query: Jotoridi hupimwa na kifaa gani?

pos:
Kipimajoto
Kipimajoto (mara nyingine themomita) ni kifaa cha kupima jotoridi. Aina ya kipimajoto kinachotumika zaidi ni ile iliyotengenezwa kwa kuweka zebaki ("mercury") katika gilasi. Aina hii imeundwa na gilasi ya kapilari ambayo katika ncha moja ina tunguu ilijazwa zebaki na ncha ya upande mwingine imezibwa. Kifaa hufungwa pande zote ili kutunza umbwe ndani ya kapilari. Jotoridi hupimwa kwa kusoma kiasi cha zebaki iliyopanda katika kapilari kutokana na mabadiliko ya joto katika vipimo vilivyoandikwa kwenye kapilari. Zebaki inatumika sana katika kupima jotoridi. Spiriti, etha na vimiminika vingine vyenye tabia zinazohitajika vinaweza kutumika kwa dhumumi hilo.

pos:
Halijoto
Halijoto (pia: Jotoridi) ni neno la kutaja hali ya kitu kama ni baridi au moto.
Wanadamu wana mishipa inayoonyesha tofauti kati ya baridi na joto. Kwa kuwa na uhakika tunatumia thermomita inayoonyesha halijoto kwa kipimo kama selsiasi, kelvini au fahrenheit.

neg:
Kiyoyozi
Kumbe katika sehemu zenye baridi watu hutumia kifaa hiki kufanya hali ya hewa katika nyumba zao au magari yao kuwa ya joto la kawaida ili kujikinga na baridi kali.

neg:
Bombomu
Modeli kubwa zinazohesabiwa kati ya mizinga iko kwa matumizi juu ya vifaru, kwenye manowari na ndege.
Teknolojia ya vita ya wakati ujao utaona mabadiliko zaidi. Mitambo kama miwani ya kuona usiku inaonyesha bombomu haraka kutokana na joto la kasiba. Hadi sasa ni nchi chache zinazotumia mitambo hii lakini kadiri inavyosambaa silaha inayong'aa kwenye mitambo hii itakuwa hasara.

neg:
Kipimo cha mjao
Kipimo cha kawaida cha kutaja viowevu kama maji, mafuta au kinywaji ni lita inayolingana na desimita ya ujazo.

neg:
Mkanda wa jeshi
Matibabu kwa ofthalmikasi ya malemgelenge ya zoster ni sawa na matibabu ya kawaida ya tutuko zosta katika maeneo mengine. Jaribio la hivi karibuni lililolinganisha asikloviri na dawa wawa nayo ya hapo awali, valasikloviri, lilionyesha utendakazi sawa katika matibabu ya aina hii ya ugonjwa huo. Faida kubwa ya valsikloviri ikilinganishwa na asikloviri ni kipimo chake cha mara tatu tu kwa siku (ikilinganishwa na ile ya asikloviri ya kipimo cha mara 5 kwa siku), jambo ambalo linaweza kuwawezesha zaidi wagonjwa kuzingatia maagizo ya matibabu.

neg:
Hektari
Hektari ni kipimo kinachotumika hasa kupimia maeneo ya kilimo.

neg:
Wasukuma
Kiwango cha juu cha joto hutegemea angalau ni kutoka wakati kiwango cha chini nyakati za usiku hushuka na kufikia 15°C.

neg:
Mdudu Mdomo-ndani
Wadudu mdomo-ndani ni arithropodi wadogo walio na mnasaba na wadudu wa kweli. Ngeli hii ina oda tatu: wadudu mkia-fyatuo (Collembola), wadudu mikia-miwili (Diplura) na wadudu mkia-sahili (Protura). Kama wadudu wa kweli wadudu hawa wana miguu sita lakini hawana mabawa na vipande vya mdomo viko ndani ya mfuko maalum katika kichwa. Kila pingili ya vipapasio ina misuli (kwa wadudu wa kweli pingili mbili za kwanza tu zina misuli). Madume hawaweki shahawa yao katika jike lakini huiweka katika kibumba juu ya aina ya kikonyo (spermatofori) ambacho jike hukiingiza katika ufunguzi wa uzazi wake akikubali. Majike wana kiungo cha kutaga mayai. Spishi nyingi hazina macho, lakini kuna spishi za Collembola ambazo zina macho madogo yasiyo na zaidi ya omatidio nane.

neg:
Najida
Najida (ing. na lat. Bellatrix pia γ Gamma Orionis, kifupi Gamma Ori, γ Ori) ni nyota angavu ya tatu katika kundinyota la Jabari (""). Na pia ni nyota angavu ya 25 kwenye anga ya usiku.
Najida ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wakitafsiri jina lao النجيد "al-najid" linalomaanisha „shujaa, mtu hodari au pia simba" ; jina la Waarabu lilitafsiriwa na wataalamu wa Ulaya kwa jina la Kilatini "Bellatrix" (“askari au mpiganaji wa kike”)

neg:
Metorolojia
Metorolojia imeanza kutokea kadri wataalamu walianza kuchukua vipimo halisi vya tabia za angahewa na kuvilinganisha. Mweleko huu ulileta kubuniwa kwa vifaa vya upimaji maalumu.

neg:
Duteri
Duteri (pia duteriumu, ing. ni isotopi ya hidrojeni. Duteri ina protoni moja na nyutroni moja. Kiini cha hydrojeni ya kawaida haina nyutroni bali protoni moja tu. Alama ya Duteri ni H bali D hutumiwa pia.

neg:
Kipimajoto
"Optical pyrometer" imekuwa inatumika kupima jotoridi la vitu vya yabisi vilivyo katika jotoridi zaidi ya 700 C (kama 1300 F), jotoridi ambalo vipimajoto vingine vingeweza kuyeyuka. Katika jotoridi kubwa kama hilo, vitu yabisi hutoa nishati ambaye inaweza kuchunguzwa katika eneo la spektra linaoonekana ("visible spectrum") na hivyo kutumia uchunguzi wa spektra katika kutafuta jotoridi. Rangi ya vitu kung’aa hubadilika kutoka nyekundu iliyofifia kuelekea njano mpaka weupe katika jotoridi 1300 C (kama 2400 F). "Pyrometer" huwa na filamenti inayoongozwa na kidhibitiumeme ("rheostat") iliyowekewa alama za vipimio ili kwamba rangi zinazong’aa ziendane na jotoridi linalopimwa. Jotoridi la kitu kinachong’aa hupimwa kwa kukiangalia kitu kupitia "pyrometer" na kurekebisha kidhibitiumeme mpaka filamenti itakapochanganyana na taswira ya kitu. Katika hatua hii jotoridi la filamenti na lile la kitu ni sawa na linaweza kusomwa katika kidhitiumeme chenye vipimo.

neg:
Jalidi
Jalidi ni hali ya baridi ambako halijoto inafikia chini ya kiwango cha sentigredi 0. Hii ni kiwango ambako maji yanaanza kuganda kuwa barafu.

neg:
Mpito wa Zuhura
Edmond Halley alitambua mwaka 1715 ya kwamba upimaji wa mpito wa Zuhura unaweza kuleta data za kuelewa umbali kati ya jua na dunia. Kutokana na makadirio yake jozi la mipito iliyofuata kwenye miaka 1761 na 1769 iliangaliwa na wanaastronomia wengi waliojiandaa na kusafiri kwenda maeneo tofauti ya dunia ili kupata vipimo vyenye nyuzi tofauti kati ya mtazamaji na jua. Safari mashuhuri ya nahodha na mpelelezi James Cook ilikuwa na lengo kuu kuwapeleka wanaastronomia hadi visiwa vya Tahiti kwa kutazama na kupima mpito huo.

neg:
Gastroenteritis
Kiuvijasumu si kawaida kutumika kwa ajili ya gastroenteritis, ingawa wao ni wakati mwingine ilipendekeza kama dalili ni hasa kali. au kama wanahusika sababu bakteria pekee au watuhumiwa. Kama kiuvijasumu ni kwa kuajiriwa, macrolide ( kama vile azithromycin) ni ku penda zaidi ya fluoroquinolone kutokana na viwango vya juu vya upinzani na karibuni. Pseudomembranous colitis, kawaida husababishwa na matumizi ya antibiotiki, inasimamiwa na kutoendelea na wakala visababishi na kutibu kwa aidha metronidazole au vancomycin.Bakteria na protozoans kwamba ni amenable kwa matibabu pamoja na "Shigella" "Salmonellatyphi", na‘Giardia" spishi. Katika wale wenye na "Giardia" spishi au "Entamoeba histolytica", matibabu tinidazole inapendekeza na kushinda metronidazole.
Shirika la afya Duniani (WHO) inapendekeza matumizi ya antibiotics kwa watoto wadogo ambao wana wawili wa damu na kuharisha na homa.

neg:
Kizio
Kizio ni kiasi cha upimaji ambacho kimekubaliwa kutumika kama kipimo sanifu. Jumla la vitu hugawiwa kwa vizio vilevile kwa kusudi ya kulinganisha jumla hii na kiasi kingine cha kiti kilekile.

neg:
Jalidi
Katika mazingira baridi sana kama aktiki au antaktiki jalidi unaingia katika udongo hadi kimo cha mita kadhaa. Katika mazingira haya majirajoto ni fupi mno hivyo kuna sehemu za juu za ardhi pekee inayopoa lakini chini yake bado kuna jalidi ya kudumu (ing. "permafrost"). Hii inazuia uoto wa miti na kutokea kwa tundra kwa mfano katika maeneo mapana ya Urusi wa Kaskazini na Alaska.

neg:
Kipimo cha mjao
Kipimo sanifu cha kimataifa cha mjao ni mita ya ujazo (alama m³) inayoweza kugawiwa kwa vizio vidogo kama vile desimita ya ujazo au sentimita ya ujazo; kwa kutaja mjao wa magimba makubwa ya maji kama vile ziwa au bahari uwingi wake ni kawaida kutumia uwingi wake yaani kilomita ya ujazo.

neg:
Latitudo
Digrii za latitudo hugawiwa katika umbali wa 60 dakika au minuti; dakika ya latitudo ni mita 1852 au maili moja ya kibahari. Dakika hugawiwa katika nukta au sekondi. Mfano: 13°19.717′ N.

neg:
Mjao
Hupimwa katika vizio vya ujazo kama mita ujazo (m³) au sentimita ujazo (cm³).

neg:
Historia ya tarakilishi
Vikokotoo analojia kama vile Addiator yenye kufanya hesabu za kizio cha kumi, Comptometer, Monroe, Curta na Addo-X zilitumika mpaka miaka ya 1970.

neg:
Kizio astronomia
Vipimo vilivyo kawaida duniani kama kilomita vinaweza kutumiwa katika astronomia lakini vinaleta namba kubwa mno. Hivyo astronomia imebuni vipimo vyake vinavyorahisisha kutaja umbali wa magimba katika anga ya ulimwengu. Mara nyingi astronomia hutumia kipimo cha Mwakanuru kwa kupima umbali katika ulimwengu. Lakini kwa umbali za karibu zaidi jinsi ilivyo ndani ya mfumo wa Jua letu kizio astronomia kimechaguliwa.

neg:
Morta
Morta si kipimo sanifu, lakini katika maisha ya kila siku inasaidia sana. Mtu akijua urefu wa morta yake anaweza kupima vitu vingi haraka. Kwa sababu mtu hutembea na mkono wake kila saa, tofauti na futi au chenezo. Hivyo kuna ushauri wa kwamba kila mtu apime morta yake na kuikumbuka kwani itamsaidia kila mahali. Kwa kawaida morta ya mtu mzima inaweza kuwa kati sentimita 15-20.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Ongezeko la joto lina matokeo mawili kwa idadi ya vifo ya moja kwa moja ambayo hutendeka kinyume: Idadi kubwa ya vipimo vya joto wakati wa majira ya baridi hupunguza vifo kutokana na baridi; vipimo vya joto vya juu zaidi wakati wa majira ya kiangazi huongeza vifo kutokana na joto. Athari ya jumla ya matokeo haya ya moja kwa moja inatagemea inategemea hali ya anga ya eneo fulani. Palutikof "na wengineo." (1996) alifanya hesabu na kupata kuwa nchini Uingereza na Wales kwa kila ongezeko la 1 °C la kipimo cha joto kupungua kwa vifo kutokana na baridi kunazidi ongezeko la joto kutokana na joto, hivyo basi kusababisha kupungua kwa idadi ya wastani ya vifo ambayo ni 7000, huko Keatinge "na wengineo." (2000) “akidokeza kuwa ongezeko lolote la vifo kutokana na ongezeko la vipimo vya joto huenda likapitwa ndogo likilinganishwa na idadi kupungwa kwa idadi kubwa ya vifo kutokana na baridi.” Cold-related deaths are far more numerous than heat-related deaths in the United States, Europe, and almost all countries outside the tropics. Katika kipindi cha miaka ya 1979–1999, jumla ya vifo 3,829 nchini Marekani vilihusishwa na joto jingi kutokana na hali ya hewa, katika kipindi hicho pia jumla ya vifo 13,970 vilisababishwa miili ya waathirika kupigwa na baridi kali. Barani Ulaya, vifo vya wastani kutokana na joto ni 304 katika eneo la Kasakzini mwa Finland, 445 mjini Athens na 40 mjini London, huku vifo kutokana na baridi vikiwa 2457, 2533, na 3129 mtawalia. Kulingana na Keatinge "na wengineo." (2000), “wakazi Barani Ulaya wamezoea vipimo vya joto vya majira ya kiangazi vya kati ya 13.5°C hadi 24.1°C, na wanatarajiwa kuzoea ongezeko la joto lililotabriwa katika nusu karne ijayo wakiwa na ongezeko ndogo endelevu la vifo kutokana na joto.”

neg:
Uundaji wa viatu
Waundaji wa viatu hutumia kifaa cha zamani kilichoundwa kufanana na umbo la mguu wa mtu ili kuunda kiatu chake. Baadhi ya vifaa hivi huwa kwa jozi: moja ya mguu wa kulia na kingine cha mguu wa kushoto. Vingine huwa kombo ilhali vingine huwa vimenyooka.

neg:
Kipimajoto
Ugunduzi wa kipimajoto umechangiwa na Galileo, ingawa aina ya kipimajoto kilichozibwa hakikuwepo mpaka mwaka 1650. Vipimajoto vya kisasa vinavyotumia spiriti na zebaki viliundwa na mjerumani Gabriel Fahrenheit ambaye pia alipendekeza kipimio cha jotoridi, kilichoitwa kwa jina lake - Fahrenheit, ambapo 32 F ni jotoridi la kuganda kwa maji na 212 F ni jotoridi la kuchemka kwa maji katika mkandamizo wa hewa wa kawaida. Vipimio vingi vilipendekezwa tangu muda wake. Katika kipimio cha centigrade au celsius, kilichobuniwa na mnajimu wa kiswideni Anders Celsius, ndicho kinachotumika sana dunia. Katika kipimio hiki maji huganda katika 0 C na huchemka katika 100 C.

neg:
Jeraha la moto
Kuna mbinu mbalimbali za kubainisha sehemu yote ya mwili, ikiwa ni pamoja na "rule of nines", chati ya Lund na Browder, na ukadiriaji kulingana ukubwa wa kiganja cha mtu. Rule of nines ni rahisi kukumbuka lakini ni sahihi tu kwa watu waangalifu waliozidi  miaka 16. Makadirio sahihi zaidi yanaweza kufuatwa kwa kutumia chati ya Lund na Browder, ambayo huzingatia sehemu tofauti ya mwili ya mtu mzima na ya watoto. Ukubwa wa alama ya mkono (ikiwa ni pamoja na viganja na vidole) ni takriban asilimia 1 ya sehemu ya mwili kwa ujumla.

neg:
Kiyoyozi
Kiyoyozi ni kifaa kinachowekwa kwenye vyombo vya moto au nyumba. Kifaa hiki kina uwezo wa kutoa hewa ya ubaridi au ya joto.

neg:
Jicho
Wanyama wengi huwa na macho yaliyoendelea zaidi: yana uwezo wa kuona picha halisi ya mazingira pamoja na rangi na mwendo.
Wadudu na arthropoda huwa na macho ya kuungwa na vijicho vingi vidogo vinavyoitwa omatidi; kila kijicho huwa na umbo la kijiti na kwenye mwisho wake kuna lenzi ya chitini. Mdudu anaweza kuwa na vijicho elfu kadhaa na picha ya mazingira inaunganishwa na picha nyingi ndogo za kila kijicho.

neg:
Tetemeko la ardhi
Wataalamu hupima tetemeko kwa njia mbalimbali. Kuna skeli mbili zilizotumiwa mara nyingi ni zile za Richter na Mercalli. Katika miaka ya nyuma skeli mpya imeanza kutumiwa kimataifa ni "moment magnitude scale" (kifupi MMS, skeli ya kiasi cha nguvu) inayofanana zaidi na skeli ya Richter lakini iko makini zaidi kwa kutofautisha matetemeko makubwa.

neg:
Natiri
Natiri (pia: sodiamu) ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 11 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 22.98976928. Alama yake ni Na. Jina latokana na chumvi asilia ya natroni alimotambuliwa. Natiri inapatikana duniani ndani ya chumvi cha kawaida cha NaCl (kloridi ya natiri) kinachopatikana kwa wingi katika maji ya bahari.

neg:
Kipimajoto
Upimaji sahihi wa jotoridi hutegemea uanzishwaji wa uwianosawa wa joto ("thermal equilibrium") kati ya kifaa cha kupimia jotoridi na mazingira yake yayokizunguka. Hii ina maana, katika uwianosawa, hakuna mbadilishano wa joto kati ya kipimajoto na vitu inavyogusa au vitu vilivyo jirani. Hivyo kwa kipimajoto cha hospitali, kifaa inabidi kiweke kwa muda wa kutosha (zaidi ya dakika moja) ili kufikia uwianosawa na mwili ili kupata matokeo sahihi. Pia ni lazima iingizwe ndani zaidi na iwe na mgusano mzuri na mwili ili kupata jibu nzuri. Hali zote hizi huwa haziwezekani kufikiwa na kipimajoto kinachoingizwa mdomoni, ambacho huwa kinaonyesha jotoridi dogo ulinganisha na lile linaoonyeshwa na kipimajoto cha puru ("rectal thermometer").

neg:
Uchambuzi wa SWOT
Mabadiliko katika utendaji wa kadiri huendelea kutambuliwa. Miradi (au vitengo vingine vya vipimo ) ambavyo vingeweza kuwa hatari vinazungumziwa.

neg:
Homa ya ndengi
Homa ya dengi inaweza kutambuliwa kwa vipimo vya maabara vya mikrobiolojia .Vipimo vingine vichache tofauti vinaweza kufanywa. Kipimo kimoja (utengaji wa virusi) hutenga (au kugawanya) virusi vya homa ya dengi kwenye vikuza viini (au sampuli) za seli. Aina nyingine ya kipimo (utambuzi wa asidi za kiiniseli) hutafuta asidi za kiiniseli kwenye virusi kwa kutumia ufundi sanifu uitwao msururu wa athari za polima (PCR). Kipimo cha tatu (utambuzi wa antijeni) hutafuta antijeni kwenye virusi. Kipimo hutafuta kwenye damu antibodi zinazotengenezwa na mwili ili kupigana na virusi vya homa ya dengi Vipimo vya utengaji wa virusi na utambuzi wa asidi za kiiniseli ni bora kuliko utambuzi wa antijeni. Hata hivyo, gharama ya vipimo hivi ni ghali Na kwa hivyo havipatikani katika sehemu nyingi. Homa ya dengi inapokuwa katika awamu za kwanza , vipimo vinaweza kuwa hasi (kumaanisha havionyeshi kuwa mtu huyo ana ugonjwa huo).

neg:
Madoa ya jua
Madoa ya Jua ni sehemu kwenye uso wa Jua zinazoonekana nyeusi-nyeusi katika darubini ya mtazamaji. Madoa makubwa yanaweza kutazamiwa pia wakati wa machweo kwa macho matupu. Sehemu hizi huwa na jotoridi duni kulingana na maeneo mengine kwenye uso wa Jua na hivyo zinatoa kiwango kidogo zaidi cha nuru kinachosababisha kuonekana tofauti. Idadi ya madoa ya jua inabadilikabadilika kwa kufuata duru yaani mpangilio wa kurudia kila baada ya miaka 11.

neg:
Jalidi
Jalidi kama halijoto inaathiri viumbehai na mimea kwa sababu huwa na maji katika miili yao. Mimea inakufa katika hali ya jalidi kama maji ndani ya seli zao inaganda; maji ikiganda inapanua mjao wake hivyo kupasua seli. Mimea hii au sehemu zao zilizokufa huwa nyeusi na hali hii hutiwa jalidi pia (Kiing.: black frost).

neg:
Agenti (fedha)
Fedha (kisayansi pia: ajenti/agenti kutoka Kilatini "argentum") ni elementi na metali yenye kifupi cha Ag na namba atomia 47 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 107.86. Ajenti huyeyuka kwa 1234,93 K (961,78 °C) na kuchemka kwa 2435 K (2162 °C).

neg:
Mshtarii
Miezi minne mikubwa ilitambuliwa mwaka 1610 na Galileo Galilei aliyekuwa kati ya wanaastronomia wa kwanza waliotumia darubini. Ndiyo Io, Europa, Ganimedi na Kallisto. Ukubwa wa Ganimedi unakaribia kipenyo cha Utaridi ukipita kile cha Pluto. Mwezi mdogo kabisa wa Mshtarii unajulikana kwa namba tu na una kipenyo cha km 1.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Mabadiliko ya hali ya anga yanatarajiwa kuwa na mchanganyiko wa matokeo kwa kilimo, huku baadhi ya maeneo yakifaidika kutokna na kupanda kiasi kwa vipimo vya joto na mengine yakithirika vibaya. Maeneo ya latititudi za chini yamo hatarini zaidi ya kuathiriwa na upungufu wa mazao ya chakula. Maeneo ya latitiudi za kati na za juu yanaweza kuwa na ongezeko la vipimo vya joto vya kati ya 1-3°C (ikilinganishwa na kipindi cha 1980-99). Kulingana na ripoiti ya IPCC, zaidi ya ongezeko la joto la 3°C kunaweza kusababisha mazao ya kilimo Duniani kupungua, lakini taarifa hii si ya uhakika. Utafiti mwingi wa kilimo uliopimwa katika Ripoti haujumuishi mabadiliko katika hali kali za hewa, mabadiliko katika kuenea kwa wadudu waharibifu na magonjwa, au maendeleo yanayowezekana yanayoweza kusaidia kukabiliana na mabadiliko ya hali ya anga.

neg:
Nishati
Nishati inamaanisha uwezo wa kufanya kazi na kusababisha mabadiliko. Katika sayansi nishati hupimwa kwa kipimo cha SI joule.

neg:
Uzito
Kwa lugha ya kawaida, uzito unaweza kueleweka kirahisi pale unapopimwa karibu na dunia au kwenye uso wa dunia. Uzito kwa kawaida hupimwa kwa kutumia vizio vya masi kama vile kilogramu, gramu n.k., lakini kizio chake ni Newton (kifupi "N").

neg:
Halijoto
Pasipo na mwendo kabisa ndani ya mada huitwa kiwango cha joto cha sifuri halisi ambacho ni sawa na vizio −273.15° kwenye skeli ya selsiasi au vizio 0° kwenye skeli ya kelvini. Hiki ni kiwango cha duni kabisa hakuna baridi zaidi. Kiwango cha juu hakijulikani inawezekana hakuna.

neg:
Nge-mjeledi kibete
Nge-mjeledi vibete (kutoka Kiing. microwhip scorpion) ni arithropodi wa oda Palpigradi katika ngeli Arachnida wafananao na nge-mjeledi wadogo kabisa. Kwa kadiri urefu wao ni mm 1-1.5 na mm 3 ni urefu mkubwa kabisa.
Kama arakinida wote wana miguu minane, lakini jozi ya kwanza imekuwa kama maungo ya hisi. Kwa upande mwingine pedipalpi hutumika kwa kutembea, kwa hivyo inaonekana kama wadudu hawa wana miguu kumi. Mjeledi wa jina lao ni aina ya mkia mrefu na mwembamba wenye manyoya; urefu wake uneweza kuwa sawa na urefu wa kiwiliwili. Kama kawaida kiwiliwili kina sehemu mbili: kefalotoraksi (cephalothorax: kichwa na kidari) na fumbatio. Nge-mjeledi vibete hawana macho na kwa kawaida hawana maungo ya kupumua; hupata oksijeni kupitia kutikuli (“ngozi”) yao kwa ajili ya ukubwa wao mdogo sana. Lakini spishi kadhaa zina vifuko fumbationi vinavyofanana na mapafu. Wadudu hawa huishi katikati ya chembe za ardhi ambapo hula vijidudu na viani.

neg:
Vipimo asilia vya Kiswahili
Kwa vipimo vidogo vya urefu upana wa kidole wanda na umbali kati ya vidole vilitumiwa, ama morta baina ya kidole gumba na kidole cha shahada au shibiri baina ya kidole gumba na kidole cha mwisho. Sehemu kubwa zaidi zilitajwa kwa ziraa (sawa na mkono) yaani umbali kati ya ncha ya kidole cha kati na kisugudi. Hapo Waswahili walitofautisha baina ziraa konde (kutoka kisugudi hadi mwisho wa konde = ngumi) na ziraa kamili (kutoka kisugudi hadi ncha ya kidole cha kati).

neg:
Athroskopia
Profesa Kenji Takagi wa Tokyo amesifiwa tangu jadi kwa ajili ya kufanya uchunguzi wa kwanza wa athroskopia ya kifundo cha goti la mgonjwa mwaka wa 1919. Alitumia sistoskopu ya 7.3 mm kwa athroskopia zake za kwanza. Hivi karibuni imegunduliwa kuwa daktari wa Kideni Severin Nordentoft alitoa taarifa juu ya athroskopia za kifundo cha goti mwaka wa 1912 katika taarifa juu ya athroskopia ya goti ya pamoja mapema 1912 katika Kumbukumbu za Mkutano maalum wa 41 wa Shirika la Madaktari wapasuaji la Ujerumani huko Berlin. Alibatiza utaratibu huo (kwa Kilatini) "athroskopia genu." Nordentoft alitumia mchanganyiko wa chumvi tasa au wa asidi boriki kama chombo chake cha macho na aliingia ndani ya kifundo kwa kutumia pota kwenye mpaka wa nje wa kilegesambwa. Hata hivyo, si wazi ikiwa uchunguzi huu ulikuwa utafiti wa anatomia ya wagonjwa waliofariki au wanaoishi.

neg:
Kipimo cha mjao
Kipimo cha mjao (pia: kipimo cha ujazo, kizio cha ujazo) ni namna ya kutaja mjao au kiasi cha kiowevu (kwa mfano maji), gesi au vitu vya kumwaga kama unga au nafaka.

neg:
Saa (ala)
Saa ni kifaa kinachonyesha na kupima mwendo wa wakati. Saa ndogo huvaliwa na watu mkononi au kubebwa mfukoni, saa kubwa huwekwa ukutani au mahali pa juu mjini kwa watu wote kuona. Saa zmo ndani ya mashina na vifaa vingine vyenye kazi ya kutawala miendo yao.

neg:
Iridi
Hutumiwa ndani ya aloi za metali ikiongeza ugumu wa aloi hizi. Mwaka 2007 kilogramu 3,700 za iridi zilitumiwa duniani; kati ya hizi takriban kilogramu 780 ziliingia katika vifaa vya umeme kama plagi za cheche kwenye injini za mwako ndani; 1,100 kg zikatumiwa kwa elektrodi.

neg:
Ugonjwa hatari wa moyo
Alama ya ACI-TIPI inaweza kusaidia katika utambuzi, kwa kutumia vigeuzi 7 kutoka kwa rekodi za kiingilio, hii alama hutabiri,hata ingawa kwa njia isiyo timamu, ni wagonjwa wagani wana uwezekano wa kupata infarkiteni ya misuli ya moyo. Kwa mfano, kulingana na utafiti wa kesi zisizo na mpangilio maalum, wanaume waliokuwa na elektrokadiogramu sawa ama isiyowezatambulika wako na uwezekano zaidi wa kupata ugonjwa hatari wa moyo kuliko wanawake. Katika utafiti huu, unyeti ulikuwa 65.2% na umaalum ulikuwa 44%. Utafiti huu hasa ulikuwa na uwepo wa 8.4% wa ugonjwa kali wa moyo, ambayo ina maana ya kuwa uwezekano wa utabiri wa ukweli wa kuwa mume aliye na maumivu kifuani na vilevile mwenye ugonjwa wa moyo ni 9.6% na uwezekano wa utabiri usio wa kweli ni 93.2% ( bonyeza hapa kwa kurekebisha matokeo haya kwa ajili ya wagonjwa wenye hatari ya juu au chini ya ugonjwa hatari wa moyo).

neg:
Volti
Maana yake volti moja ni sawa na hisa ya wati 1 gawanya kwa ampea 1.
Volti ni kipimo cha SI. Jina limetolewa kwa heshima ya mwanafizikia Alessandro Volta kutoka Italia.

neg:
Diodi
Diodi ni kijenzi au kiambajengo elektroniki muhimu. Inafanya kazi kama valvu ya umeme ikiruhusu mkondo wa umeme kutiririka kuelekea upande mmoja tu.

neg:
Kwanta
Nadharia inayoelezea kwanta katika fizikia inaitwa "nadharia ya kwanta" na inazungumza kwamba vipimo vyovyote vya kiumbo vyaweza kupimwa hadi kiwango cha chini kabisa cha kwanta, mfano kiwango cha chini kabisa cha mwanga ni ukubwa wa fotoni, na kiwango cha chini kabisa cha chaji ni chaji ya elektroni.

neg:
Betri ya gari
Betri haifai kuwekwa kwa muda mrefu bila chaji. Hili likifanyika, basi huenda ikaharibika. Ili kuhakikisha kwamba betri yako ya gari ina chaji kila wakati, ni vizuri kuangalia kwa kutumia kifaa kinachoitwa hydrometa (hydrometer). Unapoendesha gari kisha ugundue kwamba haina chaji, wafaa uombe betri ya gari ya mwenzako na kwa kutumia best car jumper lithium ion jumpstarter.

neg:
Thrombosi ya kina cha mishipa
Plethismografia ya impedansi, uchunguzivijisauti wa Doppler, upigaji picha wa mishipa ya miguu kupitia picha za tiba za mgandamizo, pamoja na vipimo mara mbili (ili kutambua mtiririko wa damu), unaweza kuonyesha donge la damu na kiwango chake cha kuenea (yaani ikiwa ni chini au juu ya goti).
Kutokana na unyeti, kuwa maalum na ufuatishaji wa uchunguzivijisauti mara mbili, unatumiwa badala ya venografia kama uchunguzi unaotumiwa zaidi kuutathmini ugonjwa huo. Uchunguzi huu unahusisha picha ya modi ya B pamoja na uchambuzi wa utiririkaji wa Doppler. Ni nyeti na maalum zaidi kwa ajili ya kuchunguza thrombi za kupakana(katika mishipa ya poplitili na ya fupa la paja), lakini ni ya chini zaidi kwa thrombi ya distali (katika mishipa ya msuli wa nyuma ya mguu).

neg:
Histolojia
Histolojia kwa kawaida hufanyika kwa kuangalia seli na tishu kwa darubini ya mwanga au darubini ya elektroni.

neg:
Data
Vifaa vya tarakilishi vya muwasho vimewekwa katika vikundi kulingana na njia ambazo zinawakilisha data. Tarakilishi ya aina ya "Analojia" inawakilisha Datum kama umbali au pozishoni. Tarakilishi ya aina ya "Digitali" inawakilisha Datum kama mlolongo wa ishara inayotolewa kutoka alfabeti isiyobadiliki. Tarakilishi za aina ya "Digital" zinazotumika sanasana hutumia alfabeti ya "binary", ambazo kwa kawaida ni namba "0" na "1". Aina tofauti za uwakilishaji zinazojulikana sana, kama vile idadi au alfabeti, vinajengwa kutoka kwa alfabeti ya "binary".

neg:
Wati
Vizio vidogo sana kama pW vinatumika katika makadirio ya redio na radar; vifaa vya kiganga kama EEG na ECG mara nyingi hupimwa kwa µW.

neg:
Mizani
Mizani ni chombo kinachotumika kupimia uzito.

neg:
Upungufu wa steroidi za bongo unaohusiana na ugonjwa mahututi
Jumla ya viwango vyote viwili vya kotisoli vilivyochukuliwa bila mpangilio wowote, jumla ya viwango vya kotisoli au kuongezwa baada ya majaribio ya uchangamshaji wa ACTH, viwango vya kotisoli huru, au mchanganyiko wa hizi zimependekezwa kama majaribio ya kutambua ugonjwa. Majaribio mengine ya upungufu wa adrenali ambayo yanatumika katika wagonjwa wasio mahututi, kama vile jaribio la kutumia metairaponi au jaribio linalotumia insulini kwa kusababisha kiwango cha chini cha glukosi kwenye damu, havipendelewi kwa CIRCI. Upungufu wa kotisoli uliosababishwa na metairaponi na kiwango cha chini cha glukosi kwenye damu zote huenda zikaleta madhara kwa wagonjwa walio chini ya uangalizi makini. Kiwango halisi cha ACTH bado ni suala linalojadiliwa. Katika utafiti wa CORTICUS, jaribio kuhusu uchangamshaji wa ACTH ulitabiri kutokea kwa vifo huku viwango vya awali vya kotisoli havikufanya hivyo. Hata hivyo, uwezekano wa faida za matibabu ya steroidi za bongo hayaonekani kama kwamba yalitabiriwa kabisa na jaribio la usisimuaji la ACTH. Kutokana na sababu hizi, miongozo ya sasa haipendekezi kuwa majaribio ya usisimuaji wa ACTH yanafaa kuongoza uamuzi kuhusu ikiwa steroidi za bongo zinafaa kutumika au la. Vitambulisho vya kinga vya kotisoli kwa upande mwingine vimeonyeshwa kuelekea kukadiriwa pungufu na kukadiriwa kupita kiasi.

neg:
Upungufu wa steroidi za bongo unaohusiana na ugonjwa mahututi
CIRCI inaweza kushukiwa katika wagonjwa wenye kiwango cha chini cha mskumo wa damulicha ya ufufuaji kwa ugiligili za ndani ya vena na madawa ya kushinikiza mishipa ya damu. Miongozo ya Kampeni ya Surviving Sepsis inatetea haidrokotisoni ya ndani ya vena kwa watu wazima pekee wenye mshtuko wa maambukizo hasa baada ya upasuaji na kiwango cha chini cha mskumo wa damu kisichotibika. Maana halisi ya hali hii, njia nzuri zaidi za kupima upungufu wa kotikoidi kwa wagonjwa mahututi, na matumizi ya kimatibabu ya (vipimo vya chini kwa kawaida ) vya steroidi za bongo bado swala la kujadiliwa.

neg:
Utaridi
Uhaba wa hewa umesababisha uso wa sayari kujaa mashimo ya kasoko. Kasoko hizi zimesababishwa kwa kugongwa na meteoridi. Angahewa kama duniani ingeangamiza meteoridi ndogo na kusababisha kupasuka kwa kubwa lakini Utaridi zote zinafika usoni bila kizuizi. Alama za meteoridi ni mmomonyoko wa pekee unaoonekana hakuna dalili ya mmomonyoko kutokana na hewa au maji ya awali.

neg:
Kipimajoto
Kifaa kingine kinachopima jotoridi, ambacho hutumika katika "thermostat" hutugemea tofauti ya utanukaji kati ya papi au diski zilizotengenezwa na metali tofauti na zikiwa zimeungwa katika ncha moja au kuunganishwa pamoja ("bimetallic strip").

neg:
Shibiri
Shibiri si kipimo sanifu, lakini katika maisha ya kila siku inasaidia sana. Mtu akijua urefu wa shibiri yake anaweza kupima vitu vingi haraka. Kwa sababu mtu hutembea na mkono wake kila saa, tofauti na futi au chenezo. Hivyo kuna ushauri wa kwamba kila mtu apime shibiri yake na kuikumbuka kwani itamsaidia kila mahali.

neg:
Kipimajoto
Vipimo vya jotoridi vya uangalifu mkubwa vinaweza kufanya kwa kutumia "thermocouple". Katika kipimajoto hiki tofauti ndogo sana ya volteji (ambayo hupimwa katika "milivolti") hutokea wakati nyaya mbili za metali tofauti zilizoungwa kutungeneza kishwara ("loop") wakati maungio mawili yakiwa katika joto tofauti. Ili kuongeza volteji, "thermocouple" kadhaa zinaweza kufungwa kwa kufuatana na kutengeneza "thermopile". Kwa kuwa volteji hutegemea tofauti ya joto katika maungio, ungio hutunzwa katika jotoridi linalofahamika na ungio lingine hutumika kupima jotoridi la kitu.
"Thermistor" na "thermocouple" zina uwezo wa kubadilika kwa haraka zaidi kulingana na mabadiliko madogo ya jotoridi na hivyo kuzifanya kuwa na matumizi mengi ya kibaolojia na uhandisi.

neg:
Voyager 1
Voyager 1 ni chombo cha kutengenezwa na binadamu kilichofikia umbali mkubwa na dunia yaani 123.5 vizio astronomia vinavyolingana na kilomita bilioni 18.35; nuru ya jua inahitaji zadi ya masaa 17 kufikia voyager 1 (hali ya Desemba 2012).

neg:
Fahrenheit
Fahrenheit (kikamilifu vizio vya fahrenheit) ni kipimo cha halijoto. Alama yake ni °F.

neg:
Upimaji
Upimaji ni kazi ya kutambua tabia za kitu kwa umakinifu. Mara nyingi tabia hizi zinatazamiwa kwa njia ya makadirio lakini kila kadirio hutegemeana na mtu mwenyewe anayekadiria. Pale ambako watu mbalimbali wanataka kulinganisha vitu viwili wakati wanatofautiana katika makadirio yao upimaji unaweza kuamua juu ya ukubwa, uzito na tabia nyingine.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Halijoto kwenye kilele ina wastani ya sentigredi -7 yaani jalidi. Halijoto juu ya ngao ya barafu upande wa kaskazini wakati wa usiku huwa na wastani wa sentigredi -9 na wakati wa mchana -4. Viwango vya chini vya -15 hadi -27 vimepimiwa pia.

neg:
Jicho la Joka
Jicho la joka ni pembetatu pacha inayoelekea chini, na "Y" katikati inayounganisha pointi tatu za pembetatu hizo pamoja.

neg:
Saa
Kwa chombo cha kupimia wakati tazama saa (ala)

neg:
Uvimbe wa koromeo usababishwao na streptokoki
Orodha inayoitwa alama ya Kituo Kilichobadilishwa inasaidia madaktari kuamua jinsi ya kutunza watu walio na uchungu kooni. Alama ya kituo ina vipimo au uchunguzi tano za kliniki. Inaonyesha uwezekano wa jinsi vile mtu ana maambukizi katika koo.

neg:
Historia ya tarakilishi
Mwaka 1903, Ryōichi Yazu wa Japani aliiweka dhahiri Yazu Arithmometer. Hiki ni Kikokotoo analojia kilichotumia Mche Duara mmoja wenye gia ishirini na mbili (22), ambacho kilifanya hesabu mchanganyo katika mpango wa namba wa kizio cha pili na wa kizio cha tano. Hizi hesabu ni mashuhuri kwa watumiaji wa Soroban (Abakusi ya Kijapani).

neg:
Roboti
Ni lazima ya kwamba shughuli zinazotekelezwa na roboti zinasanifishwa kabisa. Ni sharti ya kwamba vipande vyote vina vipimo kamili na vinafikishwa mahali panapotakiwa. Mara nyingi roboti "hazioni" wanachofanya bali zimepangwa kutekeleza kazi fulani mahali kamili si milimita kadhaa upande. Kwa maendeleo ya teknolojia inawezekana pia kuunganisha vifaa vya kuangalia na kupima vifaa ndani ya roboto na hivyo zinaweza kurekebisha makosa madogo yanayojulikana.

neg:
Jore
Jore au jole ni ndege wa tropiki wa jenasi "Eurystomus" katika familia Coraciidae. Wanafanana na viogajivu wenye rangi sawasawa na hawa: kahawia, buluu na zambarau, lakini jore ni wadogo zaidi wenye domo pana na fupi zaidi. Hula wadudu ambao wanawakamata kutoka kitulio cha juu. Tago lao ni tundu mtini. Jike huyataga mayai 2-4.

neg:
Bawasiri
Wakati ajenti nyingi na sapozitorisi zinapatikana kwa matibabu ya hemoroidi, kunalo dhibitisho ndogo la kudhibitisha matumizi yake. Steroidi zilizo na ajenti hazipaswi kutumiwa kwa muda wa zaidi ya siku 14 zinaweza kusababisha kukonda kwa ngozi. Ajenti nyingi huwa ni pamoja na mchanganyiko wa viambato hai. Hivi vinaweza kuwa ni pamoja na: krimu kizuizi kama grisi au zinki oksidi, ajenti ya analijesikia kama vile lidokeni, na vasokonstrikta kama vileepinefirini. Flavonoidi faida zake haziaminiki na zinaweza kudhuru. Dalili kwa kawaida huisha kufuatia ujauzito; Kwa hivyo matibabu hucheleweshwa hadi baada ya kuzaa.

neg:
Amfetamini
Amfetamini sana sana hupimwa katika mkojo kama sehemu ya mpango wa upimaji wa matumizi ya madawa ya kulevya, katika plazma au maji ya damu ili kuthibitisha utambuzi wa sumu kwa waathirika hospitalini, au katika damu kusaidia katika uchunguzi wa mauaji yanayohusiana na ulanguzi au makosa mengine ya jinai au kesi ya kifo cha ghafla. Mbinu kama vile utambulisho wa kinga zinaweza kuathiriana na dawa kadhaa zilizo na athari karibu sawa na zile za mfumo wa neva simpathetiki, hivyo njia za kromatografi maalum kwa amfetamine zinafaa kutumiwa ili kuzuia matokeo chanya ya uongo. Mbinu za chirali zinaweza kutumiwa kusaidia kutofautisha asili ya madawa haya, kama yalipatikana kihalali (kupitia agizo la daktari) au kiharamu, au pengine kutoka kwa tiba-bashiri kama vile lisdeksamfetamini au selegilini. Utenganishaji wa chirali unahitajika ili kutathmini mchango wa l-methamfetamini (Kivutaji cha Viksi) katika matokeo yanayoonyesha kutumika kwa dawa hii.

neg:
Mshtarii
Mshtarii (pia Mshiteri, Mushtarii au Mshatira , kutokana na Kiarabu "المشتري" al-mshtari; na hata Jupita kutokana na Kiingereza Jupiter) ni sayari ya tano toka kwenye jua katika Mfumo wa jua na sayari zake.
Mshtarii ni sayari kubwa kabisa ya jua letu. Maada yake inazidi mara mbili na nusu maada ya sayari zote nyingine pamoja.

neg:
Kijota
Kijota ni jina la kata ya Wilaya ya Singida Vijijini katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43217. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,666 waishio humo.

neg:
Nyutoni
Nyutoni (pia: newton) ni kizio cha kupima kazi.

neg:
Kundinyota
Wanaastronomia wanatumia zaidi mfumo wa digrii zinazolingana na utaratibu wa latitudo na longitudo hapa duniani wakitaka kutaja mahali kamili pa nyota. Lakini hadi leo kundinyota ni msaada wa kujua eti nyota fulani au nyotamkia inapatikana katika eneo gani kwenye anga ya usiku. Hii ni sawa na kusema "mji fulani uko kaskazini-magharibi ya Afrika" kabla ya kutaja kikamilifu mahali pake kwa longitudo na latitudo.

neg:
Utegemezi wa dawa za kulevya
Ibogeni ni halusinojeni (saikotomimetri) - dawa isiyo halali ambayo baadhi ya huzua fikra-njozi kwamba ambayo makundi fulani hudai kuwa hupinga utegemeaji wa dawa za kulevya na kupunguza au kuondoa dalili za kujiondoa katika matumizi, hasa zinazohusiana na opioidi. Utaratibu wake wa utekelezaji haujulikani, lakini pana uwezekano kuwa unahusishwa na mpingano wa nAchR α3ß4. Katika jaribio moja lililofanywa kwa kutumia wanyama, ilibainika kupunguza matumizi ya kokeni kwa mtu binafsi. Jaribio lingine ambalo halikudhibitiwa lilionyesha ilipunguza mtetemo usiozuilika kwa kiasi kidogo hadi wastani wakati wa kujitoa katika matumizi ya mofini katika panya. Matokeo haya hayawezi kutumika kwa binadamu kwa uhakika wowote. Utafiti hutatizwa na sababu kwamba ibogaini si halali katika nchi zote zilizoendelea na ni kileo cha Kiwango I nchini Marekani. Hakuna majaribio yaliyodhibitiwa ya binadamu yamewahi kufanywa. Sintheti analojia isokamilifu ya ibojeni, 18-methoksikoronaridini ilitengenezwa, katika jaribio la kupunguza sumu (ibogeni ina sumu zinazodhuru sana moyo, na vifo vingi vimeripotiwa kutokana na matumizi yake; kwa sababu ya matumizi haramu na ya siri, ni vigumu kujua kiwango cha sumu kilivyo) na madhara saikotomimetri ya dawa ya kulevya .

neg:
Athroskopia
Wakati wa athroskopia wastani ya goti, kamera ndogo ya nyuzi optiki (athroskopu) huingizwa ndani ya kifundo kupitia mkato mdogo wenye kadiri ya urefu wa milimita 4 (inchi 1/8). Ugiligili maalum hutumika kutazama sehemu za kifundo. Mikato zaidi inaweza kufanywa ili kuangalia sehemu zingine za goti. Kisha vyombo vingine vidogo hutumiwa na upasuaji unatekelezwa.

neg:
Arithropodi
Wengi ni wadogo na spishi kubwa kabisa ni kaa ya Japani inayofikia uzito wa kilogramu 15-20. Lakini wana spishi nyingi sana na wanapatikana kila sehemu ya dunia. Jointi za wadudu ni kama vipashio vilivyounganishwa kuleta mtiririko wa miili yao.

neg:
Bodi ya saketi iliyochapishwa
Mnamo mwaka 1943 Marekani ilianza kutumia teknolojia ya juu kwa kiasi kikubwa kuzalisha redio zilizotumika katika vita kuu ya pili ya dunia. Baada ya vita teknolojia hiyo ilitolewa kwa ajili ya matumizi ya kibiashara katikati ya miaka ya 1950, baada ya mchakato Jotoridi Sembly ilitengenezwa na Jeshi la Marekani.

neg:
Longitudo
Longitudo "(kilatini: longitudo)" katika ramani au mchoro wa dunia ,ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka mstari wa meridiani ya sifuri kwa kipimo cha digrii (°). Kwenye msingi wa digrii 360 za duara digrii hizi za latitudo huehesabiwa hadi +180° (kwenda mashariki) au hadi -180° (kwenda magharibi). Ni kawaida vilevile kutaja tofauti kati ya longitudo za mashariki au magharibi kwa kuongeza herufi za "E" (east) na "W" (west) badala ya +/-. Pamoja na kipimo cha latitudo inataja kamili kila mahali duniani.

neg:
Tarakilishikuu
Kwa kupingana na hili, ukokotozi ujazo moja kwa moja unafikirika kutumia nguvu ya Tarakilishi yenye athari madhubuti za gharama kwa ajili ya kutatua kiwango kidogo cha matatizo makubwa au kiwango kikubwa cha matatizo madogomadogo. Kwa mfano, maombi ya watumiaji wengi kwenye databezi au nywila. Miundo ya mashine zitumikazo kusaidia watumiaji wengi kama utaratibu wa kazi za kila siku zinaweza kuwa na ukubwa mwingi lakini hazifikiriwi moja kwa moja kama Tarakilishikuu, ikichukuliwa kwamba hazitatui tatizo moja kubwa na gumu sana.
Kwa ujumla, kasi za Tarakilishikuu zinapimwa na kuwekwa alama teule kwa FLOPS (Floating Point Operations Per Second), na si kwa mbadala wa MIPS; ni kwamba, hii ni “Instructions per second” kama inavyohusika na Tarakilishi za madhumuni-ya-jumla. Vipimo hivi kwa kawaida vinatumika kwa pamoja na viambishi awali vya SI kama vile Tera-, ikiunganishwa katika kifupisho “TFLOPS” (1012 FLOPS, inatamkwa teraflops), au peta-, ikiunganishwa kwenye kifupisho “PFLOPS” (1015 FLOPS, inatamkwa petaflops). Kwa “Kipimopeta” Tarakilishikuu zinaweza kuchakata kwadrilioni moja (milioni kwa kipawa cha nne (Uingereza) au milioni kwa kipawa cha tano (Marekani)) (1015) (1000 trilioni) FLOPS. “Kipimoexa” ni kuwa ukokotozi tendaji upo kwenye nafasi ya exaflops. Exaflop ni kwintilioni moja (1018) FLOPS (teraflops milioni moja).

neg:
Daniel Gabriel Fahrenheit
Alitambua hasa udhaifu wa vipimo vya joto na ugumu wa kulinganisha matokeo yake na vipimajoto vya siku zake. Hapa alibuni kipimajoto kilichokuwa kamili kuliko zote zilizotangulia na kuunda skeli ya kipimo.

neg:
Kibatari
Kibatari (kutoka neno la Kiajemi; pia huitwa koroboi) ni taa ndogo ya kopo au chupa yenye utambi inayotumia mafuta ya taa au dizeli kuwaka.

neg:
Marudio
Marudio (ing. "", alama yake ni f) ni kipimo kichachosema ni mara ngapi tukio linatokea tena na tena kila baada ya kipindi fulani.

neg:
Jeraha la moto
Majeraha ya mtoto yanayosababishwa na umeme yameainishwa kama volteji ya juu (zaidi ya au sawa na 1000 volti), volteji ya chini (chini ya 1000 volti), au kama majeraha ya ghafla hufuatwa na hitilafu ya umeme. Visababishi zaidi vya majeraha ya umeme kwa watoto ni kamba za umeme (asilimia 60) ikifuatiwa na milango ya umeme (asilimia 14).Radi inaweza pia kusababisha majeraha. Hatari za kupigwa radi ni pamoja na kujihusisha na shughuli za nje kama vile kupanda milima, kucheza gofu na michezo ya uwanjani, na kufanya kazi nje. Vifo kutokana na radi ni takriban asilimia 10.

neg:
Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba
Joto la msingi la mwili ni joto la mwili wa mtu linalopimwa wakati wa kwanza anapoamka asubuhi (au baada ya usingizi wa muda mrefu zaidi katika siku). Miongoni mwa wanawake, kudondoshwa kijiyai husababisha joto kupanda kwa 0.3°C hadi 0.9° C (0.5°F hadi 1.6°F) na kubakia hivyo kipindi chote hadi wakati wa hedhi ijayo. Mabadiliko hayo ya joto yanaweza kutumika kubaini mwanzo wa kipindi cha kutoweza kutungika mimba kabla ya kudodosha kijiyai.

neg:
Homanyongo C
Vifaa vya maangalizi binafsi kama vile mashine ya kunyolea, mswaki, na mashine ya kukata kucha yanaweza kuwa na damu. Kama zikitumiwa za zaidi ya mtu mmoja uwezekano ni mkubwa wa kuambukizana HCV. Watu wanatakiwa wawe waangalifu na mikwaruzo na vidonda au uvujaji wa damu. HCV haimbukizwi kwa kushikana kama vile kukumbatiana, kupeana busu, au kula kwa pamoja au kutumia kwa pamoja vyombo vya kulia chakula.

neg:
Fahidhi
Fahidhi B inatambuliwa kwa vipimo tu, bado haikutazamiwa moja kwa moja. Ni ndogo kuliko Jua. Nusukipenyo chake bado haijulikani lakini masi yake ni takriban robo tatu ya Jua. Pia jotoridi yake ni chini ya Jua. Muda wa B kuzunguka A ni miaka 20.5

neg:
Bawasiri
Hemoroidi hutambuliwa kwa uchunguzi wa kimwili. Uchunguzi wa kutazama mkundu na maeneo yaliyo karibu na mkundu unaweza kutambua hemoroidi za nje au zile zilizoshuka. uchunguzi wa rektamu unaweza kufanywa ili kutambua uwezekano wa tyuma, ya rektamu polipsisi, prosteti iliyo kubwa, au jipu. Uchunguzi huu unaweza kutofaulu bila utulizaji unaofaa kwa sababu ya maumivu ,Hata ingawa hemoroidi nyingi hazihusiani na maumivu. Udhibitishaji wa kutazama kwa hemoroidi za ndani unaweza kuhitaji anoskopu, kifaa cha bomba tupu kilicho na mwanga ulioshikishwa katika mwisho wa upande mmoja . Kunazo aina mbili za hemoroidi: Za nje na za ndani. Hizi zinatofautishwa na mahali zilipo kwa kuzingatia mstari wa denteti . Watu wengine wanaweza kuwa na aina zote mbili za dalili kwa wakati mmoja. Ikiwa maumivu yapo kuna uwezekano mkuu wa hali kuwa kupasuka kwa mkundu au hemoroidi ya nje kuliko ile ya ndani.

neg:
Jeraha la moto
Ingawa mchanganyiko wa Lactated Ringer hutumika mara nyingi, hakuna ushahidi kuwa ni bora kuliko chumvi.  Viowevu vya myeyuso wa chembechembe huwa bora tu kama vile [koloidi]], na kwa vile kololidi ni ghali zaidi hazipendekezwi. Uongezaji wa damu haihitajiki sana. Hupendekezwa tu wakati kiwango cha hemoglobini kiko chini ya miligramu 60-80 kwa desilita (gramu 6-8   kwa desilita) Kutokana na hatari zinazohusishwa na matatizo. Katheta ya kiowevu cha mshipa kinaweza kuwekwa kwenye ngozi iliyochomeka ikiwa inahitajika au kiowevu kwa intraosseous inaweza kutumika.

neg:
Homa ya ndengi
Dalili za hatari hujitokeza kabla ya dengi kuwa kali. Kipimo cha toniketi ni muhimu wakati ambapo kipimo cha maabara hakiwezi kufanyika. Ili kufanya kipimo cha tomiketi, mtaalum wa huduma za afya atafunga sijafu ya shinikizo la damu kwenye mkono wa mtu kwa muda wa dakika 5. Kisha mtaalum huyo wa huduma za afya atahesabu madoadoa yoyote mekundu kwenye ngozi. Idadi kubwa ya madoadoa humaanisha kuwa kuna uwezekano mkubwa wa mtu huyu kuwa na homa ya dengi.
Inaweza kuwa vigumu kueleza tofauti kati ya homa ya dengi na chikungunya. Chikungunya ni mojawapo yamaambukizi ya virusi ulio na dalili sawa na homa ya dengi, na aidha hutokea katika sehemu sawa duniani. Homa ya dengi inaweza pia kuwa na dalili sawa na zile za magonjwa mengine kamamalaria, leptospirosisi, homa ya matumbo, na ugonjwa wa uvimbe wa tando za uti wa mgongo na ubongo wa watoto. Mara nyingi, kabla ya mtu kutambuliwa kuwa na ugonjwa wa dengi, mhudumu wake wa afya atampima kuhakikisha hana mojawapo ya magonjwa haya.

neg:
Neptun
Tabaka za juu za angahewa ni baridi sana zikiwa na jotoridi ya nyuzi za Kelvini °K 55 (°C-218) K. kitovu cha jotoridi kinapanda hadi kufikia takriban °K 5,400 (°C 5,100).

neg:
Mtori
Mtori ni chakula ambacho kinapendwa na Wachagga wengi na hupenda kula hasa wakati wa usiku ingawa leo mijini wengi hupendelea kula wakati wa asubuhi zaidi. Na vile vile ni chakula cha wagonjwa hasa wale wasioweza kula chakula kigumu.Nyama hupikwa mpaka kuwa laini na pia kupata supu ambayo itatumika wakati wa kupoonda ndizi. Pia ndizi hupikwa pamoja na vitunguu na nyanya mpaka kuwa laini kabisa. Baada ya hapo maji yakikauka ndizi hizo hupondwa pondwa mpaka kuwa kama ugali. Sasa supu iliobaki kwenye nyama inachanganywa na ndizi zilizopondwa mpaka kupata kitu kama uji ambao ni mtori.
Tayari kwa matumizi hasa hasa ikiwa bado moto.

neg:
Nyota ya Wolf-Rayet
Masi zilizopimwa ziko kati ya M 10 hadi 265. Jotoridi kwenye uso ni kati ya nyuzi za Kelvin 30,000 na 200,000 na hivyo zinazidi karibu nyota zote nyingine.

neg:
Selsiasi
Selsiasi (sentigredi, Celsius) ni kipimo cha halijoto kinachotumika zaidi duniani. Alama yake ni °C.

neg:
Galvanometa
Mara nyingi Galvanometa ni kifaa cha kianalojia ambacho hutumika kama ameta kupimia mawimbi ya umeme katika sakiti ya umeme kwa kutumia kizio kiitwacho ampea.


query: Je, Nigeria ina idadi ngapi ya watu?

pos:
Nigeria
Nigeria hukadiriwa kuwa na wakazi takriban milioni 180. Inasemekana nusu ya wakazi wote wana umri wa chini ya miaka 14. Hata hivyo ni vigumu kupata namba halisi kwa sababu ya umuhimu wake katika siasa.

neg:
Kic'lela
Kic'lela ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wac'lela. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kic'lela imehesabiwa kuwa watu 90,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kic'lela iko katika kundi la Kikainji.

neg:
Kisukur
Kisukur ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasukur. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kisukur imehesabiwa kuwa watu 14,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisukur iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kiwarji
Kiwarji ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wawarji. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiwarji imehesabiwa kuwa watu 77,700. Wengi wao wameanza kubadilisha lugha na kuongea Kihausa badala ya Kiwarji. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwarji iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Nnamdi Azikiwe
Benjamin Nnamdi Azikiwe (16 Novemba 1904 –11 Mei 1996), kwa kawaida hujulikana kama Nnamdi Azikiwe, au, kinyumbani na maarufu, huitwa "Zik". Alikuwa muanzilishi wa utaifa wa Nigeria na pia alikuwa rais wa kwanza wa Nigeria ya leo. Alishirikiria nafasi kama mwanajamhuri wa kwanza wa Nigeria.

neg:
Historia ya Nigeria
Historia ya Nigeria inahusu eneo la Afrika Magharibi ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Nigeria.

neg:
Kiloo
Kiloo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waloo. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiloo imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiloo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Kidass
Kidass ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadass. Mwaka wa 1971 idadi ya wasemaji wa Kidass imehesabiwa kuwa watu 8830. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidass iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kingas
Kingas ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wangas. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kingas imehesabiwa kuwa watu 400,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingas iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Nigeria
Nigeria (kwa Kiswahili pia: Nijeria au Naijeria) ni nchi ya Afrika ya Magharibi kwenye pwani ya Bahari Atlantiki.

neg:
Niamey
Niamey ni mji mkuu wa Niger. Iko mwambaoni wa mto Niger. Ikiwa na wakazi 674,950 (sensa ya 2002) Niamey ni mji mkubwa wa Niger na kitovu cha kiutawala, kiuchumi na kiutamaduni.

neg:
Federal Capital Territory, Nigeria
Nigeria Federal Capital Territory ni eneo la mji wa Abuja, mji mkuu wa Nigeria.

neg:
Siasa ya Nigeria
Bunge la Nigeria ina vyumba viwili. Baraza la Wawakilishi imesimamiwa na Spika wa Baraza la Wawakilishi. ina wabunge 360, waliochaguliwa kwa muda wa miaka minne katika majimbo ya kiti kimoja. Seneti inaongozwa na Rais wa SenA. Ina wajumbe 109, waliochaguliwa kwa muda wa miaka minne katika majimbo 36 yenye viti tatu ( kuwa sawa na majimbo) 36 ya nchi) na kiti kimoja katika jimbo la kiti kimoja (mji mkuu wa shirika hili ambao ni,mji wa Abuja).

neg:
Abia (jimbo)
Abia ni jimbo la kujitawala la Nigeria lenye wakazi milioni 4.2 (2005) na eneo la 5,834 km². Mji mkuu ni Umuahia na mji mkubwa Aba mwenye wakazi 900,000.

neg:
Nigeria
Mnamo mwaka 1500 kulikuwa na falme kubwa katika eneo la Nigeria ya leo. Katika kusini ni milki ya Benin (tofauti na nchi ya leo) na Onitsa ya Waigbo, katika kaskazini falme za Wahausa na Songhai ambazo zilitawaliwa na wafalme au masultani Waislamu. Falme za kaskazini zilishiriki katika biashara ya ng'ambo ya Sahara ambako hasa chumvi, dhahabu na watumwa walipelekwa kwa njia ya misafara hadi nchi za Waislamu karibu na Bahari Mediteranea. ,

neg:
Boko Haram
Imekadiriwa ya kwamba mapigano yaliyoanzishwa na Boko Haram au kutekelezwa dhidi yake yamesababisha vifo vingi. Rais wa Nigeria Jonathan Goodluck alidai Mei 2014 kuwa kundi lilisababisha vifo vya watu 12,000 na wajeruhiwa kwa maisha 8,000.

neg:
Kitangale
Kitangale ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Watangale. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kitangale imehesabiwa kuwa watu 130,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitangale iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Uislamu nchini Nigeria
Hakuna makubaliano ya kutunga au kutunza taarifa za waumini wa dini nchini Nigeria. Hata hivyo, Joshua Project, jamii ya kichungaji ya Wainjilisti yenye kituo chake nchini Marekani maarufu kama World Mission, inatoa takwimu zake yenyewe juu ya wingi wa Waislamu kiasili nchini humo kama ifuatavyo:

neg:
Kimarghi ya Kusini
Kimarghi ya Kusini ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wamarghi. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimarghi ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 166,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarghi ya Kusini iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kicakfem-Mushere
Kicakfem-Mushere ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacakfem-Mushere. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kicakfem-Mushere imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicakfem-Mushere iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kicineni
Kicineni ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacineni. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kicineni imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicineni iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kindoola
Kindoola ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wandoola. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kindoola nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 60,400. Pia kuna wasemaji 2120 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindoola iko katika kundi la Kimambiloidi ambalo linafanana na lugha za Kibantu.

neg:
Nigeria
Ikichukua faida ya jukumu lake kama nchi yenye wakazi wengi wa Afrika, Nigeria imeweka jeshi lake kama kikosi cha kulinda amani Afrika. Tangu mwaka 1995, jeshi la Nigeria, kupitia mamlaka ya ECOMOG, limetumwa kulinda amani katika Liberia (1997), Ivory Coast (1997-1999), Sierra Leone 1997-1999, na kwa sasa katika mkoa wa Darfur huko Sudan chini ya Umoja wa Afrika.

neg:
Abuja
Abuja ni mji mkuu wa Nigeria. Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa watu 178,462 . Mwaka wa 1976, serikali ya Nigeria iliamua kuanzisha mji mkuu mpya badala ya Lagos. Wakachagua katikati ya nchi, na mipango ya ujenzi ikaundwa chini ya makampuni matatu ya Marekani: PRC Corporation; Wallace, McHarg, Roberts na Todd; na Archisystems. Mipango hiyo ikabadilishwa baadaye na Kenzo Tange, msanifu majengo maarufu wa Japani. Abuja ikatangazwa rasmi kuwa mji mkuu wa Nigeria tarehe 12 Desemba 1991. Iko mahali pa 9, 10, Kaskazini na 7, 10, Mashariki.

neg:
Kigbiri-Niragu
Kigbiri-Niragu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagbiri-Niragu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kigbiri-Niragu imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbiri-Niragu iko katika kundi la Kikainji.

neg:
Kilaka (Nigeria)
Kilaka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Walaka. Isichanganywe na lugha ya Kilaka inayozungumzwa nchini Chad. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kilaka imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilaka iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Kilame
Kilame ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Walame. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kilame imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilame iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.

neg:
Nigeria
Mji mkubwa zaidi ni Lagos (mji mkuu wa zamani) ukiwa na wakazi 15,000,000. Kati ya miji mingine kuna Abuja, Kano, Ibadan, Oshogbo, Ilorin, Abeokuta, Ogbomosho na Port Harcourt.

neg:
Nigeria
Jeshi la Nigeria lina jukumu la kulinda Jamhuri ya Shirikisho ya Nigeria, kukuza maslahi ya usalama wa kimataifa ya Nigeria, na kuunga mkono juhudi za kulinda amani hasa katika Afrika Magharibi.

neg:
Kigbagyi
Kigbagyi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagbagyi. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigbagyi imehesabiwa kuwa watu 700,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbagyi iko katika kundi la Kinupoidi.

neg:
Bendera ya Nigeria
Bendera ya Nigeria ina milia ya kusimama mitatu, miwili ya nje ni kijani na ile ya katikati ni myeupe.

neg:
Kiguduf-Gava
Kiguduf-Gava ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waguduf-Gava. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiguduf-Gava imehesabiwa kuwa watu 55,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiguduf-Gava iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Mji mkuu
Nigeria iliamua mwaka 1976 kuhamisha mji mkuu wa kitaifa kutoka Lagos kwenda mahali pa katikati ya nchi. "Eneo la Mji Mkuu wa Shirikisho" limeteuliwa. Mji mpya wa Abuja ndani ya eneo hili ukawa mji mkuu wa Nigeria mwaka 1991.

neg:
Kidirim
Kidirim ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadirim. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kidirim imehesabiwa kuwa watu 9000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidirim iko katika kundi la Kidakoidi linalofanana na lugha za Kibantu.

neg:
Kinzanyi
Kinzanyi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wanzanyi. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kinzanyi nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 77,000. Pia kuna wasemaji 9000 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinzanyi iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kigiiwo
Kigiiwo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagiiwo. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kigiiwo imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigiiwo iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kipa'a
Kipa'a ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wapa'a. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kipa'a imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipa'a iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Nigeria
Kuthibitisha idadi ya wafuasi wa dini mbalimbali ni vigumu vilevile. Kwa ujumla kaskazini ya nchi ina historia ndefu ya Uislamu na wakazi ni Waislamu, hasa Wahausa. Kusini kuna Wakristo wengi, Waigbo ni zaidi Wakatoliki na Wayoruba zaidi Waprotestanti.

neg:
Kikorop
Kikorop ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wakorop. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikorop nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 10,200 na nchini Kamerun 7440. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikorop iko katika kundi la "Cross River".

neg:
Kiyoruba
Kiyoruba ni lugha ya Kiniger-Kongo hasa nchini Nigeria inayozungumzwa na Wayoruba. Ni lugha rasmi mojawapo ya nchi ya Nigeria. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiyoruba nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu karibu milioni 19. Pia kuna wasemaji 465,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyoruba iko katika kundi la Kidefoidi.

neg:
Kingamo
Kingamo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wangamo. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kingamo imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingamo iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kihwana
Kihwana ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wahwana. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kihwana imehesabiwa kuwa watu 32,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihwana iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kigwandara
Kigwandara ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagwandara. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kigwandara imehesabiwa kuwa watu 27,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigwandara iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kibura-Pabir
Kibura-Pabir ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabura-Pabir. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kibura-Pabir imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibura-Pabir iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kimwaghavul
Kimwaghavul (pia Kisura au Kimupun) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wamwaghavul. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimwaghavul imehesabiwa kuwa watu 295,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimwaghavul iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kigudu
Kigudu ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagudu. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kigudu imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigudu iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Historia ya Nigeria
Kati ya miaka 1967-1970 nchi iliona vita ya wenyewe kwa wenyewe; magharibi ya nchi, inayokaliwa na Waigbo hasa, ilijaribu kujitenga kwa jina la Biafra, ikipinga utawala wa wanajeshi Waislamu. Takriban watu milioni 2 walikufa kwa njaa wakati ule.

neg:
Nigeria
Kwa sasa ni nchi ya Afrika yenye watu wengi na uchumi mkubwa kuliko zote. Kimataifa, ni ya 7 kwa idadi ya watu na ya 20 kwa uchumi.

neg:
Soko la Hisa la Nigeria
Soko hili lilianzishwa mwaka wa 1960. Kutoka 9 Machi,2007, makampuni 283 zimeorodheshwa na jumla ya mitaji ya soko ya karibu trilioni N15 (bilioni $ 125). Nyimbo zote zimejumuishwa katika index iliyopo peke, ya soko hili, "All Share Index".

neg:
Nigeria
Katika miji mikubwa watu kukaa kwa mchanganyiko wa makabila.

neg:
Kinkem-Nkum
Kinkem-Nkum ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wankem na Wankum. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kinkem-Nkum imehesabiwa kuwa watu 34,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinkem-Nkum iko katika kundi la Kiekoidi linalofanana na lugha za Kibantu.

neg:
Kitera
Kitera ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Watera. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitera imehesabiwa kuwa watu 101,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitera iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Nigeria
Lugha rasmi ya nchi ni Kiingereza, ingawa wakazi wengi wanatumia zaidi lugha za makabila yao, ambayo ni zaidi ya 500. Muhimu zaidi ni Kihausa, Kiigbo na Kiyoruba.

neg:
Kiciwogai
Kiciwogai ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waciwogai. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiciwogai imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiciwogai iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kijanji
Kijanji ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wajanji. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kijanji imehesabiwa kuwa watu 1150. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijanji iko katika kundi la Kikainji.

neg:
Kicibak
Kicibak ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacibak. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kicibak imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicibak iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kilamang
Kilamang ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Walamang. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kilamang imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilamang iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kingwaba
Kingwaba ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wangwaba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kingwaba imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingwaba iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Nollywood
Nollywood ni jina la kutaja filamu zinatengenezwa, kusambazwa, na kuigizwa na watu wa Nigeria. Soko hili la filamu za Nigeria lilianza kukua kwa haraka zaidi kunako miaka ya 1990 na 2000 na kuifanya iwe nchi ya pili duniani kwa ukubwa wa soko la filamu, kwa matokeo ya idadi ya filamu zinazozalishwa kwa mwaka. Hii ni kabla ya soko la filamu la Marekani na India. Kwa mujibu wa Hala Gorani na Jeff Koinange wafanyakazi wa zamani wa CNN, soko la filamu la Nigeria lina dola za Kimarekani takribn milioni 250, wakichanganya baadihi ya video 200 ambazo zilimetengenezwa kwa ajili ya soko la ndani kila mwezi. Kwa kufuatiwa matangazo yalirushwa na kipindi cha Kimarekani kinachotangazwa na Oprah Winfrey, alitangaza kwamba soko la filamu la Nigeria limepita thamani ya bilioni 2.3 za Kimarekani kwa mwaka wa 2008.

neg:
Kipyapun
Kipyapun ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wapyapun. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kipyapun imehesabiwa kuwa watu 17,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipyapun iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Tanzania
Idadi ya watu kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2012 ilikuwa 44,928,923 (nchi ya 30 duniani) kutoka 34,443,603 waliohesabiwa katika sensa ya mwaka 2002.

neg:
Kiwaka
Kiwaka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wawaka. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiwaka imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwaka iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Kikumba
Kikumba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakumba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikumba imehesabiwa kuwa watu 3420. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikumba iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Nigeria
Tangu mnamo 500 KK kulikuwa na Utamaduni wa Nok kaskazini mwa Nigeria. Unajulikana tu kutokana na sanamu kubwa za watu zilizotengenezwa kwa terakota (udongo wa kuchomwa) ambazo zilitengenezwa kati ya 500 KK na 200 BK kufuatana na vipimo vya rediokaboni.

neg:
Kilaru
Kilaru ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Walaru. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kilaru imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilaru iko katika kundi la Kikainji.

neg:
Kihuba
Kihuba ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wahuba. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kihuba imehesabiwa kuwa watu 175,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihuba iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kizari
Kizari ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wazari. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kizari imehesabiwa kuwa watu 20,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizari iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kitala
Kitala ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Watala. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kitala imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitala iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Biafra
Katika Januari 1966 ilitokea ghasia katika Nigeria. Sehemu za jeshi zilipindua serikali wakamwua waziri mkuu Abubakar Tafawa Balewa aliyekuwa wa asili ya kaskazini. Kiongozi wa serikali mpya alikuwa jenerali mkuu wa jeshi la Nigeria Johnson Aguiyi-Ironsi aliyekuwa Igbo ambaye mwenyewe hakushiriki katika uasi. Lakini katika miji ya kaskazini ya Nigeria raia Waigbo walitafutwa na kuuawa ovyo. Waigbo maelfu walikimbia katika miji ya kaskazini na kukimbilia kwao nyumbani walipoleta habari za mauaji.

neg:
Nigeria
Mlima wa juu ni Chappal Waddi yenye m 2,419 juu ya UB.

neg:
Kikamwe
Kikamwe ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakamwe. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kikamwe imehesabiwa kuwa watu 300,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikamwe iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kikoma
Kikoma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wakoma. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kikoma nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 32,000. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoma iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Nigeria
Vikundi vikubwa katika jumla la makabila 300 ni Wahausa na Wafula kaskazini (jumla 20-30%), Waigbo (Waibo) kusini (14-18%), Wayoruba katika sehemu za magharibi (20-27%).

neg:
Kikarekare
Kikarekare ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakarekare. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikarekare imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikarekare iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kimburku
Kimburku ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wamburku. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimburku imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimburku iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kiyiwom
Kiyiwom (pia Kigerka) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wayiwom. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiyiwom imehesabiwa kuwa watu 14,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyiwom iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Historia ya Nigeria
Idadi ya watumwa ndani ya Nigeria ilizidi kukua katika karne ya 19 ambako biashara ya watumwa kwenye Atlantiki ilikwisha. Manmo 1890 mkusanyiko mkubwa wa watumwa katika Afrika walikuwa watumwa katika milki ya Khalifa wa Sokoto, takriban watu milioni 2.

neg:
Ewe
Kwa jumla kuna takriban wasemaji 3,300,000. Kati yao wako 2,250,000 Ghana (2003) na 860,000 in Togo (1991).
Lugha yao hufundishwa katika shule za msingi, Ghana hata katika shule za sekondari.
Katika Togo ni lugha ya kitaifa na lugha ya kwanza ya mawasiliano ya Togo Kusini.
WaEwe wanasemekana wametoka katika Nigeria. Utaratibu wa kijamii hufuata baba.

neg:
Nigeria
Wengi wanasema ya kwamba idadi za Wakristo na za Waislamu zinalingana - wengine wanaona Waislamu ni wengi kidogo labda 50%, Wakristo 40% na wafuasi wa dini asilia za Kiafrika takriban 10%, lakini hawa wa mwisho kwa sasa wamepungua sana, labda wamebaki 1.4%.

neg:
Kigeji
Kigeji ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wageji. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kigeji imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigeji iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Siasa ya Nigeria
Siasa ya Nigeria hutendeka katika mfumo wa ushirikisho wa urais wa demokrasia wakilishi jamhuri, ambapo Rais wa Nigeria (Umaru Musa Yar'Adua) ambaye ni mkuu wa nchi na pia kiongozi wa serikali, na mfumo wa vyama vingi. Serikali ndiyo yenye mamlaka makuu. mamlaka ya bunge yako katika serikali na pia vyumba viwili vya bunge,ambayo ni Baraza la mawakilishi na Seneti. Pamoja vyumba viwili vya sheria hufanya mwili maamuzi nchini Nigeria kinachoitwa Bunge. Mahakama ya juu mkono wa serikali ya Nigeria ni Mahakama Kuu ya Nigeria. Nigeria pia hutumia nadharia yaBaron de Montesquieu katika mgawanyo wa madaraka. Kazi ya bunge ni kufuatilia vitendo vya serikali.

neg:
Kiikwo
Kiikwo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waikwo. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kiikwo imehesabiwa kuwa watu 260,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiikwo iko katika kundi la Kiigboidi ikiwa karibu sana hasa na Kiezaa, Kiizi na Kimgbo.

neg:
Kisamba-Leko
Kisamba-Leko ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasamba-Leko. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisamba-Leko nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 62,000. Pia kuna wasemaji nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisamba-Leko iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Kigbari
Kigbari ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagbari. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbari imehesabiwa kuwa watu 350,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbari iko katika kundi la Kinupoidi.

neg:
Kimiya
Kimiya ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wamiya. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimiya imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimiya iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kikwaami
Kikwaami ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakwaami. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kikwaami imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikwaami iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kisiri
Kisiri ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasiri. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisiri imehesabiwa kuwa watu 3800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisiri iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kilala-Roba
Kilala-Roba (pia Kigworam) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Walala na Waroba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kilala-Roba imehesabiwa kuwa watu 46,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilala-Roba iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Orodha ya viwanja vya ndege nchini Nigeria
Kuna viwanja vya ndege 22 nchini Nigeria zenya barabara ya lami. Ya hivyo, nne ni viwanja vya ndege vya kimataifa. Pia kuna kujengwa barabara za ndege 21 iliyojengwa na jeshi la anga la Nigeria makampuni ya mafuta ya kimataifa iliyotawanyika nchini kote. Serikali inamiliki na inasimamia viwanja vya ndege nchini Nigeria kupitia shirika lake wa udhibiti, Shirikisho la Mamlaka ya Viwanja vya ndege la Nigeria. Hivi majuzi, mswada ambao unaruhusu ujenzi, umiliki na uendeshaji wa viwanja vya ndege kibiashara na binafsi umepitishwa kuwa sheria.

neg:
Siasa ya Nigeria
Nigeria iko bora sasa katika mahusiano ya kigeni kutokana na hali yake ya sasa ya demokrasia ingawa haikuwa imara kabisa na pia kutokana na msaada wa zamani wa rais Obasanjo. Ni mwanachama wa Umoja wa Afrika nahuketi katika shirika laBaraza la Amani na Usalama. Tangu mwaka wa 1960 Nigeria imekuwa mwanachama wa Umoja wa Mataifa na pia ilijiunga na Jumuiya ya nchi zilizokoloniwa na Uingereza mwaka huo huo, hata hivyo kuahirishwa kw muda mfupi kati ya 1995 na 1999.
Nigeria ni mwanachama wa ACP, AfDB, C, ECA, AU ECOWAS, FAO, G-15, G-19, G-24, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt, ICC, ICRM, IDA, IFAD, IFC , IFRCS, iho, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, Ìöç, ISO, ITU, MINURSO, NAM, OPCW, OPEC, PCA, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNITAR, UNMIBH, UNMIK , UNMOP, UNMOT, UNU, UPU, WCL, WCO, EFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO

neg:
Nigeria
Mwaka 2015 alishindwa katika uchaguzi mkuu na mgombea mwenzake, Muhammadu Buhari.

neg:
Kibole
Kibole ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabole. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kibole imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibole iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Nigeria
Kati ya Waislamu, wengi ni Wasuni. Kati ya Wakristo, 74% ni Waprotestanti
na 25% ni Wakatoliki.

neg:
Nigeria
Katika uchaguzi wa mwaka 2007 Umaru Yar’Adua alishinda kwa asilimia 70 za kura.

neg:
Kigvoko
Kigvoko ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wagvoko. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kigvoko nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 20,000. Pia kuna wasemaji 1000 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigvoko iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Kiburu (Nigeria)
Kiburu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waburu. Idadi ya wasemaji wa Kiburu imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiburu iko katika kundi la Kibantoidi linalofanana na lugha za Kibantu.

neg:
Kimbe (Nigeria)
Kimbe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wambe. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kimbe imehesabiwa kuwa watu 14,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbe iko katika kundi la Kibantoidi za Kusini linalofanana na lugha za Kibantu.

neg:
Historia ya Nigeria
Nigeria ilipata uhuru wake tarehe 1 Oktoba 1960 kutoka kwa Uingereza ikiunganisha maeneo ya koloni la Nigeria na sehemu ya kaskazini ya eneo lindwa la Kamerun ya Kiingereza.

neg:
Rais wa Nigeria
Rais wa Nigeria ni mkuu wa dola wa The President of Shirikisho la Jamhuri ya Nigeria na kiongozi wa serikali. Vyeo vyake ni "Rais wa Shirikisho la Jamhuri ya Nigeria" na Amiri Jeshi Mkuu wa jeshi la Nigeria. Rais wa sasa ni Goodluck Jonathan.

neg:
Kiguruntum-Mbaaru
Kiguruntum-Mbaaru ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waguruntum na Wambaaru. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiguruntum-Mbaaru imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiguruntum-Mbaaru iko katika kundi la Kichadiki.


query: Wales ina idadi ngapi ya watu?

pos:
Welisi
Idadi ya wakazi ni karibu milioni tatu. Lugha asilia ni Kiwelisi ambacho ni kimoja kati ya lugha za Kikelti. Leo hii kuna bado asilimia 20% za wakazi wanaotumia Kiwelisi lakini wengine wamezoea Kiingereza.

neg:
Owerri
Msaidizi huyu anashughulikia eneo la 2,996 km ². 670,986 ya watu milioni 1.7 katika eneo ni wafuasi wa Kanisa Katoliki.

neg:
Polynesia ya Kifaransa
Wakazi ni 268,270 (sensa ya mwaka 2012), ambao kati yao 2/3 ni Wapolinesia asilia na 11,9% ni Wazungu.

neg:
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Waarabu walipinga ugawaji kwa kudokeza ya kwamba mpango wa ugawaji haukuwa adili kwa sababu zifuatazo. Mwaka 1947 Palestina ilikuwa na wakazi 1,845,000. Watu 1,237,000 au theluthi mbili walikuwa Waarabu, wakati watu 608,000 tu au theluthi moja walikuwa Wayahudi. Kumbe Dola la Kiyahudi lilitakiwa kupokea asilimia 56 cha ardhi, pamoja na maeneo yaliyofaa zaidi kwa kilimo ingawa mali ya Kiyahudi wakati ule ilikuwa asilimia 7 tu ya ardhi yote ya Palestina. Katika eneo la Dola la Kiyahudi takriban 40% ya wakazi wangekuwa Waarabu. Sehemu kubwa ya ardhi katika sehemu ya Dola la Kiarabu ilikuwa mlimani na haikufaa vema kwa ajili ya kilimo.

neg:
Vas (wilaya)
Vas ni moja ya wilaya 19 ya kujitawala ya Hungaria. Idadi ya wakazi wake ni takriban 261,900. Mji wake mkuu ni Szombathely.

neg:
Kiami
Kiami (au Kiame) ni lugha ya asili nchini Australia inayozungumzwa na Waami katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2007, idadi ya wasemaji wa Kiami ilihesabiwa kuwa watu 30 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiami kiko katika kundi la Kiwagaydy.

neg:
Kipoland
Kutokana na kuhamahama kwa watu wa Poland wa majira tofauti, mamilion ya waongeaji wa Kipoland wanaweza kupatikana katika nchi nyingi tu kama vile Australia, Kanada, Uingereza, Marekani, na sehemu nyingine nyingi tu. Kuna zaidi ya milioni 50 ya waongeaji wa Kipoland duniani.
Kuna takriban herufi 9 za Kipoland ambazo katika Kiingereza hakuna. Zinaonekana kuwa kama Kiingereza, lakini zenyewe zinaviji alama kwa juu au kwa chini.

neg:
Wakisii
Mji wa Kisii - unaojulikana kama Bosongo kwa wakazi wake - uko katika Mkoa wa Nyanza, kusini magharibi mwa Kenya na ni nyumbani kwa watu wa asili ya Gusii. Jina Bosongo liliaminiwa kutokana na jina Abasongo (kwa maana ya Wazungu) ambao waliishi katika mji wakati wa ukoloni.
Kulingana na sensa ya mwaka 1979, Wilaya ya Kisii ilikuwa na wakazi 588.000.

neg:
Jimbo Katoliki la Wau
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 134,572, ambapo kati ya wakazi 4,000,000 (2013) Wakatoliki ni 2,800,000 (sawa na 70%). Parokia ziko 19, mapadri ni 43 na watawa 62,

neg:
Kilese
Kilese ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Walese. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kilese imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilese iko katika kundi la Kisudani cha Kati.

neg:
Kinasu cha Wusa
Kinasu ya Wusa ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinasu ya Wusa imehesabiwa kuwa watu 500,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinasu ya Wusa iko katika kundi la Kingwi.

neg:
Isle of Man
Isle of Man (Kimanx: Ellan Vannin; ""Kisiwa cha Man"") ni kisiwa baharini kati ya Uingereza na Ueire chenye wakazi 75,000 kwenye eno la 572 km².

neg:
Uhindi
Kwa eneo ina nafasi ya saba duniani, lakini kwa idadi ya wakazi (1,276,267,000 mwaka 2015) ni nchi ya pili baada ya China. Kati ya nchi za kidemokrasia ndiyo yenye watu wengi zaidi duniani. Tena inakadiriwa kwamba miaka ya hivi karibuni itapiku China.

neg:
Jimmy Wales
Jimmy "Jimbo" Donal Wales (amezaliwa tar. 7 Agosti 1966) ni mwanzilishi na ni rais wa sasa wa Wikimedia Foundation. Anafahamika zaidi kama mwanzilishi wa kamusi elezo huru ya Wikipedia. Kwa sasa anaishi mjini St. Petersburg, Florida.

neg:
Australia ya Magharibi
Australia ya Magharibi (Kiing.: "Western Australia") ni moja ya jimbo 8 ya kujitawala ya Jumuiya ya Australia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,163,200. Mji wake mkuu ni Perth.

neg:
Australia Kusini
Australia ya Kusini (Kiing.: "South Australia") ni moja ya jimbo 8 ya kujitawala ya Jumuiya ya Australia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,601,800. Mji wake mkuu ni Adelaide.

neg:
Kigusii
Kigusii ni lugha ya Kibantu nchini Kenya inayozungumzwa na Wakisii. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kigusii imehesabiwa kuwa watu 2,205,000. Pia kuna wasemaji 300 tu nchini Tanzania. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kigusii iko katika kundi la E40. Hasa Kigusii huzungumzwa eneo la Kisii ambalo makao yake makuu ni Mji wa Kisii (kati ya Ziwa Victoria na mpaka wa Kenya-Tanzania) katika Mkoa wa Nyanza.

neg:
Hargeisa
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa kati ya nusu milioni na milioni moja.

neg:
Mkoa wa Mwanza
Kabla ya kumegwa na kuzaa mkoa mpya wa Geita, mkoa wa Mwanza ulikuwa na wakazi 2,942,148 (sensa ya mwaka 2002) katika wilaya 8 ukiwa na eneo la 19,592 km.
Wilaya ndizo Ukerewe, Magu, Sengerema, Geita, Misungwi, Kwimba, Nyamaganga na Ilemela. Jiji la Mwanza lina ndani yake wilaya za Nyamagana na Ilemela.
Makabila makubwa ya Mwanza ndio Wasukuma upande wa bara, halafu Wakerewe na Wakara visiwani.

neg:
Queensland
Queensland ni moja ya majimbo manane ya kujitawala ya Jumuiya ya Australia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 4,827,200 (Machi 2016). Mji wake mkuu ni Brisbane.

neg:
Victoria (Australia)
Victoria ni moja ya majimbo manane ya kujitawala ya Jumuiya ya Australia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 6,039,100 (Machi 2016). Mji wake mkuu ni Melbourne.

neg:
Mbarali
Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 234,908 . Makabila makuu yaliyopo Wilayani Mbarali ni Wasangu, Wahehe, Wakinga, Wabena na Wanyakyusa. Vile vile yapo makundi madogo ya makabila wakiwemo Wasukuma, Wanji, Wabarbeig na Wagogo.

neg:
Mkoa wa Palencia
Palencia ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 173,306. Mji wake mkuu ni Palencia.

neg:
Waangli
Waangli (kwa Kilatini Anglii, kutoka Angeln, jina la eneo la Ujerumani Kaskazini kwenye bahari ya Baltiki) walikuwa kabila la Wagermanik ambao kutoka huko pamoja na jirani zao Wajuti na baadhi ya Wasaksoni, jumla watu 200,000 hivi, walivamia Britania katika karne ya 5 na baada ya hapo, wakiweka msingi wa Uingereza wa leo.

neg:
Yorkshire na Humber
Yorkshire na Humber (Kiing.: "Yorkshire and the Humber") ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Uingereza. Idadi ya wakazi wake ni takriban 5,142,400. Mji wake mkuu ni Leeds / Sheffield.

neg:
Wameru (Tanzania)
Wanakadiriwa kuwa milioni 2, wengi wao wakifuata dini ya Ukristo. Lugha yao ni Kirwo.

neg:
Scientology
Kadiri ya hesabu yake, hao mwaka 2005 walikuwa milioni 8, lakini watu wa nje wanakadiria kuwa ni nusu milioni tu.

neg:
Rasi ya Magharibi
Idadi ya wakazi ilikuwa 4,524,335 mwaka 2004. Zaidi ya nusu ya wakazi hutumia Kiafrikaans kama lugha ya kwanza (55,3%), takriban robo Kixhosa (23,7%) na karibu sehemu ya tano Kiingereza (19,3%). Lugha hizi tatu ni pia lugha rasmi za jimbo.

neg:
Vejle
Vejle ni mji nchini Denmark. Idadi ya wakazi wake ni takriban 103,027.

neg:
Mkoa wa La Coruña
La Coruña au (Kigalicia) A Coruña ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,145,488. Mji wake mkuu ni La Coruña.

neg:
Massachusetts
Massachusetts ni jimbo (commonwealth) la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu na mji mkubwa wa jimbo ni Boston. Kwa miji mingine, angalia orodha ya miji. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 6,497,967 (2007) wanaokalia eneo la 27,336 km² ambalo ni hasa milima na jangwa. Imepakana na Vermont, New Hampshire, Rhode Island, Connecticut, na New York. Upande wa mashariki maji ya Atlantiki.

neg:
Uingereza
Uingereza ina visiwa vingi vidogo; kikubwa ni Isle of Wight katika kusini.Uingereza ilikaliwa na makabila ya Wabritania wenye lugha za Kikelti na kuvamiwa na Dola la Roma katika karne ya pili BK. Ikawa sehemu ya Dola la Roma hadi karne ya tano BK. Wakati ule Waroma walipaswa kuondoa wanajeshi wao kisiwani kwa ajili ya ulinzi wa nchi za bara.

neg:
Western Mail (Wales)
Western Mail (Swahili: "Barua ya Magharibi") ni gazeti la kuchapishwa kila siku na kampuni ya Media Wales katika mji wa Cardiff, Wales. Kampuni hii inamilikiwa na kampuni kubwa kabisa ya magazeti ya Uingereza, kampuni ya Trinity Mirror.

neg:
Kiingereza
Baada ya Waroma makabila kutoka Ujerumani wa kaskazini na Denmark walianza kuvamia kisiwa hicho. Katika mwendo wa karne mbili waliteka sehemu kubwa ya Britania isipokuwa sehemu za magharibi kama vile Cornwall na Wales na sehemu za kaskazini walipoishi Waskoti.

neg:
York
Hutazamwa kama makao makuu ya Yorkshire ingawa kiutawala si sehemu ya Yorkshire tena, bali eneo la pekee. Kuna wakazi wapatao 130,000.

neg:
Henry VIII
Aliunganisha Uingereza na Wales akawa pia mfalme wa kwanza wa Uingereza kushika nafasi ya mfalme wa Ireland.

neg:
Uswidi
Uswidi ni nchi kubwa yenye wakazi wachache: hawafikii milioni 10, wengi wao wenye asili ya makabila ya Kijerumani, lakini kwa sasa zaidi ya 27% wana damu tofauti au mchanganyiko.

neg:
Snowdon
Snowdon ni mlima mrefu kuliko yote iliyoko Wales, wenye kimo cha mita 1,085.

neg:
Charleroi
Charleroi ni mji wa Wallonia nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 201.593.

neg:
Rhine Kaskazini-Westfalia
Rhine Kaskazini-Westfalia (Kijerumani: "Nordrhein-Westfalen", NRW) ni moja kati ya majimbo makuu ya nchini Ujerumani. Jimbo hili ndilo linaongoza kwa kuwa na idadi ya watu wengi katika Ujerumani. Lipo katika sehemu magharibi mwa Ujerumani na idadi ya wakazi ni takriban 18,033,000 waishio katika Jimbo hili. Mji wake mkuu ni Düsseldorf.

neg:
Kisilesia
Kisilesia (kwa Kisilesia: "ślůnsko godka", "ślůnski", pia huitwa "pů našymu") ni lugha izungumzwayo na watu wa mkowa wa Upper Silesia nchini Poland, lakini pia kinazungumzwa katika nchi ya Ucheki na Ujerumani. Mnamo mwaka wa 2011, imetangazwa kuwa takriban 509,000 Kisilesia kuwa kama lugha yao fasaha.

neg:
Wasaksoni
Baadhi yao, pamoja na jirani zao Waangli, jumla watu 200,000 hivi, walivamia Britania katika karne ya 5 BK na baada ya hapo, wakiweka msingi wa Uingereza wa leo.

neg:
Cape Town
Kufuatana na sensa ya mwaka 2011 jiji lote lina wakazi 3,740,026. Tangu sensa ya 2001 idadi hii imekua asilimia 2.6 kila mwaka.

neg:
Western Mail (Wales)
"Western Mail" lilianzishwa katika eneo la Cardiff katika mwaka wa 1869 na John Crichton-Stuart kama gazeti (bei la peni moja) la kuchapishwa kila siku. Lascelles Carr (1841-1902), mhariri tangu mwaka wa 1869, alinunua gazeti hilo na Daniel Owen katika mwaka wa 1877. Katika historia ya Wales Kusini, "Western Mail" limehusishwa na wamiliki wa awali, waundaji viwanda vya makaa ya mawe na viwanda vya chuma. Mara nyingi, hii imesababisha jarida hili kusemekana na wengi kuwa ni la kiadui, hasa wakati wa migomo katika viwanda vya makaa ya mawe katika karne ya ishirini. Uhusiano wa zamani wa jarida hilo na wamiliki wa zamani ulikuwa wenye nguvu sana mpaka hivi sasa bado kuna watu katika eneo la Wales Kusini wanaolishuku bado.

neg:
Etihad (Uwanja wa mpira)
Kina uwezo wa kuchukua watu takribani 55,097, ni cha nne wa klabu kwa ukubwa na wa nane kwa ukubwa nchini Uingereza.

neg:
Västerås
Västerås ni mji kubwa nchini Uswidi. Ni mji mkubwa wa sita katika nchi wa Uswidi. Kuna wakazi 107,005 (mwaka 2005). Iko kando ya Ziwa Mälaren.

neg:
Washubi
Kabila hili linaongea lugha ya Kishubi ambacho ni Kibantu ingawa Washubi wote si Wabantu. Washubi wanaweza kuelewana lugha na majirani zao Wahangaza, Waha, Warundi na Wanyarwanda na kwa kiasi fulani makabila mengine ya maziwa makuu, ukiacha baadhi ya makabila, kama vile Wasukuma na Wanyamwezi. Mwaka 1987 idadi ya Washubi ilikadiriwa kuwa 153,000 .

neg:
Mons
Mons au Bergen ni mji wa Wallonia nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 91.152.

neg:
Mary Harris Jones
Mary Harris Jones alizaliwa upande wa kaskazini wa mji wa Cork, Ireland, binti wa Roman Katoliki mpangaji wakulima Richard Harris na Ellen (nee Cotter) Harris. Yake halisi tarehe ya kuzaliwa haifahamiki, alibatizwa tarehe 1 Agosti 1837. Mary Harris na familia yake walikuwa waathirika wa Ukame wa Eire|Njaa Kubwa, kama zilivyokuwa familia nyingine nyingi za Ireland. Hii njaa ilifukuza zaidi mamlilioni ya familia, ikiwa ni pamoja na familia ya Harris, kuhamia Amerika ya Kaskazini. Kutokana na vifo vilivyosababishwa na njaa mkubwa na uhamaji wa familia, idadi ya watu Ireland ilipungua kwa wastani wa 20-25%.

neg:
Wavre
Wavre ni mji wa Wallonia nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 32.201.

neg:
Celle
Celle ni mji wa Saksonia Chini nchini Ujerumani ya Kaskazini. Idadi ya wakazi wake ni takriban 70.446.

neg:
Mkoa wa Dar es Salaam
Kuna wilaya tano: Kinondoni (wakazi 1,775,049), Ilala (wakazi 1,220,611) na Temeke (wakazi 1,368,881) ambazo zimeongezewa Kigamboni na Ubungo. Kila moja inaangaliwa kama mji. Takwimu hizi ni za mwaka 2012, kwa ujumla idadi ya wakazi ilikuwa 4,364,541.

neg:
Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
Mwena ni jina la kata ya Wilaya ya Masasi katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 27,908 waishio humo.

neg:
Wilaya ya Busia, Kenya
Wilaya ya Busia ni makao ya kabila la Waluhya nchini Kenya ambao wanapatikana hasa katika sehemu za Magharibi mwa Kenya. Wilaya hii ilikuwa na wakazi 370,608 (1999 sensa).

neg:
Wellington
Wellington ni mji mkuu wa Nyuzilandi mwenye wakazi 350,000 (2005). Iko upande wa kusini wa kisiwa cha kaskazini ikitazama milima ya kisiwa cha kusini. Imekuwa mji mkuu tangu 1865 ilipochukua nafasi ya Auckland. Mji wa Wellington umekuwa maarufu sana kwakuwa filamu ya The Lord of the Rings ilitengenezwa katika mji huo.

neg:
Wakwere
Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele) ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi hasa katika Wilaya ya Bagamoyo, Mkoa wa Pwani. Wanakadiriwa kuwa zaidi ya laki moja.

neg:
Welisi
Welisi (Kiing.: Wales; (Kiwelisi: Cymru ()) ni nchi ya Ulaya kwenye kisiwa cha Britania na sehemu ya Ufalme wa Muungano.

neg:
Wales
Wales ni jina la watu au la nchi, k.m.:

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Kulingana na Robert Hughes katika kitabu chake "The Fatal Shore", idadi ya wakazi wa Uingereza na Wales, ambayo ilikuwa imebaki katika kiwango bila kusonga cha milioni 6 kutoka mwaka wa 1700 hadi mwaka wa 1740, kiliongezeka pakubwa baada ya mwaka wa 1740. Idadi ya watu wa Uingereza ilikuwa imeongezeka kwa zaidi ya mara mbili kutoka milioni 8.3 mnamo mwaka wa 1801 hadi milioni 16.8 mnamo mwaka wa 1851 na, kufikia mwaka wa 1901, ilikuwa imeongezeka karibu mara mbili hadi milioni 30.5. Kadiri hali ya maisha na huduma za kiafya zilivyoboreka wakati wa karne ya 19, ndivyo idadi ya watu nchini Uingereza ilivyoongezeka maradufu kila miaka 50. Idadi ya watu ya Bara Ulaya iliongezeka maradufu wakati wa kipindi cha karne ya 18, kutoka takriban milioni 100 hadi karibu milioni 200, na kuongezeka maradufu tena wakati wa kipindi cha karne ya 19, hadi karibu milioni 400.

neg:
Bunge la Tanzania
Majimbo yanatofautiana kwa kiasi kikubwa katika idadi ya wakazi. Wastani ya Tanzania bara ni mbunge mmoja kwa wakazi 227,461. Kuna majimbo katika mikoa ambako mbunge mmoja anawasilisha watu wengi zaidi kama vile Dar es Salaam (wakazi 546,542/mbunge 1), Mwanza (346,999) na Kagera (309,953). Kinyume chake kuna majimbo mengine ambako mbunge anawasilisha watu wachache kama vile Pwani(wakazi 133.104/mbunge), Katavi (128.513), Njombe (120.795) au Lindi (112.192).

neg:
Uislamu nchini Swaziland
Taifa la Swaziland ni nyumbani pa watu wanaozidi milioni 1, ambao asilimia 10 wanakadiriwa kutambuliwa kama Waislamu kwa mujibu wa CIA, ambao wengi wao ni wafuasi wa dhehebu la Sunni. Uislamu nchini Swaziland huenda unatoka mbali tangu enzi za ukoloni, wakati huo Swiziland ilikuwa jirani mno na Afrika Kusini, Waislamu wengi waliloea nchini humo wakitokea nchi nyingine chini ya utawala wa Dola la Uingereza. The Jumuiya ya Kiislamu ya Ahmadiyya inadai ina wafuasi wapatao 250 nchini humo.

neg:
Tokelau
Idadi ya wakazi ni mnamo 1400 wanaosema lugha yao ya Kitokelau na kiasi cha Kiingereza.

neg:
Uingereza
Uingereza (pia: Ingilandi, England) ni nchi kubwa ndani ya Ufalme wa Muungano yenye wakazi milioni 50 au 83% ya wakazi wa Ufalme wote na eneo lake ni theluthi mbili ya kisiwa cha Britania.

neg:
Waakiek
Waakiek ni kabila dogo la watu wanaoishi katika mkoa wa Arusha,Tanzania kaskazini, na pia Kenya, wakihesabiwa kuwa 3,700 tu.

neg:
Northwest Territories
Northwest Territories lina wakazi wapatao 42,940 (2009) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 1,346,106.

neg:
Wasalesiani
Mwaka 2014 walikuwa 15,298 duniani kote, wakihesabika wanovisi pia.

neg:
Roeselare
Roeselare ni mji wa Wallonia nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 55.775.

neg:
Versailles
Versailles ni mji wa Ufaransa karibu na mji mkuu wa Paris mwenye wakazi 86,000 (2004).

neg:
Wabena (Tanzania)
Wabena ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi hasa katika Mkoa wa Njombe, Wilaya za Njombe na Wanging'ombe, lakini pia za Makete na Wilaya ya Ludewa. Mwaka 2001 idadi ya Wabena ilikadiriwa kuwa 670,000 .

neg:
Wasandawe
Mwaka 2000 idadi ya Wasandawe ilikadiriwa kuwa 40,000 , wengi wao wakiwa Wakristo, hasa Wakatoliki.

neg:
Wangulu
Mwaka 2009 walikuwa 219,000 hivi.

neg:
Cardiff
Cardiff ni mji mkuu wa Welisi na mji mkubwa wa nchi hii mwenye wakazi 346,090 (2011).

neg:
Ryan Giggs
Ndiye mkurugenzi wa timu ya taifa ya Wales na mmiliki mwenza wa Salford City.

neg:
Wahutu
Wahutu ni kabila kubwa la watu wanaoishi katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hasa Rwanda na Burundi, lakini pia Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Tanzania, hasa baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe. Jumla yao ni zaidi ya milioni 11.5.

neg:
Uingereza Kusini-Mashariki
Uingereza Kusini-Mashariki (Kiing.: "South East England") ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Uingereza. Idadi ya wakazi wake ni takriban 8,000,550. Mji wake mkuu ni Southampton.

neg:
Wakabwa
Idadi yao ni takribani watu 6000.

neg:
Douglas
Douglas (Kimanx: "Doolish") ni mji mkuu wa Isle of Man. Kuna wakazi 25.422 ambao ni takriban theluthi moja ya wakazi wote wa kisiwa.

neg:
Sisilia
Idadi ya wakazi ni watu 5,077,487 (2015), ambao kati yao 98% ni raia wa Italia.

neg:
Western Mail (Wales)
Ingawa gazeti hili hujitambulisha kama "gazeti la taifa la Wales" ( hapo awali lilitangaza "gazeti la taifa la Wales na Monmouthshire") , gazeti hilo lina usambazaji mdogo sana katika eneo la Wales Kusini. Jarida hili lilichapishwa katika mtindo mpana hadi mwaka wa 2004 lilipoanza kuchapishwa kwa mtindo mdogo.

neg:
Nyuzilandi
Idadi ya wakazi ni 4,690,000. Wengi wao (74%) bado wana asili ya Ulaya, ingawa asilimia yao inazidi kupungua. Wakazi asili walitokea Polinesia na walihamia visiwa vivyo kati ya miaka 1250-1300 BK; kwa sasa ni 14.9% ya wakazi wote. Wengine wana asili ya Asia (11.8%) na ya visiwa vya Pasifiki (7.4%).

neg:
Senegal
Kuna wakazi milioni 13.5 na idadi kubwa ni wa chini ya umri wa miaka 20. Wameongezeka sana, mnamo mwaka 1985 idadi ilikuwa milioni 5 tu.

neg:
Wesel
Wesel ni mji wa Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 60.958.

neg:
Mto Conwy
Mto Conwy (Kiwelsh: "Afon Conwy) " ni mto katika kaskazini Wales. Kutoka chanzo chake hadi mwisho wake katika Bay Conwy una urefu kidogo juu ya . "Conwy" wakati mwingine hujilikana kama "Conway."

neg:
Waalevi
Waalevi ni jina kwa jumuiya ya kidini na kiutamaduni katika nchi ya Uturuki. Jina latokana na Ali aliyetazamiwa kuwa na tabia za kimungu katika mikondo mbalimbali ya Washia. Asili yao ni Uislamu wa Kishia jinsi ulivyoenea kati ya makabila ya Kiturki wakati walipohamia katika Anatolia (Uturuki wa leo) kuanzia karne ya 13. Idadi ya Waalevi hukadiriwa kuwa kati ya milioni 10 hadi 25. Wengi wao ni Waturuki au Waturki, wengine Wakurdi.

neg:
Wayao (Tanzania)
Mwaka 2001 idadi ya Wayao ilikadiriwa kuwa 1,942,000, ambao kati yao 1,000,000 wanaishi Malawi, 450,000 ni wakazi wa Msumbiji, na 492,000 wako Tanzania

neg:
Hesse
Hesse ("Kijerumani:Hessen") ni moja ya majimbo 16 ya kujitawala ya Ujerumani lenye wakazi milioni 6,1 kwenye eneo la 21 114 km². Mji mkuu ni Wiesbaden. Waziri mkuu ni Volker Bouffier (CDU).

neg:
William Wallace
Mwaka 2002 William Wallace alipewa nafasi ya 43 kati ya Mashujaa Waingereza wakubwa 100 kuwahi kutoa.

neg:
Wilaya za Uturuki
Mikoa 81 ya Uturuki imegawanyika katika wilaya takriban 957 ("ilçeler"; sing. "ilçe"). Population: 11.459.292Population: 5.744.243Population: 21.044.783

neg:
Washambaa
Mwaka 2001 idadi ya Washambaa ilikadiriwa kuwa 664,000..

neg:
Paternus
Paternus (au Padarn wa Wales) (? - 550 hivi) alikuwa abati askofu wa Ukristo wa Kiselti aliyeanzisha Kanisa katika ufalme wa Ceredigion, Wales.

neg:
Denmark
Mnamo Januari 2017, wakazi walikuwa 5,748,769. Kati yao, Wadani asili ni 88,67%. Wengine ni wahamiaji (kutoka Poland, Uturuki, Ujerumani, Iraq, Romania, Syria, Somalia, Iran, Afghanistan n.k.) au wamezaliwa na mhamiaji walau mmoja.

neg:
Historia ya Tanzania
Mwaka 1919 sehemu kubwa ya koloni la Kijerumani, ikiwa na wakazi 3,500,000 hivi, ilikabidhiwa rasmi mikononi mwa Uingereza kama eneo lindwa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa kulingana na kifungo 22 cha mkataba wa Versailles.

neg:
Joe Allen
kimataifa timu yake ya Wales tangu mwaka 2009, Allen amepata kofia zaidi ya 40 kwa taifa lake, na aliwakilisha Wales kwa UEFA Euro 2016, na kusaidia timu kufikia fainali za mwisho. Aliwakilisha Uingereza katika michezo ya Olimpiki ya 2012.

neg:
Kassel
Kassel ni mji wa Hesse nchini Ujerumani. Iko kando ya mto Weser. Idadi ya wakazi wake ni takriban 194,700. Mji ulianzishwa 913.

neg:
New South Wales
Jina la jimbo limetokana na mpelelezi Mwingereza James Cook aliyekuwa Mzungu wa kwanza wa kupitia pwani hili na na kulitolea jina la "New South Wales" kwa heshima ya Welisi ambayo ni nchi jirani ya Uingereza ndano ya Ufalme wa Muungano kwenye kisiwa cha Britania.

neg:
Wallis na Futuna
Idadi ya wakazi ni 13,000. Kwa upande mmoja kuna kisiwa cha Wallis na kwa upande mwingine visiwa vya Futuna. Umbali kati yake ni takriban kilomita 200.

neg:
New South Wales
New South Wales ni moja kati ya majimbo ya Australia. Pia ni moja kati ya majimbo makongwe katika Australia. Kati ya majimbo yote ya Australia, New South Wales ndiyo inayoongoza kwa kuwa na idadi kubwa ya watu. Mji mkuu wa New South Wales ni Sydney. Sydney ni mji mkubwa kabisa katika Australia.

neg:
Mto Taff
Neno "Taffy", hutumika kama jina la mpango na watu kutoka Cardiff na kwa upanuzi kutoka popote katika Wales, na mara kadhaa hudhaniwa kutoka kwenye jina la mto. Hata hivyo, huenda asili ya jina hilo kutoka "Dafydd" (David) ambalo ni jina maarufu la kwanza katika Wales.

neg:
Gareth Bale
Gareth Frank Bale (alizaliwa tarehe 16 Julai 1989 nchini Wales) ni mchezaji anayecheza kama winga katika klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Wales. Ana umaarufu wa kupiga mipira ya mbali, kupita katikati ya mabeki, na spidi kubwa na uwezo wake wa kutumia mguu wa kushoto na nguvu pia.