query: Makao makuu ya umoja wa mataifa iko wapi?

pos:
Umoja wa Mataifa
Toka mwanzo makao makuu ya Umoja wa Mataifa yako Manhattan, New York City, New York nchini Marekani na hayako chini ya mamlaka ya nchi hiyo. Ofisi nyingine ziko Geneva (Uswisi), Nairobi (Kenya) na Vienna (Austria).

neg:
Washington, D.C.
Makao ya kwanza ya serikali ya Marekani ilikuwa New York. Rais George Washington mwenyewe alichagua eneo la mji mpya kando la mto Potomac mwaka 1790. Ujenzi wa ikulu la Nyumba Nyeupe ulianza 1792. Mpango wa mji ulifuata mfano wa mji wa Karlsruhe (Ujerumani).

neg:
Addis Ababa
Mfalme Haile Selassie alisaidia kuanzisha Organization of African Unity mwaka 1963 akaikaribisha kuwa na makao makuu mjini. Ilipogeuka kuwa Umoja wa Afrika mwaka 2002, makao yakabaki yaleyale.

neg:
Haile Selassie
Utawala wa Haile Selassie uliingizwa Ethiopia katika Chama cha Mataifa ikiwa nchi ya kwanza ya Afrika kujiunga nacho. Baadaye ulimpa nafasi kubwa katika harakati ya uhuru wa Afrika na makao makuu ya Umoja wa Afrika yalijengwa Addis Ababa, mji mkuu wa Ethiopia.

neg:
Kighare
Makao makuu ya kata yapo Stoo Mombasa.

neg:
Bunge la Umoja wa Afrika
Makao makuu ya bunge yapo mjini Midrand (Afrika Kusini, sasa kwa muda katika jengo la Gallagher Estate katikati ya Johannesburg na Pretoria. Afrika Kusini inalipa gharama za makao na za ofisi ya bunge.

neg:
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Entebbe
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Entebbe uwanja wa ndege wa kimataifamkuu wa Uganda. Iko karibu na mji wa Entebbe, pwani ya Ziwa Victoria, na takriban kilomita 35 (Maili 21) kutoka mji mkuu wa Kampala. Ofisi kuu za Shirika la Urobani Uganda ziko katika uwanja wa ndege huu.

neg:
Opus Dei
Lilianzishwa 1928 na padri Mhispania Josemaría Escrivá (1902-1975) mjini Madrid (Hispania). Sasa makao makuu yake yako Roma (Italia), na kiongozi wake ni askofu.

neg:
UNRISD
UNRISD ni kifupisho cha United Nations Research Institute for Sustainable Development (Taasisi ya Utafiti ya Umoja wa Mataifa ya Maendeleo Endelevu) ni kitengo cha Umoja wa Mataifa. Ofisi yake iko Geneva, Uswisi.

neg:
UEFA
UEFA ilianzishwa tarehe 15 Juni 1954 mjini Basel, Uswisi kufuatia majadiliano kati ya mashirika ya soka ya Ufaransa, Italia na Ubelgiji. Makao makuu yalikuwa Paris hadi 1959 wakati shirikisho hili lilihamia Bern. Henri Delaunay ndiye aliyekuwa Katibu Mkuu wa kwanza na Ebbe Schwartz rais. Ofisi ya utawala wake imekuwa katika Nyon, Uswisi, tangu mwaka 1995. Awali ilikuwa inajumuishwa na vyama 25 vya kitaifa. Hivi sasa kuna vyama 53 (angalia chini ya ukurasa huu au "Orodha ya UEFA timu za kitaifa za kandanda)." Timu za UEFA za kitaifa zimeshinda Kombe la Dunia la FIFA mara tisa (Italia 4, Ujerumani 3, Uingereza na Ufaransa nyara kila moja), kama timu za mataifa ya CONMEBOL, na vilabu vya UEFA vimeshinda Kombe la intercontinental mara 21 na Kombe la dunia la Klabu la FIFA mara 3, kombe moja tu chini ya vilabu vya CONMEBOL.

neg:
Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa
Maazimio ya Mkutano Mkuu hayana uzito kama haki au sheria ya kimataifa, tofauti na maazimio ya baraza la Usalama. Lakini yanaweza kupata umuhimu mkubwa kama mataifa mengi sana yanayaunga mikono. Maazimiio yanayohusu mambo ya ndani ya utawala wa UM yanapasakutekelezwa na Katibu Mkuu wa UM na idara zake.

neg:
Nchi
Baadhi ya vitengo vya kijiografia, ambavyo zamani vilikuwa majimbo yanayojisimamia, vinaaminika na kujulikana bado kama nchi kwa kawaida kama vile Uingereza, Scotland na Wales - katika Ufalme Ulioungana (Ufalme wa Muungano). Kihistoria, nchi za Umoja wa zamani wa Kisovyeti na Yugoslavia zilikuwa zingine. Majimbo ya zamani kama Bavaria (sasa ni sehemu ya Ujerumani) na Piedmont (sasa ni sehemu ya Italia) yangekuwa si kawaida kujulikana kama "nchi" katika Kiingereza ya kisasa. Kiwango cha uhuru wa nchi zisizo mataifa inatofautiana sana. Baadhi ni mali ya mataifa, kwani mataifa kadhaa yana maeneo yanayoyategemea ya ng'ambo (kama vile Visiwa vya Virgin vya Uingereza, Saint Pierre na Miquelon, na Samoa ya Marekani), yenye eneo na raia tofauti na yao wenyewe. Maeneo tegemezi kama haya wakati mwingine yanatajwa pamoja na mataifa huru kwenye orodha ya nchi, na yanaweza kuchukuliwa kama "nchi ya asili" katika biashara ya kimataifa, kama Hong Kong ilivyo. Baadhi ya nchi zimegawanywa kati ya majimbo kadhaa, kama vile Korea na Kurdistan.

neg:
Makao makuu
Mara nyingi ofisi za makao makuu ya shirika au mamlaka haziko mahali pamoja kijiografia lakini hata hivyo mikono yote ya uongozi kwa jumla huweza kuitwa "makao makuu".

neg:
Umoja wa Mataifa
Dhumuni la umoja huu ni kuratibu mahusiano ya kimataifa kupitia sheria na mikataba ya kimataifa kwenye maeneo kama usalama, amani, maendeleo ya jamii na ya uchumi, haki za binadamu, uhuru, demokrasia n.k.

neg:
Jumuiya ya nchi zinazozalisha mafuta duniani
Jumuiya ya nchi zinazozalisha mafuta duniani (Kiing. Organization of the Petroleum Exporting Countries), kwa kifupi pia OPEC ni shirika la kimataifa linalounganisha nchi zinazozaa mafuta ya petroli. Makao makuu yako Vienna (Austria).

neg:
Muungano wa Afrika
Harakati zao zilianzia nje ya Afrika kwa kuwapigania Waafrika walioteswa kama watumwa hasa Marekani, zikaenea hadi Afrika ambapo mkutano wa kwanza ulifanyikia Ghana katika mji mkuu wake Accra. Mara tu baada ya Ghana kupata uhuru mwaka 1957, mwaka 1958 rais wa Ghana Kwame Nkrumah alitoa wazo la kuunda umoja wa Afrika.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Washindi wa vita kuu ya pili waliamua kuanzisha chombo kipya. Umoja wa Mataifa uliundwa 1945 ukachukua nafasi yake. Vitengo kadhaa za shirikisho viliendela vikihamia kwa UM kwa mfano Shirika ya Kazi ya Kimataifa (ILO).

neg:
Mji mkuu
Kwa nia hiyohiyo Tanzania iliamua kuhamisha mji mkuu kutoka Daressalaam uliyoko pwani la Bahari Hindi kwenda Dodoma iliyoko katikati ya Tanzania. Uhamisho huu umepangwa tangu 1967 na kutangazwa rasmi mwaka 1997 lakini haujatekelezwa bado. Ni ofisi chache za serikali zimehamia hapo. Watanzania wanaochoka na kuchelewe huku waangalie mfano wa Brazil: Katiba ya Brazil ya mwaka 1891 ilishataja mahali pa mji mkuu mpya badala ya Rio de Janeiro lakini mipango haikuanza hadi 1926 halafu ujenzi ulianza 1956!Uturuki iliamua 1923 kuhamisha mji mkuu kutoka Istanbul kwenda Ankara. Istanbul iliwahi kuwa kwa karne nyingi mji wa Masultani tena mji wa kimataifa; mapinduzi ya 1923 yalimaliza utawala wa sultani na kutangaza Uturuki kuwa jamhuri. Pia Istanbul imekuwa kandokando ya eneo la Uturuki baada ya vita kuu ya kwanza kwa sababu sehemu za magharibi zilikuwa zimepotea na kuchukuliwa na Wagiriki na Wabulgaria. Hivyo Ankara iliteuliwa iliyoko katikati ya Uturuki mpya baada ya vita.

neg:
Sheria
Mahakama ni idadi ya mahakimu wanaosikiza migogoro ili kuamua matokeo. Nchi nyingi zina mfumo wa mahakama ya rufaa, yanayojibu kwa mamlaka makuu ya kisheria. Nchini Marekani haya ni Mahakama Kuu ya Marekani; nchini Australia, Mahakama Kuu ya Australia; nchini Uingereza , ni Mahakama Kuu ya Uingereza (tangu tarehe1 Oktoba 2009; hapo awali yalikuwa, Nyumba ya Mabwana); nchini Ujerumani ni "Bundesverfassungsgericht"; nchini Ufaransa ni "Cour de Cassation". Kwa nchi nyingi za Ulaya Mahakama ya Ulaya ya Haki nchini Luxembourg inaweza kuukataa umauzi wa kitaifa, wakati ambapo sheria ya Umoja wa Ulaya inafaa. Mahakama ya Ulaya ya Haki za Kibinadamu inayopatikana Strasbourg inawaruhusu raia wa nchi wanachama za Baraza la Ulaya kuleta kesi zao zinzohusiana na haki za kibinadamu mbele yake.

neg:
Siasa ya Cote d'Ivoire
Mji mkuu rasmi tangu 1983 ni Yamoussoukro; hata hivyo, Abidjan unabaki kuwa kitovu cha utawala. Nchi nyingi huweka balozi zao mjini Abidjan, ijapokuwa baadhi yao (ikiwa ni pamoja na Uingereza) wamefunga harakati zao kwa sababu ya fujo zinaoendelea na ushambuliaji dhidi ya Wazungu. Wakazi wanaendelea kupata shida kwa kufuatia vita ya wenyewe kwa wenyewe inayoendelea.

neg:
Usafi wa mazingira
Malengo ya Maendeleo ya Milenia (MDGs) ya Umoja wa Mataifa yalijumuisha lengo la kupunguza kwa takribani nusu idadi ya watu ambao hawana usafi wa mazingira ifikapo mwaka 2015. Mnamo Desemba 2006, Baraza la Umoja wa Mataifa lilitangaza mwaka 2008 kuwa 'Mwaka wa Kimataifa wa Usafi wa Mazingira, kutambua upole wa utendekezaji wa Lengo la Maendeleo ya Milenea la (MDGs) la usafi wa mazingira. Mwaka huo ulilenga kuendeleza ufahamishaji na vitendo ili kufikia hayo malengo. Haya ilifanywa hasa katika:

neg:
Mahakama Kuu ya Kimataifa
Mahakama ina majaji 15 wa kudumu wanaochaguliwa na Mkutano Mkuu wa UM na Baraza la Usalama la UM kwa pamoja kwa muda wa miaka 9. Theluthi moja ya majaji inachaguliwa kila baada ya miaka mitatu. Nchi wanachama wa kudumu wa Baraza la Usalama huwa na jaji mle kila wakati ni China, Marekani, Ufaransa, Ufalme wa Muungano (Uingereza) na Urusi. Nafasi nyingine huzunguka kati ya nchi wanachama wa UM.

neg:
Mkataba wa Kimberley
Umoja wa Mataifa ilipitisha mapendekezo yake dhidi ya UNITA mnamo mwaka 1998 kupitia Baraza la Usalama na Usulushi la Umoja wa Mataifa kifungu nambari 11773, pamoja na hayo, wachunguzi waliokuwa wanaongozwa na Robert Fowler waliwasilisha mrejesho wa Ripoti ya Fowler kwa UM mnamo mwezi Machi 2000, ambayo ilieleza namna ambavyo ushafirishwaji ulivyokuwa unawezesha kufadhili jitahada za kuchochea vita kupitia fedha wanazopata katika mauzo ya almasi kwenye soko la kimataifa. Umoja wa Mataifa ulitaka kukata mzizi wa fitna katika biashara hii, lakini hawakuwa na uwezo wa kuyatekeleza haya; hivyo basi ripoti ya Fowler ilitaja majina ya nchi, makampuni, serikali na watu binafsi waliokuwa wanajihusisha na almasi za mgogoro. Jambo hili lilipelekea kufanyika mkutano wa nchi za Afrika ya Kusini zinazojishughulisha na uchimbaji wa madini ya almasi na mkutano ulifanyika mnamo mwezi Mei 2000 huko Kimberley, Northern Cape. Hitimisho la mkutano lilifuatiwa mnamo mwezi wa Septemba huko mjini Pretoria, ambapo KPCS ndipo inapotokea.

neg:
ICSU
Makao makuu yako Paris, Ufaransa. Ina wawakilishi wa nchi 140.

neg:
Togo
Baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia koloni la Kijerumani liligawiwa kati ya majirani hao kama eneo lindwa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa na baadaye ya Umoja wa Mataifa.

neg:
Uingereza
Uingereza iko kwenye kisiwa cha Britania ambayo ni kisiwa kikubwa cha Ulaya. Imepakana na Welisi upande wa magharibi na Uskoti upande wa kaskazini. Mji Mkuu ni London.
Ufaransa iko upande wa kusini ng'ambo ya Mfereji wa Kiingereza. Tangu mwaka 1994 kuna njia ya reli kwa tobwe chini ya mfereji inayounganisha Uingereza na Ufaransa.

neg:
Umoja wa Mataifa
Mwanzoni nchi zilikuwa 51 lakini kufikia mwaka 2017 kulikuwa na nchi wanachama 193, mbali ya Ukulu mtakatifu (Vatikani) na Palestina ambazo zinashiriki kama watazamaji wa kudumu, zikiwa na haki karibu zote isipokuwa kupiga kura.

neg:
Jamhuri ya China
Jamhuri ya China ilikuwa kati ya nchi zilizoanzisha Umoja wa Mataifa mwaka 1945 na serikali ya Kuomintang iliendelea kushika kiti cha China hadi mwaka 1971.

neg:
Azimio la ulimwengu juu ya haki za binadamu
Azimio la ulimwengu juu ya haki za binadamu (pia: Tangazo la kilimwengu la haki za binadamu; kwa Kiingereza: Universal Declaration of Human Rights) ni tamko la Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa juu ya haki za binadamu lililotolewa tarehe 10 Desemba 1948. Ilikuwa kati ya maazimio ya kwanza kabisa ya UM.

neg:
Shirika la Msalaba Mwekundu
Mnamo 16 Oktoba 1990, Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa uliamua kuiteu ICRC kama Mwangalizi wa vikao vya mikutano yake na mikutano ya kamati ndogo, mara yake ya kwanza kuwahi kulifanya shirika la kibinafsi kuwa Mwangalizi. Azimio hilo lilipendekezwa na nchi wanachama 138 na lililetwa mbele ya mkutano na balozi wa Kiitaliano, Vieri Traxler, kama kumbukumbu la asili ya shirika hilo katika Mapigano ya Solferino. Mkataba na serikali ya Uswizi uliotiwa saini 19 Machi 1993, aliimarisha sera ya muda ya uhuru kamili wa Kamati kutokana na kuingiliwa kwa vyovyote na Uswizi. Mkataba huo hulinda kikamilifu ICRC pamoja na mali yake yote pamoja na makao yake makuu nchini Uswizi, Hifadhi ya Nyaraka zake, kuwapa wanachama na wafanyakazi kinga kisheria, kuikinga ICRC kutotozwa ushuru na ada, kutoa dhamana ya ulinzi na kutotozwa ushuru kwa bidhaa, huduma, na fedha wakati wa usafirishaji, kuiwezesha ICRC kupata mawasiliano salama kwa kiwango sawa kama ubalozi za kigeni, na Kurahishisha kusafiri kwa Kamati ndani na nje ya Uswizi.

neg:
Muungano wa Afrika Kusini
Ofisi kuu za dola zilizambazwa katika majimbo mbalimbali kwa sababu viongozi walishindwa kuelewana juu ya mji mkuu mmoja. Makao ya serikali ilikuwa mjini Pretoria (Transvaal), makao ya bunge mjini Cape Town (Jimbo la Rasi) na mahakama kuu katika Bloemfontein (Dola Huru la Orange). Muundo huu unaendelea hadi leo.

neg:
Mataifa ya ushirikiano
Mwezi wa Novemba 1941 viongozi wa nchi kubwa Franklin D. Roosevelt (Marekani), Winston Churchill (Ufalme wa Maungano- Uingereza) na Stalin (Umoja wa Kisovyeti - Urusi) walikutana mjini Teheran (Uajemi) wakajadili ushirikiano wao na mipango ya vita.

neg:
Embakasi (Nairobi)
Embakasi ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Uko mashariki mwa katikati ya jiji. Ni mtaa wa makazi na wengi wa raia wanaoishi humo ni wa mapato ya daraja la pili la wastani. Uwanja wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta, uwanja wa ndege mkuu Nairobi uko Embakasi na ulijulikana kama "Embakasi Airport" wakati ulipofunguliwa mwaka wa 1958.

neg:
Mkimbizi
Uratibu wa kwanza wa kimataifa kuhusu masuala ya wakimbizi uliendeshwa na Ubalozi wa Wakimbizi wa Shirikisho la Mataifa. Ubalozi huo, uliongozwa na Fridtjof Nansen, na ulianzishwa mnamo mwaka wa 1921 kuwasaidia watu takriban 1,500,000 waliokimbia Mapinduzi ya Kirusi ya mwaka wa 1917 na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyofuata (1917-1921), wengi wao wakiwa matajiri waliokuwa wakikimbia serikali ya Kikomiunisti. Mnamo mwaka wa 1923, mamlaka ya Ubalozi yaliongezwa na kujumuisha zaidi ya Waarmenia milioni moja ambao waliondoka kutoka Asia Ndogo ya Kituruki mnamo mwaka wa 1915 na 1923 kutokana na mfululizo wa matukio ambayo sasa yanajulikana kama mauaji ya Kimbari ya Waarmenia. Katika miaka kadhaa iliyofuata, mamlaka yaliongezwa kuwajumuisha wakimbizi Waashuri na Waturuki. Katika matukio haya yote, mkimbizi alifafanuliwa kuwa mtu katika kundi ambalo Shirikisho la Mataifa lilikuwa limekubali kupitia mamlaka yake, kinyume na mtu ambaye ufafanuzi wa kijumla ulitumika kwake.

neg:
IMF
Si shirika halisi la Umoja wa Mataifa, lakini hushirikiana na UM. Nchi tajiri za Ulaya pamoja na Marekani zinaongoza IMF kwa sababu ni nchi zilizoweka pesa zaidi katika mfuko wake. Mwenyekiti wa IMF huwa anatoka katika nchi za Ulaya na makamu wake ni kutoka Marekani.

neg:
Umoja wa Mataifa
Umoja wa Mataifa (UM) ni umoja wa nchi zote duniani isipokuwa zile zisizotambuliwa kuwa dola huru.

neg:
Mbabane
Mbabane ni mji mkuu wa Uswazi ikiwa na wakazi 70,000 (2003). Ofisi za serikali ziko hapa lakini bunge na jumba la mfalme ziko mjini Lobamba.

neg:
FIFA
Kisheria ni shirika binafsi lililoandikishwa huko Uswisi. Makao makuu yapo Zurich. Rais Joseph Blatter ameongoza kwa muda wa miaka 18 kabla ya kumuachia Gianni Infantino, raia wa Uswisi. Fatma Samba Diouf Samoura wa Senegal ndiye Katibu Mkuu wake.

neg:
Benki ya Dunia
Makao makuu yapo Washington DC nchini Marekani. Kikatiba mwenyekiti wa benki ni mtu wa Marekani.

neg:
Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO)
Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (kwa Kiingereza: "Food and Agriculture Organzation of the United Nations"; kifupi: FAO) ni kitengo cha Umoja wa Mataifa kinachopambana na tatizo la njaa duniani.

neg:
Mkimbizi
Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi ulitunukiwa Tuzo la Amani la Nobel katika miaka ya 1954 na 1981. Mamlaka ya shirikisho hilo ni kuongoza na kuratibu hatua za kimataifa za kuwalinda wakimbizi na kutatua matatizo ya wakimbizi duniani kote. Lengo lake msingi ni kulinda haki na ustawi wa wakimbizi. Linanuia kuhakikisha kwamba kila mtu anaweza kupewa haki ya kutafuta hifadhi na kupata kimbilio salama katika Jimbo jingine, na chaguo la kurudi nyumbani kwa hiari, kutangamana na wenyeji au kuishi katika nchi ya tatu.

neg:
UNICEF
UNICEF (United Nations Children's Fund) au Mfuko wa Kimataifa wa Watoto ni shirika la Umoja wa Mataifa kwa shabaha ya kuwasaidia watoto duniani. Ina nchi wanachama zaidi ya 160.

neg:
Umoja wa Vijana wa Umoja wa Mataifa
Shirikisho la Dunia la Vyama vya Umoja wa Mataifa - Vijana (WFUNA-Youth) ni upande wa vijana wa Shirikisho la Vyama vya Umoja wa Mataifa (WFUNA) na hivyo ni shirika mwamvuli wa kimataifa wa wa Vyama vya Vijana wa Umoja wa Mataifa na programu zake kote duniani.
Ni taasisi isiyo ya kiserikali inayoongozwa na vijana na inayojumuisha kabisa vijana wanaojitolea.
Shirikisho la Dunia la Vyama vya Umoja wa Mataifa - Vijana linalenga kuongeza msisitizo wa kanuni za Umoja wa Mataifa kati ya umma na hasa vijana kwa kuimarisha shughuli za taasisi za Umoja wa Mataifa za Vijana na zile za upande wa vijana katika shirikisho la vyama vya Umoja wa Mataifa duniani kote. Shirikisho linataka kuhimiza uanzishwaji wa wa taasisi za Umoja wa Vijana wa Umoja wa Mataifa ambapo hazipo.

neg:
Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira
Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira (UNEP) ni mojawapo ya mashirika ya UM yaliyo chini ya jukumu la Baraza la Kiuchumi na Kijamii, yaani ECOSOC . Mradi huu una kazi ya kuanzisha na kuendeleza miradi ya kuihifadhi mazingira ya binadamu jinsi ilivyo na hatimaye kuiboresha. Kwa kufanya hivi, UNEP inaonelea kuwa sote tuna jukumu la kuihifadhi na kuboresha mazingira ka vizazi zijazo. Makao makuu yapo mjini Nairobi.

neg:
Shirika la Biashara Duniani
Shirika la Biashara Duniani (kifupi: WTO; Kiing. World Trade Organization, WTO; Kifar. Organisation Mondiale du Commerce, OMC; Kihisp. Organización Mundial de Comercio, OMC) ni shirika la kimataifa linaloshughulika utaratibu wa biashara duniani. Shabaha ya kazi yake ni kuondoa kwa vizuizi ya biashara kati ya mataifa. Makao makuu yake yapo Geneva (Uswisi).

neg:
Juba, Sudan
Na ujio wa amani, Umoja wa Mataifa imeongeza uwepo Juba, Kusini mwa Sudan wakati ambapo shughuli nyingi alikuwa mpaka wakati huo imekuwa kusimamiwa kutoka Kenya. Chini ya uongozi wa Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Kuratibu Masuala ya Kibinadamu, Umoja wa Mataifa ilianzisha kambi ijulikanayo kama "OCHA Camp", ambalo lilikuwa kama msingi kwa wengi mashirika ya Umoja wa Mataifa na mashirika yasiyo ya kiserikali.

neg:
Msumbiji (kisiwa)
Kabla ya kuhamishwa kwa mji mkuu kisiwa kilikuwa makao ya Gavana Mkuu wa Msumbiji, wa askofu, wa balozi za nchi kadhaa na wanfanyabiashara kutoka India, Ujerumani, Usiwsi, Ufaransa na Uingereza. Mabaki yao ni majengo ya kihistoria ambayo ni mfano wa pekee wa mji wa kikoloni hasa kwa sababu ujenzi mpya haukutokea baada ya kuondoka kwa makao ya serikali. UNESCO iliandikisha mji wa mawe katika orodha ya Urithi wa Dunia

neg:
Wizara ya Afya na Ustawi wa Jamii
Wizara ya Afya na Ustawi wa Jamii (Kiingereza: Ministry of Health and Social Welfare kifupi "(MoH)") ni wizara ya serikali nchini Tanzania. Ofisi kuu ya wizara hii zipo mjini Dar es Salaam.

neg:
Wizara ya Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa
Wizara ya Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa (Kiingereza: Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation kifupi "(MFAIC)") ni wizara ya serikali nchini Tanzania. Ofisi kuu ya wizara hii zipo mjini Dar es Salaam.

neg:
Anna Tibaijuka
1998 aliteuliwa kujiunga na ofisi kuu ya Shirika la Umoja wa Mataifa la Biashara na Maendeleo (UNCTAD) mjini Geneva alikoongoza idara ya nchi maskini. Baada ya miaka miwili huko Geneva aliombwa na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan kuongoza Kituo cha Makazi Duniani (UN-Habitat Centre). Alifanya mabadiliko na matengenezo katika kazi ya kituo hii hadi Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa uliamua kupandisha hadhi ya kituo kuwa "United Nations Human Settlements Programme" (UN-HABITAT) yenye makao makuu huko Nairobi. Tibaijuka alichaguliwa kuwa mkurugenzi mtendaji wa kitengo hiki kipya mwaka 2002 akapewa cheo cha Katibu Mkuu Msaidizi na hapo alikuwa mwanamke Mwafrika wa kwanza aliyefika ngazi hii katika historia ya UM hadi leo (2017).

neg:
NATO
NATO ni kifupi cha North Atlantic Treaty Organisation (Kifaransa: OTAN, Organisation du Traité de l'Atlantique Nord) au Jumuiya ya Mkataba wa Atlantiki ya Kaskazini ambayo ni ushirikiano wa kujihami ya kambi ya magharibi. Inaunganisha nchi nyingi za Ulaya pamoja na Marekani na Kanada. Nchi wanachama zimeahidi kuteteana kama moja inashambuliwa na nje. Makao makuu yapo Brussels.

neg:
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta au Kenyatta International Conference Centre (KICC) ni jengo la ghorofa 30 iliko mjini Nairobi, Kenya.
Iko katikta eneo la kati la biashara la Nairobi. Ni ukumbi kwa mikutano, maonyesho na matukio maalumu ndani ya umbali wa kutembea wa hoteli kadhaa za nyota tano. Imekuwa mwenyeji wa mikutano mingi ya kimataifa na semina.
Kuna vyumba kadhaa vya mikutano vilivyo na vifaa vizuri na kile kikubwa kabisa kiko na uwezo wa zaidi ya wajumbe 4,000. Iko na vifaa vya kutafsiria lugha sambamba ambavyo vina uwezo wa kutafsiria lugha saba, kituo cha biashara cha kisasa, benki, huduma za ziara na kusafiri, kiwanja kikubwa na pahali pa kuegezea magari salama.

neg:
Ulaya ya Magharibi
Umoja wa Mataifa umepanga kanda hili tofauti hasa kwa kuhesabu Ufalme wa Muungano upande wa Ulaya ya Kaskazini lakini kuingiza Ujerumani, Austria na Uswisi ambazo zinahesabiwa mara nyingi kama sehemu ya Ulaya ya Kati; ila tu mpangilio wa UM hauna Ulaya ya Kati.
Wakati wa "vita baridi" Ulaya ya Magharibi ilimaanisha mara nyingi nchi zote za Ulaya zilizofungamana na upande wa magharibi yaani Marekani na NATO dhidi nchi za kikomunisti zilizoshikamana na Umoja wa Kisovyeti.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Wazo la kuwa na shirikisho la mataifa lilitolewa mara ya kwanza na mwanafalsafa Mjerumani Immanuel Kant mnamo mwaka 1795. Wazo la Kant lilirudiwa na wanafalsafa mbalimbali. Wakati wa vita kuu ya kwanza rais wa Marekani Woodrow Wilson alipendekeza hatua za kuanzisha shirikisho hili kwa kusudi la kuzuia vita za wakati ujao baada ya mwisho wa vita ile.

neg:
Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Anga
Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Anga (Ing. International Air Transport Association - IATA ) ni umoja wa kimataifa wa makampuni ya usafiri kwa ndege. Makao makuu yake yako Montreal, Quebec nchini Kanada ambako kuna pia makao makuu ya Mamlaka ya Usafiri wa Anga wa Kiraia (International Civil Aviation Organization).
IATA ilianzishwa mwaka 1945 kama ushirikiano wa makampuni makubwa ya ndege. Leo hii kuna takriban makampuni wanachama 240. Haya ni hasa makampuni ya kitaifa au maampuni makubwa ya kibiashara yanayotoa huduma za kimataifa. Shirika nyingi ndogo zinazohudumia nchi moja tu pia shirika za kukodi mara nyingi si wanachama.

neg:
Mkimbizi
Kufuatia wakomunisti kuyachukua mamlaka katika nchi za Vietnam, Cambodia, na Laos mnamo mwaka wa 1975, takriban watu milioni tatu walijaribu kutoroka katika miongo iliyofuata. Kadiri wakimbizi wengi walivyofurika kila siku, ndivyo rasilimali za nchi zilizowapokea zilivyozidi kuwa chache. Taabu za watu wa meli ikawa shida kuu ya kimataifa ya kibinadamu. Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi (UNHCR kwa lugha ya Kiingereza) ulijenga makambi ya wakimbizi katika nchi jirani ili kufanya mchakato wa watu wa meli. Bajeti ya Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi iliongezeka kutoka dola milioni 80 mnamo mwaka wa 1975 hadi dola milioni 500 mnamo mwaka wa 1980. Kwa kazi yake katika eneo la Indochina, Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi ulipatiwa tuzo ya Amani la Nobel mnamo mwaka wa 1981.

neg:
Ulaya ya Mashariki
Umoja wa Mataifa hujumuisha nchi zifuatazo humo:Orodha hii imejumlisha nchi zote za Ulaya zilizokuwa sehemu za Umoja wa Kisovyeti au zilizoshikamana nao kisiasa hadi mwaka 1989 (isipokuwa Ujerumani ya Mashariki). Tatizo lake ni ya kwamba watu wa Poland, Hungaria, Ucheki na Slovakia zinajihesabu kuwa sehemu za Ulaya ya Kati.

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Mwaka 1967 nchi tatu zilijaribu upya kuimarisha umoja wao kwa Mkataba wa Ushirikiano wa Afrika ya Mashariki wakiita umoja wao "Jumuiya ya Afrika ya Mashariki" ikiwa na makao makuu Arusha, Tanzania.

neg:
Vita Kuu ya Pili ya Dunia
Tokeo moja la vita kuu ya pili ni kuanzishwa kwa Umoja wa Mataifa. Uliundwa 1945 kama chombo cha kuzuia vita zijazo. Kutokana na historia hii mataifa yenye nafasi za kudumu na kura ya veto katika Baraza la Usalama ndiyo mataifa washindi wa vita kuu ya pili: Marekani, Uchina, Ufaransa, Uingereza na Urusi. Kutokana na kura ya veto hawawezi kuondolewa bila kukubali wenyewe hata kama siku hizi Ufaransa na Uingereza si tena nchi muhimu sana duniani.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Shirikisho la mataifa liliunda pia utaratibu wa utawala wa maeneo yaliyokuwa chini ya Uturuki na Ujerumani hadi 1919.

neg:
IMF
IMF (kifupisho cha International Monetary Fund) ni Shirika la Fedha la Kimataifa. Lilianzishwa mwaka 1946 kwa shabaha ya kuboresha ushirikiano katika mambo ya fedha duniani. Kuna nchi wanachama 189. Makao makuu yako Washington DC nchini Marekani.

neg:
Umoja wa Vijana wa Umoja wa Mataifa
Taasis hizi za Umoja wa Vijana wa Umoja wa Mataifa, hujumuisha wanafunzi wa shule za sekondari, na nyingine hujumuisha wanafunzi wa vyuo vikuu na wakati mwingine wanafunzi wa sekondari na vyuo vikuu hufanya kazi pamoja
Umoja huu huweka kigezo cha umri mbalimbali kwa ajili ya ushiriki katika taasis hiyo. Baadhi huweka miaka 25, wengine miaka 30 na wengine ili mradi tu uwe bado ni mwanafunzi wa chuo kikuu.
Ukubwa wa Umoja huu unotofautiana kati ya nchi moja na nyingine Katika baadhi ya nchi, Umoja wa vijana wa Umoja wa Mataifa wana wanachama wengi kwa sababu wao ni shirika mwamvuli wa matawi mbalimbali ndani ya nchi hiyo, kila moja likiwa na wanachama wapatao 15. Katika nchi nyingine, umoja huu hujumuisha kundi dogo tu la vijana.
Vijana wanaofanya kazi ya taasisi hii huchagua aina tofauti za muundo wa uongozi:

neg:
Ziwa Mälaren
Makazi ya Viking age Birka katika kisiwa cha Björkö na Hovgården kwenye kisiwa jirani Adelsö yamekuwa makazi ya UNESCO tangu mwaka wa 1993, kama ana ikulu ya Drottningholm katika kisiwa cha Lovön.

neg:
Frankfurt am Main
Frankfurt ni makao makuu ya Benki Kuu ya Ulaya na Benki Kuu ya Ujerumani.

neg:
Shirika la Afya Duniani
Shirika la Afya Duniani (Kiing. World Health Organization - WHO) ni kitengo cha Umoja wa Mataifa. Inashughulika habari za afya ya umma ikilenga kuunganisha juhudi za kitaifa za kupambana na magonjwa na kujenga afya.

neg:
Washington, D.C.
Hapa ni makao rasmi ya Bunge la Marekani, ya Rais pamoja na serikali yake na makao ya mahakama kuu. Kuna pia majengo ya kihistoria hata kama Marekani haina historia ndefu pamoja na makumbusho mazuri.

neg:
Historia ya Togo
Baada ya Vita Vikuu vya Kwanza vya Dunia koloni la Ujerumani liligawiwa kati ya majirani hao kama eneo lindwa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa na baadaye ya Umoja wa Mataifa.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Halafu koloni za Ujerumani hazikukabidhiwa tu kwa Uingereza (Tanganyika, sehemu za Kamerun na Togo), Ufaransa (sehemu kubwa za Kamerun na Togo), Ubelgiji (Rwanda, Burundi) na Afrika Kusini (Namibia) hivi lakini kama maeneo ya kukabidhiwa chini ya uangalizi wa Shirikisho la Mataifa. Utaratibu huu ulikuwa muhimu baadaye wakati wa uhuru. Namibia ilikuwa sehemu ya Afrika Kusini chini ya sheria za nchi ile lakini jumuiya ya kimataifa haikukubali kwa sababu Namibia ilikuwa kati ya maeneo ya kukabidhiwa - mwishoni Afrika Kusini iliiacha Namibia iwe huru mwaka 1990 miaka 44 baada ya mwisho wa shirikisho lenyewe.

neg:
Vita Kuu ya Pili ya Dunia
Mwaka 1945 iliona mwisho wa vita. Mataifa mengi yaliyokuwa mbali, kama Argentina, Peru au Mongolia, yalitangaza pia hali ya vita dhidi ya Ujerumani na Japani. Pia nchi zilizowahi kushikamana na Wajerumani waligeukia mataifa ya ushirikiano. Ujerumani yenyewe ilivamiwa kutoka Magharibi na Mashariki. Warusi walifika mji mkuu wa Berlin na Adolf Hitler alijiua tarehe 30 Aprili 1945; wanajeshi wake walitia sahihi mkataba wa kusalimu amri tarehe 8-9 Mei 1945.
Huko Asia Japani iliendelea kupigana na Waamerika walioweza kufikisha ndege zao zilizobeba mabomu hadi Japani yenyewe. Mnamo Agosti 1945 Waamerika walitumia silaha mbili za kinyuklia walizokuwa nazo wakati ule na kuua watu wengi sana huko Hiroshima tarehe 6 Agosti na Nagasaki tarehe 9 Agosti 1945. Siku zilezile Warusi walianza kuwashambulia wanajeshi Wajapani huko Uchina. Haya yote yalisababisha serikali ya Japani kukubali wameshindwa wakatia sahihi mkataba wa kusalimu amri tarehe 2 Septemba 1945.

neg:
Muungano wa Madola ya Afrika
Kiongozi wa zamani wa Libya Muammar al-Gaddafi, ambaye 2009 alikuwa mwenyekiti wa Umoja wa Afrika (UA), aliendeleza wazo la Muungano wa Madola ya Afrika katika mikutano mwili ya kanda ya Afrika: wa kwanza mwezi Juni 2007 mjini Conakry, Guinea, halafu tena mnamo mwezi wa Februari mwaka 2009 mjini Addis Ababa, Ethiopia. Gaddafi awali alisukuma kuanzishwa kwa suala hili katika mkutano uliofanyika mwaka 2000 mjini Lomé, Togo, aliealeza UA kama kushindwa kwa baadhi ya mambo; Gaddafi alidai ya kwamba muungano wa kweli pekee ndiyo unaweza kutupatia uthabiti na utajiri kwa Afrika yetu.
Baadhi ya viongozi wakuu wa UA walikubaliana na shirikisho lililopendekezwa, wakiamini ya kwamba ingeliweza kuleta amani katika Afrika mpya. Alpha Oumar Konaré, Rais wa zamani wa Mali na mwenyekiti wa zamani wa Tume ya Umoja wa Afrika, alizungumzia wazo hili katika sherehe za Siku ya Afrika, mnamo Mei 25, 2006.

neg:
Katibu Mkuu wa UM
Katibu Mkuu huchaguliwa na Mkutano Mkuu wa UM kwa muda wa miaka mitano. Jina linapelekwa mbele ya Mkutano Mkuu na Baraza la Usalama la UM. Kwa hiyo uteuzi wa Katibu Mkuu uko mkononi mwa Baraza la Usalama na kila taifa mjumbe wa kudumu linaweza kuzuia jina fulani lisipelekwa kwa njia ya Veto yake. Lakini Baraza la Usalama linapaswa kumteua mtu atakayepata kura za kutosha katika Mkutano Mkuu.

neg:
Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania
Makao makuu yako Dar es Salaam, mtaa wa Kurasini, lakini kuna mpango wa kuyahamishia Dodoma, mji mkuu wa nchi.

neg:
Jumuiya ya Nchi Huru
Jumuiya hii iliundwa tar. 8 desemba 1991 na viongozi wa Urusi, Belarusi na Ukraine. Makao makuu yapo Minsk kwenye mji mkuu wa Belarusi na mkutano wa wabunge hukutana Sankt Peterburg.+Nchi mwanachama wa kushirikishwa

neg:
Shirikisho la Mataifa
Shirikisho lilikuwa awali umoja wa mataifa washindi wa vita. Baadaye hata nchi zisizoshiriki katika vita na pia nchi zilizoshindwa kama Ujerumani zilipokelewa kama wanachama. Idadi ya wanachama ilipanda hadi kufikia 63.

neg:
Amani
Tangu vita kuu za dunia kulikuwa na majaribio mengi kuhakikisha amani kwa njia ya mapatano kati ya nchi zote za dunia. Shirikisho la Mataifa lilianzishwa mwaka 1919 likashindwa kuzuia vita kuu ya pili ya dunia ikafuatwa na Umoja wa Mataifa ulio na shabaha ya kupunguza na kuzuia vita kwa njia ya ushirikiano.

neg:
Umoja wa Mataifa
Umoja huo ulianzishwa na nchi washindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia kuchukua nafasi ya Shirikisho la Mataifa (1919 - 1946). Makubaliano yalifikiwa tarehe 24 Oktoba 1945 huko San Francisco, California.

neg:
Ulaya
9. Uholanzi: Idadi ya wakazi ni ya 2004; Amsterdam ni Mji Mkuu lakini Den Haag ni makao makuuy a serikali.

neg:
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiukraine
Jamhuri hii ilikuwa moja ya nchi wanachama walioanzisha Umoja wa Mataifa. Hali halisi haikuwa na madaraka ya pekee kwa sababu ilikuwa chini ya usimamizi wa serikali kuu ya Moscow.

neg:
Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa
Mkutano huu hufanyika mara moja kwa mwaka kwa kawaida kuanzia Septemba hadi Desemba kwenye makao makuu ya UM mjini New York, Marekani. Mkutano Mkuu wa kwanza ulifanywa tarehe 10 Januari 1946.

neg:
Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa
Mkutano Mkuu una wajibu wa kuchungulia na kuamulia makisio ya mwaka wa UM, pia kuamulia maazimio yenye hadhi ya mapendekezo. Mkutano Mkuu unaweza kujadili mambo yote ya kimataifa ambayo hayajadiliwi na Baraza la Usalama la UM.

neg:
Shirika la Msalaba Mwekundu
[[File:Emblem of the ICRC.svg|thumb|Nembo ya ICRC]]
ICRC, kama Shirika lisiloegemea upande wowote, na ni shirika linalojitegemea ina jukumu la kuchukua msimamo wa kulinda maisha na hadhi ya waathirika wa migogoro ya kimataifa na ya ndani. Kulingana na Mkataba wa Seville wa mwaka wa 1997 , ndio "Uwakala wa mbele" wa Muungano wakati wa migogoro. Kazi za umuhimu zaidi za Kamati, ambazo zinazotokana na masharti ya Mikataba ya Geneva ni kama ifuatavyo:ICRC ina makao yake makuu katika mji wa Geneva Uswisi na ina ofisi za nje katika nchi zipatazo 80. Ina wafanyakazi karibu 12,000 duniani kote, 800 kati yao wakifanya kazi katika makao makuu yake mjini Geneva, wataalamu 1200, nusu yao wakiwa wajumbe wake kusimamia misioni zake za kimataifa na nusu nyingine wakiwa wataalamu kama madaktari, wanasayansi wa biashara ya kilimo, Wahandisi au wakalimani, na takriban wanachama 10,000 wa Vyama vya kitaifa binafsi wakifanya kazi kwenye maeneo yenye mahitaji. Kinyume na inavyofikiriwa, ICRC si [[Shirika lisilo la kiserikali]] katika hali halisiya jina hilo, wala si shirika la kimataifa. Kwa kuweka kikwazo kwa uanachama wake kwa raia wa Uswizi tu(mfumo unaoitwa 'cooptation'), haina sera ya wazi ya uanachama usio na vikwazo kwa watu binafsi kama Mashirika mengine yasiyo ya Kiserikali. Neno "Kimataifa" katika jina lake halimaanishi uaanachama wake bali upana wa shughuli zake duniani kote kama ilivyo katika Mikataba ya Geneva. ICRC ina stahiki maalum na kulindwa kisheria katika nchi nyingi, kwa kuzingatia misingi ya sheria za kitaifa katika nchi hizi au kupitia mikataba kati ya Kamati husika ya kitaifa na serikali. Kulingana sheria za Kiswizi, ICRC inatambulika kama muungano wa kibinafsi. Kulingana na kanuni zake ni ina wanachama 15-25 raia wa Uswizi , ambao hujumuishwa kwa kipindi cha miaka minne. Hakuna idadi ya juu ambayo mtu wanaweza kuwa mwanachama ingawa zaidi ya wingi wa kura robo tatu za wanachama wote zinahitajika ili mwanachama kuchaguliwa baada ya kuitumikia mara tatu mtawalio.
Vyombo vya uongozi katika ICRC ni Kurugenzi na Bunge. Kurugenzi ndio Chombo Tendaji cha Kamati. Inajumuisha Mkurugenzi Mkuu na wakurugenzi watano katika maeneo ya "Utenda Kazi", "Rasilmali ya Kibinadamu", "Rasilimali na Usaidizi kwa Utenda Kazi", "Mawasiliano", na "Sheria na Ushirikiano wa Kimataifa ndani ya Muungano". Wanachama wa Kurugenzi wanateuliwa na Bunge na kuitumikia kwa miaka minne. Bunge, likijumuisha wanachama wote wa Kamati, hukutana mara kwa mara na linawajibika kuweka malengo, miongozo, na mikakati na kwa ajili ya kusimamia masuala ya kifedha ya Kamati. Rais wa Bunge pia ni rais wa Kamati kwa ujumla. Isitoshe, Bunge huchagua Baraza la wabunge watano ambalo lina mamlaka ya kuamua kwa niaba ya Bunge kamili katika baadhi ya mambo. Baraza pia ina wajibu wa kuandaa mikutano ya Bunge na kuwezesha mawasiliano baina ya Bunge na Kurugenzi.
Kwa kuwa Geneva iko katika sehemu ya Uswisi inayozungumza Kifaransa, ICRC kwa kawaida hufanya kazi zake kwa kutumia jina lake la Kifaransa "Comité kimataifa de la Croix-Rouge" (CICR). Ishara rasmi ya ICRC ni Msalaba Mwekundu juu ya kinyume cheupe na maneno "Comité KIMATAIFA GENEVE" yakiuzunguka msalaba.

neg:
Historia ya Ukraine
Jamhuri hii ilikuwa moja ya nchi wanachama walioanzisha Umoja wa Mataifa. Hali halisi haikuwa na madaraka ya pekee kwa sababu ilikuwa chini ya usimamizi wa serikali kuu ya Moscow.

neg:
Umoja wa Mataifa
Lugha rasmi za UM ni sita: Kiarabu, Kichina, Kifaransa, Kihispania, Kiingereza na Kirusi.

neg:
Chapeli
Wakati matumizi ya neno "Chapel" siyo peke mdogo kwa istilahi ya kikristo, ni mara nyingi hupatikana katika muktadha. Hata hivyo, neno la maana wanaweza kutofautiana na dhehebu, na yasiyo ya dhehebu chapels (wakati mwingine huitwa "kutafakari rum") unaweza kupatikana katika hospitali nyingi, viwanja vya ndege, na hata makao makuu ya Umoja wa Mataifa.

neg:
Mkimbizi
Idadi kubwa ya nchi za tatu zina mikakati maalum za kuwapa wakimbizi makao mapya zikishirikiana na Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi. Ukubwa wa harakati hizi umeonyeshwa katika jedwali. Harakati kubwa zaidi zinaendeshwa na nchi za Marekani, Kanada na Australia. Nchi nyingi za Ulaya zinaendesha harakati sawa lakini ndogo na mnamo mwaka wa 2004 Uingereza ilianzisha harakati yake yenyewe, inayojulikana kama Mpango wa Kulinda Lango ikiwa na kuota ya awali ya 500 (2004), ambayo ilizidi hadi 750 katika mwaka wa kifedha wa 2009/09. Mnamo Septemba mwaka wa 2009, Tume ya Ulaya ilizindua mipango ya harakati mpya za makazi mapya ya pamoja ya Tume ya Ulaya. Mpango huo ungehusisha nchi wanachama za Tume ya Ulaya ambapo zingefaa kuamua kwa pamoja wakimbizi ambao wangefaa kupewa kipaumbele. Nchi wanachama zingepokea €4,000 kutoka Mfuko wa Ulaya wa Wakimbizi kwa kila mkimbizi aliyepewa makao.

neg:
Sheria
Mifano maarufu ya bunge ni Majumba ya Bunge mjini London, Kongresi mjini Washingtin D.C., Bundestag mjini Berlin na Duma nchini Moscow, Parlamento Italiano mjini Roma na "Assemblée nationale" mjini Paris. Kwa kanuni ya serikali wakilishi watu hupigia kura wanasiasa ili watimize "matakwa" yao. Ingawa nchi kama Israeli, Ugiriki, Uswidi na Uchina zina nyumba moja ya bunge, nchi nyingi zina nyumba mbili za bunge, kumaanisha kuwa zina nyumba mbili za kibunge zinazochaguliwa tofauti. Katika 'nyumba ya chini' wanasiasa wanachaguliwa kuwakilisha maeneo wakilishi bungeni. 'Nymba ya juu' kawaida huchaguliwa kuwakilisha majimbo katika mfumo wa majimbo (kama vile nchii Australia, Ujerumani au Marekani) au upigaji kura tofauti katika katika mfumo wa umoja (kama vile nchini Ufaransa). Nchini Uingereza nyumba ya juu inachaguliwa na na serikali kama nyumba ya marudio. Ukosoaji mmoja wa mifumo yenye nyumba mbili yenye nyumba mbili zilizochaguliwa ni kuwa nyumba ya juu na ya chini huenda zikafanana. Utetezi wa tangu jadi wa mifumo ya nyumba mbili nni kuwa chumba cha juu huwa kama nyumba ya marekebisho. Hili linaweza kupunguza uonevu na dhuluma katika hatua ya kiserikali", 101

neg:
Mkimbizi
Mamlaka ya Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi yamezidi kupanuliwa kujumuisha kulinda pamoja na kutoa msaada wa kibinadamu kwa wale ambao inawatambua kuwa watu wengine "wanaofaa kusaidiwa," ikiwa ni pamoja na watu waliokimbia makazi yao kimataifa jambo ambalo ni sambamba na ufafanuzi wa kisheria wa mkimbizi chini ya Mkataba wa Wakimbizi wa 1951 na Itifaki ya 1967, Mkataba wa Shirika la Umoja wa Afrika la 1969 , au mkataba wowote mwingine ikiwa walitoka nchi yao, lakini bado wanabaki katika nchi yao ya asili. Kwa hivyo Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi una mishoni nchini Kolombia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Serbia na Montenegro na Ivory Coast ili kusaidia na kutoa huduma kwa wale waliokimbia makazi yao.

neg:
Brussels
Tangu 1958 Brussels imekuwa mji mkuu wa Ulaya kwa sababu imeteuliwa kuwa makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya - wakati ule mtangulizi wake Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya. 1967 makao makuu ya NATO yalifuata ikahamia baada ya fitina kati ya Marekani na Ufaransa.

neg:
Kampuni ya Viatu ya Brown
Kampuni ya Viatu ya Brown [1] ni kampuni ya viatu ambayo inamiliki aina mbalimbali ya viatu nchini Marekani na Kanada. Makao yake makuu yanapatikana Clayton, Missouri ,kitongoji kidogo kilichokuwa karibu na St. Louis, Missouri.

neg:
Umoja wa Vijana wa Umoja wa Mataifa
Umoja wa Vijana wa Umoja wa mataifa ni taasisi zisizo za kiserikali zinazoongozwa na vijana wanaojitolea
Lengo ni kuongeza nguvu katika kanuni za Umoja wa Mataifa kati ya watu wa wa nchi zao ili kuunda mtizamo mzuri wa umma kuhusu malengo ya Umoja wa Mataifa na hivyo kushawishi wanasiasa kufanya kazi zaidi kuelekea kuimarisha kanuni za Umoja wa Mataifa.

neg:
Marekani
Mji mkuu wa Marekani ni Washington DC.

neg:
Mkimbizi
Vita na migogoro ya kisiasa wakati wa Vita Vikuu vya Pili vya Dunia ilisababisha kiasi kikubwa cha uhamisho wa lazima (angalia Vita Vikuu vya Pili vya Dunia, ukombozi na kufukuzwa). Mnamo mwaka wa 1943, Muungano wa nchi Rafiki uliunda Shirika la Umoja wa Mataifa la Msaada na Kuanzisha Maisha Mapya (UNRRA kwa lugha ya Kiingereza) ili kutoa misaada kwa maeneo yaliyokombolewa kutoka nguvu za Kiaksisi, ikiwemo maeneo ya Ulaya na Uchina. Juhudi hizi zilijumuisha kuwarudisha zaidi ya wakimbizi milioni saba, ambao wakati huo walijulikana kama watu waliofukuzwa kutoka makwao, hadi katika nchi zao za kiasili na kuanzisha makambi ya watu waliotimuliwa makwao ya wakimbizi milioni moja ambayo walikataa kurudishwa nyumbani.

neg:
Ban Ki-moon
Ban Ki-moon (* 13 Juni 1944 mjini Eumseong katika Korea) alikuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa tangu tarehe 1 Januari 2007 hadi 31 Desemba 2016 akimfuata Kofi Annan.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Mji mkuu na makao makuu ya serikali ni Jiji la Zanzibar ambalo liko kisiwa cha Unguja.

neg:
Brussels
Brussels (Kifaransa: Bruxelles, Kiholanzi: Brussel, Kijerumani: Brüssel) ni mji mkuu wa Ubelgiji na pia makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya.

neg:
Muungano wa Afrika
Baada ya mazungumzo marefu wazo hilo lilikubaliwa na viongozi wa nchi huru za Afrika akiwemo Mwalimu Julius Kambarage Nyerere wa Tanzania. Hivyo basi umoja wa Afrika OAU ambao sasa unaitwa AU uliundwa mwaka 1963 nchini Ethiopia iliyokuwa nchi ya pekee ya Afrika ambayo ilifaulu kujitetea dhidi ya uenezaji wa ukoloni katika karne ya 19. Addis Ababa ndipo makao makuu yake. Nyerere na Nkrumah walifikiri zaidi ni kwa vipi bara la Afrika lingeungana.
Nyerere na mwenzake Brazaville na kikundi cha Monrovia walitaka hatua hizo za kutengeneza nchi moja ya Afrika zisiharakishwe. Nyerere alitoa mawazo ambayo kwake yeye aliona yasingeruhusu muungano wa haraka kama alivyotaka Nkrumah.

neg:
Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa
Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa (ing. United Nations General Assembly) unaunganisha wawakilishi wa nchi zote ambazo ni wanachama wa Umoja wa Mataifa.

neg:
Entebbe
Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.

neg:
Chuo Kikuu cha Kyambogo
Kampasi ya chuo hiki kikuu iko katika kilima cha Kyambogo , takriban [1] kwa barabara, mashariki mwa eneo la kati la biashara la Kampala, mji mkuu na mji mkubwa zaidi Uganda, pamoja wa Barabara kuu ya Kampala-Jinja Uratibu wa kampasi ya chuo hiki kikuu ni: 00 21 00N, 32 37 48E (Latitude: 0.3500; Longitude: 32,6300).

neg:
UNECA
Makao makuu yako Addis Ababa, Ethiopia.


query: Je,Nkashama Kanku Kelly alizaliwa mwaka upi?

pos:
Kanku Kelly
Nkashama Kanku Kelly (20 Januari, 1958) ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo- Tanzania. Anafahamika zaidi kwa kuwa miongoni wapigaji mashuhuri wa trampeti mwenye historia ya ndefu katika muziki - hasa kwa kushirikiana na Maquis du Zaire na kuwa mwanzilishi wa The Kilimanjaro Band. Vilevile amebahatika kushikana mikono na viongozi wakubwa wanaoheshimika duniani kote, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere na Mzee Nelson Mandela.
Kanku ambaye alifukuzwa shule kwa ajili ya muziki, jina lake halisi ni Nkashama Luis Polycarp, alizaliwa Januari 20, 1958, katika mji wa Kananga Mkoa wa Kasai, Magharibi mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Kanku ambaye aliingia nchini Tanzania akiwa kinda kabisa (chini ya miaka ishirini) alikuwa kivutio kikubwa kwenye safu ya wapulizaji wa trumpet katika bendi iliyokuwa tishio miaka ya 1970 hadi 1990 ya Maquis du Zaire iliyokuwa ikipiga muziki wake katika ukumbi wa White House, Ubungo jijini Dar es Salaam. Baba yake mzee Chasuma Leonard alikuwa Daktari wa binadamu na mama yake Chibwabwa Kayipu, alikuwa mfanyabiashara katika mji huo wa Kananga. Kelly alipata elimu ya msingi katika shule ya Kamilabi ambayo miongoni mwa masomo yaliyokuwa yakifundishwa somo la muziki lilikuwemo. Baadaye aliendelea na masomo ya juu katika shule ya Sekondari ya Lyceede Kelekele, ambako aliishia kidato cha tano kwa kufukuzwa shule baada ya kufumwa na mwalimu akiandika wimbo wa Nyboma Mwandido darasani mwaka 1973.

neg:
Wanjiru Kihoro
Wanjiru Kihoro (1953 - 12 Oktoba 2006) alikuwa mwandishi na mwanaharakati wa kike kutoka nchini Kenya. Alikuwa kati ya waanzilishaji wa chama cha Akina Mama wa Afrika (AMwA) na Kamati kwa uhuru wa wafungwa wa kisiasa wa Kenya iliyopinga kufungwa kwa Wakenya wakati wa serikali ya Daniel arap Moi

neg:
DJ Khaled
Daverneius Jaimes (DJ) Khaled (amezaliwa 26 Novemba, 1975 mjini New Orleans, Louisiana) anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama DJ Khaled, ambaye ni Mpalestina-Mwamerika wa kwanza kusikika kushirikiana na msanii Lil Wayne na Birdman kutoka katika single ya Way Of Life. Huyu bwana ni DJ, mtayarishaji wa muziki na ni mtangazaji wa redio katika kituo cha redio ya WEDR. Pia ni mwanachama wa kikundi cha muziki wa hip hop-Terror Squad, na amejisajili na Terror Squad Entertainment na Koch Records.

neg:
Steven Kanumba
Steven Charles Kanumba (alizaliwa tarehe 8 Januari 1984, Shinyanga - alikufa tarehe 7 Aprili 2012) alikuwa msanii wa maigizo na filamu kutoka nchini Tanzania. Katika historia ya tasnia ya filamu nchini Tanzania, Kanumba ndiye aliyekuwa msanii wa kwanza nchini kufanya kazi nje ya nchi na kuweza kuwavuta wageni kutoka nchi mbalimbali kuja kuigiza Tanzania. Hasa walikuwa Wanigeria kama vile Mercy Johnson, Emmanuel France, Nkiru Silvanus, Ramsey Nouah, na wengine wengi tu. Kanumba pia ameweza kuwaleta waongozaji filamu kadhaa was Kinigeria nchini.

neg:
Jomo Kenyatta
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.

neg:
Kanku Kelly
Katika kujitafutia maisha mwaka 1975 Nkashama Kelly aliamua kwenda mji wa Katanga uliopo jimbo la Shaba, huko alijiunga katika bendi ya Safari Nkoi iliyokuwa na wanamuziki mahiri akina Ndala Kasheba na Baziano Bwetii. Nyota yake ilianza kutoa nuru njema, kwani mwezi Febrauri 1977 baadhi ya wanamuziki Kongo walifuatwa na Chibangu Katai ‘mzee Paul’ kuja Tanzania kujiunga na bendi ya Maquis du Zaire. Anamtaja Kikumbi Mwanza Mpango maarufu kama "King Kikii", Mutombo Sozzy (drumz), Ilunga Banza ‘Banza Mchafu’ (besi gita) Ngalula Chandanda (steji shoo) pamoja na yeye Kanku ndiyo kwa pamoja walichukuliwa kuja Tanzania waka huo. Alipofika Maquis du Zaire jijini Dar es Salaam, aliungana na wapulizaji wa trumpet wengine akina Mwema Mudjanga ‘mzee Chekecha’, Mino wa Mwamba ‘mzee Tito, Mpoyo Kalenga, Kaumba Kalemba na Ngenda Kalonga.

neg:
Yasunari Kawabata
Yasunari Kawabata (11 Juni 1899 – 16 Aprili 1972) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ujapani. Hasa aliandika riwaya. Mwaka wa 1968 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
R. Kelly
Kelly alifahamika sana kwa mkusanyiko wa vibao vyake vikali kama vile "Bump n' Grind", "I Believe I Can Fly", "Gotham City", "Ignition", "If I Could Turn Back the Hands of Time", "The World's Greatest", na hip-hopera ya "Trapped in the Closet".

neg:
Kosaka Daimaou
Pico Taro (Pikotaro, pico Taro (si Kotaro), Julai 17, 1963 -), kilima zamani ni mwimbaji-mtunzi kuiga. Hata hivyo, Kosaka Dai Kaou ni mtayarishaji mwenyewe na anafanya kazi na kuweka kwamba ni mtu tofauti kutoka Pico Taro. August 2016 kama YouTuber, "kalamu pai Nappo juu Appoooh kalamu" juu ya video posting tovuti "YouTube" (PPAP) kwa vile post, inaonyesha hit duniani kote.

neg:
Jimmy Cliff
Jimmy Cliff ni mwanamuziki wa Jamaika. Amezaliwa 1 Aprili 1948 huko St Catherine, Jamaika. Jina lake la kuzaliwa ni James Chambers. Hasa anapiga muziki wa Reggae. Tangu mwaka wa 1968 alitoa vibao vingi. Mwaka wa 2004 alitoa kibao cha "Black Magic".

neg:
Jason Statham
Statham amewahi kuwa mahusiano ya kimapenzi na mwigizaji filamu-mwanamitindo wa Kiingereza Bi. Kelly Brook kwa takriban miaka saba, lakini wakaja kutengana pale mwanamama Kelly alipokutana na mwigizaji filamu mwenzi Bw. Billy Zane wakati wa kucheza filamu ya Survival Island na kupelekea kuwa mpenzi wa mwigizaji huyo. Mnamo mwaka wa 2005, Statham akaanzisha mahusiano na mwimbaji wa zamani Bi. Sophie Monk, lakini mapenzi yao hayakudumu sana wakaachana.

neg:
Jim Carrey
James Eugene Carrey (amezaliwa tar. 17 Januari 1962) ni mshindi wa Tuzo ya Golden Globe, akiwa kama mwigizaji filamu na mchekeshaji bora wa Kikanada-Kimarekani. Anafahamika sana kwa kucheza filamu zake za kuchekesha kama vile "Ace Ventura: Pet Detective", "Ace Ventura: When Nature Calls", "The Mask", "Dumb and Dumber", "Me, Myself & Irene", "The Cable Guy", "Liar Liar" na "Bruce Almighty". Carrey pia amepata mafanikio katika filamu za maigizo kama vile "The Truman Show", "Man on the Moon", na "Eternal Sunshine of the Spotless Mind". Ameshinda tuzo ya Golden Globe mnamo mwaka wa 1999 na 2000. Mnamo mwaka wa 2008, ameigiza filamu ya "Yes Man".

neg:
Salma Kikwete
Salma Kikwete (alizaliwa tarehe 30 Novemba 1963) ni mwalimu, mwanaharakati na mwanasiasa ambaye ni mke wa aliyekuwa Rais wa Tanzania wa awamu ya nne Jakaya Mrisho Khalfan Kikwete, madarakani kuanzia mwaka 2005 hadi 2015.

neg:
Keyshia Cole
Keyshia Cole alizaliwa mnamo tar. 15 Oktoba 1981 mjini Oakland, California, ambapo pia alikulia. Cole alizaliwa na Francine "Frankie" Lons na Sal ambaye ni marehe baba'ke. Baadaye akajakulelewa na Yvonne Cole na familia yake, marafiki wa Frankie, ambao ndiyo waliomlea. Akiwa pamoja na kaka Sean, Keyshia alianza kujionesha kwenye tasnia ya muziki tangu yungali na miaka 12, alikutana na kurekodi na MC Hammer. Baadaye akaanzisha bendi na Tupac Shakur, ambaye alimwahidi kumsaidia kuanzisha kazi zake za uimbaji kabla hajafa kwa kutotarajia. Baada ya kusimamisha uhusiano wake wa zahama, Cole akahamia mjini Los Angeles akiwa na umri wa miaka 18 akiwa na nia ya kujiendeleza zaidi kimuziki. Mwaka wa 2004, baada ya kutoka mixtape, alivutiwa sana na mtendaji mkuu wa A&M Records, Ron Fair, ambaye aliingia naye mkataba na baadaye kuwa mshauri mkuu wake.

neg:
T-Pain
Faheem Rasheed Najm (amezaliwa tar. 30 Septemba 1985) ni mwimbaji-mtunzi, rapa, na mtayarishaji wa rekodi kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama T-Pain. Ameanza shughuli za urapa akiwa katika kundi la Nappy Headz. Mnamo mwaka wa 2005, akawa mwimbaji na kuweza kutoa albamu yake ya kwanza iliyoitwa "Rappa Ternt Sanga" ikiwa na vibao vyake vikali vya "I'm Sprung" na "I'm N Luv (Wit A Stripper)". Shughuli zake kama mwimbaji, T-Pain ametumia sana kionjo cha sauti cha Auto-Tune. Tangu kutolewa kwa albamu yake ya kwanza, T-Pain ametayarisha vibao kadhaa vikali vyake mwenyewe na vya marapa na waimbaji wengine wa R&B. T-Pain pia amekuwa na single kumi kwenye chati za Billboard Hot 100. Mnamo mwaka wa 2008, ameshinda tuzo ya Grammy na rapa Kanye West kwa ajili ya single ya "Good Life". Mnamo mwaka wa 2010 ameshinda tuzo nyingine ya Grammy na Jamie Foxx kwa ajili ya single ya "Blame It". T-Pain pia ni mwanzilishi wa studio ya kurekodia ya Nappy Boy Entertainment, imeanzishwa mwaka wa 2005.

neg:
Sheldon Glashow
Sheldon Lee Glashow (amezaliwa 5 Desemba 1932) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usumaku. Mwaka wa 1979, pamoja na Abdus Salam na Steven Weinberg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Madilu System
Jean de Dieu Makiese (28 Mei 1952 - 11 Agosti 2007), alifahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Madilu System, alikuwa mtunzi na mwimbaji wa muziki wa soukous. Alizaliwa huko mjini Léopoldville, enzi hizo iliitwa Kongo ya Kibelgiji - ambayo leo hii inajulikana kama Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC). Alipata kuwa mwanachama wa bendi ya soukous maarufu kama TPOK Jazz ambayo ilitamba sana katika tasnia ya muziki wa Kikongo katika miaka ya 1960 hadi 1980.

neg:
Karen Blixen
Aliishi Kenya -wakati ule: Afrika ya Mashariki ya Kiingereza- kati ya 1913 hadi 1931 akiongoza shamba la kahawa karibu na mji wa Nairobi. Eneo la shamba lake la zamani hadi leo laitwa "Karen" ni kitongoji cha Nairobi.

neg:
Lokua Kanza
Lokua Kanza (amez. Aprili, 1958) mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

neg:
Amini Cishugi
Henri Amini Cishugi (amezaliwa Bukavu, Kivu Kusini, 13 Julai 1996) ni mwandishi na mtoa video kupitia tovuti ya YouTube kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo anayeandika kwa Kiingereza na Kifaransa.

neg:
Tshimanga Assosa
Baadaye Negro Success kiongozi wake kufariki Bavon Marie Marie kwa ajali ya gari, bendi hiyo iliteteleka na hatimaye ikafa. Mwaka 1974 Assosa alikutana na Nyboma Mwandido na kumueleza kwamba anatakiwa na mmiliki wa Bendi ya Lipua Lipua, aliyejulikana kwa jina Kiamuangana Mateta Wazo la Mbongo "Verckies". Alipofika huko alitakiwa kujaribu kuimba sauti ya Pepe Kalle, ambaye alikuwa amekwisha ondoka. Hata hivyo, hakujua ujasiri aliupata wapi siku hiyo pale alipomtamkia mmiliki huyo kwamba hayuko tayari kuimba sauti ya mtu, bali aachiwe aimbe sauti yake halisi ambayo baadaye uongozi ulimkubali.

neg:
Kwame Nkrumah
Mwaka 1949 Nrumah alitoka katika UGCC akaunda Convention People’s Party (CPP) iliyokuwa na madai makali zaidi. Mwaka 1951 CPP ilipata kura nyingi katika uchaguzi baada ya kudai uhuru mara moja. Nkrumah aliyekuwa tena mbaroni aliruhusiwa kugombea, alipata asilimia 98,5 za kura mjini Accra akaachwa huru. Mwaka 1952 alichaguliwa na Halmashauri ya Kisheria kuwa waziri mkuu wa koloni.

neg:
Sarah Wayne Callies
Sarah Wayne Callies (Sarah Anne Callies amezaliwa tar. 1 Juni 1977 huko La Grange Illinois) ni mwigizaji filamu na tamthiliya wa Kimarekani, anayejulikana vizuri baada ya kuigiza kama Dr. Sara Tancredi katika misimu miwili ya kwanza ya tamthilia ya Kimarekani "Prison Break".

neg:
Kwasa Kwasa
"Kwasa Kwasa" ni albamu iliyotoka mwaka 1988 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Pepe Kalle. Albamu ina nyimbo nne tu, mbili upande A na mbili upande B. Hii ni albamu ya pili ya Pepe Kalle kuitengeneza akiwa nchini Ufaransa baada ile ya Soucis Ya Likinga.
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

neg:
Alpha Blondy
Alpha Blondy (Alizaliwa kama Seydou Koné, tar. 1 Januari 1953 mjini Dimbokoro, Côte d'Ivoire, Afrika ya Magharibi), ni mwanamuziki wa Reggae na msanii anayerekodi nyimbo zake nyingi kimataifa.

neg:
Nelson Mandela
Mandela alizaliwa tarehe 18 Julai 1918 katika familia ya kabila la Waxhosa kwenye kijiji cha Mvezo karibu na Umtata iliyokuwa kwenye Jimbo la Rasi.

neg:
Jomo Kenyatta
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.

neg:
Kipchoge Keino
Kipchoge ("Kip") Keino ni Mwenyekiti wa Kamati ya Olimpiki ya Kenya na mkimbiaji aliyestaafu akiwa na ushindi wa medali za dhahabu mara mbili kwenye Mashindano ya Olimpiki. Alizaliwa 17 Januari 1940 huko Kipsamo, Wilaya ya Nandi, Kenya.

neg:
William Giauque
William Francis Giauque (12 Mei 1895 – 28 Machi 1982) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza sifa za halijoto chini kabisa. Mwaka wa 1949 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Kanmu wa Japani
Kanmu (737 – 5 Februari, 806) alikuwa mfalme mkuu wa 50 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Yamabe", na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Konin. Mwaka wa 781 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Heizei.

neg:
DJ Yella
DJ Yella ni jina la kisanii la Antoine Carraby (amezaliwa tar. 11 Desemba 1967) ni DJ, mtayarishaji wa mzuiki na mwongozaji wa filamu kutoka mjini Compton, California, Marekani. Yella pia alikuwa mmoja wa wanachama wa kundi la muziki linalojulikana kama World Class Wreckin' Cru akiwa pamoja na Bw. Dr. Dre. Baadaye akaja kuwa mmoja wa waanzilishi wa kundi la muziki wa hip hop maarufu kama N.W.A. (akiwemo Yella, Dre, Ice Cube, MC Ren, na Eazy-E). Akiwa pamoja na Dre Yella akafanikisha kurekodiwa kwa albamu ya mwenziwao (Eazy-E). Albamu ilikwenda kwa jina la "Eazy Duz It".

neg:
Jackie Joyner-Kersee
Jacqueline "Jackie" Joyner-Kersee (alizaliwa Machi 3, 1962) ni mchezaji wa Marekani aliyestaafu. Yeye ni mmoja wa wanariadha wengi katika mashindano makubwa ya wanawake duniani na pia katika kuruka kwa wanawake kwa muda mrefu. Joyner-Kersee aliwakilisha Marekani kwa michezo minne ya Olimpiki (1984-96). Alishinda jumla ya dhahabu tatu, fedha moja, na medali mbili za shaba za Olimpiki. Joyner-Kersee alichaguliwa "mwanariadha mkubwa zaidi wa kike wa karne ya 20" na gazeti la Sports Illustrated. Alishinda michuano minne ya Dunia ya nje ya dhahabu. Joyner-Kersee ana rekodi ya sasa ya dunia ya pointi 7,291 katika heptathlon ya wanawake

neg:
Omari Kungubaya
Historia yake kimuziki inaanzia mwaka wa 1955 akiwa shuleni Msamvu, ambapo wakati huo alikuwa na umri wa miaka 16 tu, na aliweza kuchaguliwa kuwa kiongozi wa bendi ya shule na mara baada ya kumaliza shule akajiunga rasmi na bendi ya Cuban Marimba iliyokuwa chini ya Salum Abdallah Yazidu ("Say").
Itakumbukwa kwamba, bendi hiyo iliyokuwa na maskani yake Nunge Welfare (sasa eneo hilo linajulikana kama Mji Mpya), Morogoro ilikuwa tishio kwa bendi nyingi za Dar es Salaam na ndiyo iliyoibua vipaji vya wanamuziki wengi. Kwa sasa bendi hiyo imetoweka katika ulimwengu wa muziki.

neg:
Dekula Kahanga
Wakiwa vijana bado yeye na wenzie watatu walikuja wakiwa na staili ya kuimba na steji show ambayo wakati huo iliitwa sarakasi, na pia wao ndo kilikuwa kikundi cha kwanza kuanza kurap katikati ya nyimbo. Waimbaji wakiwa ni Sisko Lunanga, Fanfan Bwami, na mwenzao mmoja Baposta Kilosho ambaye hatimaye alirudi Kongo. Rekodi ya kwanza ilimuacha Julius Nyaisanga akishangaa vituko vya vijana hawa. Katika bendi ya Chamwino wakati huo wapiga magitaa walikuwa Vumbi Dekula, Kazembe wa Kazembe (huyu alikuwa Msukuma ambaye aliishi kwa muda Kongo na alikuwa mpiga gitaa hodari sana), na Mzee Albert, na hatimae wakamchukua Muhidin ambae alikuwa mpiga bezi wa Dr Remmy.

neg:
Henry Kendall
Henry Way Kendall (9 Desemba 1926 – 15 Februari 1999) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza atomu na mfumo wake. Mwaka wa 1990, pamoja na Jerome Friedman na Richard Taylor alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Kofi Annan
Kofi Annan (8 Aprili 1938 - 18 Agosti 2018) alikuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa 1996 - 2006. Annan na Umoja wa Mataifa walipata Tuzo ya Amani ya Nobeli mwaka 2001. Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti wa Kofi Annan Foundation na pia mwenyekiti wa Elders, shirika la kimataifa lililoanzishwa na Nelson Mandela.

neg:
Muhammad Ali
Muhammad Ali (jina la awali: Cassius Marcellus Clay Jr.; mnamo 17 Januari 1942 - 3 Juni 2016) alikuwa mwanamasumbwi kutoka nchini Marekani. Alipata kuwa bingwa wa uzito wa juu mara tatu. Katika mchezo wa ngumi anatazamwa kama mmoja wa wanamasumbwi bora wa uzito wa juu wa muda wote.

neg:
Toshihide Maskawa
Toshihide Maskawa (amezaliwa 7 Februari, 1940) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza chembe za atomu. Mwaka wa 2008, pamoja na Makoto Kobayashi na Yoichiro Nambu, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Akon
Hati za kisheria zilizotolewa na The Smoking Gun zinaonyesha jina la Akon kama Aliuane Damala Thiam na tarehe yake ya kuzaliwa kama 1973/04/30 au 1973/04/16, hata hivyo shirika la BBC linasema kuwa Akon alizaliwa tarehe 14 Oktoba 1981.

neg:
Catherine Ndereba
Wincatherine Nyambura Ndereba (alizaliwa 21 Julai 1972) ni mwanariadha maarufu ulimwenguni Mkenya . Alishinda Mbio refu za Boston mara nne na medali ya fedha katika Olimpiki ya mwaka 2004 na 2008. Ndereba akaivunja rekodi ya wanawake duniani mwaka 2001, kukimbia 2:18:47 katika mbio za Chicago . Mwaka 2008, Ndereba alielezwa na mtangazaji wa spoti Chicago Tribunekama wanawake wa mbio refu shupavu zaidi wakati wote.

neg:
Funmilayo Ransome-Kuti
Mkuu Funmilayo Ransome Kuti, MON (/ˌfʊnmiˈlaɪjoʊ ˈraensəm ˈkuːti/; 25 Oktoba 1900 – 13 Aprili 1978) alikuwa mwalimu, mfanya kampeni za kisiasa, mwanaharakati wa kutetea haki za wanawake na kiongozi wa jadi nchini Nigeria.

neg:
Paul Ngei
Tamko la hali ya dharura katika Oktoba 1952 ulisababisha kukamatwa kwa Ngei, Jomo Kenyatta na wengine. Ngei alichuma urafiki wa dhati wa Kenyatta walipokuwa kizuizini wilayani Lodwar wakati Ngei alimsimamisha kimwili askari wa gereza wa kikoloni kutompiga Kenyatta na kukichukua mjeledi na kumpasha changamoto Askari wa gereza kumpiga yeye (Ngei) kwanza. "Kapenguria six" walijumuisha Fred Kubai, Bildad Kaggia, Achieng Oneko na Kungu Karumba. Mwanachama wa mwisho wa “Kapenguria six” ambaye bado alikuwa hai, Bw. Oneko, alifariki mnamo 9 Juni 2007 Siku ya Kenyatta, likizo ya kitaifa nchini Kenya, hufanyika nchini humo kufira(commemorate) mashujaa wale sita ambao waliwekwa kizuizini mnamo 20 Oktoba 195

neg:
Pepe Kallé
Pepe Kallé (30 Novemba 1951 - 28 Novemba 1998) alikuwa mwimbaji wa soukous, mwanamuziki na kiongozi wa bendi kutoka nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Pepe Kallé alipozaliwa alipewa jina Kabasele Yampanya katika mji mkuu wa Kinshasa (wakati huo mji huu ulikuwa unajulikana kama Léopoldville), lakini baadaye aliamua kulichukua jina la mshauri wake, Grand Pepe Kalle.
Pepe Kalle alikuwa na uwezo wa kuimba kwa sauti ya juu zaidi pamoja na sauti ya chini zaidi ambayo kwa lugha ya kimombo inaitwa “multi-Octave range”. Pepe Kalle alikuwa akiingia jukwani anatambulika mara moja kwani alikuwa na urefu wa sentimita 190 (fiti 6 inchi 3) na uzito wa kilogramu 136 (puandi 300). Mwimbaji huyu alirekodi zaidi ya nyimbo mia tatu na Albamu ishirini katika wasifu wake wa miongo miwili mirefu ya muziki. Kwa wapenzi wake wa muziki alikuwa anajulikana kama "tembo wa muziki Halisi ya Afrika " na "La Bombe Atomique" kwani Pepe Kalle aliwatumbuiza watazamaji tendaji zake za nguvu.
Wasifu wake wa kimuziki ulianza na African Jazz, bendi ya Grand Pepe Kalle. Baadaye akawa mwimbaji kiongozi wa Lipua Lipua, ambapo aliimba sambamba na Nyboma Mwandido. Mwaka wa 1972, Pepe Kalle pamoja na Dilu Dilumona na Papy Tex, waliiacha bendi ya Lipua Lipua na kuunda bendi yao wenyewe iliyokuwa ikiitwa Empire Bakuba. Empire Bakuba ilichukua jina lake kutoka kabila ya kishujaa ya Kikongo, na kundi hili lilingiza ngoma na midundo ya muziki kutoka ndanindani, sauti ambazo zilikuwa zimetupiliwa mbali kwa muda mrefu na rumba maarufu. Bendi hii ilikuwa maarufu mara moja na pamoja na Zaiko Langa Langa wakawa bendi za vijana maarufu zaidi katika mji mkuu wa Kinshasa. Pamoja na vibao motomoto kama "Dadou" ya Pepe Kallé na "Sango ya mawa" ya Papy Tex, bendi hii daima ilishirikishwa kwenye chati ya muziki. Wao pia waliumba njia mpya ya kucheza au kusakata iliyojulikana kama kwassa kwassa.
Katika mwaka wao wa kumi tangu kuanzishwa kwao mwaka wa 1982, bendi hii iliteuliwa kama kundi cha juu zaidi nchini Zaire. Katika miaka ya mapema ya 1980, Empire Bakuba iliendelea ziara zake za mbali huku ikitoa zaidi ya albamu nne kwa mwaka. Katikati ya miaka za 1980, walikuwa na wafuasi wengi katika Kati ya Francophone na Afrika Magharibi. Ushirikiano wake wa mwaka wa 1986 pamoja na Nyboma iliyokuwa ikiitwa "Zouke Zouke" ilikuwa mmoja kati ya Albamu zilizouzwa sana mwaka huo. Lakini ilikuwa ushirikiano wake wa pili na Nyboma, "Moyibi" (mwaka wa 1988), ambayo ilianzisha umaarufu wake kote Afrika.
Mwishoni mwa miaka ya 1980 na mapema miaka ya 1990, Pepe Kalle aliunganisha vipengele vya soukous vilivyochezwa kwa kasi ambavyo viliundwa katika studio za Paris. Albamu yake ya mwaka wa 1990, Roger Milla, iliyotoa shukrani kwa talanta na ujuzi wa mwanakandanda huyu mkuu kutoka Kamerun, ni mfano maridadi wa mpangilio huu.
Mwaka wa 1992, bendi ilikabiliwa na msiba wake wa kwanza mkubwa wakati Emoro, mbilikimo wa kusakata rhumba wa bendi, aliupa dunia mkono wa buriani wakati walikuwa ziarani nchini Botswana. Licha ya msiba huu, umaarufu wa Pepe Kallé uliendelea kuenea katika miaka ya tisini kwani alitoa Albamu kama "Gigantafrique" , "Larger than life" na "Cocktail" . Alishirikiana na wanamuziki wa kitambo mashuhuri kama vilevile Lutumba Simaro na Nyoka Longo.
Pepe Kallé aliaga dunia kutokana na mshtuko wa moyo mnamo Novemba 1998.

neg:
George Edward Kelly
George Edward Kelly (16 Januari 1887 – 18 Juni 1974) alikuwa mwandishi na mwigizaji kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1926, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya kwa tamthiliya yake "Craig's Wife".

neg:
Daniel Arap Moi
Mwaka wa 1960, Moi na Ronald Ngala waliunda chama cha Kadu ambayo kwa Kiswahili ni Muungano wa Demokrasia ya Waafrika wa Kenya kilichoshindana na KANU iliyoongozwa na mzee Jomo Kenyatta. Lengo la KADU, lilikuwa kuhifadhi maslahi ya makabila madogo kama Wakalenjin kwa utamalaki wa kabila kubwa kama waLuo na waKĩkũyũ, makabila ambayo yalikuwa na wingi kwa Muungano wa taifa wa Waafrika wa Kenya Kenyatta mwenyewe akiwa Mkĩkũyũ).

neg:
Kenichi Fukui
Kenichi Fukui (4 Oktoba 1918 – 9 Januari 1998) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Japani. Hasa alichunguza mizunguko ya sehemu za atomu katika athari za kikemia. Mwaka wa 1981, pamoja na Roald Hoffman alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Sarah Clarke
Sarah Clarke (amezaliwa tar. 16 Februari 1972) ni mshindi wa Tuzo ya Emmy, akiwa kama mwigizaji bora wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Nina Myers katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha "24", na uhusika mkuu wake uliopo ujulikanao kama Erin McGuire katika mfululizo wa "".

neg:
If I Could Turn Back the Hands of Time
"If I Could Turn Back the Hands of Time" ni wimbo wa R. Kelly, ulitolewa ukiwa kama wimbo wa tano kutoka katika albamu yake ya mwaka wa 1998, "R.". Wimbo una mandhari ya ballad la kimapenzi lenye kumuhusu mtu mmoja anayetamani aurejesha muda uliopita ili kukarabati uhusiano wake na mpenzi wake. Wimbo ulikuwa kibao kikali kwenye kumi bora za nchi kadhaa, wakati huko Marekani iliishia kwenye kumi bora tu, yaani, nafasi ya 12 na kisha baadaye kuondoka zake.

neg:
William Campbell
William Cecil Campbell (amezaliwa 28 Juni, 1930) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Eire. 1962 alikata uraia wa Marekani. Hasa aligundua tiba ya maradhi mbalimbali. Mwaka wa 2015, pamoja na Satoshi Omura na Tu Youyou, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Mary Lynn Rajskub
Mary Lynn Rajskub (muda mwigine hujiita kama Marylynn Rajskub) (amezalia tar. 22 Juni 1971) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Huyu ni msanii na mchekashaji wa vitimbi vya kusimama. Ana asili ya Kicheki na Kiireland. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Chloe O'Brian kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24".

neg:
Naomi Campbell
Naomi Elaine Campbell (amezaliwa tar. 22 Mei 1970, London, Uingereza) ni mwanamitindo kutoka Ufalme wa Muungano.

neg:
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala (16 Mei, 1946 - 18 Juni, 1998), alikuwa ni mwanasiasa, kiongozi na mwanachama wa Chama cha Mapinduzi (CCM). Alikua na kipawa asilia cha uongozi na utashi mzuri kiasi cha kumgusa Baba wa Taifa la Tanzania, Marehemu Mwalimu Julius Kambarage Nyerere haswa kwa imani yake kubwa juu ya misingi ya ujamaa. Amewahi kushika nafasi mbalimbali za uongozi nchini.

neg:
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah ( 1909 - 27 Aprili 1972) alikuwa Rais wa kwanza wa Ghana na mmoja wa viongozi wenye nia ya kujenga Muungano wa Afrika, tena mchochezi wa falsafa ya Umajinuni.

neg:
Japhet N'Doram
Japhet N'Doram, (amezaliwa tarehe 27 Februari 1966 katika mji wa Ndjamena [2] ni mwanakandanda wa zamani aliyecheza kama mshambulizi. Albandikwa jina la "The Wizard" katika wakati wake wa kucheza kandanda.

neg:
Salum Abdallah Yazidu
Salum Abdallah Yazidu aliyefahamika sana kama SAY, mwaka 1948 alianzisha bendi yake akaiita La Paloma, ambalo ni jina la wimbo maarufu ambao uliotoka Cuba ukiwa na jina hilo lenye maana Njiwa, wimbo huu unaendelea kupigwa hadi leo ukiimbwa na kurekodiwa kwa lugha mbalimbali duniani, marehemu Elvis Presley akiwa moja wapo aliyewahi kurekodi wimbo uliotokana na huo wa La Paloma, hata hapa Tanzania bendi nyingi huzisikia zikipiga wimbo huu na kuweka maneno yake ya papo kwa papo hasa kabla dansi rasmi halijaanza. Bendi ya La Paloma ndio ilikuja kuwa Cuban Marimba Band, Salum Abdallah aliiongoza bendi hiyo mpaka kifo chake 1965.

neg:
Tony Nyadundo
Alizaliwa Kal nchini Tanzania. Dadake pacha alifariki Tony alipokuwa mchanga. Familia yake ilihamia Nyahera,Wilaya ya Kisumu , Kenya mnaka wa 1978 na kisha baadaye Kongoni katika Nzoia. Alisomea shule ya msingi ya Kongoni hadi mwaka wa 1985 kisha kuingia shule ya sekondari ya Bugembe masomo yake yalipokatizwa kwa ukosefu wa hela mwaka uliofuatia. Alifanya kazi kama fundi wa nguo hadi mwaka wa 1992. Alijaribi pia kuwa DJ. Ndugu yake Jack Nyadundo, aliunda kikundi kilichokuwa kikicheza muziki wa Ohangla , hatimaye Tony alijiunga na kikundi hiki baada ya mwaka wa 1996. Baadaye,aliunda kikundi chake na kurudi Tanzania kwa muda mfupi. Mnamo mwaka wa 1998,aliamia Wilaya ya Migori nchini Kenya alikowatumbuiza wakaazi wavuvi wa eneo hili. Alimuajiri Onyi Papa Jey, mpiga orutu ambaye kwa sasa na mwana muziki amekuwa mwana muziki mkuu. Mnamo mwaka wa 1999,aliamia Dandora mjini Nairobi lakini hukupata mafanikio kimuziki na kisha kuhamia Kisumu, ambako ndugu yake Jack alikuwa mwana muziki mashuhuri..

neg:
Doris Lessing
Doris May Lessing (amezaliwa 22 Oktoba 1919) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Uingereza akiwa amezaliwa nchini Uajemi. Aliandika pia chini ya lakabu ya Jane Somers. Mwaka wa 2007 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Lessing amezaliwa kwa jina la Doris May Tayler nchini Uajemi tarehe 22 Oktoba, 1919. Wazazi wake walikuwa Alfred Tayler aliyefanya kazi huko Uajemi kwa "Benki ya Ufalme wa Uajemi" ("Imperial Bank of Persia") na Emily Maude Tayler. Mwaka wa 1925, familia walihamia nchi ya Zimbabwe (au Rodesia Kaskazini ilivyoitwa wakati huo). Baada ya kuhitimu shule, Lessing alihamia mji wa Salisbury kufanya kazi kama opereta wa simu. Aliolewa mara ya kwanza na Frank Wisdom na kuzaa watoto wawili. Wakapeana talaka mwaka wa 1943. Ndoa ya pili, Lessing aliifunga na Gottfried Lessing; walikuwa na mtoto mmoja kabla ya kutengana tena mwaka wa 1949. Alikuwa ameanza kuandika, hasa kuhusu mambo ya kisiasa dhidi ya ubaguzi wa rangi. Kwa hiyo alikataliwa kuishi Zimbabwe, akalazimishwa kuhama. Tangu mwaka wa 1949 ameishi mjini London, Uingereza.

neg:
Maulana Ron Karenga
Maulana Ron Karenga (alizaliwa na jina Ronald McKinley Everett tar. 14 Julai 1941 akijulikana pia kama Ron Everett na Maulana Karenga) ni mwandishi Mmarekani mweusi na mwalimu wa chuo anayejulikana zaidi kama mwanzilishaji wa sherehe ya Kwanzaa tangu mwaka 1966.

neg:
Mb Dogg
Mbwana Mohammed Ali (amezaliwa tar. 28 Agosti 1983) ni mshindi wa Tuzo ya Kili akiwa kama msanii bora wa muziki wa R&B na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama MB Dogg. Pia anafahamika kwa vibao vyake mahili kama vile Latifah, Waja, Mapenzi Kitu Gani, Inamaana na Natamani ya mwaka wa 2008.

neg:
Ben Pol
Benard Michael Paul Mnyang’anga (amezaliwa tar. 8 Septemba, 1989) ni msanii wa muziki wa kizazi kipya na mwigizaji kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Ben Pol. Hasa anaimba muziki wa R&B. Ben Pol aiianza kuvuma mwaka 2010 baada ya kutoa kibao cha "Nikikupata" ambacho kiliweza kumtambulisha katika ulimwengu wa Bongo Flava. Baadaye akaja kutamba zaidi na kibao kama vile Samboira, Moyo Mashine, Jikubali, Namba One Fan, TATU, Sophia na nyingine kibao. Kiasili Ben ni mtu wa Dodoma. Tena anajisifu kama mtu kutoka kanda ya kati Dodoma. Kwa upande filamu, amepata kucheza katika filamu ya Sunshine na baadhi tu ya filamu zilizokuwa chini ya MFDI Tanzania na kuongozwa na Karabani.

neg:
DJ Kalonje
George Waweru (anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama DJ Kalonje: amezaliwa Nairobi tarehe Januari 1987) ni Disc Jockey kutoka Kenya .

neg:
Eliza Dushku
Eliza Patricia Dushku (amezaliwa tar. 30 Desemba 1980) ni mwigizaji wa tamthilia za TV na filamu kutoka nchini Marekani. Ameonekana katika filamu nyingi tu za Hollywood, filamu hizo ni True Lies, The New Guy, Bring It On, na Wrong Turn.

neg:
Emmanuel Ake
Emmanuel Ake Richard Muttendango zamani alikuwa anajulikana kama Ali Akida, (allizaliwa mnamo 11 Juni 1980 katika mji mkuu wa Mombasa) ni mwanakandanda mshambuliaji wa kimataifa kutoka Kenya ambaye katika misimu nane iliyopita amekuwa akizichezea vilabu tofauti nchini nchini Denmark.

neg:
Jimmy Needham
Jimmy Needham (amezaliwa 22 Agosti, 1985) ni mwanamuziki wa kisasa wa Kikristo wa Marekani aliye na mkataba na Inpop Records. Albamu yake ya pili na Inpop , "Not Without Love", ilitolewa tarehe 19 Agosti 2008. Mapema katika mwaka wa 2008, alikuwa mgeni kwenye ziara ya mwimbaji wa Kikristo Natalie Grant.Ziara hii ilibandikwa jina la Relentless likimaanisha bila kuchoka.Jimmy alikuwa amezuru pamoja na "Newsong","Echoing Angels" na "Nate Sallie" mwishoni mwa mwaka wa 2007.

neg:
Master Jay
Joachim Kimario (Master Jay) ni muandaaji wa muziki nchini Tanzania Master Jay alizaliwa Tar. 8 Agosti mwaka 1973 akiwa mtoto pili katika familia ya marehemu Mzee Sylvan Kimario na mama yake Scholastica Kimario ambaye kwa sasa ni afisa wa UNDP nchini Lesotho ambapo dada yake Catherine Kimario yeye anaishi nchini Kossovo akiwa kama mfanyakazi wa Umoja wa Mataifa (UN) nchini humo.
Master ambaye pia amewahi kupata tuzo ya Kili Music Awards mara mbili, mwaka 2004 na 2007. Master Jay ana uwezo mkubwa sana wa utengenezaji wa muziki. Anamiliki studio tatu tofauti, moja ya muziki wa Kwaya, moja ya Bongo Flava na nyingine ya muziki wa Dansi.

neg:
Papa Wemba
Papa Wemba alikuwa mmoja wa wanamuziki wa kwanza sana kujiunga na bendi maarufu ya Soukous Zaiko Langa Langa wakati ilipoundwa tarehe 24 Desemba 1969 mjini Kinshasa pamoja na wanamuziki wa Kongo wanaojulikana kama Nyoka Longo Jossart, Manuaku Pepe Felly, Evoloko Lay Lay, Teddy Sukami, Zamuangana Enock, Mavuela Simeoni na wengine.

neg:
Samuel Wanjiru
Samuel Kamau Wanjiru (10 Novemba, 1986 mjini Nyahururu - 15 Mei, 2011) alikuwa mwanariadha wa Kenya ambaye mbio zake maalum ni mbio za masafa marefu. Akawa mtaalamu katika umri mdogo na kuvunja rekodi ya dunia ya nusu marathon alipokuwa na umri wa miaka 18. Mwaka 2007, alivunja rekodi ya kukimbia ya barabara ya kilomita 20 na kuboresha rekodi ya nusu marathon kwa zaidi ya sekunde ishirini.

neg:
Saadani Abdu Kandoro
Saadani Abdu Kandoro (alizaliwa katika eneo la Kasingirima-Ujiji mkoani Kigoma tarehe 8 Desemba 1926) alikuwa mwanasiasa na mshairi nchini Tanzania. Anahesabiwa kati ya wanasiasa waliopigania uhuru wa Tanganyika wakishirikiana na Julius Nyerere.

neg:
Kali Ongala
Kali Remmy Mtoro Ongala (amezaliwa 30 Agosti 1979 mjini London, Uingereza) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini Tanzania, ambaye kwa sasa anaichezea klabu ya GIF Sundsvall huko Uswidi (Sweden). Alijiunga na hiyo klabu kutoka kwenye klabu ya huko huko Uswidi mwaka 2007.

neg:
Kanku Kelly
Safu hiyo ilikuwa burudani tosha katika ukumbi wa White House wakati huo kwa jinsi walivyokuwa wakimudu kulimiliki jukwaa kwa uchezaji wao. Kanku Kelly anatamka kwamba mwaka 1978 ilikuwa kama ‘bahati ya mtende kuotea Jangwani’ anasema hatakuja kuisahau siku ile aliyopelekwa kukutana na Baba wa taifa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere nyumbani kwake Msasani jijini Dar es Salaam. Anakumbuka alishikana mikono na rais wa Tanzania wakati huo, Mwalimu Nyerere na alimuuliza “unatoka Kongo ya Lumumba”? Akiwa na hofu isiyokuwa na sababu, Kelly alijibu "ndiyo". Maisha ni kutafuta. Ndivyo alivyosema Kanku kwamba mwanzoni wa mwaka 1981 alichomoka na kwenda kujiunga na bendi ya Orchestra Safari Sound (OSS). Bendi hiyo ilikuwa ikimilikiwa na mfanyabiashara maarufu Hugo Kisima. Katika kipindi cha mwaka mmoja wa 1981 aliondoka Orchestra Safari Sound(OSS) kwenda kujiunga katika bendi ya mzee Makassy ambako huko nako hakudumu kipindi kirefu na alirudi tena OSS.

neg:
Uchaguzi nchini Kenya
Baada ya majadiliano na serikali ya Ukoloni ya Britain mnamo 1963, Serikali iliruhusu mfumo wa ‘’Kura moja kwa kila mmoja’’ mnamo 1963. Uchaguzi wa kwanza uliisha taratibu huku Jomo Kenyatta akichaguliwa kama Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya mnamo 1963. Mwaka uliofuata, chama chake cha KANU ilihariri katiba ya Kenya kumfanya Kenyatta Rais wa kwanza wa Kenya Chini ya uongozi wake, ushindani uliisha pole pole wakati vyama vya kisiasa vyote viliungana na, au kudhulumiwa na chama tawala cha KANU. ).. Hii ilipelekea kuundwa kwa mfumo wa chama kimoja nchini mnamo hata baada ya kifo cha Jomo Kenyatta mnamo 1978.
Kenya iligeuzwa rasmi kuwa nchi ya chama kimoja cha Kisiasa mnamo 1982 kufuatia mabadiliko ya katiba.
Baada ya maandamano ya Saba Saba mnamo 1990, KANU ilijikunja na kuanza mikakati ya kurekebisha mfumo wa kisiasa. Mnamo 1992, kipengele ambacho kilikuwa kimeifanya Kenya kuwa na mfumo wa Chama Kimoja kilifutwa na Kenya ikarejea kuwa na Mfumo wa Vyama Vingi.. Uchaguzi wa kwanza chini ya mfumo huo ulifanyika mnamo 1992 huku wa pili ukifanyika mnamo 1997. Katiba ya Kenya haikuwa imerekebishwa kutosha ili kuendeha mfumo huu. Hata hivyo, mnamo 2002, shughuli za uchaguzi zilitajwa kuwa za haki na huru na Jamii ya Kimaataifa, huku KANU ilkipokeza mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARC)

neg:
R. Kelly
Kelly pia ametayarisha na kuimba katika nyimbo nyingine kibao za wasanii wengine wa R&B na hip-hop. Mnamo mwaka wa 1994, Kelly ametayarisha na kutunga albamu ya kwanza ya mwimbaji wa R&B Aaliyah na mwaka wa 1995, Kelly ameshiriki-kutayarisha na kutunga wimbo wa "You Are Not Alone" kwa ajili ya Michael Jackson, ambao uliingizwa kwenye albamu ya Jackson, "HIStory".

neg:
Ally Sykes
Ally Kleist Sykes (Gerezani, Dar es Salaam, 10 Oktoba 1926 - Nairobi, Kenya, 19 Mei 2013) alikuwa mzalendo muasisi wa TANU na moja kati ya wapigania uhuru wakubwa wa Tanganyika katika miaka ya 1950. Ally Sykes ndiye aliyemwandikia na Kumkabidhi Mwalimu Julius Nyerere kadi ya TANU Na. 1. Historia ina kawaida ya kujirudia. Ally Sykes mmoja wa waasisi wa TANU, mmoja wa wale watu wasiozidi takriban saba walikuwa katika kamati ya ndani ya TAA iliyounda TANU, mmoja wa wafadhili wakuu wa TANU, mmoja wa askari kwa maana yake halisi kwa kuwa ni Ally Syke ndiye TAA hadi TANU ikimtegemea kwa kutekeleza mambo ya hatari dhidi ya Waingereza.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Mchezaji wa Criketi Ebrahim Essop-Adam alizaliwa mjini Harare mnamo 16 Novemba. Serikali ilipanga kura za maoni kwa katiba mpya na kugeuza ncchi hiyo kuwa taifa mnamo 24 Juni. British Residual Mission mjini Salisbury pamoja na Chiumba la Rhodesia Jijini London zote zilifungwa mnamo 14 Julai 1969.

neg:
Mangosuthu Buthelezi
Mangosuthu alizaliwa mnamo tar. 27 Agosti mwaka wa 1928, mjini Mahlabathini, KwaZulu-Natal, na Chief Mathole Buthelezi na binti wa mfalme Magogo kaDinizulu, ambaye ni dada wa mfalme Solomon kaDinuzulu. Alipata elimu yake ya msingi katika shule ya Impumalanga iliyoko Mahashini, Nongoma, tangu mwaka 1933 hadi mwaka 1943, kisha katika chuo kimoja kiitwacho Adams College, kilichopo Amanzimtoti, tangu mwaka 1944 hadi 1947.

neg:
Sidney Altman
Sidney Altman (amezaliwa 7 Mei 1939) ni mwanakemia kutoka nchi ya Kanada. Hasa alichunguza sifa za DNA. Mwaka wa 1989, pamoja na Thomas Cech alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Kaduna
Kaduna ilianzishwa na Waingereza mwaka wa 1913 na kuwa mji mkuu wa Nigeria wa zamani wa Mkoa wa Kaskazini mwaka 1917. Ilihifadhi hali hiyo mpaka 1967.
Watu walioyoka Kaduna ni pamoja na Emmanuel na Celestine Babayaro (Wachezaji mpira wa Nigeria) na Fiona Atlanta (Mwanasinema wa Uingereza na msichana katika sinema ya Bond)

neg:
Ruby band
Jina lake halisi ni Khalid Waziri maarufu kama KWEAPIPA.Alianza talanta yake ya uimbaji katika chuo cha muziki maarufu kama nyumba ta vipaji Tanzania house of talent THT .Kabla ya kujiunga na Ruby Band alikua akifanya kazi kama solo artist .Alifanikiwa kurekodi wimbo mmoja ulioitwa SASAMBU ambao ulipata umaarufu kwa kiasi chake katika mitandao na radio mbalimbali nchini.

neg:
Jua Cali
Jua Cali ambaye jina lake kamili ni Paul Nunda ni mzaliwa wa Kenya. Alizaliwa tarehe kumi na mbili, mwezi wa septemba katika mwaka wa alfu moja kenda mia sabini na tisa. Katika mwaka wa alfu mbili yeye pamoja na …….Clement Rapudo (Clemo) walianzisha Calif Records ambapo Jua Cali amefanya kazi hadi sasa. Jua Cali ni msanii wa nyimbo za Kiswahili akitumia mtindo wa kufururiza maneno ujulikanao kama genge.

neg:
Poxi Presha
Poxi Presha (1971 - 2005), jina halisi Prechard Pouka Olang, alikuwa mwanzilishi wa muziki wa aina ya rap nchini Kenya. Alijitokeza katikati ya miaka za tisaini na miziki wa hip hop ya ulioimbwa katika lugha ya Dholuo .
Albamu yake ya kwanza "Total Balaa" ilitolewa mwaka wa 1999, na ilikuwa imetangulia na magoma katika redio kama "dhako", "Mummy" na "Otonglo Time". Albamu hii ilifuatiwa na ingine "Vita Kwaliti" .

neg:
Colin Salmon
Colin Salmon (amezaliwa tar. 6 Desemba, 1962) ni mwigizaji wa kutoka nchini Uingereza. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Charles Robinson katika filamu tatu za James Bond na James "One" Shade kwenye Mfululizo wa wa filamu za "Resident Evil". Kwa sasa yupo kama muhusika anayeonekana mara kwa mara kwenye, Walter Steele, katika mfululizo wa TV unaorushwa hewani na kina CW - "Arrow".

neg:
Horst Störmer
Horst Ludwig Störmer (amezaliwa 6 Aprili 1949) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani akiwa ni profesa nchini Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua kanuni fulani ya kifizikia (kwa Kiingereza: "quantum Hall effect"). Mwaka wa 1998, pamoja na Robert Laughlin na Daniel Tsui alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Njenga Karume
Karume alikuwa mwanasiasa biabia katika shirika la G.E.M.A ambalo lilikuwa chama cha kisiasa. Wakati Jomo Kenyatta bado alikuwa rais wa Kenya, mwaka wa 1976, Karume alijiunga na idadi ya wanasiasa wengine wakijumuisha Kihika Kimani na Paul Ngei na kuunda harakati ya "Change the Constitution Movement" kujaribu kubadilisha Katiba ya Kenya kama kwamba Makamu wa rais wa wakati huo Daniel arap Moi asingeweza kurithi urais kutokana na kifo cha Kenyatta. Harakati hii kwa ufupi ilitaka kumzuia rais asiye wa jamii ya Wakikuyu. Harakati hii haikudumu kwa muda mrefu. Mwanasheria Mkuu Charles Njonjo, mwenyewe pia na ndoto za urais, aliwashtaki Karume na viongozi wengine wa harakati hiyo na uhaini, kwani "walikuwa wamefikiria kifo cha rais ambaye bado alikuwa hai", dhana ambayo ilikuwa imekatazwa na sheria. Rais Kenyatta alishukisha mashtaka, lakini wakati huo huo aliinyamazisha harakati.

neg:
John Kerry
John Forbes Kerry (amezaliwa 11 Desemba, 1943) ni mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Miaka ya 1983 na 1984 alihudumia kama kaimu gavana wa Massachusetts chini ya Michael Dukakis. Kuanzia 1985 hadi 2013 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Massachusetts. Mwaka wa 2004 aligombea urais lakini akashindwa na Rais George W. Bush. Kuanzia 2013 hadi 2017 Kerry alikuwa Waziri wa Mambo ya Nje chini ya Rais Barack Obama.

neg:
Kamoya Kimeu
Kamoya Kimeu, ( alizaliwa mnamo mwaka wa 1940) ni mmoja wa wachuma wa wa mabakaki ya kitambo (yaani fossil kwa lugha ya kimombo) waliofanikiwa sana duniani , pamoja na ushirikiano wake na wapaleontologia Meave Leakey na Richard Leakey walivumbua baadhi ya Akolojia muhimu zaidi. Kimeu alipata fuvu la "homo habilis" fuvu lililokuwa linajulikana kama KNM ER 1813, na ni karibu mifupa kamili ya "homo erectu]" iitwayo KNM-WT 15000 au Turkana Boy (pia inajulikana kama Nariokotome boy). Ana mabakai ya mamalia mbili za aina ya "Primates" kwa lugha ya Kiingereza ambazo zimatajwa baada yake: "Kamoyapithecus hamiltoni" na "Cercopithecoides kimeui."

neg:
Bump n' Grind
"Bump n' Grind" ni wimbo ulioandikwa, kutayarishwa na kuimbwa na mwanamuziki wa R&B R. Kelly. Ilikuwa single ya pili kutolewa katika albamu yake ya kwanza akiwa kama msanii wa kujitegemea ya "12 Play" mnamo 1994. Wimbo umepata kuwa wimbo pekee wa Kelly kushika namba moja nchini Marekani kwenye chati za Billboard Hot 100 (ikaingilia kati kwa muda kibao kilichokaa majuma sita cha Ace of Base cha "The Sign") akiwa kama msanii wa kujitegemea, pia ikapata kutumia majuma kumi na mawili ikiwa kama namba moja kwenye chati za Marekani, Hot R&B Songs, na kuufanya kuwa wimbo uliotamba kwa muda mrefu sana ukiwa kama wimbo namba moja wa R&B nchini Marekani kwa kipindi hicho. Wimbo pia umepata kushika namba nane kwenye chati za Ufalme wa Muungano, kupelekea mafanikio makubwa kabisa ya single yake iliyopitwa, "She's Got That Vibe" (ambayo kiukweli ilitolewa upya).

neg:
R. Kelly
Katika maisha yake binafsi, Kelly amekuwa na kashfa kadhaa za ngono. Taarifa zilielezwa kwamba amemwoa kabinti kadogo Aaliyah, ambaye yeye ndiye alikuwa mtunzi wake wa nyimbo. Kelly na Aaliyah wakasitisha ndoa yao. Baada ya kutolewa video ya mtu moja aliyedaiwa kuwa yeye kufanya mapenzi na msichana mdogo, Kelly akashtakiwa katika kesi kadhaa za ngono za watoto mnamo 2002. Baada ya makawio kadhaa, kesi yake ikapelekwa kizimbani mnamo 2008, na baraza la wazee wa mahakama likamwona Kelly hana kosa katika mshtaka yote 14.
http://blogs.bet.com/music/soundOff/exclusive-sneak-peek-rkellys-untitled/

neg:
Christopher Lee
Sir Christopher Frank Carandini Lee (27 Mei 1922 – 7 Juni 2015) alikuwa mwigizaji, mwimbaji na mtunzi wa riwaya kutoka nchini Uingereza. Kwa kazi aliyofanya karibia miaka 70, Lee awali alicheza kama adui na kuwa mashuhuri kupitia kiasi kwa uhusika wake kama Count Dracula katika mfululizo wa filamu za kutisha za Hammer. Nyusika zake zingine za filamu ni pamoja na Francisco Scaramanga kwenye filamu ya James Bond "The Man with the Golden Gun" (1974), Saruman kwenye mfululizo wa za "The Lord of the Rings" (2001–2003) na trilojia ya "The Hobbit" (2012–2014), na Count Dooku katika filamu mbili za mwisho za "Star Wars" (2002 na 2005) na "" (2008).

neg:
Ally Mohamed Keissy
Ally Mohamed Keissy (amezaliwa 15 Oktoba 1949) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Nkasi Kaskazini kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Nicole Scherzinger
Nicole Prescovia Elikolani Valiente Scherzinger (pia anajulikana kama Nicole Kea) (amezaliwa tar. 29 Juni 1978) ni mwimbaji wa R&B, mtunzi wa nyimbo, mnenguaji, mwanamitindo, na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuwa kama mwimbaji kiongozi wa kundi la muziki la The Pussycat Dolls. Amechekua jina la Scherzinger kwa sababu alilielewa na baba wa kufikia aliyekuwa Mjerumani.

neg:
Yoshinori Ohsumi
Yoshinori Ohsumi (amezaliwa 9 Februari, 1945) ni mwanakemia kutoka nchi ya Japani. Anajulikana hasa kwa utafiti wake katika mchakato wa autofagia ambako mwili unavunja seli zisizotakiwa au zisizohitajika tena na kutumia molekuli zake kwa kujenga seli mpya.

neg:
Jay-Z
Shawn Corey Carter (amezaliwa tar. 4 Desemba 1969) ni msanii wa hip hop na mfanyabiashara kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Jay-Z. Huyu ni Ofisa Mkuu wa zamani wa Def Jam Recordings na Roc-A-Fella Records.

neg:
Elijah Masinde
Mara ya kwanza kabisa kufungwa ilikuwa ni mwaka 1945. Serikali ya kikoloni ilishindwa kumwelewa Masinde na kuamua kumchukilia kama mwendawazimu na hivyo kumweka katika hospitali ya vichaa ya Mathare kwa maiaka miwili. Mwaka 1948 Masinde alishtakiwa kwa kosa la uhaini na kupelekwa uhamishoni huko Lamu ambako alikaa hadi mwaka 1961. Baada ya kuachiliwa huru, Masinde aliendelea na shughuli za kidini na kisiasa. Alikuwa akiunga mkono chama cha Kenya African National Union (KANU) jambo ambalo lilimpunguzia umaarufu wake kwakuwa watu wengi wa eneo analotoka walikuwa wakiunga mkono chama cha Kenya African Democratic Union (KANU).

neg:
Josephat Sinkamba Kandege
Josephat Sinkamba Kandege (amezaliwa 6 Juni 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Chama Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kalambo kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Daniel Tsui
Daniel Chee Tsui (amezaliwa 28 Februari 1939) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani akiwa amezaliwa nchini China. Hasa anajulikana kwa kugundua kanuni fulani ya kifizikia (kwa Kiingereza: "quantum Hall effect"). Mwaka wa 1998, pamoja na Robert Laughlin na Horst Störmer alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Richard Feynman
Richard Phillips Feynman (11 Mei 1918 – 15 Februari 1988) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Anaangaliwa kuwa mwanafizikia mashuhuri kabisa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Hasa aliendeleza nadharia ya nuru, yaani nuru ielezwe kama yote mawili wimbi na chembe. Mwaka wa 1965, pamoja na Julian Schwinger na Shinichiro Tomonaga alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Catherine Zeta Jones
Zeta pia aliwahi kushinda tuzo ya Academy kama mwigiza msaidizi-bora wa katika filamu ya Chicago iliyochezwa mwaka 2002 na humo aliigiza kama Velma Kelly . Ni mwanamama wa kwanza wa Kiwelisi-pekee aliyewahi kushinda tuzo hiyo. Zeta-Jones ameolewa na bwana Michael Douglas, ambaye wanafanana tarehe za kuzaliwa. Kwa pamoja wamezaa watoto wawili - Dylan na Carys.

neg:
Erick Keter
Erick Keter (amezaliwa 22 Julai 1966) ni mwanariadha wa Kenya wa mita 400 kuruka vizuizi.
Amewahi pia kuwa mshikilia rekodi wa kitaifa Kenya.

neg:
Queen Darleen
Mwanahawa Abdul Juma (amezaliwa 4 Novemba, 1985) ni msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania. Queen alianza muziki mwanzoni mwa miaka ya 2000 akiwa ameshirikishwa na Dully Sykes katika wimbo wake wa Historia ya Kweli au maarufu Sharifa na Mtoto wa Geti Kali wa Inspector Haroun kabla kwenda kufanya muziki wa kujitegemea na 2006 kutoka kibao cha "Wajua Nakupenda alichofanya na Ali Kiba chini ya utayarishaji wake KGT na usimamizi wa DJ Guru Ramadhani. Mwaka wa 2012 alishinda tuzo ya Kili kwa wimbo bora wa Ragga/Dancehall.

neg:
Thomas Sankara
Noël Isidore Thomas Sankara (* 21 Desemba 1949 mjini Yako, Volta ya Juu; † 15 Oktoba 1987 mjini Ouagadougou, Burkina Faso) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa nchini Burkina Faso. Kuanzia 4 Agosti 1983 hadi kuuawa kwake tarehe 15 Oktoba 1987, Sankara alikuwa rais wa tano wa Volta ya Juu aliyoibadilishia jina kuwa Burkina Faso.

neg:
Kenneth Kaunda
Kenneth David Kaunda, anafahamika zaidi kama KK (amezaliwa tar. 28 Aprili 1924) alikuwa Rais wa wa kwanza kwa nchi ya Zambia. Alitumikia taifa hilo kuanzia mnamo mwaka wa 1964 hadi 1991.