query: Je,chama cha kisiasa cha kwanza nchini Kenya ni gani?

pos:
Historia ya Kenya
Wakikuyu waliamua kuanzisha chama chao cha kwanza cha harakati za kisiasa ambacho kiliitwa Young Kikuyu Association. Kiongozi wake alikuwa Harry Thuku. Sababu nyingine ya kuanzishwa kwa chama hiki ni kwamba Waafrika hawakuwa na mwakilishi katika siasa. Chama hicho kilianzishwa mwaka wa 1921. Baadaye jina la chama lilibadilishwa likawa Kenya African Union (KAU), shirika la kitaifa lilodai kuingia katika nchi iliyomilikwa na walowezi. Mwaka 1947, urais wa chama hiki ulitolewa kwa Jomo Kenyatta.

pos:
Masinde Muliro
Mwaka wa 1948, Muliro alijiunga na chama cha Kenya African Union (KAU), chama kilichoanzishwa kutetea maslahi ya Waafrika nchini Kenya ambayo wakati huo ilikuwa chini ya ukoloni.
Alipoacha kufunza mwaka wa 1957, aligombea kiti cha ubunge cha eneo bunge la Nyanza Kaskazini ambacho wakati huo kilikuwa kinashikiliwa na W.W.W. Awori (kakake mkongwe wa makamu wa rais wa zamani wa Kenya, Moody Awori). Muliro alishinda uchaguzi.
Miongoni mwa wabunge wenzake walikuwa Daniel Arap Moi ambaye aliyekuwa anawakilisha Bonde la Ufa, Tom Mboya ambaye aliyekuwa anawakilisha eneo la Nairobi, Bernard Mate ambaye aliyekuwa anawakilisha Mkoa wa Kati, Ronald Ngala ambaye aliyekuwa anawakilisha Mkoa wa Pwani, James Nzau Muimi ambaye aliyekuwa anawakilisha Mkoa wa Mashariki, Lawrence Oguda ambaye aliyekuwa anawakilisha Nyanza Kusini na Oginga Odinga ambaye aliyekuwa anawakilisha Nyanza ya Kati. Mwaka wa 1958 Muliro alianzisha chama cha Kenya National Party huku akiungwa mkono na wanachama 9 wa Legco(Legislative Council). Kisha alikibomia chama hicho na kujiunga na chama cha Kenya African Democratic Union (KADU). Hatimaye aliteuliwa kama Waziri wa Biashara kabla tu ya Kenya kupata uhuru mwaka wa 1963.
Muliro alihudumu katika nyadhifa mbalimbali katika serikali za baadaye, lakini mara kwa mara alikuwa katika upande mbaya wa Rais Jomo Kenyatta. Baada ya kifo chake Kenyatta, Muliro alirejea Bungeni baada ya kushinda ombi mahakamani. Alihudumu kama mbunge wa eneo bunge la Kitale Mashariki hadi mwaka wa 1988, wakati eneo bunge hili liligawanywa. Alishinda kiti kipya cha ubunge cha eneo bunge la Cherangany mwaka wa 1988, lakini alishikilia nyadhifa hiyo kwa muda wa miaka miwili tu. Katika uchaguzi wa wabunge wa mwaka wa 1990, kiti hicho cha Cherangany kilishindwa na Kipruto Arap Kirwa.

neg:
Njenga Karume
Katika Mkutano wa Kitaifa wa Wajumbe katika uwanja wa Kasarani katikati ya mwaka wa 1991 Karume aliongoza msukumo wa kuikataa Sehemu 2A ya Katiba ya Kenya – ambayo ilikuwa marejesho ya mfumo wa vyama vingi. Rais Moi hakuwa na budi ili kukubali azimio.

neg:
Wagikuyu
Wanajeshi wakikuyu wa King's African Rifles waliorudi nyumbani kutoka Vita Kuu ya Pili ya Dunia (1939-1945) walikuwa wametiwa motisha kupigania uhuru. Wakati huo, mwaka 1944, Harry Thuku alikuwa ameanzisha chama cha kisiasa cha kitaifa, Kenya Afican Study Union (KASU) ambacho kiliendelea kuwa Kenya African Union (KAU). Eliud Mathu, mwanachama wa KAU, alikuwa Mwafrika wa kwanza katika Baraza la Kutunga Sheria (LegCo). Jomo Kenyatta alifanywa mwenyekiti wa KAU mwaka 1947.
Kufikia mwaka 1952, juhudi za KAU kutaka Waafrika watendewe haki kuhusiana na ardhi, hazikuwa zimefaulu. Kwa hivyo, chini ya uongozi wa Jemedari Dedan Kimathi, waasi wa Mau Mau walianza vita dhidi ya wakoloni Waingereza na wasaidizi wao wenyeji. Dedan Kimathi alikamatwa mwaka 1956, kuashiria kushindwa kwa Mau Mau.

neg:
Orange Democratic Movement
Katika uchaguzi wa rais Raila Odinga alitangazwa kuwa ameshindwa na rais Kibaki kwa kura 230,000. Lakini watazamaji wengi waliona kasoro katika hesabu ya kura na ODM ilidai kuwa Odinga ni mshindi halali. ODM ilifaulu vizuri upande wa viti vya bunge la Kenya. Ilipata karibu nusu ya wabunge wote yaani 99 kati ya 120 ikawa kubwa katika bunge baada ya uchaguzi wa Desemba 2007 na 99 wajumbe wa bunge na akaenda mbele kwa kushinda 3 nje ya tano kwa-uchaguzi mapema mwaka 2008. Hata hivyo inaonekana kwamba hali ya kupoteza Wabunge bado imekabili chama hili ambapo kumekuwana uchaguzi mara mbili katika majimbo ya wabunge ambao ODM wawili waliuawa katika mwanzo wa mwaka zaidi kuliko wabunge wawili walikufa baada ya kuanguka na ndege.

neg:
Uchumi wa Kenya
Miaka kumi na tano ya Uhuru wa Kenya, kama ilivyokua miaka iliyopelekea uhuru, ilitawaliwa na sifa zilizomhusu Jomo Kenyatta miongoni mwa watu. Utawala wa Kenyatta uliofikia kikoma mnamo Agosti 1978, wakati kitabu hiki hakijakamilika, unaelezewa kwa ufasaha na. Kinaelezea mchango aliokuwanao Rais huyo katika muelekeo wa Kibepari (capitalist) na kijamaa (socialist) unaodhihirika katika mikakati ya kiuchumi nchini Kenya hivi sasa.
Ushawishi wa ari ya “kinyakuzi” enzi za Kenyatta ulikuwa na athari zake. Jomo Kenyatta, muasisi wa Taifa la Kenya atakumbukwa daima kwa mchango wake katika kupatikana kwa uhuru nchini mwake. Hata hivyo, inasemekana kuwa uhuru wa Kenya ulikuja na matatizo chungu mzima: Ukabila, Rushwa, na Choyo. Nafasi za kiutawala zilipatikana kwa wachache waliokuwa na madhumuni ya kukusanya Utajiri mkubwa kadiri iwezekanavyo. Hata hivyo, mtizamo huu wa jinsi hali ilivyokuwa, unakingana na jinsi hali halisi ilivyokuwa. Je? Hakukuwa na ukabila kabla ya uhuru? Kiukweli, Jomo Kenyata hakuwa muanzilishi, bali mdhibiti mkuu wa hali ya kikabila nchini humo. Ulikuwepo na bado upo japo kuwa unadhihirika katika ngazi fulani fulani. Miezi ya mwanzo ya utawala wa Rais Daniel Arap Moi, ilitawaliwa na bidii za dhati za kutaka kuondoa makosa yote yaliyojidhihirisha katika utawala uliotangulia na kwa bahati mbaya, ulikuwa ni wakati mbaya na mgumu kiuchumi nchini Kenya. Hata hivyo, mawazo ya kuwa matatizo yote yangeweza kuisha kufumba na kufumbua, yalikosa msingi pamoja na uzuri wa matokeo yaliyokusudiwa na kwamba ukabila na rushwa ambavyo hupatikana ulimwenguni kote, vingeweza kupotea. Ni rahisi sana kulaumu nyakati zilizopita kuwa ni sababu ya matatizo ya sasa na ni rahisi pia kufikiri kuwa mambo mazuri yanaweza kupatikana kwa haraka. Kukubali matatizo yaliyouandama uongozi wa Kenyatta, sio kukataa mazuri yalo ambatana nao. Hatua kubwa zilipigwa kimaendeleo ya jamii ya watu wa Kenya miaka kumi na tano baada ya uhuru, bila kuzingatia baadhi ya maandiko yanayoweza kuwa yameandikwa nchini Kenya na kitabu hiki, kinalenga kutoa ukweli na uhalisia wa mambo.

neg:
Linah Kilimo
Katika kura ya maoni ya katiba ya Kenya ya mwaka wa 2005, aliunga mkono kupinga katiba hiyo. Pamoja na idadi ya mawaziri wengine, alikuwa mateke nje ya serikali baada ya kura ya maoni, ambayo imeshindwa kupitisha mapendekezo ya katiba aPamoja na idadi ya mawaziri wengine, alifukuzwa kutoka serikalini baada ya kura ya maoni, ambayo ilishindwa kupitisha katiba mpya iliyopendekezwa. mpya. Alijiunga na chama cha Orange Democratic Movement, lakini baadaye alikiondoka chama hicho ilikuunga mkono uchaguzi wa pili wa rais Mwai Kibaki. Hatimaye alikimbilia kiti cha eneo bunge lake kwa tikiti ya chama cha KENDA na kukihifadhi kiti chake cha ubunge.

neg:
Kenya People's Union
Kenya People's Union ni Chama cha Kisiasa nchini Kenya kilichoongozwa na Oginga Odinga ambacho baadaye kilipigwa marufuku mnamo 1969.

neg:
Kenya African Union
Mwisho wa mwaka 1946, Kenyatta alirudi Kenya akiwa mwongozi asiyepingwa katika harakati za kinchi. Kati ya 1947, Jomo Kenyatta alichaguliwa kuwa rais wa Kenya African Union.

neg:
Raila Odinga
1991 Raila aliondoka Kenya kukimbilia Norwei akihofia maisha yake. Baada ya serikali ya Moi kubadilisha katiba na kuruhusu vyama vya upinzani akarudi na kujiunga na chama cha FORD (Forum for the Restauration of Democracy) kilichoongozwa na babake. Katika uchaguzi wa kwanza wa vyama vingi akachaguliwa kama mbunge wa jimbo la Lagata mjini Nairobi.

neg:
Kenya African Union
Katika 1960, KAU, Kenya Independent Movement na Chama cha People's Congress waliungana kuunda Kenya African National Union (KANU).

neg:
Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya
Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya inatokana na nchi hiyo kufuata mfumo wa vyama vingi.

neg:
Achieng Oneko
Uchaguzi wa ubunge wa kwanza ulifanyika mnamo siku ya uhuru mwaka wa 1963 na Achieng Oneko alishinda kiti cha eneo bunge la Mji wa Nakuru. Jomo Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya na kwa haraka akamteuwa Achieng Oneko kama Waziri wa Habari, Utangazaji na Utalii. Hata hivyo, mwaka wa 1966 Oneko alijiondoa serikalini na kujiunga na chama kipya cha Kenya People's Union, chama cha kijamii kilichokuwa kinaongozwa na sahibu wake Oginga Odinga

neg:
Uhuru Kenyatta
Mwaka 1997 alijaribu kuingia mara ya kwanza katika siasa lakini alishindwa katika uchaguzi wa bunge.

neg:
Historia ya Kenya
Baada ya shinikizo kutoka ndani na nje ya nchi, bunge lilifutilia mbali sehemu ya katiba kuhusu chama kimoja mnamo Desemba 1991.

neg:
Kenya
Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki. Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima KenyaWaingereza walilitamka jina hilo kama ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, "Kenia" yalikuwa ˈkɛnja. Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji. Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza. Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi,

neg:
Kenya
Kulingana na katiba, mwaka 2002 Moi hakuruhusiwa kuwania urais tena, na Mwai Kibaki wa chama cha upinzani cha "National Rainbow Coalition" — NARC akachaguliwa kuwa rais. Uchaguzi huo ulitambulikana kuwa wa kidemokrasia na wachunguzi wa humu nchini na wa kimataifa na hivyo kuwa chanzo cha mageuzi makubwa ya kidemokrasia nchini Kenya.

neg:
Kenya
Katika uchaguzi mkuu uliofanyika tarehe 27 Desemba 2007, Rais Kibaki wa chama cha Party of National Unity (PNU) aliwania uchaguzi dhidi ya chama kikuu cha upinzani Orange Democratic Movement (ODM). Kulingana na wachunguzi wa kimataifa, uchaguzi huo ulikumbwa na udanganyifu na hivyo kutofikia kiwango kinachokubalika kimataifa. Chama cha ODM kilisambaratika na kupoteza 8 % ya kura zake kwa chama kipya cha Orange Democratic Movement-Kenya (ODM) - kikiongozwa na Kalonzo Musyoka. Kinyang’anyiro kilikuwa kikali kati ya mgombea wa ODM, Raila Odinga na Kibaki wa PNU. Kuhesabiwa kwa kura na Tume ya Uchaguzi ya Kenya kulionyesha Raila akiongoza kwa kura chache na baadaye kwa kura nyingi. Hata hivyo, kura zilipoendelea kuhesabiwa na Tume ya Uchaguzi, Kibaki alimkaribia mpinzani wake kwa kura, kisha akamshinda. Matokeo hayo yalisababisha maandamano na kulaumiwa kwa Tume ya Uchaguzi ya Kenya kwa kumpendelea Kibaki,hivyo Oginga akajitangaza “rais wa watu” na kutaka kura zihesabiwe tena.

neg:
Jomo Kenyatta
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.

neg:
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta ulijengwa kati ya miaka ya 1966-1973. Ilifadhiliwa na serikali. Mwaka 1989 umiliki wake uli kwa chama cha kisiasa cha KANU, chama cha kisiasa cha kisheria pekee nchini Kenya. KICC ilirejeshwa kwa serikali mwaka 2003, wakati KANU walitolewa kwa serikali

neg:
George Moseti Anyona
Mnamo mwaka wa 1982 Anyona alijikuta matatani tena, wakati huu akitiwa gerezani tena bila hukumu pamoja na mwendani wake wa muda Jaramogi Oginga Odinga, kwa kujaribu kuunda chama cha kisiasa Kenya African Social Alliance (KASA) kupinga chama tawala cha KANU..

neg:
National Development Party of Kenya
Awali NDP ilikuwa bila umuhimu lakini mwaka 1994 ilimpokea Raila Odinga aliyeondoka katika chama cha Ford-Kenya baada ya kushindwa kupata uongozi dhidi ya Michael Wamalwa.

neg:
NARC-Kenya
National Rainbow Coalition–Kenya (NARC-Kenya) ni chama cha kisiasa nchini Kenya. Kilianzishwa kama farakano katika NARC asilia baada ya kura maalumu juu ya katiba ya Kenya 2005.

neg:
Seneti ya Kenya
Katiba ya Kenya ya 1963 ilitengeneza Seneti iliyokuwa na maseneta 41 waliochaguliwa kwa muda wa miaka sita, na theluthi moja ya wajumbe wa kustaafu kila baada ya miaka miwili. Timotheo Chokwe alikuwa spika wa kwanza wa Seneti hiyo. Seneti ilifanywa marufuku mwaka wa 1966, wakati wa uanachama wake uliunganishwa pamoja na ule wa Jumba la wawakilishi kuunda Bunge lenye chumba kimoja.

neg:
Kenya African National Union
2001 Moi alipatana ushirikiano na Raila Odinga wa NDP aliyejiunga na serikali ya Moi kwanza kama waziri. Baadaye NDP ilijiunga na KANU na jina la chama cha pamoja likawa KANU Mpya (New KANU). Odinga akawa Katibu Mkuu.
Mwaka 2002 Moi alipanga kukabidhi uongozi wa taifa mkononi mwa Uhuru Kenyatta aliye mtoto wa mzee Jomo Kenyatta kwa njia ya uchaguzi wa rais. Hii ilileta farakano ndani ya KANU. Kundi la Raila Odinga pamoja na wanaKANU wa miaki mingi waliondoka kwa sababu hawakuridhika na Kenyatta kuwa mgombea wa urais.

neg:
National Alliance Party of Kenya
Waliotoka waliunda chama cha Liberal Democratic Party of Kenya (LDP) na kutumia alama ya pinde (rainbow).

neg:
Seneti ya Kenya
Kulingana na sehemu yao ya nafasi za kuchaguliwa, vyama vya siasa viliteua wanawake 16. Uteuzi wa ziada ulifanyiwa wajumbe wawili kuwawakilisha vijana na wawakilishi wawili kuwakilisha watu wenye ulemavu. Spika, ambaye si seneta, huchaguliwa na Maseneta na kuapishwa katika siku ya kwanza ya kikao cha Seneti.Anwani ya kijiografia: 1°17′20″S 36°49′22″E / 1.2888°S 36.8227°E / -1.2888; 36.8227

neg:
Daniel Arap Moi
Wakenya, Wataalimu na wamaarifa, na pia vyoo vikuu, vili leta upinzani na kupinga kwa mgambo kuhusu chama kimoja nchini Kenya. Kwa chuo na sehemu za watalaamu zikawa mojawapo ya uendekezaji wa mwandamano wa kupinga utawala wa chama kimoja. Lakini, polisi jasusi waliweza kupenya makundi ya miandamano hii na watu wengi katoroka ng'ambo. Umakisti haungia fundishwa kwa vyoo Kuu na miandamano za mvungu kama Mwakenya na Pambana zikaanza.

neg:
Kenya
Wadhifa huo mpya wa waziri mkuu utakuwa na nguvu na mamlaka kuratibu na kusimamia shughuli za serikali. Vilevile itaongozwa na mbunge aliyechaguliwa ambaye pia atakuwa kiongozi wa chama au muungano wa vyama wenye idadi kubwa ya wabunge bungeni. Ulimwengu ulimshuhudia Annan na kamati yake iliyoungwa mkono na Umoja wa Mataifa na mwenye kiti wa muungano wa nchi za Afrika Jakaya Kikwete, walipowaleta pamoja wapinzani hawa sugu kwenye sherehe za kutia sahihi mkataba huu. Sherehe hizi zilionyeshwa moja kwa moja kwenya televisheni ya kitaifa kutoka kiingilio cha Jumba la Harambee mjini Nairobi. Wawakilishi wa PNU na ODM walianza majadiliano ya kina kuhusu ugavi wa mamlaka tarehe 29 Februari 2008. Wabunge wa Kenya, kwa pamoja, waliidhinisha mkataba wa ugawaji mamlaka tarehe 18 mwezi wa Machi 2008 ili kuiokoa Kenya iliyoaminika kama mojawapo ya nchi thabiti na iliyoendelea barani Afrika. Mkataba huu uliunganisha PNU iliyoongozwa na Kibaki na ODM ya Odinga kisha kupelekea kuundwa kwa serikali ya muungano, vyama vyote viwili vikiwa na mamlaka sawa.

neg:
Kenya African Union
kwa kueneza malalamiko ya wananchi wa Kenya dhidi ya utawala wa kikoloni wa Uingereza wa wakati huo. Shirika la KAU ilidai haki za kuingia mashamba ya Kenya Highlands, ambayo hadi wakati huo, yalikuwa yakimilikiwa sanasana na wakoloni.
KAU walijaribu kueneza umoja kwa kuepuka siasa za kikabila zaidi ya waliyetangulia, Kikuyu Central Association.

neg:
Orange Democratic Movement
ODM ilianzishwa na chama cha Uhuru Kenyatta, KANU na chama cha Raila Odinga, LDP, lakini chama cha KANU kiliweza kujiondoa, na waliobaki waligawanyika katika makundi haya mawili yanayoongozwa na Raila Odinga (ODM; ndio wengi zaidi) na Kalonzo Musyoka (ODM-Kenya). Sababu ya farakano ilikuwa suala la nani atakuwa mgombea wa urais upande wa ODM.

neg:
National Development Party of Kenya
National Development Party (NDP) ilikuwa chama cha kisiasa nchini Kenya. Ilikuwa maarufu kama chama cha Waluo hasa tangu 1994 hadi kuungana na KANU mwaka 2001.

neg:
George Moseti Anyona
Punde baada ya kutiwa gerezani, serikali ya Kenya ilinusa hatari ambayo wangeisababisha na ikaharakisha kuziiba mianya katika Katiba. Matokeo ni kupitishwa kwa kifungo kilichoifanya Kenya kuwa na Mfumo wa Chama Kimoja mwaka huo huo.

neg:
Uhuru Kenyatta
Katika bunge jipya alikuwa kiongozi wa upinzani, lakini aliona pia upinzani ndani ya chama hasa kutoka kwa Nicholas Biwott pamoja na wanasiasa kutoka Bonde la Ufa. Kwenye mkutano wa chama cha Januari 2005 Uhuru alithibitishwa kwa kura nyingi na Biwott aliunda chama cha New Kanu.

neg:
Mapinduzi ya kijeshi ya 1982 nchini Kenya
Idadi kubwa ya viongozi wa uasi walikuwa wanajeshi kutoka kabila la Waluo. Inasemekana kwamba jaribio la mapinduzi lilisababishwa na azimio la Bunge la Kenya la tar. 9 Juni 1982 lililofanya Kenya kuwa nchi ya Chama kimoja. Sheria hii ilizuia jaribio la kiongozi wa Kiluo Jaramogi Oginga Odinga kuanzisha chama cha upinzani.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
PNU iliundwa haraka inaonekana bila maandalizi mazuri. Hadi mwanzo wa Septemba 2007 haikueleweka Kibaki atagombea urais kupitia chama gani. Chama cha NARC kilichokuwa chombo cha Kibaki mwaka 2002 ilikuwa mkononi mwa mwenyekiti wake Charity Ngilu asiyeonyesha dalili la kumwunga Kibako mkono. Wanasiasa wengi wa upande wa Kibaki waliwahi kuacha NARC na kujenga badala yake NARC-Kenya lakini kikundi hiki hakikujenga uhusiano mzuri na wanasiasa wa serikali ya umoja wa kitaifa walionekana kuwa muhimu kwa Kibaki kama vile Simon Nyachae wa FORD-Kenya au Njenga Karume wa KANU.

neg:
Orange Democratic Movement
Kufuatia umoja wao katika kura ya maoni na mjadala wa kukabiliana na tisho kutoka kwa chama kipya cha NARC-Kenya, viongozi wa KANU, LDP na baadhi ya vyama vidogo waliamua kuungana hadi kwa uchaguzi mkuu ujao wa 2007 ,na kutengeneza chama cha Orange Democratic Movement, ambalo jina lake lilitokana na alama ya chungwa iliyowakilisha kutokubaliana "No" katika kura ya maoni ya katiba. Hata hivyo, wakili Mugambi Imanyara aliweza kusajili ODM kama chama kabla ya muungano , na kulazimisha wao kutumia bendera ODM-Kenya.

neg:
Orange Democratic Movement
Katika mwaka wa 2007 muungano huu ulianza kutokuwa imara, ambapo makundi mengine yalijiondoa. Chama cha Uhuru Kenyatta KANU ndicho kwanza, kujiondoa mwezi wa Julai mwaka wa 2007 na kuunga kuchaguliwa tena kwa Rais Kibaki , ingawa baadhi ya wanasiasa binafsi kutoka KANU walibaki katika ODM. kutokana nakutoelewana kati ya Kalonzo Musyoka na Raila Odinga, chama cha ODM kiligawanyika katika makundi mawili katika katikati mwa mwezi wa August2007.. Kundi la Raila, ambayo pia ni pamoja naMusalia Mudavadi, William Ruto, Joseph Nyagah na Najib Balala walijiondoa kayika ODM Kenya kuchukua chama cha ODM ambacho kilisajiliwa na Mugambi Imanyara, wakati huo kundi la Kalonzo, likiongozwa na yeye mwenyewe na Dr Julia Ojiambo llibakia katika asili ODM - Kenya.

neg:
Mwai Kibaki
Kibaki ameweka historia mwezi Novemba 2005 baada ya kuwa Rais wa kwanza nchini Kenya kuondoa baraza lote la mawaziri kufuatia kura ya maoni ambayo ilikuwa inahusu katiba mpya ya Kenya. Kibaki alikuwa upande wa kundi lililokuwa likiunga mkono katiba hiyo kambi ya ndizi. Kundi lililokuwa likiipinga katiba hiyo kambi ya machungwa lilipata ushindi.

neg:
Kenya African National Union
Katika uchahguzi wa 1963. KANU ilishinda vyama vya KADU na APP na kupata ruhusa ya kuunda serikali huru ya kwanza nchini Kenya. Mwaka iliyofuata wabunge wa hivi vyama walivuka sakafu na kujiunga na KANU. Kenya ikawa nchi ya utawala wa chama kimoja, yaani defacto. Mambo yaliendelea hivo hivo, isipokuwa muda mfupi kutoka 1966-69, mpaka 1982 mwaka katiba ya Kenya iliharirishwa kulingana na mfumo wa chama kimoja na KANU kuwa chama cha kisiasa cha pekee yaani dejure. Vyama vingine vilipigwa marufuku. Hali hii ilidumu hadi 1991 wakati serikali ya Moi ililazimishwa kukubali vyama vingi na badiliko la katiba tena.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Tangu uchaguzi wa 2007, PNU imejiandikisha kama chama halisi cha kisiasa ikiwa na George Saitoti kama mwenyekiti na Mwai Kibaki kama kiongozi wa chama, kitu kilichowafadhaisha wanachama wengi.

neg:
Mungu ibariki Afrika
Kenya kulikuwa na Kenya African Union (KAU) kabla ya Tanganyika African National Union. Baadaye KAU ikabadili jina kidogo na kuitwa KANU. Na ndugu zetu Zimbabwe waliunda chama kinachoitwa ZANU baada ya baadhi yao, pamoja na Robert Mugabe, kuondoka na kuachana na ZAPU.

neg:
Historia ya Kenya
Katiba haikumruhusu Rais Moi kukimbilia urais kwa muda mwingine. Moi aliamua kumpa Uhuru Kenyatta fursa ya kugombea urais katika uchaguzi wa Desemba 2002, kwa kumfanya awe mrithi wake. Muungano wa Rainbow wa vyama vya upinzani ulikishinda chama tawala cha KANU, na kiongozi wake, aliyewahi kuwa makamu wa rais Moi, Mwai Kibaki, akachaguliwa kama rais.

neg:
Masinde Muliro
Chama cha FORD kiligawanyika katika makundi mawili baada ya kifo cha Muliro kutokana na kutokubaliana kuhusu na nani ambaye angegombea kiti cha urais dhidi ya Rais Moi. Kenneth Matiba na Martin Shikuku wakidai kuwa wao ndio wamiliki halisi wa FORD na walijiondia na kuunda chama cha Ford Asili huku Odinga na wengine wakijitenga na kuunda Ford Kenya. . Iwapo Masinde Muliro hangeaga dunia, FORD ya awali ingebakia kwa umoja na pengine chama hiki kingemwondoa rais Moi na chama tawala cha KANU utawalani katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa 1992.

neg:
Democratic Party (Kenya)
Mwaka 2002 DP iliingia katika maungano ya National Alliance Party of Kenya iliyoungana baadaye na LDP kuwa NARC iliyoshinda uchaguzi wa 2002. DP ilikuwa na wabunge 36 kati ya 126 wa NARC.

neg:
Pio Gama Pinto
Mwaka 1960 alianzisha gazeti la Kenya African National Union (KANU) liitwalo "Sauti Ya KANU," na baadaye, "Pan African Press," ambayo yeye hatimaye akawa Mkurugenzi na Katibu.
Alishiriki kikamilifu kuipatia KANU ushindi katika Uchaguzi wa 1961 na, mwaka 1963, alichaguliwa kuwa Mwanachama wa Shirika la Kati la Bunge. Mwezi Julai 1964, aliteuliwa Mwanachama wa kipekee katika Baraza la Wawakilishi. Pia mwaka 1964, alifanya kazi kwa masaa mengi kuanzisha Taasisi ya Lumumba, ambayo ilikuwa hasa ikitumika kuwafunza Maafisa wa Vyama. Alikuwa mwanachama wa Bodi ya Magavana na kuchukua riba katika nia yake ya utendaji.

neg:
Kenneth Matiba
Alikuwa mmoja wapo wa wanasiasa katika upinzani walioanzisha chama cha Forum for the Restoration of Democracy (FORD). Katika uchaguzi wa Disemba 1992, Matiba aliwania urais wa Kenya chini ya chama cha FORD-Asili. Ford-Asili ilianzishwa baada ya chama cha FORD kusambaratika. Moi alimpiku Matiba na kushinda uchaguzi huo. Matiba aliibuka wa pili. Katika uchaguzi wa maeneo bunge, alishinda kiti cha Kiharu. Matiba alisusia uchaguzi wa urais wa mwaka 1997 akisema kwamba hakungekuwa na demokrasia katika uchaguzi huo. Aliichoma kadi yake ya usajili wa kura. Matiba ana uhasama wa kisiasa wa muda mrefu na aliyekuwa rais wa Kenya Mwai Kibaki. Kabla ya uchaguzi wa Disemba 2002, Matiba alikuwa kiongozi wa chama cha Saba Saba Asili. Alikataa chama chake kujiunga na muungano wa NARC, ulioongozwa na Mwai Kibaki. Katika uchaguzi huo, Matiba hakuwania urais wala ubunge.

neg:
Orange Democratic Movement
Orange Democratic Movement (ODM) (jina kamili: Orange Democratic Movement Party of Kenya ni chama cha kisiasa nchini Kenya. Kilianzishwa mwaka 2006 katika maandalizi ya uchaguzi wa bunge la Kenya wa mwaka 2007, lakini asili yake ni harakati za kura juu ya katiba mpya nchini Kenya ambayo ilianzishwa mwaka 2005 kwa ajili ya kura ya maoni ya katiba ya Kenya.

neg:
Kenya African National Union
Wananchi wa Kenya walipendelea chama cha National Rainbow Coalition pamoja na mgombea wake Mwai Kibaki na KANU ilipata kura chache ikarudi bungeni kama chama cha upinzani.

neg:
Raila Odinga
Raila alionekana katika siasa mara ya kwanza baada ya jaribio la Mapinduzi ya kijeshi ya 1982 nchini Kenya. Raila asiyewahi kuwa mwanajeshi alishtakiwa kushiriki katika mipango hii akakamatwa akafungwa katika nyumba yake kwa miezi sita na kutupwa jela bila hukumu jumla miaka nane kati ya 1982-1988, 1988-1989 na 1990-1991. Wakati ule alikanusha mashtaki lakini kutokana tawasifu iliyotolewa mwaka 2006 imeonekana ya kwamba alikuwa na habari kuhusu mipango ya mapinduzi.

neg:
Kenya
Mnamo Agosti 1914, Vita vya Kwanza vya Dunia vilipoanza, magavana wa British East Africa (kama eneo hilo lilivyojulikana) na German East Africa walifikia makubaliano ili kuepusha makoloni yao machanga na uhasama. Hata hivyo, Luteni Kanali Paul von Lettow-Vorbeck alichukua mamlaka ya majeshi ya Ujerumani, akiwa na kusudi la kutwaa raslimali nyingi iwezekanavyo za Uingereza. Jeshi la Uingereza likiwa limemtenga na Ujerumani, von Lettow aliendesha kampeni iliyofaulu ya vita vya kuvizia, wakila walichopata, wakiteka bidhaa za matumizi za Uingereza, na kuepuka kushindwa. Mwishowe alisalimu amri na akajisalimisha nchini Zambia siku kumi na moja baada ya mapatano ya kusimamisha vita kutiwa sahihi mwaka wa 1918. Waingereza walitumia jeshi la Wahindi kumfukuza Lettow na walihitaji wachukuzi wengi ili kubeba vifaa vya matumizi hadi bara kwa miguu na hivyo kutatua shida kuu ya uchukuzi. Kundi la wanajeshi wachukuzi liliundwa na kuwajumuisha Waafrika 400,000, na kuchangia katika uhamasishaji wao wa muda mrefu kisiasa.

neg:
Uchaguzi wa bunge nchini Kenya, 2007
Chama cha ODM kilikuwa na idadi kubwa zaidi ya wagombea (190), kikifuatiwa na KENDA (170), PNU (135), ODM-Kenya (135), KADDU (97) KANU (91), Safina (88), NARC (73), DP (86) na NARC-Kenya (59). Jumla ya vyama 108 vilikuwa vimewasilisha wagombea ubunge, idadi nyingine ya rekodi Kwa mara ya kwanza katika uchaguzi mkuu wa Kenya, hakuna chama kilichokuwa na mgombea katika kila jimbo. Hapo awali, chama cha KANU kilikuwa kikiwakilishwa na wagombea katika majimbo yote kila wakati

neg:
Katiba ya Kenya
Madai ya kuwa na katiba mpya yalianzia miaka ya 1990. Mfumo wa chama kimoja ulibadilishwa tena mwaka 1991, na uchaguzi wa kwanza wa urais ukafanyika mwaka 1992. Mwaka 2002, chama cha Muungano wa Mpinde wa Kitaifa (NARC) kilishinda uchaguzi. Mashauriano baina ya serikali na mashirika ya kiraia yalifanya kuwepo kwa "Katiba Rasimu ya Bomas". Ilipigiwa kura ya maoni tarehe 21 Novemba 2005 lakini haikupitishwa.

neg:
Kenya
Mnamo Desemba 2002, Wakenya walifanya uchaguzi uliokuwa wa kidemokrasia na uwazi ambao kwa kiasi kikubwa uliamuliwa kuwa huru na wa haki na wachunguzi wa kimataifa. Uchaguzi wa mwaka huo ulikuwa mwanzo mpya na uliiletea Kenya mabadiliko makuu ya kisiasa yaliyowezesha chama cha Kenya African National Union (KANU), kilichokuwa kimeitawala nchi tangu uhuru, kukabidhi kwa amani mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARK), uliokuwa muungano wa vyama vingi.

neg:
Historia ya Kenya
Walowezi hao walihitimu lengo lao mwaka wa 1920 kwa kulifanya Baraza liwakilishwe na walowezi zaidi. Waafrika walitengwa kutoshiriki katika siasa ya moja kwa moja hadi mwaka wa 1944, ambapo mmojawao aliingizwa kwenye Baraza.

neg:
Historia ya Kenya
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.

neg:
FORD-People
Chama cha "Forum for the Restoration of Democracy" (FORD) ndicho kilikuwa chama cha kwanza kujihusisha na harakati na mambo ya kisiasa tangu mwaka wa 1991, kwa kupigania kuruhusiwa kwa mfumo wa vyama vingi na demokrasia kutoka kwa mfumo wa chama kimoja na utawala wa KANU nchini Kenya. Rais Daniel arap Moi alishinikizwa na jamii ya kimataifa kuidhinisha mfumo wa vyama vingi kwa kubadilisha sehemu 2A ya katiba ya Kenya, iliyozuia kuwepo kwa vyama vingi vya kisiasa.

neg:
Martha Karua
Alipewa cheo kama mwenyekiti wa kitaifa wa chama cha kisiasa cha NARC-Kenya tarehe 15 Novemba 2008. Hakukuwa na ushindani wowote wakati wa uchaguzi wa wajumbe wa kitaifa wa chama uliyofanyika Bomas of Kenya mjini Nairobi kwani viongozi wote pamoja na Bibi Karua walihifadhi nafasi zao. Baada ya kupata nafasi ya mwenyekiti alitangaza kuwa atakuwa anagombea kiti cha urais katika uchaguzi wa 2012 nchini Kenya.
Martha Karua alijiuzulu kama Waziri wa Katiba na Sheria 6 Aprili 2009, akiongelea kusumbulia katika kutoa majukumu yake. Mfano wazi wa kusumbuliwa kwake ulikuwa wakati Rais Mwai Kibaki aliwateua Majaji bila maarifa yake siku chache kabla hajajiuzulu. Alikuwa Waziri wa kwanza kujiuzulu kwa hiari tangu mwaka wa 2003.

neg:
Seneti ya Kenya
Seneti ni chumba cha juu cha Bunge la Kenya. Seneti ilianzishwa mara ya kwanza katika katiba ya Kenya ya mwaka 1963. Baada ya kupigwa marufuku mwaka 1966, Seneti ilirudishwa katika katiba mpya ya Kenya, mwaka 2010.

neg:
Tanganyika African National Union
1929: TAA yaundwa ikiwa na wajumbe wafuatao:1950: TAA yawasiliana na KAU; Abdulwahid alikwenda Nairobi kukutana na Jomo Kenyatta ili kujenga mawasiliano na chama cha Kenya African Union (KAU).

neg:
Jimbo la Uchaguzi la Malindi
JImbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi wa 1963, ambaop ulikuwa uchaguzi wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya.

neg:
Julius Nyerere
Mwaka 1954 alibadilisha jina la chama cha TAA kwenda chama cha Tanganyika African National Union (TANU), ambacho pia kilikuwa cha kisiasa zaidi kuliko TAA. Ndani ya mwaka mmoja chama cha TANU kikawa tayari chama cha siasa kinachoongoza nchini Tanganyika.

neg:
Jomo Kenyatta
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni "Mkuki wa Moto" (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata.

neg:
Orange Democratic Movement
Makundi mawili yalifanya uchaguzi wamgombea urais siku mfululizo katika jumba la michezo Kasarani mjini Nairobi. Tarehe 31 Agosti 2007, Kalonzo Musyoka alishinda Julia Ojiambo ili kuwaania urais na tiketi ya ODM-Kenya,na tarehe 1 Septemba Raila Odinga alishinda Ruto, Mudavadi, Balala na Nyagah. Kulikuwa na madai kuwa baadhi ya wajumbe walihudhuria na kupiga kura katika uteuzi wa pande zote na kusababisha tatizo la uanachama wa vyama nchini Kenya. Raila na Kalonzo kisha walikabiliana na rais Kibaki katika uchaguzi mkuu. Kibaki alitangazwa kama mshindi wa uchaguzi katika mazingira ambayo yalikuwa yalifafanuliwa kama "questionable" kwa waangalizi mbalimbali. Raila Odinga na wafuasi wake hawakukubali matokeo gombana, na hii yalisababisha mgogoro vurugu kuenea nchini kote, kwa ujumla aidha kati ya wafuasi wa chama.

neg:
National Development Party of Kenya
Wote kwa pamoja waliingia katika LDP. Baadaye hapakuwa tena na taarifa juu ya NDP. LDP ikaunda harakati ya NARC iliyoshinda uchaguzi wa 2002.

neg:
Historia ya Kenya
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.

neg:
Tanga (mji)
Mwaka 1922 "Tanganyika Territory African Civil Services Association" (TAA) iliundwa Tanga ambayo ilikuwa shirika ya kwanza ya Kiafrika yenye shabaha za kisiasa.

neg:
Tom Mboya
Thomas Joseph Odhiambo Mboya (15 Agosti, 1930 - 5 Julai, 1969) alikuwa mwanasiasa maarufu Kenya wakati wa serikali ya Mzee Jomo Kenyatta. Yeye pia alianzisha chama cha Nairobi People's Congress Party, chama ambacho kilichangia kukua kwa chama maarufu Kenya African National Union (KANU), alikuwa pia Waziri wa Mipango na Maendeleo ya Uchumi wakati wa kifo chake. Mboya  aliuawa tarehe 5 Julai, 1969 katika  mji mkuu wa Nairobi.

neg:
Kenya African National Union
Kenya African National Union au KANU ni chama cha kisiasa nchini Kenya. KANU ilikuwa chama tawala cha nchi tangu uhuru katika mwaka 1963 hadi kushindwa katika uchaguzi wa 2002.

neg:
Historia ya Kenya
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mwanachama wa kabila la Kikuyu na mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.

neg:
Historia ya Kenya
Tarehe 17 Aprili 2008, Raila Odinga, kutoka Orange Democratic Movement, mgombea urais katika uchaguzi wa Kenya wa 2007, aliapishwa kama Waziri Mkuu wa Kenya, baada ya miaka zaidi ya arobaini ya kukoma kwa ofisi hiyo.

neg:
FORD-People
Upande wa kundi la Matiba, mwanasiasa Kimani wa Nyoike alikuwa Katibu Mkuu. Bila mawasiliano na Matibawa Nyoike aliandikisha chama kipya kwa jina la Ford-People kwa sababu aliogopa kubaki bila chama iwapo Shikuku angefaulu kutetea haki ya kumiliki jina la Ford-Asili. Matiba alikata tamaa kuhusu hali ya siasa na akajiondoa katika shughuli zote za kisiasa nchini Kenya. Hivyo wa Nyoike alibaki na chama alichokuwa akiandaa kwa upande wa Matiba lakini bila kiongozi huyu.

neg:
Michael Wamalwa Kijana
Katika pilkapilka za uchaguzi wa mwaka 2002, walianzisha muungano wa kisiasa na Mwai Kibaki na Charity Ngilu ili kuja na upande wa kushinda. Baadaye Kalonzo Musyoka na Raila Odinga,walipogundua upande wao wa KANU ulikuwa umeelekea kupoteza, walibadili mrengo na kujiunga nao ili kufaidi na hali na watu kwa sasa kutoa changamoto kwa chama cha aliyekuwa rais wakati huo Daniel arap Moi, Kenya African National Union, Kenya African National Union (KANU). Muungano huu uliitwa National Rainbow Coalition (NARC), na ulipata ushinda mkubwa katika uchaguzi huo na Mwai Kibaki kama Rais. Wamalwa aliteuliwa makamu wa rais.

neg:
Uchaguzi nchini Kenya
Baada ya majadiliano na serikali ya Ukoloni ya Britain mnamo 1963, Serikali iliruhusu mfumo wa ‘’Kura moja kwa kila mmoja’’ mnamo 1963. Uchaguzi wa kwanza uliisha taratibu huku Jomo Kenyatta akichaguliwa kama Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya mnamo 1963. Mwaka uliofuata, chama chake cha KANU ilihariri katiba ya Kenya kumfanya Kenyatta Rais wa kwanza wa Kenya Chini ya uongozi wake, ushindani uliisha pole pole wakati vyama vya kisiasa vyote viliungana na, au kudhulumiwa na chama tawala cha KANU. ).. Hii ilipelekea kuundwa kwa mfumo wa chama kimoja nchini mnamo hata baada ya kifo cha Jomo Kenyatta mnamo 1978.
Kenya iligeuzwa rasmi kuwa nchi ya chama kimoja cha Kisiasa mnamo 1982 kufuatia mabadiliko ya katiba.
Baada ya maandamano ya Saba Saba mnamo 1990, KANU ilijikunja na kuanza mikakati ya kurekebisha mfumo wa kisiasa. Mnamo 1992, kipengele ambacho kilikuwa kimeifanya Kenya kuwa na mfumo wa Chama Kimoja kilifutwa na Kenya ikarejea kuwa na Mfumo wa Vyama Vingi.. Uchaguzi wa kwanza chini ya mfumo huo ulifanyika mnamo 1992 huku wa pili ukifanyika mnamo 1997. Katiba ya Kenya haikuwa imerekebishwa kutosha ili kuendeha mfumo huu. Hata hivyo, mnamo 2002, shughuli za uchaguzi zilitajwa kuwa za haki na huru na Jamii ya Kimaataifa, huku KANU ilkipokeza mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARC)

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Wakati ilianzishwa, mwaka 2007, chama kilikuwa na Mwai Kibaki kama mwanachama wa kibinafsi, na vyama vyote vingine husika vilijiunga kama shirika binafsi. Hata hivyo, katikati ya 2008 chama hiki kilianza kuwa na uchaguzi ndogo ndogo ili waweze kuwa na miungo halisi ili iwe chama katika haki yake yenyewe. Ingawa majaribio ya kufanya vyama-husika vijiunge na PNU yalishindwa.

neg:
Njenga Karume
Kati ya mwaka wa 1979 alihudumu kama mbunge wa kuteuliwa Mwaka wa 1979 alichaguliwa kama mbunge wa eneo bunge la Kiambaa na alikuwa alichaguliwa tena miaka ya 1983 na 1988. Tangu mwaka wa 1979 alishikilia nyadifa mbalimbali za msaidizi wa mawaziri. Aliiwakilisha KANU, wakati huo hicho ndicho kilikuwa chama cha kisiasa kinachotambulika kihalali na sheria nchini Kenya.

neg:
Elijah Masinde
Hata hivyo Rais wa kwanza wa Kenya, Mzee Jomo Kenyatta alisajili jumuiya yake ya Dini ya Musambwa na hivyo kutambulika rasmi kwa mara ya kwanza hapo mwaka 1964.

neg:
Katiba ya Kenya
Katiba ya mwaka 1963, ilirekebishwa katika mwaka 1969. Marekebisho yalibadilisha Kenya kutoka mfumo wa shirikisho, uliokuwa ukijulikana kama mfumo wa majimbo, hadi mfumo wa umoja na kuifanya bunge iwe ya chumba kimoja. Serikali ilibadilika kutoka mfumo wa kibunge hadi mfumo wastani wa kirais, ikiwa na rais mwenye nguvu zaidi. Ulinzi wa orodha ya haki ulipunguzwa. Marekebisho mengine yalifanyika mwaka 1982. Yaliifanya Kenya kuwa nchi ya chama kimoja.

neg:
Gitobu Imanyara
Katika uchaguzi mkuu wa Kenya Desemba mwaka wa 1997, yeye alishinda kwa kikubwa kikanda na kuchaguliwa kama Mbunge wa Imenti ya Kati. Yeye iliendelea kuchapisha gazeti lake, ambayo ilipewa jina mpya hakiki Sheria ya Afrika . Imanyara ni mwanachama wa Bodi ya Kimataifa ya Ibara ya XIX, mjumbe wa Bodi ya Ushauri ya Morgan Mjini Taasisi ya Haki za Binadamu, na pia mwanachama wa taasisi ya vyombo vya habari kwa ajili ya maendeleo ya uhuru wa kujieleza.

neg:
Uchaguzi Mkuu wa Kenya, 1992
Uchaguzi Mkuu wa Kenya wa 1992 ambao ulifanyika tarehe 29 Desemba, ndio ulikuwa wa kwanza chini ya mfumo wa vyama vingi.

neg:
Daniel Arap Moi
Mwaka wa 1960, Moi na Ronald Ngala waliunda chama cha Kadu ambayo kwa Kiswahili ni Muungano wa Demokrasia ya Waafrika wa Kenya kilichoshindana na KANU iliyoongozwa na mzee Jomo Kenyatta. Lengo la KADU, lilikuwa kuhifadhi maslahi ya makabila madogo kama Wakalenjin kwa utamalaki wa kabila kubwa kama waLuo na waKĩkũyũ, makabila ambayo yalikuwa na wingi kwa Muungano wa taifa wa Waafrika wa Kenya Kenyatta mwenyewe akiwa Mkĩkũyũ).

neg:
LDP (Kenya)
Punde baada ya kuingia LDP viongozi walianza majadiliano na maungano wa upinzani National Alliance of Kenya (NAK) yaliyounganisha chama cha DP chini ya Mwai Kibaki na vyama vidogo vingine kama NPK ya Charity Ngilu na FORD-Kenya ya Michael Wamalwa. NAK na LDP walipatana kugombea uchaguzi pamoja kwa jina la National Rainbow Coalition (NARC). Kibaki aliteuliwa kuwa mgombea wa urais na Odinga aliahidiwa atakuwa waziri mkuu baada ya sahihisho la Katiba.

neg:
National Alliance Party of Kenya
Vikundi vyote viwili vya NAK na LDP vikaamua kuungana kwa jina la "National Rainbow Coalition". Vyama vya NAK havikushikamana tena pamoja katika uchaguzi lakini vyama vyote vilipatana kuepukana na mashindano kato yao hata vikipeleka wagombea kwa jina la kila chama.

neg:
Jomo Kenyatta
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu.

neg:
Forum for the Restauration of Democracy
Mwaka 1992 KANU ilikuwa tayari kubadilisha katiba ya kuruhusu vyama vingi. Walioanzisha vyama mara moja walikuwa Odinga aliyeandikisha FORD kama chama na Mwai Kibai aliyeandikisha Democratic Party (DP). FORD ilikuwa mwanzoni chama cha upinzani wa kitaifa wakati DP ilikuwa na nguvu katika maeneo ya Wakikuyu hasa.

neg:
Jomo Kenyatta
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.

neg:
Bendera ya Kenya
Bendera ya Kenya imejikita kwenye bendera nyeusi juu ya nyekundu juu ya kijani ya chama cha KANU, chama cha siasa kilichoongoza mapambano ya uhuru wa Kenya. Baada ya uhuru, mikanda meupe, inayoashiria amani na umoja, na ngao zikaongezwa.

neg:
Jaramogi Oginga Odinga
1947 akaanzisha kampuni yake ya "Luo Thrift and Trading Corporation". Mwaka uleule akaingia katika siasa akaitwa kuwa mjumbe kwenye baraza la ushauri wa koloni. Akajiunga na chama cha Kenya African Union.

neg:
Achieng Oneko
Oneko alirejea siasani mwaka wa 1992 wakati alichaguliwa kama mbunge katika uchaguzi wa kwanza wa vyama vingi nchini Kenya. Alikiwakilisha chama cha,Ford-Kenya kilichokuwa kikiongozwa na Oginga Odinga. Hata hivyo, alipoteza kiti chake cha eneo bunge la Rarieda katika uchaguzi ujao mwaka wa 1997.

neg:
National Development Party of Kenya
Tangu 2000 NDP ilianza ushirikiano na serikali. Mwezi wa Juni 2001 ushirikiano huu ulikuwa rasmi na mawaziri watatu wa NDP waliingia katika serikali ya KANU. Raila Odinga akawa waziri wa nishati.

neg:
Njenga Karume
Karume alikuwa mwanasiasa biabia katika shirika la G.E.M.A ambalo lilikuwa chama cha kisiasa. Wakati Jomo Kenyatta bado alikuwa rais wa Kenya, mwaka wa 1976, Karume alijiunga na idadi ya wanasiasa wengine wakijumuisha Kihika Kimani na Paul Ngei na kuunda harakati ya "Change the Constitution Movement" kujaribu kubadilisha Katiba ya Kenya kama kwamba Makamu wa rais wa wakati huo Daniel arap Moi asingeweza kurithi urais kutokana na kifo cha Kenyatta. Harakati hii kwa ufupi ilitaka kumzuia rais asiye wa jamii ya Wakikuyu. Harakati hii haikudumu kwa muda mrefu. Mwanasheria Mkuu Charles Njonjo, mwenyewe pia na ndoto za urais, aliwashtaki Karume na viongozi wengine wa harakati hiyo na uhaini, kwani "walikuwa wamefikiria kifo cha rais ambaye bado alikuwa hai", dhana ambayo ilikuwa imekatazwa na sheria. Rais Kenyatta alishukisha mashtaka, lakini wakati huo huo aliinyamazisha harakati.

neg:
Jaramogi Oginga Odinga
Jaramogi Ajuma Oginga Odinga (* takriban 1911 – 20 Januari 1994) alikuwa mwalimu, mfanyabiashara, mwanasiasa na kiongozi wa Waluo nchini Kenya. Alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa Kenya.

neg:
Kenya
Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957. Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza.

neg:
Njenga Karume
Karume alisita kujiunga na kikosi kilichokuwa kinaongoza cha upinzani Forum for the Restauration of Democracy (FORD), kwani alikuwa amekiona chama hiki kikivunjika. Badala yake, alianzisha chama cha Democratic Party (DP) pamoja na Mwai Kibaki na John Keen mnamo 31 Desemba 1991. Katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa 1992 Karume alisimama kwa tiketi ya DP, lakini alipoteza kiti chake kwa Kamau Icharia wa FORD-Asili, ambaye mgombea wake wa urais Kenneth Matiba alikuwa na umaarufu mkuu katika eneo bunge lake.

neg:
Wasuba (Kenya)
Ijapokuwa Ekirienyi na Olukunta ni lugha mbili tofauti na wazungumzaji wa lugha hizo hawaelewani kwa urahisi, wakati wa mwamko wa demokrasia nchini Kenya mwaka wa 1991, serikali ya Kenya ilichukua makabila mawili ya Wairienyi na Wakunta na kuwaweka chini ya kabila moja la Wasuba. Kitendo ambacho kiliibua hisia kali ya kisiasa hususan kwa upinzani uliokichukua kama njama ya kueneza ukabila nchini.

neg:
Tom Mboya
Maisha ya Mboya kisiasa,yalianza baada ya kuajiriwa katika  Nairobi City Council kama mkaguzi katika mwaka wa 1950. Mwaka mmoja baada ya kujiunga na muungano wa Wafanyakazi wa Afrika African Staff Association, alichaguliwa kama Mkurungezi mkuu na kuufanya kukua hadi ukawa muungano wa kutetea haki za wafanyakazi ulioitwa Muungano wa wafanyikazi wa serikali za mitaa Kenya Kenya Local Government Workers Union. tuhuma mwajiri wake, lakini kabla wangeweza gunia yake, alijiuzulu. Hata hivyo, aliweza kuendelea na kazi kwa ajili ya Kenya Wafanyakazi Kazi Umoja kama katibu mkuu kabla embarking masomo yake nchini Uingereza. Juu ya kurudi kutoka Uingereza, yeye waligombea na alishinda kiti dhidi etablerade CMG Argwings-Kodhek.Mwaka 1957, akawa dissatisfied na idadi ndogo ya viongozi wa Afrika (nane tu nje ya hamsini wakati) katika baraza bunge na kuamua kuunda chama chake mwenyewe, Watu's Congress Party.

neg:
Mungu ibariki Afrika
Kwenye mkutano wa kwanza uliofanyika Bloemfontein, South Africa, kuanzisha chama hicho mwaka wa 1912, waliimba Nkosi Sikelel' iAfrika. Julius Nyerere alikuwa bado hajazaliwa.

neg:
Michael Wamalwa Kijana
Katika pilikapilika za uchaguzi wa kwanza wa vyama vingi katika Kenya huru wa mwaka wa 1992, Wamalwa alijitambulisha na FORD-Kenya, chama ambacho kilijiondoa kwenye muungano wa upinzani wa FORD. Alichaguliwa kuwa mbunge wa eneo bunge la Saboti na vilevile Makamu Mwenyekiti kwanza wa chama chake. Mnamo Januari 1994, akawa mwenyekiti wa FORD-Kenya kufuatia kifo cha Oginga Odinga. Aligombea uchaguzi wa Kenya wa mwaka wa 1997 kama kiongozi wa upinzani lakini hakufanya vyema na alikuja wa nne katika idadi ya kura za kitaifa.

neg:
Renato Kizito Sesana
Kati ya mipango mingine, yeye imesaidia kuanzisha Peacelink-Afrika, portal mipango ya Afrika kwa amani, na The Big Issue Kenya, ambayo ni nchi ya kwanza ya gazeti mitaani.

neg:
Orange Democratic Movement
Hapa waliamua kuandaa chama kipya pamoja na KANU kwa ajili ya uchaguzi wa 2007. Chama kiliundwa kwa jina la ODM-Kenya kwa sababu wakili Mugambi Imanyara asiyekuwa na uhusiano wowote na harakati aliwahi mwaka 2005 kuandikisha kisiri chama kwa jina la ODM pamoja na nembo la chungwa. Hatua hii ilitazamiwa kama jaribio la kuzuia kwa kuandikisha chama kipya chenyewe.

neg:
George Moseti Anyona
‘’’George Moseti Anyona’’’ (1945-2003) alikuwa mwanasiasa wa Kenya. Alikuwa mbunge akiwakilisha eneo la Eneo Bunge la Kitutu Masaba. Anajulikana kwa ujasiri wake kwa kutetea Mfumo wa Vyama vingi nchini Kenya wakati kulikuwa na chama kimoja tu, KANU

neg:
Historia ya Kenya
Kuanzia Oktoba 1952 mpaka Desemba 1959, Kenya ilikuwa katika hali ya hatari kufuatia uasi wa Mau Mau dhidi ya utawala wa Uingereza. Ushiriki wa Afrika katika mchakato wa kisiasa uliendelea kwa kasi katika sehemu ya mwisho ya muda huo kwani Waingereza walitaka kutenga wahalifu na wafuasi wao. Uchaguzi wa kwanza wa moja kwa moja wa Waafrika katika bunge ulifanywa mwaka wa 1957.


query: Je,John Cena alizaliwa mwaka upi?

pos:
John Cena
John Felix Anthony Cena (/ siːnə /; aliyezaliwa Aprili 23, 1977) ni mchezaji wa mzuri wa miereka,mwimbaji, mwigizaji, na mmiliki wa televisheni Kwa sasa amesajiliwa WWE kampuni inayo wadhamini wacheza miereka, Cena alianza kazi yake ya kukabiliana na michezo wa miereka mwaka 1999 na Ultimate Pro Wrestlingiliyoko marekani (UPW) na alishinda michuano ya UPW Heavyweight mwaka uliofuata. Cena ali saini makubaliano ya maendeleo na Shirikisho la Wrestling World (WWF), baadaye limeitwa jina la World Wrestling Entertainment, au tu (WWE) mwaka 2001, kuanzia kwenye orodha kuu ya WWE mwaka 2002.

neg:
Ben Pol
Benard Michael Paul Mnyang’anga (amezaliwa tar. 8 Septemba, 1989) ni msanii wa muziki wa kizazi kipya na mwigizaji kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Ben Pol. Hasa anaimba muziki wa R&B. Ben Pol aiianza kuvuma mwaka 2010 baada ya kutoa kibao cha "Nikikupata" ambacho kiliweza kumtambulisha katika ulimwengu wa Bongo Flava. Baadaye akaja kutamba zaidi na kibao kama vile Samboira, Moyo Mashine, Jikubali, Namba One Fan, TATU, Sophia na nyingine kibao. Kiasili Ben ni mtu wa Dodoma. Tena anajisifu kama mtu kutoka kanda ya kati Dodoma. Kwa upande filamu, amepata kucheza katika filamu ya Sunshine na baadhi tu ya filamu zilizokuwa chini ya MFDI Tanzania na kuongozwa na Karabani.

neg:
Nature
Jermain Baxter (amezaliwa tar. 5 Disemba, 1972), hujulikana kwa jina lake la kisanii kama Nature, ni rapa kutoka nchini Marekani. Hasa hujulikana kwa ushirikiano wake na rapa mzaliwa mwenzie kutoka huko mjini Queensbridge- rapa Nas na kuchukua nafasi ya Cormega katika kundi la The Firm.
Albamu

neg:
Kool G Rap
Nathaniel Thomas Wilson (amezaliwa tar. 20 Julai 1968), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Kool G Rap (au kwa kifupi huitwa G Rap), Kool G. Rap, na Giancana (Maana ya kifupisho cha ""G.""), ni rappa, kutoka mjini Corona jirani na mji wa Queens, New York huko nchini Marekani. Ameanza shughuli zake za kurap katikati mwa miaka ya 1980 akiwa kama nusu ya kundi la Kool G Rap na DJ Polo na pia akiwa kama mwanachama wa Juice Crew.

neg:
50 Cent
Curtis James Jackson III (amezaliwa tar. 6 Juni 1975) ni mwanamuziki wa rap-hip hop, mwigizaji na mtayarishaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama 50 Cent.

neg:
John Gurdon
John Gurdon (amezaliwa 2 Oktoba, 1933) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza seli na ubadilishaji wake. Mwaka wa 2012, pamoja na Shinya Yamanaka, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Game
Jayceon Terrell Taylor (amezaliwa tar. 29 Novemba 1979) ni rapa na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Game. Game alianza kujipatia umaarufu wake kunako mwaka wa 2005, pale alipotoa albamu yake ya kwanza " the documentary" iliyompatia mafanikio makubwa kabisa.the game pia yupo kwenye kikundi cha west coast ambacho pia wapo wakina snoop dogg na muazilishi wake tupac na imrani mashanga

neg:
Keanu Reeves
Keanu Charles Reeves (amezaliwa tar. 2 Septemba 1964, Beirut, Lebanon) ni mwigizaji wa filamu na tamhiliya kutoka nchini Kanada.
Anafamika zaidi kwa kucehza kama Neo kutoka katika mfululizo wa filamu za Matrix. Pia anajulikana tena kwa kucheza kama Ted kutoka katika filamu ya 'Bill & Ted's Excellent Adventure' na 'Bill and Ted's Bogus Journey.

neg:
John Wayne
Marion Mitchell Morrison (26 Mei 1907 – 11 Juni 1979) amezaliwa na jina la Marion Robert Morrison, lakini anajulikana sana kwa jina la kisanii kama John Wayne, alikuwa mwigizaji wa filamu, mwongozaji, na mtayarishaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa sauti yake chini-chini, utembeaji na urefu. Pia alifahamika kwa michango yake ya kimawazo juu ya siasa na kuunga mkono kwake sera za kupinga-ukomunisti.

neg:
Laurence Fishburne
Laurence John Fishburne III (amezaliwa tar. 30 Julai 1961) ni mshindi wa tuzo ya Academy na ya Emmy-mwigizaji, mtayarishaji, mwongozaji na mwandikaji bora script wa Kimarekani. Fishburne alianza kujibebea umaarufu tangu mwaka 1979 baada ya kuigiza filamu ya Apocalypse Now, vilevile katika Fled, Deep Cover , Boyz N the Hood, Teenage Mutant Ninja Turtles na mfululizo wa filazmu za Matrix.

neg:
John Travolta
John Joseph Travolta (amezaliwa tar. 18 Februari 1954) ni mwigizaji, dansa na mwimbaji kutoka nchini Marekani. Ameanza kujulikana kwa mara yake ya kwanza kunako miaka ya 1970, baada ya kuonekana katika mfululizo wa televisheni. Mfululizo huo ni "Welcome Back, Kotter" na nyota katika filamu zenye mafanikio makubwa kabisa ya "Saturday Night Fever" na "Grease". Kazi za Travolta zilianza kuvuma tena kwenye miaka ya 1990, kupata kucheza katika filamu ya "Pulp Fiction", na tangu hapo akawa anaendelea kuwa nyota wa filamu za Hollywood films, katika "Face/Off", "Ladder 49" na "Wild Hogs".

neg:
Joan Baez
Memsahib Joan Chandos Báez (Staten Island, New York, 9 Januari 1941), Joan Baez, ni mwimbaji kutoka nchi ya Marekani.

neg:
Shania Twain
Shania Twain (amezaliwa na jina la Eilleen Regina Edwards; mnamo 28 Agosti, 1965) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka nchini Canada. Kwa karibia miaka 25 akiwa katika tasnia ya muziki, Twain ameuza zaidi ya rekodi milioni 85 na msanii aliyeuza vyema katika historia ya muziki wa country kwa upande wa wanawake. Mafanikio yake yamempatia heshima kubwa na kupewa cheo cha "Malkia wa Country Pop".

neg:
John Sturges
John Eliot Sturges (alizaliwa tar. 3 Januari 1910 – 18 Agosti 1992) alikuwa mwongozaji na mtayarishaji wa filamu wa Kimarekani. Alikuwa akifahamika zaidi kama mwasisi wa filamu za bajeti kubwa zilizokuwa zinatengenezwa kati ya mwaka 1950 na 1960. Moja kati ya filamu alizoongoza ni kama ifuatavyo: "The Magnificent Seven, "The Great Escape", "Gunfight at the O.K. Corral", "Ice Station Zebra" na "Marooned".

neg:
Maneno Lusasi
Maneno Yasin Lusasi, maarufu kama Man Black, Mtunzi wa nyimbo, pia Rappa asiye rasmi, alizaliwa feb. 1982 huko Iringa, Tanzania.

neg:
Eddie Murphy
Edward "Eddie" Regan Murphy (amezaliwa tar. 3 Aprili 1961, Brooklyn, New York City) ni mwigizaji wa filamu, mchekeshaji, na mwimbaji kutoka nchini Marekani. Eddie, pia amewahi kupata Tuzo ya Golden Globe mnamo mwaka wa 2006 na pia aliwahi kushindanishwa katika ugawaji wa Tuzo ya Academy mnamo mwaka wa 2001. Alikuwa mwanachama wa kawaidia kwenye kipindi cha TV cha "Saturday Night Live" kuanzia 1980 hadi 1984.

neg:
Colin Salmon
Colin Salmon (amezaliwa tar. 6 Desemba, 1962) ni mwigizaji wa kutoka nchini Uingereza. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Charles Robinson katika filamu tatu za James Bond na James "One" Shade kwenye Mfululizo wa wa filamu za "Resident Evil". Kwa sasa yupo kama muhusika anayeonekana mara kwa mara kwenye, Walter Steele, katika mfululizo wa TV unaorushwa hewani na kina CW - "Arrow".

neg:
John Samwel Malecela
John Samwel Malecela (amezaliwa tar. 20 Aprili 1934) ni mbunge wa jimbo la Mtera katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM. Pia alishawahi kuwa Naibu Mwenyekiti wa CCM (2005-2009), Waziri Mkuu (1990-1994), Kamishina Mkuu wa Tanzania huko Uingereza (1989-1999), Waziri wa Utamaduni Chakula na Usalama (1975-1980), na Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa (1972-1975).

neg:
John Kerry
John Forbes Kerry (amezaliwa 11 Desemba, 1943) ni mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Miaka ya 1983 na 1984 alihudumia kama kaimu gavana wa Massachusetts chini ya Michael Dukakis. Kuanzia 1985 hadi 2013 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Massachusetts. Mwaka wa 2004 aligombea urais lakini akashindwa na Rais George W. Bush. Kuanzia 2013 hadi 2017 Kerry alikuwa Waziri wa Mambo ya Nje chini ya Rais Barack Obama.

neg:
John Lydon
John Lydon (maarufu zaidi kama Johnny Rotten) ni mwanamuziki wa Uingereza. Jina lake la kuzaliwa ni John Joseph Lydon. Alizaliwa London, 31 Januari 1956. Alikuwa anapiga muziki wa Punk na Post punk.

neg:
John Goodman
Jonathan Stephen "John" Goodman (amezaliwa tar. 20 Juni 1952) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
Joe Mantegna
Joseph Anthony "Joe" Mantegna, Jr. (amezaliwa tar. 13 Novemba 1947) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
The Miz
Michael Gregory Mizanin (hujulikana kwa jina la The Miz; alizaliwa Oktoba 8, 1980) ni mchezaji wa mieleka, pia mwigizaji wa filamu, kutoka nchini Marekani, Amesainiwa na WWE, ambako anacheza chini ya brandi ya SmackDown.

neg:
Sean Bean
Shaun Mark Bean (amezaliwa 17 Aprili 1959) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Uingereza. Bean amecheza vipindi kadhaa vya television na vilevile kuigiza sauti za katika gemu za kompyuta na matangazo ya television.

neg:
Claudia Cardinale
Claudia Cardinale (amezaliwa tar. 15 Aprili 1938) ni muigizaji wa filamu za kitaliano aliyezaliwa nchini Tunisia na wazazi wa kiitalia. Filamu nyingi alizocheza Claudia huonekana na alama ya '8½' inaashilia kuwa filamu iliongozwa na Federico Fellini, katika miaka ya (1963), pia katika Once Upon a Time in the West (1968) ya Sergio Leone, ni miongoni mwa filamu zilizochaguliwa kuwa bora kwa miaka yote.

neg:
John F. Kennedy
John Fitzgerald Kennedy (29 Mei 1917 – 22 Novemba 1963) alikuwa Rais wa Marekani kuanzia mwaka 1961 hadi alipouawa.

neg:
John Cena
Ilivyofika Novemba mwaka 2006, ametoa filamu yenye kutangaza mgahawa fulani uitwao "Subway" ambayo ilianza kurushwa hewani Januari mwaka 2007.

neg:
Nat King Cole
Nat King Cole (17 Machi 1919 – 15 Februari 1965) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Nathaniel Adams Coles. Alikuwa anapiga muziki ya Jazz.

neg:
Tha Trademarc
Marc Predka (aliyezaliwa 21 Aprili 1975), ambaye anajilikana kwa jina la kisanii kama Tha Trademarc, ni mwanamuziki wa Rap kutoka Marekani. Mara ya kwanza kujulikana kwa umaarufu ilikuwa wakati yeye na binamu yake wa kwanza mwanamiereka wa WWE John Cena walishirikiana mnamo 2005 kutoa albamu "You Can't See Me". Pia anaonekana katika video za nyimbo , ‘’Bad Bad Man’’ na ‘’Right Now’’ ambazo amefanya na John Cena. Leo hii yeye hufanya kazi katika kitengo cha elimu ya waiosjiweza katika Shule ya Maynard kule Maynard, Massachusetts.

neg:
Jokate Mwegelo
Mwegelo alizaliwa tarehe 20 Machi 1987, huko mjini Washington, D.C, ambapo wakati huo wazazi wake walikuwa wanafanya kazi.

neg:
Johnny Cash
Johnny Cash (alizaliwa na jina la J. R. Cash mnamo tar. 26 Februari 1932 – 12 Septemba 2003) alikuwa mwimbaji-mtunzi wa nyimbo kutoka nchini Marekani. Huyu anatazamiwa kama miongoni wa wanamuziki wenye athira kubwa katika medani ya muziki kwa muda wote. Hasa alifanya muziki wa country, nyimbo zake zikipigwa husika kuchanganya aina nyingi za muziki wa kama vile rockabilly na rock and roll (ususani wakati anaaza shughuli hizi), vilevile blues, folk na injili..

neg:
Brian Eno
Brian Eno (amezaliwa 15 Mei 1948) ni mwanamuziki wa Uingereza. Jina lake la kuzaliwa ni Brian Peter George St. John le Baptiste de la Salle Eno. Alizaliwa huko Woodbridge, Uingereza. Anapiga muziki wa Rock and Ambient.

neg:
Zain Verjee
Zain Verjee (alizaliwa 11 Februari 1974) ni mwandishi wa Kanada mwenye asili ya Kihindi. Alizaliwa na kulelewa nchini Kenya. Hivi sasa, yeye ni mtangazaji wa habari katika kipindi cha "CNN" cha "World Report" yaani ripoti ya dunia nzima, kipindi hiki huandaliwa jijini London,Uingereza. Hapo awali, yeye alifanya kazi kama msoma habari katika kipindi cha "The Situation Room", mwanahabari mshirika wa idara ya serikali na mtangazaji mwenza wa kipindi cha CNN cha "Your World Today."

neg:
Elton John
Sir Elton Hercules John (jina la kuzaliwa: Reginald Kenneth Dwight tar. 25 Machi 1947) ni mwimabji wa muziki wa pop- rock, mtunzi na mpigaji kinanda kutoka nchni Uingereza. Alianza kuwa maarufu kunako miaka ya 1970 hivi, pale yeye na mtunzi mwingine wa nyimbo ajulikanae kwa jina la Bernie Taupin kuandika nyimbo nyingi walizokuwa wakiimba katika maukumbi mbalimbali na hata zingine kuzikurekodi.

neg:
Samoa Joe
Nuufolau Joel Seanoa (anajulikana zaidi kwa jina la Samoa Joe; alizaliwa 17 Machi 1979), ni mchezaji wa kulipwa wa Marekani aliyesainiwa katika kampuni ya mchezo wa mieleka ya WWE na kufanya kwenye brand Raw.
Mwaka 2002 alijiunga RHO katika mwanzo wa promosheni hiyo,Akishikilia tuzo ya mchezaji bora wa RHO duniani

neg:
Keyshia Cole
Keyshia Miesha Cole (amezaliwa tar. 15 Oktoba 1981) ni msanii wa rekodi za muziki kutoka nchini Marekani. Ametoa albamu yake ya kwanza yenye platinum "The Way It Is" mnamo Juni 2005, na albamu yake aliyoitoa akiwa chuoni kwa mwaka wa pili iliyoitwa "Just Like You" hapo mwezi wa Septemba 2007. Albamu yake ya tatu, "A Different Me" ilitolewa mnamo tar. 16 Desemba 2008, nayo pia imetunukiwa platinum. Pia anajulikana kwa mfululizo wa makala ya tv "" ambao inarushwa na TV ya BET kuanzia 2006 hadi 2008, kipindi ambacho kinaonesha uhusiano wa Keyshia kikazi na wazazi wake na ndugu pia.

neg:
Beata Poźniak
Beata Pozniak (amezaliwa 30 Aprili, 1960 mjini Gdansk, Poland) ni mwigizaji, mtengenezaji wa filamu na mwanaharakati wa haki za binadamu. Alipokuwa mtoto mchanga, Beata alilelewa kule Poland katika enzi za Kikomunisti, kisha akahamia Marekani na akaanza kufanya kazi katika eneo la filamu na televisheni. Alicheza kama Marina Oswald katika filamu ya Oliver Stone iitwayo "JFK". Baada ya hiyo filamu, Beata akaenda kufanya kazi na George Lucas katika filamu iitwayo "Young Indiana Jones Chronicles" na pia alikuwa mwanachama katika vipindi vya televisheni vya Melrose Place, "Mad About You" (pamoja na Helen Hunt) na Babeli 5 akicheza kama rais wa kike wa kwanza wa dunia. Jukumu hili kilimwezesha kusimulia kitabu mashuhuri sana cha "The Winter Palace: A Novel of Catherine the Great" kwa mchapishaji kuu duniani — Random House.
Kupitia sanaa yake yeye huzingatia majukumu ya wanawake katika jamii kwa kuchanganya mila na desturi za michezo ya kuigiza na baadhi ya uelezo kutumia ishara na jinsi ya kubuni yanayo husika na uhakika. Kazi zake Pozniak mara nyingi huibua mahitaji za mwanamke katika dunia ya leo na mandhari ya haki za wanawake, haki ya kijamii na historia ya wanawake. Mwaka 1994 Beata aliongoza kuanzishwa kwa muswada wa kwanza katika historia ya bunge Marekani (HJ Res. 316) kutambua Siku ya Kimataifa ya Wanawake nchini Marekani.
Beata mara nyingi huketi kwa chama cha Academy Television, Primetime Emmy Awards na amekuwa mtangazaji maarufu was IFP (Independent Featured Project West), "Independent Spirit Awards" na Jodie Foster, Brad Pitt, Johnny Depp na Anthony Hopkins. Yeye pia aliwasilisha tuzo kwa Audrey Hepburn baada ya kifo chake, katika Human Rights Film Festival iliyoungwa mkono na Umoja wa Mataifa.
http://www.booksontape.com/narrator/?id=156649

neg:
Cameron Diaz
Cameron Michelle Diaz (amezaliwa tar. 30 Agosti 1972) ni mwigizaji filamu wa Kimarekani. Mnamo mwezi Agosti, 2008, Gazeti la Forbes limemworodhesha Diaz kuwa kama mwigizaji wa kike anayelipwa pesa nyingi katika Hollywood.

neg:
50 Cent
50 Cent alizaliwa mjini South Jamaica, Queens ndani ya New York, Marekani.
50 Cent ameanza kujishughulisha na masuala ya uuzaji wa dawa za kulevya toka akiwa na umri wa miaka 12, hiyo ilikuwa kwenye miaka ya '80', akiwa anajushughulisha na masuala ya uuzaji wa dawa za kulevya. 50 Cent pia akawa anajaribu kidogo masuala ya muziki wa rap na hip hop.

neg:
Inspectah Deck
Jason Hunter (amezaliwa tar. 6 Julai 1970) ni msanii wa muziki wa hip hop, rapa, mtayarishaji, na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Inspectah Deck (pia anajulikana kama Rebel INS). Yeye ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la Wu-Tang Clan. Pia anajulikana kwa staili ya ushairi wake, kwa bahati mbaya, hakuambulia mafanikio mazuri ya kibiashara katika kazi zake za kujitegemea kama jinsi walivyopata wenzi wake kama vile Ghostface Killah au Method Man, ingawa bado anaendelea kuheshimiwa na kuendelea kutoa maujanja mapya kibao.

neg:
Charlize Theron
Charlize Theron (amezaliwa tar. 7 Agosti 1975) ni mwigizaji wa filamu na mwanamitindo wa zamani wa Kiafrika Kusini-Kimarekani. Huenda akawa anafahamika kwa jina la Stella Bridger kutoka katika filamu ya The Italian Job, Aileen Wuornos kutoka katika filamu ya Monster, ambayo ilimwezesha kujipatia Tuzo ya Academy.

neg:
Roman Reigns
Roman Reigns pamoja na Dean Ambrose na Seth Rollins, walifanya tarehe ya kwanza ya televisheni yao ya kwanza mnamo Novemba 18, 2012 katika Mfululizo wa "Survivor" wa kulipia pamoja, mara tatu ya Ryback kupitia meza ya kutangaza wakati wa tukio la tatu la tishio la WWE. , ambayo iliruhusu CM Punk kumpe John Cena baada ya Shell Shock mapema kutoka Ryback ili kuhifadhi jina. Wale watatu walitangaza wenyewe kama "Shield" na waliapa kuungana dhidi ya "udhalimu."

neg:
Seth Rollins
Colby Lopez (aliyezaliwa Mei 28, 1986) ni mchezaji wa mieleka wa Marekani. Anashiriki kwenye WWE. Anashindana chini ya jina la ulingoni Seth Rollins. Mnamo Machi 29, 2015, alishinda WWE "World Heavyweight Championship". Rollins ni mwanachama wa zamani wa "The Shield" na wakati alikuwa pamoja nao, alikuwa kwenye lebo ya WWE na Roman Reigns. Kabla ya kuitwa kwenye orodha kuu, Rollins alishinda kwa mpango wa maendeleo wa WWE na NXT alikuwa mchezaji wa kwanza wa NXT.

neg:
Harrison Ford
Harrison Ford (amezaliwa Tar. 13 Julai 1942 Mjini Chicago, Illinois, Marekani) Ni muigizaji wa filamu kutoka nchini marekani. Anafahamika zaidi kwa ujasili wake kwa kuwa nahodha "Han Solo" katika mfululizo wa filamu ya 'Star Wars.Na pia kuwa mtafiti wa vitendo, Yaani kila anachojaribu kukitafiti yeye huwa asomi tu bali mpaka akione chanzo chake, anafahamika kama Dr. Henry 'Indiana Jones' katika mfululizo wa filamu ya Indiana Jones. Ford pia amewahi kuwa nyota wa filamu nyingi tu za hali ya juu ikiwemo ile ya Air Force One na Fugitive ambazo pia zilimpa heshima kubwa na umaarufu pia mbali na zile za mwanzo zilizokuwa zinafahamika kama 'Indiana Jones'.

neg:
Method Man
Clifford Smith (amezaliwa tar. 1 Aprili 1970) ni msanii wa muziki wa hip hop, mtayarishaji wa rekodi, na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa jina lake la kisanii kama Method Man au Meth. Yeye ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip hop la Wu-Tang Clan. Amechukua jina lake la kisanii kutoka kwenye filamu moja hivi ya mwaka wa 1979 iliyokwenda kwa jina la "The Fearless Young Boxer" - pia inajulikana kama "Method Man". Huyu ni mmoja kati ya nusu kundi, yaani, Method Man na Redman. Amepata kushinda Tuzo ya Grammy akiwa kama Rapa bora kwa ajili ya wimbo alioimba na Mary J. Blige wa "I'll Be There for You/You're All I Need to Get By".

neg:
Jeremy Renner
Jeremy Lee Renner (amezaliwa tar. 7 Januari 1971) ni mwigizaji wa filamu na vilevile mwanamuziki kutoka nchini Marekani. Renner ameonekana kwenye filamu katika kipindi cha miaka ya 2000, hasa katika nyusika za usaidizi, kama vile kwenye "Dahmer" (2002), "S.W.A.T." (2003), "Neo Ned" (2005), na "28 Weeks Later" (2007).

neg:
Zavara Mponjika
Zavara Mponjika (jina la kuzaliwa Ramadhani Mponjika mnamo 24 Novemba, 1968) ni mwanaharakati wa hip hop, msanifu picha (michoro), mwalimu na mwanahistoria wa Kiafrika. Mara nyingi huitwa Mwanavina, Chief Rhymson, R.H.Y.M.S.O.N - akiwa mmoja kati ya watu walioanzisha kundi la muziki wa hip hop maarufu Kwanza Unit.
Huyu ni mtoto wa Dar es Salaam, kasomea DAR na baadaye kamalizia elimu ya sekondari huko Moshi. Harakati za muziki alianza katika miaka ya 1988/89 - hasa zile harakati za kujenga KU Crew. Kulingana na Zavara, anasema wazo kuu la KU ilikuwa kuwaleta vijana pamoja na kujenga uwezo wa pamoja katika kujikwamua na magumu ya mtaa. Haikulenga muziki tu, bali hata kuondokana na hali duni ya maisha ya vijana wengi mtaani. Awali alikuwa anachana, lakini hakuwa na mipango mikubwa ya kuja kuwa labda mchanaji mkubwa au namna gani. Alikuwa anachana kwa sababu ni jambo ambalo lilikuwa moyoni mwake tu, na aliona kuchana ndiyo njia pekee ya kuonesha hisia zake machoni mwa watu au katika jamii iliyomzunguka. Hasa ukizingatia yeye ni mtu wa mwambao na huko ndiko hasa mashairi yanakotokea. Anasema ukizaliwa DAR, suala la kusikia michano ya mbele ilikuwa jambo la kawaida, haikumtisha sana kwa sababu tu, alifananisha na zile ngonjera za shule utofauti wake michano ya mbele ilikuwa inawakilishwa na lugha ya kigeni. Hapo ndipo hasa palipoanza harakati za kuchana, tena walifuata muundo uleule wa kigeni ili tu, wapite njia zilezile - huku wakifuata beats (midundo).
Aliyemtia hamasa ya kuwa mghani, alikuwa rafiki yake mmoja marehemu sasa aliyeitwa "Gaspile" au jina halisi Abdallah Maganga (Dullah Maganga). Huyu Dullah alikuwa mtu wa mabreka (pia mabreka yalishika chati mwanzo katika miaka ya 1980 kabla ya hip hop kwa Tanzania). Katika harakati za kujichania kimpango wao, Dullah kaona mbona uwezo wa Chief ni mkubwa sana tena kupita hata wale Dullah alikuwa akiwaona wakichana katika matamasha ya kuchana. Ndipo alipomshawishi aingize mazima katika fani. Wakati huo ilikuwa zama za mapikniki, kila mtu anataka kwenda kwenye mapikniki na huko ndiko hasa balaa la kubonga liliko-kuwa linatokea. Wakati huo hasa ilikuwa Kawe Beach, Msasani Beach, baadaye kidogo Cocoa Beach, Ndege Beach na kadhalika. Sanaa mbalimbali zilifana huko moja wapo ilikuwa michano. Hiyo ilikuwa miaka ya 1988/89 - japo harakati za hip hop zilianza tangu 1985-86. Hata kaka yake alikuwa mtu wa mabreka, juhudi au maamuzi ya kuwa mshika kipaza ilikuwa ni msukumo kutoka kwa marafiki zake mtaani, haikuwa hamasa ya pesa bali jambo kutoka moyoni.

neg:
Edward Moss
Edward Moss (amezaliwa tar. 11 Julai 1977) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuigiza na kucheza kama hayati Michael Jackson kwenye filamu na vipindi vya TV. Awali alikuwa anafanya katika kampuni ya McDonald's mwanzoni mwa miaka ya 1990, ambapo wafanyakazi wenzake walikuwa wakimwambia kama anafanana sana na mwimbaji Michael Jackson; hivyo basi Moss akaingia katika shindano la kutafuta watu wenye vipaji na kubahatika kushinda, na kadiri muda unavyokwenda, ameamua kujitafutia riziki yake kwa kujifanya kama Jackson.

neg:
Tony Jaa
Tatchakorn Yeeramu (maarufu zaidi duniani kama Tony Jaa na nchini Thailand kama Jaa Phanom; alizaliwa 5 Februari 1976) ni msanii wa karate wa Thailand, mwigizaji, mtendaji wa choreographer, mchezaji, mkurugenzi, na mtawala wa Buddha.

neg:
You Can't See Me
You Can't See Me ni albamu ya kwanza ya mpiganaji miereka wa WWE John Cena na binamu yake Tha Trademarc. Wimbo huu ulitolewa mnamo 2005 na ulianza katika nafasi ya 15 katika tamasha za Billboard na #3 katika orodha ya Rap.. Nchini UK, albamu hii ilianza katika nafasi ya 103 katika tamasha za UK Album Charts ya albamu mia nbili za kwanza. ]].. albamu hii iliendelea kuimarika hadi kufikia kiwango cha ‘’Gold’’ kulingana na RIAA.

neg:
AZ (rapa)
Anthony Cruz (amezaliwa tar. 9 Mei 1972 mjini Brooklyn) ni rapa wa Kimarekani mwenye asili ya Dominika. anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama AZ. Pia, hujulikana zaidi na zaidi kwa kuwa rafiki mkubwa wa kitambo wa rapa mwenzi - Nas na kuwa mmoja kati ya wanachama wa kundi bab-kubwa la hip hop, The Firm, ikiwa ni pamoja na Nas, Nature na Foxy Brown. AZ anafahamika sana kwa maudhui yake ya uimbaji wa kina na silabasi mbalimbali.

neg:
Kevin James
Kevin George Knipfing (amezaliwa tar. 26 Aprili 1965) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini.

neg:
Lutricia McNea
Lutricia McNeal (amezaliwa tar. 27 Novemba, 1973 huko mjini Oklahoma City, Oklahoma) ni mwimbaji wa muziki wa soul/pop kutoka nchini Marekani. Alipata mafanikio yake kimataifa kwa vibao vyake kadhaa kama vile "Ain't That Just the Way" (UK: #6, Germany: #5, Sweden: #1) kibao ambacho kiliuza nakala milioni mbili dunia nzima, "Stranded" (UK: #3, Sweden: #6) na "Someone Loves You Honey" (UK: #9).

neg:
George Tyson
George Tyson (jina la kuzaliwa George Otieno Okumu) (1973-2014) alikuwa muongozaji wa filamu kutoka Kenya. Alifanya kazi hasa nchini Tanzania. Alijulikana kwa kuongoza filamu kama Girlfriend na "Dilemma". Tyson alifariki katika ajali ya gari tarehe 30 Mei, 2014 aliporudi kutoka Dodoma kwenda Dar es Salaam. Wakati wa kifo chake alikuwa na umri wa miaka 41. Girlfriend ilikuwa filamu yake iliyompa sifa kiasi kikubwa nchini Tanzania. Filamu ilitayarishwa na Sultan Tamba na kusambazwa na GMC Wasanii Promoters.

neg:
Roman Reigns
Leati Joseph "Joe" Anoa'i (aliyezaliwa Mei 25, 1985 huko Pensacola, Florida) anajulikana zaidi na jina lake la ulingoni la Roman Reigns ni mwanamieleka wa kitaalamu katika WWE. Yeye ni mwanachama wa familia ya Anoa'i ambayo ni nasaba maarufu ya Samoa na Amerika.

neg:
Zinedine Zidane
Mwaka 1972, Zidane alizaliwa Marseille akiwa wa mwisho kati ya watoto watano.Baba yake alikuwa mlinzi wa usiku na mama yake akiwa mama wa nyumbani.Maisha yao yalikuwa ya hali ya kawaida kutokana na uchache wa ajira.Baba yake alikuwa mkali na mwenye malezi mazuri yaliyosaidia kwenye makuzi mazuri ya Zidane.

neg:
Dwayne Johnson
Dwayne Douglas Johnson (pia anajulikana kwa jina lake la The Rock; alizaliwa 2 Mei 1972), , ni mwigizaji wa Marekani, mtayarishaji wa vipindi, na mwanamieleka wa kulipwa aliyestaafu.

neg:
Jason Statham
Jason Statham (amezaliwa 12 Septemba 1967) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Uingereza. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Bacon katika filamu ya Lock, Stock and Two Smoking Barrels, Jake Green katika filamu ya Revolver, Turkish katika filamu ya Snatch.

neg:
Christopher Walken
Ronald Walken (amezaliwa tar. 31 Machi 1943) akiwa kama mwigizaji, hutumia jina la Christopher Walken, ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama muhusika mwasi au kichaa. Kuna ki[indi hutumia picha ile kwa ajili ya vionjo vya kuchekesha. Huyu, alizaliwa mjini Queens, New York na baba Mjerumani na mama Mscotland.

neg:
Jean Smart
Jean E. Smart (amezaliwa tar. 13 Septemba 1951) ni mshindi wa tuzo nyingi-nyingi za Emmy, akiwa kama mwigizaji filamu, televisheni, na mcheshi kutoka nchini Marekani. Smart anafahamika sana kwa uhusika wa vichekesho, moja kati ya uhusika wake uliomaarufu ni ule aliocheza kama Charlene Frazier Stillfield kutoka katika ucheshi wa maarufu kama "Designing Women".

neg:
John Saxon
John Saxon (amezaliwa tar. 5 Agosti 1936) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Saxon pia aliwahi kushiriki katika filamu za western ya Italia, maarufu kama Spaghetti Western, huko alikuwa akicheza kama askari.

neg:
Carlos Mencia
Ned Arnel Mencía (amezaliwa tarehe 22 Oktoba 1967) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
RZA
Robert Fitzgerald Diggs (amezaliwa tar. 5 Julai 1969) ni mshindi wa Tuzo za Grammy, akiwa kama mtayarishaji wa muziki, mtunzi wa vitabu, rapa, mwigizaji, mwongozaji, na mwandishiskrini kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake kisanii kama RZA. Yeye ni umbo mashuhuri kwenye muziki wa hip hip na pia anaonekana kama ndiyo kiongozi wa kundi zima la muziki wa hip hop la Wu-Tang Clan. Ametayarisha karibuni albamu zote za Wu-Tang Clan vilvile kazi nyingi za ushirikia na kujitegemea za wana-Wu-Tang. Baadaye akaamua kujikita zaidi kwenye suala zima la kutengeneza vibwagizo vya filamu na ugizaji kwa ujumla.

neg:
T-Pain
Faheem Rasheed Najm (amezaliwa tar. 30 Septemba 1985) ni mwimbaji-mtunzi, rapa, na mtayarishaji wa rekodi kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama T-Pain. Ameanza shughuli za urapa akiwa katika kundi la Nappy Headz. Mnamo mwaka wa 2005, akawa mwimbaji na kuweza kutoa albamu yake ya kwanza iliyoitwa "Rappa Ternt Sanga" ikiwa na vibao vyake vikali vya "I'm Sprung" na "I'm N Luv (Wit A Stripper)". Shughuli zake kama mwimbaji, T-Pain ametumia sana kionjo cha sauti cha Auto-Tune. Tangu kutolewa kwa albamu yake ya kwanza, T-Pain ametayarisha vibao kadhaa vikali vyake mwenyewe na vya marapa na waimbaji wengine wa R&B. T-Pain pia amekuwa na single kumi kwenye chati za Billboard Hot 100. Mnamo mwaka wa 2008, ameshinda tuzo ya Grammy na rapa Kanye West kwa ajili ya single ya "Good Life". Mnamo mwaka wa 2010 ameshinda tuzo nyingine ya Grammy na Jamie Foxx kwa ajili ya single ya "Blame It". T-Pain pia ni mwanzilishi wa studio ya kurekodia ya Nappy Boy Entertainment, imeanzishwa mwaka wa 2005.

neg:
Casper Van Dien
Casper Robert Van Dien, Jr. (amezaliwa tar. 18 Desemba 1968, mjini Ridgefield, New Jersey) ni mwigizaji filamu wa kimarekani. Anafahamika zaidi kwa jina alilotumia katika filamu ya Starship Troopers kama Luteni "Johnny Rico". Pia humwita Andre kutoka katika filamu ya Watch Over Me ya katika televisheni ya My Network TV, humo alikuwa akicheza kama bodi gadi.

neg:
Madonna (mwanamuziki)
Madonna Louise Ciccone (/tʃɪˈkoʊni/, alizaliwa tarehe 16 Agosti 1958) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, mwigizaji na mfanyabiashara. Alijipatia umaarufu kwa kuwa na mashairi makali na muonekano wa kuvutia katika video za nyimbo zake ambazo zilipelekea kuwa alama katika MTV. Madonna anajulikana kwa kujibadilisha katika muziki na muonekano, na kwa kudumisha unguli wake katika sekta ya muziki. Wakosoaji wa muziki wamebeza tungo zake, na hivyo kupelekea chuki kwa kiasi fulani. Akijulikana kama "Malkia wa Pop", Madonna mara nyingi anachukuliwa na wasanii wengine kama mtu mwenye ushawishi.

neg:
Kian Egan
Kian John Francis Egan (alizaliwa tarehe 29 Aprili 1980, Sligo, nchini Ireland
ni mwimbaji katika kundi la Westlife
Egan alizaliwa na Patricia pampja na.Ana kaka zake watatu ambao ni Tom, Gavin na Colm, na kaka zake watatu; Marielle, Vivienne na Fenella. Amesoma katika chuo cha Summerhill iliyopo katika eneo la Sligo, ambapo hapo alikutana na wenzake Mark Feehily and Shane Filan.

neg:
Paul Schulze
Paul Schulze (amezaliwa 12 Juni, 1962) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Ryan Chappelle katika mfululizo wa FOX maarufu kama "24" kuanzaia mwaka 2001 hadi 2003. Pia anajulikana kwa kucheza kama Father Phil Intintola katika "HBO" "The Sopranos" kuanzia mwaka wa 1999 hadi 2006.

neg:
Nice Mohamed
Nice Mohamed (amezaliwa 17 Aprili, 1973) ni mwigizaji, mwongozaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Tanzania. Anafahamika sana kwa ushiriki wake katika mifululizo ya TV iliyokuwa inarushwa hewani na ITV chini ya Kaole Sanaa Group na jina maarufu la Mtunisi. Filamu alizocheza ni pamoja na: Tom Boy – Jike Dume, The Dream Ndoto, Kisasi cha Utata, Yellow Banana na Chanzo Kisu.

neg:
Giacomo Tedesco
Giacomo Tedesco (amezaliwa 1 Februari 1976 katika mji wa Palermo) ni mchezaji wa kandanda wa Italia ambaye alicheza kama mchezaji wa kati katika ligi za Italia.
Giacomo Tedesco alianza kucheza katika klabu yake ya kinyumbani ya US Citta di Palermo katika mwaka wa 1994. Alicheza katika mji wa Palermo kwa misimu mitatu akicheza katika mechi takriban 70 na kufunga mabao matatu. Katika mwaka wa 1997, alihamia klabu ya Salernitana, alipoenda na kucheza katika mechi 133 na kufunga mabao 13 kati ya miaka ya 1997 na 2007. Alihamia klabu ya Napoli katika msimu wa 200-2001. Katika miezi sita na klabu hiyo ya kusini mwa Uitalia,alicheza katika mechi 14. Katika mwaka wa 2003, yeye alihamia kwa muda mfupi klabu ya Cosenza ambapo yeye alifunga bao moja katika mechi 14. Baadaye katika mwaka wa 2003, alitia saini mkataba na klabu ya Reggina Calcio,alikocheza kwa miaka minne katika Ligi Kuu ya Uitalia. Alicheza zaidi ya mechi 120 katika klabu ya Reggina huku akifunga mabao 5. Katika mwaka wa 2007, licha ya kuwa na mafanikio katika mji wa Calabria, Tedesco alihamia klabu ya Kisicilia ya Calcio Catania. Tangu kujiunga na Catania, yeye alicheza katika mechi 50 na kufunga mabao manne katika misimu miwili. Alipokuwa na makocha , Walter Zenga na Silvio Baldini Tedesco, alikuwa akicheza mara kwa mara na alikuwa mchezaji wa bidii sana katika upande wa kushoto wa uwanja. Tarehe 9 Julai 2009, huduma za Tedesco ziliuziwa klabu ya Bologna FC iliyokuwa na mkataba na Tedesco wa urefu wa miaka miwili. Mnamo tarehe 14 Januari 2010, Tedesco alirudi Reggina kwa mpango uliopea Bologna Antonio Busce.

neg:
John Bettis
John Bettis (amezaliwa tar. 24 Oktoba 1946) ni mshairi kutoka nchini Marekani. Huyu anafahamika sana kwa kushirikiana kwake kwenye utunzi wa nyimbo maarufu kwa miaka kadhaa. Awali alikuwa mmoja kati ya wanachama wa bendi ya Spectrum, ambaye pia ina wasanii wengine kama vile Richard na Karen Carpenter. Alitoa mashairi kadha wa kadha kwa ajili ya The Carpenters' ("Top of the World", "Only Yesterday", "Goodbye to Love"), na baadaye alitunga tena kwa ajili ya wasanii maarufu kama vile Madonna (""Crazy for You""), Michael Jackson ("Human Nature"), The Pointer Sisters ("Slow Hand") Diana Ross ("When You Tell Me That You Love Me"), Jennifer Warnes ("Nights Are Forever"), na Peabo Bryson
("Can You Stop the Rain"). Bettis pia alishiriki kwenye utunzi wa nyimbo ya "One Moment in Time", wimbo ulioimbwa kwenye na Whitney Houston, na kibwagizo cha ucheshi wa miaka ile ya 1980 "Growing Pains", "As Long As We Got Each Other."

neg:
Ellen DeGeneres
Ellen Lee DeGeneres (amezaliwa tar. 26 Januari 1958) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Maarufu kwa kipindi chake cha mazungumzo kinachokwenda kwa jina la Ellen Show. Ellen ni mwanamama wa kwanza katika tasnia ya vipindi vya mazungumzo kujitokeza hadharani na kusema kwamba yeye anapenda mahusiano ya jinsia moja. Hatua hii ilipelekea kufukuzwa katika nyumba aliyokuwa anaishi na baba yake mzazi kwa kuhofia kuambukiza tabia hiyo mbaya kwa ndugu zake wa kike wengine wawili waliozaliwa baba mmoja lakini mama tofauti. Kipindi hiki mzee wake alikuwa ameoa mke mwengine na walibahatika kupata wawili na mke huyo. Wengi walihisi huenda mama wa kufikia alitia fitna kati yake na baba yake ili aondoke, jambo ambalo lilimuumiza Ellen lakini hatimaye aliyamaliza hayo.

neg:
John Cena
mwaka wa 2002, Cena alianza kazi rapa kwa kipindi cha 2002-2004, ambayo ilifanya sifa yake ndani ya wasikilizaji kwenye SmackDown Hata hivyo, Cena alitajwa kuwa "mtaalamu wa kupigana " miongoni mwa msemaji wa sekta Jim Ross, kama tabia yake ina wafuasi wengi na wasaidizi.Cena alikuwa mchezaji wa franchise wa WWE, ] na uso wake wa umma, kwa kiasi cha miaka ya 2000 na 2010. Veterans wa viwanda John Layfield, Paul Heyman, na Kurt Angle wamemwita Cena nyota kubwa zaidi ya WWE ya wakati wote.

neg:
John Roberts
Jonathan "John" Roberts (amezaliwa tar. 10 Novemba, 1971) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
Liam Neeson
William John "Liam" Neeson (amezaliwa tar. 7 Juni 1952) ni mwigizaji wa filamu wa Kiireland, ambaye amebadilisha uraia na kuwa raia wa Marekani tangu 2009. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Oskar Schindler kwenye filamu ya "Schindler's List", Michael Collins kwenye filamu ya "Michael Collins", Qui-Gon Jinn kwenye mfululizo wa filamu ya "" na Aslan kwenye mfululizo wa filamu za "The Chronicles of Narnia".

neg:
Lil Wayne
Alizaliwa kama Dwayne Michael Carter, Jr. na kukulia mjini Hollygrove karibu kidogo na mji wa New Orleans, Louisiana. Akiwa na umri wa miaka kumi na moja, akakutana na Bryan Williams, rapa na ndiyo mmiliki wa studio ya Cash Money Records.
Baada ya makutano hayo, Wayne akarekodi rap flani ya michano katika studio hiyo ya Williams kwa kutumia chombo maalum cha kuweza kukujibu wakati unachana. Na kwa bahati nzuri michano hiyo ilimwacha hoi mmiliki huyo wa studio na kuthubutu hata kumwingiza Wayne katika studio yake.
Wayne pia ana mtoto wa kike mmoja aitwaye Reginae Carter, aliyezaa na Bi. Antonia "Toya" Johnson, demu wake wa kitambo toka shule. Wawili hao walikuja kuoana wakati ule wa Siku Kuu ya Wapendanao ya mwaka wa 2004, lakini wawili hao walikuja kutarikiana mnamo mwaka wa 2006.
And

neg:
Donnie Yen
Donnie Yen Chi-Tan (Kichina: 甄子丹; Pinyin: Zhēn Zǐdān; amezaliwa tar. 27 Julai 1963) ni mwigizaji, martial artist, mwongozaji, mkoreografia, na mtayarishaji wa filamu kutoka Jamhuri ya Watu wa China. Anafahamika sana kwa kucheza filamu na vipindi vya televisheni vya Hong Kong. Hivi karibuni amepata kushirikiana na waigizaji filamu waliomashuhuri duniani kama vile Jackie Chan, Jet Li na Michelle Yeoh.

neg:
Ronda Rousey
Ronda Jean Rousey (matamshi: / raʊzi /; alizaliwa 1 Februari 1987) ni mtaalamu wa mieleka wa Marekani, mwigizaji, mwandishi, mchanganyiko wa mapigano ya kijeshi na judo. Kwa sasa amesajiliwa kwa WWE, akifanya kwenye Raw.

neg:
Eminem
Marshall Bruce Mathers III (amezaliwa tar. 17 Oktoba 1972) anafahamika zaidi kama Eminem na Slim Shady, ni mshindi wa tuzo ya Academy na tuzo nyinginyingi za Grammy-msanii bora wa muziki wa rap wa Kimarekani. Amewahi kuuza albamu zake zaidi ya milioni sabini kwa hesabu ya dunia nzima.

neg:
Ne-Yo
Shaffer Chimere Smith (amezaliwa tar. 18 Oktoba 1979) ni mwimbaji, mtunzi, mtyarishaji, mnenguaji, mwigizaji na pia rapa kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Ne-Yo. Yeye ni Mwafro-Asia ambaye amechanganya kati ya Mmarekani Mweusi (baba) na Mchina-Mweusi (mama).

neg:
Vin Diesel
Vin Diesel (jina la kuzaliwa: Mark Vincent,18 Julai 1967 mjini New York City) ni mwigizaji wa filamu, mtunzi, mwongozaji, na mtayarishaji kutoka nchi ya Marekani.

neg:
Ubingwa wa WWE
Ubingwa wa WWE ulikuwa ubigwa wa kwanza wa dunia ulionzishwa ndani ya WWE mwaka 1963. Bingwa wa uzinduzi alikuwa Buddy Rogers. Kumekuwa na mabingwa tofauti 38, Triple H akiwa anaongoza kwa kushikilia ubingwa mara nyingi; amekuwa bingwa mara nane. Ubingwa wa muda mrefu ulikuwa wa bingwa Bruno Sammartino ambaye alishikilia taji kwa siku 2803 kutoka 17 Mei 1963 hadi 18 Januari 1971. Ubingwa wa muda mfupi ulikuwa wa bingwa André ya Giant ambaye alishikilia taji kwa muda wa sekunde 45 tu. Bingwa wa sasa ni John Cena, ambaye anashilikia taji kwa mara ya tano baada ya kumshinda Randy Orton katika 60-minute Anything Goes Iron Man match kwenye Bragging Rights tarehe 25 Oktoba 2009 katika Pittsburgh, Pennsylvania.

neg:
Céline Dion
Céline Dion (amezaliwa tar. 30 Machi 1968) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo mashuhuri za pop kutoka nchini Kanada. Alizaliwa katika mji wa Charlemagne mjini Quebec, Kanada. Yeye ni mdogo kuzaliwa katika familia ya watoto kumi na nne.

neg:
Gene Krupa
Eugene Bertram Krupa (15 Januari 1909 – 16 Oktoba 1973) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Alikuwa anapiga muziki ya jazz.

neg:
Dennis Haysbert
Dennis Dexter Haysbert (amezaliwa tar. 2 Juni 1954) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Nelson Mandela katika filamu ya "Goodbye Bafana", mchezaji baseball Pedro Cerrano katika seti ya mfululizo wa filamu ya "", Rais David Palmer katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha "24", na Sajenti Meja Jonas Blane katika seti ya "The Unit". Pia, anafahamika sana kwa sauti yake iliozito.

neg:
Paul Simon
Paul Simon alizaliwa tarehe 13 Oktoba 1941 katika mji wa Newark Height, New Jersey. Huko alifahamika kama muimbaji na mtunzi mwenye asili ya kiyahudi. Aliwahi kufunga ndoa mara tatu, ana watoto wanne. Mmojawapo ni mpigaji gitaa kama baba yake.

neg:
H. Jon Benjamin
Henry Jon Benjamin (amezaliwa tar. 23 Mei 1966) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
Catherine Zeta Jones
Catherine Zeta-Jones (amezaliwa tar. 25 Septemba 1969) ni mshindi wa tuzo ya Academy-mwigizaji bora filamu wa Kiwelisi anayevuma na kuishi nchini Marekani.

neg:
John Magufuli
John Pombe Joseph Magufuli (amezaliwa 29 Oktoba, 1959) ni rais wa tano wa Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
James Dewey Watson
James Dewey Watson (amezaliwa 6 Aprili 1928) alikuwa mwanafizikia wa biolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza virusi na mfumo wa molekuli mbalimbali, hasa DNA. Mwaka wa 1962, pamoja na Francis Crick na Maurice Wilkins alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Kevin Costner
Kevin Michael Costner (amezaliwa tar. 18 January 1955) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
Brother Zeno
Zeno Andrew Lucas (jina maarufu Brother Zeno mnamo 28 Juni 1946 – 27 Juni 2017) alikuwa mwanamuziki wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Brother Zenno, vilevile alikuwa mchambuzi wa muziki wa charanga. Zeno huhesabiwa kuwa miongoni mwa waanzilishi wa bendi ya Dar es Salaam Jazz Band B (maana zilikuwa A na B), bendi iliyokuwa ikiongozwa na Patrick Balisidya, ambayo ilionesha mafanikio yake kwa kasi na kuanza kuonekana kama tishio kwa Dar es Salaam Jazz Band A, chini ya Michael Enoch, bendi ikavunjwa na wanamuziki wengine wakaingizwa Dar Jazz A, lakini Patrick alienda zake na kuanzisha Afro 70 na kufanya mambo makubwa katika muziki wa dansi nchini Tanzania.

neg:
Paul McCartney
Paul McCartney (alizaliwa 18 Juni 1942) ni mwanamuziki Mwinegeza. Alimcharaza gitaa ya besi na The Beatles.

neg:
Vince J. McMahon
Vincent James McMahon (anayejulikana zaidi kama Vince McMahon, Sr.; (Julai 6, 1914 - Mei 24, 1984) alikuwa muwezeshaji wa WWE wa Marekani. Atambulika sana kwa kuanzisha na kukuza , "World Wrestling Entertainment", ambayo mwanawe, Vincent Kennedy McMahon, sasa ni Mwenyekiti wa Bodi ya Wakurugenzi.

neg:
Beyoncé Knowles
Beyoncé Giselle Knowles (alizaliwa 4 Septemba 1981), anayefahamika zaidi kwa jina moja Beyoncé ni mwimbaji wa R & B, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa rekodi, mwigizaji na mwanamitindo kutoka Marekani. Alizaliwa na kukulia Houston, Texas na alihudhuria shule mbalimbali zinazofunza sanaa. Pia alianza kushiriki katika mashindano ya kuimba na kucheza ngoma akiwa mtoto. Knowles alikuja kujulikana katika mwisho wa miaka ya 1990 kama mwimbaji kiongozi wa kikundi cha wasichana cha R & B, Destiny's Child. Kulingana na Sony, mauzo ya rekodi za Knowles, yakiunganishwa na yale ya kikundi cha Destiny's Child, yamezidi milioni 100.

neg:
Donald Trump
Donald John Trump (alizaliwa 14 Juni 1946) ni mfanyabiashara wa Marekani ambaye kuanzia tarehe 20 Januari 2017 ni rais wa 45 wa Marekani baada ya kushinda uchaguzi mkuu wa tarehe 8 Novemba 2016.

neg:
Edin Dzeko
Edin Džeko (amezaliwa 17 Machi 1986) ni mchezaji wa kandanda mwenye uraia wa Kibosnia na ambaye ni mshambulizi katika klabu ya Manchester City F.C. na timu ya kandanda ya kitaifa ya Bosnia na Herzegovina.

neg:
Plies
Algernod Lanier Washington (amezaliwa 1 Julai 1976) anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii Plies, ni rapa wa Marekani na mwanzilishi Rekodi ya wa Rekodi ya Big Gates Baada ya kuacha chuo, yeye alianzisha Rekodi ya Big Gates pamoja na ndugu yake. Alitia mkataba na kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide , 2007-2008 yeye iliyotolewa Albamu tatu. Plies ilipata kushika nafasi ya mwaka 2007 na "kupitia Agano" na chati-ya nyimbo bora "shawty" na "Hypnotized". Plies pia alitoaAlbamu bestselling mbili mwaka 2008, "Definition of Real" na "Da REAList" na mipango ya "Goon Affiliated" itakayotolewa mwaka 2010.

neg:
Rihanna
Robyn Rihanna Fenty (amezaliwa tar. 20 Februari 1988) ni msanii wa uimbaji wa muziki wa R&B na pop kutoka nchini Barbados. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Rihanna. Alizaliwa mjini Saint Michael, Barbados, na kisha baadaye akaelekea zake nchini Marekani akiwa na umri wa miaka 16 ili kujiendeleza zaidi katika shughuli zake za kirekodi akiwa chini ya uongozi wa mtayarishaji wa rekodi Bw. Evan Rogers.

neg:
Nicole Scherzinger
Nicole Prescovia Elikolani Valiente Scherzinger (pia anajulikana kama Nicole Kea) (amezaliwa tar. 29 Juni 1978) ni mwimbaji wa R&B, mtunzi wa nyimbo, mnenguaji, mwanamitindo, na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuwa kama mwimbaji kiongozi wa kundi la muziki la The Pussycat Dolls. Amechekua jina la Scherzinger kwa sababu alilielewa na baba wa kufikia aliyekuwa Mjerumani.

neg:
Ice Cube
O'Shea Jackson (amezaliwa tar. 15 Juni 1969), anajulikana sana kwa jina lake la kisanii kama Ice Cube, ni rapa wa Kimarekani, mwigizaji na pia mwongozaji wa filamu. Anatazamika kama ni msanii mkubwa duniani wa muziki aina ya hip hop.