query: Je,Martha Wangari Karua alizaliwa mwaka upi?

pos:
Martha Karua
Martha Wangari Karua (alizaliwa mnamo 22 Septemba 1957) ni mwanasiasa wa Kenya. Yeye ni Mbunge wa bunge la Gichugu na Mtetezi wa Mahakama Kuu ya Kenya. Alikuwa Waziri wa Sheria hadi alipojiuzulu kutoka nafasi hiyo mwezi Aprili 2009.

neg:
Janet Bina Kahama
Janet Bina Kahama (amezaliwa tarehe 19 Mei, 1943) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

neg:
Santha Rama Rau
Uhindi ulipopata uhuru wake kutoka wakoloni katika mwaka wa 1947, baba yake Rama Rau aliteuliwa kama balozi wa kwanza wa Uhindi nchini Ujapani. Alipokuwa Tokyo, Ujapani, alikutana na mume wake wa baadaye,Mwamerika , Faubion Bowers. Baada ya kusafiri sana kote Asia na kidogo Afrika na Uropa, Rama Rau na Bowers waliishi jijini New York.Rama Rau akawa ni mwalimu katika Idara ya Kiingereza ya Chuo cha Sarah Lawrence,Bronxville ,New York katika mwaka wa 1971 ,akifanya kazi pia kama mwandishi.

neg:
Edith Masai
Edith Chewangel Masai (alizaliwa mnamo 4 Aprili 1967) ni mwanariadha kutoka Kenya. Mafanikio yake bora ni medali tatu za dhahabu za kibinafsi katika mashindano ya dunia ya kuvuka nchi ya IAAF kati ya mwaka wa 2002 na 2004. Pia anajulikana kwa kufikia mpaka wa kimataifa akiwa na umri wa miaka 35.

neg:
Medard Matogolo Kalemani
Medard Matogolo Kalemani (amezaliwa 15 Machi 1968) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa Mbunge wa Chato kuanzia mwaka 2015 hadi 2020.
Medard M. Kalemani alianza masomo ya msingi katika Shule ya Msingi Nyambogo mnamo mwaka 1978 na kumaliza darasa la saba mwaka 1984, mwaka 1985 alifanikiwa kujiunga na shule ya sekondari ya Kashororo mpaka mwaka 1988 ambapo alifanikiwa kuendelea na masomo ya juu ya Sekondari kuanzia mwaka 1989 hadi 1991 katika Shule ya Sekondari ya Milambo. Kuanzia mwaka 1993 hadi mwaka 1996 alifanikiwa kupata Shahada ya Awali ya Sheria (LLB) katika Chuo kikuu cha Dar es Salaam, Mwaka 2000 hadi 2002 alijinyakulia cheti cha Shahada ya Uzamili (LLM) kwenye sekta ya Madini na Nishati kutoka Chuo Kikuu cha Dundee, Medard M. Kalemani hakuishia hapo kwani mnamo mwaka 2002 hadi 2006 alisoma tena katika Chuo Kikuu cha Bedford, UK na kutunukiwa Shahada ya Uzamivu (Phd) na kwakuzingatia elimu yake hiyo kwa sasa anaitumikia kama Waziri wa Nishati kwa dhamana aliyopewa na Rais Wa Jamhuri ya Muungano ya Tanzania.

neg:
Shaka Zulu
Shaka (pia: Tshaka, Tchaka au Chaka; halafu: Shaka Zulu, Shaka ka Senzangakhona) (* takriban 1781 - 1828 BK) alikuwa kiongozi wa Wazulu aliyebadilisha ukoo mdogo wa Kinguni kuwa kabila au taifa kubwa lililotawala maeneo mapana ya Afrika Kusini hasa Natal ya leo.

neg:
Franco Luambo Makiadi
Alizaliwa mnamo mwaka 1938 katika nchi ambayo awali ilijukana kama Kongo ya Kibelgiji. Mama yake alikuwa anafanya biasha katika soko moja huko mjini Ngiri-Ngiri, na hasa alikuwa anapiga hamonica na vyombo vingine ili kuvutia wateja.

neg:
Maria Kamm
Maria Kamm ni mwanamke mwenye miaka 53. Ni mwanamke wa kwanza kupata shahada nchini Tanzania.

neg:
Martha Karua
Martha Karua alijiunga na chama cha Kenneth Matiba cha Ford-Asili lakini alipoteza tiketi ya uteuzi kwa tajiri na mshawishi Mkuu wa zamani wa Utumishi wa Umma Geoffrey Kareithi. Kisha alipewa tiketi na aliungwa mkono na wazee wa Democratic Party of Kenya (DP) ambao walitaka kuvunjwa kwa upinzani wa Kareithi - Nahashon Njuno. Karua alishinda uchaguzi mkuu wa mwaka wa 1992 na akawa Mbunge wa Gichugu na mwanamke wa kwanza mwanasheria kuchaguliwa kimaarufu kwa Bunge. Pia aliteuliwa kama katibu wa chama wa masuala ya kisheria kati ya mwaka wa 1992 na 1997.

neg:
Malala Yousafzai
Jina pekee alilopewa lina-maanisha "ondoa huzuni", asihuzunike kwa kuzaliwa mwanamke. Hali hii ilimfanya Malala akue katika misingi ya kujiamini na kujitambua kupita maelezo. Baba alimtaka mwanae asome na apate elimu ili ajue ulimwengu upo vipi. Katika safari hii ya elimu, iliambatana na uanaharakati wa kupigania haki za watoto na wamama katika elimu. Siku zilienda, maisha ya baadaye akapata kujulikana na karibia taifa zima katika harakati yake ya kupigania haki ya mtoto wa kike katika elimu. Mwaka wa 2011 anapata tuzo ya Amani ya Taifa kwa Vijana kwa nchi ya Pakistani. Hasa katika kutetea haki ya usawa wa elimu. Hii ilileta shida kwake, kwani balaa lilianza hapa na vitisho mbalimbali. Pamoja na yote haya, huko Pakistani hali si shwari kutokana na eneo lao kuvamiwa na Taliban. Siku moja ya tarehe 9 Oktoba 2012 ilikuwa siku ya majonzi kwa mji wa Swat Valley na ulimwengu baada ya Mtalibani mmoja kusimamisha gari la shule ambalo Malala alikuwa amepanda na kuuliza "Nani Malala"? Baada ya kupata jibu, alifyatua risasi tatu mfululizo na kumpiga mbili Malala, moja sikioni, nyengine kwenye KOMWE na kuzama hadi eneo la bega.

neg:
Stella Martin Manyanya
Stella Martin Manyanya (amezaliwa tarehe 4 Agosti 1962) ni mbunge wa viti maalumu katika bunge la taifa nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Gemma Galgani
Gemma Galgani ni jina fupi la Maria Gemma Umberta Pia Galgani (Borgo Nuovo, Camigliano, 12 Machi 1878 - Lucca 11 Aprili 1903), msichana mlei wa Italia aliyejitokeza kama Mkristo bora mwenye karama za pekee. Ameitwa "Binti wa Mateso" kwa jinsi alivyoshiriki yale ya Yesu.

neg:
Mkuku (kundinyota)
Carina (Mkuku) ilianzishwa kama kundinyota ya pekee katika karne ya 18 kwa hiyo haikujulikana vile kwa mabaharia Waswahili ambayo hata hivyo waliotumia nyota zake kutafuta njia baharini wakati wa usiku.

neg:
January Makamba
January Makamba alizaliwa January 28 1974, Ni mwanasiasa na mbunge wa Jimbo la Bumbuli kwa tiketi ya Chama Cha Mapinduzi.

neg:
Marijani Rajab
Historia ya gwiji huyu inaanzia siku alipozaliwa tarehe 23 Machi mwaka 1955, katika eneo la Kariakoo. Mama yake alikuwa mama wa nyumbani wakati baba yake alikuwa na shughuli za uchapishaji. Maisha yake ya utoto yalikuwa ya kawaida ila alikuwa kipenda sana uimbaji wa Tabu Ley na mwimbaji mmoja wa Guinea Sorry Kandia. Alisoma shule ya Msingi ikiambatana na elimu ya Madrasa. Mwaka 1970 Akiwa bado shuleni, utaona umri wake ulikuwa miaka 15 tu, alijiunga na STC Jazz, ikiwa chini ya mpiga gitaa maarufu wakati huo Raphael Sabuni, kabla ya hapo bendi hii ilikuwa unajulikana kama The Jets.

neg:
Muhammad Ali
Muhammad Ali (jina la awali: Cassius Marcellus Clay Jr.; mnamo 17 Januari 1942 - 3 Juni 2016) alikuwa mwanamasumbwi kutoka nchini Marekani. Alipata kuwa bingwa wa uzito wa juu mara tatu. Katika mchezo wa ngumi anatazamwa kama mmoja wa wanamasumbwi bora wa uzito wa juu wa muda wote.

neg:
Wangari Maathai
Mwaka wa 1977, Maathai alianzisha shirika la ambalo linajihusisha hasa na mazingira, haki za raia na demokrasia.

neg:
Antoni Maria Claret
Antoni Maria Claret alizaliwa huko Sallent, karibu na Barcelona (katika mkoa wa Catalonia nchini Hispania) tarehe 23 Desemba 1807, akiwa mtoto wa mtengeneza sufu.

neg:
Martha Jachi Umbulla
Martha Jachi Umbulla (amezaliwa tarehe 10 Novemba 1955) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Utamaduni
Mwanafalsafa wa Ujerumani Immanuel Kant (1724-1804) aliibuka na ufafanuzi wa binafsi wa "Falsafa ya mwangaza" akiulinganisha na dhana ya "bildung": "kulingana naye, enzi ya nuru ni kule kutoka kwa binadamu katika hali ya uchanga." Alielezea ya kwamba hali ya uchanga haitokani na kukosa kuelewa bali hutoka katika kukosa ujasiri wa kufikiria huria. Kutokana na hali hii ya woga wa kiusomi, Kant alihimiza: "Sapere aude," "thubuthu kuwa na hekima!"

neg:
Sarah Wayne Callies
Sarah Wayne Callies (Sarah Anne Callies amezaliwa tar. 1 Juni 1977 huko La Grange Illinois) ni mwigizaji filamu na tamthiliya wa Kimarekani, anayejulikana vizuri baada ya kuigiza kama Dr. Sara Tancredi katika misimu miwili ya kwanza ya tamthilia ya Kimarekani "Prison Break".

neg:
Bi Kidude
Fatuma binti Baraka au Bi Kidude, alizaliwa katika kijiji cha Mfagimarigo Zanzibar katika familia ya watoto saba (7). Baba yake Mzee Baraka alikuwa ni mfanyabiashara wa nazi, zao ambalo ni la kutumainiwa sana Zanzibar. Bi Kidude anasema hafahamu tarehe halisi aliyozaliwa, isipokuwa anachojua ni kwamba alizaliwa wakati rupia ikitumika kama fedha, na vilevile ana hakika ni kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Ulaya. Wataalamu wa mahesabu baada ya kupata taarifa hizo wakampigia mahesabu na kumkabidhi miaka yake kwamba ni zaidi ya miaka 90.

neg:
Mario Vargas Llosa
Jorge Mario Pedro Vargas Llosa (amezaliwa 28 Machi, 1936 mjini Arequipa) ni mwandishi kutoka nchi ya Peru. Hasa ameandika riwaya na insha. Mwaka wa 2010 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Malala Yousafzai
Malala Yousafzai (amezaliwa 12 Julai 1997; jina lake kwa Kipashtuni: , kwa Kiurdu: ) ni mwanaharakati wa kupigania haki ya elimu kwa watoto na usawa kijinsia kwa wanawake kutoka nchini Pakistan. Malala ni mtoto wa kwanza katika familia yao ya watoto watatu. Ana wadogo zake wawili wa kiume, Khushal na Atal Yousafzai. Baba yake jina lake ni Ziauddin Yousafzai na mamake ni "Toor Pekai Yousafzai" ambaye alikuja kufunzwa kusoma na kuandika ukubwani baada ya harakati za binti yake kupamba moto. Mama huyu aliyeacha shule akiwa na umri wa miaka sita baada ya kuacha kutokana kuwa mwanamke pekee katika shule hiyo.

neg:
Pol Pot
Saloth Sar alizaliwa tarehe 19 Mei 1925, wa nane kati ya watoto tisa na wa pili kati ya watoto watatu wa Kalamu Saloth na Sok Nem. Kaka yake Saloth Chhay alizaliwa miaka mitatu ya awali. Familia iliishi katika kijiji kidogo cha uvuvi wa Prek Sbauv, Kampong Thom Mkoa wakati kifaransa wakoloni kudhibitiwa eneo hilo. Kalamu Saloth alikuwa mchele mkulima ambaye inayomilikiwa 12 hekta ya ardhi na kadhaa nyati; familia alikuwa na kuchukuliwa kiasi tajiri kwa viwango vya siku. Ingawa Kalamu Saloth familia ilikuwa ya Sino-Khmer asili na Saloth Sar alikuwa na jina lake ipasavyo kutokana na haki yake complexion ("Sar" njia nyeupe katika Khmer), jamaa alikuwa tayari assimilated wenyewe na tawala Khmer jamii kwa wakati Sar alizaliwa. Saloth Sar elimu katika Buddhist monasteri. Yeye ingekuwa na baadaye kutoa wake Marxism "tincture ya Ubuddha."

neg:
Rwegasira Mukasa Oscar
Rwegasira Mukasa Oscar (amezaliwa 28 Julai 1970) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Biharamulo Magharibi kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Mariana Ochoa
Mariana Yolanda Ochoa Reyes (amezaliwa tar. 19 Februari 1979, katika mji wa Mexico City, Mexico) ni muigizaji wa filamu na pia mwanamuziki kutoka nchi ya Mexico.Pia alikuwa mwanachama wa kundi la muziki maarufu kama OV7 (Lilifahamika kama "La Onda Vaselina" wakati lilianza shughuli zake). Baada ya hapo ikawa kama bahati kwa OV7 kuachana na Ochoa katika kundi na Ochoa kuanza kujitangaza mwenyewe katika masuala ya muziki na uigizaji.

neg:
Mukhisa Kituyi
Dk. Mukhisa Kituyi wa Kenya (kuzaliwa 1956) amekuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa juu ya Biashara na Maendeleo, UNCTAD tangu tarehe 1 Septemba 2013.

neg:
Marie Curie
Maria Curie (jina kamili: Maria Skłodowska-Curie;alizaliwa tar 7 Novemba alikufa tar 1867 – 4 Julai 1934) alikuwa mwanafizikia na mwanakemia Mpoland na Mfaransa aliyepata Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka 1903 na Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka 1911.

neg:
Fatma Hassan Toufiq
Fatma Hassan Toufiq (amezaliwa tarehe 29 Februari 1960) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha [[Chama Cha Mapinduzi] (CCM). Amechaguliwa kuwa [[Wabunge wa Tanzania 2015|mbunge]] wa [[Viti maalum vya wanawake]] kwa miaka [[2015]] – [[2020]].

neg:
Maria wa Mt. Natalia
Maria wa Mt. Natalia (jina la awali Jeanne Marie Guerguin, aliyezaliwa tarehe 4 Mei 1864 huko Belle-Isle-en-Terre, Côtes-du-Nord, Ufaransa ) alikuwa sista wa shirika la Wafransisko Wamisionari wa Maria aliyefia dini China alipokuwa mmisionari.

neg:
Anggun
Anggun Cipta Sasmi (amezaliwa 22 Aprili 1974) ni mwimbaji Indonesia ambaye sasa ana uraia wa Ufaransa. Alikuwa binti wa Darto Singo, msanii Kiindonesia, na Dien Herdina, mwanamke ambaye bado jamaa Sultani Palace. Alianza kazi yake kwa kuja juu ya hatua ya Ancol katika umri wa miaka saba, na albamu ya watoto miaka miwili baadaye. Chini ya uongozi wa wanamuziki Ian Antono, anggun kumbukumbu studio albamu yake ya kwanza nchini Indonesia, yenye jina la "Dunia Aku Punya" katika 1986. Hata hivyo, jina la anggun mpya zimeongezeka baada ya kutolewa kwa moja yenye jina la "Takut" mwaka 1989. Saa anggun mdogo sana umri imeweza kufikia kilele cha umaarufu wake kama mwimbaji mwamba katika Indonesia na tuzo yeye alishinda "Wengi Mpya Kiindonesia Msanii 1990-1991".

neg:
Wangari Maathai
Mwaka wa 1969, Wangari Muta (jina lake la kuzaliwa) alifunga ndoa na Mwangi Maathai, mwanasiasa wa Kenya. Wana watoto watatu, Waweru, Wanjira na Muta, lakini walitengana baadaye.

neg:
Margaret Simwanza Sitta
Margaret Simwanza Sitta (amezaliwa tarehe 24 Julai 1947) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Urambo kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Kumar Sanu
Kumar Sanu (pak Kedarnath Bhattacharya alizaliwa 23 Septemba 1957 katika Kolkata, ni mwimbaji maarufu India katika Bollywood. Yeye ni mpokeaji wa tuzo la Padma Shri , moja ya tuzo muhimu India. Alishinda Tuzo la mwanamume mwimbaji bora katika nyimbo za filamu kwa miaka 5 mfululizo.

neg:
Juma Othman Hija
Juma Othman Hija (amezaliwa 9 Julai 1956) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Tumbatu kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Josephine Tabitha Chagulla
Josephine Tabitha Chagulla (amezaliwa tarehe 26 Februari 1968) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Catherine Ruge
Catherine Ruge (alizaliwa Juni 25, 1982) ni mbunge wa viti maalumu kwa tiketi ya chama cha CHADEMA akichukua nafasi iliyoachwa wazi na Dr. Macha aliyefariki dunia 21 Machi 2017..

neg:
Mkwawa
Mkwawa alizaliwa mnamo mwaka 1855 mahali palipoitwa Luhota karibu na Iringa mjini. Alikuwa mtoto wa chifu Munyigumba aliyeaga dunia mwaka 1879.

neg:
Mwele Ntuli Malecela
Mwele Ntuli Malecela (alizaliwa tarehe 26 Machi 1963) alikuwa mkurugenzi wa taasisi ya tafiti za kiafya Tanzania (NIMRI) ) . Aliwania nafasi ya mgombea wa uraisi kupitia Chama Cha Mapinduzi (CCM) katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2015.Kuanzia Aprili 2017 Mwele Malecela amekua akifanya kazi na shirika la chakula duniani (WHO) upande wa Africa kama msimamizi wa maswala ya utawala, sera na ushauri wa kidiplomasia.

neg:
Josephat Sinkamba Kandege
Josephat Sinkamba Kandege (amezaliwa 6 Juni 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Chama Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kalambo kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Wangari Maathai
Wangari Muta Maathai (1 Aprili 1940 – 25 Septemba 2011) alikuwa mwanaharakati wa masuala ya mazingira na haki za wanawake kutoka nchini Kenya. Mwaka wa 2004 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani. Yeye ni mwanamke Mwafrika wa kwanza kupokea tuzo hilo. Pia, aliwahi kuwa mbunge wa Kenya na waziri msaidizi katika serikali ya Mwai Kibaki kati ya Januari 2003 hadi Novemba 2005.

neg:
Caracalla
Caracalla (4 Aprili, 186 – 8 Aprili, 217) alikuwa Kaizari wa Dola la Roma kuanzia mwaka wa 209 hadi kifo chake. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Septimius Bassanius, na baadaye aliitwa Marcus Aurelius Severus Antoninus Augustus. Alimfuata baba yake, Septimius Severus ambaye alitawala pamoja naye hadi kifo cha baba tarehe 4 Februari, 211. Halafu Caracalla alitawala pamoja na kaka yake, Geta ambaye amemuua mwezi wa Desemba 211.

neg:
Angellah Kairuki
Angellah Jasmine Mbelwa Kairuki (alizaliwa 10 Septemba 1976) ni mwanasiasa Mtanzania katika chama tawala Chama Cha Mapinduzi (CCM), na ni Mbunge wa Viti Maalum tangu mwaka 2010 – 2015, 2015 - 2020.

neg:
Maradhi ya zinaa
UKIMWI uligunduliwa kwa mara ya kwanza mwaka 1981 miongoni mwa wanaume waliokuwa wanaingiliana (mashoga) na miongoni mwa watu waliokuwa wanajidunga sindano katika jiji la New York na California. Baadaye maambukizi mengine yaligundulika pia kusini mwa jangwa la Sahara barani Afrika. Kwa haraka UKIMWI ukawa ugonjwa wa mlipuko duniani kote ukiathiri karibia kila nchi. Mpaka mwaka 2002, ilikadiriwa kuwa watu wazima wapato milioni 38.6 na watoto milioni 3.2 duania kote wanaishi na VVU au UKIMWI. Shirika la Afya Ulimwenguni, WHO, limekadiria kuwa kutoka mwaka 1981 mpaka mwisho wa mwaka 2002 watu karibia milioni 20 walikuwa wamekufa kutokana na UKIMWI. Kiasi cha hao milioni 4.5 walikuwa ni watoto wenye umri wa chini ya miaka 15.

neg:
Maulana Ron Karenga
Maulana Ron Karenga (alizaliwa na jina Ronald McKinley Everett tar. 14 Julai 1941 akijulikana pia kama Ron Everett na Maulana Karenga) ni mwandishi Mmarekani mweusi na mwalimu wa chuo anayejulikana zaidi kama mwanzilishaji wa sherehe ya Kwanzaa tangu mwaka 1966.

neg:
Martin Luther King, Jr.
Martin alizaliwa mjini Atlanta, Georgia, Marekani. Alikuwa mtoto wa mzee Martin Luther King Sr. ambaye pia alikuwa mchungaji na kiongozi wa kupigania haki za binadamu. Baba yake alimwita Martin Luther ili amheshimu huyu mtaalamu Mjerumani wa karne ya 16.

neg:
Robert Wangila
Robert Napunyi Wangila (alizaliwa mnamo 3 Septemba 1967 katika mji mkuu wa Nairobi - na alifariki mnamo 24 Julai 1994) alikuwa bondia wa Kenya wa uzito wa "welterweight" ambaye alishinda medali ya dhahabu katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 1988. Yeye bado ndiye mwanaspoti wa Kenya aliyeshinda medali ya dhahabu ya Olimpiki ambayo si ya riadha.Robert Wangila aligeuka kuwa bondia wa utaalamu mwaka wa 1989 na kwa ujumla alikuwa na rekodi ya 22-5-0.

neg:
Che Guevara
Ernesto Guevara au Che Guevara (Rosario, Argentina, 14 Mei 1928; La Higuera, Bolivia, 9 Oktoba 1967 ) alikuwa tabibu mzaliwa wa Argentina aliyekuwa mfuasi wa itikadi za Kisoshalisti za Karl Marx. Guevara anajulikana zaidi kwa harakati zake za kimapinduzi dhidi ya tawala za kibepari huko Amerika ya Kusini na Afrika.

neg:
Mukhisa Kituyi
Dr. Kituyi amemuoa Ling Kituyi na wana watoto wanne. Ivar Makari Kituyi, Sitati Kituyi, Laila Kituyi na Masalule Kituyi. Mnamo Juni 28, 2015, Ivar Makari Kituyi alikufa akiwa na umri wa miaka 30. Inatuhumiwa kwamba alipata shambulizi la kisukari wakati alipokuwa nje nyakati za usiku ma marafiki. Ivar alikuwa ameoa, lakini mke wake alikuwa mbali wakati wa kifo cha mumewe. Ivar alizikwa kwenywe shamba la baba yake.

neg:
Pyotr Kapitsa
Pyotr Leonidovich Kapitsa (8 Julai 1894 – 8 Aprili 1984) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Urusi. Hasa alichunguza nadharia ya usumaku. Alifanya kazi nchini Uingereza pamoja na Ernest Rutherford kuanzia mwaka wa 1921 hadi 1934 alipolazimishwa na Yosip Stalin kubaki Urusi kama mkurugenzi wa utafiti wa fizikia. Mwaka wa 1978, pamoja na Arno Penzias na Robert Woodrow Wilson alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Jaramogi Oginga Odinga
1960 alikuwa kati ya waanzilishi wa chama cha KANU akampendekeza Kenyatta kuwa kiongozi wa chama.

neg:
Shania Twain
Shania Twain (amezaliwa na jina la Eilleen Regina Edwards; mnamo 28 Agosti, 1965) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka nchini Canada. Kwa karibia miaka 25 akiwa katika tasnia ya muziki, Twain ameuza zaidi ya rekodi milioni 85 na msanii aliyeuza vyema katika historia ya muziki wa country kwa upande wa wanawake. Mafanikio yake yamempatia heshima kubwa na kupewa cheo cha "Malkia wa Country Pop".

neg:
Mary Wambui
Mary Wambui ni mfanyibiashara mwanamke wa Kenya na kuna madai kuwa yeye ni mke wa pili wa Rais wa Kenya Mwai Kibaki. Familia ya Wambui inadai kuwa Mwai alimwoa Maria mwaka 1972 chini ya sheria za kimila za Kikuyu na kuwa wana binti, Wangui Mwai.

neg:
Njenga Karume
Kati ya mwaka wa 1979 alihudumu kama mbunge wa kuteuliwa Mwaka wa 1979 alichaguliwa kama mbunge wa eneo bunge la Kiambaa na alikuwa alichaguliwa tena miaka ya 1983 na 1988. Tangu mwaka wa 1979 alishikilia nyadifa mbalimbali za msaidizi wa mawaziri. Aliiwakilisha KANU, wakati huo hicho ndicho kilikuwa chama cha kisiasa kinachotambulika kihalali na sheria nchini Kenya.

neg:
Mariah Carey
Mariah Carey (amezaliwa tar. 27 Machi 1970) ni mwanamuziki, mtunzi, mtayarishaji na pia ni mwigizaji wa Kimarekani. Alitengeneza albamu yake iliyofanya vizuri katika masoko mbalimbali na chati mbalimbali mwaka 1990, chini ya studio ya Columbia Records chini ya Tommy Mottola na kuwa mwanamuziki wa kwanza wa kike kufikisha wimbo katika nafasi ya kwanza nchini Marekani. Hii ikiwa ni chati ya Billboard Hot 100. Baada ya kuolewa na Mttola mwaka 1993, mfululizo wa nyimbo bora zilimfanya moja kati ya wanamuzki bora wa Columbia na pia alikuwa anaongoza katika mauzo ya albamu mbalimbali. Kwa mujibu wa gazeti la "Billboard" Carey alikuwa mwanamuzi mwenye mafanikio zaidi katika miaka yab 1990 nchini Marekani

neg:
Jumaa Hamidu Aweso
Jumaa Hamidu Aweso (amezaliwa 22 Machi 1985) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Pangani kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Mashirika ya ombaomba
Watawa wa kike hawakuweza kufuata mtindo uleule: waliishi kimonaki lakini kwa kuzingatia ufukara na udugu wa Kifransisko na kwa kuombea utume wa hao ndugu wadogo. Klara wa Asizi (1193-1253), “mche mdogo” wa Fransisko, ndiye mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa. Tapo hilo ni maarufu kwa marekebisho yaliyofuatana hadi leo kuhusu ufukara.

neg:
Matias Mulumba Kalemba
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.

neg:
Amani Abeid Karume
Amani Abeid Karume (amezaliwa 1 Novemba 1948) ni Rais wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar tangu mwaka wa 2000. Mwaka wa 2005 alichaguliwa mara ya pili. Baba yake, Abeid Amani Karume, alikuwa rais wa kwanza wa Zanzibar.

neg:
Margareta wa Hungaria
Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka katika tarehe ya kifo chake, 18 Januari.

neg:
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala
Joatham Mporogoma Mwijage Kamala (16 Mei, 1946 - 18 Juni, 1998), alikuwa ni mwanasiasa, kiongozi na mwanachama wa Chama cha Mapinduzi (CCM). Alikua na kipawa asilia cha uongozi na utashi mzuri kiasi cha kumgusa Baba wa Taifa la Tanzania, Marehemu Mwalimu Julius Kambarage Nyerere haswa kwa imani yake kubwa juu ya misingi ya ujamaa. Amewahi kushika nafasi mbalimbali za uongozi nchini.

neg:
Ashatu Kachwamba Kijaji
Ashatu Kachwamba Kijaji (amezaliwa 26 Aprili 1976) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kondoa kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Ritta Enespher Kabati
Ritta Enespher Kabati (amezaliwa tarehe 25 Desemba 1969) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Martha Karua
Karua alibakia Waziri wa Katiba na Sheria katika Inama iliyoteuliwa na Kibaki mnamo 8 Januari 2008, kufuatia utata wa uchaguzi wa Desemba mwaka wa 2007.
Katika mahojiano na BBC "HARDtalk" mnamo Januari 2008, Karua alisema, kuhusu mgogoro na vurugu zilizotokea baada ya matokeo ya uchaguzi, kwamba ingawa serikali ilitarajia kuwa upinzani, Orange Democratic Movement (ODM) cha Raila Odinga kinaweza kuwa "kinapanga mgogoro iwapo itapoteza ", alishangazwa na" ukubwa " wa ghasia na aliuita " utakaso wa kikabila ". Alipoambiwa kufafanua, Karua alisema kwamba alikuwa anasema "kinamna" kwamba ODM ilipanga utakaso huo wa kikabila. Odinga hatimaye aliyaita mashtaka ya Karua "outrageous". Karua aliliongoza timu ya serikali katika mazungumzo na upinzani kuhusu mgogoro wa kisiasa iliyoibuka baada ya uchaguzi. Mgogoro wa kisiasa hatimaye ilisababisha kutiwa saini kwa mkataba wa kugawana madaraka kati ya Kibaki na Odinga. Katika Inama ya muungano unaotawala iliyotangaza mnamo 13 Aprili 2008, Karua alihifadhi nafasi yake kama Waziri wa Haki na Mambo ya Katiba.

neg:
Agnes Mathew Marwa
Agnes Mathew Marwa ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha Mapinduzi CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Martha Karua
Alifanya kazi katika mahakama kama Hakimu wa Wilaya na alipanda cheo kuwa Hakimu Mkuu wa Mkazi wakati aliondoka mwaka wa 1987. Katika kipindi hicho, alikuwa anasimamia Mahakama ya Sheria ya Makadara kuanzia mwaka wa 1984 hadi 1985 na Mahakama ya Sheria ya Kibera kuanzia mwaka wa 1986 hadi mwaka wa1987 wakati alijiondoa ili kuanza shirikisho lake la kibinafsi. Mnamo mwaka wa 1987 Martha Karua alifomu Martha Karua & Co Advocates ambayo aliliendesha hadi mwaka wa 2002. Wakati alikuwa mazoezini, Karua alionyesha kesi nyingi za pro bono, mashuhuri kati ya kesi hizi ilikuwa kesi ya uhaini ya Koigi Wamwere na wakati alimwakilishwa marehemu Mheshimiwa. Mirugi Kariuki.

neg:
John Ngugi
John Ngugi Kamau (alizaliwa mnamo 10 Mei 1962 katika sehemu ya Kigumo, wilayani Muranga) [8] ni mkimbimbiaji wa zamani wa Kenya na mara nyingi huitwa mmoja wa wanariadha bora nchini katika mbio za “cross-country” na ni mshindi wa mita 5,000 katika Olimpiki ya mwaka wa 1988.

neg:
Neema William Mgaya
Hon. Neema William Mgaya (amezaliwa tarehe 23 Disemba 1980) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Indira Gandhi
Indira Gandhi (19 Novemba 1917 – 31 Oktoba 1984) alikuwa mwanasiasa wa Uhindi na mwanamke wa kwanza aliyekuwa waziri mkuu wa nchi hiyo.

neg:
Beth Mugo
Beth Wambui Mugo (amezaliwa tar. 11 Julai 1939) ni mwanasiasa na mwanabiashara nchini Kenya. Anatoka katika familia ya Mzee Jomo Kenyatta akiwa binamu wa Uhuru Kenyatta. 2007 alirudi kama mbunge wa Dagoretti (Nairobi) kwa jina la chama cha PNU.

neg:
Mariah Carey
Carey alizaliwa katika eneo la Huntington, Long Island, katika jiji la New York. Ni mtoto wa tatu na wa mwisho katika familia ya Patricia Carey (née Hickey), ambaye pia likuwa mwanamuziki na Alfred Roy Carey, ambaye ni mhandisi. Mama yeke likuwa mwenye asli ya Ireland na baba yake alikuwa mchanganyiko wa Afro-Venezuelan na Mmarekani mwenye asili ya Afrika; babu yake kwa upande wa baba aliyeitwa, Roberto Nuñez, alibadilisha jina lake na kuwa Carey ili aweze kuishi nchini Venezuela kuliko kuhamia nchini Marekani. Carey alipewa jina lake kutokana na wimbo wa "They Call the Wind Mariah".. Wazazi wa Carey walitalikiana wakati akiwa na umri wa miaka mitatu tu... Akiwa anaishi katika eneo la Huntington, eneo lenye ubaguzi wa hali juu, wakazi wa eneo hili wamewahi kumpa sumu mbwa wa familia hii, na kuwasha moto katika gari lao. . Baada ya kutalikiana kwa wazazi wake, Carey alipoteza mawasiliano ya karibu na baba yake, wakati huohuo mama yake alikuwa akifanya kazi katika sehemu zaidi ya moja ali aweze kutunza watoto wake. Carey alikuwa akikaa katika chumba chake na kufungulia sauti kubwa ya muziki. Carey alianza kuimba akiwa na umri wa miaka 3, wakati alipokuwa akimwigiza mama yake alipokuwa akifanya mazoezi ya kuimba nyimbo mbalimbali katika lugha ya kilatini..

neg:
Martha Karua
Martha Karua alisema atagombea urais mwaka wa 2012.

neg:
Martha Karua
Mwaka wa 2001, wakati kupitia tena kwa Mswada ya Katiba ilipelekwa bungeni, upinzani nzima isipokuwa Karua uliondoka Bungeni. Mswada ulikuwa umekataliwa na upinzani na vilevile Civil Society lakini Karua alikuwa na mtazamo kwamba kama wawakilishi waliochaguliwa, badala ya kuondoka, itakuwa busara zaidi kubaki Bungeni na kuweka makataa katika rekodi. Basi alichagua kubaki Bungeni na makataa yake ya Mswada yalirekodiwa kihalali katika Hansard.

neg:
Shamsi Vuai Nahodha
Shamsi Vuai Nahodha (amezaliwa tar. 20 Novemba, 1962) alikuwa Waziri Kiongozi wa Zanzibar kuanzia tar. 15 Novemba 2000 hadi tar. 9 Novemba 2010, ambapo cheo hicho kiliondolewa. Mnamo tar. 9 Novemba, 2005, alichaguliwa tena kuwa kama Waziri Kiongozi na Rais Amani Abeid Karume. Huyu ni mwanachama wa chama tawala, Chama Cha Mapinduzi (CCM).

neg:
Mshume Kiyate
Mshume Kiyate alikuwa mwanaharakati na mzalendo aliyeshiriki katika kupigania uhuru wa Tanganyika katika miaka ya 1950. Vilevile alikuwa miongoni mwa watu waliokuwa karibu sana na Hayati Mwalimu Nyerere hata kupelekea kumzungumzia mara kwa mara katika mazungumzo yake. Mwalimu siku moja katika kuwakumbuka rafiki zake wa zamani akizungumza na Dossa Aziz na wageni wengine nyumbani kwake Msasani, katika kuelezea kile alichokiita "the TANU spirit" yaani moyo wa upendo wa wana-TANU, alisema kuwa, siku moja wakati wa kudai uhuru alikuwa anatoka nyumbani kwake Magomeni akija Kariakoo kwa miguu kuelekea sokoni kutafuta mahitaji yake, lakini mfukoni alikuwa hana senti moja. Njiani akakutana na Mzee Mshume Kiyate.
Alipomuuliza anakwenda wapi, alimfahamisha kuwa anakwenda sokoni lakini hana fedha za kununua chochote. Mzee Mshume aliingiza mkono katika koti lake na akatoa shilingi mia mbili akampa. (Ukitaka kujua thamani ya fedha hizo ikutoshe tu kuwa nyumba ya vyumba sita kujenga Kariakoo ilikuwa inagharimu shilingi mia tano).

neg:
Wangari Maathai
Maathai alihudhuria shule ya msingi ya Ihithe, halafu shule ya upili ya Loreto Convent, Limuru. Baada ya kuhitimu sekondari, alienda ng’ambo kusoma bayologia nchini Ujerumani na Marekani. Mwaka wa 1967, alipata shahada ya kwanza ya bayologia kutoka Chuo Kikuu cha Benedictine, Marekani. Aliendelea na masomo yake katika Chuo Kikuu cha Pittsburg ambako alipata shahada ya pili. Halafu alirudi Nairobi na kupata shahada ya udaktari kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi katika somo la udaktari wa wanyama. Kuanzia mwaka wa 1977, Maathai alikuwa profesa msaidizi wa anatomia ya wanyama huko Nairobi akiwa mwanamke wa kwanza kupata uprofesa katika chuo kikuu cha Nairobi.
Baadhi ya tuzo zake ni Tuzo ya Mwanamke ya Dunia (1983), Tuzo ya Goldman kwa Mazingira (1991), "Elder of the Burning spear" (2003) kutoka serikali ya Kenya, Tuzo ya Nobel ya Amani (2004), na "Legion D’Honneur" (2006) kutoka serikali ya Ufaransa.

neg:
Josemaría Escrivá
Josemaria Escriva (Barbastro, Hispania, 9 Januari 1902 – Roma, Italia, 26 Juni 1975) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mwanzilishi wa jumuia ambayo baada ya kifo chake ikawa jimbo lisilo na eneo la Opus Dei.

neg:
Khadija Kopa
Khadija Omar Abdallah Kopa (amezaliwa 1963 huko Zanzibar) ni mwimbaji wa muziki wa Taarab, mtunzi wa nyimbo na mfanyabiashara kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa ushirikiano wake mkubwa na bendi ya TOT. Ameanza kuimba Taarab tangu 1990 na bendi ya kwanza kujiunga nayo ilikuwa Culture Musical Club.
Khadija Kopa alizaliwa mwaka 1963 kisiwani Zanzibar na ni mtoto wa kipekee katika familia ya Kopa. Ameolewa na ana watoto wanne na wajukuu wawili. Kazi ya sanaa alianza mwaka 1990 katika Kikundi cha Culture Musical Club.
Mbali ya muziki, Kopa ni mama wa nyumbani, mfanyabiashara na pia mwanaharakati wa kisiasa nchini Tanzania. Khadija alikuwa akipenda kuimba tangu akiwa mdogo, akisomea madrasa Zanzibar. Akiwa chuoni (madrasa) alikuwa msomaji mzuri wa qaswida, halafu vilevile alipokuwa Young Pioneer, alikuwa kwenye kikundi cha kwaya.
Halkadhalika Shuleni alikuwa kwenye mambo ya ngoma, mambo ya utamaduni na kwaya. Shule yao ilikuwa bingwa kwa kwaya Zanzibar. Aliendelea hivyo hadi katika shule ya upili.

neg:
Santha Rama Rau
Baba yake, Sir Benegal Rama Rau, alikuwa ni mwanadiplomasia wa Uhindi na balozi pia. Mama yake alikuwa Dhanvanthi Rama Rau, alikuwa kiongozi katika harakati za kupigania haki za wanawake. Alikuwa pia Rais wa Muungano ya Kimataifa ya Kupanga Uzazi.
Kama kijana, Rama Rau aliishi katika Uhindi chini ya utawala wa Uingereza. Wakati yeye alikuwa umri wa miaka sita,aliandamana na baba yake katika ziara ya kisiasa ya Uingereza. Akiwa huko alipata elimu yake katika Shule ya Wasichana ya Mtakatifu Paulo na akamaliza katika mwaka wa 1939. Baada ya muda mfupi wa kusafiri kwa njia ya Afrika ya Kusini, yeye alirudi Uhindi kugundua mahali huko kulikuwa tofauti na yeye alivyokumbuka. Akaomba nafasi katika Chuo cha Wellessley, Wellessley,Massachusetts nchini Marekani na alikuwa mwanafunzi wa kwanza huko kutoka Uhindi. She alifuzu kwa kupita sana katika mwaka wa 1944. Muda mfupi baadaye, yeye alchapisha kitabu chake cha kwanza "Home to India".

neg:
Hugo Weaving
Hugo Wallace Weaving (amezaliwa tar. 4 Aprili 1960, Nigeria) ni mwigizaji filamu wa Kiingereza, vilevile mwigizaji wa sauti yaani kama kuigiza sauti ya katuni au sauti za kirobot. Huenda akawa anafahamika kwa jina la Agent Smith kutoka katika mfululozo wa filamu za Matrix.

neg:
Immanuel Kant
Immanuel Kant alikuwa mwanafalsafa Mjerumani kutoka milki ya Prussia. Anahesabiwa kati ya wanafalsafa muhimu zaidi wa zama za mwangaza.
Kant alizaliwa mjini Königsberg (sasa: Kaliningrad) kama mtoto wa fundi. Mamake alimsomesha kweye shule ya sekondari akaendelea kusoma tholojia, falsafa, sayansi, fizikia na hisabati. Tasnifu (thesis) yake ya kwanza haikupokelewa na profesa wake mwaka 1746 hivyo alifanya kazi ya mwalimu kwenye nyumba ya matajiri na makabaila mbalimbali kwenye mazingira ya Königsberg.

neg:
Martha Karua
Alipewa cheo kama mwenyekiti wa kitaifa wa chama cha kisiasa cha NARC-Kenya tarehe 15 Novemba 2008. Hakukuwa na ushindani wowote wakati wa uchaguzi wa wajumbe wa kitaifa wa chama uliyofanyika Bomas of Kenya mjini Nairobi kwani viongozi wote pamoja na Bibi Karua walihifadhi nafasi zao. Baada ya kupata nafasi ya mwenyekiti alitangaza kuwa atakuwa anagombea kiti cha urais katika uchaguzi wa 2012 nchini Kenya.
Martha Karua alijiuzulu kama Waziri wa Katiba na Sheria 6 Aprili 2009, akiongelea kusumbulia katika kutoa majukumu yake. Mfano wazi wa kusumbuliwa kwake ulikuwa wakati Rais Mwai Kibaki aliwateua Majaji bila maarifa yake siku chache kabla hajajiuzulu. Alikuwa Waziri wa kwanza kujiuzulu kwa hiari tangu mwaka wa 2003.

neg:
Karolo Lwanga
Alizaliwa Bulimu mwaka 1865 na kufariki Namugongo
tarehe 3 Juni 1886.

neg:
David Mathayo David
David Mathayo David (amezaliwa 24 Julai, 1969) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.Jina
Jina la kwanza ni Mathayo David Msuya. Ila baada ya kuingia anga za siasa, aliamua kulibadili jina lake kuwa Mathayo David Mathayo na kuondoa jina la ukoo "Msuya" ambalo ni jina la baba yake halisi David Msuye aliyewahi kuwa waziri mkuu.

neg:
Carla Marins
Carla Cristina Marins (Campos dos Goytacazes, 7 Juni 1968) ni mwigizaji ya Brazil.

neg:
Antoni Maria Claret
Mwaka 1848 alipelekwa Visiwa vya Canary ambako alifanya mafungo kwa miezi 15. Alirudi tena Vic, na kuanzisha Shirika la Kimisionari la Wana wa Moyo Safi wa Maria (Congregation of the Missionary Sons of the Immaculate Heart of Mary) tarehe 16 Julai 1849. Pia alianzisha Maktaba kuu ya Barcelona iliyoitwa "Librería Religiosa" (na sasa inaitwa Librería Claret), na iliyoweza kutoa mamilioni ya nakala kwa kazi nzuri zilizofanywa na Kanisa Katoliki zamani.

neg:
Antoni Maria Zakaria
Alitangazwa na Papa Leo XIII kuwa mwenye heri tarehe 3 Januari 1890, tena mtakatifu tarehe 15 Mei 1897. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

neg:
Martha Karua
Baadaye alikuwa miongoni mwa wale ambao walianzisha muungano wa kisiasa, NARC, ambayo ilishinda Uchaguzi Mkuu wa 2003 nchini Kenya na kumaliza utawala wa KANU wa karibu miongo minne katika siasa za Kenya.

neg:
Samia Suluhu
Samia Hassan Suluhu (alizaliwa tarehe 27 Januari 1960) ni mwanasiasa wa Tanzania na mwanachama wa chama tawala cha Chama Cha Mapinduzi.

neg:
Japhet Ngailonga Hasunga
Japhet Ngailonga Hasunga (alizaliwa 23 Novemba 1965) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Alichaguliwa kuwa mbunge wa Vwawa kwa uchaguzi uliofanyika mwaka 2015 hadi mwaka 2020. Ameoa na ana familia yake na miongoni mwa vitu anavyoviamini tangu utoto wake ni kule kuishi maisha ya kawaida na ndiyo maana anafanikiwa kujua mambo mengi ambayo yanamsaidia katika utenda kazi wake wa kazi za kila siku hasa kwa nafasi yake ya naibu waziri wa Maliasii na utalii kwani hukutana na makundi mengi mbalimbali na ni mongoni mwa watu wanao amini kwamba Asali ni mojawapo rasilimali nzuri ikitumiwa vizuri inaweza kukuza kukuza na kuendeleza utengamano kwa jamii lakini pia kukuza kuinua Uchumi wa nchi.

neg:
Maria Ndilla Kangoye
Maria Ndilla Kangoye (amezaliwa tarehe 21 Oktoba 1985) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Mary Nagu
Mary Nagu (amezaliwa tarehe 11 Mei 1952) ni mbunge wa jimbo la Hanang katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Munira Mustafa Khatib
Munira Mustafa Khatib (amezaliwa tarehe 16 Julai 1990) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Martha Karua
Mnamo Februari 2009 wakati wa muda wake kama Waziri wa Sheria, wakati mmoja alikuwa na ugomvi mkali na Waziri wa Kilimo William Ruto katika mkutano wa baraza la mawaziri huku Rais akiwa amekaa kimya, mawaziri wakitazama vinywa wazi, chanzo katika mkutano kilisema. "Rais hakusema au kufanya lolote. Aliketi kimya akitazama mawaziri hawa wakizozana. Hali ilikuwa imechemka na moto. Mawaziri hawa wawili walikuwa wakigombana mbele ya umma kwa muda zaidi ya wiki tatu, huku Bibi Karua wanadai Bw Ruto ajiuzulu juu ya kashfa ya mahindi.
Alijulikana kama ""mwanamme pekee" " katika baraza la mawaziri la PNU.

neg:
Hastings Banda
Kamuzu Banda alizaliwa karibu na Kasungu, Malawi iliyokuwa wakati ule sehemu ya eneo lindwa la Afrika ya Kati ya Kiingereza (baadaye Nyasaland). Wazazi walikuwa Mphonongo Banda na Akupingamnyama Phiri. Tarehe ya kuzaliwa haijulikani ilhali wakati ule hakukuwa na utaratibu wa kuandikisha watu. Alikubali baadaye matokeo ya utafiti wa rafiki kutoka Marekani aliyekadiria ya kwamba alizaliwa mnamo Machi au Aprili 1898.[8]

neg:
Samuel Wanjiru
Samuel Kamau Wanjiru (10 Novemba, 1986 mjini Nyahururu - 15 Mei, 2011) alikuwa mwanariadha wa Kenya ambaye mbio zake maalum ni mbio za masafa marefu. Akawa mtaalamu katika umri mdogo na kuvunja rekodi ya dunia ya nusu marathon alipokuwa na umri wa miaka 18. Mwaka 2007, alivunja rekodi ya kukimbia ya barabara ya kilomita 20 na kuboresha rekodi ya nusu marathon kwa zaidi ya sekunde ishirini.

neg:
Franco Luambo Makiadi
François Luambo Luanzo Makiadi (6 Julai 1938 – 12 Oktoba 1989) alikuwa mtu mashuhuri wa karne ya ishirini katika muziki wa Kikongo na muziki wa Afrika kwa ujumla. Hasa huitwa Franco Luambo au, kifupi, Franco.Alijulikana sana kwa uwezo wake wa kuumiliki muziki wa rumba. Alipewa jina la utani kama "Mchawi wa Gitaa" hasa kwa juhudi zake ya upigaji wa gitaa. Akiwa kama mwanzilishi wa bendi ya muziki wa jazz OK Jazz, huhesabiwa kama moja kati ya waanzilishi muziki wa Kikongo wa kisasa.

neg:
Jua Cali
Jua Cali alizaliwa Paul Julius Nunda mnamo 12 Septemba 1979 katika eneo la Eastlands Jijini Nairobi. Wazaziwe, Doreen Onditi na Evans Onditi (aliaga dunia) walikuwa waalimu Jua Cali alilelewa katika maadiri kali ya kikatoliki mtaani California Mashariki ya jiji la Nairobi Alianza mtindo wa kufururiza maneno akiwa na umri wa miaka kumi, akitiwa moyo na kakake mkubwa Christopher Sati Alijulikana kama kijana aliye mnyamavu na aliyekuwa na ugumu wa kushirikiana na wenzake

neg:
Ruth Bosibori
Ruth Bosibori Nyangau (pia huandikwa kama Ruth Bisibori, alizaliwa 2 Januari 1988 huko Bosiango) ni mwanariadha Mkenya anayekimbia katika mashindano ya umbali wa kati na ni mtaalamu katika shindano la steeplechase mita 3,000.


query: Je,rais wa kwanza wa Ghana alikuwa nani?

pos:
Historia ya Ghana
Baada ya kuongezeka kwa maandamano mnamo 1948, wanachama wa chama cha United Gold Coast Convention walikamatwa, akiwemo Waziri Mkuu na Rais wa baadaye, Kwame Nkrumah. Baadaye, Nkrumah aliunda chama chake mwenyewe, the Convention People's Party (CPP) ambacho kiliongozwa na usemi ‘serikali ya kujitegemea sasa’ (self government now). Alianzisha kampeni ya ‘Vitendo Chanya’ na kupata ufuasi wa watu wa sehemu za mashambani na wa daraja la wafanyakazi.

pos:
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah ( 1909 - 27 Aprili 1972) alikuwa Rais wa kwanza wa Ghana na mmoja wa viongozi wenye nia ya kujenga Muungano wa Afrika, tena mchochezi wa falsafa ya Umajinuni.

neg:
Historia ya Burundi
[[Picha:Pierre Nkurunziza.jpeg|250px|thumbnail|Rais Nkurunziza mwaka 2006]]
Mwaka 2005 uchaguzi wa kwanza wa bunge baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ulifanyika. Chama cha CNDD-FDD kilipata kura nyingi na kiongozi chake Pierre Nkurunziza alichaguliwa na bunge kuwa rais wa taifa. Vyama vya UPRONA na FRODEBU vilivyotangulia kuongoza serikali ya mpito vilipata kura chache kwa sababu vilishtakiwa kuwa na [[rushwa]] na [[upendeleo]] wa kindugu.

neg:
Thabo Mbeki
Baada ya uchaguzi huru wa kwanza nchini Afrika Kusini mwaka 1994 alikuwa makamu wa rais chini ya Nelson Mandela. Mwaka 1997 akawa mwenyekiti wa ANC badala ya Mandela. 16 Juni 1999 akaapishwa kama rais wa Afrika Kusini akarudishwa katika uchagizi wa Aprili 2004.

neg:
Uganda
Rais wa kwanza alikuwa Kabaka Sir Edward Mutesa II na waziri mkuu Milton Obote.

neg:
Kwame Nkrumah
Aliendelea kuongoza serikali na mwaka 1957 wakati wa uhuru alibadilisha jina la nchi kuwa Ghana. Hii ilikuwa koloni la kwanza kupata uhuru katika Afrika ya Magharibi, baada ya Liberia. Mwaka huohuo alifunga ndoa na Fathia Helen Ritzk, Mkristo wa Kikopti kutoka nchi ya Misri.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais wa kwanza alikuwa Abeid Amani Karume hadi mwaka 1972.

neg:
Ghana
Ingawa lengo lake la muungano wa Afrika halikuwahi kuafikiwa, Osagyefo Dr. Kwame Nkrumah, kama ajulikanavyo sasa, alishiriki kwa kiwango kikubwa katika kuzinduliwa kwa Shirika la Umoja wa Afrika, ambalo lilifuatwa mnamo 2002 na Umoja wa Afrika (African Union). Ingawa Nkrumah aliheshimika sana ng’ambo, hakuwa akipendwa katika masuala ya ndani ya nchi.

neg:
Historia ya Gambia
Tarehe 19 Januari 2017, rais mteule aliapishwa katika ubalozi wa Gambia huko Dakar, halafu wanajeshi wa Senegal, Nigeria na Ghana walivamia nchi ili kumuondoa madarakani kwa idhini ya Umoja wa Mataifa.

neg:
Ghana
Biashara na nchi za Ulaya ilistawi baada ya kukutana kwao na Wareno katika karne ya 15, na Waingereza walianzisha nchi ya Gold Coast, chini ya himaya ya Uingereza mwaka wa 1874.

neg:
Dola la Ghana
Utamaduni wake haukuwa wa Kiislamu bali wa Kiafrika asilia.

neg:
Dola la Ghana
Mwisho wake ulianza wakati jeshi la Wamurabitun kutoka Moroko lilivuka jangwa na kuvamia Kumbi Sale.

neg:
Ethiopia
Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995. Rais wa kwanza Negasso Gidada. EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye aliunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila. Ethiopia sasa ina majimbo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru. Hata hivyo, uhuru wa habari na kisiasa bado umefinywa.

neg:
John Agyekum Kufuor
John Kofi Agyekum Kufuor (* 8 Desemba 1938 mjini Kumasi, Ghana) ni mwanasiasa. Alikuwa rais wa 11 wa Ghana tangu 7 Januari 2001 hadi 7 Januari 2009.

neg:
Historia ya Ghana
Mawasiliano ya awali na Ulaya kutoka kwa Wareno, walioingia Ghana mnamo 1419, yalizingatia upatikanaji wa dhahabu. Wareno walitua kwanza katika jiji la pwani lililokuwa makazi ya ufalme wa Wafante na kuliita eneo hili "Elmina", jina ambalo linamaanisha “mgodi” kwa Kireno.

neg:
Historia ya Ghana
Punde baadaye, Rawlings aliafikiana na shirika la International Monetary Fund juu ya mkataba wa mpango wa maendeleo (structural development plan) na kubadili sera nyingi za awali za uchumi na hivyo uchumi ukaanza kukua.

neg:
Togo
Rais wa kwanza alikuwa Sylvanus Olympio.

neg:
Historia ya Ghana
Sehemu kubwa ya eneo la sasa la kusini na kati mwa Ghana ilikuwa imeungana chini ya Himaya ya Ashanti ya Waashanti, tawi la Waakan wa karne ya 16.

neg:
Historia ya Ghana
Kanuni za Ghana za uhuru na haki, usawa na elimu ya bure kwa wote, bila kujali kabila, dini au mila, zinatokana na utekelezaji wa wazo la Pan-Africanism.

neg:
Usoshalisti
Upande wa Afrika, mojawapo ni "Ujamaa" ambao ulipendekezwa na Julius Kambarage Nyerere (1922-1999), rais wa kwanza wa Tanzania, na ulipitishwa katika Tamko la Arusha.

neg:
Gold Coast
Miaka miwili baadaye, kwenye Juni 1949, chama kipya cha Convention People's Party (CPP) kiliundwa na Kwame Nkrumah. Madai yake yalikuwa makali zaidi, yaani serikali ya kuchaguliwa ianzishwe mara moja. Nkrumah alitumia mikutano ya hadhara, maandamano na migomo kwa kutangaza madai yake. Katika uchaguzi wa mwaka 1951 chama cha CPP kilishinda na Nrumah akawa waziri mkuu wa koloni.

neg:
Daniel Arap Moi
Rais Moi, kazuiwa na katiba kwa Uchaguzi wa 2002. Wengi kwa faraja za Moi walisema katiba itekelezwe ili achaguliwe mara ya tatu, lakini Moi mwenyewe kawapinga na Kutawa, na kumchagua Uhuru Kenyatta kama mwenye kiti kwa chama cha KANU, mwana wa Rais wa kwanza. Raila Amollo Odinga kwa bidii, alikampainia Mwai Kibaki,a mbapo alishinda urais kwa muungano wa NARC na Kukiriwa 29 Desemba 2002.

neg:
Gabon
Jamhuri ya Gabon, kutoka kushinda uhuru kutoka Ufaransa tarehe 17 Agosti 1960, imeongozwa na Rais watatu, Léon M'ba, El Hadj Omar Bongo ambaye amekuwa kiongozi kutoka mwaka wa 1967 hadi kifo chake (2009: ndiye aliyekuwa kiongozi barani Afrika aliyeshikilia uongozi kwa muda mrefu zaidi), halafu mwanae Ali.

neg:
Nelson Mandela
Baada ya kutengana na mke wake, [[Winnie Madikizela-Mandela|Winnie Madikizela]], alimuoa [[Graca Machel]] aliyewahi kuwa mke wa rais wa [[Msumbiji]], [[Samora Machel]].

neg:
Modibo Keïta
Modibo Keïta (4 Juni 1915 - Mei 16, 1977) alikuwa Rais wa kwanza wa Mali (1960-1968) na Waziri Mkuu wa Shirikisho la Mali. Aliongoza kwa kutumia itikadi ya Ujamaa wa Afrika.

neg:
Historia ya Ghana
Hatimaye Nkrumah aliondolewa madarakani na jeshi alipokuwa ng’ambo mnamo Februari 1966, na mabadiliko hayo yalikaribishwa na wengi wa wakazi wa Ghana. Inaaminika na wengi wa wachanganuzi wa masuala ya kisiasa kwamba shirika la Marekani la Central Intelligence Agency (CIA) lilihusika na mapinduzi hayo, lakini wazo hilo halijawahi kuthibitishwa.

neg:
Historia ya Gambia
Hadi 1994 Gambia ilifuata mfumo wa demokrasia ya vyama vingi lakini mwaka ule uasi wa wanajeshi ulipindua serikali na kuwa chanzo cha utawala wa Yahya Jammeh aliyekuwa kiongozi, kwanza kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi, baadaye kama rais aliyechaguliwa mwaka 1996 na tena miaka 2001, 2006 na 2011. Isipokuwa mwaka 2001 wapinzani na watazamaji wa nje walilalamika ya kwamba kura hizi hazikuwa huru.

neg:
Ghana
Huku ikiundwa kutoka kwa muungano wa maeneo ya Gold Coast na British Togoland kufuatia matokeo ya kura ya maoni ya watu yaliyodhaminiwa na Umoja wa Mataifa mnamo 1956, Ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya Afrika Kusini mwa Sahara kunyakua uhuru mnamo 1957.

neg:
George Weah
Kwenye uchaguzi wa urais mwaka 2005, Weah alishindwa kwenye raundi ya pili na rais wa kwanza mwanamke Afrika, Ellen Johnson Sirleaf. Uchaguzi uliofuata mwa mwaka 2011, Weah alipigania kiti cha umakamu wa rais kama mgombea mwenza wa Winston Tubman. Mwaka 2014, Weah alishinda kiti cha useneti kupitia chama cha Congress for Democratic Change kwenye Kaunti ya Montserrado.

neg:
Biafra
Katika Januari 1966 ilitokea ghasia katika Nigeria. Sehemu za jeshi zilipindua serikali wakamwua waziri mkuu Abubakar Tafawa Balewa aliyekuwa wa asili ya kaskazini. Kiongozi wa serikali mpya alikuwa jenerali mkuu wa jeshi la Nigeria Johnson Aguiyi-Ironsi aliyekuwa Igbo ambaye mwenyewe hakushiriki katika uasi. Lakini katika miji ya kaskazini ya Nigeria raia Waigbo walitafutwa na kuuawa ovyo. Waigbo maelfu walikimbia katika miji ya kaskazini na kukimbilia kwao nyumbani walipoleta habari za mauaji.

neg:
Ghana
Waga walianzisha muungano wenye ufanisi mnamo 1500 na Wagonja, Wadagomba na Wamamprusi, pia walipigania uwezo wa kisiasa katika miaka ya 1620.

neg:
ANC
Katika uchaguzi huru wa kwanza wa Afrika Kusini ANC ikapata asilimia 62 ya kura. Mandela akawa rais pamaoja na makamu wawili De Klerk na Thabo Mbeki.

neg:
Kenya
Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957. Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza.

neg:
Historia ya Ethiopia
Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995. Rais wa kwanza Negasso Gidada. EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye ameunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila. Ethiopia sasa ina maeneo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru. Hii aina ya serikali imefanya Waethiopia kupata uhuru wa siasa lakini Uhuru wa idhaa na gazeti bado umefinyiliwa.

neg:
Jomo Kenyatta
Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.

neg:
Kipindi cha historia ya Tanzania
Mwaka 1961 mwalimu wa shule wa zamani Julius Nyerere akawa Waziri Mkuu wa kwanza.

neg:
Jiografia ya Tanzania
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.

neg:
Muungano wa Afrika
Harakati zao zilianzia nje ya Afrika kwa kuwapigania Waafrika walioteswa kama watumwa hasa Marekani, zikaenea hadi Afrika ambapo mkutano wa kwanza ulifanyikia Ghana katika mji mkuu wake Accra. Mara tu baada ya Ghana kupata uhuru mwaka 1957, mwaka 1958 rais wa Ghana Kwame Nkrumah alitoa wazo la kuunda umoja wa Afrika.

neg:
Manikongo
Mwene Kongo alichaguliwa na akina "bambuta" au wazee wa ufalme. Vyeo mbalimbali chini yake viligawiwa kufuatana na mapokeo kati ya wawakilishi wa koo muhimu.
Manikongo wa kwanza alikuwa Lukena lua Nimi (1380 - 1420) aliyeanzisha ufalme.

neg:
Kenya
Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki. Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima KenyaWaingereza walilitamka jina hilo kama ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, "Kenia" yalikuwa ˈkɛnja. Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji. Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza. Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi,

neg:
Ghana
Nchi ya Gold Coast ilijinyakulia uhuru kutoka kwa Uingereza mwaka wa 1957, ikawa taifa la kwanza la Afrika Kusini mwa Sahara (Sub-Saharan Africa) kufanya hivyo

neg:
Nana Akufo-Addo
Mwishoni mwa utawala wa kijeshi wa Jerry Rawlings alianza tena kuandaa chama kipya cha NPP kuanzia mwaka 1992.
Kuanzia mwaka 1996 hadi 2008 alichaguliwa mara tatu kuwa mbunge. Mwaka 1998 alijaribu kuwa mgombea wa urais kwa niaba ya chama cha NPP lakini hakufaulu. Aliendelea kumfanyia kampeni mgombea mshindi John Kufuor. Baina ya 2001 na 2007 alikuwa waziri katika serikali ya rais huyo, kwanza kama waziri wa Sheria na Mwanasheria Mkuu, halafu kama Waziri wa Mambo ya Nje ya Ghana.

neg:
Muungano wa Madola ya Afrika
Kiongozi wa zamani wa Libya Muammar al-Gaddafi, ambaye 2009 alikuwa mwenyekiti wa Umoja wa Afrika (UA), aliendeleza wazo la Muungano wa Madola ya Afrika katika mikutano mwili ya kanda ya Afrika: wa kwanza mwezi Juni 2007 mjini Conakry, Guinea, halafu tena mnamo mwezi wa Februari mwaka 2009 mjini Addis Ababa, Ethiopia. Gaddafi awali alisukuma kuanzishwa kwa suala hili katika mkutano uliofanyika mwaka 2000 mjini Lomé, Togo, aliealeza UA kama kushindwa kwa baadhi ya mambo; Gaddafi alidai ya kwamba muungano wa kweli pekee ndiyo unaweza kutupatia uthabiti na utajiri kwa Afrika yetu.
Baadhi ya viongozi wakuu wa UA walikubaliana na shirikisho lililopendekezwa, wakiamini ya kwamba ingeliweza kuleta amani katika Afrika mpya. Alpha Oumar Konaré, Rais wa zamani wa Mali na mwenyekiti wa zamani wa Tume ya Umoja wa Afrika, alizungumzia wazo hili katika sherehe za Siku ya Afrika, mnamo Mei 25, 2006.

neg:
Ghana
Kabla ya ukoloni Ghana ilikaliwa na idadi ya watu wa kale, hasa wa Falme za Akan, wakiwemo Waakwamu upande wa mashariki, Himaya ya Ashanti ya bara na falme kadha wa kadha za Kifante, pia falme zisizo za Kiakan kama Waga na Waewe waliokuwa pwani na bara.

neg:
Wagikuyu
Mwaka 1961, Jomo Kenyatta aliachiliwa huru na kuwa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya mwaka 1964. Tangu mwaka huo, Wakikuyu wametoa marais watatu wa Kenya, ikiwemo Emilio Stanley Mwai Kibaki na Uhuru Muigai Kenyatta.

neg:
Historia ya Togo
Rais wa kwanza alikuwa Sylvanus Olympio.

neg:
Dola la Ghana
Mji mkuu ulikuwa Kumbi Sale wenye wakazi 30,000 katika Mauretania ya leo.

neg:
Ghana
Mengi ya maeneo ya Ghana yanajumuisha eneo lililokuwa la Himaya ya Ashanti, mojawapo ya falme zilizokuwa na ushawishi mkubwa katika eneo la Afrika Kusini mwa Sahara kabla ya enzi za ukoloni.

neg:
Dawda Jawara
Sir Dawda Kairaba Jawara alizaliwa 16 Mei 1924 katika Barajally, Central River Division, ni mwanasiasa Gambia. Yeye alikuwa wa kwanza waziri mkuu 1962 1970 katika Gambia. Yeye alikuwa rais 1970-1994.

neg:
Nana Akufo-Addo
Nana Addo Dankwa Akufo-Addo alizaliwa mjini Accra katika familia ya wanasiasa. Baba yake Edward Akufo-Addo alikuwa jaji mkuu wa Ghana na baadaye rais wa taifa kati ya miaka 1969 na 1972. Mjomba wake Joseph Boakye Danquah alikuwa kiongozi wa upinzani dhidi ya rais Kwame Nkrumah na mjomba mwingine, William Ofori Atta, alikuwa waziri wa mambo ya nje.

neg:
Ghana
Baada ya mazungumzo na Uingereza, hatimaye tarehe 6 Machi 1957 saa sita usiku, Kwame Nkrumah alitangaza Ghana kuwa “huru milele”.

neg:
Ahmed Sékou Touré
Alichaguliwa kama Rais wa kwanza wa Guinea akatumikia kuanzia mwaka 1958 hadi kifo chake 1984. Touré alikuwa miongoni mwa wazalendo wa awali wa Guinea waliojishughulisha katika harakati za kupigania uhuru wa nchi kutoka mikononi mwa Wafaransa.

neg:
Ghana
Kuna misimu miwili mikuu nchini Ghana, masika na kiangazi. Kaskazini mwa Ghana huwa na msimu wa masika kutoka Machi hadi Novemba huku sehemu ya kusini, ukiwemo mji mkuu wa Accra, ikiwa na masika kutoka Aprili hadi Novemba katikati.

neg:
Dola la Ghana
Dola la Ghana lilikuwa dola katika eneo la Mali ya leo pamoja na nchi jirani lililotawala upande wa kusini wa njia za Biashara ya ng'ambo ya Sahara kuanzia karne ya 8 hadi karne ya 11.

neg:
Gold Coast
Ndani ya koloni wawakilishi kutoka kaskazini na Ashanti walitaka kuwa mfumo wa shirikisho wakiogopa Nkrumah alilenga kukusanya mamlaka yote mikononi mwake. Hata hivyo, serikali ya Uingereza ilisimama upande wa CPP na hivyo koloni liliingia katika uhuru tarehe 6 Machi 1957 kwa jina la Ghana.

neg:
Ghana
Mabadiliko hayo yalisababisha kusimamishwa kwa katiba ya nchi mnamo 1981 na kupigwa marufuku kwa vyama vya kisiasa. Uchumi ulishuka sana punde baadaye, na Waghana wengi walihamia nchi zingine. Ingawa wengi wa Waghana waliohama walienda Nigeria, serikali ya Nigeria iliwarudisha Ghana karibu Waghana milioni moja mwaka wa 1983.

neg:
Kipindi cha historia ya Tanzania
Benjamin Mkapa, rais wa awamu ya tatu nchini, alishinda uchaguzi wa kwanza wa vyama vingi Tanzania mnamo 1995. Wakati wa urais wa Mkapa, Tanzania iligushi uhusiano wa kidiplomasia katika kanda kwa kusaini Mkataba wa Jumuia ya Afrika Mashariki.

neg:
Historia ya Mali
Dola la kwanza lilikuwa Dola la Ghana. Kuanzia karne ya 8 BK hadi mwaka 1076 lilitawala biashara ya dhahabu, pembe za ndovu na chumvi. Mji mkuu ulikuwa Kumbi Sale wenye wakazi 30,000 katika Mauretania ya leo.

neg:
Historia ya Gambia
Katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2016 vyama vya upinzani viliungana, na mgombea wao Adama Barrow alishinda. Awali Jammeh alikubali kushindwa, lakini baada ya siku nane alitangaza ya kwamba alitaka kubatilisha matokeo na kuwa na uchaguzi mpya.

neg:
Ghana
Mahusiano ya Kigeni: Tangu unyakuzi wa uhuru, Ghana imefuata kwa dhati mwelekeo wa kutojiunga na upande wa kikapitalisti au ule wa kikomunisti (nonalignment) na pia siasa zinazopendelea siasa za umoja wa Afrika (Pan-Africanism); mawazo ambayo yanahusishwa na rais wa kwanza, Osagyefo Dr. Kwame Nkrumah. Nchi ya Ghana inapendelea ushirikiano wa kimataifa na wa kikanda wa kisiasa na wa kiuchumi, na ni mwanachama mwenye mashuhuri wa Umoja wa Mataifa na Umoja wa Afrika.

neg:
Kwame Nkrumah
Nkrumah alitumia nguvu nyingi kupanga mikutano ya siasa. Alikuwa kati ya waratibu walioandaa mkutano wa Pan-African Congress mjini Manchester (15-19 Oktoba 1945). Wajumbe wa mkutano huu walipatana kuelekea kwa Shirikisho la Maungano ya Madola ya Afrika na kujenga utamaduni mpya kwa Afrika bila ukabila na siasa itakayounganisha usoshalisti au ukomunisti na demokrasia. Kati ya wajumbe waliohudhuria walikuwa mzee W.E.B. Dubois pamoja na Waafrika walioendelea kuwa viongozi wa nchi zao baada ya uhuru kama vile Hastings Banda wa Nyasaland (Malawi), Jomo Kenyatta wa Kenya, Obafemi Awolowo wa Nigeria na C.L. R. James.

neg:
Historia ya Kenya
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.

neg:
Yaa Asantewaa
Yaa Asantewaa  anakumbukwa hadi leo na picha yake ilionekana kwenye pesa ya cedi 20 ya Ghana baada ya uhuru.

neg:
Rais wa Afrika ya Kusini
Rais anachaguliwa na wabunge wa kitengo cha chini "(National Assembly)" cha Bunge la Afrika Kusini. Kwa kawaida huwa kiongozi wa chama kikubwa zaidi bungeni, ambacho kimekuwa African National Congress tangu uchaguzi wa kwanza baada ya kupinduliwa kwa apartheid (ubaguzi wa rangi) uliyofanyika tarehe 27 Aprili 1994. Rais wa kwanza kuchaguliwa chini ya katiba mpya alikuwa Nelson Mandela, ambaye alifuatwa na Thabo Mbeki mwaka wa 1999, kufuatiwa na Kgalema Motlanthe mnamo Septemba 2008 na kisha Jacob Zuma mnamo Mei 2009. Katika § 5, sehemu ya 88, katiba inaruhusu wakati wa Rais ofisini kuwa muhula miwili. Marais huchaguliwa kila baada ya uchaguzi wa wabunge, na uchaguzi huu huwapa marais muda wa miaka mitano, pamoja na nafasi ya kurudishwa mara moja.

neg:
Historia ya Ghana
Baada ya uhuru mnamo mwaka 1957 nchi ya Ghana ilikuwa chini ya Kwame Nkrumah ambaye alitoa mchango mkubwa katika upatikanaji wa uhuru wa nchi nyingine.

neg:
Nana Akufo-Addo
Tangu kurudi Ghana alishiriki katika harakati ya kidemokrasia ya "People’s Movement for Freedom and Justice" iliyolenga kumaliza serikali ya kijeshi iliyokuwepo Ghana hadi kurudi kwenye siasa ya vyama vingi kwa miaka michache kuanzia 1979.

neg:
Ghana
"Ghana" lilichaguliwa kuwa jina rasmi la nchi ya Gold Coast nchi hii iliponyakua uhuru mnamo tarehe 6 Machi 1957; hata hivyo, Ghana haikuweza kutangaza uhuru wake kamili kutoka kwa Uingereza hadi tarehe 1 Julai 1960 ambapo pia nchi ilianza kujulikana kama "Jamhuri ya Ghana."

neg:
Historia ya Ghana
Wahamiaji Waakan walihama kuelekea kusini na kuanzisha mataifa kadhaa, likiwemo lile la kwanza la himaya kuu ya Akan ya Wabono, ambayo kwa sasa inajulikana kama eneo la Brong Ahafo nchini Ghana.

neg:
Dola la Ghana
Dola hilo lilistawi tangu karne ya 8 BK hadi mwaka 1076, likitawala biashara ya dhahabu, pembe za ndovu na chumvi.

neg:
Ethiopia
Serikali ya Zenawi ilichaguliwa tena mwaka 2000 kwa uchaguzi wa kwanza wa Kidemokrasia, Rais akiwa Girma Wolde-Giorgis.

neg:
Muhammadu Buhari
Muhammadu Buhari katika awamu la kwanza la urais alitanguliwa na Shehu Shagari kisha akafuatiwa na Ibrahim Babangida.

neg:
Historia ya Malawi
Katika Unyasa daktari Hastings Kamuzu Banda alijitokeza kuwa mwanasiasa aliyependelewa na wananchi wengi, akawa waziri mkuu wakati wa Unyasa kupata madaraka ya kujitawala katika mambo ya ndani na baadaye rais wa kwanza wa taifa.

neg:
Ibrahim Babangida
Jenerali Ibrahim Badamasi Babangida (amezaliwa 17 Agosti, 1941), kiumaarufu anajulikana kama IBB, Alikuwa rais wa '8' pia alikuwa kiongozi wa kijeshi wa nchini Nigeria kuanzia mwezi wa Agosti mwaka 1985 hadi safari yake ilipofika ya kutoka ofisini kinguvu, Kutokana na msukumo mzito wa watu wenye kudai demokrasia ya kweli mnamo mwaka 1993, Baada ya kuanguka katika uchaguzi mkubwa uliofanyika mwaka huo.
Uchaguzi huo ulikuwa wa huru na haki katika historia ya Nigeria toka wapate uhuru.
Babangida alitanguliwa na rais Muhammadu Buhari, Kisha akafuatiwa na Ernest Shonekan.

neg:
Jomo Kenyatta
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.

neg:
Historia ya Ghana
Kwa mara nyingine Nkrumah alishikwa na kuzuiliwa kwa kuwa msimamizi wa chama ambacho kilisababisha ususiaji, migomo na vitendo vingine vya uasi wa raia.

neg:
Historia ya Ghana
Hata chini ya utawala wa kikoloni machifu na watu wao walipinga mara kwa mara sera za Waingereza; hata hivyo, ushawishi wa kupinga ukoloni ulikolea baada ya Vita vya Pili vya Dunia. Mwaka wa 1947 chama kipya cha United Gold Coast Convention (UGCC) kilitoa wito wa “utawala wa kujitegemea katika wakati mfupi iwezekanavyo.”

neg:
Historia ya Ghana
Baada ya Waholanzi kuondoka mwaka wa 1874, Uingereza iliiweka Gold Coast chini ya himaya yake. Kufuatia ushindi wa Uingereza mwaka wa 1896, hadi unyakuzi wa uhuru mnamo Machi 1957, eneo la Ghana ya sasa ghairi ya sehemu ya Volta Region (British Togoland), lilikuwa likijulikana kama Gold Coast.

neg:
Historia ya Zambia
Tarehe 24 Oktoba 1964, Zambia ikawa huru na waziri mkuu Kenneth Kaunda akawa rais wa kwanza.

neg:
Ghana
Siasa: Vyama vya kisiasa vilihalalishwa katikati mwa mwaka wa 1992 baada ya kupigwa marufuku kwa miaka kumi. Kuna vyama vingi vya kiasisa chini ya Jamhuri ya Nne; hata hivyo vile vikubwa ni National Democratic Congress kilichoshinda uchaguzi wa urais na ubunge mnamo 1992, 1996 na 2008; New Patriotic Party, chama kikubwa cha upinzani kilichoshinda uchaguzi wa mwaka wa 2000 na ule wa 2004; People’s National Convention, na Convention People’s Party, ambacho kilichukua mahali pa chama cha awali cha Kwame Nkrumah kilichokuwa na jina lilo hilo.

neg:
Idi Amin
Amin alipandishwa cheo na waziri mkuu Milton Obote baada ya uasi wa wanajeshi katika Afrika ya Mashariki wa 1964 uliokomeshwa na askari Waingereza katika Tanganyika, Kenya na Uganda akawa makamu wa mkuu wa Jeshi aliyekuwa bado Mwingereza. Kutoka hapa alishirikiana na Obote katika hatua za kuimarisha utawala wa waziri mkuu. Wakati bunge la Uganda lilitaka utafiti kuhusu mashtaka ya Obote kushiriki katika biashara ya siri ya pembe za ndovu kutoka Kongo Obote iliamua kubadilisha katiba na jeshi la Amini lilimfukuza Mkuu wa Dola Kabaka Mutesa kwa nguvu, halafu Obote alijitangaza kuwa rais. Sasa Amin alikuwa kanali na Mkuu wa Jeshi.

neg:
Historia ya Ghana
Hata hivyo, baada ya kushinda wingi wa viti katika Bunge ya Kuunda Sheria mnamo 1952, Kwame Nkrumah aliachiliwa na kuchaguliwa kuwa Kiongozi wa Masuala ya Serikali.

neg:
Ghana
Nchi ya Ghana ina aina nyingi ya muziki wa kitamaduni na wa kisasa. Midundo hii hutofautiana kutoka kabila moja hadi jingine na eneo moja hadi lingine. Muziki wa Ghana unajumuisha aina nyingi tofauti za vyombo vya muziki kama vile ngoma za talking drum ensembles, zeze ya goje na kinubi cha koloko, muziki wa jumba la mfalme, ikiwemo miziki ya Waakan wa Atumpan, wa Waga wa mitindo ya Kpanlogo, na marimba ya gogo itumikayo katika muziki wa Waasonko. Aina za muziki ambazo zinajulikana zaidi kutoka Ghana ni Afro-jazz ambayo ilifumbuliwa na msanii Mghana Kofi Ghanaba.
na aina ya awali zaidi ya muziki wa kidunia inayoitwa Highlife. Highlife ni muziki uliochimbuka katika miaka ya mwisho ya 1800 na miaka ya mwanzo ya 1900 na kuenea kote Afrika Magharibi hasa Sierra Leone na Nigeria. Katika miaka ya 1900 aina mpya ya muziki ilizinduliwa na vijana huku ikiunganisha jinsi za Highlife, Afro-reggae, Dancehall na Hiphop. Mchanganyiko huu huitwa Hiplife. Wasanii wa Ghana kama vile mwimbaji wa R&B na Soul Rhian Benson, mwimbaji wa Highlife Kojo Antwi na msanii wa rap Tinchy Stryder (Kwasi Danquah) wamekuwa na ufanisi wa kimataifa.

neg:
Historia ya Ghana
Mwaka wa 2009, John Atta Mills alichukua mamlaka huku kukiwa na tofauti ndogo sana ya kura 40,000 ambazo ni 0.46% kati ya chama chake, National Democratic Congress, na kile cha New Patriotic Party, tukio hili likiwa la pili la ubadilishanaji wa mamlaka kutoka kwa kiongozi mmoja aliyechaguliwa kihalali kwa mwingine, na hivyo kuimarisha hadhi ya Ghana kama demokrasia iliyo imara.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Chama cha Patrice Lumumba kilishinda kwa kura nyingi naye akawa kiongozi wa kwanza wa nchi huru kama waziri mkuu.

neg:
Ghana
Kwame Nkrumah, Waziri Mkuu wa kwanza na baadaye Rais wa nchi ya sasa ya Ghana, hakuwa tu kiongozi wa Kiafrika wa kupigana dhidi ya ukoloni ila alikuwa pia mtu aliyekuwa na ndoto ya muungano wa Afrika ambayo haingejipata katika ukoloni mamboleo. Alikuwa kiongozi wa serikali ya kwanza Afrika kukuza Muungano wa Waafrika (Pan-Africanism), wazo ambalo alilipata wakati wa masomo yake katika Chuo Kikuu Cha Lincoln lililoko Pennsylvania (Marekani), wakati ambapo Marcus Garvey alikuwa anapata umaarufu kwa harakati zake za “Back to Africa Movement." Aliunganisha ndoto za Macus Garvey na zile za mwanachuo mashuhuri Mmarekani Mweusi W.E.B. Du Bois ili kuandaa Ghana kisasa.

neg:
Michael Wamalwa Kijana
Katika pilkapilka za uchaguzi wa mwaka 2002, walianzisha muungano wa kisiasa na Mwai Kibaki na Charity Ngilu ili kuja na upande wa kushinda. Baadaye Kalonzo Musyoka na Raila Odinga,walipogundua upande wao wa KANU ulikuwa umeelekea kupoteza, walibadili mrengo na kujiunga nao ili kufaidi na hali na watu kwa sasa kutoa changamoto kwa chama cha aliyekuwa rais wakati huo Daniel arap Moi, Kenya African National Union, Kenya African National Union (KANU). Muungano huu uliitwa National Rainbow Coalition (NARC), na ulipata ushinda mkubwa katika uchaguzi huo na Mwai Kibaki kama Rais. Wamalwa aliteuliwa makamu wa rais.

neg:
Ghana
Wanadiplomasia na wanasiasa wengi Waghana wana vyeo katika mashirika ya kimataifa. Hawa ni pamoja na mwanadiplomasia Mghana na Katibu Mkuu wa zamani wa Umoja wa Mataifa, Kofi Annan, Jaji wa Mahakama ya Kimataifa ya Jinai Akua Kuenyehia, na rais wa zamani Jerry Rawlings, ambaye alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa Jumuiya ya Kiuchumi ya Mataifa ya Afrika Magharibi (Economic Community of West African States).

neg:
Bendera ya Ghana
Imetumika tangu 1957. Kati ya 1964 hadi 1966 ilibadilishwa kwa kufanya mlia wa katikati mweupe.
Bendera imetungwa na Mrs. Theodosia Salome Okoh kwa ajili ya sherehe ya uhuru mwaka 1957.
Mara nyingi rangi zinaelezwa kwa njia hiyo: nyekundu kama rangi ya damu iliyomwagika kwa ajili ya ukombozi, dhahabu kwa ajili ya utajiri wa madini na kijani kwa ajili ya misitu na kilimo.

neg:
Historia ya Liberia
Hivi karibuni umefanywa kwa mara ya pili uchaguzi kwa amani na kuweza kumchagua George Weah kushika (2018) nafasi ya Ellen Johnson-Sirleaf, mwanamke wa kwanza kuwa Rais barani Afrika.

neg:
Ghana
Chuo Kikuu cha zamani zaidi nchini Ghana, Chuo Kikuu cha Ghana, ambacho kilianzishwa mnamo mwaka wa 1948, kilikuwa na takriban jumla ya wanafunzi 29,754 katika mwaka wa 2008. Tangu unyakuzi wa uhuru wa Ghana, nchi hii imekuwa mojawapo ya vitovu vya elimu katika eneo la Afrika Kusini mwa Sahara na imekuwa mwenyeji wa watu maarufu kama vile Rais Robert Mugabe wa Zimbabwe, Alhaji Sir Dauda Jawara wa The Gambia na Cyprian Ekwensi wa Nigeria baina ya wengine. Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah, ambacho ndicho chuo kikuu cha pili kuanzishwa nchini Ghana, ndicho chuo cha kwanza cha masomo ya sayansi na teknolojia nchini humo na katika ukanda wa Afrika Magharibi.

neg:
Julius Nyerere
Mwaka 1961 Tanganyika ilipata uhuru wake na tarehe 9 Desemba 1961 Nyerere alichaguliwa kuwa waziri mkuu wa Tanganyika huru; mwaka mmoja baadaye akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Tanganyika.

neg:
Kombe la Mataifa ya Afrika
Katika mwaka 1963, Ghana ilishiriki kwa mara ya kwanza katika shindano hili , na iliweza kunyakua ushindi baada ya kuilaza Sudan katika fainali. iliweza kunyakuwa ubingwa miaka miwili baadaye katika Tunisia -ikisawazisha na Misri kama bingwa wa misimu miwili - na kikosi ambacho kilikuwa na wachezaji wawili tu kutoka timu ya 1963.

neg:
Ghana (Mbeya mjini)
Eneo la Ghana mjini Mbeya ni moja wapo ya maeneo ya zamani katika mji wa Mbeya. Eneo hili lilipewa jina la "Ghana" baada ya nchi ya Ghana kupata uhuru wake mwaka 1957. Wananchi wengi wa mji wa Mbeya wa wakati huo walihamasika sana kusikia habari za uhuru wa koloni ya kwanza ya Afrika na kulipa jina lile sehemu hiyo. Sehemu hii ilikuwa kwa ajili ya wafanyakazi wenye kipato kwa wakati huo wa mkoloni.

neg:
Kenneth Kaunda
Kenneth David Kaunda, anafahamika zaidi kama KK (amezaliwa tar. 28 Aprili 1924) alikuwa Rais wa wa kwanza kwa nchi ya Zambia. Alitumikia taifa hilo kuanzia mnamo mwaka wa 1964 hadi 1991.

neg:
Ghana
Sarafu mpya ya Sidi ya Ghana iko imara kwa kiwango kikubwa na katika mwaka wa 2008 ilibadilishwa kwa ujumla kwa thamani ya dola moja ya marekani kwa Sidi 1.1 ya Ghana.
Kodi ya Ongezeko la Thamani ni kodi ya matumizi itozwayo nchini Ghana. Utaratibu huu wa kodi ambao ulianza mnamo 1998 ulikuwa wa kiwango kimoja lakini tangu Septemba 2007 utaratibu wa viwango kadhaa ulizinduliwa.

neg:
Accra
Accra ni mji mkuu wa Ghana ikiwa na wakazi 1 650 000. Accra ni kitovu cha uchumi, biashara na mawasiliano ya nchi. Iko ndani ya mkoa wa Accra Kuu.

neg:
Historia ya Ghana
Licha ya hayo, hakuna ushahidi wa kuonyesha kuwa wakazi hao wana uhusiano na wale wa eneo hili kwa sasa. Kwa mujibu wa mapokeo simulizi, mengi kati ya makabila ya Ghana, leo kama vile watu wa chimbuko la makabila kadhaa kama Waakan, Waga na Waewe, walifika Ghana mnamo karne ya 13.

neg:
Historia ya Ghana
Hakufeli tu kuanzisha uchumi wa viwanda, ila hata sera zake hukusu uchumi ziliishia kuifanya nchi ya Ghana kuwa maskini kuliko ilivyokuwa wakati wa kupata uhuru. Mafanikio yake yalikuwa kutambuliwa na raia wa Ghana wakati wa maadhimisho ya kuzaliwa Centenary wake na siku aliliweka kama likizo umma nchini Ghana.

neg:
Mkoa wa Kagera
Ndipo Idd Amin Dada aliyekuwa Rais wa Uganda alipoliamru jeshi lake kuvamia mkoa wa Kagera. Walianza kuvamia wilaya ya Missenyi. Hapo Julius K. Nyerere aliyekuwa rais wa Tanzania aliamuru jeshi lake kufukuza wavamizi hadi kuvamia nchi ya Uganda.


query: Je,jiji ya Dar es Salaam ina idadi ya watu wangapi?

pos:
Mkoa wa Dar es Salaam
Kuna wilaya tano: Kinondoni (wakazi 1,775,049), Ilala (wakazi 1,220,611) na Temeke (wakazi 1,368,881) ambazo zimeongezewa Kigamboni na Ubungo. Kila moja inaangaliwa kama mji. Takwimu hizi ni za mwaka 2012, kwa ujumla idadi ya wakazi ilikuwa 4,364,541.

pos:
Dar es Salaam
Mji una wakazi wapatao 4,364,541 kwa hesabu ya sensa iliyofanyika katika mwaka wa 2012.

neg:
Kigogo (Kinondoni)
Kigogo ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14118.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 57,613. Kati ya hao 28,229 walikuwa wa kiuume na 29,384 wa kike. Mwaka 2002 idadi ya wakazi ilikuwa watu 37,964.

neg:
Assam
Eneo lake ni kilomita mraba 78,438 na wakazi wake ni 31,205,576 (2011).

neg:
Mkoa wa Dar es Salaam
Wakazi asili wa eneo la mkoa walikuwa Wazaramo pamoja na makabila madogo kama vile Wandengereko na Wakwere. Kutokana na kukua na kupanuka kwa jiji kuna makabila yote.

neg:
Foshan
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, kuna wakazi wapatao milioni 3.5 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Kibada (Dar es Salaam)
Kibada ni jina la kata mojawapo ya Wilaya ya Kigamboni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 3,305 waishio humo.

neg:
Mikocheni
Mikocheni ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14112.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 32,947 waishio humo.

neg:
Mji Mwema
Mji Mwema ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 9,087 waishio humo.

neg:
Historia na Maendeleo ya Mji wa Dar es Salaam
Dar es Salaam iliendelea kuwa mji mkuu mpaka ulipohamishiwa Dodoma mwaka 1973 , ambao ni mji ulio katikati ya nchi ya Tanzania. Licha ya kutokuwa na tawala za mji mkuu lakini Dar es Salaam iliendelea kuwa makao makuu ya serikali.

neg:
Kijiji cha Makumbusho Daressalaam
Kijiji cha makumbusho mjini Daressalaam ni eneo linalohifadhi mifano ya nyumba na vifaa vya tamaduni mbalimbali zinazopatikana katika nchi ya Tanzania . Eneo hilo lipo katika jiji la Dar es Salaam wilaya ya Kinondoni. Kijiji cha Makumbusho kipo mkabala na barabara ya Ally Hassan Mwinyi nje kidogo ya mji. Kijiji hicho kilianzishwa mwaka 1966 kwa ajili ya kuonyesha na kutunza tamaduni ikiwemo tamaduni za asili , ngoma na tamaduni za makabila mbalimbali kama Wanyakyusa, Makonde, Masai, Chagga, Haya, Ngoni, Yao na mengine mengi.

neg:
Santo Domingo
Idadi ya wakazi ni mnamo milioni mbili.

neg:
Mbagala Kuu
Mbagala Kuu ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15112. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 69,823 waishio humo.

neg:
Wangulu
Mwaka 2009 walikuwa 219,000 hivi.

neg:
Kimbiji
Kimbiji ni jina la kata ya Wilaya ya Kigamboni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 17101. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 3,673 waishio humo.

neg:
Wilaya ya Ilala
Wilaya ya Ilala ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikadi namba 12000. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 634,924. Eneo lake ni km² 273.

neg:
Msongola
Msongola ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12114 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 7,315 waishio humo.

neg:
Mbezi juu
Mbezi juu ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14128.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 41,340 waishio humo.

neg:
Dar es Salaam
Bandari ya Dar es Salaam katika bahari ya Hindi, ndio bandari kubwa nchini Tanzania inayojihusisha na usafirishaji na uingizaji wa bidhaa mbalimbali za kilimo, ufugaji, ujenzi, magari, madawa, n.k.

neg:
Denmark
Mnamo Januari 2017, wakazi walikuwa 5,748,769. Kati yao, Wadani asili ni 88,67%. Wengine ni wahamiaji (kutoka Poland, Uturuki, Ujerumani, Iraq, Romania, Syria, Somalia, Iran, Afghanistan n.k.) au wamezaliwa na mhamiaji walau mmoja.

neg:
Upanga Magharibi
Upanga Magharibi ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 11103. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ya Upanga Magharibi ina wakazi wapatao 9,259 waishio humo.
Kata ya Upanga magharibi, kiutawala, ina mitaa mitatu MTAA WA CHARAMBE ambao ndipo ilipo Hospitali ya Taifa ya Muhimbili, MTAA WA MFAUME ambao ndipo ilipo ofisi ya makao makuu ya SIDO Tanzania na MTAA WA FIRE ambao ndipo kwenye Kituo kikubwa cha Idara ya Zima moto.
UONGOZI
Diwani wa kata ya Upanga Magharibi ni Mheshimiwa Godwin Vincent Mmbaga(CCM)
Wenyeviti wa mitaa ya Upanga Maghraibi ni kama ifuatavyo:
MTAA WA CHARAMBE- Christopher Rugemalila(CCM)
MTAA WA MFAUME - Emanuel Max(CCM)
MTAA WA FIRE - Jokha Lemkhi(CCM)

neg:
Wilaya ya Temeke
Wilaya ya Temeke ni wilaya ya Mkoa wa Dar es Salaam nchini Tanzania yenye postikodi namba 15000.Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 1,368,881 .

neg:
Tanzania
Kuna makabila 125 hivi. Makabila yenye watu zaidi ya milioni moja ni Wasukuma, Wanyamwezi, Wachaga, Waha, Wagogo, Wahaya, Wajaluo na Wamakonde.

neg:
Jimbo la Somali
Idadi ya wakazi wake ni takriban 4.329.000.

neg:
Mkoa wa Dar es Salaam
Ni km² 1,800 pamoja na visiwa vidogo 8 na eneo la bahari kati ya pwani na visiwa hivi. Eneo la nchi kavu pekee ni km² 1,393.

neg:
Senegal
Kuna wakazi milioni 13.5 na idadi kubwa ni wa chini ya umri wa miaka 20. Wameongezeka sana, mnamo mwaka 1985 idadi ilikuwa milioni 5 tu.

neg:
Mwanza (mji)
Jiji la Mwanza ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Mwanza. Mji upo kando la ziwa Viktoria Nyanza Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 378,327 (ukijumlisha wakazi wa Wilaya ya Nyamagana na sehemu za Wilaya ya Ilemela).

neg:
Laki
Kwa mfano, Mji una wakazi laki tano, yaani mia tano elfu.

neg:
Azimio
Azimio ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15106.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 61,182 waishio humo.

neg:
Nanjing
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, kuna wakazi wapatao milioni 7.6 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Nairobi
Kulingana na sensa ya mwaka 2009, Nairobi ina wakaaji 3,138,295 katika eneo la km2 696 (sq mi 269).

neg:
Sandali
Sandali ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15102.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 39,136 waishio humo.

neg:
Dakar
Dakar ni mji mkuu wa Senegal ikiwa na wakazi 2,352,000. Iko kwenye rasi la Verde ambalo ni pembe la magharibi ya Afrika. Bandari yake ina nafasi nzuri kwa biashara na Ulaya na Amerika.

neg:
Trafiki
Msongamano wa magari ni hali inayotokea wakati kuna magari mengi barabarani na kufanya mwendo wa magari kuwa wa polepole au kukoma. Majiji makubwa kama vile Nairobi na Dar es Salaam huathirika na hali hiyo hasa nyakati za asubuhi na jioni. Hali hii huathiri sana uchumi. Jiji la Dar es Salaam limejaribu kusuluhisha tatizo hili kwa kujenga mfumo wa mabasi ya haraka.

neg:
Awasi
Kadiri ya sensa ya mwaka 2009 mji una wakazi 93,369.

neg:
Kiburugwa
Kiburugwa ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15128. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 78,911 waishio humo.

neg:
Bunju
Bunju ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14125.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 60,236 waishio humo.

neg:
Orodha ya miji ya Tanzania
Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Tanzania yenye angalau idadi ya wakazi 40,000 (2007).

neg:
Toangoma
Toangoma ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15118. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 44,578 waishio humo.

neg:
Watu wa Emirati
Wakazi wa UAE kama mwaka 2009 inasimamia katika milioni sita, ambayo asilimia 16.5% ni Waemiratis.

neg:
Wazo (Kinondoni)
Wazo ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14130.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 90,825 waishio humo.

neg:
Kisiju
Eneo la mji mwenyewe lina takriban hektari 8. Ni bandari kubwa kati ya Dar es Salaam na Kilwa. Biashara yote kutoka na kwenda visiwa vya Kwale na Koma inapita bandari yake pamoja na sehemu za bidhaa zinezopelekwa Mafia. Kuna huduma ya mabasi kwenda Dar es Salaam.

neg:
Magomeni (Dar es Salaam)
Magomeni ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14101 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 22,616 waishio humo.

neg:
Goba
Goba ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16112 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 42,669 waishio humo.Umbali wa kutoka Goba mpaka Ardhi University unakadiriwa kufikia km 15

neg:
Dar es Salaam
Dar es Salaam ilichaguliwa na wakoloni Wajerumani kuwa mji mkuu wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani kwa sababu ya bandari asilia yenye mdomo mpana wa mto Kurasini. Hivyo kuanzia mwaka 1891 Dar es Salaam ilichukua nafasi ya Bagamoyo kama makao makuu ya utawala.

neg:
Jimbo Kuu la Mwanza
Askofu mkuu wake Yuda Thaddeus Ruwa'ichi, O.F.M.Cap. alihamishiwa Dar es Salaam (2018).
Baada ya kumegwa (2010) ili kuanzisha jimbo la Bunda, eneo la jimbo lina kilometa mraba 40,000 hivi, ambapo kati ya wakazi 2,600,000, Wakatoliki ni 627,000 (sawa na 24.1%) na wanaunda parokia 27.

neg:
Charambe
Charambe ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15117. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 83,401 waishio humo.

neg:
Mkoa wa Tanganyika
Mkoa wa Tanganyika ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Liko upande wa Mashariki wa nchi likipakana na nchi ya Tanzania na Ziwa la Tanganyika. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,482,009. Mji wake mkuu ni Kalemie.

neg:
Kigamboni
Kigamboni ni jina la Wilaya katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 17000 , pia jina la kata ndani yake iliyo na postikodi 17107. Hadi mwaka 2016 Kigamboni ilikuwa jina la kata pekee, na kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 30,496 waishio humo.

neg:
Wazaramo
Wazaramo ni sehemu ya Wabantu. Mababu wanaaminika waliingia katika eneo la Tanzania katika milenia ya kwanza BK. Historia yao ya kimdomo inasema ya kwamba walihamia pwani katika mazingira ya Dar es Salaam kutoka Uluguru (Morogoro) katika karne ya 18.

neg:
Kisegeju
Kisegeju ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasegeju. Idadi ya Wasegeju imehesabiwa kuwa watu 15,000 lakini ni watu 7000 tu ambao bado wanajua kuongea Kisegeju, Wasegeju wengi wakitumia lugha za Kiswahili na Kidigo badala ya lugha yao. Kwa hiyo lugha imeanza kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisegeju iko katika kundi la E70. Wengine wanasema kuwa ni sawa na Kidhaiso.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

neg:
Kipawa
Kipawa ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12106 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 49,456 waishio humo.

neg:
Pugu
Pugu ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12112 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 49,422 waishio humo.

neg:
Miburani
Miburani ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15105.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 41,176 waishio humo.

neg:
Mwananyamala
Mwananyamala ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14108.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 44,531. waishio humo.

neg:
Malaysia Mashariki
Idadi ya wakazi ilikuwa milioni 5.77 mwaka 2010.

neg:
Tanzania
Miji mingine ni kama vile Mwanza (706,543), Arusha (416,442), Mbeya (385,279), Morogoro (315,866), Tanga (273,332), Kahama (242,208), Tabora (226,999) na Zanzibar (223,033).

neg:
Pangani (mji)
Pangani ni mji wa Tanzania uliopo ufukoni mwa Bahari Hindi kati ya Dar es Salaam na Tanga ukielekea pande zote mbili za mdomo wa mto Pangani. Leo hii ni mji mdogo mwenye wakazi karibu 8000 na makao makuu ya Wilaya ya Pangani. Lakini ina historia ndefu hasa kwa sababu kuna bandari nzuri ya kiasili mdomoni wa mto wa Pangani inayofaa jahazi ndogo.

neg:
Tanzania
Msongamano ni wa watu 47.5 kwa km2 (nchi ya 124 duniani).

neg:
Washington, D.C.
Washington D.C. ni mji mkuu wa Marekani mwenye wakazi 553,523. Kifupi "D.C." baada ya jina chamaanisha "District of Colombia" ambayo ni mkoa wa shirikisho yaani eneo lililotengwa moja kwa moja kwa vyombo vya shirikisho la Marekani kwa sababu maeneo mengine ya Marekani yako chini ya majimbo mbalimbali yanayojitawala.

neg:
Kilakala (Temeke)
Kilakala (Temeke) ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 44,849 waishio humo.

neg:
Sudan Kusini
Inakadiriwa kwamba Sudan Kusini ina wakazi 12,340,000 (2015), lakini kutokana na ukosefu wa sensa kwa miongo kadhaa, makisio haya yaweza kuwa si sahihi.

neg:
Warungu
Mwaka 1987 idadi ya Warungu nchini Tanzania ilikadiriwa kuwa 34,000. Nchini Zambia, idadi ya Warungu haijakadiriwa peke yao, lakini mwaka 1993 idadi ya Warungu pamoja na Wamambwe ilikadiriwa kuwa 262,800 .

neg:
Dhaka
Dhaka ni mji mkuu wa Bangladesh pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 12,560,000 "(mwaka 2005)". Iko kando la mto Dhaleswari inayoendelea kuleta mafurko mara kwa mara wakati wa mvua za monsuni.

neg:
Wazigula
Wazigula (au Wazigua) ni kabila la watu kutoka eneo karibu na Bahari Hindi baina ya Dar es Salaam na Tanga, nchini Tanzania. Baadhi ya kabila ya Wazigula wanapatikana kusini mwa Somalia,

neg:
Historia na Maendeleo ya Mji wa Dar es Salaam
Dar es Salaam zamani Mzizima, ni mji mkubwa katika Tanzania na unapatikana pembezoni mwa bahari ya Hindi. Ni mji mashuhuri na ni muhimu kwani ni mji wa Kibiashara.
Wakati wa vita ya kwanza ya dunia Wajerumani Afrika Mashariki waliangushwa na Waingereza na tangu hapo ilijulikana kama Tanganyika. Baada ya vita vya pili vya dunia, Dar es Salaam ilikuwa kwa haraka ikiwepo kuanzishawa kwa chama cha TANU(Tanganyika African National Union) ambacho kilisababisha Tanganyika kujipatia uhuru tarehe 9 Desemba 1961.

neg:
Historia na Maendeleo ya Mji wa Dar es Salaam
Historia ya Ujerumani bado imekuwa ikionekana katika mji. Dar es Salaam ni mji muhimu kwa biashara na serikali.

neg:
Makumbusho (Kinondoni)
Makumbusho ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14107.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 55,702 waishio humo.

neg:
Senegal
Miji mikubwa ni Dakar (wakazi 2 476 400), Pikine (wakazi 874 062), Thiès (wakazi 252 320), Saint-Louis (wakazi 176 000), Kaolack (wakazi 172 305), Ziguinchor (wakazi 159,788), Tiebo (wakazi 100 289). Karibu nusu ya watu huishi mijini.

neg:
Wasukuma
Wasukuma ni kabila kubwa zaidi nchini Tanzania: linakadiriwa kufikia watu milioni 7, idadi inayowakilisha asilimia 16 ya wakazi wa nchi kwa ujumla.

neg:
Tanga (mji)
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012,Jiji la Tanga lilikuwa na wakazi 273,332. waloishi katika kata 24 za eneo lake.

neg:
Dar es Salaam
Kiutawala, Dar es Salaam imegawanywa katika manisipaa za Temeke, Ilala, Kinondoni, Kigamboni na Ubungo.

neg:
Segerea
Segerea ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala jijini Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 12105. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 83,315 waishio humo.

neg:
Mianzini
Mianzini ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15130. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 100,649 waishio humo.

neg:
Mji mkuu
Mji mkuu kwa kawaida ni mji wenye makao makuu ya serikali ya nchi fulani. Katika nchi nyingi mji huo ni pia mji mkubwa na muhimu zaidi kushinda miji mingine nchini. Huo ni sehemu yenye maendeleo makubwa sana katika nchi yoyote: ina kila huduma muhimu na miundombinu iliyo bora. Mfano: nchini Tanzania mji mkubwa ni Dar es Salaam, ingawa makao makuu ni Dodoma.

neg:
Bunge la Tanzania
Majimbo yanatofautiana kwa kiasi kikubwa katika idadi ya wakazi. Wastani ya Tanzania bara ni mbunge mmoja kwa wakazi 227,461. Kuna majimbo katika mikoa ambako mbunge mmoja anawasilisha watu wengi zaidi kama vile Dar es Salaam (wakazi 546,542/mbunge 1), Mwanza (346,999) na Kagera (309,953). Kinyume chake kuna majimbo mengine ambako mbunge anawasilisha watu wachache kama vile Pwani(wakazi 133.104/mbunge), Katavi (128.513), Njombe (120.795) au Lindi (112.192).

neg:
Madrid
Madrid ni mji mkuu wa Hispania pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 3,129,600 na pamoja na rundiko la mji milioni 5.8.

neg:
Kumasi
Mwaka 2005 mji ulikuwa na wakazi 862.000. Umbali kutoka Accra ni 250 km. Kuna Chuo Kikuu cha Kwame Nkrumah cha Sayansi na Teknolojia.

neg:
Dar es Salaam
Jiji hili zamani lilikuwa kijiji na kuitwa Mzizima. Sultani Seyyid Majid wa Zanzibar ndiye aliyechagua jina "Dar es Salaam" linalotokana na lugha ya Kiarabu دار السلام ("Dār as-Salām") lenye kumaanisha "nyumba ya amani." Maelezo yanayopatikana mara nyingi kuwa maana ni "bandari ya salama" yachanganya maneno mawili ambayo kimatamshi yanafanana kidogo katika lugha ya Kiarabu yaani "dar" (دار = nyumba, makazi) na "bandar" (بندر = bandari). Hadi leo kuna majengo mawili yaliyobaki ya vyanzo hivi ambayo ni Boma la Kale na Nyumba ya Atiman House.

neg:
Temeke (kata)
Temeke (kata) ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15101.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 27,848 waishio humo.

neg:
Tanzania
Mji mkuu ni Dodoma (wenye wakazi 410,956), lakini rais bado yupo Dar es Salaam, jiji kubwa zaidi, lenye watu zaidi ya milioni 4,364,541.

neg:
Wayao (Tanzania)
Mwaka 2001 idadi ya Wayao ilikadiriwa kuwa 1,942,000, ambao kati yao 1,000,000 wanaishi Malawi, 450,000 ni wakazi wa Msumbiji, na 492,000 wako Tanzania

neg:
Buguruni
Buguruni ni jina la kata ya wilaya ya Ilala katika mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12102. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 67,028 waishio humo.

neg:
Kairo
Kairo yenyewe inakadiriwa kuwa na wakazi 10,230,350 mjini penyewe, kanda ya jiji pamoja na mitaa ya nje na mapembizo ni 15,628,325.

neg:
Kitunda (Ilala)
Kitunda (Ilala) ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12111 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 23,428 waishio humo.

neg:
Wilaya ya Kinondoni
Wilaya ya Kinondoni ni moja ya wilaya za Mkoa wa Dar es Salaam yenye postikodi namba 14000 . Kwa lugha nyingine ni manisipaa ndani ya jiji la Dar Es Salaam. Eneo lake ni sehemu za kaskazini za jiji. Kinondoni inaanza upande wa pwani kwenye Selander bridge juu ya mto Upanga (pia: Msimbazi Creek) na kuendelea kupitia rasi ya Msasani, Kunduchi hadi Mbweni pamoja na hoteli za kitalii zilizopo sehemu hizi.

neg:
Mkoa wa Dar es Salaam
Eneo la mkoa ni jiji la Dar es Salaam ambalo ndilo kitovu cha shughuli za biashara (na za utawala, kwa kiasi fulani) nchini Tanzania, na ni kati ya majiji yanayokua haraka zaidi duniani.

neg:
Kinyerezi
Kinyerezi ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12116 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 5,811 waishio humo.

neg:
Kwembe (kata)
Kwembe (kata) ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16111. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 56,899 waishio humo.

neg:
Sudan
Kadirio ni kwamba wakazi ni milioni 40 mwaka 2015.

neg:
Msasani
Msasani ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14111.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 43,457 waishio humo.

neg:
Nigeria
Nigeria hukadiriwa kuwa na wakazi takriban milioni 180. Inasemekana nusu ya wakazi wote wana umri wa chini ya miaka 14. Hata hivyo ni vigumu kupata namba halisi kwa sababu ya umuhimu wake katika siasa.

neg:
Chang'ombe
Chang'ombe ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15103.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 19,452 waishio humo.

neg:
Redio
Mkoa wa Dar es Salaam ambao unasifika kwa umahiri wake wa kibiashara ndio wenye redio nyingine kubwa na ndogo zikiwamo TBC Taifa, TBC FM, Radio One Stereo, Capital Radio, E-FM, Clouds FM na City FM.

neg:
Kijitonyama
Kijitonyama ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14113.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 47,096 waishio humo.

neg:
Dar es Salaam
Uwanja wa ndege mkuu wa Tanzania uko pia mjini hii ni Uwanja wa ndege wa kimataifa wa Julius Nyerere.

neg:
Saranga
Saranga ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16105. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 104,127 waishio humo.

neg:
Dar es Salaam
Ni mji mkuu wa kibiashara wa Tanzania wakati Dodoma ni mji mkuu wa Tanzania (kinadharia tangu mwaka 1973). Mpango wa kuhamishia serikali mjini Dodoma unaendelea kwa kasi chini ya rais John Magufuli, japokuwa bado ofisi kadhaa za serikali, ikiwa ni pamoja na Ikulu, zipo Dar es Saalaam.

neg:
Wasangu (Tanzania)
Zamani watu walikuwa wachache sana na kuhamahama kwao kulikuwa kuchache. Kuhamahama kulitokea tu wakati njaa ilipoingia katika nchi fulani au vita kutokea, basi jamaa walihama. Kuhamahama kwa Wasafwa twaweza kusema kuwa walihama mara yao ya mwisho walipoingia nchi ya Usafwa miaka mingi iliyokwishapita. Shida zao zilikuwa ni hizo hapo juu zilizo wafanya watu wahamehame na kwa jumla kuhamahama kulisababishwa na maafa hayo. Siku hizi Wasafwa wengi, hasa vijana huhamia sehemu zile zilizo na nafasi ya kazi kama vile mji wa Dar es Salaam, sehemu zenye mikonge mingi - Tanga - Kilosa - Morogoro na kadhalika.

neg:
Manispaa
Nchini Tanzania manispaa ni mji mwenye wakazi zaidi ya 100,000 hadi 500,000.