query: Mesopotamia ya kale ina jina gani leo?

pos:
Vigae vya mwandiko wa kikabari
Vigae vya mwandiko wa kikabari vilikuwa njia ya kuhifadhi habari kimaandishi katika utamaduni wa Mesopotamia ya Kale (takriban Iraki ya leo) na nchi jirani.

neg:
Homer
Homeri (pia: Homer; kwa Kigiriki: Ὅμηρος "homeros") ni jina la mshairi mashuhuri kabisa wa Ugiriki ya Kale. Mashairi makubwa yanayosimulia vita vya Troya (Ilias) na misafara ya mfalme Odiseo (Utenzi wa Odisei) yamehifadhiwa kama kazi zake.

neg:
Marduk
Majina ya miungu mingi katika masimulizi yalijulikana tayari kutoka dini ya Sumeri iliotangulia kutawala Mesopotamia kabla ya Babeli.

neg:
Damietta
Katika Misri ya kale, mji huu ulikuwa unajulikana kama Tamiat, lakini uliendelea kupoteza umuhimu kufuatia kuja kwa ustaarabu wa Helleic, muda mfupi baada ya kujengwa kwa Alexandria.

neg:
Frigia
Frigia ni jina la ufalme wa zamani, halafu mkoa wa dola la Uajemi katika eneo la nchi ya Uturuki wa leo.

neg:
Mke wa Kurusi (kundinyota)
Mke wa Kurusi ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi na mabaharia Waswahili walioitumia kupata njia baharini wakati wa usiku.
Jina la Mke wa Kurusi lina sehemu mbili; “mke” ni kifupi cha mwanamke na “kurusi” linamaanisha “kiti” kutokana na jina la Kiarabu كرسي kursi. Jina lote ni tafsiri ya Kiarabu ذات الكرسي "dhat al-kursi" yani “Bibi wa kiti” ambayo tena ni tafsiri tu ya Kilatini “mulier sedis” yenye maana hiyihiyo. Yote inarejelea mitholojia ya Ugiriki ya Kale iliyoona hapa picha ya malkia maridadi Cassiopeia akikalia kiti chake cha kifalme. Cassiopeia alikuwa mke wa mfalme Kifausi (Cepheus) akajivunia kuwa yeye mwenyewe na binti yake Mara (Andromeda) ni wazuri kushinda mabinti wa Poseidon mungu wa bahari. Hapo Poseidon aliamua kumwadhibu kwa kutuma dubwana Kestusi dhidi yake. Cassiopeia pamoja na mumewe mfalme Kifausi waliamua kumtua binti Mara-(Andromeda) kama sadaka kwa Ketusi kwa kumfunga kwenye ufuko wa bahari ili aliwe na dubwana huyu lakini shujaa Farisi (Perseus) akaingia kati na kumwokoa. Baadaye wote waliinuliwa angani kama nyota kwa hiyo tunaona Mke wa Kurusi (Cassiopeia) jirani na kundinyota za Kifausi na Mara, halafu Ketusi na Farisi aliyekuja kumwokoa Mara katika simulizi ya mitholojia..

neg:
Liturujia ya Mesopotamia
Kuna anafora tatu: "ya mitume Addai na Mari", "ya Mar Nestori", na "ya Mar Theodoro Mfafanuzi". Kati yake, ya kwanza ndiyo ya kawaida zaidi.

neg:
Khartoum
Kuongezeka kwa idadai ya wakazi:
Khartoum ilianzishwa mwaka 1820/21 na mtawala wa Misri Mehmed Ali kama kambi la jeshi mahali mito miwili ya Nile inapokutana. Wafanyabiashara wenyeji na Wamisri hawakuchelewa kujenga karibu. Kituo kipya ikawa kitovu cha biashara kwa ajili ya maeneo makubwa ya Sudan, hasa biashara ya meno ya ndovu, mpira wa miti, manyoya ya mbuni kwa ajili ya masoko ya Ulaya na watumwa kwa ajili ya masoko ya Misri, Uturuki na Uarabuni.
Sehemu kubwa ya karne ya 19 Khartoum ilikuwa na nyumba ndogo za udongo na mitaa nyembamba. Nyumba kubwa za pekee zilikuwa ikulu ya gavana wa Misri, msikiti mkuu, kanisa la Wakopti, misioni ya Wakatoliki tangu 1847 na nyumba kadhaa ya wafanyabiashara Wagiriki na wazungu wengine. Palikuwa na ofisi za kibalozi za Austria na Uingereza. Idadi ya wakazi ilifikia takriban 50,000 ambao wengi walikuwa Waarabu na watumwa Waafrika.

neg:
Abrahamu mkaapweke
Abrahamu mkaapweke (alifariki mwaka 366) alikuwa mmonaki wa Mesopotamia katika karne ya 4 BK aliyetumwa kama mmisionari huko Beth-Kiduna.

neg:
Punt
Leo hii sehemu ya kaskazini ya Somalia inayojitawala iliamua kutumia jina hili la kale na kujiita Puntland.

neg:
Historia ya awali
Lakini mifano ya kwanza ya utamaduni wa kimaandishi ilitokea wakati wa kubuni matumizi ya shaba na bronzi huko Misri na Mesopotamia.

neg:
Uruk
Inaaminiwa ya kwamba jina la Kiarabu "Iraq" kwa sehemu ya kusini ya Mesopotamia limetokana na Uruk.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Masedonia
Jamhuri ya leo ina tabia ya pekee kwa sababu ilikuwa jimbo la kujitawala la Yugoslavia hadi 1991. Wanaolikalia ni hasa Waslavi wanaozungumzwa lugha iliyo karibu na Kibulgaria na pia Kiserbia. Si rahisi kujua watu wa sehemu hizi walianza lini kujisikia watu wa pekee na tofauti na majirani yaom hasa Wabulgaria. Inaonekana hii ilitokea hasa wakati wa karne ya 20. Kwa vyovyote, baada ya mwisho wa shirikisho la Yugoslavia, Masedonia nayo ilitafuta uhuru wake.

neg:
Nadhifa (kundinyota)
Katika unajimu wa kisasa katika Afrika ya Mashariki jina "Nadhifa" halitumiwi tena ikiwa kundinyota inaitwa "Mashuke" au pia Sumbula lakini Sumbula ni jina la nyota angavu zaidi (, au Alfa Virginis). Asili ya "mashuke/ sumbula" ni picha iliyotumiwa kuchora kundinyota hii iliyokuwa binti anayebeba mashuke ya ngano. Waarabu waliopokea kundinyota pamoja na ishara yake kutoka kwa Wagiriki hawakuchora tena mwili wa binti kutokana na kanuni za dini yao walichora mashuke pekee yanayoitwa "sunbula" kwa Kiarabu. Katika mapokeo ya Kiarabu majina ya "nadhifa" na "sunbula" yalitumiwa sambamba.

neg:
Jamhuri ya Masedonia
Sehemu kubwa ya Masedonia ya Kale leo hii iko ndani ya Ugiriki na pia Bulgaria. Jamhuri ya leo ina tabia ya pekee kwa sababu ilikuwa sehemu ya Yugoslavia hadi 1991.

neg:
Shamu
Shamu (kwa Kiarabu شام "sham" - kifupi cha بلاد الشام, "bilad ash-sham") ni jina la eneo la kihistoria katika Mashariki ya Kati inayokaliwa leo hii na nchi za Syria, Lebanon, Palestina, Israel na Jordan.

neg:
Historia ya Kanisa
Siri mojawapo ya uenezi huo ni kuwepo kwa Dola la Roma. Serikali yake ilitawala nchi nyingi kuanzia kando ya Sahara upande wa kusini mpaka Uholanzi na Uingereza wa leo upande wa kaskazini, halafu kutoka milima ya Mesopotamia (leo Iraq) upande wa mashariki mpaka Ureno wa leo upande wa magharibi.

neg:
Dola la Roma
Nchi nyingi za sasa ziliwahi kuwa sehemu ya Dola la Roma kama vile Uingereza, Ufaransa, Hispania, Italia, Ugiriki na nchi za Balkani upande wa Ulaya, Moroko, Algeria, Tunisia, Libia na Misri upande wa Afrika, na Uturuki, Syria, Lebanon, Palestina, Jordan na hata Irak upande wa Asia.

neg:
Anatolia
Jina la Kale ni "Asia Minor" (kilat.) au " Asia Ndogo".

neg:
Hammurabi
Umaarufu wake watokana na sheria zake. Hakuwa mtawala wa kwanza wa Mesopotamia aliyetunza sheria za milki kimaandishi. Lakini sheria nyingine zimepotea au kuhifadhiwa kwa sehemu tu. Mkusanyo wa sheria za Hammurabi ni wa kwanza uliosambazwa kiasi cha kuwa na nakala nyingi, hivyo nakala kadhaa zimehifadhiwa hadi leo na kutupa picha ya jamii ile ya kale sana.

neg:
Takwimu
Takwimu yenyewe ilianza na sensa yaani hesabu ya watu katika milki au mji. Sensa za kwanza zinajulikana kutoka Misri ya Kale (mnamo mwaka 2700 KK), China ya Kale (mnamo mwaka 2000 KK), mji wa Mari katika Mesopotamia (mnamo 1700 KK).

neg:
Saint Helena
Tangu 1673 Kampuni ya Kiingereza ya India ya Mashariki ilitawala kisiwa kama kituo cha safari za merikebu ya matanga kubwa kati ya Uingereza, Afrika ya Kusini na India. Kampuni ilianzisha mji wa Jamestown na mashamba makubwa ya mboga kwa ajili ya mabaharia waliopita. Kwa ajili hiyo watumwa Waafrika walipelekwa Saint Helena; baada ya mwisho wa utumwa katika karne ya 19 pia wafanyakazi Wachina.
Jina la Saint Helena lilijulikana kote duniani kutokana na kuwa mahali pa kufungwa kwa Kaisari Napoleon I. wa Ufaransa. Napoleon alikuwa kiongozi aliyeogopwa sana na kutawala sehemu kubwa ya Ulaya kwa miaka kadhaa mwanzoni wa karne ya 19.

neg:
Kanisa la Asiria
Kanisa la Asiria, jina lake rasmi ni Kanisa Takatifu Katoliki la Mitume la Asiria la Mashariki,(kwa Kiaramu ܥܕܬܐ ܩܕܝܫܬܐ ܘܫܠܝܚܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝ ܕܡܕܢܚܐ ܕܐܬܘܪܝܐ, "ʻIttā Qaddishtā w-Shlikhāitā Qattoliqi d-Madnĕkhā d-Āturāyē"), ni Kanisa la Waashuru ambalo kihistoria lilikuwa na kiini chake katika Mesopotamia ya kaskazini.

neg:
Marduk
Wataalamu wanafikiri ya kwamba masimulizi yale yalitungwa na makuhani wa Babeli kwa lengo la kumtangaza Marduk kama mungu mkuu kwa miungu mingi iliyoabudiwa katika miji ya Mesopotamia iliyokuja chini ya mamlaka ya Babeli na kuchukua nafasi ya mitholojia mbalimbali za miji ile

neg:
Ur
Ur ilikuwa mji katika Mesopotamia ya kale. Mahali pake ni katika Iraq ya leo kusini ya Baghdad. Inaaminiwa ilikuwa kati ya miji ya kwanza kabisa duniani.

neg:
Hidekeli
Hidekel ina chanzo chake katika milima ya Uturuki ya Mashariki. Kwa kilomita chache inapita eneo la Syria halafu inaingia katika Iraq. Baada ya kuvuka milima ya Kurdistan inapita mji wa Mossul na kuingia katika tambarare ya Mesopotamia. Inafika Baghdad na kuendelea katika Iraq ya kusini hadi kuungana na mto Frati katika Shatt al Arab ambayo ni mpaka kati ya Iraq na Uajemi. Mdomo uko katika pembe la Ghuba ya Uajemi.

neg:
Kitabu cha Ezra
Mwaka 587 KK mfalme wa Babeli alikuwa amevamia mji wa Yerusalemu, kubomoa hekalu la Sulemani na kumaliza ufalme wa Yuda. Wakazi walipelekwa Mesopotamia kwa uhamisho wa Babeli. Tangu wakati huo Waisraeli kwa kawaida walijulikana kuwa Wayahudi. Lakini, kwa kuwa utengano wa Israeli haukuendelea, majina hayo mawili, pamoja na jina la Waebrania, yaliweza kutumiwa kwa watu walewale (Yer 34:9; Yn 1:19, 47; 2 Kor 11:22; Gal 2:14).

neg:
Mari
Mji huo ulikuwa kando ya mto Frati, takriban katikati ya kitovu cha Mesopotamia na pwani ya Mediteranea na hivyo kitovu muhimu cha biashara ya kimataifa ya wakati ule.

neg:
Kusini
Jina "kusini" laaminiwa limetokana na neno lenye asili ya Misri ya Kale kwa ajili ya nchi ya Kushi iliyokuwepo upande wa kusini wa Misri katika Nubia (au Sudani ya leo) pamoja na Uarabuni ya Kusini. Jina la Kushi lapatikana pia katika masimulizi ya Biblia likimtaja mmoja wa wana wa Hamu katika kitabu cha Mwanzo 10:16 kama baba wa watu wa Kushi. Hili neno lilitumiwa na mabaharia Waarabu pia kutaja mwelekeo wa kusini na kwa umbo la "kusi" hasa upepo wa kusini.

neg:
Armagedoni
Armagedoni (kwa Kigiriki Ἁρμαγεδών, "Harmagedōn", kutoka Kiebrania: הר מגידו, Har Megiddo) ni mahali pa Israeli kaskazini ambapo pametajwa na kitabu cha Ufunuo 16:16 kuwa patakuwepo mapigano makubwa ya mwisho kati ya wema na uovu.

neg:
Ufalme wa Mutapa
Ufalme wa Mutapa (au "Mwenemutapa") ni ufalme wa Wakaranga ulioenea kutoka mto Zambezi kupitia mto Limpopo hadi Bahari ya Hindi kusini mwa Afrika, katika nchi za kisasa za Zimbabwe, Afrika Kusini, Lesotho, Swaziland, Msumbiji na sehemu za Namibia na Botswana, tena hadi Zambia ya kisasa.
Katika ramani ya Kireno ya karne ya 16 Monomotapa ililala ndani ya Afrika Kusini.

neg:
Myanmar
Myanmar "(pia: Myama; Myamari)" ni nchi ya Asia ya Kusini-Mashariki inayojulikana pia kwa jina la Burma au Bama.

neg:
Maandishi
Maandishi penye mawe magumu tena penye hali ya hewa yabisi hukaa miaka elfu kadhaa. Kwa njia hiyo tuna ushuhuda wa maandishi ya mapema hasa kutoka nchi kama Mesopotamia, Misri, Bara Hindi na China. Lakini hatuwezi kukana uwezekano wa maandishi yaliyotumia mata kama magome ya miti yanayooza haraka hasa katika mazingira yenye mvua nyingi.

neg:
Jiometri
Maumbo ya jiometri yalionekana kwanza nchini Mesopotamia na Misri katika milenia ya pili baada ya Yesu Kristo. Maumbo haya yalikuwa na urefu, uwanda ambazo zilitumika katika kupima ardhi na kuzuru sayari nyingine.

neg:
Puntland
Jina linatokana na nchi ya Punt ya Kale inayotajwa katika maandiko ya Misri ya Kale. Hadi leo haijulikani jina hili linataja kweli sehemu gani, lakini wataalamu wengi huamini ilikuwa mahali fulani kwenye pwani ya Somalia.

neg:
Ukristo barani Afrika
Nchi hizo za Afrika Kaskazini zilikuwa tajiri. Hali ya hewa wakati ule ilikuwa afadhali kwa kilimo kuliko leo. Milima ya Atlas ilijaa misitu. Katika Algeria na Tunisia ya leo ililimwa ngano kwa wingi na kuilisha Italia. Hata jina la "Afrika" lina asili yake katika kipindi cha Kiroma. "Afrika" ilikuwa jina la mkoa mmoja uitwao leo Tunisia. Kutoka kule jina hilo lilitumika baadaye kwa sehemu nyingine za bara hilo.

neg:
Syria
Nchi inatajwa pia kwa jina la "Shamu" katika maandiko ya Kiswahili, ingawa neno hili lamaanisha zaidi eneo la kihistoria ambalo lilikuwa kubwa kuliko Syria ya leo.

neg:
Jamhuri ya Masedonia
Mwanzoni palikuwa na matatizo ya kutumia jina hilo kwa sababu ya upinzani wa Bulgaria na Ugiriki zinazodai kuwa "Masedonia" ni sehemu ya urithi wao wa kitaifa. Kwa muda nchi ilijulikana rasmi kama "Masedonia iliyokuwa jamhuri ya Yugoslavia" lakini yenyewe iliamua kujiita "Jamhuri ya Masedonia" tu.

neg:
Historia ya Namibia
Mwaka 1978 Umoja wa Mataifa uliamua ya kwamba Afrika ya Kusini-Magharibi unapaswa kupewa uhuru. Baada ya miaka ya vita vya kupigania uhuru kati ya SWAPO na jeshi la Afrika Kusini, mchakato wa kimataifa wa kuelekea uhuru ulianza mwaka 1988 na hatimaye mwaka 1990 nchi ilipata uhuru wake kwa jina la Namibia.

neg:
Dameski
Baada ya ushindi wa Muawiyya mwaka 661 juu ya Hussain ibn Ali alichukua cheo cha khalifa akikaa Dameski. Hivyo mji ukawa mji mkuu wa milki ya Wamuawiya iliyotawala kutoka Hispania hadi milango ya China.
Khalifa wa mwisho wa Wamuawiya Marwan II alihamisha makao yake kwenda Haran katika Mesopotamia ya kaskazini. Marwan alishindwa baadaye na Abu al-`Abbās `Abdu'llāh as-Saffāh aliyeanzisha utawala wa makhalifa Waabbasi na kupeleka mji mkuu Baghdad. Dameski haikurudishiwa tena umuhimu na heshima jinsi ilivyokuwa wakati wa Wamuawiya.

neg:
Astronomia ya kimagharibi
Wagiriki walipokea habari nyingi kutoka wataalamu wa Babeli na Mesopotamia (Iraki ya leo).

neg:
Zimbabwe
Jamhuri ya Zimbabwe (iliyojulikana wakati wa ukoloni kama Rhodesia ya Kusini) ni nchi isiyo na bahari iliyoko upande wa kusini wa Bara la Afrika, kati ya mto Zambezi na mto Limpopo.

neg:
Karthago
Karthago (kwa Kilatini "Carthago"; kwa Kigiriki Καρχηδών "Karchēdōn"; katika lugha asilia ya Kifinisia "Qart-Hadašt", yaani "mji mpya") zaidi ya miaka 2000 iliyopita ulikuwa mji mkubwa katika Afrika ya Kaskazini karibu na Tunis ya leo nchini Tunisia.

neg:
Mwandiko wa kikabari
Mwandiko wa kikabari ni kati ya aina za mwandiko wa kale sana duniani: ilikuwa kawaida katika Mesopotamia ya kale ukitumiwa na Wasumeri, Wababeli, Waashuri na wengine hata katika nchi jirani.

neg:
Hidekeli
Mto Hidekeli (Kiajemi: "tigr", kar.: دجلة, "dijla", kituruki/Kikurdi: "dicle", Kiaramu: "deqlath", Kiebrania: חידקל "hidekel") ni mto wa Asia ya magharibi. Pamoja na Frati ni mto mkubwa wa Mesopotamia.

neg:
Liturujia ya Mesopotamia
Hata matoleo ya vitabu vya liturujia hiyo kwa kiasi kikubwa yamefanywa na Wakatoliki. Lugha yake hasa ni Kiaramu.

neg:
Afrika
Neno "Afrika" limetokana na lugha ya Kilatini ya Roma ya Kale. Waroma kwa jina hilo hawakumaanisha bara lote bali eneo katika Tunisia ya leo tu.

neg:
Ndoto
Kumbukumbu za zamani zaidi kuhusu ndoto ni za miaka 5000 hivi iliyopita huko Mesopotamia, ambapo zilichorwa katika vigae.

neg:
Sumeri
Sumeri ilikuwa kati ya tamaduni za juu za kwanza katika Asia ya Magharibi na hasa Mesopotamia (Iraq ya leo). Labda ilikuwa utamaduni wa kwanza wa kujenga miji.

neg:
Hekalu la Artemis mjini Efeso
Hekalu la Artemis mjini Efeso (kwa Kigiriki ὁ ναὸς τῆς Ἀρτέμιδος Ἐφεσίης, τὸ Ἀρτεμίσιον (ho naòs tês Artémidos Ephesíês, tò Artemísion), kwa Kilatini: Templum Dianae Ephesi(n)ae au Artemisium Ephesi(n)um) lilikuwa jengo kubwa la kidini lililojulikana kote katika mazingira ya Mediteraneo wakati wa Ugiriki wa Kale na Roma ya Kale.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Masedonia
Sehemu kubwa ya Masedonia ya Kale leo hii iko ndani ya Ugiriki na pia Bulgaria. Leo hii wakazi wengi wa Masedonia ya kihistoria nje ya Ugiriki wanatumia lugha za Kislavoni wakati ndani ya Masedonia ya Kigiriki wanatumia lugha ya Kigiriki.

neg:
Jamhuri ya Masedonia
Mnamo mwaka 325 KK mfalme wa Masedonia alitawala nchi zote kuanzia Ugiriki hadi Misri, Syria, Uajemi, mipaka ya Uhindi na Asia ya Kati.

neg:
Maandishi
Hakuna hakika maandishi yalianza lini na wapi. Wataalamu wengi huona ya kwamba Sumer katika Mesopotamia ilikuwa na maandishi ya kwanza duniani.

neg:
Babeli
Babeli ulikuwa mji wa kale katika Mesopotamia, muhimu kwa karne nyingi kama mji mkuu wa milki zilizotawala maeneo makubwa ya Mashariki ya Kati.

neg:
Wakaramojong
Wakaramojong walikuwa wanajulikana awali kama Wajie. Jina Karamojong lilitokana na kauli "Ekar ngimojong", linamaanisha "watu wakongwe hawaweza kutembea zaidi". Kulingana na utamaduni, kundi la watu hawa, ambao sasa wanajulikana kama Wakaramojong, wanasemekana kuhamia kutoka Ethiopia kati ya miaka ya 1600 na 1700 BK kama kundi moja linalojulikana kama Wajie. Walipofika mpakani mwa Kenya na Ethiopia, inasemekana kuwa waligawanyika katika makundi kadhaa: Waturkana, Watoposa, na Wadodoth. Kati ya makundi haya tatu, Waturkana waliamua kubaki waliko sasa. Kundi la pili ambalo baadaye lilikuja kujulikana kama Watoposa liliendelea moja kwa moja hadi Sudan. Kundi la tatu, Wadodoth waliamua kubaki katika sehemu ya Apule katika sehemu ya kaskazini ya Karamoja. Kundi kuu liliendelea upande wa kusini na baada ya kufika katika wilaya kuu ambayo sasa ni ya Jie, makundi haya makuu yanaripotiwa kugawanyika katika makundi matatu zaidi na kuhamia kusini zaidi: Wapia, Wabokora, na Wamatheniko. Kundi la tatu la Wamatheniko, lilienda upande wa magharibi na kuunda lugha za Kiteso, Kikumam na Kilangi. Lilikuwa kundi hilo la mwisho ambalo lilisafiri zaidi ambalo linasemekana kutumia kauli ya "watu wakongwe hawaweza kutembea zaidi".

neg:
Mafuta ya petroli
Tangu nyakati za kale mafuta ya petroli ilitokea kiasili kutoka ardhi katika nchi kama Mesopotamia kusini. Pale ilipoonekana kama ziwa iliunganika na oksijeni ya hewa na kuganda kuwa lami. Ile lami asilia iliwahi kutumiwa na watu wa kale; kwa kuikoroga na mchanga watu waliweza kuziba mapengo kati ya bao za jahazi.

neg:
Pompei
Pompeii ilikuwa mji wa Roma ya Kale uliopo katika Italia ya kusini karibu na mji wa Napoli ya leo.

neg:
Kanisa la Wakaldayo
Kanisa Katoliki la Wakaldayo (kwa Kiaramu ܥܕܬܐ ܟܠܕܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐ , "ʿītha kaldetha qāthuliqetha") ni mojawapo kati ya Makanisa Katoliki ya Mashariki, likifuata mapokeo ya Mesopotamia na kutumia liturujia ya Mesopotamia.

neg:
Majina ya nyota
Kumbukumbu ya kale zaidi kuhusu majina ya nyota imehifadhiwa kutoka tamaduni za Mesopotamia kama Babeli na Sumeri. Walitazama nyota kwa umakinifu mkubwa wakipanga kalenda na hivyo waliweka misingi ya astronomia. Walitambua tofauti kati ya nyota za kawaida zisizobadilika, nyota zinazotembea angani, yaani sayari, na nyota zinazoonekana kwa muda mfupi tu kama vile vimondo au nyotamkia. Ilhali waliamini ya kwamba nyota ni wawakilishi wa miungu yao, waliunda pia imani ya kwamba miendo ya nyota inaruhusu kutabiri nia ya miungu na hivyo waliweka misingi kwa elimu ya unajimu iliyoendelea sambamba na astronomia bila kutofautishwa kwa karne nyingi. Elimu ya Babeli ilikuwa msingi kwa maendeleo ya elimu hii katika Ugiriki ya Kale na Uhindi.

neg:
Koreshi Mkuu
Aliendelea kuthebitisha viongozi wengi na wakuu wa idara mbalimbali waliowahi kuwepo chini ya mfalme wa kale.
Baada ya ushindi juu ya Babeli Koreshi alitawala Asia Ndogo, Mesopotamia na Shamu hadi Palestina mpakani kwa Misri. Hapo aliangalia mipaka yake upande wa mashariki.

neg:
Zimbabwe
Jina "Zimbabwe" linatoka katika jina "dzimba dzamabwe" kumaanisha "nyumba ya mawe" kwa lugha ya Kishona. Nyumba hiyo ya mawe , ambayo imehifadhiwa kama eneo la kihistoria, ilikuwa Milki ya Mwenemtaba ambaye ufalme wake uliongoza eneo hilo miaka ya kale.

neg:
Rhodesia
Rhodesia ni jina la kihistoria kwa ajili ya maeneo ya nchi za kisasa Zimbabwe na Zambia wakati wa ukoloni kuanzia 1895.

neg:
Numidia
Numidia ni eneo la kihistoria katika Afrika ya Kaskazini. Leo hii ni sehemu ya nchi za Tunisia na Aljeria.

neg:
Bohemia
Bohemia (Kicheki na Kislovakia: Čechy; Kijerumani: Böhmen; Kipoland: Czechy) ni mkoa wa kihistoria katika magharibi ya Ucheki. Jina limetokana na neno la Kilatini kwa ajili ya eneo la kabila la "Boio" (""Boiohaemum" = eneo la Waboio, baadaye: "Bohemia"") lililowahi kukalia sehemu zile zamani za Roma ya Kale.

neg:
Liturujia ya Mesopotamia
Mwaka wa liturujia umegawanyika katika vipindi vya wiki sabasaba hivi, vinavyoitwa Shawu'i: Majilio (yanayoitwa Subara, "Kupashwa Habari"), Epifania, Kwaresima, Pasaka, Mitume, Joto, Elia na Msalaba, Musa na "Kutabaruku" (Qudash idta).

neg:
Khorezmia
Khorezmia (pia: Chorasmia) ni eneo la kihistoria upande wa kusini wa Ziwa Aral. Kiini chake ni oasisi kubwa kwenye delta ya mto Amu Darya unapoingia Ziwa Aral. Upande wa mashariki kuna jangwa la Kyzylkum na upande wa magharibi nyanda za juu za Ustyurt. Leo hii eneo limegawiwa kati ya nchi za Uzbekistan, Kazakhstan na Turkmenistan.

neg:
Afrika
Wakati huo Wagiriki wa Kale walitumia zaidi jina la Libya kwa ajili ya nchi kusini kwa Bahari ya Mediteraneo.

neg:
Pilau
Kuna ushahidi wa kihistoria kwamba ukulima wa mchele ulianzishwa kutumia mfumo katika sehemu ya Mesopotamia na kusini magharibi mwa Irani kwa kiasi kikubwa katika karne ya 5 KK, kufanya watu wa Asia ya Kati na Mashariki ya Kati wawe na uwezo wa kupata mchele kwa kiasi ambacho hakikuwa kinawezekana awali.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Masedonia
Tangu karne ya 6 BK makabila ya Waslavi yalifika katika sehemu zilizowahi kuitwa Masedonia zamani. Sehemu kubwa ya eneo ilikuwa chini ya milki ya Wabulgaria, halafu, tangu 1018 sehemu ya jimbo la Bulgaria katika Milki ya Bizanti.

neg:
Aleksander Mashuhuri
Mfalme wa Masedonia (336 – 323 KK), anajulikana kama mmoja kati ya amiri jeshi waliofanikiwa kupita wote wengine katika historia ya dunia. Kabla hajafariki kwa umri wa miaka 33 aliteka sehemu kubwa ya dunia iliyojulikana na Wagiriki wa zamani zake, kuanzia Ulaya hadi Bara Hindi na Misri.

neg:
Fizikia
Kwa mujibu wa Asger Aaboe, chanzo cha astronomia ya kimagharibi kinaweza kupatikana Mesopotamia, na juhudi zote za watu wa magharibi kuelekea sayansi ya uhalisia zimerithiwa kutoka astronomia ya kale ya Kibabuloni.
Wanaastronomia wa Misri waliacha alama katika makaburi na kumbukumbu zingine juu ya makundi nyota na mienendo ya maumbo mengine katika samawati (maumbosamawati/magimba) mengine.

neg:
Algiers
Baada ya kuenea kwa Dola la Roma ikawa mji wa Icosium na kuvamiwa na Waarabu Waislamu mwaka 702. Waberber wa kabila la Beni Mezghenna walikaa katika eneo hili. Mwaka 960 kiongozi wa Kiberber Buluggin ibn Ziri aliyekuwa gavana wa makhalifa wa Fatimiya wa Misri aliteua mahali pa Icosium na kujenga boma hapa. Mji uliitwa sasa "Al-djazair-Mezghenna" yaani "visiwa vya Beni Mezghenna". Ndiyo asili ya jina la leo "Al djaza'ir (الجزائر)" yaani "visiwa".

neg:
Eratosthenes
Alichora ramani ya dunia isiyohifadhiwa lakini ilitajwa mara nyingi katika maandiko ya watu wa kale. Eratosthenes alijua bara 3 za Ulaya, Libya (Afrika) na Asia. Asia ilijulikana kwake hadi Uhindi, nchi iliyofikiwa na Aleksander Mkuu. Alijua ya kwamba Afrika, iliyojulikana kwa jina la Libya wakati ule, ilizungukwa kwa maji kutokana na taarifa ya msafara wa Wamisri miaka 300, kabla yake lakini hakujua ya kwamba inaenea pia kusini kwa ikweta.

neg:
Sokotra
Sokotra imejulikana tangu zamani za Wagiriki wa Kale kama kituo cha biashara kati ya nchi za Bahari ya Shamu na Uhindi. Katika Periplus ya Bahari ya Eritrea inaitwa "Dioskouridou". Mtaalamu G.W.B. Huntingford amedai ya kwamba asili ya jina ni lugha ya Kihindi Sanskrit "dvipa sukhadhara" (kisiwa cha heri).

neg:
Misri ya Kale
Wafalme, walioitwa Mafarao, walijengewa makaburi makubwa sana na piramidi ni kati ya makaburi makubwa kabisa duniani.

neg:
Maghrib
Maghrib (المغرب العربي al-maġrib al-ʿarabī; pia: Maghreb) ni sehemu ya kaskazini-magharibi ya Afrika. Siku hizi neno lataja nchi za Moroko, Algeria na Tunisia, wakati mwingine pia Mauretania.

neg:
Kanisa la Wakaldayo
Idadi ya waamini leo ni kati ya 500,000 na 1,000,000 , wengi wao wakiwa wenyeji wa Mesopotamia.

neg:
Ionia
Jina la Ionia lilitokana na Waionia waliokuwa kabila la Wagiriki waliohamia Asia Ndogo kutoka Ugiriki mwenyewe mnamo mwaka 1,000 KK na kujenga miji yao huko kama vile Efeso, Mileti na Smirna (Izmir ya leo). Baadaye Ionia ilikuwa eneo walipoishi wanafalsafa muhimu kama Thales wa Mileti, Anaximander oder Heraklito.

neg:
Abu Bakr
Baada ya kushinda vita hizi Abu Bakr alituma jeshi lake dhidi ya Bizanti na Uajemi. Hapo kaskazini Waarabu walikutana na milki mbili kubwa zilizochoka baada ya vita ya miaka 30 kati yao. Zaidi ya hapo Wajemi walikuwa katika kipindi cha vita ya wenyewe kwa wenyewe. Jemadari Khalid bin Walid alishambulia Hira katika Mesopotamia na upande wa Bizanti jeshi la Waarabu likaingia katika Palestina.

neg:
Mnara wa Babeli
Kihistoria si wazi ni kipindi gani kinachoangaliwa katika simulizi la Mwanzo 11. Inaonekana ya kwamba wasimulizi walikuwa na habari za piramidi au zigurat kubwa zilizokuwepo Babeli na penginepo katika Mesopotamia.

neg:
Faras
Faras (zamani waliita , "Pakhôras"; ; Kinubi cha Kale: Ⲡⲁⲣⲁ, "Para") ulikuwa moja kati ya miji mikubwa ya Lubia ya upande wa chini, katika Misri ya leo. Mji huu ulifurika na mafuriko ya Ziwa Nasser katika miaka ya 1960, na sasa mji huu upo chini ya maji kwa kudumu.
Kabla ya mafuriko, wana-elimu wa kale walifanya utafiti mkubwa sana katika eneo hili. Wanaelimu wa kale hao walitokea nchini Poland.

neg:
Visa vya Esopo
Visa vya Esopo vinatokana na masimulizi ya Esopo, ambaye inaaminika kuwa alikuwa ni mtumwa wa Kiafrika aliyeishi kati ya mwaka 620 na 560 Kabla ya Kristo katika Ugiriki wa Zamani. Visa vyake hutumiwa kutoa mafunzo na kuburudisha. Visa hivi hutumiwa kwa wingi katika vitabu vya watoto na vikaragosi.

neg:
Kosovo
Kosovo (kwa Kialbania: Kosovë au Kosova, kwa Kiserbia na herufi za Kikirili: Косово и Метохија, kwa alfabeti ya Kilatini: Kosovo i Metohija) ni nchi ndogo ya Balkani katika Ulaya ya kusini-mashariki. Imepakana na Serbia, Jamhuri ya Masedonia, Albania na Montenegro.

neg:
Mji
Miji ya kwanza ilipatikana Mesopotamia, kama vile Uruk na Ur, ingawa kati ya miji inayodumu hadi leo ule wa kale zaidi labda ni Yeriko (Palestina).

neg:
Vigae vya mwandiko wa kikabari
Mesopotamia ilikuwa kitovu cha ustaarabu wa mapema wa kilimo wa miji kama Sumeri, Akkadi, Babeli na Ashuru. Mwanzo wa maandishi ilikuwa nia ya kushika kumbukumbu tu kuhusu akiba, idadi ya mazao, mifugo na bidhaa nyingine. Polepole waandishi wa Sumeri na Babeli walibuni mwandiko wa picha ulioendelea kuwa mwandiko wa alama zilizowakilisha maneno au silabi. Baada ya maendeleo hayo kuna pia matini marefu yaliyoandikwa kwa njia hii, kwa mfano Utenzi wa Gilgamesh.

neg:
Ogaden
Ogaden ni jina la kimataifa la eneo kubwa la Ethiopia ya mashariki. Zamani ilikuwa jina la jimbo linaloitwa leo mkoa wa Somali la Ethiopia.

neg:
Barua
Barua za kale kabisa zinazojulikana zimehifadhiwa kutoka Mesopotamia ya Kale ambako watu waliandika juu ya vigae vya mwandiko wa kikabari kwa kutumia mwandiko wa kikabari. Labda kulikuwa na barua za kale zaidi lakini hazikuhifadhiwa hadi leo.

neg:
Mwandishi
Katika eneo la Mesopotamia walimwabudu mungu mlinzi wa waandishi kwa jina Nabu. Katika maktaba ya matofali ya kikabari ya Niniveh kuna matini inayosifu kazi ya mwandishi: "Onyesha bidii katika sanaa ya kuandika, maana itakupatia utajiri kwa wingi"

neg:
Pergamon
Pergamon (jina la leo kwa Kituruki "Bergama"; kwa Kigiriki: Πέργαμον; kwa Kilatini: Pergamum) ilikuwa mji wa Ugiriki ya Kale kwenye pwani ya magharibi ya Asia Ndogo katika Uturuki ya leo. Leo hii uko huko mji wa Bergama takriban kilomita 80 kaskazini ya Izmir.

neg:
Ufalme wa Byzanti
Hata hivyo, kwa wakati mwingi wa historia yake, ulifahamika na wenzao wa Ulaya magharibi kama “Ufalme wa Wagiriki” au “Ufalme wa Konstantinopoli” au "Rhômania".

neg:
Milima ya Taurus
Milima ya Taurus (kwa Kituruki "Toros Dağları") ni milima ya kusini mwa Uturuki inayotenganisha Bahari ya Mediteranea na mabonde ya Mesopotamia upande wa kusini na nyanda za juu za Anatolia upande wa kaskazini.

neg:
Troia
Troia (kwa Kigiriki: Τροία, "troia", pia Ίλιον, "ilion"; kwa Kiingereza: "Troy") ulikuwa mji wa Asia Ndogo zamani za Ugiriki ya Kale. Inajulikana kutokana na utenzi wa Iliadi ambamo mshairi Homer alisimulia habari za Vita ya Troia.

neg:
Algiers
Tangu karne ya 16 BK Algiers ikawa mji wa kujitawala ndani ya Dola la Uturuki. Imekuwa mara kwa mara makao makuu ya maharamia wa Mediteranea ya magharibi. Maharamia hao walishambulia jahazi za Wakristo kama Waitalia, Wafaransa, Wahispania na kadhalika na kuteka abiria pamoja na mabaharia. Waliuzwa kama watumwa au kurudishwa kwao baada ya kulipiwa pesa. Maharamia waliweza pia kushambulia miji ya Wakristo mwambaoni mwa Mediteranea na kutwaa wakazi kama watumwa. Hali hiyo ilisababisha tena na tena majaribio ya nchi za Ulaya kuvamia Algiers lakini bila kufaulu hadi karne ya 19.

neg:
Marduk
Marduk ni jina la mungu mlinzi wa mji wa Babeli (Mesopotamia, leo Iraki). Pamoja na uenezi wa mamlaka ya Babeli katika Mesopotamia ya kale Marduk aliongezewa ibada na heshima na kuitwa mungu mkuu kuliko miungu wote katika dini ya Babeli. Ishara zake zilikuwa joka lake na aina ya jembe.

neg:
Sfinksi
Sfinksi (kwa Kiingereza sphinx) ni kiumbe cha visasili katika tamaduni za Misri ya Kale, Ugiriki wa Kale na Mesopotamia. Inajulikana pia katika visasili na sanaa za Asia ya Kusini na Kusini-mashariki.

neg:
Wamandayo
Wamandayo ni wafuasi wa dini ya Mesopotamia wanaohesabika kuwa 60,000-70,000.

neg:
Mwandiko wa kikabari
Vipande vya udongo wa mfinyanzi vilikaushwa na vingine kuchomwa kama tofali au vigae. Kwa njia hii viliweza kudumu katika mazingira makavu kwa miaka elfu kadhaa hadi leo. Mikusanyiko ya vigae vya mwandiko wa kikabari ilikuwa kama maktaba au hifadhi za nyaraka na ile iliyodumu hadi leo ni chanzo cha habari nyingi kuhusu utamaduni wa Mesopotamia ya Kale.

neg:
Frati
Pamoja na Hidekeli (Tigri), ambao pia unatoka katika milima ya Uturuki ya Mashariki, unaunda eneo la Mesopotamia (yaani "kati ya mito"; leo kwa kiasi kikubwa inalingana na Iraq).

neg:
Moroko
Moroko (pia Maroko, kwa Kiarabu المغرب), au kirefu Ufalme wa Moroko (المملكة المغربية al-mamlaka al-maghribiya yaani "ufalme wa magharibi") ni nchi ya Afrika ya Kaskazini-Magharibi.

neg:
Aleksander Mashuhuri
Aleksander alizaliwa mwaka 356 KK kama mwana wa mfalme Filippo II wa Masedonia na malkia Olympias. Masedonia ilikuwa nchi katika kaskazini ya Ugiriki ya Kale na Wgiriki wengi waliwatazama Wamasedonia kama washenzi walio nje ya ustaarabu wa Ugiriki. Tofauti na Ugiriki ya Kale iliyokuwa jamii ya madola-miji Masedonia iikuwa jamii ya miji michache na watu wengi walioishi vijijini. Ilitokea katika karne ya 5 KK tu ya kwamba wanamichezo kutoka Masedonia walikubaliwa kwenye Michezo ya Olimpiki..


query: Bara Hindi lina ukubwa gani?

pos:
Bahari ya Hindi
Kwa hiyo eneo lote la uso wa bahari hii ni kilomita za mraba 70,560,000 km²; kina cha wastani ni mita 3,741 ilhali kina kikubwa kinafikia mita 7,906. Mjao wake ni kilomita za ujazo 264,000,000 km³ inayolingana na asilimia 19.8% ya mjao wa bahari zote duniani.

neg:
Mlima Kama
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Madura
Madura ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Java. Eneo la kisiwa ni 5025 km². Baadhi ya miji kisiwani ni Sampang na Bangkalan. Mwaka wa 2010 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 3,622,763. Watu wakaao kisiwani kwa Madura huongea hasa Kimadura.

neg:
Wolverini
Wolverini mzima ana ukubwa wa mbwa wa kawaida, urefu kwa kawaida kuanzia 65 hadi 107cm, mkia wa 17-26cm, na uzito wa 9-25kg, ingawa madume wakubwa waweza kuwa na uzito hadi 32kg. Madume wana ukubwa ulio wa 30% kubwa zaidi kuliko wa wajike. Wao ni mustelidi wakubwa zaidi wa kiardhi kati ya wote; ota-bahari na ota mkubwa wa Amazoni wazidi ukubwa wa wolverini.

neg:
Bamba la Uhindi
Tar. 8 Oktoba 2005 mwendo wa bamba la Uhindi chini ya Himalaya ulisababisha tetemeko la ardhi lililoua takriban watu 60,000 na kuharibu nyumba za watu milioni 2.5. Kitovu cha mshtuko kilikuwako karibu na Muzaffarabad katika eneo la Azad Kashmir upande wa Kipakistani ya Kashmir.

neg:
Bahari ya Hindi
Kama kawaida, pale ambako mabamba yanaachana kuna nafasi inayoruhusu kupanda juu kwa joto na magma kutoka kiini cha dunia na kutokea kwa volkeno pamoja na safu za milima chini ya maji.

neg:
Ziwa Assal
Urefu wake mkubwa unafikia kilomita 19 na upana wake mkubwa hadi km 7; eneo la maji yake ni hadi km² 54. Kina cha juu kinafikia hadi mita 40. Beseni lake inajumlisha maeneo ya km² 900.

neg:
Milima ya Buhamila
Kilele kina urefu wa mita 1,391 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Muundo wa dunia
Koti ni tabaka la mwamba lenye unene wa 2,900 km linalofunika kiini cha dunia. Iko chini ya ganda nyembamba la nje la dunia ikianza takriban 30-40 km chini ya uso wa dunia na kufikia kina cha 2,900 km. Mwamba wa koti ya dunia si imara. Kutokana na joto kubwa miamba ya koti imeyeyuka inakaa katika hali ya rojorojo. Sehemu hii ni joto zaidi kuliko ganda la juu. Katika koti ya juu ina halijoto ya sentigredi mamia kadhaa; karibu na kiini halijoto hufikia 3,200 °C hadi 4,000°C.

neg:
Bahari ya Kaspi
Bahari ya Kaspi (pia Bahari ya Qazwin- Kiajemi دريا خزر ""darya khazar""; Kirusi Каспийское море ""kaspiiskoye more"") ni ziwa kubwa kabisa duniani lenye eno la 371,000 km² na mjao wa 78,200 km³. Liko kati ya Azerbaijan, Urusi, Kazakhstan, Turkmenistan na Uajemi.

neg:
Bara Hindi
Inaingia ndani ya bahari Hindi kama rasi kubwa sana lenye umbo la pembetatu.

neg:
Siwa barafu
Siwa barafu kubwa iliyopimwa hadi sasa ilikuwa kipande kikubwa kilichovunjika Antaktika mwaka 2000; urefu wake ulikuwa kilomita 295 na upana kilomita 37. Eneo lake lilikuwa 11,000 km² na masi yake tani bilioni tatu.

neg:
Ngisi
Ukubwa wa takriban spishi zote ni chini ya sm 60 lakini ngisi mkubwa inaweza kufika m 13 na ngisi dubwana inafika hata m 14. Ngisi dubwana mkubwa kuliko wote waliokamatwa alivuliwa mwaka 2007 karibu na Antakitiki. Uzito wake ulikuwa kg 495 na urefu wake m 10.

neg:
Bara la Antaktiki
Eneo lake ni zaidi ya kilomita za mraba milioni 14, hivyo ni bara la tano duniani kwa ukubwa.

neg:
Mahindi
Mahindi yanalimwa duniani kote, na uzito wa mahindi huzalishwa kila mwaka zaidi ya mwaka uliopita. Wakati Marekani ikizalisha karibu nusu ya mahindi yote duniani, ( ~42.5%), nchi nyingine zinazoafanya vizuri ni China, Brazili, Meksiko, Argentina, India an Ufaransa. Uzalishaji wa dunia ni karibu tani milioni 800 mwaka 2007, juu kidogo tu ya mchele ( tani milioni 650) na ngano ( ~tani milioni 600). Mwaka 2007, zaidi ya hekta milioni 150 za mahinid zilipandwa duniani nzima, kwa zaidi ya kg 4970.9 kwa hekta. Mazao yanaweza kuwa zaidi ya hapa kwa baadhi ya maeneo mengine duniani; utabiri wa mwaka 2009 unaonesha Iowa ingezalisha kg 11614 kwa hekta.

neg:
Tanzania
Eneo lina kilometa za mraba 947,303 (nchi ya 31 duniani); maji ya ndani yanachukua asilimia 6.2.

neg:
Bamba la gandunia
Bara Hindi au bamba la Uhindi inaendelea kusukuma dhidi ya bamba la Asia na kujisukuma chini ya milima ya Himalaya - kuna uwezekano ya kwamba itaingia kabisa na kutoweka.

neg:
Bara Hindi
Kijiografia kuna sehemu tatu:
Kijiolojia Bara Hindi si sehemu ya Asia. Inakaa juu ya Bamba la Uhindi ambalo ni bamba la gandunia lililokuwa kama kisiwa kikubwa ndani ya Bahari Hindi hadi kujisukuma dhidi ya Bamba la Asia takriban miaka milioni 10 iliyopita. Mshtuko wa mgongano huu ulisababisha kukunja kwa ganda la dunia na kutokea kwa nyororo za milima ya Himalaya ambayo inazidi kurefuka kidogokidogo kila mwaka.

neg:
Asia
Asia ni bara kubwa kabisa kuliko mabara yote mengine ya dunia. Bara hili lina eneo la kilomita za mraba 44,579,000 (maili za mraba 17,212,000), ambalo ni sawa na asilimia 30% ya ardhi yote. Wakazi wa bara la Asia ni 3,701,000,000 kwa mujibu wa makisio 2003.

neg:
Uhindi
Tarehe 14/15 Agosti 1947 utawala wa Uingereza ulikwisha. Bara Hindi iligawanywa katika nchi mbili za Uhindi na Pakistan. Mgawanyo ulikuja na vita na kumwaga kwa damu nyingi.

neg:
Dinara
Urefu wake ni mita 1,913 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Ghuba ya Uajemi
Urefu wake ni takriban 1,000 km na upana wake kati ya 200 hadi 300 km. Kina hakizidi 100 m.

neg:
Kituo cha Anga cha Kimataifa
Tangu mwaka 2011 ukubwa wake ni mnamo mita 110 x 100 x 30. Kinazunguka Dunia kila baada ya dakika 92. Kuna mpango wa kuongeza kitengo cha Kirusi cha maabara katika mwaka 2019.

neg:
Afrika
Afrika ni bara la pili duniani kwa ukubwa, likiwa na eneo la kilometa za mraba zipatazo 30,370,000 na kwa idadi ya wakazi, hao wakiwa 1,225,080,510 (mwaka 2016). Asia ndiyo bara pekee la kushinda Afrika.

neg:
Ancohuma
Urefu wake ni mita 6,427 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Bara
Mabara jinsi yalivyo leo hayakuwepo tangu mwanzo wala hayakai vile. Ilhali kila bara inalingana na bamba 1 au mabamba ya gandunia ina pia mwendo pamoja na bamba lake. Wanajiolojia huamini ya kwamba miaka mamilioni iliyopita mabara yote yaliwahi kukaa pamoja kama bara 1 kubwa sana lililoendelea kupasuliwa baadaye. Vipande huelea juu ya koti ya dunia ambayo ni kiowevo na moto. Mwendo wa mabamba umepimiwa kuwa sentimita kadhaa kila mwake. Uhindi zamani haikuwepo sehemu ya Asia, na sasa hivi Afrika inaelekea kupasuliwa kwenye mstari wa bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

neg:
Bahari ya Aktiki
Bahari ya Aktiki iko kati ya pwani za Asia ya Kaskazini, Alaska na Kanada katika Amerika ya Kaskazini, Greenland na Skandinavia (Ulaya). Eneo lake ni 14.056 km². Kati ya Greenland na Skandinavia kuna uwazi kubwa unaojifungua kwa Atlantiki ya Kaskazini na mlango wa Bering unaunganisha bahari hii na Pasifiki.

neg:
Uhindu
Vikundi vikubwa viko pia:Neno "Hindu" linatokana na lugha ya Kisanskrit ambapo "Sindhu" ni jina la kale la mto Indus uliopo kwenye sehemu ya magharibi kaskazini ya Bara Hindi. "Hindu" imepatikana mara ya kwanza wakati wa karne ya 6 KK katika andishi la mfalme Darius I kwa maana ya "watu wa ng'ambo ya mto Indus (Kisanskrit: Sindhu). Hapa "Sindhu / Hindu" haina maana ya kidini bali ya kijiografia pekee.

neg:
Nchi kavu
Nchi kavu ya dunia yetu huwa na eneo la milioni 149.4 km² ambayo ni sawa na asilimia 29.3 % za uso wa dunia. Eneo hili ni hasa mabara ya Ulaya na Asia, Amerika ya Kaskazini na Amerika ya Kusini, Afrika, Antaktiki na Australia. Sehemu ndogo zaidi za nchi kavu ndani ya magimba ya maji huitwa kisiwa.

neg:
Ziwa Ontario
Ziwa lina urefu wa kilomita 311 na upana mkubwa wa 85 km. Uso wake una eneo la 19,500 km2. Kina cha wastani ni 86 m lakini kina kikubwa chafikia 244 m.

neg:
Bamba la Karibi
Bamba la Karibi ni bamba la gandunia lililopo chini ya Amerika ya Kati na Bahari ya Karibi. Limepakana na mabamba ya Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kusini na Nazi (Cocos Plate). Eneo lake ni takriban milioni 3.2 km².

neg:
Bara
Kwa hiyo elezo la neno bara / kontinenti katika sayansi ya jiografia ni "masi kubwa na mfululizo za nchi kavu zinazotengwa kwa maeneo makubwa ya maji" Lakini hali halisi sehemu kubwa ya mabara saba yanayokubaliwa kwa kawaida hayatengwi kabisa kati yake kwa maji. Pia neno "masi kubwa" halieleweki waziwazi kabisa. Kwa nini Greenland yenye eneo la kilomita za mraba 2,166,086 inaitwa "kisiwa" lakini Australia yenye eneo la 7,617,930 huitwa bara?

neg:
Siwa barafu
Mara nyingi zinaonekana mita 1 hadi 75 juu ya uso wa bahari; uzito hufikia hadi tani 100,000 au 200,000. Siwa barafu kubwa katika Atlantiki ya kaskazini iliyotazamiwa ilikuwa na mita 168 juu ya maji yaani kimo cha nyumba ya ghorofa 55.

neg:
Marekani
Eneo la Marekani lina ukubwa wa kilometa mraba 9,826,675 na liko hasa katika bara la Amerika Kaskazini kati ya Kanada upande wa kaskazini na Meksiko upande wa kusini.

neg:
Pangani (mji)
Mji wa Pangani uliundwa kando la hori ya Bahari Hindi mahali ambako mto Pangani unakwisha. Hori ina upana wa kilomita 5 ikiingia barani kilomita 2.5. Mdomo wa mto Pagani una upana wa mita 300 - 500 kwa kilomita kadhaa ndani ya nchi kavu na hivyo ni bandari salama kwa jahazi ndogo. Mji wa Pangani ulianzishwa upande wa kaskazini wa mdomo huo uko kwenye pwani katikati ya visiwa vya Unguja na Pemba.

neg:
Bara
Mabara na mabamba yao ni kama ifuatayo: Afrika (Bamba la Afrika), Antaktika (Bamba la Antaktika), Australia (Bamba la Australia), Ulaya na sehemu kubwa ya Asia (Bamba la Ulaya-Asia), Amerika Kaskazini pamoja na Siberia (Bamba la Amerika ya Kaskazini) na Amerika Kusini (Bamba la Amerika ya Kusini). Mabamba madogo yamejitenga ingawa nchi juu yao inaonekana kuwa sehemu ya bara lingine. Mfano wake ni Bara Hindi iliyokuwa kama bara ndogo au kisiwa kikubwa zamani lakini tangu miaka milioni 10 imejisukuma chini ya bamba la Asia-Ulaya na kuikunja hadi kutokea kwa milima ya Himalaya.

neg:
Ziwa Onega
Ziwa Onega ina eneo la 9,894 km ², ni kiasi cha 280 km ³ upeo na kina cha 120 m. Ni ziwa kubwa la pili katika Ulaya, na 18 katika ziwa kubwa duniani. Ina visiwa 1,369 na eneo 250 km ² kwa jumla.
Eneo la Vyanzo ambalo ni 51 540 km ² huingia kwenye ziwa kupitia mito 58 , pamoja na Shuya, suna, Vodla, Vytegra, na Andoma. Svir, ambayo ni alama katika mpaka wa kusini wa Karelen, inatoka kusini magharibi mwa pwani ya Ziwa Onega hadi Ziwa Ladoga na inaendelea kama Neva hadi Ghuba ya Finland.
Ziwa hili ni changa katika kijiolojia, liliundwa - kama karibu maziwa yote kaskazini mwa Ulaya - kupitia shughuli za c barafu katika sehemu ya mwisho mwisho kipindi cha barafu. Bonde la Onega liliundwa wakati barafu iliyeyuka miaka 15 000 iliyopita.
Makao makubwa katika Ziwa Onega ni Petrozavodsk, mji mkuu wa Jamhuri ya Kareliailiyo katika pwani ya magharibi. Jamhuri hii inazunguka ziwa hili katika magharibi, kaskazini na mashariki. Katika kusini ziwa ni mpaka wa Leningrad na m Kanda la Vologda .

neg:
Mfereji wa Kiingereza
Mfereji wa Kiingereza ni mlango wa bahari kati ya Uingereza na Ufaransa. Urefu wake ni 560 km na sehemu nyembamba ni mlango wa Dover mwenye upana wa 34 km. Unaunganisha Bahari ya Kaskazini na Atlantiki upande wa kusini ya Britania.

neg:
Chandigarh
Eneo lina kilomita za mraba 114 na idadi ya wakazi inafikia milioni 1.1. Lugha kuu ni Kipunjabi, Kihindi na Kiingereza.

neg:
Bamba la Uhindi
Bamba la Uhindi ni bamba la gandunia ndogo katika ganda la dunia. Bara Hindi yenye nchi za Uhindi, Pakistan, Bangla Desh, Nepal pamoja na nchi visiwa Sri Lanka na Maledivi iko juu ya bamba hili.

neg:
Uhindi
Lugha ndogo chache ambazo si lugha za Kihindi-Kiulaya (74 %) wala za Kidravidi (24 %) ni lugha za Kisino-Tibeti, lugha za Kiaustro-Asiatiki na lugha za Kitai-Kadai. Visiwani mwa Andaman, kulikuwa na lugha za Kiandamani lakini nyingi zao zimeshatoweka kabisa.

neg:
Indi
Indi ni elementi. Namba atomia yake ni 49 kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 114.818. Jina limepatikana kutoka kwa rangi ya indigo au buluu ya Kihindi katika taswirangi yake.

neg:
Bara Arabu
Eneo la Bara Arabu kwa jumla ni kilomita mraba 3,191,022, ikiwa Saudia inakalia sehemu nne katika tano ya jumla ya maeneo yake, na sehemu iliyobakia ambayo ni moja katika tano inakaliwa na nchi zilizobakia, zote zikiwepo pembezoni mwa Saudia kwenye bahari ya Ghuba ya Uajemi na bahari ya Waarabu na bahari ya Shamu.

neg:
Pasifiki
Pasifiki iko kati ya Bara la Amerika upande wa mashariki na Bara la Asia / Australia upande wa magharibi.
Eneo lake ni kilometa za mraba milioni 179.7 ambayo si bahari kubwa tu bali pia ni eneo kubwa kuliko nchi kavu yote duniani: ni karibu nusu ya uso wa dunia.

neg:
Sangha (mto)
Urefu wake ni km 1100 hivi.

neg:
Bandung
Bandung (kwa Kiindonesia: "Kota Bandung") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 167.667 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 2,393,633 (mwaka wa 2010).

neg:
Muhindi
Sababu ya kupendelea muhindi ni kivuno kikubwa. Dunia muhindi inaleta kwa wastani mahindi tani 47.5 kwa hektari moja. Hii inashinda mpunga unaoleta mchele wastani tani 40/ha na ngano yenye tani 29/ha.

neg:
Jangwa la Namib
Jangwa hili lizunguka eneo ya ukubwa wa takribani kilomita mraba 80,900 (maili mraba 31,200 ). Umbo la Namib ni kanda lenye urefu wa 2000 km na upana wa 100-160 km kuanzia mwambao wa Atlantiki. Jangwa limesababishwa na mkondo wa Benguela unaosukuma maji baridi kutoka Antaktika kuelekea pwani la Afrika. Mkondo huu unazuia mvua kunyesha karibu na mwambao hivyo kuleta hali ya hewa kavu.
Baada ya kustaahimili hali ya ujangwa au nusu jangwa kwa zaidi ya miaka milioni 55, inadhaniwa kuwa jangwa kongwe zaidi duniani. Hali ya ukame ya Namib unasababishwa na hewa kavu ya Hadley Cell, inaposhuka na kupoeshwa na hewa ya baridi ya Benguela kando ya pwani. Ina chini ya milimita 10 (nchi 0.4 ) ya mvua kila mwaka na ardhi yake iko karibu tasa.
Kuna spishi kadhaa zisizo za kawaida za mimea na wanyama zinapatikana tu katika jangwa hili. Moja yazo ni "Welwitschia mirabilis," moja kati ya spishi zisizo za kawaida. "Welwitschia" ni mmea unaofanana magugu, lakini inakua tu na majani mawili marefu tu maisha yake yote. Majani haya yanaweza kuwa mita kadhaa kwa urefu, yaliyokunjika na kupindika kutokana na upepo wa jangwani . Mzizi wa kati wa mmea huu hujiendeleza hadi ukawa kama sinia na umri. "Welwitschia" ni mashuhuri kwa uwezo wake wa kustahimili ukame mkubwa katika jangwa la Namib, wakati mwingine ukitoa unyevu kutoka ukungu wa mwambao.
Namib haina makazi ya watu isipokuwa miji michache pwani. Miji muhimu ni Swakopmund na Walvis Bay penye bandari kuu ya Namibia. Lüderitz ni mji mdogo tu uliokuwa muhimu zaidi zamani za kuchimba almasi karibu na mji huu.

neg:
Atlantiki
Beseni yake ina umbo kama "S". Kina ya wastani ni mita 3,332; kina kikubwa katika mfereji wa Puerto Rico kinafikia mita 8,605. Upana wa bahari ni kati ya km 2,648 kati ya Brazil na Liberia hadi km 4,830 kati ya Marekani na Afrika ya Kaskazini.

neg:
Eneo la Uingereza katika Bahari Hindi
Eneo la Uingereza katika Bahari Hindi (kwa Kiingereza: "British Indian Ocean Territory") ni hasa funguvisiwa la Chagos likiwa pamoja na kisiwa cha Diego Garcia. Linapatikana kati ya Tanzania na Indonesia.

neg:
Muundo wa dunia
Hili ni ganda la nje na sehemu ya dunia tunayoona kama uso wake. Sisi na viumbehai vyote huishi juu ya ganda la dunia. Unene wake ni km 40 tu; chini ya bahari ni nyembamba zaidi. Ganda hili limevunjika katika vipande mbalimbali vinavyoitwa mabamba ya gandunia. Vipande hivi vinaelea juu ya mwamba moto rojorojo wa chini. Kati yao vinaweza kusuguana na kusababisha mishtuko tunayosikia kama mitetemeko ya ardhi.

neg:
Dunia
Sura ya dunia ni kilomita mraba 510,000,000, ikiwa nchi kavu imechukua eneo la kilomita mraba 149,430,000 na maji yamechukua eneo la kilomita mraba 360,570,000.

neg:
Mahabharata
Kwa kawaida, inadhaniwa kuwa urefu kamili wa utendi wa "Mahabharata" umeongezeka katika kipindi kirefu. Utendi wa "Mahabharata" wenyewe (1.1.61) unatofautisha sehemu ya msingi yenye mistari 24,000, "Bharata" yenyewe, kinyume na vipengele zaidi vilivyoongzwa, huku " "Ashvalayana Grhyasutra" (3.4.4) unafanya tofauti sawa bayana. Kulingana na "Adi-parva" ya "Mahabharata" (shloka za 81, 101-102), nakala hapo awali ilikuwa na mistari 8,800 wakati uilipotungwa na Vyasa na ilijulikana kama "Jaya" (Ushindi), ambayo baadaye ilikuja kuwa mistari 24,000 katika "Bharata" iliyosomwa na Vaisampayana, na mwishowe zaidi ya mistari 90,000 katika "Mahabharata" iliyosomwa na Ugrasrava Sauti.

neg:
Mahindi
Mbegu za mahindi huwa na sehemu ya nje iliyoungana na gamba la nje la mbegu, kama ilivyo kawaida kwa mimea mingi ya jamii ya nyasi. Muhindi huwa na mbegu nyingi, ambazo huwa hazuungani hata maramoja , na nkila moja ikiwa na ukubwa wa kama njegere hivi, zikiwa zimejipanga kwenye mistari kuzunguka gunzi ambamo zimejishikiza. Gunzi moja huweza kuwa na punje za mahindi takribanui 200 – 400, na huwa na urefu wa sentimita 10 -25. Pia huwa na rangi mbalimbali: nyeusi, kijivu, nyekundu, hudhurungi, nyeupe na njano. Zinaposagwa kuwa unga, unga wa mahindi hupatikana kwa kiasi kikubwa, huku ukiwa na makapi kidogo kuliko ngano. Lakini unga wa mahindi huwa unakosa protini muhimu ya ngano, na hivyo, kufanya uokaji kushindwa kuwa na uwezo mkubwa wa kuumuka na kufanana.

neg:
Asia ya Kusini
Asia ya Kusini jinsi ilivyoelezwa hapo juu (bila Uajemi na Afghanistan) ni karibu sawa na Bara Hindi. Tofauti ni ya kwamba Asia ya Kusini hujumuisha nchi zinazotajwa ilhali Bara Hindi ni eneo linalokaa ju ya bamba la Uhindi. Kuna sehemu hasa za Pakistan yasiyo juu ya bambala Uhindi bali kwenye mitelemko ya nyanda za juu za Uajemi.

neg:
Bara Hindi
Bara Hindi ni eneo kubwa la Asia kusini kwa milima ya Himalaya lenye kilomita za mraba milioni 4.5.

neg:
Google Earth
Kipengele cha kupima kinaonyesha kwamba urefu wa ikweta ni karibu kilomita 40,030.24, inakosea kwa aslimia -0.112 ikilinganishwa na kipimo halisi cha kilomita 40,075.02 duniani; kwa mduara wa meridian, inaonyesha urefu wa juu wa kilomita 39,963.13, pia inakosea kwa asilimia -0.112 ikilinganishwa na thamani halisi ya kilomita 40,007.86.
Mnamo 16 Desemba 2007, sehemu kubwa ya Antaktika ilirekebishwa kufikia uangavu wa mita 15 kwa kutumia picha kutoka Landsat Image Mosaic ya Australia; (Picha za uangavu wa mita 1 za Antarctica ziliongezwa Juni 2007); hata hivyo, ncha ya barafu ya Arctic, haimo kabisa katika toleo la sasa la Google Earth, kama vile mawimbi ya bahari. Ncha ya kaskazini ya kijiografia hupatikana ikielea juu ya Bahari ya Arctic, mfumo wa kutengeza tofali unatoa vitu vilivyobuniwa /0} karibu na ncha huku tofali zikiwa ndogo zaidi na makosa ya kutokana na kupeleka kwenye mfumo wa juu kulimbikizwa.

neg:
Bahari ya Hindi
Agalega, Anjouan, Bahrain, Cargados Carajos, Visiwa vya Cocos (Keeling), Diego Garcia, Kilwa Kisiwani, Kirimba (visiwa), Kisiwa cha Mafia, Komori, Kisiwa cha Krismasi, Lamu (kisiwa), Morisi, Madagaska, Mahore, Mahé, Maskarena, Mayotte, Moheli, Msumbiji (kisiwa), Mwali, Ngazija, Pamanzi, Pate, Pemba (kisiwa), Rodrigues (kisiwa), Réunion, Shelisheli, Sokotra, Unguja, Îles Éparses,

neg:
Mkimbizi
Ugawaji wa Bara ndogo la Uhindi ili kuunda nchi za India na Pakistan mnamo mwaka wa 1947 ulisababisha kuhama kukubwa zaidi kwa binadamu kihistoria: ubadilishanaji wa Wahindu na Wakalasinga 18,000,000 (65% kutoka Bangladesh na 35% kutoka Pakistan) na Waislamu (kutoka India). Wakati wa kipindi cha Vita ya Ukombozi vya Bangladesh vya mwaka wa 1971, kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Bangladesh (iliyofahamika apo awali kama Pakistan ya Mashariki) na Oparesheni tafuta-taa, zaidi ya Wabangladeshi milioni kumi waliokuwa wazungumzaji wa lugha ya Kibengali walikimbilia nchi jirani ya Uhindi .

neg:
Ukanda wa asteroidi
Masi ya ukanda wote huhesabiwa kuwa takriban asilimia 5 ya masi ya mwezi wa dunia yetu. Zaidi ya nusu ya masi hii ya asteroidi za ukanda ni magimba 4 makubwa ambayo ni sayari kibete Ceres na asteroidi kubwa za 4 Vesta, 2 Pallas na 10 Hygiea. Zote 4 huwa na kipenyo kinachozidi kilomita 400. Yote mengine ni madogo zaidi hadi kuwa punje za vumbi tu. Lakini densiti ya masi ya ukanda si kubwa na vyombo vya angani kadhaa vimeshapita ukanda bila kugongana na vipande vyake.

neg:
Argentina
Argentina ni nchi kubwa ya pili ya Amerika Kusini. Ina eneo la km² 2,780,400 kati ya milima ya Andes upande wa magharibi na Bahari ya Atlantiki upande wa mashariki.

neg:
Lakshadweep
Lakshadweep ni eneo la muungano la jamhuri ya India. Linaundwa na funguvisiwa la bahari ya Hindi lililojulikana kwanza kama Laccadive. Liko kilometa 200/440 kutoka pwani ya kusini-magharibi ya India.

neg:
Ziwa Bogoria
Ziwa Bogoria ni ziwa alkali la chumvi, lililoko katika kanda la volkeno katika nusu-graben bonde la kusini la Ziwa Baringo, Kenya, kaskazini kidogo ya ikweta. Ziwa Bogoria, kama vile Ziwa Nakuru, Ziwa Elmenteita, na Ziwa Magadi kusini zaidi katika Bonde la Ufa, na Ziwa Logipi kaskazini, ni nyumbani kwa wakati mmoja kwa ukubwa duniani wakazi wa mindre heroe. Ziwa ni tovuti Ramsar na imekuwa hifadhi ya taifa imekuwa inalindwa tangu 29 Novemba 1973. Ziwa Bogoria ni vifupi (mita 10 kina juu), na inapata urefu wa kilomita 34 kwa kilomita 3.5 upana, pamoja na bonde la mifereji ya 700 km ².

neg:
Mlango wa Malakka
Mlango wa Malakka ni mlango wa bahari kati ya Malaysia na kisiwa cha Sumatra (Indonesia) mwenye urefu wa 800 km. Sehemu yake nyembamba ni 2,8 km pekee. Unaunganisha Bahari Hindi na Bahari ya Uchina ambayo ni bahari ya kando la Pasifiki.

neg:
Tanganyika (ziwa)
Kina cha wastani ni m 570, ni kubwa zaidi katika sehemu ya kaskazini ambako vilindi vyake hufikia kina cha mita 1470. Kutokana na kina kikubwa kinashika kiwango kikubwa cha maji matamu kati ya maziwa yote ya Afrika (18,900 km³) na asilimia 16 ya maji matamu yote duniani.

neg:
Bamba la Uhindi
Tar. 26 Desemba 2004 lilitokea tetemeko kubwa la ardhi chini ya Bahari Hindi kwenye mstari ambako bamba la Uhindi linajisukuma chini ya bamba ndogo la Burma. Siku ile 1,200 km za pembizo la bamba la Uhindi zilisogea mbele katika muda wa dakika chache kwa urefu wa takriban 15 m chini ya bamba la Burma. Bamba la juu lilisukumwa na kupaa juu takriban mita 30. Mshtuko huu ulianzisha wimbi kubwa chini ya bahari lililotokea juu kwa umbo la tsunami lililoua takriban watu 275,000.

neg:
Mlima Mzinga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Biashara ya utumwa kupitia Bahari ya Hindi
Wanahistoria wa Ulaya na Amerika wamekadiria kwamba kati ya mwaka 650 na miaka ya 1960, milioni 10 hadi 18 walifanywa watumwa na Waarabu huko Ulaya, Asia na hasa Afrika kupitia Bahari ya Shamu, Bahari ya Hindi na jangwa la Sahara.

neg:
Angkor Wat
Eneo lote la hekalu la Angkor Wat lina urefu wa km 1.5 na upana wa km 1.3. Lote limezungukwa na mfereji wa maji mwenye upana wa mita 190. Kwa hiyo hekalu liko kwenye kisiwa kilichotengenezwa na binadamu. Mawe makubwa ya ujenzi yalisafirishwa kwenye maji kwa njia ya boya.

neg:
Visiwa vya Andaman na Nicobar
Kwa jumla ni kilometa mraba 8,249. Wakazi ni 380,500 (2012). Lugha inayotumika zaidi ni Kibengali.

neg:
Zuhura
Ukubwa wake na pia kemia yake zinafanana sana na dunia ikiwa kipenyo chake ni km 12,103.6 kwenye ikweta.

neg:
Mkoa wa Pangani
Mkoa ulikuwa na umbo la kanda lililoenea kutoka pwani ya Bahari Hindi kuelekea takriban kilomita 200 upande wa magharibi hadi milima ya Uluguru, wenye upana kati ya kilomita 60 na 80.

neg:
Ziwa Michigan
Ziwa lina urefu wa kilomita 494 na upana mkubwa wa 190 km. Uso wake una eneo la 58,000 km2. Kina cha wastani ni 85 m lakini kina kikubwa chafikia 281 m.

neg:
Bahari kuu
Bahari kuu hushika asilimia 97% ya maji yote duniani. Hadi sasa ni asilimia 5 pekee zilizofanyiwa utafiti kamili. Kiasi cha maji yote kwenye bahari kuu ni takriban kilomita za mjazo bilioni 1.3.

neg:
Bara la Antaktiki
Bara hili lina eneo la kilomita za mraba milioni 14 na eneo hili limefunikwa karibu kabisa, yaani kwa asilimia 98% za eneo na theluji na barafu. Eneo lake ni kubwa kushinda Ulaya lakini hakuna mti hata mmoja. Bara hili linajulikana kama jangwa baridi.

neg:
Maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini
Kuna visiwa zaidi ya 35,000 ndani ya maziwa haya. Kisiwa cha Manitoulin katika ziwa Huron upande wa Kanada ni kisiwa cha ziwani kikubwa duniani chenye eneo la 2,766 km² na eneo hili ni kubwa kuliko maeneo ya Unguja (1,658 km²) na Pemba (980 km²) pamoja.

neg:
Kashmir
Kijiografia kiini cha "Kashmir" ni Bonde la Kashmir ambalo ni bonde kubwa la mto Jheam lenye rutba kati ya Himalaya ya Juu na milima ya Pir Panjal. Katika karne ya 19 bonde liliunganishwa na maeno jirani ya Jammu na Ladakh jumla 222,236 km² penye milima na chanzo cha mto Indus (Hindi). Eneo hili liligawiwa 1947. Hadi 1947 sehemu zote za Kashmir zilikuwa eneo la dola la maharaja wa "Jammu na Kashmir". Alitawala chini ya ulinzi wa Uingereza.

neg:
Mlima Koma
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilomita ya ujazo
Kwa mfano mjao wa bahari hutajwa kwa kipimo hiki. Bahari zote za dunia huhesabiwa kuwa na kiasi cha 1,385,990,800 km³ za maji.

neg:
Bahari ya Hindi
Kwa jumla Bahari Hindi ina halijoto ya juu kulingana na bahari kubwa nyingine za dunia. Tofauti na Atlantiki na Pasifiki haina maeneo makubwa kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia hivyo haipokei baridi kutoka Aktiki.

neg:
Dominica
Kisiwa kina urefu wa km 46.4 na upana wa km 25.6; eneo lake ni km² 746.

neg:
Indus (mto)
Mto Indus {Kiurdu: سندھ Sindh; Kipunjabi Sindhu; Kihindi na Sanskrit: सिन्धु Sindhu; Kifarsi: حندو Hindu; Kigiriki: Ινδός Indos} ni mto mrefu wa Bara Hindi na mto mkubwa nchini Pakistan.

neg:
Bahari ya Karibi
Bahari ya Karibi ina eneo la 2,754,000 km². Inafunika sehemu kubwa ya bamba la Karibi. Kina kikubwa kipo katika mfereji wa Kayman kati ya visiwa vya Kuba na Jamaika mwenye urefu wa 7,686 m chini ya UB.

neg:
Bahari ya Aktiki
Sehemu kubwa ya eneo lake hufunikwa na barafu yenye unene wa mita 3 lakini sehemu hii imeanza kupungua kutokana na kupanda kwa halijoto duniani.

neg:
Pasifiki
Pasifiki ina kina cha wastani wa mita 4,028; kina kirefu katika mfereji wa Mariana kinafikia mita 11,034.
Bahari za pembeni ziko hasa upande wa Asia / Australia. Kati ya hizo ni: Bahari ya Celebes, Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China.

neg:
Bara la Antaktiki
Barafu hii inashika maji mengi kiasi kwamba kama barafu yote itayeyuka siku moja uwiano wa bahari duniani kote itapanda juu takriban mita 61.

neg:
Sahara
Ina eneo la kilometa za mraba 9,200,000, sawa na eneo la Marekani au karibu sawa na eneo lote ya Ulaya.

neg:
Titicaca (ziwa)
Ni ziwa kubwa la pili katika Amerika Kusini lenye eneo la kilomita za mraba 8,372. Liko kwa kimo cha mita 3,809 juu ya UB. Maji yake ina kina cha 105 m. Hivyo ni ziwa la juu duniani penye usafiri kwa meli ndogo kuna pia manowari ya jeshi la maji.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Barafu ya eneo la Aktiki inayoyeyuka inaweza kufungua njia ya kasakazini magharibi katika majira ya kiangazi, jambo linaloweza kusababisha kupungua kwa njia za meli kwa kiwango cha maili za kinautiki 5,000 (kilomita 9,000) kati ya Bara Ulaya na Asia. Jambo hili litakuwa la kimanufaa sana hasa kwa mapipa makubwa ambayo hayawezi kutoshea kupita katika eneo la Mfereji wa Panama na kwa sasa yanalazimishwa kuzunguka ncha ya Marekani ya Kusini. Kwa mujibu wa Huduma ya Barafu ya Kanada, kiwango cha barafu katika eneo la magharibi la Kanada visiwa vya Aktiki lilipungua kwa kiwango cha 15% kati ya mwaka wa 1969 na mwaka wa 2004.

neg:
Ziwa Viktoria
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu.

neg:
Mahindi
Wakati baadhi ya mimea ya mahindi’ ikikua hata kufikia urefu wa mita 7, yale yanayokuzwa kibiashara mengi huwa na urefu wa mita 2.5.

neg:
Mhindi (kundinyota)
Epsilon Indi yenye mag 4.69 ni kati ya nyota zilizo karibu sana na Dunia ikiwa na umbali wa miakanuru 11.8.

neg:
Chui milia
Ukubwa wa wanyama hao hutofautiana kutokana na maeneo yao na nususpishi zao. Wale wa Sumatra ni wadogo wakiwa na urefu wa mwili (pamoja na kichwa bila mkia) sentimita 140 pekee na uzito wa 120 kg. Mkubwa ni chui milia wa Siberia mwenye urefu unaopita mita 2 na uzito wa kilogramu 150 (jike) hadi 250 (dume). Aina ya Siberia ni kubwa kushinda simba Mwafrika.
Jike anazaa wadogo 2-3 na kuwatunza kwa miaka 2 - 3. Baadaye wanapaswa kujitafutia eneo lao. Kwa umri wa miaka 3-4 anaweza kuzaa na kufikia umri wa miaka 20 - 25.

neg:
Bara la Antaktiki
Bara la Antaktiki lina takriban umbo la duara isiyo kamili ikizunguka ncha ya kusini. Pande zote inapakana na bahari: ni mahali ambako maji ya kusini ya Pasifiki, Atlantiki na Bahari Hindi yanakutana. Kwa namna nyingine inawezekana kusema inazungukwa na Bahari ya Kusini.

neg:
Tsunami
Tarehe 26 Desemba 2004 lilitokea tetemeko la ardhi chini ya Bahari Hindi karibu na pembe ya kaskazini ya Sumatra kwenye mstari ambako bamba la Uhindi linajisukuma chini ya bamba dogo la Burma. Siku ile km 1,200 za pembizo la bamba la Uhindi zilisogea mbele katika muda wa dakika chache kwa urefu wa takriban mita 15 chini ya bamba la Burma. Bamba la juu lilisukumwa na kupaa juu hadi mita 30. Mshtuko huo ulianzisha wimbi kubwa chini ya bahari lililotoka juu kwa umbo la tsunami iliyoua takriban watu 275,000.

neg:
Dadra na Nagar Haveli
Eneo lote ni la kilometa mraba 487.

neg:
Tako la bara
Tako la bara (ing. "") ni sehemu ya bara iliyoko chini ya maji ya bahari. Sehemu ya bahari hadi ya kina cha maji cha mita 200 huitwa "bahari ya takoni". Kwa wastani lina upana wa 70 – 80 km. Lakini kuna matako yenye upana wa kilomita zaidi ya 1,000 kama huko Siberia au nyembamba sana kama huko Kenya.

neg:
Java
Java ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Sumatra. Eneo la kisiwa ni 138,794 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Jakarta. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa milioni 143 . Watu wakaao kisiwani kwa Java huongea lugha mbalimbali, hasa Kijava, Kisunda na Kimadura.

neg:
Gujarat
Gujarat ina eneo la 196,024 km² zinazokaliwa na wakazi milioni 50. Lugha rasmi ni Kigujarati inayotumiwa na asilimia 80 za wakazi. Watu wengi ni Wahindu (89%), kuna pia Waislamu (9%) na Wajain (1%).


query: Je,David James Thouless alizaliwa mwaka upi?

pos:
David James Thouless
David James Thouless (amezaliwa 21 Septemba, 1934) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa aligundua m . Mwaka wa 2016, pamoja na Frederick Duncan Michael Haldane na John Michael Kosterlitz, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wake wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. ""for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter"")
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

neg:
Schweppes
Bidhaa za msingi alizounda ni sharubati ya tangawizi(1870),sharubati ya machungwa machungu(1957) na maji ya toniki(kinywaji laini chenye ni kongwe kabisa duniani - 1771) Kampeni ya Schweppes,katika filamu ya runinga, ya miaka kati ya 1950 na 1960 ilionyesha mwanajeshi mkongwe wa vita wa Uingereza aliyeitwa Kamanda Whitehead akinywa kinywaji cha Schweppes na kuita hisia ya kukinywa kinywaji hicho kama "Schweppervescence".Alielezea kuwa hii ndio ile utamu mtu anapohisi akinywa kinywaji kilichotiwa na kuchanganywa na kabondayoksaidi.Baada ya hii Kamanda Edward Whitehead alijulikana zaidi kama mwakilishi wa kinywaji cha Schweppes.Aliendelea na akawa Rais wa Schweppes(USA) na Meneja Mkuu(Kampuni za Ng'ambo)

neg:
Roger Moore
Sir Roger George Moore, KBE (amezaliwa tar. 14 Oktoba 1927) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Uingereza. Labda anafahamika zaidi kwa kucheza filamu mbili za kishujaa huko Uingereza, Simon Templar kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televishen kilchojulikana kama "The Saint" toka mwaka 1962 hadi mwaka 1969, na mfululizo wa filamu za James Bond katika filamu saba za aina hiyo kuanzia mwaka 1973 hadi mwaka 1985. Moore amekuwa balozi wa UNICEF tangu mwaka wa 1991. Mwaka wa 2003 amepewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

neg:
Woodrow Wilson
Thomas Woodrow Wilson (28 Desemba 1856 – 3 Februari 1924) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani.

neg:
David Spade
David Wayne Spade (amezaliwa tar. 22 Julai 1964) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
Richard Axel
Richard Axel (amezaliwa 2 Julai, 1946) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mfumo wa kunusa. Mwaka wa 2004, pamoja na Linda Buck, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Keanu Reeves
Keanu Charles Reeves (amezaliwa tar. 2 Septemba 1964, Beirut, Lebanon) ni mwigizaji wa filamu na tamhiliya kutoka nchini Kanada.
Anafamika zaidi kwa kucehza kama Neo kutoka katika mfululizo wa filamu za Matrix. Pia anajulikana tena kwa kucheza kama Ted kutoka katika filamu ya 'Bill & Ted's Excellent Adventure' na 'Bill and Ted's Bogus Journey.

neg:
David Hilbert
Hilbert alizaliwa tar. 23 Januari 1862 mjini Königsberg katika jimbo la Prussia ya Mashariki Alisoma hisabati kwenye chuo Kikuu cha Königsberg, akachukua digrii ya dokta akaendelea kuwa profesa wa hisabati kwanza Königsberg, halafu Göttingen alipokufa tar. 14 Februari 1943.

neg:
Timbaland
Timothy Zachery Mosley (amezaliwa tar. 10 Machi 1971) ni mshindi wa Tuzo za Grammy-akiwa kama mtayarishaji wa rekodi, mwimbaji na rapa bora kutoka nchini Marekani. Timbaland ametayarisha maalbamu na masingle kibao ya wasanii tangu katikati mwa miaka ya 1990 mpaka leo hii.

neg:
Jude Ciccolella
Richard Jude Ciccolella (amezaliwa tar. 30 Novemba 1947) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la Jude Ciccolella. Pia, anajulikana sana kwa kushiriki kwake katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24. Katika 24, kacheza kama Mike Novick, ambaye alikuwa akifanya kazi kama Mkuu wa Wafanyakazi wa Ikulu wakati wa utawala wa David Palmer na kisha baadaye katika utawala wa Charles Logan.

neg:
David Archuleta
Archuleta alizaliwa mjini Miami, Florida, na bwana Jeff Archuleta na Lupe Marie, mwimbaji na mnenguaji wa muziki wa chalanga. Anazungumza Kihispania. Mama yake Archuleta anatokea Honduras, ilhali baba yake ana asili ya Kihispania, Kidemark, Kiayalandi, Kijerumani, na Iroquois. Archuleta has four siblings. Familia ya Archuleta ilihamia Salt Lake Valley, kwenye mji wa Sandy, Utah, wakati Archuleta akiwa na umri wa miaka sita. Yeye ni mwanachama wa Kanisa la Kanisa la Yesu Kristo la Watakatifu wa Siku ya Mwisho (pia linajulikana kama kanisa la "Wamormoni"). Kwa sasa anaishi mjini Murray, Utah ambapo alimaliza elimu yake ya juu kwenye shule la . Archuleta ni mwanachama wa Boy Scouts of America.

neg:
Nicholas Butler
Nicholas Murray Butler (2 Aprili 1862 – 7 Desemba 1947) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Alikuwa mwenyekiti wa Chuo Kikuu cha Columbia, na alijitahidi hasa upande wa elimu ya kimataifa. Mwaka wa 1912, alipofariki Kaimu Rais James Sherman, Butler aliteuliwa kuchukua nafasi yake Sherman chini ya Rais William Howard Taft katika uchaguzi wa 1912 lakini wakashindwa na Woodrow Wilson. Mwaka wa 1931, pamoja na Jane Addams alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Jimmy Jam na Terry Lewis
James Samuel "Jimmy Jam" Harris III (amezaliwa mnamo 6 Juni 1959, mjini Minneapolis, Minnesota) na Terry Steven Lewis (amezaliwa mnamo 24 Novemba 1956, mjini Omaha, Nebraska) ni watayarishaji wa muziki wa R&B na pop, na watunzi kutoka nchini Marekani. Wanafahamika zaidi kwa kushirikiana sana na msanii wa kike Bi. Janet Jackson. Watayrishaji hawa, walitamba sana kuna miaka ya 1980 na wamefanyakazi na wasanii kibao.

neg:
Howard Temin
Howard Martin Temin (10 Desemba 1934 – 9 Februari
1994) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza
virusi vinavyosababisha kansa. Mwaka wa 1975, pamoja na
David Baltimore na Renato Dulbecco alikuwa mshindi wa Tuzo
ya Nobel ya Tiba.

neg:
David Silva
David Josué Jiménez Silva (alizaliwa Arguineguín, huko Las Palmas, 8 Januari 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Hispania ambaye kwa sasa anachezea timu ya Valencia FC na timu ya taifa ya Hispania.

neg:
James Badge Dale
James Badge Dale (amezaliwa tar. 1 Mei, 1978) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Chase Edmunds kutoka katika mfululizo wa TV wa 24 kunako msimu wa 3 wa mfululizo huo.

neg:
David Archuleta
Archuleta started singing at age six, inspired by a "Les Misérables" video. "That musical is what started all of this", he said. Aliaza kuimba mbele ya hadhara akiwa na umri wa miaka kumi kwenye Utah Talent Competition kwa kuimba wimbo wa "I Will Always Love You" wa Dolly Parton; alipokea makofi kutoka kwa watu wengi na kupelekea kushinda shindano hilo la watoto.

neg:
Jules Bernard Luys
Alizaliwa mjini Paris tarehe 17 Agosti 1828 akawa daktari wa dawa mwaka 1857 na alifanya utafiti wa kina juu ya anatomia, ugonjwa na kazi za mfumo mkuu wa neva.

neg:
Archibald MacLeish
Archibald MacLeish (7 Mei 1892 – 20 Aprili 1982) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi mara mbili: 1933 na 1953. Tena alipata Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya mwaka wa 1959 kwa ajili ya tamthiliya yake "J.B.".

neg:
Zola D
David Michael Mlope au Zola D (amezaliwa tarehe 21 Januari 1980) ni mwimbaji wa muziki wa hip hop laini kutoka nchini Tanzania. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa vibao vyake kadhaa vilivyoweza kutikisa jiji la Dar es Salaam kwa kipindi kirefu; vibao hivyo ni: "Jana sio Leo" na "Moto wa Tippa".

neg:
Mads Mikkelsen
[1] "Matthew Dittmann Michaelson)" (amezaliwa 22 Novemba 1965) ni mwigizaji wa Kideni.

neg:
George Beadle
George Wells Beadle (22 Oktoba 1903 – 9 Juni 1989) alikuwa mwanajenetiki kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza uhusiano kati ya jeni na vimeng’enya. Mwaka wa 1958, pamoja na Edward Tatum na Joshua Lederberg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Ghostface Killah
Dennis Coles (amezaliwa tar. 9 Mei 1970) ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Ghostface Killah. Huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la Wu-Tang Clan. Baada ya kundi kuambulia mafanikio yake makubwa kwa kutoa albamu yao ya kwanza iliyokwenda kwa jina la "Enter the Wu-Tang (36 Chambers)" , huyu bwana naye akaamua kujiendeleza mwenyewe akiwa kama msanii wa kujitegemea na kuweza kupata mafanikio kibao. Ghostface Killah akatoa albamu yake ya kwanza iliyokwenda kwa jina la "Ironman", ambayo ilipokewa vyema sana na watathmini wa masuala ya muziki. Akaendeleza kazi yake, na kutengeneza albamu zake zilizojishindia tuzo kemekem. Albamu hizo ni pamoja na "Supreme Clientele", "Fishscale", na "The Big Doe Rehab".

neg:
Johannes Diderik van der Waals
Johannes Diderik van der Waals (23 Novemba, 1837 hadi 8 Machi, 1923) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uholanzi. Hasa alichunguza hali ya gesi na ya kiowevu. Mwaka wa 1910 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
David Mathayo David
David Mathayo David (amezaliwa 24 Julai, 1969) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.Jina
Jina la kwanza ni Mathayo David Msuya. Ila baada ya kuingia anga za siasa, aliamua kulibadili jina lake kuwa Mathayo David Mathayo na kuondoa jina la ukoo "Msuya" ambalo ni jina la baba yake halisi David Msuye aliyewahi kuwa waziri mkuu.

neg:
Carl David Anderson
Carl David Anderson (3 Septemba 1905 – 11 Januari 1991) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza sehemu za atomu. Mwaka wa 1936, pamoja na Victor Hess alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
David Beckham
Uchezaji wake rasmi ulianza akiwa na klabu ya Manchester united,alibeba mataji sita ya ligi kuu ya Uingereza (EPL) kombe la FA mara mbili,na taji la ligi ya mabingwa Ulaya (UEFA Champions League) mwaka 1999.Alihamia kwenye klabu ya Real Madrid Na kuitumikia kwa misimu minne akibeba taji la La Liga katika msimu wake mwisho.Julai 2007 alisaini mkataba wa kuitumikia klabu ya La Galaxy.Akiwa huko,alienda Milan kwa mkopo kwa miaka miwili 2009 2010.Alikuwa mchezaji wa kwanza wa kiingereza kucheza michezo 100 ya ligi ya mabingwa ulaya.

neg:
Charles Dawes
Charles Gates Dawes (27 Agosti 1865 – 23 Aprili 1951) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Kuanzia 1925 hadi 1929 alikuwa Kaimu Rais chini ya Rais Calvin Coolidge. Mwaka wa 1925, pamoja na Austen Chamberlain alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel kwa Amani.

neg:
James Ford Rhodes
James Ford Rhodes (1 Mei 1848 – 22 Januari 1927) alikuwa mwanahistoria kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1918, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Historia kwa kitabu chake "History of the Civil War, 1861-1865".

neg:
Arthur Schawlow
Arthur Leonard Schawlow (5 Mei 1921 – 28 Aprili 1999) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Kama mtoto na kijana aliishi na kusoma nchini Kanada kabla hajarudi Marekani. Hasa alichunguza mnururisho na kubuni leza alipofanya kazi pamoja na Charles Townes. Mwaka wa 1981, pamoja na Nicolaas Bloembergen na Kai Siegbahn alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Jors Bless
Johnson Sululu (amezaliwa tar. 26 Julai 1986) ni mtayarishaji, Dj na msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina la kitayarishaji kama Jors Bless au Dj.Jors Bless .

neg:
Dickinson Richards
Dickinson Woodruff Richards (30 Oktoba 1895 – 23 Februari 1973) alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza hali ya moyo wa binadamu. Mwaka wa 1956, pamoja na Andre Cournand na Werner Forssmann alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Daudi wa Wales
David wa Wales (kwa Kiwelisi 'Dewi Sant'; 500 hivi - 589 hivi) alikuwa mmonaki, halafu askofu wa Mynyw (sasa St Davids).

neg:
Lord Rayleigh
Lord Rayleigh (12 Novemba 1842 – 30 Juni 1919) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa John William Strutt. Baadhi ya utafiti mwingine aligundua elementi ya agoni. Mwaka wa 1904 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Thomas More
Thomas More alizaliwa katika mji wa London tarehe 7 Februari mwaka 1478.

neg:
Dudley Herschbach
Dudley Robert Herschbach (amezaliwa 18 Juni 1932) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza utaratibu wa athari za kikemia. Mwaka wa 1986, pamoja na Yuan Lee na John Polanyi alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Theodor Seuss Geisel
Theodor Seuss Geisel (2 Machi 1904 – 24 Septemba 1991) alikuwa mwandishi na mchoraji vielezo kutoka nchi ya Marekani. Anajulikana hasa kwa vitabu vyake kwa watoto alivyoviandika chini ya jina la Dr. Seuss.

neg:
Edward Tatum
Edward Lawrie Tatum (14 Desemba 1909 – 5 Novemba 1975) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza uhusiano kati ya jeni na vimeng’enya. Mwaka wa 1958, pamoja na George Beadle na Joshua Lederberg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Daniel Tsui
Daniel Chee Tsui (amezaliwa 28 Februari 1939) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani akiwa amezaliwa nchini China. Hasa anajulikana kwa kugundua kanuni fulani ya kifizikia (kwa Kiingereza: "quantum Hall effect"). Mwaka wa 1998, pamoja na Robert Laughlin na Horst Störmer alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
David Hubel
David Hunter Hubel (amezaliwa 27 Februari 1926) alikuwa daktari kutoka nchi ya Kanada. Baadaye alihamia na kufanya kazi nchini Marekani. Hasa alichunguza jinsi habari za macho zinazofikishwa ubongoni. Mwaka wa 1981, pamoja na Roger Sperry na Torsten Wiesel alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
William Golding
William Gerald Golding (19 Septemba 1911 – 19 Juni 1993) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Hasa aliandika riwaya, kwa mfano "Bwana wa Nzi" (kwa Kiingereza "Lord of the Flies") iliyotolewa mwaka wa 1954. Mwaka wa 1983 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Mwaka wa 1988 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

neg:
David Archuleta
David James Archuleta (amezaliwa tar. 28 Desemba 1990) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka nchini Marekani. Akiwa na umri wa miaka kumi, amepata kushinda kwenye mashindano ya kutafuta watoto wenye vipaji vya Utah Talent Competition na kuongoza kuimba kwenye mionekano mingine ya vipindi vya televisiheni. Akiwa na umri wa miaka kumi na miwili, akapata kuwa Msindi Mdogo wa Kuimba kwenye "Star Search 2". Mnamo mwaka wa 2007, akiwa na umri wa miaka kumi na sita, amesailiwa na kuwa mmoja kati ya waliofika fainali akiwa bwana mdogo sana kwenyue msimu wa saba wa kumtafuta mkali wa "American Idol". Mnamo mwezi wa Mei 2008 amemaliza akiwa kama mgombea, na kupokea asilimia 44 za kura zaidi ya milioni 97.

neg:
Michael Douglas
Michael Kirk Douglas (amezaliwa tar. 25 Septemba 1944) ni mwigizaji na mtayarishaji filamu wa Kimarekani. Douglas alianza kufahamika zaidi baada ya kuigiza kama Insp. Steve Keller kutoka katika tamthilia ya Streets of San Francisco iliyokuwa inaonyeshwa katika miaka ya 1970.
Douglas, baadae akaja kuwa miongoni mwa waigizaji filamu wakubwa kabisa duniani na akabahatika kushinda tuzo ya Academy mnamo mwaka wa 1987 kwa kuigiza filamu ya Wall Street kama mwigizaji bora wa filamu hiyo.

neg:
Tadeus Reichstein
Tadeus Reichstein (20 Julai 1897 – 1 Agosti 1996) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi, lakini alizaliwa Poland. Hasa alichunguza homoni katika gamba la tezi adrenali. Mwaka wa 1950, pamoja na Edward Kendall na Philip Hench alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
William Moerner
William Esco Moerner (amezaliwa 24 Juni, 1953) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mambo ya hadubini kwa ajili ya kuonekanisha molekuli moja peke yake. Mwaka wa 2014, pamoja na Stefan Hell na Eric Betzig, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Thomas Hendricks
Thomas Andrews Hendricks (7 Septemba 1819 – 25 Novemba 1885) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Grover Cleveland kwa miezi tisa tu mwaka wa 1885 hadi kifo chake madarakani.

neg:
Charles Townes
Charles Hard Townes (amezaliwa 28 Julai 1915) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mionzi ya aina mbalimbali na kuvumbua leza. Mwaka wa 1964, pamoja na Nikolai Basov na Aleksander Prokhorov alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Harold Urey
Harold Clayton Urey (29 Aprili 1893 – 5 Januari 1981) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua deuterium. Mwaka wa 1934 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
George Lucas
George Walton Lucas, Jr. (amezaliwa tar. 14 Mei 1944 mjini Modesto, California) ni mwongozaji, mtayarishaji na mwandikaji wa script wa filamu wa Kimarekani. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kutayarisha mfululizo wa filamu za Star Wars na mfululizo wa filamu za Indiana Jones.

neg:
David Archuleta
Mnamo mwezi wa Agosti 2008 Archuleta ametoa kibao chake kiitwacho "Crush", kibao cha kwanza kutoka kwenye albamu yake ya kwanza-yenye-jina-sawa-na-lake. Albamu ilikuwa kutolewa miezi miwili baadaye, na kufika moja kwa moja nafasu ya pili kwenye chati za "Billboard" 200; na kwa mwezi wa Juni 2009, imeuza zaidi ya kopi 725,000 nchini Marekani na zaidi ya 900,000 kwa hesabu ya Dunia nzima.

neg:
Jeremy Davies
Jeremy Davies (amezaliwa tar. 8 Oktoba 1969) ni mwigizaji wa filamu na vipindi vya televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa uhusika wake wa katika "Lost", "The Million Dollar Hotel" na "Saving Private Ryan".

neg:
Professor Jay
Joseph Leonard Haule (amezaliwa tarehe 29 Desemba 1975) ni Mtanzania msanii wa muziki wa hip hop na vilevile mwanasiasa wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mikumi kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Tennessee Williams
Thomas Lannier “Tennessee” Williams III (26 Machi 1911 – 25 Februari 1983) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya mara mbili: 1948 kwa tamthiliya yake "A Streetcar Named Desire", na 1983 kwa "Cat on a Hot Tin Roof".

neg:
George Wallace
George Corley Wallace Jr. (25 Agosti, 1919 – 13 Septemba, 1998) alikuwa mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Alikuwa gavana wa Alabama mara tatu: 1963-1967, 1971-1979 na 1983-1987. Mwaka wa 1968 aligombea urais kama mgombea wa tatu, yaani nje ya vyama vya kawaida, lakini akashindwa na Richard Nixon. Mwaka wa 1972 alijeruhiwa katika shambulio la mauaji akahitaji kutumia kiti cha magurudumu hadi mwisho wa maisha yake.

neg:
J.R.R. Tolkien
John Ronald Reuel Tolkien (3 Januari 1892 – 2 Septemba 1973) alikuwa mtaalamu na mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Ingawa Tolkien alikuwa profesa katika Chuo Kikuu cha Oxford na kutafiti fasihi ya Kiingereza cha kale, anajulikana hasa kwa kuandika vitabu vya bunilizi ya kinjozi ambavyo ndani yake alibuni dunia ya visasili.

neg:
David Luiz
David Luiz (amezaliwa 22 Aprili 1987) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Brazil. Anachezea kilabu cha Paris Saint-Germain F.C nchini Ufaransa.

neg:
David Byrne
David Byrne ni mwanamuziki wa Marekani. Alizaliwa 14 Mei 1952 huko Uskoti. Anajulikana hasa kama mwanzishaji wa "Talking Heads" akipiga muziki wa Rock.

neg:
Game
game amezaliwa kwa jina la Jayceon Terrell Taylor huko los angeles, california na kukulia compton,california.Alitumia maisha yake mengi kukaa kwenye crip gang eneo ambalo linaitwa Santana Blocc.Ingawa alikulia kwenye jamiii ya bloods.Baada ya kumaliza shule ya secoundary compton mwaka 1999 the game alijiunga na chuo cha washington state kutokana na basketball lakini alifukuzwa shule wakati wa mwaka wa kwanza kutokana na madawa ya kulevyia hapa ndipo akaaanza maisha ya mtaani kwa kuuuza madawa ya kulevyia na pastola.Wakati akiwa na miaka kumi na nane the game alianza kufuata nyayo za kaka yake wa kambo big face 100ambaye alikuwa ni mkumbwa wa kundi lake linaloitwa Cedar Block Pirus.2005, Mwanamiziki bora mpya [alichaguliwa]
2005, mshirikishaji bora wa nyimbo("Hate It or Love It") kwa kumshirikisha 50 cent [alichaguliwa]

neg:
Historia ya tarakilishi
Ada Lovelace (Augusta Ada Byron) mtoto wa mwinyi Byron wa London Uingereza, anaaminika kama mwasisi wa uandishi wa programu za Tarakilishi na anachukuliwa kama mtu mwenye kipaji halisi cha hesabu.

neg:
James Joyce
Amejulikana hasa kwa riwaya zake za Ulysses (1922) na Finnegans Wake (1939) pamoja na hadithi fupi za "Dubliners" (1914).
Joyce alikuwa mwenyeji wa mji wa Dublin. Hata kama sehemu kubwa ya maisha yake aliishi nje ya Ueire mji huu wa nyumbani uliendelea kuwa mahali pa masimulizi yake na watu wa Dublin ni watu amabo maisha yao huonekana katika maandishi ya James Joyce.

neg:
W. D. Snodgrass
William De Witt Snodgrass (5 Januari 1926 – 13 Januari 2009) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1960 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.

neg:
Quincy Jones
Quincy Delight Jones, Jr. (amezaliwa tar. 14 Machi 1933) ni mwelekezi wa muziki, mtayarishaji wa rekodi, mpangaji muziki, mtunzi wa vibwagizo vya filamu, na mpiga talumbeta kutoka nchini Marekani. Katika kipindi cha makumi yake matatu ya shughuli za kiburudani, Jones amepata kushindanishwa katika tuzo za Grammy Award mara 79, kashinda 27 Grammys, ikiwemo na tuzo ya Grammy Legend Award mnamo 1991. Anafahamika zaidi na zaidi kwa kutayarisha albamu ya "Thriller", ya mwanamuziki wa pop Michael Jackson, ambayo imeuza zaidi ya nakala milioni 110 dunia nzima, na ndiyo mtayarishaji na mwelekezi wa wimbo wa hisani wa “We Are the World”.

neg:
Adam Sandler
Adam Richard Sandler (amezaliwa tar. 9 Septemba 1966) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
David Archuleta (albamu)
David Archuleta ni jina la kutaja albamu ya kujiita ya mshindi wa "American Idol" ya msimu wa 7 mshindani David Archuleta. Ilitolewa mnamo tar. 11 Novemba 2008, nchini Marekani, ikiwa chini ya studio ya Jive Records. Albamu ilitunukiwa Dhahabu na RIAA (kwa kuuza nchi za nje kopi 500,000) mnamo tar. 29 Januari 2009. Single ya kwanza kutoka kwenye albamu hiii ni "Crush", ilitolewa kwenye maredio mnamo tar. 1 Agosti. Albamu ilitolewa nchini Uingereza mnamo tar. 11 Mei mwaka wa 2009.

neg:
Djimon Hounsou
Djimon Gaston Hounsou (amezaliwa tar. 24 Aprili 1964) ni mshindi wa Tuzo ya Academy akiwa kama mwigizaji bora filamu, dansa na mwanamitndo wa kiume kutoka nchini Benin. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa jina la Solomon Vandy kutoka katika filamu ya Blood Diamond alioyocheza na nyota Leonardo DiCaprio, vilevile Juba kutoka katika filamu ya Gladiator aliyocheza na nyota Russell Crowe.

neg:
David Blaine
David Blaine (David Blaine White alizaliwa tarehe 4 Aprili 1973) ni mfanyamazingaombwe wa Marekani. Ameweka na kuvunja rekodi kadhaa za dunia.

neg:
Fearless
Fearless ni jina la la kutaja albamu ya pili ya msanii wa muziki wa country-pop wa Kimarekani, Taylor Swift. Albamu ilitolewa mnamo tar. 11 Novemba 2008 kupitia studio ya Big Machine Records. Albamu ilianza kushika nafasi ya kwanza katika chati za "Billboard" 200 huko nchini Marekani. Albamu iliuza kopi 592,304 katika wiki ya kwanza, na kuifanya iwe albamu iliyouza vizuri katika wiki ya kwanza kwa mwaka wa 2008 kwa msanii wa kike.

neg:
Robert Pershing Wadlow
Robert Pershing Wadlow alizaliwa na Addie Johnson na Harold Wadlow huko Alton, mnamo Februari 22, 1918, na alikuwa mzee zaidi kuliko watoto watano. Wakati wa shule ya msingi, walipaswa kutengenezewa dawati maalum kwa sababu ya ukubwa wake. Mwaka 1936, baada ya kuhitimu kutoka Shule ya Alton High, alijiunga na Chuo cha Shurtleff kwa nia ya kusoma sheria.

neg:
George Hitchings
George Herbert Hitchings (18 Aprili 1905 – 27 Februari 1998) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kubuni na kuendeleza mbinu za tibakemo. Mwaka wa 1988, pamoja na James Black na Gertrude Elion alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Sinclair Lewis
Sinclair Lewis (7 Februari 1885 – 10 Januari 1951) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Katika riwaya zake alikosoa jamii ya kimarekani. Mwaka wa 1926 alituzwa Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi lakini alikataa tuzo hiyo. Mwaka wa 1930 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
William Knowles
William Standish Knowles (amezaliwa 1 Juni 1917) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza hali maalum za usanisi. Mwaka wa 2001, pamoja na Ryoji Noyori na Barry Sharpless alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Sinbad
David Adkins (amezaliwa tar. 10 Novemba 1956) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Jina lake la kisanii ni Sinbad.

neg:
Dwight D. Eisenhower
Dwight David Eisenhower (14 Oktoba 1890 – 28 Machi 1969) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Watu wengi walikuwa humwita Ike (tamka Aik). Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alikuwa jenerali mkuu aliyeongoza uvamizi wa Normandy tarehe 5 Juni 1944. Kuanzia mwaka wa 1953 hadi 1961 alikuwa Rais wa 34 wa Marekani. Kaimu Rais wake alikuwa Richard Nixon.

neg:
Frederick Duncan Michael Haldane
Frederick Duncan Michael Haldane (amezaliwa 14 Septemba, 1951) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Mwaka wa 2016, pamoja na David James Thouless na John Michael Kosterlitz, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. ""for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter"")
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

neg:
Robert Downey, Jr.
Robert Downey, Jr. (amezaliwa tar. 4 Aprili 1965 mjini New York City, New York) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa kucheza kama Tony Stark katika mfululizo wa filamu ya "Iron Man (filamu)", Sherlock Holmes katika filamu ya "Sherlock Holmes", na Kirk Lazarus kwenye filamu ya "Tropic Thunder" .

neg:
Edward Lewis
Edward Lewis (20 Mei, 1918 – 21 Julai, 2004) alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza jeni za nzi. Mwaka wa 1995, pamoja na Christiane Nüsslein-Volhard na Eric Wieschaus, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
David Politzer
Hugh David Politzer (amezaliwa 31 Agosti, 1949) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa amechunguza nadharia ya kwanta. Mwaka wa 2004, pamoja na David Gross na Frank Wilczek, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
William Phillips
William Daniel Phillips (amezaliwa 5 Novemba 1948) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza atomu kupitia kwa mionzi ya leza. Mwaka wa 1997, pamoja na Steven Chu na Claude Cohen-Tannoudji alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
James Truslow Adams
James Truslow Adams (18 Oktoba 1878 – 18 Mei 1949) alikuwa mwanahistoria kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1922, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Historia kwa kitabu chake "The Founding of New England".

neg:
Joe Biden
Joseph Robinette "Joe" Biden Jr. (amezaliwa 20 Novemba 1942) ni mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1973 hadi 2009 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Delaware. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Barack Obama kuanzia mwaka wa 2009 hadi 2017, akiwa Mkatoliki wa kwanza na pia Mdelaware wa kwanza kuwa Kaimu Rais.

neg:
Fabolous
John David Jackson (amezaliwa tar. 18 Novemba 1977) ni msanii wa rekodi za hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama Fabolous. Alikulia mjini Brooklyn huko New York City, alikuwa mmoja kati marapa wa East Coast ambao waliathiriwa na muziki wa Southern hip hop. Moja kati ya kazi zake za awali ambayo ilimletea umaarufu ni pamoja na "Can't Deny It" mnamo 2001, kutoka katika albamu yake ya kwanza ya "Ghetto Fabolous". Fabolous ametoa albamu tano, ambazo zote kwa ujumla zimeuza nakala zaidi ya milioni tatu huko nchini Marekani.

neg:
Mos Def
Dante Terrell Smith (amezaliwa tar. 11 Desemba 1973) ni jina la kutaja mwigizaji na MC kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Mos Def na Yasiin Bey. Alianza kazi zake muziki wa hip hop akiwa na kundi la Urban Thermo Dynamics, ambamo aliweza kuonekana katika albamu za Da Bush Babees na De La Soul.

neg:
David Mwiraria
David (Daudi) Mwiraria (aliyezaliwa 3 Septemba 1938) alikuwa Waziri wa Mazingira na Maliasili na awali alikuwa Waziri wa Fedha wa Kenya hadi Desemba 2007 wakati Kenya ilifanya Uchaguzi wake Mkuu. Licha ya kugombea tena na tikiti ya Party of National Unity, alishindwa kukihifadhi kiti chake kama Mbunge wa North Imenti na alishindwa na Silas Muriuki, ambaye alikuwa akitumia tikiti ya Mazingira Green Party of Kenya.

neg:
Daniel Day-Lewis
Daniel Michael Blake Day-Lewis (aliyezaliwa Aprili 29 1957) ni Mwingereza ambaye ni mwigizaji wa filamu aliyestaafu. Alishinda tuzo za taasisi tatu, tuzo nne za BAFTA, tuzo tatu za uigizaji bora, na tuzo za "Golden Globe" tatu.

neg:
William Shockley
William Bradford Shockley (13 Februari 1910 – 12 Agosti 1989) alikuwa mhandisi na mwalimu kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mambo ya umeme na kuvumbua transista. Mwaka wa 1956, pamoja na John Bardeen na Walter Brattain alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Joshua Lederberg
Joshua Lederberg (amezaliwa 23 Mei 1925) ni mwanajenetiki kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza jeni za chembe hai. Mwaka wa 1958, pamoja na George Beadle na Edward Tatum alikuwa mshindi wa ‘’’Tuzo ya Nobel ya Tiba’’’.

neg:
Tuzo ya Pulitzer ya Muziki
Katika miaka 71 hadi 2013, Tuzo ya Muziki ilitolewa mara 67; hakuwa na tuzo katika miaka 1953, 1964, 1965 na 1981. Kulikuwa na watungaji mbalimbali waliotuzwa mara mbili:1974: Roger Sessions (1896–1985);
1976: Scott Joplin (1868–1917, baada ya kifo chake);
1982: Milton Babbitt (1916–2011);
1985: William Schuman (1910–1992);
1998: George Gershwin (1898–1937, baada ya kifo chake);
1999: Duke Ellington (1899–1974, baada ya kifo chake);
2006: Thelonious Monk (1917–1982, baada ya kifo chake);
2007: John Coltrane (1926–1967, baada ya kifo chake);
2008: Bob Dylan (born 1941);
2010: Hank Williams (1923–1953, baada ya kifo chake).

neg:
Dan Quayle
James Danforth "Dan" Quayle (amezaliwa 4 Februari 1947) ni mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1981 hadi 1989 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Indiana. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais George H. Bush kuanzia mwaka wa 1989 hadi 1993.

neg:
David Woodard
David Woodard (aliyezaliwa Aprili 6, 1964) ni mwandishi wa Marekani na msimamizi. Katika miaka za 1990 akaunda neno prequiem, kielelezo cha utangulizi na uhitaji, kuelezea ushirika wake wa Kibuddha ya kutengeneza muziki ulioelekezwa wakati au kidogo kabla ya kifo chake.

neg:
Alexander Todd
Alexander Robertus Todd of Trumpington (2 Oktoba 1907 – 10 Januari 1997) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mfumo wa nukleotidi na usanisi wake. Mwaka wa 1957 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
James Gould Cozzens
James Gould Cozzens (19 Agosti 1903 – 9 Agosti 1978) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1949, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Guard of Honor" ("Gwaride la Heshima").

neg:
George Marshall
George Catlett Marshall (31 Desemba, 1880 hadi 16 Oktoba, 1959) alikuwa mwanasiasa na jenerali kutoka nchi ya Marekani. Hasa amejulikana kwa kazi yake ya kijeshi katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Kuanzia Septemba 1950 hadi Septemba 1951 alikuwa Waziri wa Ulinzi katika serikali ya Rais Harry Truman. Mwaka wa 1953 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Grover Cleveland
Stephen Grover Cleveland (18 Machi 1837 – 24 Juni 1908) alikuwa Rais wa Marekani mara mbili, kuanzia mwaka wa 1885 hadi 1889, tena kuanzia 1893 hadi 1897. Kwanza Kaimu Rais wake alikuwa Thomas Hendricks, mara ya pili Kaimu Rais alikuwa Adlai Stevenson.

neg:
Adlai Stevenson
Adlai Ewing Stevenson (23 Oktoba 1835 – 14 Juni 1914) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Grover Cleveland kuanzia mwaka wa 1893 hadi 1897. Stevenson alikuwa mwenyeji wa jimbo la Illinois akawasilisha jimbo hilo katika bunge la kitaifa miaka 1875-1877.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
2016 David James Thouless, Frederick Duncan Michael Haldane na John Michael Kosterlitz "for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter"

neg:
Damian de Veuster
Damian de Veuster (3 Januari 1840 - 15 Aprili 1889) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mtawa wa Shirika la Mioyo Mitakatifu maarufu kama Picpus. Kwa miaka mingi alikuwa mmisionari katika kisiwa cha Molokai (Hawaii), alipojitosa kutumikia wagonjwa wengi wa ukoma waliotengwa huko hata akaambukizwa nao.

neg:
Doris Lessing
Doris May Lessing (amezaliwa 22 Oktoba 1919) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Uingereza akiwa amezaliwa nchini Uajemi. Aliandika pia chini ya lakabu ya Jane Somers. Mwaka wa 2007 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Lessing amezaliwa kwa jina la Doris May Tayler nchini Uajemi tarehe 22 Oktoba, 1919. Wazazi wake walikuwa Alfred Tayler aliyefanya kazi huko Uajemi kwa "Benki ya Ufalme wa Uajemi" ("Imperial Bank of Persia") na Emily Maude Tayler. Mwaka wa 1925, familia walihamia nchi ya Zimbabwe (au Rodesia Kaskazini ilivyoitwa wakati huo). Baada ya kuhitimu shule, Lessing alihamia mji wa Salisbury kufanya kazi kama opereta wa simu. Aliolewa mara ya kwanza na Frank Wisdom na kuzaa watoto wawili. Wakapeana talaka mwaka wa 1943. Ndoa ya pili, Lessing aliifunga na Gottfried Lessing; walikuwa na mtoto mmoja kabla ya kutengana tena mwaka wa 1949. Alikuwa ameanza kuandika, hasa kuhusu mambo ya kisiasa dhidi ya ubaguzi wa rangi. Kwa hiyo alikataliwa kuishi Zimbabwe, akalazimishwa kuhama. Tangu mwaka wa 1949 ameishi mjini London, Uingereza.

neg:
Andrew Schally
Andrew Schally (amezaliwa 30 Novemba 1926) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Alizaliwa nchini Poland ambako kutoka kwake alikimbia pamoja na wazazi wake mwaka wa 1939. Hasa alichunguza homoni zinazotokea katika ubongo. Mwaka wa 1977, pamoja na Roger Guillemin na Rosalyn Yalow alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Waadventisti
William Miller ndiye anayetajwa kama mwanzilishi wa tapo hilo kwa kufanya watu kati ya 50,000 na 100,000 kutarajia ujio huo utatokea tarehe 22 Oktoba 1844.

neg:
Nameless
David Mathenge (amezaliwa Agosti 1976), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii Nameless, ni msanii wa kapuka nchini Kenya.

neg:
Daniel Tompkins
Daniel D. Tompkins (21 Juni 1774 – 11 Juni 1825) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais James Monroe kuanzia mwaka wa 1817 hadi 1825.