query: Chama cha Mapinduzi kilianza mwaka upi?

pos:
Chama cha Mapinduzi
CCM ilizaliwa tarehe 5 Februari 1977 baada ya kuungana kwa vyama vya Tanganyika African National Union (TANU) kilichokuwa kikitawala Tanzania Bara na Afro-Shirazi Party (ASP) kilichokuwa chama tawala cha Zanzibar wakati huo. Chama cha TANU kilikuwa kikiongozwa na Mwalimu Nyerere na Afro-Shiraz Party kilikuwa chini ya Amaan Karume.

neg:
Chama cha Mapinduzi
Kutokana na azimio hilo uchumi uliwekwa mikononi mwa umma. Itikadi hiyo pia ilisisitiza umuhimu wa kuishi pamoja hasa katika vijiji vya Ujamaa.

neg:
Forum for the Restauration of Democracy
Ilianzishwa mwaka 1991 na wanasiasa waliopinga mfumo wa chama kimoja na utawala wa KANU chini ya rais Daniel arap Moi. Shabaha ilikuwa mabadiliko ya kuruhusu vyama vingi na uhuru wa kidemokrasia. Wakati ule chama cha pekee kilichoruhusiwa kilikuwa KANU. Mfumo wa chama kimoja uliporomoka katika nchi nyingi za dunia baada ya mwisho wa ukomunisti na mabadiliko yaliyokwenda sambamba na mwisho wa vita baridi katika Afrika.

neg:
Chama cha Demokrasia na Maendeleo
Kilianzishwa tarehe 28 Mei 1992 na mwanasiasa mkongwe na gavana na waziri wa fedha wa zamani enzi za utawala wa Mwalimu Nyerere.

neg:
Muhammad Ali
Awali alijulikana kama Cassius Clay, lakini alibadilisha jina lake baada ya kujiunga na jumuia ya Kiislamu ya Nation of Islam mnamo mwaka wa 1964. Baadaye akabadilisha dini na kuwa Mwislamu kunako mwaka wa 1975.

neg:
Historia ya Ghana
Baada ya kuongezeka kwa maandamano mnamo 1948, wanachama wa chama cha United Gold Coast Convention walikamatwa, akiwemo Waziri Mkuu na Rais wa baadaye, Kwame Nkrumah. Baadaye, Nkrumah aliunda chama chake mwenyewe, the Convention People's Party (CPP) ambacho kiliongozwa na usemi ‘serikali ya kujitegemea sasa’ (self government now). Alianzisha kampeni ya ‘Vitendo Chanya’ na kupata ufuasi wa watu wa sehemu za mashambani na wa daraja la wafanyakazi.

neg:
Democratic Party (Kenya)
Democratic Party (DP) au Chama cha Demokrasia ni chama cha kisiasa nchini Kenya. Kilianzishwa 1991 na Mwai Kibaki baada ya kuondoka kwake katika chama tawala cha KANU.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Hadi mapinduzi ya Zanzibar ya mwaka 1964 sehemu hizi zilijulikana kama Usultani wa Zanzibar.Historia inaonyesha kwamba kwa kiasi cha miaka 20,000 kumekuwepo makazi ya binadamu katika visiwa vya Zanzibar.

neg:
Charles Njonjo
Njonjo ni mwana wa Yosia Njonjo aliyekuwa mkuu wa kikoloni na kupokea shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Fort Hare katika Afrika ya Kusini. Baada ya uhuru wa Kenya mwaka 1963, Njonjo aliteuliwa Mwanasheria Mkuu. Njonjo aliandikisha Chama cha G.E.M.A, lakini hapo baadaye angekuwa mpinzani wa kikundi mnamo mwaka wa 1976 akawastaki baadhi ya wanachama wake pamoja na Kihika Kimani, Njenga Karume na uhaini - amri mara Rais nchini aligeuka na kutupilia hio kesi. Naye Mwanasheria Mkuu aliushikilia kazi yake hadi mwaka wa 1979. Mwaka huo huo alichaguliwa kuwa Mbunge wa jimbo la Kikuyu na mwaka wa 1980 aliteuliwa kuwa Waziri wa Katiba katika Serikali ya Daniel arap Moi. Mwaka wa 1983 alilazimishwa kujiuzulu, na akaacha maisha ya umma baada ya uchunguzi wa mahakama alihitimiza alikuwa ananyanyasa watu ofisini mwake huku ikiwa na madai kwamba alikuwa anajaribu kuchukua urais kutoka Moi.. Hapo mapema mwaka wa 1980 alikuwa mwenyekiti wa Idara ya Shirika la Afrika Mashariki ya Wanyama.

neg:
Chuo Kikuu cha Zanzibar
Chuo Kikuu cha Zanzibar kilipangwa kuanza na kitivo cha utawala wa biashara. Kwa kweli, kuenea kwa makampuni ya biashara na hoteli, na upanuzi wa sekta ya utalii nchini kuwa umewashawishi wadhamini wa Darul Iman kuanza Chuo Kikuu cha Zanzibar na kitivo cha Utawala wa Kibiashara kwa lengo kukidhi mahitaji ya haraka ya biashara jamii. Mwaka 1999, Kitivo cha Sheria na Shariah na kilianzishwa mwaka 2002 ya Kitivo cha Sanaa na Sayansi ya Jamii pia kilianzishwa. Katika miaka saba ijayo au hivyo,miundo ya kisasa kabisa itajengwa kwa ajili ya vitivo vingine, yaani - Kitivo cha Sayansi, na Kitivo cha Uhandisi. Vitivo vyote baadae vitaanza kutoa shahada ya kwanza, shahada ya uzamili na Udaktari.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Hatimaye mpango wa kisiasa wneye unfanisi kwa watu wenye kufanya kazi ulifikiwa kupitia vyama vya wafanyikazi ambavyo, baada ya upanuzi wa kibiashara mnamo mwaka wa 1867 na mwaka wa 1885, ulianza kuunga mkono vyama vya kisiasa vya kisosholista ambavyo viliibuka baadaye ili kuwa Chama cha Kazi cha Uingereza.

neg:
Al-Qaeda
Al-Qaeda imeendelea kutoka Maktab al-Khidamat, au "Ofisi ya Huduma ", shirika la Uislamu lililoanzishwa mwaka wa 1980 kukusanya fedha na recruit kanal mujahideen kigeni kwa ajili ya vita dhidi ya Soviets nchini Afghanistan. Ilianzishwa na Abdullah Yusuf Azzam, msomi wa Kiislamu wa Kipalestina na mwanachama wa Udugu wa Kiislamu.

neg:
Julius Nyerere
Tarehe 5 Februari 1977 aliongoza chama cha TANU kuungana na chama tawala cha Zanzibar Afro Shirazi Party na kuanzisha chama kipya cha CCM (Chama cha Mapinduzi) akiwa mwenyekiti wake wa kwanza.

neg:
Mapinduzi ya kijeshi ya 1982 nchini Kenya
Idadi kubwa ya viongozi wa uasi walikuwa wanajeshi kutoka kabila la Waluo. Inasemekana kwamba jaribio la mapinduzi lilisababishwa na azimio la Bunge la Kenya la tar. 9 Juni 1982 lililofanya Kenya kuwa nchi ya Chama kimoja. Sheria hii ilizuia jaribio la kiongozi wa Kiluo Jaramogi Oginga Odinga kuanzisha chama cha upinzani.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Mapinduzi ya Viwanda ya Kwanza, ambayo yalianza katika karne ya 18, yaliingia katika Mapinduzi ya Pili ya Viwanda mnamo mwaka wa 1850, ambapo maendeleo ya kiteknolojia na kiuchumi yalizidi kuendelea huku meli zinazotumia mvuke, reli, na baadaye katika karne ya 19 injini ya mwako ya ndani na uzalishaji wa nguvu za umeme. Urefu wa Mapinduzi ya Viwanda unatofautiana na wanahistoria mbalimbali. Eric Hobsbawm anasisitiza kwamba 'yalianza' nchini Uingereza katika miaka ya 1780 na hayakuonekana kikamilifu hadi miaka ya 1830 au 1840, ilhali T. S. Ashton anaamini kwamba ilifanyika, kwa kukadiria, kati ya mwaka wa 1760 na 1830.

neg:
Iydu
Chama cha International Young Democrat Union (IYDU) ) ni kundi la kweli la kisiasa na chama cha vijana.Kilianzishwa mwaka wa 1981 kisha baadaye kikawekwa msingi dhabiti mwaka wa 1991.IYDU ina wanachama 127 kutoka mataifa 80 na ni mwanga wa vijana wa International Democrat Union.

neg:
Chama cha Mapinduzi
Chama cha Mapinduzi (CCM) ni chama tawala nchini Tanzania.

neg:
Chama cha Mapinduzi
CCM imekuwa ikishinda chaguzi za Urais toka mfumo wa vyama vingi uliporejeshwa nchini Tanzania.

neg:
Jomo Kenyatta
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.

neg:
Ali Mohamed Shein
Ali Mohamed Shein (amezaliwa 13 Machi 1948) amekuwa Makamu wa Rais wa Tanzania tangu mnamo tar. 13 Julai ya mwaka wa 2001. Kiasili anatokea kisiwani Pemba, Shein ni mwanachama wa cha tawala cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Ni daktari kitaaluma.

neg:
Khalifa
Utaratibu wa uongozi wa khalifa ulianzishwa baada ya kifo cha Muhammad mw. 632 na kuishia 3 Machi 1924 katika mapinduzi ya Atatürk.
Mtu wa kwanza aliyetumia cheo hiki alikuwa (Abu Bakr aliyeongoza ummah ya Waislamu baada ya kifo cha Muhammad mwaka 632. Alichaguliwa na viongozi wa Waislamu kwa sababu Muhammad hakumwacha mrithi wala maagizo kuhusu atakayemfuata kama kiongozi.

neg:
Njenga Karume
Karume alikuwa mwanasiasa biabia katika shirika la G.E.M.A ambalo lilikuwa chama cha kisiasa. Wakati Jomo Kenyatta bado alikuwa rais wa Kenya, mwaka wa 1976, Karume alijiunga na idadi ya wanasiasa wengine wakijumuisha Kihika Kimani na Paul Ngei na kuunda harakati ya "Change the Constitution Movement" kujaribu kubadilisha Katiba ya Kenya kama kwamba Makamu wa rais wa wakati huo Daniel arap Moi asingeweza kurithi urais kutokana na kifo cha Kenyatta. Harakati hii kwa ufupi ilitaka kumzuia rais asiye wa jamii ya Wakikuyu. Harakati hii haikudumu kwa muda mrefu. Mwanasheria Mkuu Charles Njonjo, mwenyewe pia na ndoto za urais, aliwashtaki Karume na viongozi wengine wa harakati hiyo na uhaini, kwani "walikuwa wamefikiria kifo cha rais ambaye bado alikuwa hai", dhana ambayo ilikuwa imekatazwa na sheria. Rais Kenyatta alishukisha mashtaka, lakini wakati huo huo aliinyamazisha harakati.

neg:
Ali Hassan Mwinyi
Kabla hajachaguliwa kuwa Rais, Mwinyi alikuwa Waziri wa Mambo ya Ndani na Makamu Rais. Pia alikuwa mwenyekiti wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kuanzia 1990 hadi 1996.

neg:
Historia ya Tanzania
Ilianzishwa wakati wa kugawa Usultani wa Omani mwaka 1856 ikaishia mwaka 1964 baada ya mapinduzi ya Zanzibar na muungano na Tanganyika uliozaa Tanzania.

neg:
Historia ya Tanzania
Tanzania, chini ya Rais wa awamu ya pili Ali Hassan Mwinyi (1985-1995) iliruhusu mfumo wa vyama vingi vya siasa Tanzania na kuanza mpango wa kurekebisha uchumi kuendana na masharti ya Benki ya Dunia na Shirika la Fedha Duniani.

neg:
Uchaguzi nchini Kenya
Baada ya majadiliano na serikali ya Ukoloni ya Britain mnamo 1963, Serikali iliruhusu mfumo wa ‘’Kura moja kwa kila mmoja’’ mnamo 1963. Uchaguzi wa kwanza uliisha taratibu huku Jomo Kenyatta akichaguliwa kama Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya mnamo 1963. Mwaka uliofuata, chama chake cha KANU ilihariri katiba ya Kenya kumfanya Kenyatta Rais wa kwanza wa Kenya Chini ya uongozi wake, ushindani uliisha pole pole wakati vyama vya kisiasa vyote viliungana na, au kudhulumiwa na chama tawala cha KANU. ).. Hii ilipelekea kuundwa kwa mfumo wa chama kimoja nchini mnamo hata baada ya kifo cha Jomo Kenyatta mnamo 1978.
Kenya iligeuzwa rasmi kuwa nchi ya chama kimoja cha Kisiasa mnamo 1982 kufuatia mabadiliko ya katiba.
Baada ya maandamano ya Saba Saba mnamo 1990, KANU ilijikunja na kuanza mikakati ya kurekebisha mfumo wa kisiasa. Mnamo 1992, kipengele ambacho kilikuwa kimeifanya Kenya kuwa na mfumo wa Chama Kimoja kilifutwa na Kenya ikarejea kuwa na Mfumo wa Vyama Vingi.. Uchaguzi wa kwanza chini ya mfumo huo ulifanyika mnamo 1992 huku wa pili ukifanyika mnamo 1997. Katiba ya Kenya haikuwa imerekebishwa kutosha ili kuendeha mfumo huu. Hata hivyo, mnamo 2002, shughuli za uchaguzi zilitajwa kuwa za haki na huru na Jamii ya Kimaataifa, huku KANU ilkipokeza mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARC)

neg:
Kenya People's Union
Mnamo Machi 1966, mzozo ulitokea katika mkutano wa chama tawala KANU uliyofanya mlengo wa kushoto wa chama ukiacha chama hicho na kuanzisha KPU. KANU ilibadilisha sheria za uchaguzi kulazimisha wabunge waliyejiunga na KPU kutetea viti vyao katika uchaguzi mdogo. KPU iliweza kushinda hasa kwa Waluo Mkoani Nyanza pekee, huku waliyesimama kwingine wakishindwa na wanasiasa kutoka chama cha KANU ambacho wakati huo kilikuwa kikitawalwa na wanasiasa Wakikuyu .
Mwisho wa Chama hiki uliwadia wakati wa Ufunguzi wa Hospitali ya New Nyanza mnamo 25 Oktoba 1969. Wakati huo rais Jomo Kenyatta hakupendezwa na ufunguzi wa hospitali hiyo kwa vile ilijengwa na fedha za Soviet na ilionekana kama mradi wa Odinga. Hata hivyo Kenyatta aliongoza sherehe za ufunguzi wake ili kuimarisha umaarufu wake Mkoani Nyanza. Wajaluo walijulikana kuwa wenye hasira mno kwa kawaida, hasa kwa serikali tangu mauaji ya Tom Mboya miezi michache iliyotangulia, huku vidole vingi vikimwelekea Kenyatta. Maandamano yalianzishwa wakati wa sherehe hizo za ufunguzi wakati wafuazi wa KPU waliushanbulia msafara wa rais. Zaidi ya watu kumi waliuawa wakati walinzi wa Kenyatta walifunguaufyatuaji wa risasi dhidi ya waandamanaji hao. Odinga na maafisa wengine wa chama cha KPU walititiwa nguvuni siku mbili baada ya tukio hilo. KPU kilifutiliwa mbali mnamo 30 Oktoba 1969, huku Kenya ikibakia na Chama Kimoja.

neg:
Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi cha Watu wa Ethiopia
Kiongozi wa chama hiki alikuwa Meles Zenawi aliyeendelea kuwa kiongozi wa kitaifa wa Ethiopia tangu ushindi wa mapinduzi.

neg:
Forum for the Restauration of Democracy
Mwaka 1992 KANU ilikuwa tayari kubadilisha katiba ya kuruhusu vyama vingi. Walioanzisha vyama mara moja walikuwa Odinga aliyeandikisha FORD kama chama na Mwai Kibai aliyeandikisha Democratic Party (DP). FORD ilikuwa mwanzoni chama cha upinzani wa kitaifa wakati DP ilikuwa na nguvu katika maeneo ya Wakikuyu hasa.

neg:
Mapinduzi ya Zanzibar
Mapinduzi yalikomesha miaka 200 ya utawala wa Waarabu Zanzibar, na yanaadhimishwa kila mwaka kama sikukuu ya taifa zima la Tanzania.

neg:
Tanzania
Tanganyika na Zanzibar zilikuwa nchi mbili tofauti hadi 1964, zilipoungana na kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hapo kiongozi wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipata kuwa Rais wa kwanza na kiongozi wa mapinduzi ya Zanzibar Abedi Amani Karume akawa Makamu wa Kwanza wa Rais.

neg:
Madrid
Madrid ilikuwa kitovu cha mapinduzi ya Hispania kama vile kupinduliwa kwa utawala wa kifalme na tangazo la jamhuru mwaka 1873, kuanzishwa kwa udikteta wa jenerali Miguel Primo de Rivera 1923, kutnagzawa kwa jamhuri ya pili 1931. Katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania kati ya 1936 hadi 1939 mji uliharibiwa vibaya.

neg:
Augustine Lyatonga Mrema
Mh. Mrema alijiengua na CCM mwaka 1995 na kujiunga na Chama cha NCCR - Mageuzi ambako huko alienda kuwa Mwenyekiti wa Taifa na mgombea Urais kupitia chama hicho.

neg:
Ridhiwani Jakaya Kikwete
Ridhiwani Jakaya Kikwete (amezaliwa 16 Aprili 1979) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM).

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Mwezi Desemba mwaka 1963 Waingereza waliipa uhuru Zanzibar chini ya jumuiya ya madola, na tarehe 12 Januari 1964 Zanzibar ilifanya mapinduzi kujikomboa kutoka katika utawala wa kisultani.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilishinda kila uchaguzi chini ya utawala wa kikoloni ikawa chama cha kuongoza Tanganyika hadi ilipopata uhuru wake mwaka 1961. Katiba ya Taifa ya mwaka 1962 ilifanya TANU kuwa chama cha pekee nchini ikifuata mfano wa nchi za kijamaa zenye muundo wa siasa ya chama kimoja.

neg:
Mohandas Karamchand Gandhi
Mapigano yalianza na watu maelfu waliuawa. Mnamo Agosti 1947 nchi mbili za Uhindi na Pakistan zilianzishwa, na Oktoba 1947 vita vikafuata kati ya nchi zote mbili juu ya jimbo la Kashmir. Vita vikaongeza uadui, na watu mamilioni walifukuzwa yaani Wahindu kutoka Pakistan na Waislamu kutoka Uhindi.

neg:
Historia ya Zanzibar
Waanglikana wa chama cha Misheni ya Vyuo Vikuu kwa Afrika ya Kati U.M.C.A. (Universities` Mission to Central Africa) ambacho kiliundwa ili kutekeleza wito kutoka David Livingstone kuhubiri Injili na kukomesha utumwa katika Afrika, waliingia Zanzibar mwaka 1864.

neg:
Hamas
Hamas ilianzishwa na Sheikh Ahmed Yassin, Abdel Aziz al-Rantisi na Mohammed Taha wa bawa la Misri la Undugu wa Kipalestina mwaka 1987 katika Intifada ya kwanza ya uasi dhidi ya utawala wa Israel katika nchi ya Palestina. Kupitia ufadhili wake na usimamizi wa shule, kliniki za afya ya huduma, misikiti, vikundi vya vijana, klabu za michezo, na vituo vya huduma ya siku, katikati ya miaka ya 1990 Hamas ilipata wafwasi wengi katika nchi ya Palestina. Inakadiriwa kuwa 80-90% ya mapato ya Hamas yanatumiwa katika kuendeleza afya, ustawi wa jamii, dini, utamaduni, na huduma za elimu. Katika pande za kijeshi Hamas ilihusika na washambuliaji wa kujiua dhidi ya Israel wa kwanza ukiwa 1993. Katika mwaka wa 2005 mashambuliaji ya kujiua yalisitishwa lakini yakaanza upya tena mwaka wa 2006. Katika miaka ya hivi karibuni Hamas ina hasa kushambulia Israel kwa roketi na moto chokaa.

neg:
Gold Coast
Miaka miwili baadaye, kwenye Juni 1949, chama kipya cha Convention People's Party (CPP) kiliundwa na Kwame Nkrumah. Madai yake yalikuwa makali zaidi, yaani serikali ya kuchaguliwa ianzishwe mara moja. Nkrumah alitumia mikutano ya hadhara, maandamano na migomo kwa kutangaza madai yake. Katika uchaguzi wa mwaka 1951 chama cha CPP kilishinda na Nrumah akawa waziri mkuu wa koloni.

neg:
VIWAWA
Mwaka 1925 chama kilipata idhini ya Papa Pius XI, na kuanzia mwaka 1926 kimeenea katika nchi walau 51, ikiwemo Tanzania.

neg:
Mapinduzi ya Zanzibar
Chama cha Afro-Shirazi Party (ASP), kilichowakilisha hasa Waafrika, kilipoona kwamba bungeni kina viti vichache ingawa kilipata 54% za kura katika uchaguzi wa Julai 1963, kilipatana na chama cha mrengo wa kushoto Umma Party.

neg:
Chama cha Demokrasia na Maendeleo
Chama cha Demokrasia na Maendeleo (kifupi: Chadema) ni chama cha upinzani nchini Tanzania ambacho kuanzia mwaka 2010 ni kikuu kuliko vyote.

neg:
Medard Matogolo Kalemani
Medard Matogolo Kalemani (amezaliwa 15 Machi 1968) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa Mbunge wa Chato kuanzia mwaka 2015 hadi 2020.
Medard M. Kalemani alianza masomo ya msingi katika Shule ya Msingi Nyambogo mnamo mwaka 1978 na kumaliza darasa la saba mwaka 1984, mwaka 1985 alifanikiwa kujiunga na shule ya sekondari ya Kashororo mpaka mwaka 1988 ambapo alifanikiwa kuendelea na masomo ya juu ya Sekondari kuanzia mwaka 1989 hadi 1991 katika Shule ya Sekondari ya Milambo. Kuanzia mwaka 1993 hadi mwaka 1996 alifanikiwa kupata Shahada ya Awali ya Sheria (LLB) katika Chuo kikuu cha Dar es Salaam, Mwaka 2000 hadi 2002 alijinyakulia cheti cha Shahada ya Uzamili (LLM) kwenye sekta ya Madini na Nishati kutoka Chuo Kikuu cha Dundee, Medard M. Kalemani hakuishia hapo kwani mnamo mwaka 2002 hadi 2006 alisoma tena katika Chuo Kikuu cha Bedford, UK na kutunukiwa Shahada ya Uzamivu (Phd) na kwakuzingatia elimu yake hiyo kwa sasa anaitumikia kama Waziri wa Nishati kwa dhamana aliyopewa na Rais Wa Jamhuri ya Muungano ya Tanzania.

neg:
Alliance for Change and Transparency
Chama kilianzishwa mnamo mwaka wa 2014.

neg:
Jamhuri ya China
Nchi jinsi ilivyo sasa ni tokeo la vita ya wenyewe kwa wenyewe ya China iliyokwisha mwaka 1949 na ushindi wa Wakomunisti chini ya Mao Zedong na kuundwa kwa Jamhuri ya Watu wa China huko Beijing.

neg:
Zainab Athman Katimba
Zainab Athman Katimba (amezaliwa tarehe 4 Aprili 1990) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalum kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Mapinduzi ya Zanzibar
Mapinduzi ya Zanzibar yalitokea mwaka 1964 ili kumuondoa madarakani Sultani wa Zanzibar na serikali yake, iliyoundwa hasa na Waarabu, na hatimaye kuweka uongozi mikononi mwa Waafrika, ambao ndio wengi visiwani humo (230,000 hivi), kwenye bahari ya Hindi, karibu na pwani ya Tanganyika.

neg:
Bendera ya Zanzibar
Zanzibar ilhali ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ilipata tena bendera ya pekee tangu Januari 2005. Inaunganisha bendera ya Tanzania na ile ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar ya mwaka 1964 iliyotumika kati ya mapinduzi ya Januari na muungano ya Zanzibar na Tanganyika wa tarehe 26 Aprili 1964.

neg:
Mwele Ntuli Malecela
Baada ya kuhitimu shahada ya kwanza katika masuala ya wanyama katika chuo kikuu cha Dar es Salaam alijiunga na taasisi ya tafiti za kiafya (NIMRI) mnamo mwaka 1987. Katika kipindi hicho Mwele alifafanya tafiti za ugonjwa wa homa ya matende katika kituo cha Amani.
Baadavya hapo aliendelea na elimu ya juu katika chuo kiitwacho London School of Hygiene and Tropical Medicine ambako alitunukiwa shahada yake ya pili mwaka 1990 na shahada ya uzamivu mwaka 1995.
Aliendelea na tafiti zake katika taasisi ya NIMRI mpaka kufikia mwaka 1998 ambapo alipewa cheo cha mkurugenzi wa tafiti. Mwaka 2000 Mwele alikua kiongozi wa program ya homa ya matende, ambayo imekua ikifanya kazi katika wilaya takribani 53.
Malecela alijiunga na chama cha Mapinduzi, CCM mnamo mwaka 1981 alipokua Kilakala. Kwa wakati huo alihitajika kupata mafunzo maalumu kwanza kabla ya kujiunga na chama cha mapinduzi. Dokta Malecela alifanya mafunzo hayo mwezi Aprili 1981 na baada ya hapo amekua mwanachama wa kudumu hadi kufikia sasa.

neg:
Bangladesh
Mwisho wa karne ya 19 harakati za Wahindi kutafuta uhuru zilianza upya. Mwaka 1885 chama cha INC (Indian National Congress) kiliundwa na Wahindu na Waislamu pamoja waliodai uhuru.

neg:
Uislamu mjini Zanzibar
Baadhi ya watafiti walieleza kwamba kikundi cha kina Uamsho kimepata umaarufu wake baada ya kutiwa jeuri na msaada wa chama kikubwa cha upinzani cha mjini Zanzibar cha Civic United Front (CUF) hasa baada ya uamuzi wake kutaka kuanzishwa kwa serikali ya muungano na chama tawala cha Chama Cha Mapinduzi (CCM).

neg:
Pakistan
Mwisho wa karne ya 19 harakati za Wahindi kutafuta uhuru zilianza upya. Mwaka 1885 chama cha INC (Indian National Congress) kiliundwa na Wahindu na Waislamu pamoja waliodai uhuru.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilianzishwa 7 Julai 1954 kutokana na Tanganyika African Association (TAA). TAA ilikuwa na mwelekeo wa kitamaduni zaidi ya siasa. Mwenyekiti wa kwanza wa TANU alikuwa Julius Kambarage Nyerere.

neg:
CHAKICHUKIDA
CHAKICHUKIDA au siku hizi CHAWAKAMA-UDSM (kirefu chake: Chama cha Kiswahili cha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam) ni jina la kutaja chama cha Kiswahili cha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Chama kilianzishwa mnamo mwaka wa 1972 na wanafunzi wa mwanzo kabisa walioingia Chuo Kikuu ili kusomea Kiswahili katika ngazi ya shahada. Chama hiki kilikuwa na madhumuni makuu makubwa mawili;Kama ilivyo vyama na taasisi nyengine za maiaka ya awali zilizokuwa zikijishughulisha na kazi ya uenezi wa Kiswahili, hii nayo iliweza kupata mafanikio yake nayo ni;

neg:
Jumuiya ya Ushirikiano wa Kiislamu
Jumuiya ya Ushirikiano wa Kiislamu (kwa Kiarabu "منظمة التعاون الإسلامي"; kwa Kiingereza "Organisation of Islamic Cooperation", kifupi "OIC"; kwa Kifaransa "Organisation de la Coopération Islamique") ni muundo wa kimataifa ulioanzishwa mwaka 1969, ambao kwa sasa unaunganisha nchi 57, zenye wakazi zaidi ya bilioni 1.6 (2008).

neg:
Jimbo Katoliki la Zanzibar
Uinjilishaji ulianza upya katika sehemu ya pili ya karne ya 19 ambapo tangu mwaka 1860 Zanzibar ilikuwa makao makuu ya Vikarieti ya Kitume iliyoenea hata bara.

neg:
Uhindi
Mwisho wa karne ya 19 harakati za kutafuta uhuru zilianza upya. Mwaka 1885 chama cha INC (Indian National Congress) kiliundwa na Wahindu na Waislamu pamoja waliodai uhuru. Mwaka 1906 viongozi Waislamu walitoka katika INC na kuunda "Shirikisho la Waislamu".

neg:
Daniel Arap Moi
Baada ya Kenya kupata uhuru mnamo 12 Desemba 1963, Kenyatta alimsihi Moi ya kwamba KADU na KANU ziungane pamoja kumaliza ukoloni. Kwa hivyo Kenya ikawa nchi ya chama kimoja, ikiimarishwa na muungano wa wengi Wakĩkũyũ-Waluo.

neg:
Afro-Shirazi Party
Afro-Shirazi Party (kifupisho: ASP) kilikuwa chama cha siasa cha Zanzibar. Kilianzishwa mwaka 1957 kwa muungano kati ya Shirika la Washirazi (Shirazi Association) na Shirika la Waafrika (African Association). Shirika la Shirazi (lililoanzishwa 1939) lilikuwa muungano wa Waafrika wazalendo wa Unguja na Pemba, Shirika la Waafrika (lililoanzishwa 1934) muungano wa Waafrika wenye asili ya bara, pamoja na asili kati ya familia za watumwa wa awali kutoka bara na wafanyakazi waliohamia katika karne ya 20.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Ueneaji wa viwanda ulisababisha kuanzishwa kwa kiwanda cha kuuza bidhaa. Cha kwanza ilikuwa ya John Lombe ya kiwanda cha kuunda nduo kwa kutumia maji mjini Derby, kilichoanza mnamo mwaka wa 1721. Hata hivyo, kuibuka kwa kiwanda cha kuunda bidhaa ulifanyika baadaye kidogo wakati uzungushaji wa pama ulipoanza kutumia mitambo maalum.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Katika miaka ya 1830 na 1840 harakati ya Kimkataba ilikuwa mkutano wa kwanza mkubwa wa kupangwa wa wafanyikazi wa kisiasa uliofanya kampeni za kutetea usawa wa kisiasa na haki ya kijamii. Mkataba wake wa mageuzi ulipokea zaidi ya saini milioni tatu lakini ilikatiliwa na Bunge bila kuzingatiwa.

neg:
Abdulrahman Omari Kinana
Abdulrahman Omari Kinana ni mwanasiasa Mtanzania aliyewahi kuhudumu katika Bunge la Afrika Mashariki kama spika wa Bunge hilo kutoka mwaka 2001 hadi 2006. Alikuwa katibu mkuu wa chama tawala, Chama cha Mapinduzi, kutoka mwaka 2012 mpaka hapo alipojiuzulu mwaka 2018.

neg:
Abedi Amani Karume
Baada ya miezi mitatu Zanzibar iliungana na Tanganyika iliyokuwa ikiongozwa na Mwalimu Nyerere. Baada ya muungano wa nchi hizi mbili uliozaa Tanzania, Karume alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

neg:
Kipindi cha historia ya Tanzania
Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ilianzishwa Tanzania bara mnamo 1885 na Zanzibar ikawa chini ya udhibiti wa Uingereza mnamo 1890.

neg:
Afro-Shirazi Party
Mwaka wa 1977, ASP iliungana na TANU kuwa Chama cha Mapinduzi.

neg:
Mange Kimambi
-Mange Kimambi amekuwa kada wa chama tawala yani "Chama Cha Mapinduzi (CCM)" tangu alipoanza kufuatilia na kujihusisha na mambo ya siasa na alifikia hatua akawa anasema hajui maisha yake yangekuaje bila CCM. Lakini Mange Kimambi amejizolea na kujipatia umaarufu zaidi kuanzia mwaka 2016 maara baada ya serikali ya awamu ya Tano inayoongozwa Mhe. Rais John Pombe Magufuli kuingia madarakani. Umaarufu wa Mange Kimambi umetokana zaidi kitendo cha yeye kuonesha na uthubutu wa kupinga waziwazi mambo mengi yanayofanywa na Serikali iliyo chini ya chama tawala CCM. Umaarufu wake huu umepelekea kuwa ni miongoni mwa watu wenye wafuatiliaji wengi katika mitandao ya kijamii hasa instagram kiasi cha kufikia kuwa na wafuatiliaji zaidi "Milioni mbili (2M followers)".

neg:
Umoja wa Kizalendo kwa Ukombozi wa Vietnam Kusini
Vietkong ilianzishwa kwa amri wa chama cha kikomunisti cha Vietnam Kaskazini mwaka 1960 kwa lengo la kuchukua utawala wa kusini ya Vietnam. Harakati mpya ulijengwa juu ya ushirikiano wa mabaki ya wapinzani wa kale dhidi ya ukoloni wa Ufaransa ambao hawakuridhiki na serikali ya Vietnam Kusini pamoja na maafisa kutoka kaskazini. Msingi huu uliwapa Vietkong vituo vingi kote Vietnam Kusini ambako walikuwa na wasaidizi na wanachama. Lakini uongozi ulikuwa mkononi mwa Vietnam Kaskazini na wakati wa vita ya Vietnam idadi ya wanajeshi kutoka kaskazini iliongezeka mfululizo.

neg:
Mapinduzi
Mapinduzi (kutoka kitenzi "kupindua" juu chini) ni mabadiliko ya haraka upande wa siasa na miundo yanayotokana na shinikizo la wananchi, linalotumia mara nyingi nguvu.

neg:
Modibo Keïta
Mwaka wa 1945 Keita alikuwa mgombea wa Bunge la Katiba la Jamhuri ya Nne ya Kifaransa akiungwa mkono na GEC na Chama cha Kidemokrasia cha Sudan. Baadaye mwaka huo huo, yeye na Mamadou Konaté walianzisha " Bloc soudanais ", ambayo baadaye ilibadilishwa na kuwa Umoja wa Sudan.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Wakati ilianzishwa, mwaka 2007, chama kilikuwa na Mwai Kibaki kama mwanachama wa kibinafsi, na vyama vyote vingine husika vilijiunga kama shirika binafsi. Hata hivyo, katikati ya 2008 chama hiki kilianza kuwa na uchaguzi ndogo ndogo ili waweze kuwa na miungo halisi ili iwe chama katika haki yake yenyewe. Ingawa majaribio ya kufanya vyama-husika vijiunge na PNU yalishindwa.

neg:
Mungu ibariki Afrika
Kwenye mkutano wa kwanza uliofanyika Bloemfontein, South Africa, kuanzisha chama hicho mwaka wa 1912, waliimba Nkosi Sikelel' iAfrika. Julius Nyerere alikuwa bado hajazaliwa.

neg:
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala (16 Mei, 1946 - 18 Juni, 1998), alikuwa ni mwanasiasa, kiongozi na mwanachama wa Chama cha Mapinduzi (CCM). Alikua na kipawa asilia cha uongozi na utashi mzuri kiasi cha kumgusa Baba wa Taifa la Tanzania, Marehemu Mwalimu Julius Kambarage Nyerere haswa kwa imani yake kubwa juu ya misingi ya ujamaa. Amewahi kushika nafasi mbalimbali za uongozi nchini.

neg:
Ujamaa
Ujamaa ulivunjwa (ingawa si kinadharia) mwaka 1985 wakati Nyerere alipomwachia mamlaka Ali Hassan Mwinyi aliyeingiza nchi katika taratibu za soko huria.

neg:
Alliance for Change and Transparency
Kimenuia kurudisha sera za "Ujamaa". Mbunge wa zamani wa upinzani Ndugu Zitto Kabwe amejiunga na chama hiki mnamo mwezi Machi 2015 baada kufuatia kufukuzwa kwake katika chama cha Chadema.

neg:
Usultani wa Zanzibar
Waanglikana wa chama cha Misheni ya Vyuo Vikuu kwa Afrika ya Kati U.M.C.A. (Universities` Mission to Central Africa) ambacho kiliundwa ili kutekeleza wito kutoka David Livingstone kuhubiri Injili na kukomesha utumwa katika Afrika, waliingia Zanzibar mwaka 1864.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Katiba ya shirikisho la mataifa ilikuwa sehemu ya mkataba wa Versailles mwaka 1919. Nchi washindi au mataifa ya ushirikiano zilijiunga na umoja huo mpya. Baada ya kukubaliwa na nchi za kutosha shirikisho lilianza rasmi tarehe 10 Januari 1920.

neg:
Hezbollah
Hezbollah (kwa Kiarabu: حزب الله , ikimaanisha Chama cha Allah [Mungu]) ni chama cha Waislamu wa dhehebu la Shi'a nchini Lebanoni. Chama hiki kina tawi la masuala ya kiraia na pia tawi la kijeshi. Chama hiki kilianzishwa 16 Februari 1985 na Sheikh Ibrahim al-Amin. Kuanzishwa huku rasmi kulifuatia kutangazwa kwa manifesho ya Hezbollah. Moja ya matamko ndani ya manifesto hii ni tamko la vita dhidi ya Israeli kwa kuivamia na kuikalia nchi ya Lebanoni.

neg:
Muungano wa Afrika
Baada ya mazungumzo marefu wazo hilo lilikubaliwa na viongozi wa nchi huru za Afrika akiwemo Mwalimu Julius Kambarage Nyerere wa Tanzania. Hivyo basi umoja wa Afrika OAU ambao sasa unaitwa AU uliundwa mwaka 1963 nchini Ethiopia iliyokuwa nchi ya pekee ya Afrika ambayo ilifaulu kujitetea dhidi ya uenezaji wa ukoloni katika karne ya 19. Addis Ababa ndipo makao makuu yake. Nyerere na Nkrumah walifikiri zaidi ni kwa vipi bara la Afrika lingeungana.
Nyerere na mwenzake Brazaville na kikundi cha Monrovia walitaka hatua hizo za kutengeneza nchi moja ya Afrika zisiharakishwe. Nyerere alitoa mawazo ambayo kwake yeye aliona yasingeruhusu muungano wa haraka kama alivyotaka Nkrumah.

neg:
NCCR-Mageuzi
Chama hicho kilianzishwa kama matokeo ya juhudi za wananchi wa Tanzania kujikomboa kutokana na ubeberu ambao umejikita katika nchi hiyo tangu mwaka 1884.

neg:
Solomon kaDinuzulu
Kuunganika kwake na ANC akawa ndio mwanzilishi halisi wa chama cha Inkatha (au Inkatha kaZulu kama ilivyokuwa inajulikana) mnamo mwaka wa 1920. Chama kilianzishwa kuwa kama kinapinga sera zilizopo dhidi ya waziri mkuu wa wakati huo, bwana Jan Smuts, na sera zake za kutaka kutoa msaada katika taifa lao mnamo mwaka 1920.

neg:
Urafiki Jazz Band
Bendi hii ilianzishwa mwaka 1970 ikiwa inamilikiwa na kiwanda cha nguo cha Urafiki kilichokuwa Ubungo. Jina rasmi la kiwanda hicho lilikuwa ni Friendship Textile Mill. Kiwanda kilijengwa kwa msaada wa Jamhuri ya Watu wa China na kwa urafiki huo kilipewa jina la Friendship Textile. Bendi ilianzishwa ili kutangaza bidhaa hasa Khanga na Vitenge za kiwanda hiko kwani wakati huo kulikuwa na viwanda vingine kadhaa vya nguo nchini kama vile Mwatex, Mutex, Kiltex, na kadhalika.

neg:
Historia ya Zanzibar
Muda mchache baadaye, tarehe 26 Aprili 1964, iliungana na Tanganyika kuunda Jamhuri ya Muungano wa TANZANIA.

neg:
Saba Saba (Tanzania)
Asili ya Saba Saba ilikuwa kuundwa kwa chama cha Tanganyika African National Union (TANU) kwenye tarehe 7 Julai ya mwaka 1954. Chama hiki kiliongozwa na Julius Nyerere kikawa chama tawala wakati wa uhuru wa Tanganyika kilichoendelea kuongoza siasa ya nchi baada ya kushika viti vyote vya bunge.

neg:
Diamond Platnumz
Diamond ni Mwislamu. Mwaka 2010, alikubali chama tawala cha Tanzania, Chama Cha Mapinduzi (CCM) na mgombea wake wa urais, Jakaya Kikwete.Pia aliandika remix ya wimbo wake mmoja.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Chama cha Zimbabwe African National Union (ZANU) kiliundwa mnamo 1963 huku Robert Mugabe akiwa Katibu wake Mkuu. Shirikisho la Rhodesia na Nyasaland lilivunjwa mnamo Dsemba 31, 1963 wakati Zambia na Malawi zikikaribia kupata uhuru. Serikali ilimweka Joshua Nkomo, kiongozi na mwanzilishi wa Zimbabwe African Peoples Union katika kizuilio mnamo 16 Aprili 1964 Northern Rhodesia ilipata uhuru na Southern Rhidesia ikawa eneo la ukoloni la Rhodesia mnamo Oktoba 1964.

neg:
Historia ya Zambia
Chama chake cha kijamaa United National Independence Party (UNIP) kilitawala kuanzia mwaka 1964 hadi 1991, kikiwa chama pekee halali kuanzia mwaka 1972.

neg:
Shirikisho la Afrika ya Kati
Shirikisho lilianzishwa tarehe 1 Agosti 1953 kwa shabaha ya kuunda nchi itakayofuata njia kati ya muundo wa ubaguzi wa rangi ya Afrika Kusini upande mmoja na nchi huru zilizotawaliwa na wanasiasa Waafrika wenye mwelekeo wa Ujamaa. Lilikuwa jaribio la kutunza kipaumbele cha walowezi wenye asili ya Ulaya.

neg:
Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika
Jumuiya ilianzishwa kwa Abuja Treaty, iliyosainiwa mwaka 1991 na kuanza kufanya kazi mwaka 1994.

neg:
Historia ya Tanzania
Zanzibar ilipata uhuru wake tarehe 10 Desemba 1963. Uhuru wa usultani ukadumu muda mdogo tu. Mapinduzi ya tarehe 12 Januari 1964 yakamuondoa Sultani. Mauaji ya familia nyingi zenye asili ya Kiarabu yakafuata.

neg:
Martha Karua
Karua alikuwa mwanachama wa harakati za kisiasa za upinzani zilizofanikiwa kuanzisha tena demokrasia ya vyama vingi nchini Kenya mapema miaka ya 1990. Kenya wakati huo ilikuwa chini ya utawala wa kimabavu wa Kenya African National Union (KANU), chama cha kipekee kilichotambuliwa kisheria nchini Kenya na ambacho kilikuwa kinaongozwa na rais Daniel arap Moi.

neg:
Juliana Daniel Shonza
Mwaka 2013 aliamua kuhamia Chama Cha Mapinduzi ambapo baaaae akateuliwa na Mwenekiti wa CCM wa kipindi hicho Mh. Jakaya Mrisho Kikwete kuwa Katibu msaidizi wa wa motisha katika makao makuu ya CCM. Wakati wa uchaguzi mkuu wa 2015, Juliana Shonza aliteuliwa kuwa Mbunge wa bunge la Tanzania kupitia nafasi ya viti maalum vya wanawake bungeni.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Jamhuri ya watu wa Zanzibar ilianzishwa baada ya mapinduzi ya 1964 yaliyomaliza Usultani wa Zanzibar.

neg:
Historia ya Kenya
Wakikuyu waliamua kuanzisha chama chao cha kwanza cha harakati za kisiasa ambacho kiliitwa Young Kikuyu Association. Kiongozi wake alikuwa Harry Thuku. Sababu nyingine ya kuanzishwa kwa chama hiki ni kwamba Waafrika hawakuwa na mwakilishi katika siasa. Chama hicho kilianzishwa mwaka wa 1921. Baadaye jina la chama lilibadilishwa likawa Kenya African Union (KAU), shirika la kitaifa lilodai kuingia katika nchi iliyomilikwa na walowezi. Mwaka 1947, urais wa chama hiki ulitolewa kwa Jomo Kenyatta.

neg:
Chuo Kikuu cha Zanzibar
Lengo la kuanzisha chuo cha Ufundi baadaye lilibadilishwa na kuwa la kuanzisha Chuo Kikuu, ikiwa ni ombi la aliyekuwa Rais wa Zanzibar, Dk Salmin Amour Juma, wakati mchakato wa ujenzi kazi chuo ulipokamilika mwaka 1997. Taasisi ya Darul Iman ilikubali ombi la Serikali ya Zanzibar. Hivyo, Chuo kikuu cha Zanzibar kilifunguliwa rasmi mwezi Aprili 1998. Hii ni taasisi ya kwanza ya elimu ya juu katika Zanzibar.

neg:
Pasteur Bizimungu
Mnamo Mei 2001, Bizimungu alinazisha Chama cha Marekebisho ya Kidemokrasia (Party for Democratic Renewal) vuguvugu la upinzani lililo julikana pia kama Ubunyanja kwa Kinyarwanda. Muda mfupi baadaye, chama hicho lilipigwa marufuku na serikali kwa madai ya kuwa Chama cha wahutu na chenye maoni kali. Bizimungu alitiwa mbaroni na papo hapo Amnesty International likamtangaza kuwa mfungwa wa dhamiri (prisoner of conscience).
Aprili 2002, Bizimungu alizuliwa nyumbani mwake kwa kuendelea na shughuli za chama hicho na tarehe 19 mwezi huo akshtakiwa na kosa la kuhatarisha taifa. Tarehe 7 Juni 2004 alihukumiwa miaka kumi na mitano kwa kujaibu kuunda kikosi cha wanamgambo, kuchochea fujo na ubadhirifu (embezzlement). Alihukimiwa miako tano korokoroni kwa kila kosa. Mnamo 17 Februari 2006, kesi yake ya rufaa ilitupiwa mbali na Koti la Juu kabisa (Supreme Court) kwa kuwa alihutumiwa kwa makosa tofauti na yale ailkuwa ameshtakiwa hapo mbeleni.

neg:
Ayatollah
Ayatollah aliyejulikana sana duniani alikuwa Ruhollah Khomeini (17 Mei 1900 - 3 Juni 1989) aliyeanzisha mapinduzi ya Kiislamu nchini Uajemi na kuwa kiongozi wa jamhuri ya Kiislamu.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mwaka 1958 vyama vya kisiasa vilikubaliwa. Harakati mbili muhimu kati ya hivi zilikuwa Abako (Alliance de Bakongo) chini ya Joseph Kasavubu na MNC (Mouvement National Congolais) chini ya Patrice Lumumba.

neg:
Joshua Nkomo
Nkomo alianzisha chama cha National Democratic Part (NDP) , na mwaka ambao waziri Mkuu wa Uingereza bwana Harold Macmillan alipoongelea “upepo wa mabadiliko” unavuma katika Afrika Robert Mugabe aliungana nae. Chama cha NDP kilifungiwa na serikali ya kibabe ya Smith na baadae chama cha Zimbabwe African People Union ZAPU ambacho pia kilianzishwa na Joshua Nkomo pamoja na Robert Mugabe mwaka 1962, kilichua nafasi ya NDP. Lakini pia kilizuiwa mapema.
Chama cha ZAPU, kiligawanyika mwaka 1963, wakati wengine walihisi mgawanyiko huo ulikuwa ni kutokana na masuala ya Kikabila, lakini zaidi inaonesha kuwa mgawanyiko huo ulitokana na kushindwa kwa Sithole, Mugabe, Takawira na Malianga kuchukua madaraka ya ZAPU kutoka kwa Nkomo. ZAPU kikabaki chama chenye mjumuisho wa makabila mengi hadi kupatika kwa uhuru.

neg:
Historia ya Tanzania
Tarehe 26 Aprili 1964 Tanganyika na Zanzibar ziliungana kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hapo kiongozi wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipata kuwa Rais wa kwanza (1964-1985) na kiongozi wa mapinduzi ya Zanzibar Abedi Amani Karume akawa Makamu wa Kwanza wa Rais.


query: Mji mkuu wa Uajemi ni upi?

pos:
Tehran
Tehran (au Teheran - تهران kwa Kifarsi) ni mji mkuu wa Uajemi (Iran). Idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa
kati ya milioni 9 hadi 14.

pos:
Uajemi
Tehran ni mji mkuu, pia mji mkubwa nchini.

neg:
Bara Arabu
Mji mkuu wa Yemeni ni Sanaa, lakini mingine muhimu ni Aden, Hudeidah, Taez, Mukalla, Shibam na Seyun.

neg:
Dameski
Mwaka 538 KK, Uajemi ilipochukua nafasi ya Babeli, Dameski ikawa mji mkuu wa jimbo la Syria.

neg:
Beirut
Tangu amani ya mwaka 1990 mji ulijengwa upya. Lakini mashambulizi ya ndege za vita za Israel mnamo Julai 2006 yaliharibu tena sehemu za mji.
Kabla ya vita Beirut ilikuwa tangu muda mrefu kitovu cha kiuchumi na kielimu cha Mashariki ya Kati. Chuo Kikuu cha Kimarekani (American University of Beirut) pamoja na vyuo vikuu vya serikali na Kanisa Katoliki vimeendelea kufundisha hata wakati wa vita. Nafasi ya kinara cha kielimu imerudishwa kwa sababu ya uhuru kwa ajili ya magazeti na wachapishaji vitabu, lakini uongozi wa kiuchumi umehamia nchi za ghuba ya Uajemi kama vile Kuwait, Qatar na Falme za Kiarabu.

neg:
Palm Jumeirah
Palm Jumeirah ni kisiwa kilichoumbwa na binadamu kwa kutumia mtindo wa kurejesha arhi na kampuni ya Nakheel, kampuni inayomilikiwa na serikali ya Dubai. Ni moja ya visiwa tatu iitwayo Visiwa vya Palm ambavyo vimepanua ndani ya Ghuba ya Persia kuongeza pwani ya Dubai kwa jumla ya kilomita 520. Palm Jumeirah ni ndogo na Visiwa vitatu asili vya palm (Palm Jumeirah, Palm Jebel Ali na Palm Deira) yaliyojengwa na Nakheel. Iko katika eneo la pwani la Jumeirah la emirate ya Dubai, katika Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE).

neg:
Ghuba ya Uajemi
Eneo lote la ghuba ni 233,000 km². Maji matamu huingia kwa njia ya mito ya Frati na Hidekeli inayoungana katika Shatt al Arab.

neg:
Shiraz
Mnamo mwaka 1000 Shiraz ilikuwa mji mkuu wa nasaba ya Wabuya waliotawala sehemu kubwa za Iran na Irak pamoja na pwani ya Ghuba ya Uajemi "(Persian Gulf)". Katika kipindi hiki iko pia asili ya masimulizi kuhusu "Washirazi" waliosemekana kutoka "Shiraz" na kukimbilia pwani ya Afrika ya Mashariki.

neg:
Shahnameh
Shairi hili lina beti 50,000 zinazosimulia historia ya Uajemi hasa kabla ya uvamizi wa Waarabu na Uislamu uliotokea katika karne ya 7 BK.

neg:
Aleksander Mashuhuri
Wakati wa Aleksander Milki ya Uajemi ilikuwa milki iliyotawala eneo kubwa duniani. Wakati wa karne mbili zilizotangulia watawala wa Uajemi waliwahi kuvamia na kuteka Mesopotamia, Shamu, Palestina, Misri, Asia Ndogo pamoja na sehemu za Asia ya Kati. Walijaribu mara kadhaa kuvamia Ugiriki pia lakini waliweza kushindwa kwa matatizo. Katika Asia Ndogo walitawala miji minghi ya Kigiriki iliyokaa ng'ambo ya Bahari ya Aegean. Hivyo Filippo II aliandaa vita dhidi ya Uajemi kwa sababu alitaka kutumia vita dhidi ya maadui wa miaka mingi kuimarisha nafasi yake kati ya Wagiriki. Uvamizi wa kwanza wa Masedonia katika Asia Ndogo ulirudishwa nyuma na Waajemi.

neg:
Uajemi
Uajemi iliwahi kuwa na dini zake za Uzoroasta na Umani.

neg:
Piramidi za Giza
Baada ya hapo na kwa sababu ya kuhamishwa kwa mji mkuu wa milki kwenye kusini ya nchi umuhimu wa eneo la makaburi ya Giza ulipungua. Mazishi ya maana yalitokea tena wakati wa nasaba za mwisho za Misri, katika vipindi vya kuvamiwa na Uajemi.

neg:
Mji Mkongwe
Mji Mkongwe (kwa Kiingereza Stone Town) ndio sehemu ya kale ya Jiji la Zanzibar, mji mkubwa wa kisiwa cha Unguja na mji mkuu wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar.

neg:
Uajemi
Uajemi umegawiwa kwa mikoa 31 inayoitwa "ostan" chini ya gavana anayeteuliwa na rais. Kila mkoa huwa na wilaya (shahrestan) na ngazi ya chini zaidi ni mitaa (bakhsh). Chini ya mitaa kuna kata (dehestan) zinazojumlisha vijiji kadhaa.

neg:
Ajmān
Ajman (kwa Kiarabu: عجمان, 'Aǧmān) ni emirati mojawapo ya Shirikisho la Falme za Kiarabu kwenye rasi ya Uarabuni, upande wa Ghuba ya Uajemi. Ni pia jina la mji mkuu ambao una 90% ya wakazi wote na emirati.

neg:
Umar ibn al-Khattab
Wakati wa uongozi wa Umar eneo la Waarabu likakua sana. Jeshi zilitwaa Mesopotamia na Uajemi. Milki ya Uajemi iliporomoka kabisa baada ya ushindi wa Waislamu mwaka 642. Majimbo ya Palestina, Syria, Misri na Afrika ya Kaskazini yalitwaliwa na Bizanti lakini milki hii ilifaulu kujitetea katika eneo lililopungukiwa.

neg:
Vita kati ya Irak na Uajemi
Vita kati ya Irak na Uajemi ilitokea kuanzia Septemba 1980 hadi Agosti 1988. Ilipiganiwa kati ya majeshi ya nchi jirani za Irak na Uajemi (Iran) ikisababisha vifo vya watu milioni moja na kuishi bila mshindi. Iliitwa pia "Vita ya ghuba" kutokana na ghuba ya Uajemi ambako nchi zote mbili zinapakana na baadaye illitwa pia "vita ya kwanza ya ghuba" kutokana na vita za Marekani dhidi ya Irak zilizofuata baadaye.

neg:
Mwaka mpya
Uajemi, Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Azerbaijan, Turkmenistan na Kashmir husheherekea mwaka mpya kufuatana na kalenda ya Kiajemi kwenye sikukuu ya Nouruz ambayo ni sawa na sikusare ya machipuo inayotokea kati ya tarehe 20 - 21 Machi kwenye kalenda ya Gregori lakini kwao mwezi na mwaka mpya unaanza

neg:
Mikoa na wilaya za Uajemi
Mikoa na wilaya za Uajemi ni vitengo vya utawala wa nchi hiyo. Uajemi imegawiwa kwa mikoa 30 inayoitwa kwa Kifarsi "ostān" ( استان wingil استان‌ها "ostānhā"). Kila mmoja huwa na makao makuu yake ambayo kwa kawaida yako kwenye mji mkubwa wa mkoa na kuitwa مرکز "markaz" au kitovu cha mkoa. Mkuu wa mkoa anaitwa ostandar anateuliwa na waziri wa mambo ya ndani kwa kibali cha halmashauri ya mawaziri.

neg:
Azerbaijan
Azerbaijan ni pia jina la mikoa miwili katika Uajemi wa magharibi (Azerbaijan ya Mashariki na Azerbaijan ya Magharibi); nchini Uajemi takriban 16% za wakazi ni Waazeri; kwa jumla Waazeri katika Uajemi ni wengi kushinda walioko Azerbaijan yenyewe.

neg:
Ghuba ya Omani
Ghuba ya Omani (Kar.: خليج عمان "khalij 'uman"; Kiajemi: دریای عمان "daryaye oman") ni mkono wa kaskazini-magharibi wa Bahari Hindi unaofikia hadi mlango wa Hormuz unapoendelea katika Ghuba ya Uajemi.

neg:
Mkoa wa Bahari ya Shamu
Mkoa wa Bahari ya Shamu (Kiarabu: البحر الأحمر) ni mkoa moja Misri. Idadi ya wakazi wake ni takriban 288,233. Mji mkuu ni Hurghada.

neg:
Kiajemi
Inatumiwa hasa katika nchi zifuatazo:Kuna wasemaji wa lugha ya kwanza milioni 70, na takriban wasemaji wengine milioni 60 kama lugha ya pili.Kutokana na uhamiaji wa karne ya 20 lugha inapatikana katika nchi nyingi za dunia.

neg:
Uajemi
Iran ina mchanganyiko wa makabila na dini uliounganishwa na utamaduni na lugha ya Kiajemi, ambayo inatumiwa na wananchi walio wengi na ndiyo lugha rasmi, ikifuatwa na lugha nyingine za jamii ya Kihindi-Kiulaya, lakini pia za jamii nyingine kama Kiazeri (16%) na Kiarabu (2%) (angalia orodha ya lugha za Uajemi).

neg:
Uajemi ya Kale
Chini ya wafalme wa Kiakhameni waliofuata milki kubwa ilipaswa kushindana na majiribio ya sehemu mbalimbali za milki yao zilizojaribu kuasi na kupata uhuru. Bonde la mto Indus liliondoka katika milki.

neg:
Jeddah
Jeddah (kar.: جدّة jiddah "huandikwa pia Jedda, Jiddah, Jidda") ni mji mkubwa wa pili nchini Saudia na bandari kwenye mwambao wa Bahari ya Shamu (21.50° N 39.1667° E).

neg:
Mlango wa Hormuz
Mlango wa Hormuz (Kar. مضيق هرمز - "madīq hurmuz", Kiajemi تنگه هرمز - "tangeh-ye hormoz") ni mlango wa bahari mwembamba kati ya Uajemi na Falme za Kiarabu unaounganisha Ghuba ya Uajemi na Ghuba ya Omani ambayo ni mkono wa Bahari Hindi.

neg:
Nyumba ya wageni
Kati ya nyumba za wageni mashuhuri za historia ni karavansarai za Uajemi na nchi za Mashariki ya Kati zilizojengwa kwenye barabara kwa umbali wa mwendo wa siku 1; zilikuwa na nafasi za kupokea wasafiri pamoja na nyama zao n kuwapatia malalo na chakula. Shah Abbas I wa Uajemi hukumbukwa kwa kujenga zaidi ya karavansarai 400 nchini mwake.

neg:
Uajemi ya Kale
Kati ya makabila chini ya Wamedi walikuwa Waajemi waliojiita wenyewe Wapars. Mnamo mwaka 700 KK kiongozi wa moja kati ya koo za Waajemi alikuwa mfalme wao lakini bado chini ya ubwana wa Umedi.

neg:
Suleiman I
Vilevile aliteka sehemu kubwa za Mashariki ya Kati pamoja na Uajemi ya magharibi katika vita zake dhidi ya watawala Wasafawi. Afrika ya Kaskazini aliweka chini ya utawala wake hadi Algeria. Jeshi la maji la Waosmani lilitawala Mediteranea, Bahari ya Shamu na Ghuba ya Uajemi. Katika bahari Hindi Waosmani walipagana na Wareno na kutuma wanmajeshi hadi Aceh katika Indonesia.

neg:
Mirjaveh
Mīrjāveh (Farsi میرجاوه) ni mji mdogo wa mkoa wa Sistan na Baluchistan katika Uajemi karibu na mpaka wa Pakistan. Hapa kuna kituo cha mpakani cha pekee cha barabara na reli kati ya Uajemi na Pakistan. Mji wa mpakani upande wa Pakistan unaitwa Taftan sawa na Volkeno yenye jina lileile upande wa Uajemi.

neg:
Uajemi
Serikali inayoongozwa na rais wa Uajemi aliye na nafasi ya pili baada ya Kiongozi Mkuu. Huchaguliwa na wananchi wote kwa kipindi cha miaka 4 na anaweza kuchaguliwa upya. Wagombea wanahitaji kukubaliwa na Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Rais anaongoza serikali na kazi yake. Katika mambo ya siasa ya nje, jeshi na siasa ya nyuklia yuko chini ya mamlaka ya kiongozi mkuu.
Bunge inayoitwa "majlis" ina wabunge 290 waliochaguliwa kwa muda wa miaka 4. Wagombea wote wanahitaji kibali cha Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Majlis inatunga sheria za nchi na kukubali makisio ya serikali na mikataba ya kimataifa. Sheria zote zilizopita bungeni zinahitaji tena kibali cha halmashauri ya walinzi.

neg:
Uhindu
Katika Kiajemi neno "Hindu" linamaanisha wakazi wa Uhindi pamoja na wafuasi wa dini kubwa ya nchi hiyo. Mnamo karne ya 11 milki iliundwa na Waajemi katika Bara Hindi iliyoitwa "Hindustan" na mji mkuu ulikuwa Lahore.

neg:
Aleksander Mashuhuri
Katika kitabu cha Kizoroastria cha kipindi cha kati ya Uajemi kilichoitwa Arda Wiraz Nāmag Aleksander anajulikana kama “Aleksander aliyelaaniwa” kwa sababu alishinda milki ya Uajemi na aliangamiza mji mkuu wake ulioitwa Persepolis. Lakini katika habari za baadaye za Uajemi, mpaka Irani ya siku hizi, anaitwa Eskandar na hata alishangiliwa wakati Ukuta Mkuu wa Sadd-e Eskandar ulijengwa wakati wa Ufalme wa Parthia.

neg:
Ruhollah Khomeini
Ayatollah Ruhollah Musawi Khomeini (Kifarsi: آیت الله روح الله موسوی خمینی) (* 24 Septemba 1902 mjini Khomein; 3 Juni 1989 Tehran) alikuwa kiongozi wa mapinduzi ya Uajemi ya 1979 na baadaye kiongozi wa kiroho wa Jamhuri ya Kiislamu ya Uajemi hadi kifo chake.

neg:
Bara Arabu
Kuwait, mji mkuu wake ni Kuwait, Qatar mji mkuu wake ni Doha, na Bahrain ni Manama.

neg:
Ismaïlia
Ismaïlia () ni mji mkuu wa nchi ya Misri. Una idadi ya watu wapatao 750,000 hii ikijumuisha na maeneo ya jirani. Ipo katika upande wa kiasi cha nusu ukitoka katika bandari ya Said au Port Said kwa upande wa kaskazini na Suez Kwa upande wa Kusini. Mrefeji huu hupanuka unapofikia katika sehemu ya Timsah moja kati ya maziwa yaliyoungana na mfareji wa Suez. Ziwa hili liligunduliwa mwaka 1863 wakati wa ujengwaji wa mfereji wa Suez na Ismail the Magnificent, na pia jina la mtu huyu ndilo jina na eneo mfereji huu ulipo. Makao makuu ya Mamalaka ya mreji wa Suez yapo katika mwisho mwa ziwa Timsah, bado mji huu una majengo kadhaa ya zamani tangu enzi za Waingereza na Wafaransa kuwa na mahitaji katika mfeji huo. Bado baadhi ya majengo ya wakoloni yanaendelea kutumika na wafanyakazi wa mfereji huo hadi sasa.

neg:
Uajemi ya Kale
Mfalme aliyemfuata Xerxes I alirudi Ugiriki miaka 10 baadaye kwa jeshi kubwa na jahazi za kijeshi. Alijenga daraja la jahazi juu ya mlangobahari wa Bosporus akashinda Wagiriki kwenye mapigano ya Thermopili mnamo 11. Agosti 480 KK ambako askari 300 kutoka Sparta chini ya mfalme Leonidas walifaulu kuwazuia Waajemi kwa siku kadhaa hadi sehemu kubwa ya Wagiriki waliweza kujiokoa. Waajemi waliendelea hadi Athens iliachwa na wakazi wote lakini kwenye mapigano ya baharini ya Salamis jeshi lote la bahari la Kisajemi lilizamishwa na Wagiriki. Mwaka ulikofuata 479 KK Wagiriki walifaulu kushinda jeshi la Waajemi kwenye mapigano ya Plataia. Katika miaka iliyofuata Wagiriki walifaulu kuwalazimisha Waajemi kuondoka katika pwani la Ionia penye miji mingi ya Kigiriki.

neg:
Abuja
Majengo maarufu mengine ni Msikiti wa Taifa ("Nigerian National Mosque") na Kanisa Kuu la Madhehebu ("National Ecumenical Centre Cathedral"). Kuna kiwanja cha ndege cha kimataifa ("Nnamdi Azikiwe International Airport"), karibu na Mlima wa Zuma. Sehemu nyingine za mji hazijajengwa ilivyopangwa, na majengo mengi yanaendelea kujengwa.

neg:
Abu Nuwas
Akahamia Baghdad, mji mkuu wa Dola la Kiislamu lililotawala wakati ule maeneo makubwa kuanzia Afrika ya Mashariki hadi Afghanistan na Asia ya Kati. Alipendwa sana na watu wa mjini kwa sababu alianzisha aina mpya ya ushairi akiimba juu ya furaha za divai na mapenzi hasa na wavulana kuliko wasichana au wanawake.

neg:
Mkoa wa Hormozgan
Hormozgan (kaj  هرمزگان) ni moja kati ya mikoa 31 ya Uajemi. Makao makuu yako mjini Bandar Abbas. Jina la mkoa hutokana na kisiwa cha Hormuz.

neg:
Miaka baada ya hijra
Uajemi hutumia hesabu ya miaka ya Hijra pamoja na mwaka wa jua. Hivyo mwanzo wa 2006 BK huko Uajemi ni mwaka 1384 BH (baada ya Hijra).
Kalenda ya Kiislamu

neg:
Finisia
Mwaka 539 KK mfalme Koreshi II wa Uajemi aliteka miji yote ya Finisia bila mapigano ikawa sehemu ya milki yake. Chini ya milki ya Uajemi miji ya Finisia ilistawi kibiashara; manowari zao zilikuwa mkono wa jeshi la bahari la Waajemi.

neg:
Umm al-Quwain
Utemi una wakazi 62,000 (2003) katika eneo la km² 750. Haina mapato makubwa kama Abu Dhabi kutokana na mafuta, hivyo imebaki mji mdogo.

neg:
Jeddah
Jeddah ni kitovu cha uchumi na biashara cha Saudia.

neg:
Windhoek
Windhoek ni mji mkuu wa Namibia, na uko mahali pa 22.56 S 17.09 E. Idadi ya wakazi wake ni takriban 230,000. Mji huu ni kituo muhimu kwa biashara ya ngozi za kondoo. Zamani ulikuwa makao makuu ya mtemi wa kabila la Nama aliyewashinda kabila la Waherero wakati wa karne ya 19. Mwaka wa 1885, nchi ilivamiwa na wakoloni kutoka Ujerumani, na mji wa Windhoek ukawa makao makuu ya serikali ya ukoloni mwaka wa 1892. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia nchi ilivamiwa na majeshi ya Makaburu kutoka Afrika ya Kusini ambao wametawala nchi ya Namibia hadi mwaka wa 1990. Namibia ilipopata uhuru, mji wa Windhoek ukawa mji mkuu wa Jamhuri ya Namibia.

neg:
Mashariki ya Kati
Hadi Vita Kuu ya Kwanza mataifa yote katika eneo la Ghuba ya Uajemi yalikuwa dhaifu, bila uchumi imara na bila uwezo wa kijeshi. Hasa upande wa Uarabuni watawala wadogo walisimamia miji michache kwenye pwani tu na sehemu kubwa ya watu waliishi katika utaratibu wa kikabila bila kujali serikali.

neg:
Nehemia
Baada ya miaka 12 ya kuwa liwali wa Yerusalemu, Nehemia alimrudia mfalme wa Uajemi kwa muda (taz. 5:14; 13:6). Wakati ule ambao Nehemia hakuwepo Yerusalemu, dini ya Wayahudi ilirudi nyuma, na maadui wao wa zamani, yaani San-balati na Tobia waliweza kupata nafasi ya ushawishi wao tena Yerusalemu. Kuhani mkuu, Eliashibu, alistahili kulaumiwa zaidi katika mambo hayo. Alimruhusu mtu wa familia ya kuhani mkuu kumwoa binti wa San-balati (taz. mstari 28), pia alimruhusu Tobia aishi katika chumba cha hekaluni. Jambo lile lilikuwa kinyume kabisa cha sheria ambayo Nehemia alijaribu kuitekeleza vizuri, kwa sababu Tobia alikuwa Mwamoni (taz. 4:3; 13:1). Nehemia aliporudi Yerusalemu alirekebisha mambo hayo mara moja (4-9).

neg:
Tehran
Mfalme aliyemfuata Fath Ali Shah (1762−1834) alijenga msikiti na madarsa nyingi pia ikulu ya Golestan. Mtawala Naser al-Din Shah (1831−1896) aliongeza eneo la mji mara tano. Mwaka 1883 Teheran ilikuwa na wakazi zaidi ya 100,000 ikawa mji mkubwa wa Uajemi.

neg:
Makka
Makka ni mji mtakatifu wa Uislamu. Kila mwaka mamilioni wa Waislamu wanahiji kwenda Makka. Wakati huu wa hajj wanajaribu kufuata nyayo za mtume Muhammad. Makka ni mji uliofungwa kwa wasio Waislamu.

neg:
Uajemi
Tangu mwaka 500 KK makabila madogo ya nchi yaliunganishwa, na hii ilikuwa mwanzo wa milki ya Uajemi. Mfalme Koreshi II aliunganisha Uajemi wote chini ya mamlaka yake akavamia sehemu za Uturuki wa leo na Babeli na kuunganisha nchi hizo.

neg:
Koreshi
Inafahamika hasa kutokana na wafalme wa Uajemi ya Kale hasa Koreshi I na Koreshi Mkuu walioanzisha na kupanusha milki ya kwanza ya Kiajemi.

neg:
Wilaya ya Raymah
Wilaya ya Raymah ni moja ya wilaya ("muhafaza") 21 ya kujitawala ya Yemen. Idadi ya wakazi wake ni takriban 241.690. Mji wake mkuu ni Jabin.

neg:
Sharjah
Sharjah ni utemi mkubwa wa tatu kati ya Falme za Kiarabu. Inatawaliwa na Sheikh Dr. Sultan al-Qasimi.

neg:
Omani
Masultani wa Omani walitawala pwani ya Afrika ya Mashariki katika karne ya 19. Mwaka 1830 Sultani Sayyid Said alihamisha mji mkuu wake kutoka Omani kuja mji wa Zanzibar (Unguja). Baada ya kifo chake mwaka 1856 dola liligawiwa kuwa nchi mbili:Mnamo 1890 Omani ilikuwa eneo lililogawiwa kati ya Sultani wa Maskat na Imamu wa Ibadiya.

neg:
Ukristo barani Afrika
Baada ya mwaka 1200 vita vikatokea tena na tena kati ya Waarabu Waislamu na Wanubia Wakristo. Mambo yalikuwa mabaya zaidi kwa sababu ya majaribio ya jeshi la msalaba toka Ulaya ya kuteka Palestina. Mtawala Mwislamu wa Misri, kwa jina Salah ed Din, akalipa kisasi akishambulia madola ya Wakristo kusini kwa Misri. Mji mkuu wa Nubia ulikuwa Alodia (karibu na Khartoum ya leo).

neg:
Fujairah
Fujairah (kwa Kiarabu: الفجيرة) ni emirati mojawapo ya Shirikisho la Falme za Kiarabu kwenye rasi ya Uarabuni, upande wa Ghuba ya Oman. Peke yake inaundwa na milima kwa kiasi kikubwa.

neg:
Jangwa la Namib
Mwingiliano kati ya hewa iliyo jawa na maji kuja kutokea baharini kutoka kwa upepeo wa kusini, baadhi ya upepo ulio na nguvu zaidi kando ya jangwa yoyote kwenye fuo za bahari, na ukame wa hewa ya jangwa husababisha ukungu upepo mkali na kusababisha wanamaji kupoteza njia yao. Pamoja na Pwani ya Skeleton kaskazini zaidi, ina sifa mbaya kama mahali meli hubondeka. Baadhi ya hizi meli zilizobondeka zinaweza kupatikana hata mita 50 barani, huku jangwa likisonga magharibi polepole ndani ya bahari, ardhi keboreshwa itachukua kipindi cha miaka mingi.
Jangwa la Namib ni eneo muhimu kwa ajili ya madini ya Tungsten, chumvi na almasi.
Usafiri ni wa anga kwa kutumia ndege kutoka Windhoek (mji mkuu wa Namibia, karibu kilomita 480 kaskazini-mashariki mwa kituvo cha jangwa), Swakopmund na Walvis Bay kaskazini mwa jangwa, kwa kutumia barabara. Barabara kubwa ya lami kutoka Windhoek kuelekea Swakopmund na nyingine kuelekea Lüderitz zinapita jangwani pamoja na barabara za udongo amabazo zinatunzwa vizuri sana.

neg:
Uajemi
Kipindi kifupi baada ya mapinduzi Uajemi ilishambuliwa na Iraki na vita vya miaka 8 ilisababisha vifo vingi.

neg:
Sharjah
Ina wakazi 636,000 kwenye eneo la 2,600 km² mwambanoni wa Ghuba ya Uajemi.

neg:
Ghuba ya Uajemi
Urefu wake ni takriban 1,000 km na upana wake kati ya 200 hadi 300 km. Kina hakizidi 100 m.

neg:
Wilaya ya Hajjah
Wilaya ya Hajjah ni moja ya wilaya ("muhafaza") 21 ya kujitawala ya Yemen. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2.161.379. Mji wake mkuu ni Hajjah.

neg:
Ruhollah Khomeini
16 Januari 1979 Shah mgonjwa aliondoka Uajemi iliyokuwa katika hali ya uasi na Khomeini alirudi nchini 1 Februari. Alipokelewa na mamilioni ya watu. Serikali ya mwisho wa Shah ikajiuzulu na katika muda wa mwaka moja Khomeini alibadilisha Uajemi kuwa Jamhuri ya Kiislamu alikokuwa na mamlaka ya juu kupitia halmashauri ya mapinduzi iliyoendesha shughuli za kusimamia serikali mpya na kufanya mabadiliko katika jeshi, polisi na mahakamani.

neg:
Abidjan
Abidjan ni mji mkubwa nchini Cote d'Ivoire pia ni mji mkuu hali halisi. Vilevile ni bandari kuu ya nchi kwenye Ghuba ya Guinea ya bahari ya Atlantiki. Abidjan haiko baharini moja kwa moja lakini kwenye wangwa ya Ebrie inayotengwa na bahari kwa kanda nyembamba ya mchanga.

neg:
Falme za Kiarabu
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kiarabu ambacho wenyeji wanakisema kwa lahaja maalumu ya Ghuba ya Uajemi. Tangu wakati wa ukoloni, Kiingereza kinatumika sana na kwa kawaida kinahitajika ili kupata kazi. Wahamiaji wanaendelea kutumia pia lugha zao za asili.

neg:
Uajemi ya Kale
Mfalme Dareio I aliyefuata alizidi kupanusha eneo hadi kujumlisha Asia Magharibi yote, milima ya Kaukazi, Asia ya Kati pamoja na Afghanistan, sehemu kubwa za Pakistani ya leo, Afrika ya Kaskazini pamoja na Misri, Libia, pwani la Sudani, Eritrea, sehemu za Balkani. Aliingia pia Ugiriki kwa shabaha ya kuadhibu Athens iliyowahi kusaidia miji ya Wagiriki iliyoasi katika Asia Ndogo dhidi ya milki ya Uajemi. Lakini kwenye mapigano ya Marathon mwaka 490 KK Waajemi wakashindwa wakarudi Asia.

neg:
Suez
Suez (ar. السويس "as-Suways") ni mji na bandari nchini Misri. Iko kwenye mwambao wa kaskazini wa ghuba ya Suez au kwa lugha nyingine kwenye upande wa kusini wa Mfereji wa Suez. Mwaka 2012 mji ulikuwa na wakazi 565,716.

neg:
Vita kati ya Irak na Uajemi
Vita ilianza kwa mashambulio ya Irak dhidi ya Uajemi. Dikteta Saddam Hussein wa Irak alitaka kutumia nafasi ya kudhoofishwa kwa jeshi la Uajemi baada ya mapinduzi ya mwaka 1979. Mwaka ule serikali ya shah ya Uajemi ilipinduliwa na harakati iliyoongozwa na kiongozi Mwislamu Ruhollah Khomeini na maafisa wengi wa jeshi la shah ama waliuawa au kukimbia nchi. Saddam Hussein alilenga kushika utawala juu ya Shat al Arab ambayo ni mdomo wa mito Frati na Hidekeli kwenye ghuba ambako mizigo ya mafuta ya petroli ya Irak inapaswa kupita ikiuzwa nje. Alilenga pia kutwaa sehemu za Uajemi zilizokuwa na wasemaji wa lugha ya Kiarabu na sehemu hizi zinaitwa Khuzistan; Saddam alidai ya kwamba ilikuwa eneo la Kihistoria ya Irak iliyokamatwa na Uajemi.

neg:
Dubai
Iko kwenye mwambao wa Ghuba ya Uajemi kati ya Sharjah na Abu Dhabi.

neg:
Emirates
Emirates ni ndege kuu katika bara la arabu Middle East, iliyo chini ya kampuni ya "The Emirates Group". Ni ndege ya kitaifa iliyo mjini Dubai, miliki za kiarabuUnited Arab Emirates na inahudumu takriban wasafiri 2200 kila wiki kutoka kwa kituo chake cha Uwanja wa ndege wa kimataifa ya Dubai, Terminal 3 hadi nchi 55 na kwenye bara sita. Emirates iko chini ya "The Emirates Group", ambayo ina waajiriwa zaidi ya 40,000, na inayomilikiwa na serikali ya Dubai.

neg:
Dubai (mji)
Dubai (kwa Kiarabu: دبيّ) ni mji mkuu wa ufalme wenye jina hilo katika katika Shirikisho la Falme za Kiarabu kwenye rasi ya Uarabuni.

neg:
Uajemi ya Kale
Mwaka 553 KK mfalme wa 5 katika nasaba ya Akhameni Koreshi II aliasi dhidi ya babu yake Astyages mfalme wa Umedi akafauli kumpindua. Sasa Koreshi alijiita "mfalme wa Wamedi na Waajemi" akaendelea kufanya vita dhidi ya majirani yake akatwaa milki za Lydia, Babeli, Baktria na Sogdia hivyo kuunda milki kubwa iliyojulikana duniani hadi wakati ule.

neg:
Koreshi Mkuu
Waajemi walikaribia mji wa Pteria na kulitokea mapigano makali yasiyokuwa na mshindi. Waajemi walirudi nyuma kidogo na Kroiso hakutegemea tena mapigano kabla ya majira ya baridi hivyo aliagiza wanajeshi warudi kwao kwa majira ya baridi na mwenyewe alielekea mji mkuu wake Sardes. Alipanga kuendelea na vita baada ya miezi ya baridi akatuma nyaraka kwa wafalme walioshirikiana naye wawe tayari baada ya miezi hiyo.

neg:
Sharjah
Mji wa Sharja ina wakazi 519,000 (2003 sensa). Iko karibu na miji ya Ajman na Dubai na yote mitatu imekuwa sasa rundiko la jiji.

neg:
Abu Dhabi
Kuna mji wa pili katika ufalme: Al Ain yenye wakazi 348,000 (sensa ya mwaka 2003).
Mji wa Ruwais ulianzishwa jangwani kabisa.

neg:
Ghuba ya Uajemi
Ghuba ya Uajemi (Kiajemi: خلیج فارس khalij-e fārs; Kiarabu: الخليج الفارسي al-khalīj al-fārsī; pia: الخليج العربي al-khalīj al-ʿarabī „Ghuba Arabu“) ni ghuba kubwa la Bahari Hindi kati ya Uajemi na rasi ya Uarabuni.

neg:
Dubai (mji)
Uko kwenye mwambao wa Ghuba ya Uajemi kati ya Sharjah na Abu Dhabi.

neg:
Emirates Palace
Emirates Palace (Kiarabu: قصر الإمارات) ni hoteli ya starehe iliyopo mjini Abu Dhabi, UAE.

neg:
Bara Arabu
Mji mkuu wa Falme za Kiarabu ni Abu Dhabi, na mengine mashuhuri ni Dubai, Sharjah, Ajman, Ras-al-Khayma, Ummul-Quwain na Fujairah.

neg:
Mkoa wa Hormozgan
Hormozgan iko katika kusini ya Uajemi kwenye pwani la ghuba la Uajemi hasa sehemu ya mlango wa Hormuz. Ng'ambo la mlango wa Hormuz yako maeneo ya Oman na Maungano ya Falme za Kiarabu.

neg:
Firdusi
Hakim Abul-Qasim Firdusi Tusi (935-1020) (Kiajemi: حكیم ابوالقاسم فردوسی توسی) au Firdusi alikuwa mshairi nchini Uajemi aliyezaliwa mjini Tus. Alitunga "Shahname" (Kitabu cha Wafalme) ambayo ni kitenzi cha historia ya Uajemi kabla ya uvamizi wa Kiislamu.
Firdausi alitumia miaka 35 kukamilisha kitenzi hiki. Kinatazamiwa kuwa kitenzi cha kitaifa cha Uajemi.

neg:
Bara Arabu
Ama mji mkuu wa Oman ni Maskat, lakini kuna miji mengine mashuhuri yenye tarehe kubwa kama Salala, Sohari, Nizwa na Rustaq.

neg:
Ruhollah Khomeini
Mwanzo wa mapinduzi ya Uajemi ulitokea 1978. Jeshi na polisi walivunja maandamano ya wanafunzi mjini Qom waliopinga makala dhidi ya Khomeini katika gazeti ya serikali. Vifo vya wanafunzi 80 vikaanzisha ufuatano wa maandaano mapya kwa sababu katika kawaida ya Shia kuna ibada za kukumbuka marehemu baada ya siku 40. Hivyo mazishi ya watu waliouawa yalifuatwa na maandamano siku 40 baadaye yaliyosambaa kote nchini. Kwenye maandamano haya vifo vipya vikatokea tena vilivyosababisha maandamano mapya yaliyoendelea kukua na kuvuta watu wengi walioonyesha upinzani wao kwa jumla dhidi ya serikali ya Shah. Haya yote yalisaidia kueneza jina la Khomeini kati ya Wajemi.
Katika Oktoba 1978 Khomeini alifukuzwa katika Irak kwa sababu wakati ule Saddam Hussein alitafuta uhusiano mwema na jirani yake Uajemi. Kwa miezi minne Khomeini alipata kimbilio katika Ufaransa alikotembelewa mara kwa mara na wanahabari wa magazeti na TV ya magharibi walioeneza habari zake kote duniani.

neg:
Frati
Karibu na mji wa Basra mito hiyo inaungana na kuitwa Shatt al Arab hadi mdomo wake katika Ghuba ya Uajemi.
Mto Frati unapita katika maeneo yasiyo na mvua, hivyo nchi zote unapopita zinajaribu kutumia maji yake kwa vituo vya kuvuta maji na malambo mbalimbali yaliyounda maziwa makubwa.

neg:
Uajemi
Baada ya uvamizi wa Waarabu Ujaemi wkatawaliwa kwa muda kama sehemu ya ukhalifa wa Uislamu lakini baada ya karne kadhaa nasaba za kieneo zilichukua utawala kwa jina la khalifa ila hali halisi kama watawala wa kujitegemea.

neg:
Muhammad Ahmad ibn Abd Allah Al-Mahdi
Katika mapigano mablimbali maasar waliweza kushinda hjeshi za Wamisri na kukamata bunduki nyingi pamoja na risasi na dhahabu. Kilele cha jiahdi ilikuwa kutekwa kwa mji mkuu wa Khartum tar. 26 Januari 1885. Gavana Mkuu jenerali Gordon Pasha aliuawa. Al-Mahdi alianzisha mji mkuu mpya Omdurman kando la mto Nile ng'ambo ya Khartum uliokuwa mji mkuu wa Dola la Mahdi.

neg:
Shiraz
Shiraz ni mji mkubwa na muhimu nchini Uajemi (Iran). Ni jiji lenye watu milioni 1.4 hivi na mji mkuu wa eneo la Farsi.

neg:
Nehemia
Wayahudi waliposikia kwamba mmojawao anaweza kusema na mfalme, walifika Uajemi ili wamwone. Nehemia aliposikia kwa ndugu yake Hanani na wengineo juu ya hali duni ya mji mkuu wa Yudea alisikitika sana, akafunga na kusali. Alijua kwamba matatizo ambayo yeye na watu wake waliyapata yalikuwa matokeo ya dhambi zao, na kwa moyo wa unyenyekevu na kukiri dhambi, aliweka mambo yote mbele ya Mungu na kuomba msaada wake (4-11).

neg:
Mohammed bin Rashid Al Maktoum
Baada ya muongo wa utawala usio na ubishi,[4] ^ Ripoti ya BBC, 2006/01/05 yeye akawa mtawala wa Dubai tarehe 4 Januari 2006 baada ya kifo cha ndugu yake Sheikh Maktoum bin Rashid Al Maktoum. Pia aliteuliwa na Rais wa UAE, Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan, kuwa Waziri Mkuu na Makamu wa Rais wa UAE tarehe 5 Januari 2006. Wajumbe wa Baraza la Taifa la Shirikisho la UAE waliyakubali mapendekezo ya Rais muda mfupi baadaye.

neg:
Uajemi
Leo hii takriban asilimia 90 za wakazi ni Waislamu Washia. Karibu 10% ni Wasunni, hasa katika maeneo karibu na mipaka; kiutamaduni Wasunni wengi ni Wakurdi, Wabaluchi au Waturkomani.

neg:
Kiazeri
Lugha ya makabila ya Anatolia mashariki na Uajemi magharibi imeendelea kuwa asili ya Kiazeri. Wasemaji wa Kiazeri walitawala Uajemi tangu mwaka 1500 kwa nasaba ya Wasafawi. Hii ni sababu ya kwamba Kiazari kilipokea maneno mengi kutoka lugha ya Kiajemi na Kiarabu.

neg:
Nakheel
Miradi ya Nakheel ya mali isiyohamishikani pamoja na Palm Islands (Palm Jumeirah, Palm Jebel Ali, Palm Deira), Visiwa vya The World, Visiwa vya The Universe, Dubai Waterfront, The Gardens, Jumeirah Lake Towers, Discovery Gardens, Lost City, Visiwa vya Jumeirah, Jumeirah Heights (manyumba ya makazi ndani ya visiwa vya Jumeirah), Kijiji cha Jumeirah, Bustani ya Jumeirah, Al Furjan, International City, Jewel of the Palm, The Golden Mile (ambayo iko katika shina la Palm Jumeirah), Hoteli ya Kimataifa ya Nakheel, mradi mwingine katika shina la Palm Jumeirah, na Ibn Battuta Mall.

neg:
Manama
Manama ni mji mkuu wa Bahrain pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 150.000. Iko katika kaskazini ya nchi ambako kuna ardhi yenye rutba kiasi tofauti na jangwa tupu katika kusini.

neg:
Sana'a
Ilikuwa mji mkuu wa milki ya Himyari hadi mwaka 520. Vita ya wenyewekwa wenyewe chini ya mfalme Yūsuf Asar Dhū Nuwas ilisababisha kuingilia kati kwa Wahabeshi wa Aksum walioteka mji. Wakati ule kanisa kubwa kusini ya ya Mediteranea likajengwa Sana'a. Utawala wa Kihabeshi ulikwisha 570 Waajemi walipovamia nchi. Hata kipindi chao kikawa kifupi kwa sababu tangu 630 Uislamu ulianza kueneza utawala wake katika Yemeni.

neg:
Ruhollah Khomeini
Aliacha nchi iliyobadilika sana. Maskini wa Uajemi walimpenda na kumheshimu karibu sawa na maimamu wa imani ya Kishia. Tabaka za juu na katikati walikimbia nchini kwa jumla ni mamilioni ya watu waliondoka Uajemi kwa sababu ya mapinduzi ya Khomeini. Wataalamu na wenye elimu waliondoka pia kwa sababu uhuru wa vyuo ulibanwa sana. Haki za wakinamama zilibanwa walipaswa kuvaa nguo za hijabi wakazuiliwa katika nafasi mbalimbali walipoweza kufanya kazi wakati wa shah. Wapinzani wengi waliuawa au kufungwa jela.

neg:
Shiraz
Wakati wa uvamizi wa Waarabu Waislamu mnamo mwaka 650 BK mji ilikuwa kitovu cha Uajemi kusini.

neg:
Uajemi
Upande wa kusini kuna mwambao wa Ghuba ya Uajemi (Bahari Hindi) na upande wa kaskazini ni mwambao wa Bahari ya Kaspi.

neg:
Uajemi
Imepakana na Afghanistan, Armenia, Azerbaijan, Iraq, Pakistan, Uturuki na Turkmenistan.

neg:
Uajemi ya Kale
Mnamo mwaka 3000 KK tawi moja la wahamiaji Waarya liliingia kutoka kaskazini na kukalia nyanda za juu za nchi; tawi lingine likaingia Uhindi.
neno "Arya" ni asili ya jina "Iran" jinsi watu wa Uajemi wanaita nchi yao.

neg:
Khartoum
Wakati wa mtawala wa Misri Ismail Pascha Khartoum ikawa mji mkuu wa Sudan na makao ya gavana mkuu aliyekuwa Mwingerezea Gordon. Dhidi utawala wa Misri na Mwingereza Gordon kama gavana ilitokea ghasia na mapinduziy a Kiislamu. Jeshi la Muhammad Ahmad ibn Abd Allah Al-Mahdi iliteka Khartoum. Mahdi Muhammad hakutaka kukaa kwenye "mji wa makafiri" akajenga mji mpya wa Omdurman "mji wa waumini" ng'ambo ya mto Nile uliokuwa mji mkuu wa dola la mahdi 1885 - 1898.

neg:
Khartoum
Khartoum (الخرطوم al-Khartūm) ni mji mkuu wa Sudan na pia mki mkuu wa dola la shirikisho la Khartoum. Mji uko mahali mito ya Nile nyeupe na Nile ya buluu inapokutana. Kisheria "Khartoum" ni eneo tu mashariki ya Nile nyeupe na kusini ya Nile ya buluu lakini hali halisi Khartoum pamoja na miji ya Omdurman na Bahri ni kama mji mmoja mkubwa sana unaounganishwa kwa madaraja kadhaa.