28. 32. ^ Kenya Broadcasting Corporation. "Vice president Moody Awori urges investors to market the country". kbc.co.ke. http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=43359. Ilitolewa 2007-06-28. 33. ^ Emporis Buildings. "Nairobi High Rise Buildings". emporis.com. http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/sk/li/?id=100051&bt=2&ht=2&sro=1. Ilitolewa 2007-06-25. 34. ^ United Nations Office at Nairobi. "The "Green City in the Sun"". unon.org. http://www.unon.org/karibukenya/chap2.php?page=1. Ilitolewa 2007-07-02. 35. ^ Serena Hotels. "About Nairobi, Green City in the Sun". serenahotels.com. http://www.serenahotels.com/kenya/nairobi/areamap.asp. Ilitolewa 2007-07-02. 36. ^ "Orchestra Super Mazembe". National Geographic. http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/artist/content.artist/orchestra_super_mazembe_28113. Ilitolewa 2007-11-04. 37. ^ "Moi International Sports Centre". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=835. Ilitolewa 2007-11-04. 38. ^ "Nyayo National Stadium renamed in $1.5M". variouse. http://www.kenyafootball.com/index.php?doc=story&id=3426&categ=1&PHPSESSID=881b3f89f8675c3afa5aac040f1a08bd. Ilitolewa 2009-02-04. 39. ^ "Nyayo National Stadium Facilities". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=836. Ilitolewa 2007-11-04. 40. ^ "Golf in Kenya with Tobs Kenya Golf Safaris". kenya-golf-safaris.com. http://www.kenya-golf-safaris.com/html/golf_in_kenya.html. Ilitolewa 2007-11-04. 41. ^ "PGA Golf Tournament Begins in Nairobi". Kenya Tourist Board. http://www.magicalkenya.com/default.nsf/0/69906EA06BF9725243256B6F002E18AD?opendocument&l=1&p=y. Ilitolewa 2007-11-04. 42. ^ The Standard, 3 Aprili 2009: Kenya Derby is main Jockey Club of Kenya event 43. ^ "Kenya Wildlife Service - Nairobi NP". kws.org. http://www.kws.org/nairobi.html. Ilitolewa 18 Oktoba 2006. 44. ^ BBC NEWS | World | Africa | East Africa's ice skating first 45. ^ Kenya Airports Authority. "Welcome to Jomo Kenyatta Intl. Airport". kenyaairports.com. http://www.kenyaairports.com/jkia/IndexJkia.php. Ilitolewa 2007-06-25. 46. ^ Airport Technology. "Jomo Kenyatta Intl. Airport Expansion". airport-technology.com. http://www.airport-technology.com/projects/jomo-kenyatta/. Retrieved 2007-06-25. 47. ^ United Nations Offices Nairobi Interns. "How to get around Nairobi". interns.unon.org. http://interns.unon.org/index%206.1.html. Ilitolewa 2007-07-05. 48. ^ "Crackdown hits Kenyan commuters". BBC. 2004-02-02. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/3450777.stm. Ilitolewa 2006-07-03. 49. ^ http://www.globalurban.org/Issue1PIMag05/Sheehan%20article.htm 50. ^ BBC News. "Living amidst the rubbish of Kenya's slum". http://news.bbc.co.uk/. http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4261846.stm. Ilitolewa 2008-08-25. 51. ^ http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=62409 52. ^ CSG Kibera. "What is Kibera?". http://www.csgkibera.org/. http://www.csgkibera.org/. Ilitolewa 2008-08-25. 53. ^ High Beam Encyclopedia. "The slums of Nairobi: explaining urban misery". encyclopedia.com. http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-150852093.html. Ilitolewa 2007-07-02. 54. ^ Kenya Engineer. "Housing estate being developed at Stoney Athi". kenyaengineer.com. http://www.kenyaengineer.com/newsdetails.php?NewsID=314&AuthorID=45&CountryID=7&NewsTypeID=16&IssueID=36. Ilitolewa 2007-07-02. 55. ^ Nairobi - Ethos International 56. ^ Build cities to contain population explosion 57. ^ http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/video-and-audio/video-women-kibera-kenya-20090306 58. ^ http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05E5DE143DF93AA15752C1A9679C8B63 59. ^ Xinhua News. "U.N. Starts Crime Study in Kenya's Capital". http://www.xinhuanet.com/. http://news.xinhuanet.com/english/20010428/402881.htm. Ilitolewa 2008-08-25. 60. ^ Kenya Police. "Comparative Crime Figures for the Year 2005 and 2006" (PDF). http://www.kenyapolice.go.ke/. http://www.kenyapolice.go.ke/resources/com_2.pdf. Ilitolewa 2008-08-25. 61. ^ https://www.osac.gov/Reports/report.cfm?contentID=64215 62. ^ "University of Nairobi". www.uonbi.ac.ke. http://www.uonbi.ac.ke/governance/history.php. Ilitolewa 2007-01-13.==

neg:
Orodha ya lugha za Kenya
Kenya ni nchi ya lugha nyingi. Lugha zake za taifa ni Kiswahili na Kiingereza. Kuna jumla ya lugha 62 zinazozungumzwa nchini Kenya (kulingana na "Ethnologue"), nyingi zikiwa za asili ya Kiafrika na baadhi za asili ya Kiasia na Mashariki ya Kati.

neg:
El Molo
El Molo ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Mashariki.

neg:
Nanyuki
Nanyuki ni mji mdogo katikati ya Kenya kaskazini-magharibi chini ya Mlima Kenya mwishoni kwa reli. Mstari wa ikweta unapita katika eneo la mji na Nanyuki ni kituo cha jeshi la anga la Kenya.

neg:
Historia ya Kenya
Tarehe 17 Aprili 2008, Raila Odinga, kutoka Orange Democratic Movement, mgombea urais katika uchaguzi wa Kenya wa 2007, aliapishwa kama Waziri Mkuu wa Kenya, baada ya miaka zaidi ya arobaini ya kukoma kwa ofisi hiyo.

neg:
Elimu nchini Kenya
Shule nyingi za binafsi nchini Kenya zinapatikana kakita jiji za Nairobi na Mombasa, huku shule za bweni zikipatikana sehemu ya mashambani au viungani mwa miji. Hii ni sambamba na mila ya familia za Uingereza za tabaka ya juu na juu ya kati kuwatuma watoto wao shule za bweni za gharama kubwa ambazo zina nafasi ya kutosha na vifaa. Shule zenyewe zinafanana na shule za umma za Uingereza, huku shule nyingi za kibinafsi jijini Nairobi aidha kuzingatia mfumo wa shule za umma, k.m. Brookhouse School, au kuwa shule za umma chini ya utawala wa kikoloni, k.m. Saint Mary's School, Nairobi na Kenton College.|Uingereza, huku shule nyingi za kibinafsi jijini Nairobi aidha kuzingatia mfumo wa shule za umma, k.m. Brookhouse School, au kuwa shule za umma chini ya utawala wa kikoloni, k.m. Saint Mary's School, Nairobi na Kenton College.

neg:
Gör Mahia
Gör Mahia ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa Nairobi nchini Kenya. Ni mmojawapo wa vilabu viwili maarufu zaidi nchini katika kandanda ya vilabu nchini Kenya (klabu nyingine maarufu na mpinzani wake wa jadi ni AFC Leopards). Gör Mahia imeshinda Ligi ya Kenya mara 11 na Kombe la Kenya mara nane. Gör Mahia ndiyo klabu ya kipekee nchini Kenya kushinda Taji la bara Afrika, kwani klabu hii ilishinda Kombe la Afrika la mabingwa mwaka wa 1987. Klabu hii ilianzishwa mwaka wa 1968 wakati vilabu viwili vya kandanda,"Luo United" na "Luo Sports Club (pia ilikuwa inajulikana kama Luo Stars)" , viliungana. Mmoja wa mwanzilishi wake alikuwa mwanasiasa Tom Mboya. Uwanja wao wa kucheza mechi za nyumbani ni Nairobi City Stadium.

neg:
Machakos
Machakos ni mji wa Kenya (Ukambani) takriban kilomita 64 upande wa kusini-mashariki wa Nairobi. Ni makao makuu ya kaunti ya Machakos.

neg:
Ikulu ya Kenya
Pamoja na Ikulu ya Nairobi, kuna Ikulu nyingine katika majiji ya Mombasa na Nakuru.

neg:
Hospitali ya Taifa ya Kenyatta
Hospitali ya Kitaifa ya Kenyatta iliyoko jijini Nairobi, ni Hospitali kongwe zaidi nchini Kenya. Ilianzishwa mwaka wa 1901 na uwezo wa vitanda takribani 40 kama "Native Civil Hospital," ilibadilishwa jina na kuitwa King George VI mwaka 1952. Wakati huo,masetla walikuwa wakihudumiwa na hospitali ya jamii iliyoko karibu, European Hospital (sasa inaitwa Nairobi Hospital). Ilibadilishwa jina hadi Kenyatta National Hospital - baada ya Jomo Kenyatta - kufuatia uhuru kutoka Uingereza. Kwa sasa ndiyo hospitali kubwa ya rufaa na mafundisho nchini.

neg:
Kaunti ya Mombasa
Uchumi wa Mombasa na nchi ya Kenya kwa jumla hutegemea sana bandari ya Mombasa. Bandari ya Mombasa ndio bandari kubwa zaidi katika ukanda wa Afrika Mashariki. Bidhaa nyingi hupitia hapo kutoka na kuingia ndani ya nchi. Bandari hii pia hutegemewa na nchi ya Uganda, Burundi, Sudani Kusini, Jamuhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Rwanda kupitisha bidhaa kama vile, mafuta.
Mombasa pia ni kituo kikuu cha utalii kwa sababu ya fuko zake zenye mchanga, Fort Jesus na Mji wa Kale. Baada ya mashambulizi kadhaa ya kigaidi katika miaka ya awali ya mwongo wa 2010 na Al Shabaab na vikundi vingine, utalii ulidorora. Nchi za Marekani, Uingereza, Ufaransa pamoja na nchi zingine za magharibi zilianza kutoa tahadhari za safari. Baada ya Operesheni Linda Nchi, na juhudi za polisi kukumbana na ugaidi, juhudi zinaelekezwa kuimarisha utalii tena. Pia, kuanzishwa kwa huduma ya reli mpya ya SGR kati ya Jiji la Mombasa na Nairobi, kumeongeza idadi ya watalii wa ndani.

neg:
Kipkelion
Kipkelion ni mji wa Kenya, kaunti ya Kericho.

neg:
Kisumu
Kisumu ni mji mkubwa wa tatu wa Kenya, ukiwa na wakazi 968,909 (sensa ya mwaka 2009). Pia ni mji mkubwa wa Kenya ya Magharibi na makao makuu ya kaunti ya Kisumu.

neg:
Kabete
Kabete ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Kati.

neg:
Eneo Bunge la Othaya
Othaya ndio mji mkuu katika eneo bunge hili. Mwai Kibaki, rais wa sasa wa Kenya,amekuwa mbunge wa Othaya tangu mwaka wa 1974. Kabla ya hapo,alikuwa mbunge wa Eneo Bunge la Doonholm (kwa sasa ni Makadara).

neg:
Orodha ya miji ya Kenya
Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Kenya iliyokuwa na angalau wakazi 30,000 mwaka 2005. Wakati wa sensa ya mwaka 2009 miji kama hiyo ilikuwa zaidi ya 100.

neg:
Embu
Embu ni mji wa Kenya upande wa kusini-mashariki wa Mlima Kenya. Umbali na Nairobi ni km 120. Embu ni makao makuu ya Kaunti ya Embu.

neg:
Chuo Kikuu cha Nairobi
Chuo Kikuu cha Nairobi (UoN) ni chuo kikuu kikubwa zaidi nchini Kenya. Ingawa historia yake kama taasisi ya elimu ilianza 1956, hakikufanya kuwa chuo kikuu huria mpaka 1970 wakati Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kiligawanywa katika vyuo vikuu huria: Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania, na Chuo Kikuu cha Nairobi.

neg:
Airkenya
Airkenya Express ni aina ya ndege iliyo na makao mjini Nairobi, Kenya. Airkenya husafirisha watu kote nchini Kenya na hata pia hadi Tanzania. Makao yake makuu ni katika Uwanja wa ndege wa Wilson, Nairobi.

neg:
Mkoa wa Kati (Kenya)
Mkoa wa Kati (Central Province) ni mkoa wa Kenya unaoenea kati ya Mlima Kenya, Nairobi na Nyahururu. Eneo lake si kubwa lakini kuna msongamano mkubwa wa watu kulingana na mikoa ya jirani kwa sababu ya hali ya hewa na rutba ya ardhi inayolisha watu wengi. Nairobi iko nje ya mkoa.

neg:
Jiji
Nchini Tanzania ni Dar es Salaam pamoja na Arusha, Dodoma, Mbeya, Mwanza na Tanga, inayoitwa "jiji"; nchini Kenya ni Nairobi pamoja na Mombasa na Kisumu. Kati ya miji hiyo ni Nairobi na Dar es Salaam pekee yenye wakazi zaidi ya milioni mbili.

neg:
Nembo ya Kenya
Nembo ya Kenya huonyesha simba wawili wanaoshika mishale na ngao ya Maasai. Ngao huoneyesha rangi za taifa zilizogawanyika katika sehemu nne.Sehemu nyekundu huonyesha jogoo anayeshika shoka; hii humaanisha maisha bora.
Ngao na simba wamesimama juu ya Mlima Kenya. Chini ya ngao kimeandikwa Harambee.

neg:
Nairobi
Nairobi yenyewe iko ndani ya Eneo la jiji la Nairobi (kwa Kiingereza: "Greater Nairobi Metropolitan region)" lililoundwa na kaunti 4 kati ya jumla ya 47 za Kenya.

neg:
Kaunti ya Mombasa
Kaunti ya Mombasa imeshika nafasi ya wilaya ya Mombasa baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Kaunti hii ni mojawapo ya kaunti mbili ambazo pia ni jiji na ndio kaunti ndogo kabisa kati ya kaunti zote. Makao makuu ya serikali ya kaunti yako katika Jiji la Mombasa. Inapakana na kaunti za Kwale na Kilifi ambazo pamoja na kaunti za Mombasa, Lamu, Tana River na Taita Taveta zilitengeneza Mkoa wa Pwani.

neg:
Meru, Kenya
Meru ni mji wa biashara, kilimo na elimu kaskazini ymw Kenya. Mji huu una mabenki na hoteli, masoko na vituo vya usafirishaji. Kahawa, chai, mbao, ng'ombe, maziwa, maharagwe ya "Kifaransa" na bidhaa nyingine nyingi hutoka katika Kaunti ya Meru. Pia kuna shule za msingi na sekondari, zikiwa pamoja na Shule kuu ya sekondari ya Meru na shule ya wasichana ya kaaga, ambazo ni baadhi ya chuo zinazoongoza katika taasisi za elimu ya sekondari Kenya. Chuo kikuu cha Emory ina ubia na Shule kuu ya sekondari ya Meru katika kusidiana na kompyuta, vitabu, na vifaa vya sayansi katika kumbukumbu ya George Brumley. Pia kuna shule za Ufundi. Taasisi ya ufundi Meru na Chuo cha Teknolojia ya Meru ambazo ndizo kuu. Pia, kuna vyuo vya ualimu na chuo kikuu cha Kenya Methodist University kinachojulikana kama KEMU.

neg:
Jeshi la Wanamaji la Kenya
Jeshi la Wanamaji la Kenya ni tawi la Majeshi ya Ulinzi ya Kenya upande wa baharini. Makao makuu yako katika mji wa Mombasa.

neg:
Huduma ya Polisi wa Kenya
Huduma ya  Polisi wa Kenya (kwa Kiingereza: Kenya Police Service) ndiyo shirika lenye nguvu za katiba za kudumisha ufuatiliaji wa sheria na utaratibu wa umma. Huduma imegawanywa katika kanda, kaunti hadi Polisi wa Tarafa, makao makuu yakiwa katika vituo vya polisi. Wote huripoti katika Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi. Chuo cha Polisi wa Kenya hutawaliwa kutoka makao makuu. Polisi wa Utawala huongozwa tofauti na polisi wengine.

neg:
Kericho
Chanzo cha maji cha msitu mau ambacho ni kikubwa kuliko zote nchini Kenya kinapatikana mjini Kericho. Mji huu ni makao makuu ya sekta kubwa ya kilimo cha chai nchini Kenya. Makampuni makubwa ya chai kwa mfano Unilever Kenya' James Finlay na Williamson tea zinapatikana hapa. Chai inayokuzwa hapa huwa inasafirishwa na kuuzwa nchi za Uropa hasa Uingereza. Idadi ya watu wote kwenye kaunti hii ni 752,396 (sensa 2009).

neg:
Siaya
Siaya ni mji wa Kenya, makao makuu ya Kaunti ya Siaya.

neg:
Kenya
Mwaka wa 1951, Horace Hector Hearne akawa mkuu wa sheria nchini Kenya (alitoka Ceylon alikoshikilia wadhifa huohuo) na alifanya kazi katika Mahakama Kuu mjini Nairobi. Alihudumu katika wadhifa huo hadi mwaka 1954 alipoteuliwa kama Hakimu wa Rufaa katika Mahakama ya Rufaa ya Afrika Magharibi. Usiku wa tarehe 5 Februari 1952, wakati Mfalme George VI alipoaga dunia, Hearne alimsindikiza Malkia Elizabeth II na mumewe Filipo mwanamfalme wa Edinburgh, kwa dhifa ya kitaifa hotelini Treetops, ambayo sasa ni kivutio maarufu cha watalii. Hapa ndipo alipouanzia umalkia. Alirudi Uingereza mara moja akiandamana na Hearne.

neg:
Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Uwanja wa ndege wa Nairobi ulifunguliwa mwezi Mei mwaka wa 1958, na Gavana wa mwisho wa Kenya, Everlyn Baring. Uwanja huu ulipaswa kufunguliwa na Malkia Elizabeth, Malkia Mama, lakini alichelewa kule Australia na hangeweza kuhudhuria sherehe hiyo.


query: Je,mji mkuu wa Malawi ni gani?

pos:
Lilongwe
Lilongwe, umma kadiriwa 597,619 (2003 sensa), ni mji mkuu wa Malawi. Yenyewe iko kusini magharibi mwa nchi, magharibi mwa Mto Malawi karibu na mpaka wa Malawi na Msumbiji na Zambia. Lilongwe mahali pake ni (-13.98333, 33.78333).

neg:
Madawa ya kulevya katika Mombasa
Akina mama mjini Mombasa wamefanya maandamano wakitaka serikali kukomesha matumizi ya madawa ya kulevya miongoni mwa vijana katika eneo hili. Huko Kilindini mjini Mombasa kuna maeneo arobaini ambayo walevi hutambua kama 'maskani' ambapo wao hukutana ili kutumia madawa haya.

neg:
Kaunti ya Kilifi
Mji mkuu uko Kilifi lakini mji mkubwa zaidi ni Malindi.

neg:
Mbeya (mji)
Mbeya ni njiapanda ya njia mbalimbali muhimu: Barabara kuu ya lami kutoka Dar es Salaam (km 850) hugawanya hapa kwenda Malawi – Msumbiji kupitia Tukuyu/Rungwe, na kwenda Zambia – Afrika Kusini kupitia Tunduma/Mbozi.

neg:
Malawi
Banda aliendelea kutawala, akatangazwa kuwa rais kwa muda wote wa maisha yake mwaka 1971.

neg:
Siasa ya Malawi
Siasa ya Malawi ina muundo wa taifa lenye demokrasia ya uwakilishi na mfumo wa urais. Rais wa Malawi ndiye kiongozi wa nchi na mkuu wa serikali.

neg:
Wanyakyusa
Wakati Wajerumani walipofika sehemu za kaskazini kwa Ziwa Nyasa mwisho wa karne ya 19 hawakuona tofauti ya msingi kati ya watu wa Malawi kaskazini na wale wa sehemu za Rungwe wakawaita wote "Wakonde" kutokana na jina lililokuwa kawaida ziwani.

neg:
Historia ya Malawi
Katika uchaguzi wa mwaka 2004 alishinda tena mgombea wa UDF, ndiye Bingu Mutharika aliyeapishwa kuwa rais wa Malawi tarehe 24 Mei 2004 huko Blantyre.

neg:
Windhoek
Windhoek ni mji mkuu wa Namibia, na uko mahali pa 22.56 S 17.09 E. Idadi ya wakazi wake ni takriban 230,000. Mji huu ni kituo muhimu kwa biashara ya ngozi za kondoo. Zamani ulikuwa makao makuu ya mtemi wa kabila la Nama aliyewashinda kabila la Waherero wakati wa karne ya 19. Mwaka wa 1885, nchi ilivamiwa na wakoloni kutoka Ujerumani, na mji wa Windhoek ukawa makao makuu ya serikali ya ukoloni mwaka wa 1892. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia nchi ilivamiwa na majeshi ya Makaburu kutoka Afrika ya Kusini ambao wametawala nchi ya Namibia hadi mwaka wa 1990. Namibia ilipopata uhuru, mji wa Windhoek ukawa mji mkuu wa Jamhuri ya Namibia.

neg:
Uislamu nchini Malawi
Karibia Waislamu wote wa Malawi ni wafuasi wa dhehebu la Sunni.Japokuwa ni vigumu kukadiria, kwa mujibu wa CIA Factbook, mnamo mwaka wa 2008 karibia asimilia 12.8 ya idadi ya wakazi nchini humo ni Waislamu; kiasi kidogo kama hicho kimekataliwa na jumuia za Kiislamu nchini humo, ambao wamelalamikia ya kwamba kiasi halisi ni asilimia 30-35 (ambacho kilielezewa kama "fikra za kujitakia").

neg:
Malawi
Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Waingereza waliunganisha Unyasa na Rhodesia (leo Zambia na Zimbabwe) kuwa Shirikisho la Afrika ya Kati mwaka 1953. Shirikisho hilo halikudumu hadi mwisho wa ukoloni kutokana mielekeo tofautitofauti katika sehemu tatu za shirikisho.

neg:
Ubangi
Mto waelekea kwanza magharibi halafu magharibi-kusini ukipitia mji mkuu Bangui.

neg:
Uislamu nchini Malawi
Kwa mujibu wa Mradi wa Dini wa Malawi unaoendeshwa na Chuo Kikuu cha Pennsylvania, mnamo 2010 makadirio ya idadi ya Waislamu ilikuwa asilimia 25, imetazamiwa hasa katika maeneo ya Kanda ya Kusini.

neg:
Botswana
Mji mkuu wa Botswana ni Gaborone.

neg:
Rwanda
Kigali ni mji mkuu wenye kiwanja cha ndege cha kimataifa na mahoteli makubwa.

neg:
Malawi
Mwaka 1891 serikali ya Uingereza iliweka nchi upande wa magharibi na kusini kwa ziwa chini ya ulinzi wake ikawa „Nyassaland Protectorate“, halafu tangu 1907 koloni la Unyasa.

neg:
Bamako
Bamako ni mji mkuu wa Mali pamoja na kuwa mji mkubwa nchini ikiwa na wakazi milioni moja na nusu. Iko mwambaoni wa mto Niger katika kusini ya nchi.

neg:
Mogadishu
Mogadishu (maandishi wa Kisomali Muqdisho, wa Kiitalia Mogadiscio) ni mji mkuu wa Somalia. Iko ufukoni wa Bahari Hindi ikiwa na wakazi kati ya milioni 1.5 na 3. Idadi kamili haijulikani kutokana na hali ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ya miaka iliyopita.

neg:
Historia ya Malawi
Katika Unyasa daktari Hastings Kamuzu Banda alijitokeza kuwa mwanasiasa aliyependelewa na wananchi wengi, akawa waziri mkuu wakati wa Unyasa kupata madaraka ya kujitawala katika mambo ya ndani na baadaye rais wa kwanza wa taifa.

neg:
Dakar
Mji ulianzishwa na Wafaransa mwaka 1857 walipoondoka kisiwa cha Goree kuhamia bara. Ukapata bandari ya biashara na pia bandari ya kijeshi halafu ukawa mwanzo wa reli katika Senegal. Mwaka 1902 Dakar ilikuwa mji mkuu wa Afrika ya Magharibi ya Kifaransa badala ya Saint-Louis. Kati 1959 hadi 1960 ilikuwa mji mkuu wa Shirikisho la Mali, baadaye mji mkuu wa Senegal.

neg:
Soko la Hisa la Malawi
Soko la hisa la Malawi ni soko la hisa ya Malawi. Makao makuu yapo Blantyre. Makumpani za kigeni

neg:
Kilambya
Kilambya ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania, Malawi na Zambia inayozungumzwa na Walambya. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilambya nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu 45,000; nchini Tanzania ni wasemaji 40,000 (1987); na nchini Zambia kuna wasemaji 2000 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilambya iko katika kundi la M20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

neg:
Siasa ya Malawi
Chini ya Katiba ya 1995, rais ambaye pia ni Kiongozi wa Nchi na kiongozi wa Serikali anachaguliwa na raia baada ya kipindi cha miaka mitano. Malawi ina Makamu wa Rais ambaye huchaguliwa na rais mwenyewe. Rais pia ana nafasi ya kumchagua makamu wa rais wa pili, ambaye lazima awe katika chama tofauti. Wanachama wa Baraza la Mawaziri wanaweza kuteuliwa miongoni mwa, au nje ya Bunge. Baraza hili huchaguliwa na rais.

neg:
Lusaka
Mji wa Lusaka ulianzishwa mwaka wa 1905 na wakoloni Wazungu kwenye mahali pa kijiji ambacho mwenyekiti wake aliitwa Lusaaka. Kwa vile Lusaka iko katikati ya nchi, mwaka wa 1935 wakoloni Waingereza walihamishia mji mkuu wao wa Rhodesia ya Kaskazini huko kutoka mji wa Livingstone. Baada ya kupata uhuru, Lusaka ikaendelea kama mji mkuu wa Zambia hadi hivi sasa.

neg:
Mali
Kikundi kikubwa ndio Wabamana (30%) katika eneo la mji mkuu Bamako, halafu wako Wamandinka, Wafula, Wadogon, Wasonghai na wengineo.

neg:
Malawi
MNamo Novemba 2000 palitokea uchaguzi wa kwanza wa ngazi ya chini mjini na vijijini.

neg:
Kilomwe cha Malawi
Kilomwe cha Malawi ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Walomwe. Hakielewekani na Kilomwe cha Msumbiji. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilomwe cha Malawi imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilomwe haiainishwi kwa vile ni mchanganyiko wa lugha ya Kinyanja ambayo iko katika kundi la N30 na wa lugha ya Kimakua ambayo iko katika kundi la P30.

neg:
Namibia
Mji mkuu ni Windhoek (wakazi 322.500).

neg:
Kisena cha Malawi
Kisena cha Malawi ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Wasena. Isichanganywe na Kisena kizungumzwacho nchini Msumbiji. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisena cha Malawi imehesabiwa kuwa watu 270,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisena cha Malawi iko katika kundi la N40.

neg:
Kinyiha ya Malawi
Kinyiha cha Malawi ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Wanyiha. Isichanganywe na Kinyiha cha Tanzania wala na Kinyika. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinyiha cha Malawi imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyiha cha Malawi iko katika kundi la M20.

neg:
Funguvisiwa la Malay
Visiwa vikubwa zaidi ni: New Guinea, Borneo, Sumatra, Sulawesi na Java huko Indonesia; pamoja na Luzon na Mindanao huko Ufilipino.

neg:
Malaba, Kenya
Malaba ni mji wa Kenya katika Kaunti ya Busia, mpakani mwa Uganda.

neg:
Hastings Banda
Alitangaza mambo mengi kuwa marufuku Malawi, kwa mfano wanawake kuvaa suruali, kuonyesha magoti, wanaume kuwa na nywele ndefu au suruali fupi. Makanisa yalipaswa kutafuta kibali cha serikali, Mashahidi wa Yehova walipigwa marufuku. Wamalawi wenye asili ya Uhindi walipaswa kuachana na nyumba zao na kuhamia maeneo ya pekee katika miji. Magazeti, vitabu na filamu vilichunguliwa na wakaguzi wa serikali.

neg:
Historia ya Malawi
Uchaguzi huru wa mwaka 1994 ulimaliza utawala wa MCP ukamfanya Bakili Muluzi wa United Democratic Front (UDF) ndiye rais aliyechaguliwa mara ya pili 1999.

neg:
Tukuyu
Kwa miaka mingi Tukuyu ilikuwa na tatizo la mawasiliano mabaya kutokana na uharibifu wa barabara pamoja na matatizo ya kisiasa kati ya Malawi na Tanzania.

neg:
Malawi Congress Party
Baada ya mwisho wa udikteta wa Banda MCP ilizidi kushindwa katika uchaguzi mkuu lakini inaendelea kuwa chama muhimu katika Malawi.

neg:
Mlima Mulanje
Mlima Mulanje ni mlima wa Malawi (Afrika).

neg:
Kolombia
Visiwa vya Malpelo, Gorgona na Gorgonilla viko katika Pasifiki.
Miji mikubwa ni mji mkuu Santa Fé de Bogotá, Medellín, Cali, Cartagena de Indias, Barranquilla, Ibagué, Manizales, Pasto, Cúcuta na Bucaramanga.

neg:
Historia ya Malawi
Hakuna habari za kimaandishi kabla ya kufika kwa Wazungu. Tangu karne ya 16 ufalme wa Wamaravi ulikuwepo upande wa kusini wa ziwa.

neg:
Historia ya Malawi
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.

neg:
Bara Arabu
Kuna miji mingi katika Bara Arabu, lakini miji mikuu ya madola mbalimbali ya Bara Arabu ni Riyadh, mji mkuu wa Saudia, ijapokuwa kuna miji mashuhuri na mitukufu katika Saudia kama Makka na Madina.

neg:
Antananarivo
Pia mji huu wajulikana kwa jina la Kifaransa kama Tananarive ama kwa kifupi ni Tana. Antanànarivo iko kati ya kisiwa kulingana na usabaa wa kisiwa, lakini ni maili 90 kutoka pwani ya magharibi. Mji mwenyewe una kituo cha amri, kinachojengwa juu ya milima na mabonde marefu yenye miamba na nyembamba. Hii milima na mabonde imesambaa kusini na kaskazini kama 2-½ maili, ikigawa kaskazini kwa njiapanda, na kukwea mahali juu zaidi pakiwa 690 ft. juu ya viwanja dhihirifu za mchele upande wa magharibi, ambazo zenyewe zimo 4060 ft. juu ya usawa wa bahari. Mji huu ni mji mkubwa nchini Madagaska na ni kituo cha amri ya serikali, mawasiliano, na kituo cha uchumi. Mahali Mji huu uko ni 18°55' Kusini, 47°31' Magharibi (-18.916667, 47.516667) , Maili 135 Magharibi-kusini magharibi ya Tamatave, ni bandari ya kisiwa hiki, ambayo imeungwa kwa reli, na kwa maili 60 kwa pwani kuna jahazi za kusafirisha. Viwanda vyahusu utolezi wa kuunda sigara, na nguo.

neg:
Manama
Manama ni mji mkuu wa Bahrain pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 150.000. Iko katika kaskazini ya nchi ambako kuna ardhi yenye rutba kiasi tofauti na jangwa tupu katika kusini.

neg:
Wayao (Tanzania)
Mwaka 2001 idadi ya Wayao ilikadiriwa kuwa 1,942,000, ambao kati yao 1,000,000 wanaishi Malawi, 450,000 ni wakazi wa Msumbiji, na 492,000 wako Tanzania

neg:
Mbamba Bay
Kulikuwa na majadiliano ya kujenga reli Mbamba Bay - Mtwara kwa ajili ya usafiri mfupi kati ya Malawi na Bahari Hindi na pia kwa kuboresha maendeleo kusini mwa Tanzania (Mtwara Development Corridor).

neg:
Lubumbashi
Lubumbashi (zamani ulijulikana kwa Kifaransa kama Élisabethville na kwa Kiholanzi kama Elizabethstad) ni mji wa pili kwa ukubwa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani ilijulikana kama Zaire) ukifuata mji mkuu wa taifa wa Kinshasa na ni kitovu cha biashara cha sehemu ya kusini ya nchi.

neg:
Kitonga (Malawi)
Kitonga ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Watonga. Isichanganywe na Kitonga cha Zambia. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitonga imehesabiwa kuwa watu 170,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitonga iko katika kundi la N10.

neg:
Mauritania
Mji mkuu ni Nouakchott. Mji wa pili na kitovu cha uchumi ni bandari ya Nouadhibou karibu na mpaka wa Sahara Magharibi.

neg:
Daraja la Songwe
Daraja la Songwe ni daraja la kimataifa linalovuka Mto Songwe na kuunganisha nchi jirani za Malawi na Tanzania.

neg:
Malawi (maana)
Malawi ni neno linaloweza kumaanisha

neg:
M'banza-Kongo
Mji ulikuwepo tayari wakati wa kufika kwa Wareno mnamo mwaka 1498. Ilikuwa mji mkuu wa Manikongo. Hadi leo mti wa Jalankuwo ambako Manikongo aliketi kama Hakimu mkuu umesimama katika eneo la jumba la kifalme la kale. Wakati ule mji uliitwa "Mji wa Kongo" na baadaye "San Salvador wa Kongo" kwa heshima ya Yesu Kristo.

neg:
Kinyika
Kinyika ni lugha ya Kibantu nchini Malawi na Zambia inayozungumzwa na Wanyika. Isichanganywe na Kinyiha (ambacho huitwa Kinyika pia) wala na Kinyiha cha Malawi ambacho kinafanana nacho. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinyika imehesabiwa kuwa watu 10,000, yaani 5000 nchini Malawi na 5000 nchini Zambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyika iko katika kundi la M20.

neg:
Somalia ya Kiitalia
1892 Usultani wa Zanzibar alikodi mabandari ya Banadir kati ya Mogadishu hadi Brava kwa Italia. 1905 Italia ilinunua eneo hili kutoka Zanzibar na kulitangaza kuwa koloni na Mogadishu kuwa mji mkuu.

neg:
Malaga
Ulikuwa na idadi ya watu 569,130 mwaka 2015, hivyo ni jiji la pili lenye watu wengi Andalusia na la sita kwa ukubwa nchini Hispania. Pia ni Jiji kubwa kati ya majiji yaliyopo kusini kabisa mwa Ulaya, liko Costa del Sol (Pwani ya Sun) ya Mediteranea, kilomita 100(maili 62.14) mashariki kwa Mlangobahari wa Gibraltar na kilomita 130 (maili 80.78) kaskazini kwa Afrika.

neg:
Valletta
Valetta (pia: La Valetta, Kilugha: il-belt "mji") ni mji mkuu wa Malta mwenye wakazi 7,100. Mji ulijengwa kama mji-boma kwenye ncha ya rasi ndogo inayozungukwa na maji ya bahari pande tatu.

neg:
Kikokola
Kikokola ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Wakokola. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikokola nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu 200,000. Pia kuna wasemaji 80,000 nchini Msumbiji. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikokola iko katika kundi la P30.

neg:
Malawi
Mwaka 1859 Mwingereza David Livingstone alifika ziwani.

neg:
Malawi
Utawala hutekelezwa katika mikoa mitatu ya nchi zinazogawiwa katika wilaya 28. Wakuu wa mikoa na wilaya huteuliwa na serikali kuu.

neg:
Kitumbuka
Kitumbuka ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Watumbuka. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitumbuka nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Pia kuna wasemaji 142,000 nchini Zambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitumbuka iko katika kundi la N20.

neg:
Bara Arabu
Ama mji mkuu wa Oman ni Maskat, lakini kuna miji mengine mashuhuri yenye tarehe kubwa kama Salala, Sohari, Nizwa na Rustaq.

neg:
Malava
Malava ni mji wa Kenya katika kaunti ya Kakamega.

neg:
Mekatilili Wa Menza
Alifariki mwaka wa 1914, na alizikwa Bungale, katika Wilaya ya Magarini.^ a b Central Bureau of Statistics — Population Projections by Province 2. ^ Pulse Africa. "Not to be Missed: Nairobi 'Green City in the Sun'". pulseafrica.com. http://www.pulseafrica.com/Highlights_1110000000_1_Nairobi+Green+City+In+The+Sun.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 3. ^ City-Data.com. "Nairobi History". http://www.city-data.com/. http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html. Ilitolewa 2008-08-25. 4. ^ http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html 5. ^ AlNinga. "Attractions of Nairobi". alninga.com. http://alninga.com/articles-directory/relationships/dating/attractions-of-nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-14. 6. ^ "Population distribution by province/district and sex: 1979-199 censuses". Kenya Central Bureau of Statistics. http://www.cbs.go.ke/sectoral/population/census1999.html. Ilitolewa 2009-03-20. 7. ^ Bauk. "Håvar Bauck's city guide to Nairobi". bauck.com. http://www.bauck.com/places/nairobi.asp#The_business_hub_of_Africa. Ilitolewa 2007-06-17. 8. ^ http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php 9. ^ United Nations University. "Nairobi: National capital and regional hub". unu.edu. http://www.unu.edu/unupress/unupbooks/uu26ue/uu26ue0o.htm. Ilitolewa 2007-06-17. 10. ^ RCBowen Kenya. "Attractions of Nairobi". kenya.rcbowen.com. http://kenya.rcbowen.com/cities/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-18. 11. ^ Merriam-Webster, Inc (1997). Merriam-Webster's Geographical Dictionary. Merriam-Webster. pp. 786. ISBN 0877795460. http://books.google.com/books?id=GN9UQMuNQNkC&pg=PA786&d. 12. ^ Dutton, E.A.T. (1929). "1". Kenya Mountain. Introduction by Hilaire Belloc (1 ed.). London: Jonathan Cape. pp. 1–2. 13. ^ United States Embassy. "Quiet Memorials Mark Fourth Anniversary of Embassy Bombing". usembassy.gov. http://www.usembassy.gov/nairobi/wwwhrann.html. Ilitolewa 2007-06-17. 14. ^ Perceptive Travel. "Nairobi by Degrees". perceptivetravel.com. http://www.perceptivetravel.com/issues/0506/hein.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 15. ^ The East African (1998-11-02). "Karura: Are We Missing the Trees for the Forest?". nationmedia.com. http://www.nationaudio.com/News/EastAfrican/0211/Opinion/Opinion3.html. Ilitolewa 2007-06-14. 16. ^ World Travels. "Nairobi Climate and Weather". wordtravels.com. http://www.wordtravels.com/Cities/Kenya/Nairobi/Climate. Ilitolewa 2007-06-14. 17. ^ United Nations. "Travel and Visa Information". unhabitat.org. http://www.unhabitat.org/content.asp?typeid=19&catid=546&cid=4939. Ilitolewa 2007-06-20. 18. ^ Gaisma. "Nairobi, Kenya - Sunrise, sunset, dawn and dusk times, table". gaisma.com. http://www.gaisma.com/en/location/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-22. 19. ^ "Average Conditions Nairobi, Kenya". BBC Weather. http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000300. Ilitolewa 18 Agosti 2009. 20. ^ Nairobi City Council. "Councillors, Wards & Constituencies". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/departments/councillors.asp?search=%25&page=1. Ilitolewa 2007-06-20. 21. ^ See: Nairobi Province 22. ^ Nairobi City Council. "Living in Nairobi". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/articles/default.asp?search=living. Ilitolewa 2007-06-20. 23. ^ Monsters and Critics. "Urban Somali refugees call Nairobi's "Little Mogadishu" home". news.monstersandcritics.com. http://news.monstersandcritics.com/africa/features/article_1233394.php/Urban_Somali_refugees_call_Nairobis_little_Mogadishu_home. Ilitolewa 2007-06-20. 24. ^ Travel Blackboard. "Nairobi". etravelblackboard.com. http://www.etravelblackboard.com/index.asp?nav=65&id=58431. Ilitolewa 2007-06-25. 25. ^ The Standard. "Kenyans must have a sustained campaign against land grabbing". eastandard.net. http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news_s.php?articleid=4451&date=30/10/2004. Ilitolewa 2007-06-25. 26. ^ See: Nobel Peace Prize 27. ^ Millennium IT. "Live Trading commences at Nairobi Stock Exchange". millenniumit.com. http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php. Ilitolewa 2007-06-28. 28. ^ Business Daily. "General Electric moves Africa's hub to Nairobi". bdafrica.com. http://www.bdafrica.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1291&Itemid=4744. Ilitolewa 2007-06-18. 29. ^ Press Media Wire. "Cisco Inaugurates East African Headquarters in Nairobi". pressmediawire.com. http://www.pressmediawire.com/article.cfm?articleID=4153. Ilitolewa 2008-07-20. 30. ^ "KenGen Heads Index of Africa's Top 40 Stocks". nationmedia.com. http://www.nationmedia.com/dailynation/nmgcontententry.asp?category_id=3&newsid=82743. Ilitolewa 15 Oktoba 2006. 31. ^ Nairobi City Council. "The Beautification of Nairobi City Project". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/projects/projects_full_story.asp?search=beautif. Retrieved 2007-06-28. 32. ^ Kenya Broadcasting Corporation. "Vice president Moody Awori urges investors to market the country". kbc.co.ke. http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=43359. Ilitolewa 2007-06-28. 33. ^ Emporis Buildings. "Nairobi High Rise Buildings". emporis.com. http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/sk/li/?id=100051&bt=2&ht=2&sro=1. Ilitolewa 2007-06-25. 34. ^ United Nations Office at Nairobi. "The "Green City in the Sun"". unon.org. http://www.unon.org/karibukenya/chap2.php?page=1. Ilitolewa 2007-07-02. 35. ^ Serena Hotels. "About Nairobi, Green City in the Sun". serenahotels.com. http://www.serenahotels.com/kenya/nairobi/areamap.asp. Ilitolewa 2007-07-02. 36. ^ "Orchestra Super Mazembe". National Geographic. http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/artist/content.artist/orchestra_super_mazembe_28113. Ilitolewa 2007-11-04. 37. ^ "Moi International Sports Centre". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=835. Ilitolewa 2007-11-04. 38. ^ "Nyayo National Stadium renamed in $1.5M". variouse. http://www.kenyafootball.com/index.php?doc=story&id=3426&categ=1&PHPSESSID=881b3f89f8675c3afa5aac040f1a08bd. Ilitolewa 2009-02-04. 39. ^ "Nyayo National Stadium Facilities". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=836. Ilitolewa 2007-11-04. 40. ^ "Golf in Kenya with Tobs Kenya Golf Safaris". kenya-golf-safaris.com. http://www.kenya-golf-safaris.com/html/golf_in_kenya.html. Ilitolewa 2007-11-04. 41. ^ "PGA Golf Tournament Begins in Nairobi". Kenya Tourist Board. http://www.magicalkenya.com/default.nsf/0/69906EA06BF9725243256B6F002E18AD?opendocument&l=1&p=y. Ilitolewa 2007-11-04. 42. ^ The Standard, 3 Aprili 2009: Kenya Derby is main Jockey Club of Kenya event 43. ^ "Kenya Wildlife Service - Nairobi NP". kws.org. http://www.kws.org/nairobi.html. Ilitolewa 18 Oktoba 2006. 44. ^ BBC NEWS | World | Africa | East Africa's ice skating first 45. ^ Kenya Airports Authority. "Welcome to Jomo Kenyatta Intl. Airport". kenyaairports.com. http://www.kenyaairports.com/jkia/IndexJkia.php. Ilitolewa 2007-06-25. 46. ^ Airport Technology. "Jomo Kenyatta Intl. Airport Expansion". airport-technology.com. http://www.airport-technology.com/projects/jomo-kenyatta/. Retrieved 2007-06-25. 47. ^ United Nations Offices Nairobi Interns. "How to get around Nairobi". interns.unon.org. http://interns.unon.org/index%206.1.html. Ilitolewa 2007-07-05. 48. ^ "Crackdown hits Kenyan commuters". BBC. 2004-02-02. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/3450777.stm. Ilitolewa 2006-07-03. 49. ^ http://www.globalurban.org/Issue1PIMag05/Sheehan%20article.htm 50. ^ BBC News. "Living amidst the rubbish of Kenya's slum". http://news.bbc.co.uk/. http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4261846.stm. Ilitolewa 2008-08-25. 51. ^ http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=62409 52. ^ CSG Kibera. "What is Kibera?". http://www.csgkibera.org/. http://www.csgkibera.org/. Ilitolewa 2008-08-25. 53. ^ High Beam Encyclopedia. "The slums of Nairobi: explaining urban misery". encyclopedia.com. http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-150852093.html. Ilitolewa 2007-07-02. 54. ^ Kenya Engineer. "Housing estate being developed at Stoney Athi". kenyaengineer.com. http://www.kenyaengineer.com/newsdetails.php?NewsID=314&AuthorID=45&CountryID=7&NewsTypeID=16&IssueID=36. Ilitolewa 2007-07-02. 55. ^ Nairobi - Ethos International 56. ^ Build cities to contain population explosion 57. ^ http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/video-and-audio/video-women-kibera-kenya-20090306 58. ^ http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05E5DE143DF93AA15752C1A9679C8B63 59. ^ Xinhua News. "U.N. Starts Crime Study in Kenya's Capital". http://www.xinhuanet.com/. http://news.xinhuanet.com/english/20010428/402881.htm. Ilitolewa 2008-08-25. 60. ^ Kenya Police. "Comparative Crime Figures for the Year 2005 and 2006" (PDF). http://www.kenyapolice.go.ke/. http://www.kenyapolice.go.ke/resources/com_2.pdf. Ilitolewa 2008-08-25. 61. ^ https://www.osac.gov/Reports/report.cfm?contentID=64215 62. ^ "University of Nairobi". www.uonbi.ac.ke. http://www.uonbi.ac.ke/governance/history.php. Ilitolewa 2007-01-13. ==

neg:
Malawi
Mabadiliko ya kimataifa baada ya kuporomoka kwa Ukomunisti na ukuta wa Berlin miaka 1989/1990 yalileta shinikizo kote Afrika dhidi ya serikali zilizofuata mtindo wa chama kimoja. Shinikizo hilo lilimkuta Banda mzee na mgonjwa ilhali watu wa familia yake wakitawala kupitia yeye. Hali ya uchumi ilikuwa duni, rushwa na magendo juu.

neg:
Maziwa ya Afrika
Ziwa Nyasa (pia: Malawi)

neg:
Hastings Banda
Katika Machi 1992 maaskofu Wakatoliki wa Malawi walitunga waraka kwa Wakristo walipotamka ukosoaji wa Banda na serikali. Wanafunzi wa vyuo walichukua upande wa maaskofu na kuandamana. Vyuo vikafungwa.

neg:
Historia ya Malawi
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.

neg:
Malawi
Upande wa dini, wakazi wengi ni Wakristo (68-82%), wakifuatwa na Waislamu (13-25%).

neg:
Mbeya (mji)
Vilevile njia ya reli ya TAZARA hupita Mbeya kuelekea Zambia. Kuna ghala kubwa kwa ajili ya mizigo ya Malawi inayofikishwa kwa reli kutoka Dar es Salaam bandarini ikihamishwa kwa malori kwenda Malawi.

neg:
Malawi
Mahakama zinafuata mtindo wa Uingereza. Majaji huteuliwa kwa muda wa maisha; wanatakiwa kuwa huru na kutoathiriwa na siasa.

neg:
Bwawa la Malebo
Miji mikuu ya Kinshasa na Brazzaville iko kando la bwawa hili ikitazamana.

neg:
Malawi
Malawi ilikuwa na siasa ya chama kimoja chini ya rais wa kwanza Hastings Kamuzu Banda tangu kupata uhuru mwaka 1964 na masahihisho ya katiba 1966.

neg:
Visiwa vya Marshall
Atolli ya Majuro inashika nafasi ya mji mkuu.

neg:
Jangwa la Namib
Mwingiliano kati ya hewa iliyo jawa na maji kuja kutokea baharini kutoka kwa upepeo wa kusini, baadhi ya upepo ulio na nguvu zaidi kando ya jangwa yoyote kwenye fuo za bahari, na ukame wa hewa ya jangwa husababisha ukungu upepo mkali na kusababisha wanamaji kupoteza njia yao. Pamoja na Pwani ya Skeleton kaskazini zaidi, ina sifa mbaya kama mahali meli hubondeka. Baadhi ya hizi meli zilizobondeka zinaweza kupatikana hata mita 50 barani, huku jangwa likisonga magharibi polepole ndani ya bahari, ardhi keboreshwa itachukua kipindi cha miaka mingi.
Jangwa la Namib ni eneo muhimu kwa ajili ya madini ya Tungsten, chumvi na almasi.
Usafiri ni wa anga kwa kutumia ndege kutoka Windhoek (mji mkuu wa Namibia, karibu kilomita 480 kaskazini-mashariki mwa kituvo cha jangwa), Swakopmund na Walvis Bay kaskazini mwa jangwa, kwa kutumia barabara. Barabara kubwa ya lami kutoka Windhoek kuelekea Swakopmund na nyingine kuelekea Lüderitz zinapita jangwani pamoja na barabara za udongo amabazo zinatunzwa vizuri sana.

neg:
Mariental
Mariental ni mji mkuu wa Mkoa wa Hardap nchini Namibia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 15,500.

neg:
Hastings Banda
Hadi Oktoba 1992 Banda alipaswa kukubali kura ya wananchi kuhusu swali la kukubali vyama vingi. Kura hii ilileta asilimia 64 kwa ajili ya demokrasia ya vyama vingi. Mwaka huohuo halmashauri mpya ilitangaza katiba mpya na kuondoa "urais wa maisha". Jeshi la Malawi lilivamia vituo vya Umoja wa Vijana wa MCP na kukamata silaha zote zilizowahi kupewa kama mkono wa utawala wa chama . Katika uchaguzi wa mwaka 1994 Banda aligombea tena urais lakini alishindwa na Bakili Muluzi. Chama kipya cha Muluzi kilipata wabunge wengi.

neg:
Kishoroba cha Caprivi
Kiutawala kishoroba imegawanyika kati ya mikoa ya Caprivi and Okavango ya Jamhuri ya Namibia. Mji mkubwa ni Katima Mulilo ambao ni makao makuu ya mkoa wa Caprivi.

neg:
Malaga
Malaga ni manispaa, mji mkuu wa wilaya ya Malaga, katika Jumuiya ya kujitegemea ya Andalusia, Hispania.

neg:
Orodha ya lugha za Malawi
Orodha hii inaorodhesha lugha za Malawi:

neg:
Malawi
Mwaka 1993 serikali yake ililazimishwa kukubali kura ya wananchi wote walioamua kumaliza mfumo wa chama kimoja na kuanzisha kipindi kipya.

neg:
Bamako
Tarehe 22 Septemba 1960 Mali ikapata uhuru wake Bamako ikawa mji mkuu wa jamhuri.

neg:
Shirikisho la Afrika ya Kati
Mwisho wa mwaka 1963 Rhodesia ya Kaskazini ilikuwa taifa jipya la Zambia na Unyasa (Nyassaland) ikawa Malawi.

neg:
Malabo
Malabo ni mji mkuu wa Guinea ya Ikweta mwenye wakazi 90,000 - 100,000. Iko mwambaoni wa Atlantiki kwenye pwani la kaskazini ya kisiwa cha Bioko (zamani: Fernando Po).

neg:
Historia ya Malawi
Banda aliendelea kutawala, akatangazwa kuwa rais kwa muda wote wa maisha yake mwaka 1971.

neg:
Siasa ya Malawi
Senate inanuiwa kuunda uwakilishi wa viongozi wa kale na matabaka mbalimbali ya Wilaya, na pia makundi fulani yenye mahitaji ya pekee kama vile wanawake, watoto na walemavu.

neg:
Msumbiji
Ziwa la Nyassa ni sehemu ya mpaka na Malawi.

neg:
Malawi
Wamisionari walimfuata, hasa Wapresbiteri kutoka Uskoti, waliotafuta wafuasi wa Ukristo na kumpambana na wafanyabiashara ya utumwa.

neg:
Tukuyu
Siku hizi barabara ni nzuri kuelekea Malawi, pia kwenda Mbeya na Daressalaam.

neg:
Historia ya Mali
Dola la kwanza lilikuwa Dola la Ghana. Kuanzia karne ya 8 BK hadi mwaka 1076 lilitawala biashara ya dhahabu, pembe za ndovu na chumvi. Mji mkuu ulikuwa Kumbi Sale wenye wakazi 30,000 katika Mauretania ya leo.

neg:
Malawi
Mwaka 1964 Unyasa (Nyassaland) ilikuwa nchi huru kabisa lakini bado sehemu ya Jumuiya ya Madola chini ya malkia wa Uingereza kwa miaka miwili ya kwanza.

neg:
Dhaka
Dhaka ni mji mkuu wa Bangladesh pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 12,560,000 "(mwaka 2005)". Iko kando la mto Dhaleswari inayoendelea kuleta mafurko mara kwa mara wakati wa mvua za monsuni.

neg:
Ileje
Wilaya hii imepakana na nchi ya Malawi na inatenganishwa nayo na mto Songwe.

neg:
Somalia
Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Mogadishu (wakazi 2,120,000).

neg:
1898
kati ya Machi na Mei - Hastings Kamuzu Banda, rais wa Malawi (1966-1994)

neg:
Kyela Mjini
Mazingira ya Kyela ni marufuku Tanzania kwa mchele mzuri unaolimwa hapa. Miji ni kitovu cha mawasiliano kwa sababu barabara kutoka Mbeya-Tukuyu kwenda Malawi inakutana hapa na barabara ndogo zinazoelekea Matema na milima ya Livingstone. Bandari ya Kyela iko kilomita kadhaa nje ya mji na hapa ni chanzo cha njia za mawasilano kwa maji kwenye Ziwa Nyassa upande wa Tanzania.

neg:
Historia ya Malawi
Wamaravi walipanua utawala wao. Lakini katika karne ya 19 walishambuliwa sana na Wayao walioendesha biashara ya watumwa wakiwakamata katika eneo la ziwa na kuwapeleka hadi pwani ya Bahari Hindi kama vile Kilwa.

neg:
Kiyao
Kiyao (au "Ciyao") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania, Malawi na Msumbiji inayozungumzwa na Wayao. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiyao nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Mwaka wa 2006, idadi ya wasemaji wa Kiyao nchini Tanzania imehesabiwa kuwa watu 420,000 na nchini Msumbiji kuwa 496,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiyao iko katika kundi la P20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama: