query: Rais wa kwanza wa Tanzania aliitwa nani?

pos:
Historia ya Tanzania
Tarehe 26 Aprili 1964 Tanganyika na Zanzibar ziliungana kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hapo kiongozi wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipata kuwa Rais wa kwanza (1964-1985) na kiongozi wa mapinduzi ya Zanzibar Abedi Amani Karume akawa Makamu wa Kwanza wa Rais.

pos:
Tanzania
Tanganyika na Zanzibar zilikuwa nchi mbili tofauti hadi 1964, zilipoungana na kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hapo kiongozi wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipata kuwa Rais wa kwanza na kiongozi wa mapinduzi ya Zanzibar Abedi Amani Karume akawa Makamu wa Kwanza wa Rais.

pos:
Jiografia ya Tanzania
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.

neg:
Historia ya Tanzania
Binadamu wa kwanza kuishi huko huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani, halafu Wabilikimo. Wa kwanza wanaendelezwa na wajukuu wao Wasandawe, kabila la pili limemezwa na makabila mengine

neg:
Baraza la mawaziri Tanzania
Serikali iliyopo ilitangazwa na John Magufuli, rais wa tano wa Tanzania baada ya uchaguzi mkuu wa Oktoba 2015 mnamo tarehe 10 Desemba 2015. Isipokuwa nafasi 4 zilichelewa kutajwa majina hadi tarehe 23 Desemba, na hapo waliingia Jumanne Maghembe, Philip Mpango, Gerson Lwenge na Joyce Ndalichako. Siku hiyohiyo Makame Mbarawa alihamishwa kutoka Wizara ya Maji na Umwagiliaji na kwenda Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano.

neg:
Amirijeshi mkuu
Kwa mfano nchini Tanzania amirijeshi mkuu ni rais: ndiye anayetoa amri kwa majeshi yake. Kwa sasa amirijeshi wa sasa Tanzania ni John Pombe Magufuli.

neg:
Waikizu
Kuna watu maarufu kama waziri mkuu wa zamani wa Tanzania, ndugu Joseph Sinde Warioba.

neg:
Kassim Majaliwa
Tarehe 19 Novemba 2015 aliteuliwa na rais John Magufuli kuwa waziri mkuu wa serikali ya awamu ya tano nchini Tanzania.

neg:
Severino Kiwango
Severino Kiwango ni mwongozaji wa filamu za kiTanzania. Ikiwa ni Mpenzi wa kuangalia vipindi vya Luninga lazima uta mfahamu huyu Bwana Severino kiwango amewahi kuongoza michezo mingi sana katika Televisheni ya ITV hasa ile ya kizamani wakina Mzee Jongo, michezo ya kaole hapo mwanzoni kabisa na sasa hivi yupo kwenye masuala ya Filamu za Kitanzania ndiko anako shughulika moja kati ya Filamu alizo ongoza ni 'Misukosuko' 1 na 2. Kiwango pia ni Mtayarishaji wa kwanza wa vipindi vya Televisheni ya rangi barani Africa. Kiwango pia ameshiriki kwenye vita vya Tanzania na Uganda kama Mwongozaji (Director) wa Filamu ya mapambano vitani. Vilevile Kiwango aliongoza vipindi vya mahakamani vya kesi ya rais wa kwanza wa Zanzibar, Abeid Amani Karume. Pia aliongoza upigaji picha wa tukio la kuunganishwa kwa vyama vya TANU na AFRO-SHIRAZ. Kiwango ndiye pia aliyeongoza upigaji picha wa maziko ya Rais wa kwanza wa Tanzania, Mwalimu Julius K. Nyerere. Huyu ndiye mtanzania wa kwanza kusomea mambo ya Televisheni na Filamu, Hollywood nchini Marekani. Katika medani za siasa, Kiwango alikuwa mmoja wa walioanzisha Chipukizi wa Afro-Shiraz na CCM. Kwa sasa Kiwango ni Mtayarishaji Mkuu (Chief Producer) wa vipindi vya ITV (IPP) na pia ni Mkufunzi (Visiting) wa mambo ya Televisheni katika chuo Kikuu cha Tumaini, Iringa.

neg:
Julius Nyerere
Mwaka 1953 alichaguliwa kuwa rais wa chama cha Tanganyika African Association (TAA), chama ambacho alikisaidia kukijenga alipokuwa mwanafunzi katika chuo kikuu cha Makerere.

neg:
John Magufuli
Tarehe 12 Julai 2015 alichaguliwa kuwa mgombea urais wa Tanzania kupitia Chama cha Mapinduzi na mgombea mwenza ni Samia Suluhu Hassani.

neg:
Mwai Kibaki
Kibaki ameweka historia mwezi Novemba 2005 baada ya kuwa Rais wa kwanza nchini Kenya kuondoa baraza lote la mawaziri kufuatia kura ya maoni ambayo ilikuwa inahusu katiba mpya ya Kenya. Kibaki alikuwa upande wa kundi lililokuwa likiunga mkono katiba hiyo kambi ya ndizi. Kundi lililokuwa likiipinga katiba hiyo kambi ya machungwa lilipata ushindi.

neg:
Tanganyika African National Union
Tanganyika African National Union (TANU) kilikuwa chama kilichotawala Tanganyika na Tanzania hadi muungano wa chama hiki na Chama cha Afro-Shirazi cha Zanzibar ulipounda Chama cha Mapinduzi (CCM) mwaka 1977.

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Tangu tarehe 20 Februari 2015 rais wa Mtangamano huo alikuwa Jakaya Kikwete, Rais wa Tanzania hadi tarehe 5 Novemba 2015, alipomuachia nafasi John Magufuli, ambaye aliongezewa mwaka mwingine mnamo Machi 2016. Kenya, Tanzania na Uganda zina historia ya ushirikiano tangu mwanzoni mwa karne ya 20, wakati wa ukoloni, ikiwa ni pamoja na Umoja wa Forodha baina ya Kenya na Uganda mwaka 1917, Tanganyika ilijiunga mnamo mwaka 1927, katika Ubalozi wa Afrika Mashariki (1948-1961), 'East African Common Services Organisation' (1961-1967) na Jumuiya ya Afrika Mashariki (1967-1977).

neg:
Uganda
Mwaka 1978 vikosi vya jeshi la Uganda viliingia Tanzania na kuvamia maeneo ya mpakani kaskazini kwa mto Kagera. Mwaka 1979 Tanzania ilijibu kwa njia ya vita na jeshi lake pamoja na wapinzani wa Uganda walishinda jeshi la Amin na kumfukuza dikteta nchini. Rais wa baadaye Yoweri Museveni alikuwako kati ya wanamigambo waliosaidiana na Watanzania.

neg:
Julius Nyerere
Nyerere aliendelea kuongoza taifa hadi 1985 alipomwachia nafasi rais wa pili, Ali Hassan Mwinyi.

neg:
Uhuru Kenyatta
Alizaliwa kama kitinda mimba wa Jomo Kenyatta aliyekuwa rais wa kwanza wa Kenya na mke wake Ngina Muhoho aliyeitwa Mama Ngina.

neg:
Idi Amin
Mnamo Oktoba 1978 Amin alianzisha vita dhidi ya Tanzania kwa kuvamia sehemu za mkoa wa Kagera. Rais Julius Nyerere wa Tanzania aliamua kumwondoa Amin kabisa na jeshi la Tanzania likatwaa Kampala tarehe 11 Aprili 1979.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Tarehe 6 Oktoba 1889 Hans Meyer alikuwa mtu wa kwanza anayejulkikana kupanda mlima na kufika hadi kilele cha Kibo. Alichagua jina la "Kaiser-Wilhelm-Spitze" ("Ncha ya Kaisari Wilhelm"). That name apparently was used until Tanzania was formed in 1964, when the summit was renamed "Uhuru", meaning "Freedom Peak" in Kiswahili.

neg:
George Mcheche Masaju
George Mcheche Masaju ni mwanasheria wa nchini Tanzania. Mwaka 2015 aliteuliwa na rais Jakaya Kikwete kuwa Mwanasheria Mkuu wa nchi akaendelea katika nafasi hii baada ya kuingia kwa raisi mpya John Magufuli.

neg:
Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
Amiri jeshi mkuu wa JWTZ ni rais wa Tanzania.

neg:
Omar Bongo
El Hadj Omar Bongo Ondimba (30 Desemba 1935 – 8 Juni 2009) alikuwa Rais wa nchi ya Gabon tangu mwaka wa 1967. Baadhi ya marais barani Afrika, Bongo ameshika urais kwa muda mrefu kabisa. Alimfuata Leon M'ba akiwa na umri wa miaka 31 tu, na wakati ule alikuwa rais kijana kabisa duniani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Albert-Bernard Bongo.
Kiongozi huyo mwanzoni alitambulika kama Albert Benard Bongo kabla ya baadae kusilimu na kuitwa Omari Bongo. baada ya kumaliza masomo yake ya awali na sekondari mjini Brazzaville, Bongo alianza kazi katika shirika la umma lililokuwa likishughulika na masuala ya posta na simu lakini baadae aliingia kwenye mafunzo ya kijeshi na taratibu ukawa mwanzo wa kujikita kwenye siasa.

neg:
Uislamu nchini Tanzania
Historia ya Uislamu nchini Tanzania imeanza kunako miaka ya 960-1000 AD, wakati Ali ibn al-Hassan Shirazi alikuwa mmoja kati ya watoto saba wa kiume wa Shah wa Shiraz, Uajemi, mama yake akiwa ni mtumwa wa Kihabeshi. Kufuatia kifo cha baba yake, Ali alitimuliwa na kunyimwa urithi na ndugu zake. Kachukua jahazi lake kupitia Hormuz, Ali ibn al-Hassan Shirazi, na kikundi kidogo cha wafuasi wakafanikiwa kufanya mapumziko yao ya kwanza mjini Mogadishu, bohari la kibiashara katika pwani ya Afrika Mashariki.

neg:
Ofisi ya Makamu wa Rais Muungano na Mazingira (Tanzania)
Tarehe 7 Oktoba 2017 Rais John Pombe Joseph Magufuli, Rais wa awamu ya tano, alifanya mabadiliko kidogo katika Wizara mbalimbali na kuwabadilisha baadhi ya mawaziri na manaibu waziri na katika mabadiliko hayo wapo pia Mawaziri wapya walioingia na manaibu Waziri wapya, ikiwepo hii ya mazingira ambapo aliteuliwa Naibu Waziri na mnamo tarehe 9 Oktoba 2017 aliweza kuwaapisha rasmi, akiwemo naibu Waziri wa Mazingira.

neg:
Ikulu ya Tanzania
Ikulu (kutoka neno la Kinyamwezi; kwa Kiingereza: State House) ya nchi ya Tanzania ilijengwa na Wajerumani mwaka 1891 kwa namna ya kipekee na gavana wa Kihuni Chakosi Dikwe na kutumika kama ngome ya gavana.

neg:
Historia ya Uganda
Rais wa kwanza alikuwa Kabaka Sir Edward Mutesa II na waziri mkuu Milton Obote.

neg:
Orodha ya Makamu wa Rais Tanzania
Orodha ya Makamu wa Rais wa Tanzania ni cheo cha pili kwa ukubwa kisiasa nchini Tanzania.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais Amani Abeid Karume ambaye ni mwana wa rais wa kwanza na alikuwa mgombea wa CCM alichaguliwa mara ya pili na wananchi wote tarehe 30 Oktoba 2005 katika kura iliyopingwa na chama cha upinzani CUF.

neg:
Mkuu wa mkoa
Kwa Tanzania kiongozi huyo huteuliwa na Rais. Ndiye mwakilishi wa Rais katika Mkoa.

neg:
Bibi Titi Mohammed
Bibi Titi Mohammed (1926 - 5 Novemba 2000) alikuwa mmoja wa wanawake wa kwanza mzalendo kushika nafasi za ubunge na uwaziri nchini Tanzania. Pia alikuwa kati ya wanawake wa kwanza kujiunga na harakati za kugombea uhuru wa Tanganyika.

neg:
John Magufuli
Tarehe 22 Julai Magufuli alichaguliwa kukiwakilisha Chama cha mapinduzi kama mgombea urais kwenye Uchaguzi mkuu wa mwaka, 2015, alipongezwa na naibu katibu mkuu wa zamani wa umoja wa mataifa Asha-Rose Migiro na balozi wa Marekani kwa umoja wa Afrika Amina Salum Ali kwa kwenda kukiwakilisha chama.

neg:
Mapambano ya uhuru Tanganyika
Aliyekuwa waziri mkuu wa pili wa Tanganyika huru na baadaye makamu wa pili wa rais wa Jamhuri ya muungano wa Tanzania, Rashid Mfaume Kawawa, ndiye aliyeongoza harakati hizo kama katibu mkuu.

neg:
BBC
Matangazo kwa lugha ya Kiswahili yalianza mwaka 1957. Tarehe 27 Juni 1957 sauti ya Kiswahili ilisikika mara ya kwanza; msemaji alikuwa Oscar Kambona aliyekuwa wakati ule mwanafunzi wa chuo kikuu huko London na baadaye waziri wa mambo ya nje wa kwanza baada ya uhuru wa Tanzania.

neg:
Uganda
Rais wa kwanza alikuwa Kabaka Sir Edward Mutesa II na waziri mkuu Milton Obote.

neg:
Elimu ya kujitegemea
Elimu ya kujitegemea ni elimu inayolenga si nadharia au ujuzi tu, bali namna ya kufaidika nayo hata upande wa uchumi kwa kufanya nchi isihitaji kutegemea misaada kutoka nje.Tanzania mara ilipopata uhuru mwaka 1961 serikali, chini ya uongozi wa waziri mkuu wa kwanza wa Tanganyika, Julius Nyerere, ilifanya jitihada mbalimbali za kuiokomboa nchi, hususan katika suala la elimu. Mipango mbalimbali iliwekwa, na kilele cha mipango hiyo ilikuwa mwaka 1967 wakati wa Azimio la Arusha.

neg:
Kipindi cha historia ya Tanzania
Mwaka 1961 mwalimu wa shule wa zamani Julius Nyerere akawa Waziri Mkuu wa kwanza.

neg:
Julius Nyerere
Kosa lingine ambalo wengine wanaona Nyerere alilifanya ni kumhadaa aliyekuwa Rais wa Zanzibar Mzee Abeid Amaan Karume kwa kuziunganisha Tanganyika na Zanzibar, na kuanza kupora mamlaka ya Zanzibar kidogokidogo. Kwa hivi sasa Wanzanzibari wengi wamechoka na Muungano huo, na wanataka uhuru wa nchi yao ili wapumue. Hata upande wa bara wananchi wengi wanalalamikia kutoweka kwa Tanganyika na serikali yake.

neg:
Wazanaki
Mwaka [1961] aliipatia Tanganyika uhuru, halafu mwaka 1964 Tanganyika na Zanzibar ziliungana kuunda Tanzania. Mwl. Julius Kambarage Nyerere alifariki mwaka 1999 na kifo chake kilihuzunisha watu wa taifa lote la Tanzania.

neg:
Frederick Sumaye
Frederick Tluway Sumaye (amezaliwa 29 Mei 1950) alikuwa Waziri Mkuu wa Tanzania kuanzia tarehe 27 Novemba 1995 mpaka 28 Desemba 2005.

neg:
Historia ya Tanzania
Ilianzishwa wakati wa kugawa Usultani wa Omani mwaka 1856 ikaishia mwaka 1964 baada ya mapinduzi ya Zanzibar na muungano na Tanganyika uliozaa Tanzania.

neg:
Historia ya Zanzibar
Kiongozi wa ASP Abeid Karume, asiyekuwa na msimamo mkali akawa rais wa kwanza wa nchi, na wanachama wa Umma party walipewa nafasi serikalini. Kufikia Machi Okello alikuwa ameshawekwa pembeni na kufikia Aprili kikosi chake kimeshanyang'anywa silaha.

neg:
Historia ya Ghana
Kwame Nkrumah, Waziri Mkuu wa kwanza na baadaye Rais wa nchi ya sasa ya Ghana, hakuwa tu kiongozi wa Kiafrika wa kupigana dhidi ya ukoloni ila alikuwa pia mtu aliyekuwa na ndoto ya muungano wa Afrika ambayo haingejipata katika ukoloni mamboleo. Alikuwa kiongozi wa serikali ya kwanza Afrika kukuza Muungano wa Waafrika (Pan-Africanism), wazo ambalo alilipata wakati wa masomo yake katika Chuo Kikuu Cha Lincoln lililoko Pennsylvania (Marekani), wakati ambapo Marcus Garvey alikuwa anapata umaarufu kwa harakati zake za “Back to Africa Movement." Aliunganisha ndoto za Macus Garvey na zile za mwanachuo mashuhuri Mmarekani Mweusi W.E.B. Du Bois ili kuandaa Ghana kisasa.

neg:
Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
Jeshi jipya lilijengwa kwa kuajiri hasa wanachama wa umoja wa vijana wa TANU likapewa jina la Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania. Jeshi hili jipya liliwekwa chini ya usimamizi ya chama cha TANU (baadaye CCM) kwa kufuata mtindo wa nchi kama Urusi na China. Kamanda wa kwanza alikuwa Mrisho Sarakikya aliyewahi kusimama upande wa serikali wakati wa uasi akapandishwa cheo kutoka luteni hadi kanali, baadaye kuwa jenerali.
Mwanzoni JWTZ ilikuwa jeshi ndogo lenye askari chache kuliko TR lakini hadi 1967 lilipanushwa kuwa na vikosi 4. Mnamo 1972 JWTZ lilikadiriwa kuwa na askari 10,000 katika vikosi vinne pamoja na vifaa vya vifaru 20 aina ya Kifaru T-59, 14 Kifaru T-62, mizinga ya Kirusi na Kichina. Vipuli vilikuwa haba na sehemu ya vifaa haikuweza kutengenezwa.

neg:
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah ( 1909 - 27 Aprili 1972) alikuwa Rais wa kwanza wa Ghana na mmoja wa viongozi wenye nia ya kujenga Muungano wa Afrika, tena mchochezi wa falsafa ya Umajinuni.

neg:
Kisuke
=Eneo la kihistoria==
Kata ya Kisuke ilishawahi kutembelewa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Julius K. Nyerere, mnamo mwaka 1973 alipofanya uzinduzi wa Ofisi ya CCM kata ya Kisuke ambayo mpaka leo ipo na inaendelea kutumika.

neg:
Historia ya Tanzania
Nchi za nje zikatambua mji mkuu mpya na kujenga uhusiano. Ubalozi wa Marekani ulijengwa mwaka 1837, Uingereza ukafuata mwaka 1841 na Ufaransa mwaka 1844.

neg:
Teide
Mjerumani Hans Meyer (Mzungu wa kwanza kupaa kilele cha Kilimanjaro, Tanzania) pia alitembelea Teide katika mwaka 1894, wakati mwingine safari ya Kilimanjaro ili kuchunguza hali ya barafu ya volkeno. Baada ya kupanda kwa Teide, inajulikana kama "wafalme wawili, mmoja kupanda katika bahari na wengine katika jangwa na nyika".

neg:
Wagikuyu
Mwaka 1961, Jomo Kenyatta aliachiliwa huru na kuwa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya mwaka 1964. Tangu mwaka huo, Wakikuyu wametoa marais watatu wa Kenya, ikiwemo Emilio Stanley Mwai Kibaki na Uhuru Muigai Kenyatta.

neg:
Maria Nyerere
Kwa sasa ni miongoni mwa wajumbe saba wa baraza la wazee wa "Alliance for Tanzania Youth Economic Empowerment" (Atyee), pamoja na rais wa zamani wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Ali Hassan Mwinyi na rais wa zamani wa Zanzibar Amani Abeid Karume.

neg:
Makame Mbarawa
Makame Mbarawa ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CCM. Aliteuliwa na Rais wa awamu ya tano wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania John Magufuli kuwa mbunge na Waziri wa Kazi, usafirishaji na Mawasiliano kwa miaka 2015 – 2020. Aliwahi pia kuwa Waziri wa Mawasiliano, Sayansi na Teknolojia miaka ya 2010-2015

neg:
Wapare
Tamaduni, mila na desturi za wapare zimekuwa zikifanana sana kwa koo karibu zote. Hapo kale Wapare pia waliweza kutengeneza au kuifunga mvua kwa shughuli za jadi, jambo ambalo wapo baadhi ya Wapare ambao mpaka leo wanaweza. Kwa mfano Mtemi wa Same Mohammedi Kibacha Singo, ambaye aliacha uongozi mara baada ya Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kupiga marufuku utawala wa jadi. Kiongozi huyo aliyefariki dunia mwaka 1981 alikuwa na ujuzi mkubwa wa kuleta mvua.

neg:
John Magufuli
Tarehe 29 Oktoba 2015 Tume ya Taifa ya Uchaguzi ulimtangaza kuwa rais wa awamu ya tano wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa ushindi wa kura 8,882,935 sawa na 58.46% pamoja na makamu wa rais Samia Suluhu Hassani.

neg:
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania
Makala hii inaonyesha orodha ya mawaziri wakuu wa Tanzania.

neg:
Edward Ngoyai Lowassa
Lakini maneno hayo ya baadhi ya wanasiasa hayakuishia hapo: wakadai baada ya Rais Mkapa kuchaguliwa, hakumteua Lowassa kwa kuwa aliagizwa na Mwalimu Nyerere asimteue mpaka achunguzwe kama uwezo kiasi wa fedha alionao unatokana na mapato halali, kama siyo halali asimteue. Mwaka 1997 Rais Mkapa akamteua Lowassa kuwa Waziri wa nchi, ofisi ya makamu wa Rais mazingira.

neg:
Historia ya Tanzania
Rais wa awamu ya tatu, Benjamin Mkapa (1995-2005) aliendeleza mfumo wa uchumi wa soko huria ambapo mashirika ya umma yanabinafsishwa.

neg:
Modibo Keïta
Baada ya kuanguka kwa shirikisho, US-RDA ilitangaza uhuru kamili wa Jamhuri ya Sudan kama Jamhuri ya Mali. Keita akawa rais wake wa kwanza, na baada ya muda mfupi alitangaza US-RDA kuwa chama pekee halali cha siasa.
Katika ngazi ya kisiasa, Modibo Keïta aliwafunga haraka wapinzani kama Fily Dabo Sissoko. Uchaguzi wa kwanza baada ya uhuru mwaka 1964, Keita alichaguliwa tena kuwa rais na bunge. Kuanzia 1967, alisimamisha katiba kwa kuunda [Kamati ya Taifa ya Ulinzi wa Mapinduzi]] (CNDR).

neg:
Historia ya Tanzania
Tangu mwaka 1890 waziri mkuu wa Sultani alikuwa Mwingereza aliyepokea amri kutoka London.

neg:
Tanzania
Tanzania, chini ya Rais wa awamu ya pili Ali Hassan Mwinyi (1985-1995) iliruhusu mfumo wa vyama vingi vya siasa Tanzania na kuanza mpango wa kurekebisha uchumi kuendana na masharti ya Benki ya Dunia na Shirika la Fedha Duniani.

neg:
Kipindi cha historia ya Tanzania
Rais Jakaya Kikwete alichaguliwa mnamo 2005 na kuongoza hadi 2015, alipomuachia John Pombe Magufuli.

neg:
Seko Shamte
Mradi wa pili wa Seko unapangwa kuwa waraka juu ya Julius Kambarage Nyerere, rais wa kwanza wa Tanzania.

neg:
Jomo Kenyatta
Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.

neg:
Kenya
Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957. Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza.

neg:
Orodha ya Marais wa Tanzania
Makala hii inaonyesha orodha ya marais wa Tanzania.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Sheikh Suleiman Takadir alikuwa mwanaharakati mzalendo na mwanazuoni wa Kiislamu kutoka nchini Tanzania. Vilevile alikuwa mmoja kati ya watu wa awali walioshirikiana na Julius Nyerere katika harakati za kudai Uhuru wa Tanganyika. Pamoja na yote hayo, jina la Sheikh Suleiman Takadir halijapata kutajwa popote katika historia ya kupigania uhuru wa Tanganyika wala katika historia ya TANU.

neg:
Historia ya Tanzania
Zanzibar ilipata uhuru wake tarehe 10 Desemba 1963. Uhuru wa usultani ukadumu muda mdogo tu. Mapinduzi ya tarehe 12 Januari 1964 yakamuondoa Sultani. Mauaji ya familia nyingi zenye asili ya Kiarabu yakafuata.

neg:
Kambarage
Imejulikana hasa kutokana na Julius Kambarage Nyerere aliyekuwa mwanasiasa wa kuongoza Tanganyika kufikia uhuru baada ya ukoloni na kuwa rais wa kwanza wa Tanzania.

neg:
Familia ya Jakaya Kikwete
Familia ya Jakaya Kikwete ni jina la kutaja familia ya Rais wa awamu ya 4 wa Tanzania . Huhesabiwa kama Familia ya Kwanza ya Tanzania.

neg:
Dar es Salaam
Ni mji mkuu wa kibiashara wa Tanzania wakati Dodoma ni mji mkuu wa Tanzania (kinadharia tangu mwaka 1973). Mpango wa kuhamishia serikali mjini Dodoma unaendelea kwa kasi chini ya rais John Magufuli, japokuwa bado ofisi kadhaa za serikali, ikiwa ni pamoja na Ikulu, zipo Dar es Saalaam.

neg:
Gertrude Mongella
Gertrude Ibengwe Mongella alikuwa Rais wa kwanza wa Bunge la Umoja wa Afrika. Pia alikuwa mbunge wa jimbo la Ukerewe katika bunge la taifa nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Waziri Mkuu wa Tanzania
Waziri Mkuu wa Tanzania ni msimamizi wa shughuli zote za serikali katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Anawakilisha serikali katika bunge la taifa. Yuko chini ya mamlaka ya rais. Anateuliwa na rais akihitaji kuthebitishwa na wabunge wengi.

neg:
Historia ya Tanzania
Sayyid Said alikuwa Sultani wa Omani tangu mwaka 1804. Aliimarisha utawala wa Omani juu ya pwani ya Afrika ya Mashariki.

neg:
Historia ya Tanzania
Sultani mwenyewe aliondoka kabisa Maskat mwaka 1840. Kukua kwa Zanzibar kulisababisha kukonda kwa mji wa Maskat
Baada ya kifo cha Sayyid Sultan mwaka 1856, usultani wa Oman uligawiwa kati ya wanawe. Sayyid Majid bin Said Al-Busaid (1834/1835–1870) akawa Sultani wa kwanza wa Zanzibar na kaka yake Sayyid Thuwaini bin Said al-Said akawa Sultani wa Oman akitawala nchi hiyo bila maeneo ya Afrika ya Mashariki.

neg:
Viwanja vya Mnazi Mmoja
Viwanja vya Mnazi Mmoja ni maeneo yaliyopo katika mji wa Dar es Salaam. Ni viwanja vinavyokumbusha uhuru wa Tanganyika tarehe 9 Desemba 1961 na muungano mwaka mmoja baadaye. Eneo la mnazi mmoja lina historia kubwa sana ya nchi. Kama mkutano wa kwanza wa TANU wa mwaka 1954 ulifanyikia hapo, Mwenge wa Uhuru, kutangazwa kwa Azimio la Arusha na raisi wa kwanza wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Barua ya kujiuzulu ualimu ya Julius Kambarage Nyerere
Hotuba aliyotoa Nyerere pale Mnazi Mmoja ambapo aliwaeleza watu kuhusu safari yake kwenda Umoja wa Mataifa ilikuwa ndiyo mwanzo hasa wa historia mpya ya Tanganyika. Kabla ya hapo Waafrika wa Tanganyika hawakupata kuonyesha shauku na matumaini katika mustakabali wao. Katika viwanja vya Mnazi Mmoja Nyerere aliwaeleza halaiki ya watu wenye furaha na waliokuwa wakimsikiliza kwa makini kuwa miongoni mwa mataifa kumi na mbili yanayounda Baraza la Udhamini saba kati yao yalitoa idhini kuwa muda wa utawala wa ndani wa Tanganyika utakapowadia, Waafrika lazima wapewe nchi yao.

neg:
Julius Nyerere
Kwanza aliongoza Tanganyika toka mwaka 1961 hadi 1964 kama waziri mkuu, halafu kama rais; baada ya muungano wa Tanganyika na Zanzibar, aliongoza Tanzania kuanzia mwaka 1964 hadi mwaka 1985 kama rais.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Mikutano ya mwanzo ya TANU ilikuwa ikifanyika Mnazi Mmoja mbele ya baadaye ilipojengwa Taasisi ya Elimu ya Watu Wazima. Wakati ule pale palikuwa hakuna jengo lolote, palikuwa na kiwanja kitupu na ardhi ile ilikuwa mali ya Mzee John Rupia Makamu wa Rais wa TANU. Kiwanja hiki baaadaye Mzee Rupia aliwapa TANU na TANU wakaanzisha Chuo Kikuu pale mara baada ya uhuru. Mikutano ya kwanza ya TANU ikifanyika pale Mnazi Mmoja na kabla Nyerere hajapanda juu kwenye jukwaa kuzungumza na wananchi alikuwa kwanza anatangulia Sheikh Suleiman Takadir kusawazisha uwanja na kuwaweka wananchi tayari kumsikiliza kiongozi wao.

neg:
Historia ya Tanzania
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961.

neg:
Julius Nyerere
Baada ya kuona kuwa uchumi wa Tanzania hautaweza kusimama kwa siasa ya kijamaa na kuwa hataweza kuvumilia kuendesha nchi kwa siasa nyingine ambazo yeye hakuwa na imani nazo, Nyerere kwa hiari yake mwenyewe aliamua kustaafu nafasi ya urais kuanzia uchaguzi wa mwaka 1985 na kumwachia usukani Ali Hassan Mwinyi, aliyetawala kwa siasa ya uchumi wa soko huria.

neg:
Historia ya Togo
Rais wa kwanza alikuwa Sylvanus Olympio.

neg:
Achieng Oneko
Uchaguzi wa ubunge wa kwanza ulifanyika mnamo siku ya uhuru mwaka wa 1963 na Achieng Oneko alishinda kiti cha eneo bunge la Mji wa Nakuru. Jomo Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya na kwa haraka akamteuwa Achieng Oneko kama Waziri wa Habari, Utangazaji na Utalii. Hata hivyo, mwaka wa 1966 Oneko alijiondoa serikalini na kujiunga na chama kipya cha Kenya People's Union, chama cha kijamii kilichokuwa kinaongozwa na sahibu wake Oginga Odinga

neg:
Waziri Mkuu wa Tanzania
Waziri Mkuu si kiongozi wa serikali lakini anaongoza vikao vya baraza la mawaziri wakati rais na makamu wa rais hawapo.

neg:
Historia ya Kiswahili
Katika Tanzania Kiswahili kimekuwa lugha rasmi ya serikali na taifa. Shule za msingi hutumia Kiswahili lakini shule za sekondari na vyuo bado zinaendelea kufundisha kwa Kiingereza. Tarehe 15 Februari 2015 rais Jakaya Kikwete alitangaza mpango wa kubadilisha lugha ya elimu nchini kwa kutumia Kiswahili kwenye ngazi zote hadi shule za sekondari na chuo kikuu.

neg:
Haruna Taratibu
Haruna Taratibu alikuwa mzalendo muasisi wa TANU Jimbo la Kati (Central Province) mnamo 1954 - Dodoma. Sifa kuu katika ujumbe wa Nyerere ilikuwa ni kule kueleweka kwa mantiki yake na kuweza kuwavutia wananchi wa kawaida. Hawa ndiyo walikuwa watu walioyageuza majumba yao kuwa ofisi za TANU, wakafanya kampeni kupata wanachama, wakauza kadi za TANU, na katika kufanya hivyo wakahatarisha maisha yao.
African Association mjini Dodoma ilikuwa ikiongoza katika harakati baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Ilikuwa na wanasiasa wenye juhudi sana na wabunifu kuliko wanasiasa wengine wote waliopata kutokea katika historia ya Tanganyika. Wanasiasa hawa walikuwa Ali Ponda, Mmanyema na Hassan Suleiman, Myao, rais na katibu wake. Mwaka 1945 Ali Ponda alitoa wito kwa Waafrika wote kuungana kama umma mmoja. Lakini kuanzia mwaka 1948 harakati za siasa mjini Dodoma zilififia, na TANU ilipoanzishwa mnamo Julai, 1954, tawi la TAA Dodoma lilikuwa limedorora kiasi kwamba kilishindwa hata kupeleka mjumbe kwenye mkutano ule wa TAA wa kuundwa kwa TANU.

neg:
Jakaya Kikwete
Jakaya Mrisho Kikwete alikuwa rais wa nne wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania tangu tarehe 21 Desemba 2005 hadi tarehe 5 Novemba 2015.

neg:
Mwai Kibaki
Mwai Kibaki ni rais wa tatu wa Jamhuri ya Kenya akiwa ametanguliwa na Rais wa Kwanza wa Kenya,Mzee Jomo Kenyatta, na Daniel Arap Moi. Jina lake la kubatizwa ni Emilio Stanley .

neg:
John Magufuli
Japokuwa alikutana na changamoto kubwa ya mgombea mwenzake wa chama cha upinzani Edward Lowassa katika uchaguzi uliofanyika tarehe 25 Oktoba 2015, tume ya taifa ya uchaguzi ilimtangaza Magufuli ndiye mshindi kwa asilimia hamsini na nane. Mgombea mwenza, Samia Suluhu, pia alitangazwa kuwa makamu wa rais. Kuapishwa kwa Magufuli kulifanyika tarehe 5 Novemba 2015.

neg:
Historia ya Tanzania
Wafanyabiashara kama Tippu Tip waliokuwa raia wa Usultani wakapita Tabora na Ujiji kwenda ziwa Tanganyika na kuingia ndani ya eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ya leo. Wapagazi wao walibeba bidhaa kutoka Zanzibar zilizobadilishwa kwa pembe za ndovu hasa. Watumwa walikamatwa au kununuliwa wakabeba pembe hadi pwani.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais wa tatu aliyemfuata alikuwa Ali Hassan Mwinyi (1984-1995) aliyeendelea kuwa pia rais wa Tanzania tangu 1985.

neg:
Ukristo nchini Tanzania
Walutheri wa kwanza walifika Dar-es-Salaam mwaka 1887.

neg:
Hamad Rashid Mohamed
Hamad Rashid Mohamed (amezaliwa 1 Machi, 1950) alikua mbunge wa jimbo la Wawi katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Ni mlezi wa chama cha ADC.Amegombea nafasi ya urais kupitia chama cha ADC tarehe 20.03.2016 huu ulikua ni uchaguzi wa marudio kufuatia uchaguzi wa october 25,2015 kufutwa na mwenyekiti wa tume ya uchaguzi.
Katika uchaguzi huo Hamad hakuweza kufikia asilimia 10 na kushindwa kuchaguliwa kua Makamo wa kwanza wa Rais kwani chama chake kilishindwa kupata kiti hata kimoja na kutofikisha asilimia 10 ya kura za urais.
Baadhi ya wanchi wanamchukulia kama ni pandikizi la CCM visiwani Zanzibar

neg:
Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
Tarehe 20 Januari 1964, bado wakati wa usiku, kikosi cha kwanza cha TR kwenye kambi la Colito Barracks mjini Dar es Salaam kiliasi na kujipatia silaha kutoka ghala. Maafisa Waingereza walikamatwa na kufungwa lakini mkuu Douglas aliweza kujificha. Waasi walivamia kituo cha redio, uwanja wa ndege, ikulu na ofisi ya posta na simu. Maafisa Waingereza na Waafrika wasioshiriki na waasi walisafirishwa Kenya. Rais Nyerere alienda mafichoni katika kanisa moja la kikatoliki ng'ambo ya bandari akamwachia waziri Oskar Kambona kazi ya kuwasiliana na wanajeshi. Madai ya wanajeshi yalikuwa kuachishwa kwa maafisa Waingereza na kupandishwa kwa mishahara. Siku za kwanza ya mgomo wa jeshi ilifuatwa na vipindi vya fujo mjini vilivyobadilika na vipindi vya kimya, mashambulizi dhidi ya maduka ya Wahindi na kukamatwa kwa Wazungu wachache. Hata mbalozi wa Uingereza alikamatwa kwa kipindi kifupi.

neg:
Abedi Amani Karume
Baada ya miezi mitatu Zanzibar iliungana na Tanganyika iliyokuwa ikiongozwa na Mwalimu Nyerere. Baada ya muungano wa nchi hizi mbili uliozaa Tanzania, Karume alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

neg:
Zubeir Mtemvu
Ijapokuwa Nyerere alijaribu kwa uwezo wake wote kuwafikishia watu ujumbe wa TANU matokeo hayakuwa mazuri. Mzee Mtemvu ana picha na nyaraka muhimu sana kwa mtafiti yeyote atakaye kufahamu kuhusu historia ya TANU na siku za mwanzo za Mwalimu Nyerere katika siasa. Katika barua ambayo Mtemvu alimwandikia Ally Sykes mnamo tarehe 15 Agosti, 1954 aliwaelezea watu wa kabila lake kama 'wagumu'. Inaaminika hii ndiyo ilikuwa safari ya kwanza kwa TANU kuanza kujitangaza hadharani. Ndani ya barua hiyo Mtemvu alimjulisha Ally Sykes kuhusu mwanachama mpya wa TANU, Ally Mwinyi Tambwe. Wakati ule Tambwe alikuwa Katibu wa Al Jamiatul fi Tanganyika. Mchango wake mkubwa ukiacha kuipa TANU uongozi wa wasomi ilikuwa kutumia ushawishi wake kwa mweka hazina wa Al Jamiatul Islamiyya Ali Jumbe Kiro kuruhusu fedha nyingi sana za jumuia hii ya Waislamu kutumika katika harakati za uhuru na hasa katika kufanikisha safari ya kwanza ya Mwalimu Nyerere kwenda Umoja wa Mataifa kudai uhuru wa Tanganyika mbele ya Baraza la Udhamini mwaka 1955.

neg:
Rais wa Afrika ya Kusini
Rais anachaguliwa na wabunge wa kitengo cha chini "(National Assembly)" cha Bunge la Afrika Kusini. Kwa kawaida huwa kiongozi wa chama kikubwa zaidi bungeni, ambacho kimekuwa African National Congress tangu uchaguzi wa kwanza baada ya kupinduliwa kwa apartheid (ubaguzi wa rangi) uliyofanyika tarehe 27 Aprili 1994. Rais wa kwanza kuchaguliwa chini ya katiba mpya alikuwa Nelson Mandela, ambaye alifuatwa na Thabo Mbeki mwaka wa 1999, kufuatiwa na Kgalema Motlanthe mnamo Septemba 2008 na kisha Jacob Zuma mnamo Mei 2009. Katika § 5, sehemu ya 88, katiba inaruhusu wakati wa Rais ofisini kuwa muhula miwili. Marais huchaguliwa kila baada ya uchaguzi wa wabunge, na uchaguzi huu huwapa marais muda wa miaka mitano, pamoja na nafasi ya kurudishwa mara moja.

neg:
Ikulu ya Tanzania
Baada ya vita ya kwanza ya Dunia Tanganyika ilikuwa chini ya utawala wa kikoloni wa Waingereza na hapo ngome hiyo iliitwa "Government House" na ilijengwa tena mwaka 1922 ambapo gavana wa Kiswahili Sir Unapima Mkali alipochukua utawala.

neg:
Tanganyika African National Union
1952: Mwalimu Nyerere atambulishwa kwa Abdulwahid na Bwana Kasela Bantu. Baada ya utambulisho huo ikawa kila Jumamosi Mwalimu Nyerere akawa anakutana na akina Dossa Azizi, Bw. Ally Sykes, Abdulwahid Sykes, Dustan Omar na Mhando kujadili mustakbali wa nchi ya Tanganyika.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Sheikh Suleiman Takadir na huyu ndiye Nyerere kama alivyokuja kutambulishwa kwa watu wa Dar es Salaam na Sheikh Suleiman Takadir kwa mara ya kwanza mwaka wa 1954. Kabla ya hapo Nyerere alikuwa akijulikana na watu wachache katika TAA. Sheikh Takadir alimpenda sana Nyerere kiasi kuwa mwaka 1957 katika hotuba aliyotoa katika tafrija moja ya taarab Mtaa wa Mvita, alimwita Nyerere, "Mtume wa Afrika," aliyetumwa na Mungu kuwaokoa Waafrika. Maneno yale ya Sheikh Suleiman Takadir alikuwa kama anamtabiria Nyerere makubwa katika mustakabali wa Afrika, kwani miaka mingi baadaye Nyerere alikuja kusimama mstari wa mbele katika kuikomboa Afrika kutoka makucha ya wakoloni.

neg:
Asha-Rose Mtengeti Migiro
Hadi kuteuliwa kwa cheo cha UM alikuwa Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa wa Tanzania tangu Januari 2006. Wajibu huo alipewa na rais Jakaya Kikwete aliyemteua kumfuata katika wizara ya mambo ya nje iliyoshikwa awali na Kikwete mwenyewe.

neg:
Tanzania
Rais wa awamu ya tatu, Benjamin Mkapa (1995-2005) aliendeleza mfumo wa uchumi wa soko huria ambapo mashirika ya umma yanabinafsishwa.

neg:
Julius Nyerere
Kati ya mafanikio makubwa ya Nyerere kuna: kujenga umoja wa taifa kati ya watu wa makabila na dini tofauti, na hivyo kudumisha amani ya muda mrefu tofauti na hali ya nchi jirani, iliyofanya Tanzania iitwe "kisiwa cha amani".

neg:
Redio
Redio Tanzania Dar es Salaam (RTD), ndiyo redio ya kwanza ya taifa hilo, ambayo sasa inajulikana kama TBC (Tanzania Broadcasting Coorporation) baada ya kufanyiwa mabadiliko kadhaa. Ilianzishwa mwanzoni mwa miaka ya 1970.

neg:
Salim Ahmed Salim
Salim Ahmed Salim (amezaliwa 23 Januari 1942) ni mwanasiasa kutoka nchi ya Tanzania. Kuanzia tarehe 24 Aprili 1984 hadi tarehe 5 Novemba 1985 alikuwa Waziri Mkuu wa tano wa Tanzania. Alifuatwa na Joseph Sinde Warioba.

neg:
Modibo Keïta
Modibo Keïta (4 Juni 1915 - Mei 16, 1977) alikuwa Rais wa kwanza wa Mali (1960-1968) na Waziri Mkuu wa Shirikisho la Mali. Aliongoza kwa kutumia itikadi ya Ujamaa wa Afrika.


query: Dedan Kimathi alizaliwa mwaka upi?

pos:
Dedan Kimathi
Dedan Kimathi (alizaliwa kijiji cha Thenge huko tarafa ya Tetu, wilaya ya Nyeri, 31 Oktoba 1920 – alinyongwa na Waingereza tarehe 18 Februari 1957) alikuwa Mkenya aliyeongoza harakati za kundi la Mau Mau za kutwaa ardhi iliyokuwa iko mikononi mwa wakoloni toka Uingereza.

neg:
David Rudisha
Daudi Lekuta Rudisha (aliyezaliwa 17 Desemba 1988) ni Mkenya mkimbiaji wa umbali wa kati.Yeye ndiye anashikilia rekodi ya Olimpiki na ya dunia ya mbio za mita 800.

neg:
Ndumbagwe Misayo (Thea)
Ndumbangwe Misayo (maarufu kama “Thea”; alizaliwa mkoani Shinyanga mwaka 1982) ni msanii katika tasnia ya uigizaji wa filamu za kitanzania.

neg:
Ellen DeGeneres
Ellen Lee DeGeneres (amezaliwa tar. 26 Januari 1958) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Maarufu kwa kipindi chake cha mazungumzo kinachokwenda kwa jina la Ellen Show. Ellen ni mwanamama wa kwanza katika tasnia ya vipindi vya mazungumzo kujitokeza hadharani na kusema kwamba yeye anapenda mahusiano ya jinsia moja. Hatua hii ilipelekea kufukuzwa katika nyumba aliyokuwa anaishi na baba yake mzazi kwa kuhofia kuambukiza tabia hiyo mbaya kwa ndugu zake wa kike wengine wawili waliozaliwa baba mmoja lakini mama tofauti. Kipindi hiki mzee wake alikuwa ameoa mke mwengine na walibahatika kupata wawili na mke huyo. Wengi walihisi huenda mama wa kufikia alitia fitna kati yake na baba yake ili aondoke, jambo ambalo lilimuumiza Ellen lakini hatimaye aliyamaliza hayo.

neg:
Eddie Murphy
Edward "Eddie" Regan Murphy (amezaliwa tar. 3 Aprili 1961, Brooklyn, New York City) ni mwigizaji wa filamu, mchekeshaji, na mwimbaji kutoka nchini Marekani. Eddie, pia amewahi kupata Tuzo ya Golden Globe mnamo mwaka wa 2006 na pia aliwahi kushindanishwa katika ugawaji wa Tuzo ya Academy mnamo mwaka wa 2001. Alikuwa mwanachama wa kawaidia kwenye kipindi cha TV cha "Saturday Night Live" kuanzia 1980 hadi 1984.

neg:
Wizkid
Ayodeji Ibrahim Balogun (amezaliwa 16 Julai, 1990), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Wizkid (wakati mwingine hupambizwa kama WizKid), ni msanii wa rekodi, mtunzi wa nyimbo na mtumbuizaji kutoka nchini Nigeria. Alianza kazi ya muziki akiwa na umri wa miaka 11, na kutoa albamu ya ushirika akiwa na Glorious Five iliyopewa jina la "Lil Prinz" (2001). Mwaka wa 2009, ameingia mkataba na Banky W. iliyo chini ya Empire Mates Entertainment. Ameanza kupata umaarufu zaidi mnamo mwaka wa 2010 baada ya kutoa kibao cha "Holla at Your Boy" kutoka katika albamu yake ya kwanza iliyoitwa "Superstar" (2011). "Tease Me/Bad Guys", "Don't Dull", Gidi Girl, "Love My Baby", "Pakurumo" na "Oluwa Lo Ni" zilikuwa single kutoka katika albamu ya "Superstar". Albamu yake ya pili iliyoitwa , "Ayo" (2014), ilitanguliwa na vibao kama vile "Jaiye Jaiye", "On Top Your Matter", "One Question", "Joy", "Bombay" na "Show You The Money".
Kwa zaidi, katika kazi za kujitegemea, Wizkid amepata kushirikiana na baadhi ya wasanii ambao wamo katika kazi kama vile "Girl" (Bracket), "Fine Lady" (Lynxxx), "Sexy Mama" (Iyanya), "Slow Down" (R2Bees), "The Matter" (Maleek Berry), "Pull Over" (Kcee) na"Bad Girl" (Jesse Jagz).

neg:
Franco Luambo Makiadi
François Luambo Luanzo Makiadi (6 Julai 1938 – 12 Oktoba 1989) alikuwa mtu mashuhuri wa karne ya ishirini katika muziki wa Kikongo na muziki wa Afrika kwa ujumla. Hasa huitwa Franco Luambo au, kifupi, Franco.Alijulikana sana kwa uwezo wake wa kuumiliki muziki wa rumba. Alipewa jina la utani kama "Mchawi wa Gitaa" hasa kwa juhudi zake ya upigaji wa gitaa. Akiwa kama mwanzilishi wa bendi ya muziki wa jazz OK Jazz, huhesabiwa kama moja kati ya waanzilishi muziki wa Kikongo wa kisasa.

neg:
Mb Dogg
Mbwana Mohammed Ali (amezaliwa tar. 28 Agosti 1983) ni mshindi wa Tuzo ya Kili akiwa kama msanii bora wa muziki wa R&B na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama MB Dogg. Pia anafahamika kwa vibao vyake mahili kama vile Latifah, Waja, Mapenzi Kitu Gani, Inamaana na Natamani ya mwaka wa 2008.

neg:
Milki ya Gupta
Kati ya wataalamu wakuu wa enzi hili alikuwa Aryabhata aliyebuni nafasiy a sifuri katika hisabati na kufundisha ya kwamba dunia inazunguka jua. Aliangalia pia kupatwa mwezi na jua na kufanya makadirio ya kanuni zake. Hisabati ya mfuno wa desimali ilibuniwa. Alitambua ya kwamba nuru ya mwezi na sayari ina asili yake katika kuakisi nuru ya jua.

neg:
Khadja Nin
Alizaliwa Burundi mdogo katika familia yenye kujengwa na watu wa nane. Baba yake alikua mwanasiasa. Khadja Nin alisomea kuimba katika umri wake mdogo kama vile ndugu zake wakike na wakiume karibia wote walikua waimbaji.
Khadja Nin alikua na sauti ya kipekee nzuri, katika umri wa myaka mi 7 wakati huo alitokea kua muimbaji wa nyimbo za kwaya Kanisa la Katedrali na sauti yake ilikua sauti ya nyororo ambayo ilikua ikiwavutia hadi wafata ibada Kanisani.
Mwaka 1975 Khadja Nin aliiacha Burundi kuelekea Zaire kwa sasa ni Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na alifaanikisha kuolewa mwaka 1978. Katika mwaka 1980 alihamia Ubelgiji pamoja na mtoto wake wa myaka miwili. Katika mwaka 1985 alikutana na muimbaji Nicolas Fiszman ambaye alimsaidia Khadja Nin kuweza kufunga mapatano na shirika lakutoa miziki la BMG linalopatikana Gütersloh, Ujerumani. Albamu yake ya pili ya mwaka 1994 ilitolewa ikiwa na anuani ya jina la (Ya pili) ilipata umashuhuri na ndio alikuja kutokea kua maarufu kwa albumu hiyo, na hivyo, mwaka 1996 alitoa albumu kali mashuhuri ambayo ilipata wapenzi wengi zaidi na anuani ya albamu hiyo ni Sambolera, ambayo aliimba kwa lugha tatu Kiswahili, Kirundi na Kifaransa. Khadja Nin alifaanikisha kwakutumia kwa upana namna yakuimba baina ya mwendo wa pigo la muziki wakiafrika na muundo wa kisasa wa muziki wa pop (chomoka) ili kuweza kujitengenezea soko la kibiasha kwa muziki na jambo hilo alifaanikisha. Miongoni ya nyimbo zake zilizopendwa na watu ni (Sina Mali, Sina Deni), ambao ulifasiriwa katika funikio la chapisho ya albamu ya muimbaji mashuhuri Stevie Wonder muziki wake wa bure.

neg:
Masakazu Morita
Masakazu Morita|森田 成一|"Morita Masakazu" ni mwigizaji na seiyū alizaliwa tarehe 21 Oktoba 1972, huko Tokyo, Ujapani. Hivi sasa anafanya kazi na Aoni Productions. Yeye pia ni mtangazaji wa kipindi cha Bleach B-Station cha redio. Morita afaamika sana kwa jukumu lake kama Ichigo Kurosaki (Bleach), Tidus (Final Fantasy X), Auel Neider "(Gundam Seed Destiny)," Pegasus Seiya "(Saint Seiya Hades: Chapter Inferno)," na Troy Bolton (Toleo ya kijapani wa "High School musical" na "High School Musical 2)."

neg:
Miriam Odemba
Miriam Odemba (amezaliwa tar. 19 Februari 1983, Arusha, Tanzania) ni mwanamitindo kutoka Tanzania. Kuwakilisha nchi yake katika mashindano ya Miss Earth 2008.

neg:
Akon
Akon amedai katika mahojiano kwamba jina lake kamili ni Aliuane Damala Bouga Time Puru Nacka Lu Lu Lu Badara Akon Thiam ingawa kuna utata na mjadala kuhusu jina lake halisi na tarehe yake ya kuzaliwa. Akon kwa kawaida anajulikana kama Aliuane Thiam. Juu ya jina lake refu , jina kamili la Akon limeripotiwa kuwa Aliaune Badara Thiam na Alioune Badara Thiam na mtandao wa About.com unadai kwamba jina lake la katikati halijawahi kuthibitishwa. Kuhusu tarehe yake ya kuzaliwa, baadhi ya vyombo vya habari vimeripoti kwamba Akon alizaliwa mwaka 1981. Taasisi zingine, ikiwemo AP, wanadai kuwa Akon alizaliwa mwaka wa 1973, na mamake alisaidiwa kujifungua na daktari msenegali aitwaye Magueye Seck.

neg:
Mos Def
Ijapokuwa awali alitambulika kwa kazi zake za muziki ambazo amezitoa, lakini tangu mwanzoni mwa miaka ya 2000, kazi nyingi za Mos Def katika chideo zimemfanya awe rapa pekee aliyeweza vyema katika kazi zake za uigizaji. Anafahamika zaidi kwa kucheza kwake kama Brother Sam katika igizo la Kimarekani la "Dexter". Mos Def amekuwa akijishughulisha mara kwa mara katika masuala ya kijamii na kisiasa.

neg:
Jean-Luc Dehaene
Jean-Luc Dehaene (amezaliwa 7 Agosti 1940) ni mwanasiasa kutoka nchi ya Ubelgiji. Alikuwa Waziri Mkuu wa Ubelgiji kuanzia 7 Machi 1992 hadi 12 Julai 1999.

neg:
Mohammed Gulam Dewji
Mohammed Gulam Dewji (amezaliwa tarehe 8 Mei 1975) ni mwekezaji na mfanyabiashara nchini Tanzania aliyewahi kuwa pia mbunge katika Bunge la Tanzania miaka 2005-2015.

neg:
Richard Limo
Alizaliwa mwaka wa 1980 katika kijiji cha Cheptigit, wilayani Uasin Gishu. Baada ya shule ya msingi alihudhuria Polytechnic na kupokea daraja katika masomo ya waya na umeme mwaka wa 1996. Hakuwa ameanza kukimbia hadi mwaka wa 1997 wakati alijiunga na kambi ya mafunzo iliyoko karibu na nyumbani kwake. Mwaka uliyofuata alishinda medali ya fedha katika mbio ya vijana katika mchuano wa World Cross Country. Mwaka huo huo alivunja rekodi ya dunia ya vijana katika[mita 3000 kwa kukimbia kwa muda wa dakika 7:36.76, lakini alikosa mchuano wa dunia wa vijana . Mwaka wa 2001 akawa bingwa wa dunia na pia akawa mtendaji bora duniani wa mwaka huo ambao ulikuwa mwaka wa 2001 katika mbio za mita 5000 na muda wake wa dakika 12:56.72, bado ni rekodi yake bora ya kibinafsi. Tangu mwaka wa 2004 hajakuwa akionekana sana na vyombo vya habari, lakini tangu wakati huo amebadilika na kuanza kukimbia mbio ya masafa marefu zaidi ya marathon. Alichukua nafasi ya pili mwaka wa 2007 katika Amsterdam Marathon, mbio yake ya marathon ya kwanza ambapo rekodi yake bora na mpya ya kibinafsi (masaa 2:06:45)

neg:
Dedan Kimathi
Kimathi alizikwa kwenye kaburi la umma mahali pasipojulikana katika gereza la Kamiti. Serikali ya Uingereza mpaka sasa inapinga maiti ya Kimathi ifukuliwe ili azikwe tena kirasmi, kwasababu wanasema alikuwa gaidi. Lakini Wakenya wengi wamchukulia kuwa Shujaa wa Taifa. Jina la Kimathi linakumbukwa nchini Kenya hasa kutokana na mitaa ya miji, majengo mengi na pia barabara ambazo zimeitwa kwa jina lake.
Mchezo wa Kuigiza wa "Mzalendo Kimathi" ama kwa kiingereza The Trial of Dedan Kimathi umeandikwa na Ngugi wa Thiong'o (ndugu wa shujaa wa Mau Mau) akishirikiana na Micere Mugo na mchezo huo unaeleza kisa cha Kimathi.

neg:
Charles-Valentin Alkan
Charles-Valentin Alkan (30 Novemba 1813 - 29 Machi 1888) alikuwa mtunzi wa muziki na mpigaji wa kinanda maarufu kutoka nchi ya Ufaransa. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Charles-Valentin Morhange; wakati wa utoto yeye na ndugu zake wakatumia jina la babao Lakan kama jina la familia. Charles-Valentin alikuwa mpigaji kinanda mashuhuri na mwenye uwezo wa kupiga kinanda haraka zaidi na alitunga tungo nyingi za kinanda, ambazo nyingi zilikuwa vigumu kwa watu wengine kuweza kuzipiga.

neg:
Kenneth Kaunda
Kenneth David Kaunda, anafahamika zaidi kama KK (amezaliwa tar. 28 Aprili 1924) alikuwa Rais wa wa kwanza kwa nchi ya Zambia. Alitumikia taifa hilo kuanzia mnamo mwaka wa 1964 hadi 1991.

neg:
Lady Jay Dee
Judith Daines Wambura Mbibo (anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama Lady Jay Dee; amezaliwa mkoani Shinyanga 15 Juni 1979) ni mwanamuziki wa Bongo Flava-Afro pop kutoka nchini Tanzania.

neg:
Kim Tae Jung
Kim Dae Jung (Kikorea: 김대중 金大中) (6 Januari 1925 - 18 Agosti 2009) alikuwa rais wa zamani wa nchi ya Korea Kusini. Mnamo mwaka wa 2000, amepata Tuzo ya Nobel ya Amani. Huyu ndiye mtu wa kwanza kutoka Korea kupata Tuzo ya Nobel.. Yeye ni Mroma tangu mwaka wa 1957, alikuwa kiitwa "Nelson Mandela" wa Asia . Kim Tae Jung alikuwa rais na aliyekuja kupokelewa na Kim Young-sam kuanzia mwaka wa 1998 hadi 2003. Alizaliwa mjini Haui-do, Mkoani South Jeolla, kisiwa kilichopo kwenye Pwani ya Korea Kusini.

neg:
Abeti Masikini
Elisabeth Jean Finant (9 Novemba 1954 - 28 Septemba 1994) alikuwa mwanamuziki maarufu wa dansi kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alitambulika sana kwa jina la kisanii kama Abeti Maskini na Afrika Mashariki alijulikana sana kwa kuimba Kiswahili, hasa ule wimbo wake wa "Likayabu" (Manjano na amdalasini). Abeti alikuwa chotara kama Jolie Detta, baba yake mzazi akiwa ni mchanganyiko wa Mkongomani na Mbelgiji.
Abeti alikuwa fundi wa muziki akiwa katika umri mdogo sana ambao hakuna aliyetegemea hasa kwa jinsia yake. Mbali na hapo, alifanikiwa kuwawezesha wasanii waliokuja kuwa wakubwa baadaye, Mbilia Bel na Tshala Muana. Mbilia alikaa katika chungu cha Abeti na kupikwa vilivyo kuanzia kuimba hadi kunengua kuanzia mwaka 1976 hadi 1981. Tshala Muana yeye kuanzia mwaka 1978 hadi 1979. Yondo Sister alipikwa na Abeti katika mwaka 1986. Mwingine ni mwanamama Abby Surya (1984 - 1986).

neg:
Makoto Kobayashi
Makoto Kobayashi (amezaliwa 7 Aprili, 1944) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza chembe za atomu. Mwaka wa 2008, pamoja na Toshihide Maskawa na Yoichiro Nambu, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Timbaland
Timothy Zachery Mosley (amezaliwa tar. 10 Machi 1971) ni mshindi wa Tuzo za Grammy-akiwa kama mtayarishaji wa rekodi, mwimbaji na rapa bora kutoka nchini Marekani. Timbaland ametayarisha maalbamu na masingle kibao ya wasanii tangu katikati mwa miaka ya 1990 mpaka leo hii.

neg:
Kelly Rowland
Kelly Rowland (Jina lake kamili : Kelendria Trene Rowland) ni mwigizaji, mchezaji wa ngoma, mwanamtindo na aliyekuwa mwimbaji wa kikundi cha wanamuziki mashuhuri kiitwacho « Destiny’s Child ». Alikulia na kuzaliwa Marekani, tarehe 11 Februari 1981.

neg:
E-Sir
Issah Mmari (20 Mei 1981) alikuwa msanii wa muziki wa hip hop na kapuka kutoka mjini Nairobi huko nchini Kenya. Alifahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama E-Sir. Alikuwa akifanyia shughuli zake katika studio ya Ogopa DJs ambaye alikuwa maarufu kwa uwezo wake wa kuimba na amri ya Kiswahili lugha. Bado yeye huonekana kama Muimbaji wa rap bora sana kuwahi kutokea nchini Kenya. Alikuja kujulikana mwaka 2001 na wimbo wakea wa "Jo", wimbo aliufanya katika sambamba na mtindo wa Black Rob katika ngoma yake ya "WHOA." Wimbo huo ulifanya E-Sir's ajulikane katika mziki wa Kenya na aliwekwa katika albamu ya Ogopa Deejays Aliweza kutoa alikwenda albamu yake ya "Nimefika" mwaka wa 2003 ambayo iliweza kufanya vema zaidi. Yeye alishinda katika sehemu 4 kwenya Kisima Music Awards.ya mwaka 2003

neg:
Benjamin Limo
Benjamin Kipkoech Limo (alizaliwa 23 Agosti 1974 katika Chepkongony, Uasin Gishu) ni mkimbiajiwa umbali ya katikati kutoka Kenya . Yeye hukimbia kila umbali kutoka mita 1500 hadi mitA 10,000 , lakini hasa hushiriki katika mbio za umbali wa mita 5000 , ambapo yeye ameshinda medali za kimataifa.

neg:
Seko Shamte
Seko Shamte (alizaliwa tarehe 29 Oktoba 1981) ni Mtanzania anayejihusisha na kazi za kutengeneza filamu akiwa mwandishi na msimamizi wa kazi mbalimbali za filamu.

neg:
King Sunny Adé
King Sunny Adé (amezaliwa 22 Septemba 1946) ni mwanamuziki wa Nigeria. Jina lake la kuzaliwa ni Sunday Adeniyi. Alizaliwa huko Ondo. Alikuwa anapiga muziki wa Juju.

neg:
Afande Sele
Seleman Msindi au Afande Sele (amezaliwa tar. 24 Aprili 1976) ni msanii wa muziki wa hip hop na Bongo Flava kutoka Mkoani Morogoro, Tanzania. Amewahi kushinda tuzo ya (mkali wa ryhmes) mwaka [2003] kutokana na wimbo yake wa "Darubini Kali" aliyomshirikisha Dogo Ditto kwa sasa Lameck Ditto. Ni muasisi wa makundi ya 'Ghetto Boys' na 'Watu Pori', yaliozaliwa na kufia mjini Morogoro kwa kufuatana na alikuwa msanii wa kwanza kuujaza uwanja wa mpira wa miguu wa JAMUHURI mjini morogoro alipozindua albam yake ya kwanza ya 'MKUKI MOYONI'. Aliongoza kampeni ya maleria mwanzoni mwamiaka ya 2005 na 2007. Mwanzoni wa mwezi wa 11 mwaka 2012 alitangaza rasmi kufanya kazi kama kundi jipya la watu pori baada ya kufanya kazi na MC KOBA ambaye ni miongoni mwa waliokuwa wakiunda kundi la watu pori miaka ya nyuma. Afande Sele kwa sasa ana video ya wimbo wake Soma Ule ambayo imeongozwa na mtayarishaji Raph Tz (upcoming video director) aliyepewa heshima na msanii huyo kufanya video hiyo ambayo imekidhi maudhui ya wimbo.

neg:
Judi Dench
Dench alizaliwa mjini Heworth, York, North Riding of Yorkshire, akiwa kama binti wa Eleanora Olave (aliyekuwa Jones), mzaliwa wa Dublin, na Reginald Arthur Dench, daktari aliyekutana na mama'ke Judi wakati anasomea masuala ya afya katika Chuo cha Trinity cha mjini Dublin. Dench alilelewa katika dhehebu wa Wamethodist, akiwa na umri wa miaka 13, alihitimu katika shule ya The Mount School ya mjini York, baadaye Quaker Public Secondary ikiwa ni hukohuko mjini York, na akawa Quaker. Kaka zake, mmoja kati yao ni mwigizaji Jeffery Dench, alizaliwa mjini Tyldesley. Ndugu zake waliomaarufu ni pamoja na mpwa wake, Emma Dench, mwanahistoria wa Kiroma na profesa wa zamani katika Chuyo Kikuu cha Birkbeck huko mjini London, na sasa hivi katika Chuo Kikuu cha Harvard, Cambridge, Massachusetts.

neg:
Defao
Matumona Francois (amezaliwa 31 Desemba, 1958) - pia anajulikana kama General Defao ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Defao Matumona, huonekana kama miongoni mwa waimbaji wa Kikongo wenye majina makubwa.
Kazi zake za muziki hasa huzifanyia hukohuko kwao Kongo. Alianza kuimba mwaka 1976 kwenye makundi madogomadogo, huko mjini Kinshasa. Waliomvutia kuingia katika muziki kwa kipindi hicho ni Papa Wemba, Nyoka Longo, Gina Efonge Evoloko na waimbaji wanne wa kundi la Zaiko la miaka ya sabiini. Lakini yule hasa aliyemvutia akiimba ni Tabu Ley Rochereau.
Tangu mwaka 1991, amenzisha bendi yake mwenyewe, The Big Stars, kwa lengo la kuwa nyota wa Afrika. Alifanya hili kwa kuwa nchini mwao ukishindwa kutimiza jambo fulani watu wanakucheka na huona wivu wengine wakifanikiwa - ndiyo-maana anafanya juhudi kubwa ili tu apate mafanikio.
Hayo yametokea kwa sababu asilimia kubwa wanamuziki wa Kongo hawana subira. Wanataka kila kitu harakaharaka. Sasa hivi katika umri wake miaka hamsini, Defao anachukulia mambo kadiri yanavyokuja na si kwa pupa tena. Anajua ya kwamba, kwake, kibao kitamgeukia.
Amezaliwa huko mjini Kinshasa mnamo tarehe 31 Desemba 1958 na jina la Matumona Defao Lulendo. Alianza kazi ya muziki mnamo mwaka wa 1976, awali akiwa na Orchestre Suka Movema, halafu baadaye Fogo Stars ikafuatiwa na Korotoro na mwaka wa 1978 Somo West. Mwaka wa 1981 alijiandikisha na kundi jipya kabisa la wakati huo Grand Zaiko Wawa na mpigaji gitaa mashuhuri Pepe Felix Manuaku kabla ya kuungana na Ben Nyamabo katika uanzishaji wa kundi zima la Choc Stars.
1985
1986
1988
1989
1990
1992
1993
1994
Donat
1995
1996
"'1997"
1998
1999
2000
2006
2010
2012
2014
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2006
"2010"'
2012

neg:
Kanuti IV
Kanuti IV (maarufu kwa Kidani kama "Knud den Hellige", "Kanuti mtakatifu", 1043 - Odense, 10 Julai 1086), alikuwa mfalme wa Udani kuanzia mwaka 1080 hadi siku ya kuuawa.

neg:
Mos Def
Dante Terrell Smith (amezaliwa tar. 11 Desemba 1973) ni jina la kutaja mwigizaji na MC kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Mos Def na Yasiin Bey. Alianza kazi zake muziki wa hip hop akiwa na kundi la Urban Thermo Dynamics, ambamo aliweza kuonekana katika albamu za Da Bush Babees na De La Soul.

neg:
Peter Debye
Peter Joseph William Debye (24 Machi 1884 – 2 Novemba 1966) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uholanzi. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Petrus Josephus Wilhelmus Debije". Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza mfumo wa atomu, mionzi ya eksirei, na sifa za gesi. Mwaka wa 1936 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Mwaka wa 1940, kabla WaNazi hawajavamia Uholanzi, Debye alihamia Marekani alikoishi hadi kifo chake.

neg:
Yohane wa Kety
Yohane wa Kety (kwa Kipolandi Jan z Kęt au Jan Kanty) (23 Juni 1390 - 24 Desemba 1473) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki, mwanafalsafa, mwanafizikia na mwanateolojia kutoka Poland.

neg:
Brian Rob Kimutabi
Brian Rop Kimutai almaarufu Uledi Bryan Kinda mtunga nudhumu alizaliwa mwaka wa 1993 katika hospitali ya ya Kericho mkoa wa Bonde la Ufa nchini kenya (Ambayo sasa ni kaunti ya Kericho Kulingana na katiba mpya 2010).
Mwaka wa 2000 hadi 2007 alipata elimu ya shule ya msingi Kedowa ambapo alifuzu vyema na kujiunga na shule ya upili ya Kimasian kaunti ya Kericho.
Baadaye mwaka wa 2010 alijiunga na shule ya Upili Boito kaunti ya Bomet ambapo alihitimu na kupata cheti cha kuhitimu masomo ya sekondari (KCSE) mwaka wa 2011.
Mnamo mwaka wa 2012 alijiunga na Chuo cha Ualimu cha Lanet mjini Nakuru kwa stashahada ya elimu(kiswahili na somo la dini ya kikristo) ambapo alihitimu mwishoni mwa 2015.

neg:
Mwita Mwikwabe Waitara
Mwita Mwikwabe Waitara (amezaliwa 17 Julai 1976) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha siasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Ukonga kwa mwaka 2015 – 2020.

neg:
Usain Bolt
Usain Bolt St Leo (/ ju ː seɪn /, Born. Agosti 21, 1986, Trelawny, Jamaika) ni mwanariadha alishinda medali tatu za dhahabu katika mashindano ya Olimpiki.
Anashikilia rekodi ya dunia ya sasa katika wote 100 na 200 dash mita na alama ya 9:58 na sekunde 19:19 mtiririko huo. Got alama hizi katika XII ya Mabingwa wa Dunia uliofanyika katika Berlin. Hasa, Bolt imeweza kuvunja rekodi kwa dash mita 100 Agosti 16, 2009 [2] na mita 200 kwa siku nne baadaye, tarehe 20 Agosti 2009. [3]

neg:
Kateri Tekakwitha
Kateri Tekakwitha (kwa lugha yake ya Kimohawk jina linatamkwa ˈgaderi degaˈgwita) aliishi tangu mwaka 1656 hadi 17 Aprili 1680.

neg:
Kenya
Mnamo Mei 1953, walinzi wa nyumbani walitambulika rasmi kama askari wa usalama. Askari hao wa nyumbani ndio waliounda kikosi cha kupambana na mikakati ya Mau Mau kwani walikuwa Waafrika waaminifu, na si majeshi ya kigeni kama Jeshi la Uingereza na King's African Rifles. Kufikia mwisho wa hali ya hatari, askari hao walikuwa wamewaua Mau Mau 4886, ambao ni asilimia 42% ya waasi wote. Kukamatwa kwa Dedan Kimathi huko Nyeri tarehe 21 Oktoba 1956 kuliashiria kushindwa kwa Mau Mau kukamaliza vita.

neg:
Wade Williams
Wade Andrew William (amezaliwa tar. 24 Desemba 1961) ni mwigizaji wa filamu na tamthiliya kutoka nchini Marekani. Kkwa sasa amevaa uhusika wa "nyota" kwenye tamthiliya ya Prison Break ya Fox akiwa kama "Captain Brad Bellick".

neg:
Missy Elliott
Melissa Arnette Elliott (amezaliwa tar. 1 Julai 1971) ni msanii wa rekodi, mtayarishaji, mwigizaji na mwanachama wa zamani wa bendi ya Sista kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Missy "Misdemeanor" Elliott. Akiwa na mauzo ya zaidi ya milioni saba kwa Marekani pekee, ni rapa wa kike pekee kuwa na albamu sita zilizotunukiwa platinamu na RIAA, ikiwa pamoja na moja kuwa na platinamu maradufu, "Under Construction". Mpaka sasa, rapa huyu ameuza zaidi ya rekodi milioni 16 kwa hesabu ya dunia nzima.

neg:
Dan Chupong
Chupong Changprung (amezaliwa tar. 23 Machi 1981 mjini Kalasin, Thailand, Kithai: ชูพงษ์ ช่างปรุง, jina la utani la Kithai: "Deaw") ni mwigizaji filamu za martial arts kutoka nchini Thailand. Pia anajulikana kwa jina lake alililopewa na watu Magharibi kama Dan Chupong (jina alilopewa linaandikwa mara mbili tofauti, huandikwa Choopong au Choupong, na jina la kwanza pia huitwa Danny).

neg:
Moses Kiptanui
Moses Kiptanui (amezaliwa 1 Oktoba 1970 katika Wilaya ya Marakwet, Kenya) ni mwanariadha wa mbio ya umbali wa wastani na refu.Anajulikana zaidi kwa mbio ya 3000m ya kuruka viunzi alipokuwa mwanariadha bora kabisa kati ya miaka ya 1991 hadi 1995 na ni bingwa wa IAAF mara tatu mfululizo. Kiptanui,pia, alikuwa mtu wa kwanza kukimbia mita 3000 kwa ,muda wa chini ya dakika nane.

neg:
Mange Kimambi
-Maisha ya Mange Kimambi baada ya shule yalikuwa ni maisha yaliyoambatana na umaarufu uliokuwa ukikua siku baada ya siku na hii ilichangiwa zaidi na kuandikwa zaidi na magezeti ya udaku pamoja na blogs mbalimbali za kitanzania. Kwa kiasi kikubwa dada huyu hakuwa akifurahishwa na taarifa nyingi zilizokuwa zikiandikwa na kuripotiwa juu yake katika magazeti ya udaku na blogs, jambo hilo lilipelekea Mange Kimambi kuanzisha blog yake aliyoiitaU-Turn kwa ajili ya kujibu mashambulizi ya wale waliokuwa wakimuandama kupitia magazeti na blogs. Mange Kimambi kwa muda mrefu amejikuta akiingia katika migogoro (beef) na wasanii, wanamitindo na bloggers maarufu hapa nchini. Baadhi ya mastaa hao ni Zari The Bosslady, Diamond Platnumz, Lemutuz, Wema Sepetu. Kitendo cha yeye kuingia katika majibizano na mastaa hao kimempelekea kuwa maarufu sana hapa nchini hasa zaidi kwa watumiaji wa mitandao ya kijamii.

neg:
Anggun
Anggun Cipta Sasmi (amezaliwa 22 Aprili 1974) ni mwimbaji Indonesia ambaye sasa ana uraia wa Ufaransa. Alikuwa binti wa Darto Singo, msanii Kiindonesia, na Dien Herdina, mwanamke ambaye bado jamaa Sultani Palace. Alianza kazi yake kwa kuja juu ya hatua ya Ancol katika umri wa miaka saba, na albamu ya watoto miaka miwili baadaye. Chini ya uongozi wa wanamuziki Ian Antono, anggun kumbukumbu studio albamu yake ya kwanza nchini Indonesia, yenye jina la "Dunia Aku Punya" katika 1986. Hata hivyo, jina la anggun mpya zimeongezeka baada ya kutolewa kwa moja yenye jina la "Takut" mwaka 1989. Saa anggun mdogo sana umri imeweza kufikia kilele cha umaarufu wake kama mwimbaji mwamba katika Indonesia na tuzo yeye alishinda "Wengi Mpya Kiindonesia Msanii 1990-1991".

neg:
Masta Killa
Elgin Turner (amezaliwa tar. 8 Agosti 1969) ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Masta Killa. Huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip hop la Wu-Tang Clan. Japokuwa yeye ni miongoni mwa wanachama ambao wanajulikana kidogo sana kundini (amepata kushirkishwa kwenye wimbo mmoja tu wa katika albamu yao ya kwanza ya mwaka wa 1993, "Enter the Wu-Tang (36 Chambers)"), kwa kufuatia kuwekwa kando kwenye matayarisha kibao ya albamu, amepata kushiriki kwenye kazi za albamu za kundi na za kujitegemea tangu katikati mwa miaka ya 1990, na kuweza kutoa albamu yake ya kwanza kunako mwaka wa 2004, "No Said Date", na kupata tathmini nzuri na waainishaji wa muziki.

neg:
De Beers
Mwanzilishi wa kampuni DE BEERS ni Cecile Rodes alikuwa ni kabulu kutoka uingereza miaka ya 1886. Mwanzilishi wa Mwadui mine Dk John Wiliamson ambaye alikuwa mtambuzi wa mawe(geologist) alibaini kuwepo kwa almas katika eneo hilo miaka ya 193. na kuanza kuchimba kwa kutumia vifaa haba mnamo miaka ya 194. Alifanikiwa kujenga mamia ya nyumba za wafanyakazi ambazo zipo hadi sasa lakini baadhi zilibomolewa na mameneja wa DE BEERS waliokuwa wakitawala kipindi cha miaka kadhaa iliyopita. Dr Williamson alifariki mwaka 1958 na kuzikwa Mwadui Mine,baada ya kifo chake serikali ilianza kuuendesha mgodi wa mwadui.

neg:
Desmond Tutu
Desmond Mpilo Tutu (alizaliwa tarehe 7 Oktoba, mwaka 1931) ni Askofu mkuu wa Kanisa Anglikana nchini Afrika Kusini. Ilivyofika mwaka wa 1984 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Binti (albamu)
Binti ni jina la albamu ya pili ya mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Lady Jay Dee. Albamu imetoka mwaka wa 2003. Albamu imetayarishwa na studio mbalimbali jijini za jijini Dar es Salaam. Kama kawaida ya wasanii wengi wa kipindi hiki, kunakuwa na kurudiwa nyimbo za wakati ule zilizoimbwa na wakongwe wa muziki wa dansi wa nchini Tanzania. Nyimbo hizo ni pamoja na Siwema ya Marijani Rajabu. Albamu iliyopita alirudia wimbo wa Shida wa Mbarak Mwinshehe.

neg:
Debora
Debora (kwa Kiebrania דְּבוֹרָה|Dvora|Dəḇôrā, yaani Nyuki), mke wa Lapidothi, alikuwa nabii na mwamuzi wa taifa la Israeli katika karne ya 12 KK.

neg:
Yahya Jammeh
Yahya Abdul-Aziz Jemus Junkung Jammeh (* 25 Mei 1965) alikuwa rais wa nchi ya Gambia hadi tarehe 19 Januari 2017. Alichukua madaraka mwaka 1994 alipokuwa luteni wa jeshi mwenye umri wa miaka 29 na kupindua serikali ya mtangulizi wake Dawda Jawara.
Baada ya kutawala kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi aliunda chama cha "Alliance for Patriotic Reorientation and Construction" akachaguliwa mara ya kwanza kuwa rais mwaka 1996. Aligombea tena miaka 2001, 2006 na 2011. Alishinda kila mara lakini chaguzi zote zilikosolewa kuwa si halali.

neg:
Freeman Mbowe
Freeman Aikaeli Mbowe (amezaliwa 14 Septemba 1961) ni mwanasiasa Mtanzania, mwanachama, mbunge na mwenyekiti wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Alichaguliwa tangu mwaka 2000 kuwa mbunge wa Jimbo la Hai lililopo mkoa wa Kilimanjaro, akarudishwa kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
DJ Khaled
Daverneius Jaimes (DJ) Khaled (amezaliwa 26 Novemba, 1975 mjini New Orleans, Louisiana) anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama DJ Khaled, ambaye ni Mpalestina-Mwamerika wa kwanza kusikika kushirikiana na msanii Lil Wayne na Birdman kutoka katika single ya Way Of Life. Huyu bwana ni DJ, mtayarishaji wa muziki na ni mtangazaji wa redio katika kituo cha redio ya WEDR. Pia ni mwanachama wa kikundi cha muziki wa hip hop-Terror Squad, na amejisajili na Terror Squad Entertainment na Koch Records.

neg:
1997
Ni mwaka mbao Steve Iwatta alizaliwa

neg:
Philemon Ndesamburo
Philemon Ndesamburo (19 Februari 1935 - 31 Mei 2017) alikuwa mbunge wa jimbo la Moshi Mjini katika bunge la taifa la Tanzania. Alitokea katika chama cha CHADEMA.

neg:
Kat DeLuna
Kathleen Emperatriz "Kat" DeLuna (amezaliwa tar. 17 Novemba, 1987 mjini The Bronx, New York) lakini amekulia katika moja kati ya sehemu za Newark, New Jersey. Kat ni mwimbaji wa Kimarekani mwenye asili ya Kidominika.

neg:
Shelly-Ann Fraser
Shelly-Ann Fraser, OD (alizaliwa 27 Desemba 1986) [1] ni mwanariadha wa nchi ya Jamaika ambaye amebobea katika mbio ya 100m. Alizaliwa katika jiji la Kingston, Jamaika, Fraser ndiye bingwa mtetezi wa Olimpiki na Dunia katika mbio ya 100m, akikimbia katika muda wa 10.78s (Olimpiki) na 10.73s(Dunia). Yeye ndiye mwanamke pekee aliyeshikilia mataji ya ubingwa wa Olimpiki na Dunia yote mawili kwa wakati mmoja. Ametoshana na Christine Arron kama mwanamke wa nne wa kasi kabisa katika historia ya mbio ya 100m . Alisoma katika Shule ya Upili ya Wolmer's ya Wasichana na akawakilisha shule yake katika mashindano mengi ya riadha.

neg:
Dedan Kimathi
Mwaka wa 1956, alishikwa pamoja na bibi yake mmoja, Wambui. (hadithi nyingi za Kimathi zaeleza vile alivyopigwa risasi.) Alihukumiwa kifo na mahakama, na Jaji wa sheria Chifu Kenneth O'Connor, akiwa bado kitandani katika hospitali kuu ya Nyeri. Asubuhi na mapema mnamo 18 Februari 1957 alinyogwa na serikali ya wakoloni Waingereza.

neg:
Gadiel Michael
Gadiel Michael Mbaga (amezaliwa tarehe 12 Juni 1996 katika jiji la Dar es Salaam) ni mchezaji wa kandanda ambaye anacheza nafasi ya beki wa kushoto katika timu maarufu katika nchi ya Tanzania ambayo ni Yanga Sc.

neg:
Deon Burton
Deon John Burton (alizaliwa 25 Oktoba 1976) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Jamaika ambaye alicheza kama mshambuliaji.

neg:
Akon
Aliuane Badara Akon Thiam (amezaliwa tar. 30 Aprili 1973), anayefahamika zaidi kwa jina lake la kati ambalo analitumia kwa usanii; Akon ni chotara wa Msenegali na Mwamerika ambaye ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za R & B, mtayarishaji wa rekodi, mfanyabiashara, na mhisani.

neg:
Mrisho Mpoto
Mrisho Mpoto (amezaliwa tarehe 27 Oktoba1978) ni msanii wa muziki wa dansi, sanaa ya jukwaani (theatre performances), mwandishi wa vitabu vya mashairi na hadithi zenye mafunzo, msanii wa ngoma za asili kutoka nchini Tanzania. Anafahamika sana kwa jina lake la utani kama Mjomba au Mpoto. Pia, anafahamika kwa kuimba nyimbo kama vile Salam Zangu Mjomba, Nikipata Nauli, Adela, Chocheeni Kuni, Samahani Wangangu, Mtu Huru, Waite na Njoo Uichukue alizoimba na Banana Zorro, Ismail Kipira, Felly Kano, Nuruel, Linah Sanga, Ditto, Peter Msechu, Diamond Platnums.

neg:
Demi Moore
Demi Gene Guynes (amezaliwa tar. 11 Novemba 1962) anafahamika kwa jina la kikazi kama Demi Moore, ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani.

neg:
Brian May
Brian May (amezaliwa 19 Julai 1947) ni mwanamuziki na mwanaastrofizikia kutoka Uingereza. Pamoja na Freddie Mercury, Roger Taylor na John Deacon aliumba bendi ya Queen mwaka 1970. Anacharaza gitaa, na aliandika nyimbo zingi maarafu kwa Queen, kwa sababu "We Will Rock You", "Who Wants to Live Forever", "Hammer to Fall", "Fat Bottemd Girls" na "I Want It All". May amefanya pia albamu bila Queen.

neg:
Dedan Kimathi
Kimathi alifanya kazi kadhaa lakini hakupata msimamo. Mojawapo ya kazi hizo alijiunga na jeshi na kutumwa kwa Vita Kuu ya Pili ya Dunia mwaka wa 1941. Lakini, mwaka wa 1944, alifukuzwa jeshi kwa sababu ya makosa kadhaa. Mnamo 1946, alijiandikisha kwa chama cha Muungano wa Waafrika Wakenya. Mnamo 1949, alianza kufunza shule alikosomea, lakini wakamfukuza kazi kwa sababu ya kulaumiwa amefanya ubakaji.

neg:
Miguel de Cervantes
Miguel de Cervantes Saavedra (29 Septemba 1547 – 23 Aprili 1616) alikuwa mwandishi wa Hispania anayesifiwa kama mwandishi bora kabisa wa nchi yake. Mara nyingi riwaya yake "Don Quishote" inahesabiwa kati ya vitabu muhimu zaidi vya fasihi ya Ulaya nzima.

neg:
Fathi Hassan
Hassan Fathi (kwa Kiarabu فتحي حسن) (alizaliwa 10 Mei 1957) ni msanii kutoka Afrika, mzaliwa wa familia ya Misri na Sudan, maarufu sana kwa ajili anayewakilisha kisasa ya sanaa African, anaishi kati ya Marekani na Italia.

neg:
Hasnain Gulamabbas Dewji
Hasnain Gulamabbas Dewji (amezaliwa 24 Juni, 1957) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

neg:
Redsan
Redsan (jina halisi: Swabri Mohammed; amezaliwa 1981) ni mwanamuziki wa reggae pamoja na ragga kutoka Kenya.
Albamu yake ya kwanza, "Seasons of the sun" ilitolewa mwaka 2002 chini ya Ogopa DJ's Nyimbo zilizojulikana kwenye albamu hiyo ni kama "Julie" na "Wanipa Raha".
Baadaye, alisajiri na Southwest Records, ambapo alitoa albamu yake ya pili,"Red" mnmamo mwaka wa 2004. Ilikuwa na nyimbo maarufu kama "Kuku" na "Apakatwe". Albamu yake ya tatu, "Pioneer," ilitolewa mwaka wa 2006, na ilikuwa na nyimbo "Kenyan" na "Touch".
Redsan ameweza kuzuru mara kadhaa nchini Marekani na Ulaya.
Amewahi kushinda katika sehemu kadhaa katika Chaguo La Teeniez na pia Kisima Awards. Katika Tanzania Music Awards ya 2006 albamu yake "Pioneers" iliteuliwa katika kiwango cha albamu bora Afrika Mashariki mnamo mwaka wa 2006 katika Pearl of Africa Music Awards alishinda katika sehemu ya Msanii bora mwanaume kutoka Kenya.

neg:
Martti Ahtisaari
Martti Oiva Kalevi Ahtisaari (amezaliwa tar. 23 Juni 1937) alikuwa Rais wa zamani wa Finland (1994–2000), anafahamika zaidi kwa kuwa kama Mwanadiplomasia wa Umoja wa Mataifa na msuluhishi. Mwaka wa 2008 amepata Tuzo ya Nobeli ya Amani, kwa kazi yake ya kuleta amani ya kimataifa.

neg:
Hiroshi Amano
Hiroshi Amano (amezaliwa 11 Septemba, 1960) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza dutu za nusu kipitishi na kubuni diodi ya kutoa nuru. Mwaka wa 2014, pamoja na Isamu Akasaki na Shuji Nakamura, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Wandeth Gonzo
Wandeth Kudakwashe Gonzo au Von Dechii (amezaliwa tar. Harare, Zimbabwe) ni mwanamitindo kutoka Zimbabwe.

neg:
Dedan Kimathi
Kimathi alihukumiwa na kunyongwa kutokana na harakati zake za kuikomboa nchi ya Kenya. Waingereza, Serikali ya wakoloni ilimchukua Kimathi kama gaidi, lakini wananchi wengi wa kabila la Gikuyu walimchukua Kimathi kama mpigania uhuru.

neg:
Lashinda Demus
Lashinda Demus (alizaliwa 10 Machi 1983 mjini Inglewood, California) ni mwanariadha wa urukaji viunzi ambaye ni mtaalamu wa mbio ya 400m ya kuruka viunzi.

neg:
Timothy Dennis Awany
Timotheo Dennis Awany (alizaliwa 6 Agosti 1996) ni mchezaji wa soka wa kimataifa wa Uganda ambaye anacheza kama kiungo katika klabu ya Authority ya jiji la Kampala ambalo ni mji mkuu wa nchi.

neg:
Gideon Byamugisha
Alizaliwa Buranga Ndorwa, Wilaya ya Kabale, Uganda wa Magharibi tarehe 29 Agosti 1959 akasomea ualimu kwenye Chuo Kikuu cha Makerere akamaliza kwa digrii mwaka 1985.

neg:
William Devane
William Devane (amezaliwa tar. 5 Septemba 1937) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama James Heller kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni maarufu kama 24

neg:
Sikudhani Yasini Chikambo
Sikudhani Yasini Chikambo (amezaliwa tarehe 28 Oktoba 1972) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa mwaka 2015 – 2020.

neg:
Bongo Bahati Mbaya
"Bongo Bahati Mbaya" (vilevile BBM) ni jina la wimbo uliotoka 5 Mei, 2017 wa msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania - Young Dee. Wimbo umetayarishwa na Mr. T. Touch. Huu ndio wimbo ambao huhesabiwa kama ujio mpya wa Young Dee. Kaboresha zaidi staili ya uimbaji na kadhalika. Ameongeza umakini na kufanya muziki kazi na si mizaha kama awali. Mnamo tarehe 28 Februari 2018, BASATA kupitia TCRA ilifungia wimbo huu pamoja na nyengine 14 zisipigwe katika vyombo vya habari nchini Tanzania kwa sababu zilizoelezwa ya kwamba zimekosa maadili. Hata hivyo, Young Dee ameonekana kutosikitishwa na jambo hili hata kidogo. Hasa kwa madai ya kwamba hajapewa taarifa mapema wala fursa ya kujitetea.
Nyimbo hizo ni pamoja na;

neg:
Kasam Paida Karne Wale Ki
Kasam Paida Karne Wale Kini filamu iliyotoka mwaka 1984 ya lugha ya [[Kihindi]. Filamu imetayarishwa na kuongozwa na [[Babbar Subhash]]. Ndani yake anakuja [[Mithun Chakraborty]], [[Smita Patil]], [[Salma Agha]], [[Karan Razdan]], [[Geeta Siddharth]] na [[Amrish Puri]].

neg:
Kamiti
Kwa wakati huu Kamiti imekuwa ni gereza linalofungiwa watenda mabaya kama wezi wa kimabavu, wauaji na wabakaji. Hata kama watu Kamlesh pattni aliyeifilisisha Kenya katika miaka ya tisini wamekuwa wageni wa gerza hili, Ketan Somaia, na mjukuu wa Delamere yaani Cholmondeley wamepitia hapa.

neg:
Siedah Garrett
Siedah Garrett (amezaliwa tar. 24 Juni 1960 mjini Los Angeles, California) ni mshindi wa Tuzo ya Oscar na Grammy, akiwa kama mtunzi na mwimbaji bora muziki wa Kimarekani. Huenda akawa maarufu kwa ushirkiano wake baina ya yeye na Michael Jackson katika kibao cha mwaka wa 1987, I Just Can't Stop Loving You.

neg:
Memphis Depay
Memphis Depay amezaliwa 13 Februari 1994 huko Uholanzi.

neg:
Dennis Brutus
Dennis Brutus alizaliwa tarehe 28 Novemba, mwaka wa 1924 mjini Salisbury, Rhodesia, ambapo sasa huitwa Harare nchini Zimbabwe. Alisomewa kwenye "Paterson High School" nchini Afrika Kusini na kupata ushahada wake wa kwanza kutoka Chuo Kikuu cha Fort Hare katika somo la Kiingereza mwaka wa 1947. Mwaka wa 1950 alimwoa May Jaggers, wakawa na watoto wanane. Kuanzia 1948 hadi 1961, Brutus alifundisha Kiingereza na Kiafrikaans kama mwalimu wa sekondari mjini Port Elizabeth. Mwaka wa 1960 alianza pia kufanya kazi kama mwandishi wa habari. Kwa vile aliandika dhidi ya siasa ya "apartheid", alifungwa jela kisiwani mwa Robben kwa miezi 18 (1964-65), na kutoka Afrika Kusini mwaka wa 1966. Uhamishoni kwanza alifanya kazi mjini London kwa shirika la "International Defence and Aid Fund". Mwaka wa 1971 akahamia Marekani. Kule akawa profesa wa chuoni, kwanza kwa somo la Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Northwestern mjini Evanston (1971-85), na hatimaye tangu mwaka wa 1986 akawa profesa katika idara ya elimu ya kijamii ya watu weusi, Chuo Kikuu cha Pittsburgh.

neg:
Kipenda Roho
Kipendacho Roho ni jina la wimbo wa R&B na soul na ballad uliotoka tarehe 28 Juni, 2016 kutoka kwa msanii wa muziki wa R&B na soul kutoka nchini Tanzania, Rama Dee . Wimbo umetungwa na Nikki wa Pili na kutayarishwa kwa ushikiano wa Elly Dabway, Vankuva na Rama Dee mwenyewe. Moja kati ya nyimbo kali za R&B kwa mwaka wa 2016. Rama Dee ameendeleza kuonesha uwezo wake kuimba R&B kwa kiasi cha juu sana. Jinsi alivyoimba huwezi jua kama Kiswahili. Kachukua muundo uleule wa utayarishaji na floo za mbele. Jinsi anavyoshuka na kupanda huku akisindikiza na piano yenye kutia huzuni kupita kiasi. Hadi sasa Rama Dee ndiye msanii pekee kwa Tanzania aliyeweza kuienzi R&B halisi tangu aanze.

neg:
Farah Khan
Farah Khan Kunder (amezaliwa tar. 9 Januari 1965) ni wmongozaji wa filamu na mwanakoregrafia kutoka nchini India. Anafahamika zaidi kwa kazi zake za kikoregrafia katika filamu kadha wa kadha za Bollywood. Khan amefanya kazi za koregrafia kwenye zaidi ya nyimbo mia moja katika filamu za Kihindi zaidi ya 80. Khan tangu hapo ameanza kutambulika kama mwongozaji wa filamu za Kihindi vilevile. Kwa namna nyingine, Khan amefanyakazi hata miradi ya kimataifa ikiwa ni pamoja na "", "Monsoon Wedding" na filamu ya Kihindi ya "Perhaps Love".

neg:
Josephat Sinkamba Kandege
Josephat Sinkamba Kandege (amezaliwa 6 Juni 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Chama Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kalambo kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Koichi Tanaka
Koichi Tanaka (amezaliwa 3 Agosti 1959) ni mwanakemia kutoka nchi ya Japani. Hasa aliendeleza njia na mbinu za spektrometria. Mwaka wa 2002, pamoja na Kurt Wüthrich na John Fenn alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Dominic Monaghan
Dominic Bernard Patrick Monaghan (amezaliwa tar. 8 Desemba 1976) ni mwigizaji filamu wa Kiingereza. Amepata umaarufu kote duniani kwa kuigiza kama Meriadoc Brandybuck katika filamu ya "The Lord of The Rings" na pia kama Charlie Pace kwenye kipindi cha "Lost". Hivi sasa, anaigiza kama Dr. Simon Campos kwenye kipindi cha FlashForward.

neg:
Cameron Diaz
Cameron Michelle Diaz (amezaliwa tar. 30 Agosti 1972) ni mwigizaji filamu wa Kimarekani. Mnamo mwezi Agosti, 2008, Gazeti la Forbes limemworodhesha Diaz kuwa kama mwigizaji wa kike anayelipwa pesa nyingi katika Hollywood.

neg:
Akon
Mnamo 5 Oktoba 2006, Akon alivunja rekodi ya orodha ya nyimbo 100 mashuhuri, kwani wimbo wake wa "Smack That" ulipata mafanikio ya juu zaidi kwa kuruka kutoka namba 95 hadi namba 7. Kupanda huko kulitokana na wimbo huo kushika nafasi ya sita kwa mara ya kwanza kwenye orodha ya Hot Digital Songs kutokana na mipakuo 67000. Rekodi hiyo imevunjwa mara kadhaa tangu wakati huo. Mnamo Desemba 2006, wimbo wa Akon wa "Smack That" ulikuwa umependekezwa kushindana katika kategoria ya Best Rap / Sung Collaboration katika mashindano ya 49 ya Grammy Awards, lakini ulishindwa na ule wa Justin Timberlake na wa T.I. wa "My Love".Mwezi Aprili 2007, Akon alikosolewa baada ya kucheza ngoma ya kusisimua na Danah (Deena) Alleyne, binti wa mhubiri aliyekuwa na umri wa miaka 15 wakati huo, katika klabu moja huko Trinidad na Tobago, kama sehemu ya shindano bandia, licha ya klabu hiyo kudai kuwa hawaruhusu watu walio na umri wa chini ya miaka 21, kuingia huko. Tukio hilo lilirekodiwa na wafanyakazi wa Akon na baadaye rekodi hiyo ikapakiwa kwenye mtandao. Tarehe 20 Aprili 2007 vyombo vya habari vya mtaa, chaneli TV6, walionyesha video hiyo hadharani. Katikati ukosoaji kwenye redio, televisheni, na kutoka kwa Blogu, Verizon Wireless waliondoa nyimbo za mlio wa simu (ringitoni) zilizoshirikisha nyimbo za Akon. Verizon pia waliamua kutogharamia ziara ya The Sweet EscapeTour ambapo Akon alitarajiwa kuimba mwanzoni mwa onyesho kabla ya Gwen Stefani. kuingia jukwaani Hata hivyo, kampuni ya Universal Music Group haikuchukua hatua dhidi ya Akon, bali iliamrisha tu video hiyo iondolewe kutoka kwa tovuti ya YouTube kutokana na ukiukaji wa hakimiliki. Mtoa maoni na mwanzilishi wa Parents Television council, Brent Bozell aliita hatua hii "ukosefu wa uwajibikaji wa pamoja."

neg:
Amos Biwott
Amos Biwott (alizaliwa 8 Septemba 1947 katika Wilaya ya Nandi) ni mwanariadha wa zamani wa Kenya. Yeye alikuwa mshindi wa mbio ya 3000m ya urukaji viunzi katika Olimpiki ya 1968.

neg:
Joe Biden
Joseph Robinette "Joe" Biden Jr. (amezaliwa 20 Novemba 1942) ni mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1973 hadi 2009 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Delaware. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Barack Obama kuanzia mwaka wa 2009 hadi 2017, akiwa Mkatoliki wa kwanza na pia Mdelaware wa kwanza kuwa Kaimu Rais.

neg:
Dedan Kimathi
Kimathi aliweza kuvutia watu kwa kuonyesha bidii kwa kazi aina zote, alizoweza kufanya. Kimathi alianza siasa za upinduzi mwaka wa 1950. Alianza kuwa mfuasi wa Mau Mau, na baadaye kupanda cheo na kuweza kuwapa wajiunga wapya kiapo cha Mau Mau na kwa hivyo akawa gaidi kulingana na Waingereza. Alijiunga tena na "Kikundi ya Arubaini", wakombozi wa Chama cha Kati cha Wakikuyu mwaka wa 1951. Alichaguliwa kama karani kwa chama cha KAU eneo la Ol' Kalou na eneo la Thomson Falls mwaka wa 1952. Alishikwa kwa mmda mwaka huo, lakini akatoroka kwa usaidizi wa polisi wa kijiji. Hii ilileta mwanzo wa Vita vya ukereketwa halisi. Kimathi aliunda baraza la ulinzi wa Kenya, ambayo ilitoa amri kwa wapiganaji wote msituni mwaka wa 1953.

neg:
Waruhiu Itote
Waruhiu Itote (General China) (b. 1922; d. 30 Aprili 1993) alikuwa mmoja wa viongozi muhimu wa uasi wa Mau Mau wakiwa pamoja na Field Marshal Dedan Kimathi, Generali Stanley Mathenge na Field Marshal Musa Mwariama.
Itote alitiwa baloni na vikosi vya jeshi la Uingereza hapo 15 Januari 1954, lakini tofauti na Kimathi, hatimaye aliachiliwa huru.
Mwakani 1967 Itote alichapisha tawasifu yake, " 'Mau Mau' General" (East African Publishing House), na mwakani 1979 aliandika "Mau Mau in Action" (TransAfrica Books).
Alihudumu kama afisa wa juu wa huduma ya Kenya National Youth Service katika afisi zao kuu Ruaraka, Nairobi.
Itote alizaliwa katika kijiji cha Kaheti, taarafa ya Mukurwe-ini, Wilaya ya Nyeri hapo mwaka wa 1922.
Alikufa ugonjwa wa kiharusi hapo mwaka mwaka wa 1993 akiwa na umri wa miaka 71. Wakati wa kifo chake alikuwa akisimamia shamba, karibu na Ol Kalou.

neg:
Assia Djebar
Assia Djebar () ni jina la kuandika la Fatima-Zohra Imalayen (amezaliwa tar. 30 Juni 1936), yeye ni mwandishi wa riwaya, mtafsirishaji na mtengenezeji wa filamu. Kazi zake nyingine uhusu vikwazo vinavyowakumba wanawake, na anafahamika kwa mtazamo wake wa kuunga mkono wanawake. Djebar hutazamwa kama mmoja wa waandishi maarufu zaidi na wenye ushawishi mkubwa katika eneo la Afrika Kaskazini. Aluchaguliwa kwa Académie française mnamo tarehe 16 Juni, mwaka wa 2005, mwanamke wa kwanza kutoka eneo la Maghreb kutambuliwa kwa njia hiyo.

neg:
Rose Kamili Sukum
Rose Kamili Sukum (amezaliwa tarehe 30 Agosti 1957) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Idi Amin
Idi Amin Dada (/ˈiːdi ɑːˈmiːn/;  1923–1928 – 16 Agosti 2003) alikuwa mwanasiasa na afisa wa jeshi ambaye alipata kuwa Rais wa Uganda kuanzia mwaka 1971 hadi 1979. Alitawala kidikteta ilhali uchumi wa nchi uliporomoka na makosa mengi ya jinai dhidi ya haki za kibinadamu yalitendwa.