query: Je, Kamanda wa jeshi kuu la Sudan mwaka 2008 anaitwa nani?

pos:
Sudan Kusini
Jenerali Oyay Deng Ajak aliteuliwa kuwa Ofisa-mkuu-wa-Watumishi wa Jeshi la Sudan Kusini, hadi Mei 2009 wakati alipompisha Meja Jenerali James Hoth Mai.

neg:
Mwamvita Makamba
Baada ya hapo mwaka 2008, Mwamvita alijiunga na Vodacom. Hii ndiyo ilikua kazi yake ya kwanza kabisa rasmi ya kuajiriwa. Mwamvita amechukua nafasi nyingi katika kiwango cha Exco ndani ya Vodacom Tanzania ikiwa ni pamoja na kua kiongozi wa Mambo ya Biashara, Masoko na Masoko ya Biashara kabla ya kujiunga na Vodacom International ambako alifanya kazi kama Mshirika wa Utendaji wa Biashara kwa Mambo ya Shirikisho ya kusimamia Agenda yake ya Uwekezaji wa Jamii kwa ujumla. Masoko ya Kimataifa: Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Lesotho na Msumbiji. Pia alishiriki jukumu la kusaidia mkakati wa upanuzi wa Vodacom katika masoko mapya katika Afrika Kusini mwa Sahara.

neg:
Dola la Mahdi
Khalifa alifaulu kupanusha uatwala wake juu ya maeneo karibu yote ya Sudan ya leo lakini alishindwa kufikia jimbo la Ikweta ambako Emin Pasha aliendelea kutetea mabaki ya Sudani ya Kimisri.

neg:
Historia ya Sudan Kusini
Jenerali Oyay Deng Ajak aliteuliwa kuwa Ofisa-mkuu-wa-Watumishi wa Jeshi la Sudan Kusini, hadi Mei 2009 wakati alipompisha Meja Jenerali James Hoth Mai.

neg:
Al-Qaeda
Noman Benotman, Muarabu wa zamani wa Afghanistan na mpiganaji wa Kundi la Kupambana la Kiislamu la Libya, akajitokeza kwa umma na barua ya wazi ya kumkosoa Ayman al Zawahiri Novemba 2007 baada ya kuwavuta waandamizi wa uongozi wa zamani wa kundi lake waliofungwa jela kuingia katika mazungumzo ya amani na serikali ya Libya Wakati Ayman al Zawahiri akitangaza kuunganisha wa kikundi hicho na Al Qaeda katika Novemba 2007, serikali ya Libya iliyotolewa 90 wanachama wa kikundi kutoka gerezani miezi kadhaa baadaye baada ya "walikuwa alisema kuwa sagts upp ghasia."

neg:
Historia ya Sudan
Hivyo Waingereza walitawala Sudan pamoja na Misri hadi 1956, na Kitchener akawa gavana mkuu wa kwanza.

neg:
Historia ya Sudan Kusini
Baada ya kipindi cha amani, vita vilianza upya mwaka 1983 wakati kanali John Garang alipounda SPLA dhidi ya badiliko la Sudan kutangazwa nchi ya Kiislamu.

neg:
Hammour Ziada
Hammour Ziada (kwa Kiarabu: "حمور زيادة"; Khartoum, 1979) ni mwandishi na mwandishi wa habari kutoka Sudan.

neg:
Al-Qaeda
Kutoka 1992 hadi 1996, al-Qaeda na Bin Laden makao wenyewe nchini Sudan katika mwaliko wa Kiislam theoretician Hassan al Turabi. Hatua hii ilifuatia mapinduzi Kiislam yakiongozwa na Kanali Omar al-Bashir, ambaye nadhiri alijitoa kupanga tena maadili ya kisiasa ya Kiislamu; hakuna yeyote katika al-Qaeda angeweza kutabiri kufukuzwa kwao kutoka nchini humo. Wakati huo Bin Laden alisaidia serikali ya Sudan, alinunua au kuanzisha makampuni ya biashara mbalimbali, na kuanzisha makambi ambapo wapiganaji walipata mafunzo.

neg:
Equatoria ya Kati, Sudan
Equatoria ya Kati ni jimbo la Sudan Kusini. Mji mkuu ni Juba. Jimbo lilitwa "Bahr al Jabal" hadi mwaka 2006.

neg:
Sudan Kusini
Mji mkuu ni Juba, wenye wakazi 1.118.233.

neg:
Lee Myung-Bak
Lee Myung-bak (이명박; 李明博), (19 Desemba 1941) ni mwanasiasa nchini Korea Kusini na tangu 2008 amekuwa rais wa nchi hiyo.

neg:
John Garang
Mwishoni mwa Julai 2005, Garang alikufa baada ya ndege ya rais wa Uganda aina ya helikopta Mi-172 aliyokuwa akisafiria kuanguka. Alikuwa anarudi kutoka mkutano wa Rwakitura na mshirika wake wa muda mrefu Rais Yoweri Museveni wa Uganda. Hakuiambia serikali ya Sudan kwamba alikuwa anaenda mkutano huu na hivyo basi hakuchukua ndege ya rais. Shirika la televisheni la kitaifa kwanza lilisema kuwa ndege iliyombeba Garang ilikuwa imetua salama, lakini Abdel Basset Sabdarat, Waziri wa Habari wa nchi, alikwenda kwenye televisheni masaa kadhaa baadaye kukataa ripoti hiyo. Kwa kweli, ilikuwa ni Yasir Arman, msemaji wa SPLA / M ndiye aliiambia serikali kuwa ndege iliyombeba Garang iliwasili salama ili kuokoa muda kwa ajili ya mipangilio ya ndani katika SPLA kabla ya kifo chake kujulikana.Ndege ya Garang ilianguka siku ya Ijumaa na hivyo ilibakia kuwa iliyotoweka hadi Jumamosi iliyofuata na wakati huu wote serikali ilidhani bado alikuwa Sudan Kusini. Mapema baadaye, taarifa iliyotolewa na ofisi ya Rais wa Sudan Omar el-Bashir alithibitisha kuwa helikopta ya rais wa Uganda ilianguka katika "mojawapo ya mlima iliyoko kusini mwa Sudan kwa sababu ya kutoona vizuri na kusababisha kifo cha Dkt John Garang De Mabior, wenzake sita na wafanyikazi saba wa ndege hiyo ya Uganda." Mwili wake ulibebwa kwa ndege hadi New Site, makazi yaliyoko kusini mwa Sudan karibu na eneo la ajali, ambamo wapiganaji waasi wa zamani na wafuasi raia walikusanyika kutoa heshima zao kwa Garang. Mazishi ya Garang yalifanyika tarehe 3 Agosti mjini Juba. Mjane wake, Nyandeng Rebecca De Mabior, aliahidi kuendelea na kazi yake akisema "Katika utamaduni wetu sisi husema, ukimuua simba dume, utaona atakachofanya simba wa kike."

neg:
Al-Qaeda
Osama Bin Laden alikuwa Emir na Mwandamizi Mkuu wa Operesheni wa al-Qaeda (ingawa awali jukumu hili huenda lilikuwa limejazwa na Abu Ayoub al-Iraq). Bin Laden alishauriwa na Baraza la Shura, ambalo linajumulisha wanachama waandamizi wa al-Qaeda, ambao inakadiriwa na maofisa wa ngazi za Magharibi kuwa watu ishirini hadi thelathini.

neg:
Sudan
Sudan iko upande wa Afrika ya kaskazini, ina pwani kwenye bahari ya Shamu kati ya Misri na Eritrea. Imetamalikiwa zaidi na mto Nile na mikono yake.

neg:
Surinam
Baada ya miaka minne ya kwanza kulitokea mapinduzi ya kijeshi tarehe 25 Februari 1980. Serikali ya kijeshi iliongozwa na soli Desi Bouterse.

neg:
Saddam Hussein
Saddam Hussein aliondolewa madarakani wakati wa uvamizi wa Iraki na Marekani katika vita ya pili ya ghuba mwaka 2003. Alienda mafichoni kwa miezi kadhaa, akakamatwa na kupelekwa mbele ya mahakama ya Kiiraki iliyompa adhabu ya kifo kwa jinai dhidi ya binadamu na hasa kesi 148 za mauaji zilizothibitishwa mahakamani.

neg:
Machafuko ya Darfur
Upande mmoja, ambao unajumuisha jeshi la Sudan na Janjaweed, kundi la wanamgambo lenye wapiganaji kutoka makabila ya Abbala ambayo ni mchanganyiko wa Waarabu na Waafrika wa kanda ya kaskazini katika eneo la Rizeigat la Sudan. Makabila haya haswa ni wafugaji wa kuhamahama ambao huchunga wanyama kama vile ngamia.

neg:
Milton Obote
Tarehe 27 Julai 1985 Obote alipinduliwa tena na wakuu wa jeshi chini ya jenerali Tito Okello. Obote alikimbilia Tanzania na baadaye Zambia.

neg:
Safaricom
Kuanzia tarehe 17 Mei, mwaka wa 2006, Bwana Michael Joseph aliteuliwa kuwa afisa mkuu wa kampuni hii. Ripoti za karibuni katika vyombo vya habari zinaonyesha kuwa Vodafone PIC kutoka Uingereza inamiliki asilimia 35 peke yake na asilimia 5 iliyobaki inamilikiwa na kampuni ndogo inayojulikana kama, Mobitelea Ventures Limited, Taarifa hizi zilisabisha mayowe ambapo ilibidi afisa mkuu, Michael Joseph kuitwa mbele ya PIC "Public Investment Committee", ambapo aliweza kukanusha kuwa anajua mbia huyo mwingine. Inaaminika sana kwamba serikali ya zamani iliweza kuashiria Vodafone kuwapa asilimia 5 kama malipo ya kuwapa maafisa wao vyeo vya juu katika utawala. Fursa ya Safaricom kuwapa umma hisa , katika soko la hisa la Nairobi, ilifungwa katikati mwa mwezi Aprili mwaka wa 2008.

neg:
Al-Qaeda
Maafisa wa Marekani wamemwita Awlaki "mfano wa al-Qaeda kufikia ndani" ya Marekani katika mwaka wa 2008 baada ya uchunguzi katika mahusiano yake na watekaji wa 11 Septemba. Ajenti wa zamani wa FBI anamfahamu Awlaki kama "msajili mwandamizi wa al Qaeda", na mtia nguvu wa kiroho.

neg:
Thabo Mbeki
Thabo Mvuyelwa Mbeki (amezaliwa 18 Juni 1942) alikuwa Rais wa nchi ya Afrika Kusini tangu 14 Juni 1999 hadi 24 Septemba 2008. Alimfuata Nelson Mandela.

neg:
Al-Qaeda
Mashambulizi hayo yalifanywa na al-Qaeda, kaimu kwa mujibu wa "Fatwa" iliyotolewa mwaka wa 1998 dhidi ya Marekani na washirika wake na vikosi vya kijeshi chini ya amri ya Bin Laden, al-Zawahiri, na wengine. Ushahidi unaangazia wanaharakati wa kujiua wakiongozwa na kamanda wa kijeshi wa al-Qaeda Mohamed atta kama watekelezaji wa mashambulizi, na Bin Laden, Ayman al-Zawahiri, Khalid Sheikh Mohammed, Hambali kama wapangaji na sehemu muhimu ya amri ya kisiasa na ya kijeshi.

neg:
Siasa ya Nigeria
Kikosi cha jeshi ya Nigeria kimekuwa na jukumu kubwa katika historia ya nchi, kwa kuachisha udhibiti wa nchi na kutawala katika vipindi kuu ya historia yake. Kipindi cha mwisho cha kikosi hiki cha wa utawala kilimalizika mwaka wa 1999 kufuatia kifo cha kiongozi wa awali wa kikosi hiki cha jeshi Sani Abacha j mwaka wa 1998.
Wafanyakazi katika huduma tatu za Nigeria zilizo na silaha ni jumla takriban 76,000. Jeshi ya Nigeria, ambayo ndiyo kubwa, ina wafanyakazi takriban 60,000 wanaotumika katikamaeneo mbili, kundi la Garrison amri ya Lagos (airbone na amphibious)( kitengo cha mgawanyiko wa kawaida ), na Brigadia Walinzi walio Abuja Kundi limeonyesha uwezo wake wa kuhamasisha, kupeleka, na kuendeleza wanajeshi katika kusaidia shughuli za kulinda amani nchini Liberia, Yugoslavia ya zamani, Angola, Rwanda, Somalia, na Sierra Leone. Wanajeshi wa majiwaNigeria (7.000) wamejihami kwafrigates,ndege za mashambulio na boti za doria katika mwambao. wanajwshi wa anga Nigeria (9.000) wanasafirisha, wakufunzi,wana helikopta, na ndege za vita, lakini nyingi zao hazitumiki. Nigeria pia ilianzisha sera ya kuendeleza mafunzo ya ndani na uzalishaji wa uwezo wa kijeshi. Nigeria imeendelea na sera ya mseto katika manunuzi ya kijeshi kutoka nchi mbalimbali. Baada ya kuanzishwa kwa vikwazo na mataifa mengi ya Magharibi, Nigeria iligeukia Jamhuri ya Watu wa Uchina, Urusi, Korea ya Kaskazini, na India kwa ajili ya ununuzi wa vifaa vya kijeshi na mafunzo.

neg:
Aung San Suu Kyi
1988 alirudi Burma kumwona mamake mzee aliyekuwa mgonjwa akajikuta katika siku za mwisho za serikali ya dikteta ya kijeshi jenerali Ne Win.

neg:
Al-Qaeda
Tena, chini ya ulipuaji mkali wa angani, majeshi ya ardhini ya Marekani pamoja na vikosi vya Kiafghan walishambulia, na wakibomoa msimamo wa al-Qaeda na kuwaua au kuwakamata wapiganaji wengi. Ikifikia mapema mwaka wa 2002, al-Qaeda ilikuwa imepata pigo kubwa kwa uwezo wa uendeshaji wake, na uvamizi wa Afghanistani ulionekana mafanikio ya awali. Hata hivyo, sehemu kubwa ya Ukereketwa wa Taliban unabakia katika Afghanistan, na viongozi wawili wakuu wa al-Qaida, Bin Laden na Al Zawahiri, walihepa kukamatwa.

neg:
Historia ya Sudan
Katika karne ya 8 KK watu wa ufalme huo waliteka Misri na kuitawala kwa karne moja hadi waliposhindwa na Waashuru.

neg:
Al-Qaeda
Katika mwaka wa 2007, karibu na maadhimisho ya sita ya 11 Septemba na miezi michache kabla ya "Rationalizing Jihad" kuonekana katika magazeti, ya Saudi Salman al-Ouda alitoa kemeo binafsi kwa Bin Laden. Al-Ouda, mwanachuo wa kidini na mmoja wa baba wa Sahwa, harakati ya kifandamentalisti iliyoamka na kuenea kote Saudi Arabia katika miaka ya 1980, ni mpinzani wa kuheshimiwa sana wa ujihadi. Al-Ouda alimuuliza kiongozi wa al Qaida kwenye televisheni
Ndugu yangu Osama, ni damu kiasi gani imemwagika? Watu wasio na hatia wangapi, watoto, wazee, na wanawake wameuawa ... katika jina la Al Qaeda? Je, utakuwa na furaha kukutana na Mwenyezi Mungu ukibeba mzigo wa hawa mamia ya maelfu au mamilioni [ya waathiriwa] nyuma yako?

neg:
Al-Qaeda
Baada ya Sudan kuweka wazi kuwa Bin Laden kamwe hakaribishwi kurudi, Afghanistan iliyodhibitiwa na Taliban-pamoja na kuanzishwa kwa uhusiano awali kati ya makundi mbali mbali, ikisimamiwa na uanajeshi uliogawiwa, na kwa kiasi kikubwa ikiwa imetengwa kutoka ushawishi wa kisiasa na nguvu za wa Marekani na kijeshi-zinazotolewa mkamilifu hatiani kwa al-Qaeda kuanzisha makao makuu yake. Al-Qaeda ilipata ulinzi wa Taliban na kipimo uhalali kama sehemu yao ya Wizara ya Ulinzi, ingawa tu Pakistan, Saudi Arabia, na United Arab Emirates alitambua Taliban halali kama serikali ya Afghanistan.

neg:
Omdurman
Omdurman (au: Omdourman, Kar: أم درمان "Umm Durmān" ) ni mji mkubwa kabisa nchini Sudan kando la mto Nile ikitazama mji mkuu Khartoum. Pamoja na Khartoum na Bahri ni mji mmoja kubwa sana unaounganishwa kwa madaraja kadhaa.

neg:
Al-Qaeda
Katika uso wa kuonekana uwepo mkubwa wa kijeshi wa Iraq, vikosi vya Saudi Arabia vyenyewe vilikuwa vizuri lakini wachache na mbali. Bin Laden alitoa huduma za mujahedeen wake kwa Mfalme Fahd wa Saudi Arabia kulinda Saudi Arabia kutoka kwa jeshi la Iraq. Mfalme wa Saudi alikataa toleo la Bin Laden, badala akaruhusu majeshi ya Marekani na Washirika kupeleka askari ndani eneo la Saudi.

neg:
Sudan
Hivyo Waingereza walitawala Sudan pamoja na Misri hadi 1956, na Kitchener akawa gavana mkuu wa kwanza.

neg:
Sudan
Kadiri ya sensa za mwaka 1993, wakazi walihesabiwa kuwa milioni 26. Hakuna sensa nyingine ya hakika iliyofanyika baada ya mwaka huo kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe.

neg:
Ugaidi katika Afrika Chini ya Sahara: Boko Haram na al-Shabaab
Aden Hashi Farah Ayro alipata msaada, mtaji, na mawazo mengi kutoka vikundi vya kimataifa kama al Qaeda na kwa hivyo, al-Shabaab imepata mafanikio haraka sana. al-Shabaab kimechukua udhibiti wa mahali pengi kama mji mkuu wa Mogadishu. Kwa muda mrefu, Somalia haijawa na usalama au serikali nguvu na kwa hivyo, imekuwa rahisi sana kwa al-Shabaab kuenea. Katika mwaka wa elfu mbili na kumi na moja (2011), Moktar ali Zubeyr alikuwa kiongozi wa kikundi hicho na yeye ametumia vurugu kuwapiga watu ambao hawakukubaliana na yeye.

neg:
Darfur Kusini
Darfur Kusini (; ambayo inatafsiriwa kutoka : Janob Darfor) ni mojawapo wa wilayat majimbo 26 ya Sudan. Ni mojawapo wa majimbo matatu yanayojumuisha eneo la Darfur magharibi mwa Sudan. Lina ukubwa wa eneo la kilomita mrba 127,300 na idadi ya watu inayokadiriwa kuwa 2,890,000 (2006). Nyala ndio mji mkuu wake. Kwa hakika, Darfur ndilo jimbo kubwa zaidi nchini Sudan.

neg:
Omar al-Bashir
Omar Hasan al-Bashir (amezaliwa 1 Januari 1944) ni Rais wa nchi ya Sudan.

neg:
Sudan
Al-Mahdi alianzisha mji mkuu mpya ng'ambo ya mto Nile kwa kuunda Omdurman. Wamisri na Waingereza wakatoka nje ya Sudan.

neg:
Sudan Kusini
Mwaka 2004, kulikuwa na madaktari wapasuaji watatu tu kutumikia Sudan Kusini yote, na hospitali sawa tatu, na katika baadhi ya maeneo hayo kuna daktari mmoja tu kwa kila watu 500,000.

neg:
Sudan
Umma wa miji kama Khartoum (na pia Khartoum, Omdurman, na Khartoum ya kaskazini) waongezeka zaidi: umma wa miji hii yakadiriwa milioni 6-7 na wengine wahamiaji milioni 2 ambao wamekimbia vita vya kusini, magharibi, mashariki na pia wengine kwa sababu ya ukame.

neg:
Venance Salvatory Mabeyo
Venance Salvatory Mabeyo ni Mkuu wa majeshi ya ulinzi na usalama wa sasa nchini Tanzania

neg:
Al-Qaeda
Ayman al Zawahiri ni Naibu Mkuu wa Operesheni wa al-Qaida na Abu Ayyub al-Masri kuna uwezekano ni kiongozi mwandamizi wa al-Qaeda nchini Iraq.

neg:
Historia ya Sudan Kusini
Chini ya Azimio la Juba, Jenerali Matip akawa Naibu Kamanda Mkuu wa Jeshi la Sudan Kusini, na vikosi vyake vya SSDF kuingizwa katika Jeshi la Sudan Kusini, na kuongezea safu yake kutoka 50,000 hadi 309,000. Jumla ikawa askari 359,000. Wote sasa ni jeshi moja linalojulikana kama Jeshi la Sudan Kusini.

neg:
Sudan Kusini
Wakati wa uhuru wa Sudan mwaka 1956 viongozi wa kusini walidai haki ya kujitawala ndani ya taifa jipya, lakini mapatano yalishindikana na hali hiyo ilisababishwa kutokea kwa vita ya Anyanya kati ya 1956 na 1972.

neg:
Ayman Mohyeldin
Ayman Mohyeldin (amezaliwa 1 Mei 1979) ni mwanahabari Mwarabu wa Marekani ambaye yuko mjini Arabuni anayefanyia kazi Al-Jazeera. anayeripotia kutoka Gaza. Hapo awali alikuwa akisimamia kutengeneza vipindi alipokuwa akifanya kazi CNN na NBC. Ayman alikuwa mmoja wa waandishi wa habari wa kwanza kutoka magharibi kuruhusiwa kuingia Iraq na Serikali ya awali ya Iraq ili kuripoti kuhusu kesi ya Rais wa Iraq Saddam Hussein iliyohusu uhalifu dhidi ya ubinadamu. Hivi karibuni, Ayman aliwahi kuripoti kuhusu vita kati ya Israel na Gaza mnamo Desemba 2008. Yeye alikuwa mwandishi wa kwanza kutoa taarifa kwenye mtandao kuhusu vichuguu ambavyo vilitumiwa kimagendo kupitisha silaha na watu mpakani Misri na Gaza. Mpaka wa leo, njia hii ni muhimu inayotumika kuingiza dawa, chakula na mafuta mjini Gaza

neg:
Machafuko ya Darfur
Kwa sababu hiyo, rais wa Sudan, Omar al-Bashir amekuwa rais wa kwanza kufunguliwa kesi katika Mahakama ya Kimataifa ya Makosa ya Jinai akiwa madarakani. Mashtaka ni mauaji wa kimbari, makosa ya jinai ya kivita na makosa ya jinai dhidi ya utu.

neg:
Sudan Kusini
Vita hivyo vya pili vilikwisha mwaka 2005 kwa mkataba wa amani ulioacha kusini kama sehemu ya kujitawala ndani ya Sudan hadi ipigwe kura juu ya swali la kujitenga iliyopangwa kwa mwaka 2011.

neg:
Juba, Sudan
Juba ni mji wa Sudan Kusini ambao ndio mji mkuu wa nchi hiyo na wa jimbo la Jubek.

neg:
Vita vya Kagera
Nyerere aliwaongoza vema wanajeshi 100,000 wa Tanzania akisema, "mchokozi Iddi Amini Dadah ametuchokoza; uwezo wa kumpiga tunao, sababu ya kumpiga tunayo, nia ya kumpiga tunayo, hivyo tumeamua kupambana naye". Aliungwa mkono na Msumbiji na wanaharakati wa Uganda, akiwemo Yoweri Museveni.

neg:
Vita kati ya Irak na Uajemi
Vita ilianza kwa mashambulio ya Irak dhidi ya Uajemi. Dikteta Saddam Hussein wa Irak alitaka kutumia nafasi ya kudhoofishwa kwa jeshi la Uajemi baada ya mapinduzi ya mwaka 1979. Mwaka ule serikali ya shah ya Uajemi ilipinduliwa na harakati iliyoongozwa na kiongozi Mwislamu Ruhollah Khomeini na maafisa wengi wa jeshi la shah ama waliuawa au kukimbia nchi. Saddam Hussein alilenga kushika utawala juu ya Shat al Arab ambayo ni mdomo wa mito Frati na Hidekeli kwenye ghuba ambako mizigo ya mafuta ya petroli ya Irak inapaswa kupita ikiuzwa nje. Alilenga pia kutwaa sehemu za Uajemi zilizokuwa na wasemaji wa lugha ya Kiarabu na sehemu hizi zinaitwa Khuzistan; Saddam alidai ya kwamba ilikuwa eneo la Kihistoria ya Irak iliyokamatwa na Uajemi.

neg:
Sudan
Katika karne ya 8 KK watu wa ufalme huo waliteka Misri na kuitawala kwa karne moja hadi waliposhindwa na Waashuru.

neg:
Bendera ya Sudan
Bendera ya Sudan imetumika tangu 20 Mei 1970. Ina milia mitatu ya kulala ya nyekundu, nyeupa na nyeusi pamoja na pembetatu ya kijani.

neg:
Dola la Mahdi
Dola la Mahdi (kwa Kiarabu المهدية, "mahdiyya") lilikuwa kipindi katika historia ya Sudan mwisho wa karne ya 19. Lilianzishwa na Muhammad Ahmad Al-Mahdi mwaka 1881 alipojitangaza kuwa mahdi kufuatana na imani ya kiislamu akaongoza uasi dhidi ya Misri iliyotawala Sudan ikisimamiwa yenyewe na Uingereza.

neg:
Sudan
Nchi imegawiwa katika wilaya 18, zilizogawiwa tena katika kata 133.
"Ona pia:" Orodha ya miji Sudan

neg:
Osama bin Laden
Wanajeshi kadhaa wa Marekani waliendelea kukaa katika Saudia hata baada ya ushindi juu ya Irak katika vita
Hapo bin Laden alianza kupinga waziwazi siasa ya serikali yake. Kutokana na ugomvi huu aliamua kuhamia nchi ya Sudan alipotumia utajiri wake kuanzisha miradi, mashamba na makampuni lakini pia makambi kwa ajili ya vijana wafusi wa Uislamu mkali waliomfuata na kuhamia Sudan. Alikaa karibu na viongozi wa kundi la Al-Jihad ya Misri waliowahi kushirikiana naye Afghanistan na kupambana dhidi ya serikali ya rais Mubarak.

neg:
Ibrahim Babangida
Jenerali Ibrahim Badamasi Babangida (amezaliwa 17 Agosti, 1941), kiumaarufu anajulikana kama IBB, Alikuwa rais wa '8' pia alikuwa kiongozi wa kijeshi wa nchini Nigeria kuanzia mwezi wa Agosti mwaka 1985 hadi safari yake ilipofika ya kutoka ofisini kinguvu, Kutokana na msukumo mzito wa watu wenye kudai demokrasia ya kweli mnamo mwaka 1993, Baada ya kuanguka katika uchaguzi mkubwa uliofanyika mwaka huo.
Uchaguzi huo ulikuwa wa huru na haki katika historia ya Nigeria toka wapate uhuru.
Babangida alitanguliwa na rais Muhammadu Buhari, Kisha akafuatiwa na Ernest Shonekan.

neg:
John Garang
Vita vya wenyewe kwa wenyewe vilimalizika baada ya Mkataba wa Addis Ababa wa 1972 na Garang, kama waasi wengine, aliwekwa katika jeshi la Sudan. Kwa miaka kumi na moja, alifanya kazi kama askari na kupanda kutoka safu ya Kapteni hadi Kanali baada ya kufanya Infantry Officers Advanced Course katika Fort Benning, Georgia. Katika kipindi hiki alichukua ruhusa ya kimasomo ya miaka minne na akapata Shahada ya Masters katika Uchumi wa Kilimo na Ph.D. katika uchumi kutoka Iowa State University, baada ya kuandika Thesis juu ya maendeleo ya kilimo ya Sudan Kusini. Kufikia 1983, Knl Garang alikuwa akitumika kama mwalimu mwandamizi katika Shule ya jeshi iliyokuwa Wadi Sayedna kilomita 21 kutoka kitovu cha (Omdurman) ambapo aliwaelekeza makadeti kwa zaidi ya miaka 4 na baadaye yeye akateuliwa kutumika katika idara ya kijeshi katika idara ya utafiti wa kijeshi katika Makao Makuu ya Jeshi mjini Khartoum.

neg:
Historia ya Sudan Kusini
Katiba imeweka Tawi Kuu linaloongozwa na Rais ambaye ni Mkuu wa Nchi, Mkuu wa Serikali, na Kamanda Mkuu wa Sudan People's Liberation Army. John Garang, mwanzilishi wa SPLA / M alikuwa Rais wa kwanza hadi kifo chake tarehe 30 Julai 2005.

neg:
Sudan Kusini
Nchi imeathiriwa vibaya na vita vya kwanza vya Anya-nya (1) na vya pili Anya (2) na pia Vita vya Pili vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Sudan vya SPLA / M kwa karibu miaka 21 tangu historia ya mwanzo wa SPLA / M mwaka wa 1983 - na kupelekea kutelekezwa vibaya, ukosefu wa miundomsingi ya maendeleo, na uharibifu mkubwa na kuhama kutoka makazi yao.

neg:
Umoja, Sudan
Wakati serikali ya kitaifa mjini Khartoum inatambua jina la Alwahda = Umoja, serikali mpya ya sehemu ya Sudan Kusini inatambua jimbo hili kama Nile ya juu ya Magharibi (Western Upper Nile). Kabla ya mpangilio wa kiutawala wa mwaka wa 1994, Umoja ilikuwa sehemu jimbo kubwa la Upper Nile.

neg:
Al-Qaeda
Anwar al-Awlaki, imam mzaliwa wa Marekani amebainishwa na vyombo vya habari vya Magharibi kama "Imam wa 9 / 11 " na "msajili wa al Qaeda", ingawa uchunguzi wa FBI kuhusiana na ugaidi haukukusanya ushahidi wa kutosha kwa ajili ya uchunguzi kamili au mashtaka. Yeye hivi karibuni amehusishwa na Chuo Kikuu cha Iman katika Yemen ambapo yeye sasa anakaa. Kuna madai ya wanafunzi wa chuo hicho kuhusishwa na mauaji, na inaongozwa na Abdul Majeed Al-Zindani, ambaye anaonekana katika orodha ya Marekani na Umoja wa Mataifa kama anayehusishwa na Al-Qaeda, na anatakikana kujibu maswali kuhusiana na mashambulizi katika USS Cole uko Yemen.
Mahubiri ya Awlaki uko Marekani yalihudhuriwa na watatu wa watekaji wa 9 / 11 , vilevile mtuhumiwa mpiga risasi waFort Hood Nidal Malik Hasan. Majasusi wa Marekani walipata barua pepe kutoka kwa Hasan Awlaki kati ya Desemba 2008 na mapema 2009. Katika tovuti yake Awlaki alisifu vitendo vya Hasan katika Fort Hood.

neg:
Nana Akufo-Addo
Alijiuzulu kutoka serikali baada ya kuamua kuwa mgombea katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2008 upande wa NPP lakini alishindwa na John Atta Mills. Akufo-Addo alipata kura 4,480,446 au asilimia 49.77, hivyo tofauti ilikuwa ndogo sana na Akufo-Addo alisifiwa kwa kukubali ushindi wa mpinzani wake na hivyo kuepukana na ghasia iliyohofiwa.

neg:
Mungiki
Mapema mwaka 2003, mara baada ya Mwai Kibaki kuchukua uongozi, serikali iliipa shaba ya juu ya kijeshi siku tatu kuelezea kwa nini landrovers 10 za kijeshi zilipewa kudi lililopingwa marufuku la mungiki. katika kufuatilia uchaguzi mkuu aliyekua kamanda wa kijeshi joseph kibwana aliulizwa kuchunguza kashfa yeye binafsi na kupeana matokeo yake katika ofisi ya rais. Ripoti ingehusisha kwa undani thamani ya magari, nani aliyepeana na kwa sababu gani. kwa wakati huo vyanzo vya kijeshi vilisema kuwa amri ilikua imetolewa na waziri wa Usalama wa Taifa Chris Murungaru alipokutana na jenerali kibwana katika makao makuu ya Idara ya Ulinzi mjini Nairobi. Suala la magari ya landRovers lilianza wakati waziri alifanya ziara yake ya kwanza ya kujijuza kuhusu DoD, mwezi mmoja baada ya NARC kuingia madarakani.

neg:
Historia ya Sudan
Wakati huohuo jemadari wa khalifa Abd ar-Raħmān an-Nujumī alishambulia Misri lakini alishindwa kwenye mapigano ya Tushkah. Hii ilikuwa mara ya kwanza ya jeshi la mahdiyya kushindwa.

neg:
Darfur
Muundo huo wa maendeleo uliokuwa umekunjwa uliendelea kufuatia uhuru wa kitaifa wa Sudan mwaka wa 1956. Suala la mgogoro wa kisiasa lilisababishwa na mbadala wa vita kati ya Sudan, Libya na Chad. Ushawishi wa itikadi ya ukuu wa Kiarabu ulienezwa na kiongozi wa Libya Muammar al-Gaddafi na ulianza kutendwa na watu wa Darfur, pamoja na wale waliotambuliwa kama "Waarabu" na "Waafrika".

neg:
John Garang
SPLA ilipata msaada wa Libya, Uganda na Ethiopia. Garang na jeshi lake walidhibiti sehemu kubwa ya mikoa ya kusini mwa nchi, iliyoitwa "Sudan Mpya" . Yeye alidai kuwa 'ujasiri wa askari wake kutoka kwa "uthibitisho kwamba sisi tunapambana vita vya haki. Hilo ni jambo ambalo Sudan Kaskazini na watu wake hawana. " Wakosoaji walipendekeza motisha za fedha kwa uasi wake, wakibainisha kuwa kiasi kikubwa cha mafuta ya Sudan kiko katika kusini mwa nchi.
Garang alikataa kushiriki katika serikali ya mpito mwaka wa 1985 au uchaguzi wa 1986, na kubaki akiwa kiongozi wa waasi. Hata hivyo, SPLA na serikali zilitia saini mkataba wa amani tarehe 9 Januari 2005 mjini Nairobi, Kenya. Tarehe 9 Julai 2005, aliapishwa kama makamu wa rais, cheo cha pili kwa ukuu katika nchi, kufuatia sherehe ambapo yeye na Rais Omar al-Bashir walitia saini katiba ya kugawana madaraka. Yeye pia alikuwa kiongozi wa utawala wa kusini mwa Sudan yenye uhuru mdogo kwa miaka sita kabla ya kufanyika kwa kura ya maoni ya uwezekano wa Kuganywa. Hakuna Mkristo au mtu kutoka kusini aliwahi kushikilia cheo cha juu kama hicho serikalini. Akizungumza baada ya sherehe, Garang alisema, "Mimi nawapongeza watu wa Sudan, hii si amani yangu au amani ya al-Bashir, ni amani ya watu wa Sudan."

neg:
Historia ya Sudan Kusini
Baada ya kifo cha John Garang, majeshi ya Southern Sudan Army na South Sudan Defense Force (SSDF) yalisitisha uhasama wao na kuungana mnamo Januari 2006, chini ya Azimio la Juba. SSDF ilianzishwa na Makamu wa Rais wa sasa wa Sudan Kusini, Dkt. Riek Machar.

neg:
Saddam Hussein
Alipanda ngazi ndani ya serikali na chama cha Baath kama makamu wa rais aliyemtangulia Ahmad Hasan al-Bakr. Baada ya kupewa cheo cha rais aliua wapinzani wengi na kuimarisha utawala wake.

neg:
Modibo Keïta
Baada ya kuanguka kwa shirikisho, US-RDA ilitangaza uhuru kamili wa Jamhuri ya Sudan kama Jamhuri ya Mali. Keita akawa rais wake wa kwanza, na baada ya muda mfupi alitangaza US-RDA kuwa chama pekee halali cha siasa.
Katika ngazi ya kisiasa, Modibo Keïta aliwafunga haraka wapinzani kama Fily Dabo Sissoko. Uchaguzi wa kwanza baada ya uhuru mwaka 1964, Keita alichaguliwa tena kuwa rais na bunge. Kuanzia 1967, alisimamisha katiba kwa kuunda [Kamati ya Taifa ya Ulinzi wa Mapinduzi]] (CNDR).

neg:
Unsata
NO NAMES YEAR POSITION
1. MR KWEKA.B DN3 D.G.SECRETARY 2. MARRY MURIMI DN2 ASSISTANCE.D.G.S
3. PETER SHIRIMA BSN2 TRASRE
4.SAUL PHILEMON DN2 ASSISTANCE TRASURE
5.BYERA KWESIGA DN2 ASSISTANCE TRASURE
6.PRICILA GODWINI BSN1 ASSISTANCE TRASURE
10.RICHARD STEPHANO BSCN1 ASSISTANCE SECRETARY
13.GIFT GADIAN BSN2 C.PERSON{P.MATTERS
15.JUMA HASSAN DN2 COM. MEMBER{P.MATTERS
17.MEMORY DN2 C. PERSON{ED&RESEACH
19.BCSN1 SECRETARY
21.BSN1
22.JAMES YOHANA DN1 C.PERSON OF COMM[LAW]
23.ELIZABETH ELIASI DN2 COM.MEMBER[LAW]
24.BSN1 COM MEMBER[LAW]
25.BSN2 SECRETARY OF COMM[LAW]
26.BSN1 ASS.SECRETARY[LAW]
27.GODFREY RUBEN NSEKELA BSN1 C.PERSON [COM.HEALTH]
28.CHRITIOWERU BALNABAS BSN1 COM.MEMBER
29.DAUDI PHILIPO DN1 ASS.SECRETARY[HEALTH]
30.BSN1 COM.MEMBER
31.FROLA BSN1 SECRETARY[HEALTH]
32.FATUMA DN3 C.PERSON [COM.PROF.ETHICS]
33.DELFINA NESTORY BSCN2 COM.MEMBER
34.MASUMBUKO KINICHA DN2 ASS.SECRETARY
35.FOTUNATUS BCSN2 SECRETARY
36.ASIFIWE MFURU DN2 COM.MEMBER
37.JUMA SULUTANI DN1 SECRETARY[AUDITING]
38.YESE MUHANGA BCSN2 C.PERSON [AUDITING]
39.HUSSEN MDETE DN1 CR[MEMBER OF PARIAMENT]
40.ERIKI OKINYE DN2 "
41.PILI KAPITAPO DN1 "
42.ADELINI JOHN DN2 "
43.NOEL KALINGA DN4 "
44.JENIFA ELIUDI DN3 "
45.MAGADRANA AUGASTI DN3 "
50.ELIZABETH MKWELA DN3 "
51.TUNGARAZA LUKASI BCSN2 "
52.ANNA BABU BCSN2 CR[MEMBER OF PARIAMENT]
53.ERASTO BCSN3 CR[MEMBER OF PARIAMENT]
54.ALL CR BCSN1 CR[MEMBER OF PARIAMENT]

neg:
Omar al-Bashir
Alikuwa rais tangu 1993. Alitangulia kushika mamlaka nchini baada ya kuwa kiongozi wa uasi wa kijeshi uliopindua serikali ya waziri mkuu Sadiq al-Mahdi mwaka 1989. Bashir aliongoza nchi kama mwenyekiti wa kamati ya wanajeshi na baadaye waziri mkuu hadi kujipa cheo cha rais 1993.

neg:
Machafuko ya Darfur
Serikali ya Sudan, ingawa imekana hadharani kuwa haiwasaidii wanamgambo wa Janjaweed, inashutumiwa kwa kuwasaidia kifedha, na kwa kuhusika katika mashambulizi ya pamoja yanayolenga raia. Serikali ya Sudan imelaumiwa kwa kuharibu ushahidi, kama vile kufunika makaburi ambapo watu wengi wamezikwa. Pia serikali hiyo imewakamata na kuwanyanyasa wanahabari, hivyo kufanya ripoti za habari kutoka eneo la Darfur kuwa chache. Nyuma ya serikali, China na Iran zimeunga mkono sana mauaji kwa kutoa silaha nyingi za aina mbalimbali, zikiwemo za kikemia.

neg:
Sudan
Ina eneo la kilomita mraba 1,886,068 (728,215 sq mi).

neg:
Joseph Kony
Tarehe 31 Julai 2006, Kony alikutana na viongozi kadhaa kitamaduni, kisiasa, na viongozi wa dini kutoka Kaskazini mwa Uganda mafichoni mwake katika msitu wa kondo kuzungumzia vita. Siku iliyofuata, 1 Agosti, alivuka mpaka na kuingia Sudan kuzungumza na Makamu wa Rais wa Kusini mwa Sudan Riek Machar. Baadaye Kony aliwaambia waandishi wa habari kwamba hakuwa tayari kufika mbele ya mahakama ya ICC kujibu mashitaka kwa kuwa hajafanya lolote baya.

neg:
Historia ya Sudan
Mwaka 1821 mtawala wa Misri chini ya himaya ya Waturuki aliteka Sudan kaskazini.

neg:
Al Qadarif (jimbo)
Al Qadarif Gadaref, Gadarif au Qadārif) ni moja ya Wilayat au majimbo 26 ya Sudan. Lina ukubwa wa eneo la 75,263 km ² na wakaazi wanaokadiriwa kuwa 1,400,000 (2000). Al Qadarif ndio mji mkuu wa jimbo hili; miji mingine ni ni pamoja na Doka

neg:
John Atta Mills
Tarehe 21 Desemba 2006, Mills alichaguliwa na NDC kama mgombea wake kwa ajili ya uchaguzi wa rais wa 2008 kwa jumla ya 81.4% (kura 1,362), mbali akishinda wapinzani wake, Ekwow Spio-Garbrah, Alhaji Mahama Iddrisu, na Eddie Annan. Mwaka 2008, alichaguliwa kuwa rais wa Ghana, baada ya uchaguzi wa pande tatu.

neg:
Khartoum (jimbo)
Khartoum (pia Al Khartum) ("Kar. الخرطوم" ) ni moja ya majimbo (wilayat) 25 ya Sudan. Lina ukubwa wa eneo la 22,122 km na wakazi wanaokadiriwa kuwa 4,700,000 (2000). Mji mkuu wa jimbo ni mji mkuu wa kitaifa.

neg:
Al-Qaeda
Zawahiri na EIJ, ambao walikuwa kama msingi wa al-Qaeda lakini pia wakishiriki katika shughuli zingine tofauti dhidi ya serikali ya Misri, walikuwa na bahati mbaya zaidi nchini Sudan. Katika mwaka wa 1993, msichana mdogo mwanafunzi wa shule aliuawa katika jaribio la EIJ lililotibuka kwenye maisha ya Waziri wa Mambo ya Ndani wa Misri, Hasan al-Alfi. Maoni ya umma ya Misri ikageuka dhidi ya ulipuaji wa mabomu na wanaharakati wa Kiislam na polisi wakawakamata zaidi ya wanachama 280 wa al-Jihad na kuwanyonga wasita wao.

neg:
John Garang
Dkt John Garang de Mabior (23 Juni 1945 - 30 Julai 2005) alikuwa Makamu wa Kwanza wa Rais wa Sudan na kiongozi wa zamani wa waasi wa Sudan People's Liberation Army.

neg:
Machafuko ya Darfur
Machafuko ya Darfur yalianza katika eneo la Darfur, Sudan, mnamo Februari mwaka wa 2003 wakati ambapo Jeshi la Ukombozi la Sudan na Harakati ya Haki na Usawa zilichukua silaha na kuanza kushutumu serikali kwa kuwadhulumu wananchi Waafrika huku ikiwapendelea Waarabu.

neg:
Joseph Kony
Mwanzoni, kundi la Kony's liliitwa United Holy Salvation Army (UHSA) na halikuchukiliwa kama tisho na NRA. Kufikia mwaka 1988, baada ya mkataba kati ya NRA na Uganda People's Democratic Army kuongeza makundi yake mengine ya wapiganaji pamoja na kusajili watoto kwa nguvu kulilifanya kundi la United Holy Salvation Army kuwa jeshi lililoogofya. Askarijeshi wake wengi walikuwa watoto. Inakadiriwa kuwa amechukuwa watoto zaidi ya 104.000 wavulana na wasichana tangu LRA ilipoanza kupigana mwaka 1986. MMara nyingi aliua jamaa na majirani wa watoto hawa alipokuwa akiwateka na kuwalazimisha wapigane katika jeshi lake. Kamanda wa kundi lilosalia la UPDA alikuwa Odong Latek, ambaye alifanikiwa katika kumshawishi Kony atumie mbinu za kisasa za kijeshi kinyume na majaribio ya awali ambayo yalihusu mashambulizi ya mslaba na kutumia maji matakatifu. Mbinu hii mpya ilifanikiwa na UHSA mapigano madgomadogo lakini waliweza kuwashinda NRA. Baada ya ushindi huu NRA ililipiza kizazi kwa kudhoofisha kundi la Kony kisiasa na kampeni iliyoitwa Oparation North.

neg:
Sudan Kusini
Baada ya kipindi cha amani, vita vilianza upya mwaka 1983 wakati kanali John Garang alipounda SPLA dhidi ya badiliko la Sudan kutangazwa nchi ya Kiislamu.

neg:
Kura ya maoni ya uhuru wa Sudan Kusini, 2011
Kura ya maoni ilichukua nafasi Kusini mwa Sudan kuanzia tarehe 9 hadi 15 Januari 2011, katika hali ya aidha kanda ya kusini ibaki kuwa sehemu ya Sudan au iwe huru. Kura hii ya maoni ni moja kati ya tokeo la 2005 la Mkataba wa Naivasha baina ya Khartoum na serikali kuu ya Sudan People's Liberation Army/Movement (SPLA/M).

neg:
Orodha ya Marais wa Sudan
Makala hii inaonyesha orodha ya marais na wakuu wengine wa serikali ya Sudan.

neg:
Sudan Kusini
Mbali na Katiba ya Mpito ya Jamhuri ya Sudan , Katiba ya Mpito ya Sudan Kusini ya 2005 iliwekwa kuwa sheria kuu ya Sudan Kusini.

neg:
Mauaji ya kimbari
Mnamo Aprili mwaka wa 2007, Waamuzi wa ICC walitoa vibali vya kukamatwa kwa ya aliyekuwa Waziri wa Nchi kwa ajili ya Mambo ya Ndani, Ahmad Harun, na kiongozi wa wanamigambo
wa Janjaweed, Ali Kushayb, kwa uhalifu dhidi ya ubinadamu na uhalifu wa kivita.
Mnamo tarehe 14 Julai mwaka 2008, waendesha mashitaka katika [[Mahakama ya Kimataifa ya Jinai]] (ICC), waliyaandikisha mashtaka kumi ya uhalifu wa kivita dhidi ya Rais wa Sudan [[Omar al-Bashir]]: matatu ya makosa ya mauaji ya kimbari, matano ya uhalifu dhidi ya ubinadamu na mawili ya mauaji. Waendesha mashitaka wa ICC wamedai kwamba al-Bashir "aliongoza upangaji na utekelezaji wa mpango wa kuharibu sehemu kuu" ya makundi tatu ya kikabila katika eneo la Darfur kwa sababu ya makabila yao.

neg:
Historia ya Sudan
Baadaye makao makuu yalikuwa Meroe, ambapo ufalme uliendelea hadi karne ya 4 BK ukiwa maarufu kwa uhunzi kwa jina la Ethiopia.

neg:
Juba, Sudan
Kutoka 1899-1956, ya Juba ilikuwa katika Anglo-Misri Sudan pamoja unasimamiwa na Uingereza na Misri. Uingereza inatarajia kujiunga na sehemu ya kusini ya Sudan na Uganda walikuwa dashed mwaka 1947 kwa makubaliano ya Juba, pia inajulikana kama Mkutano wa Juba, kuunganisha kaskazini na kusini mwa Sudan. Mwaka 1955, na uasi wa kusini mwa askari katika mji ulisababisha Sudan Kwanza Civil War, ambao hawakuwa mwisho hadi 1972. Wakati wa Vita ya Pili Civil Sudan, Juba ilikuwa ni mkakati hatiani kwamba mara nyingi mtazamo wa mapigano.
Mwaka 2005, Juba ilikuwa mitupu juu ya Sudan People's Liberation Army. Mtumishi wa mji kama mji mkuu wa kudumu wa mikoa ya Kusini mwa Sudan, ingawa mji mkuu wa mpito mara Rumbek.

neg:
Historia ya Sudan
Khalifa alifaulu kupanua utawala wake juu ya maeneo karibu yote ya Sudan ya leo lakini alishindwa kufikia jimbo la Ikweta ambako Emin Pasha aliendelea kutetea mabaki ya Sudani ya Kimisri.
Itikadi ya kupanua utawala wa mahdiyya kwa njia ya jihad ilimsababisha khalifa kushambulia nchi jirani ya Ethiopia iliyotawaliwa na kaisari wa Kikristo. Mwaka 1887 akaongoza jeshi la askari 60,000 hadi Gondar. Waethiopia wakajibu kwa kushambulia Sudan mwaka 1889. Kifo cha Kaisari Yohane IV katika mapigano ya Metemma tarehe 9 Machi 1889 ililazimisha Waethiopia kurudi kwao. Lakini jeshi la mahdiyya lilipoteza wanajeshi wengi pia likadhoofika.

neg:
Historia ya Sudan
Ugomvi ulitokea kati ya makamu wake hadi 1891 wakati Abdallahi ibn Muhammad mwenye sifa ya kuwa aliongoza jeshi la mahdi wakati wa mashambulio dhidi ya Khartum alikubaliwa wa viongozi wa mahdiyya akajiita "khalifa".

neg:
Sudan
Khalifa Abdullahi aliimarisha utawala wake wa kuwaua wapinzani bila neema, kati yao wanafunzi na ndugu za mahdi mwenyewe. Akajenga jumba mjini Omdurman linalosimama hadi leo.

neg:
Sudan Kusini
Kufikia wakati wa Mkataba Mwafaka wa Amani wa 2005, mahitaji ya kiutu katika Sudan Kusini yalikuwa makubwa. Hata hivyo, mashirika ya kibinadamu chini ya uongozi wa Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Kuratibu Masuala ya Kibinadamu (OCHA) yaliweza kuhakikisha kuna fedha za kutosha kuleta nafuu kwa wakazi. Pamoja na misaada ya dharura na maendeleo, miradi ya kibinadamu ilijumuishwa katika Mpango wa Kazi wa 2007 wa Umoja wa Mataifa na washirika wake.


query: Je,Bonnah Moses Kaluwa alizaliwa lini?

pos:
Bonnah Kaluwa
Bonnah Moses Kaluwa (amezaliwa 29 Disemba, 1978) ni mwanasiasa, mwanaharakati na mbunge wa jimbo la Segerea kupitia Chama cha Mapinduzi akiwawakilisha wananchi wa jimbo hilo tangu Novemba 2015, alipochaguliwa kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka huo.

neg:
Ali Bongo Ondimba
Ali-Ben Bongo Ondimba (amezaliwa na jina la Alain Bernard Bongo mnamo tar. 9 Februari 1959) ni mwanasiasa kutoka nchini Gabon ambaye kwa sasa ni Rais wa Gabon kwa kufuatia ushindi wake kwenye uchaguzi wa rais wa 2009.

neg:
Mukasa Kiriwawanvu
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.

neg:
Khalid Mohamed
Khalid Mohamed (amezaliwa Dar es Salaam, 1981) ni mwanamuziki wa Bongo Flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kama T.I.D. ("Top in Dar").

neg:
Tshimanga Assosa
Tshimanga Kalala Assosa (4 Aprili, 1949) ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo- Tanzania. Alifahamika zaidi kwa kuwa miongoni mwa waimbaji wakubwa wa bendi ya Marquis Original na bendi yake binafsi Orchestra Mambo Bado.
Tshimanga Kalala Assosa ni mwanamuziki maarufu aliyewahi kupiga muziki katika bendi kubwa huko Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo za Negro Success, ]Les Kamalee, Lipua Lipua na Fuka Fuka. Assosa ni mwenye kipaji cha kutunga na kuimba nyimbo za muziki wa dansi pia ni kiongozi wa bendi ya Bana Maquis iliyopo jijini Dar es Salaam. Kwa hali isiyokuwa ya kawaida, Tshimanga Assosa amekuwa akikataa ofa lukuki za kwenda ‘kula maisha’ Ulaya na Marekani na kuamua kuishi katika Jijini la Dar es Salaam nchini Tanzania. Akiwa katika bendi hizo alishirikiana wanamuziki nguli akina Bavon Marie Marie, Nyboma Mwandido, Pepe Kalle na Kiamuangana Mateta Wazola Mbongo ‘ Verckies’.

neg:
Mkwawa
Mkwawa alizaliwa mnamo mwaka 1855 mahali palipoitwa Luhota karibu na Iringa mjini. Alikuwa mtoto wa chifu Munyigumba aliyeaga dunia mwaka 1879.

neg:
Mungu ibariki Afrika
Wimbo huo, "Nkosi Sikelel' iAfrika", ulitungwa na Enoch Sontonga, Mkosa raia wa Afrika Kusini, na baadaye kubadilishwa maneno ya Kizulu kwenda Kiswahili na kanali Moses Nnauye kuwa "Mungu ibariki Afrika", yaani "God Bless Africa".

neg:
Cosmas Masolwa Masolwa
Cosmas Masolwa Masolwa (amezaliwa tar. 20 Aprili 1962) ni mbunge wa jimbo la Bububu katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Bonnah Kaluwa
Akiwa Diwani, Bonna alianzisha Wamama na Maendeleo (WANAMA) iliyoendesha semina ya ujasiriamali kwa wakinamama wa Kipawa takriban 500. Kupitia mradi huu, wakinamama hawa walifanikiwa kupata mikopo midogo midogo kwa ajili ya kuendesha biashara zao kupitia vikundi.

neg:
Mohamed Said
Mohamed Said Salum (amezaliwa tar. 25 Februari, 1952, Gerezani, Dar es Salaam) ni mwandishi na mwanahistoria kutoka nchini Tanzania. Ametunga vitabu mbalimbali, lakini anafahamika zaidi kwa kitabu chake cha "Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes" kilichotolewa kwa lugha ya Kiingereza kwa mara ya kwanza 1998. Baadaye kikatafsiriwa kwa Kiswahili na kutolewa tena mnamo mwaka wa 2002.
Sheikh Mohamed Said Abdallah alizaliwa mnamo tarehe 25 Februari katika mwaka wa 1952 huko Gerezani jijini Dar es Salaam - ambapo ndiko kulikokuwa na asili ya upinzani dhidi ya ukoloni wa Waingereza katika Tanganyika. Babu yake, Mzee Salum Abdallah Popo alikuwa muasisi wa harakati za vyama vya wafanyakazi na alikuwa mmoja kati ya watu wa awali kabisa kuanzisha upinzani na kuunga mkono hoja ya kupinga utawala wa kikoloni. Mwaka wa 1947, Mzee Popo aliongoza mgomo wa kwanza nchini Tanganyika katika majimbo ya kati nchi uliopangwa na wafanyakazi wa Tanganyika Railways.
Tanganyika ilipopata uhuru wake mwaka 1961, Mzee Popo aliachana na mkono wa Nyerere kama jinsi wengi walivyofanya na alitiwa kizuizini na serikali kwa ajili ya msimamo wake wa kuwa vyama vya wafanyakazi sharti viwe huru. Akiwa mwenyekiti wa Tanganyika Railways African Union (TRAU) alipinga vyama vya wafanyakazi kuwekwa chini ya Tanganyika African National Union (TANU) chini ya Rais Julius Nyerere.
Sheikh Mohamed Said ana shahada katika masuala ya Sayansi ya Siasa kutoka katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Vilevile ana Stashahada katika masuala ya Maritime Studies kutoka katika Chuo Kikuu cha Wales huko mjini [[Cardiff, [[Uingereza]] na nyingine ya BIMA kutoka katika Chuo cha Usimamizi wa Fedha cha Dar es Salaam (IFM).
Mohamed Said amefanya utafiti mwingi sana juu ya historia ya uhuru wa Tanganyika, historia ambayo kabla ya utafiti wake ilichukuliwa kama iliyohitimishwa na ameweza kufukua mambo muhimu ambayo yalifichwa katika historia iliyokuwa ikitambulikana rasmi.
Alianza kufahamika zaidi katika miaka ya themanini kupitia makala zake za kusisimua zilizokuwa zinahangaisha fikra za wasomaji kwa kufichua yale yaliyofichwam zilizoelezea mchango muhimu wa Waislamu na Uislamu katika harakati za kupinga ukoloni katika Tanganyika na khiyana waliofanyiwa Waislamu na serikali zote mbili, yaani, kabla ya uhuru na baada ya uhuru - jambo ambalo kwa wakati ule lilikuwa mwiko kufanyiwa utafiti au kuandikwa.
Makala hizo zilipata kuchapishwa katika magazeti na majarida maarufu barani Afrika na katika magazeti ndani na nje ya Tanzania. Baadhi tu ya makala zake za utafiti ni pamoja na "In Praise of Ancestors" (1988), "Africa Events (London), "Abdulwahid Sykes: Founder of a Political Movement" Africa Events - London (1988), "Islam and Politics in Tanzania" (1989), Al Haq Internation (Karachi), "The Plight of Tanzania Muslim" (1993) Change (Dar es Salaam) na "The Secular Unsecular State" (1995) Change (Dar es Salaam).

neg:
Masakazu Morita
Masakazu Morita|森田 成一|"Morita Masakazu" ni mwigizaji na seiyū alizaliwa tarehe 21 Oktoba 1972, huko Tokyo, Ujapani. Hivi sasa anafanya kazi na Aoni Productions. Yeye pia ni mtangazaji wa kipindi cha Bleach B-Station cha redio. Morita afaamika sana kwa jukumu lake kama Ichigo Kurosaki (Bleach), Tidus (Final Fantasy X), Auel Neider "(Gundam Seed Destiny)," Pegasus Seiya "(Saint Seiya Hades: Chapter Inferno)," na Troy Bolton (Toleo ya kijapani wa "High School musical" na "High School Musical 2)."

neg:
Oliver N'Goma
Oliver N'Goma (23 Machi 1959 – 7 Juni 2010) alikuwa mpiga gitaa na mwimbaji wa muziki wa Afro-zouk na reggae kutoka nchini Gabon. Alipewa jina la utani la "Noli," alizaliwa mjini Mayumba huko mjini kusini-mwagharibi mwa nchi ya Gabon mnamo mwaka wa 1959. Alifahamika sana kwa kibao chake cha mwaka wa 1989 Bane, ambacho kilivumishwa sana na Radio Africa N.1 na Gilles Obringer.

neg:
Bonnah Moses Kaluwa
Bonnah Moses Kaluwa (amezaliwa 29 Desemba 1978) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Segerea kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Nonini
hivi karibuni alianza kikundi kipya kinachojulikana kama P-Unit (pro habo unit ) kinacho wahusisha waimbaji Bonnie, Frasha, Gabu na yeye mwenyewe. kikundi cha p-unit kimetoa baadhi ya nyimbo hasa cha "Si lazima" . "Si lazima" ni wimbo unaozungumzia wakati wa uhusiano ambapo wanandoa hawahitaji kufanya ngono wanaweza kwenda nyumbani na kutofanya mapenzi.Watu wametambua suala la kejeli katika ujumbe wake na nyimbo alizocheza hapo awali. katika mwaka wa 2007 kwenye tuzo la kimuziki cha Kisima P-Unit ilishinda kwenye kitengo cha tuzo la Kikundi cha boomba Kwa Nonini, ilikuwa ni mara ya kwanza yeye kushinda tuzo la Kisima licha ya kuwa hewani kwa miaka mingi. wimbo wao wa pili ulijulikana kama Kushoto-Kulia; nyimbo zote mbili ziko kwenye albamu yake ya Mwisho ya Mawazo. P-Unit ilishinda katika kundi bora kwenye Chaguo La Teeniez mwaka wa 2007 na 2008 na kundi hilo liliteuliwa kwa uzinduzi wa tuzo la (mwaka 2008) MTV Africa Music Wakati wa tuzo la mziki la Kisima P-Unit ilishinda katika kitengo cha Kikundi jamii cha boomba , vilevile pamoja na mwanamziki DNA kutokana na Ushirikiano wao kwa wimbo wa "Una"

neg:
Sandra Bullock
Sandra Annette Bullock (amezaliwa tar. 26 Julai 1964) ni mwigizaji filamu wa Kiamarekani. Ameanza kujibebea umaarufu kunako miaka ya 1990, baada ya kuigiza katika moja ya sehemu ya filamu zilizopata mafaniko makubwa - Speed na While You Were Sleeping.

neg:
Lucy Komba
Lucy Francis Komba alizaliwa mnamo tarehe 24 Oktoba ya mwaka wa 1980, katika Wilaya ya Kinondoni jijini Dar es Salaam, Tanzania.

neg:
Aisha Madinda
Aisha Madinda (jina la kuzaliwa: Mwanaisha Mohamed Mbegu mnamo 5 Mei 1979 - 17 Disemba 2014) alikuwa mnenguaji na mwimbaji maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Enzi za uhai wake, alichezea bendi ya African Stars (Twanga Pepeta) na Extra Bongo. Alijiunga na Twanga Pepeta mnamo mwaka 2001 na kudumu humo hadi hapo ilipoanzishwa Extra Bongo. Kimaisha, amezaliwa Dar na kusoma na kukulia huko Kigoma. Vilevile ni miongoni mwa wanenguaji maarufu waliopata kutokea nchini Tanzania.

neg:
Carrie-Anne Moss
Carrie-Anne Moss (amezaliwa tar. 21 Agosti 1967) ni mshindi wa akiwa kama mwigizaji bora filamu wa kike kutoka nchini Kanada. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa jina la Trinity kutoka katika mfululizo wa filamu za Matrix, vilevile Natalie kutoka katika filamu ya Memento.

neg:
Kanda Bongo Man
Kanda Bongo Man, alizaliwa mwaka wa 1955 huko Inongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ni mwanamuziki maarufu wa soukous.

neg:
Juma Nature
Juma Nature or Sir Nature (born in 1980 as Juma Kassim Ally in Dar es Salaam ) is a new generation musician popularly known as Bongo Flava from the country of Tanzania . Also a founder of a group of men TMK .

neg:
Madonna (mwanamuziki)
Akiwa ameuza zaidi ya rekodi milioni 300 duniani kote, Madonna ametambuliwa na "Guinness World Records" kama msanii wa kike mwenye mauzo ya juu wa wakati wote. Recording Industry Association of America (RIAA) ilimtaja kama mwimbaji wa kike wa muziki wa rock mwenye mauzo ya juu kuliko wote katika karne ya 20 na mwanamuziki wa kike wa pili aliyethibitika katika Marekani akiwa na kopi milioni 64.5. Madonna mwimbaji wa juu zaidi wa peke yake kwa wakati wote, akijipatia dola za Marekani bilioni 1.31 kutoka katika matamasha yake tangu mwaka 1990. Alifanikiwa kuwa mmoja kati ya waanzilishi watano wa jumba la mastaa Uingereza (UK Music Hall of Fame) na aliingizwa katika Rock na Roll Hall of Fame katika mwaka wake wa kwanza wa uhakiki. Madonna alikuwa katika nafasi ya kwanza kwenye orodha ya VH ya wanawake 100 nguli katika muziki na namba mbili (nyuma tu ya Beatles) katika orodha ya "Billboard ya wasanii wakubwa 100 wa wakati wote.Madonna alizaliwa na wazazi Wakatoliki Silvio Anthony "Tony" Ciccone na Madonna Louise Fortin katika mji wa Bay City, Michigan tarehe 16 Agosti 1958. Wazazi wa baba yake walikuwa wahamiaji kutoka Pacentro, Italia, wakati mama yake alikuwa wa asili ya Ufaransa-Canada. Tony alifanya kazi kama mhandisi katika kampuni ya Chrysler na General Motors. Wakati Madonna alikuwa na jina sawa na la mama yake, wanafamilia walizoea kumwita "Little Nonni". Alikuwa na kaka wakubwa wawili, Anthony na Martin, na ndugu wa kike watatu, Paula, Christopher na Melanie.

neg:
Mukasa Kiriwawanvu
Mukasa Kiriwawanvu (+ Namugongo 3 Juni 1886) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.

neg:
Hastings Banda
Hastings Kamuzu Banda (1898 - 25 Novemba, 1997) alikuwa daktari na mwanasiasa aliyeendelea kuwa kiongozi, rais na dikteta wa Malawi tangu mwaka 1961 hadi 1994.

neg:
Moïse Katumbi
Moïse Katumbi Chapwe (alizaliwa 28 Desemba 1964) ni mwanasiasa na mfanyabiashara wa Kongo.

neg:
Charles Ndiliana Ruwa Keenja
Charles Ndiliana Ruwa Keenja (amezaliwa tar. 24 Desemba 1940) ni mbunge wa jimbo la Ubungo katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Amina Salum Ali
Amina Salum Ali (Alizaliwa 24 Oktoba1956 )Ni mwanamke mtanzania aliyewahi kuwa balozi wa Umoja wa Afrika huko Marekani tangu mwaka 2007.

neg:
Matias Mulumba Kalemba
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.

neg:
Bonnah Kaluwa
Mfuko wa elimu wa Bonnah Kaluwa ulianzishwa mwaka 2012 lengo kuu likiwa ni kuhakikisha watoto wenye mahitaji maalum wanapata elimu. Tangu kuanzishwa kwa mfuko huu, zaidi ya wanafunzi 100 kwa mwaka wamefanikiwa kupata elimu.

neg:
Winnie Madikizela-Mandela
Alipofanya kazi ya huduma za jamii alikutana na mwanasheria na mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi, Nelson Mandela, mwaka wa 1957. Walifunga ndoa mwaka wa 1958 na kujaliwa kupata binti wawili, Zenani (aliyezaliwa mwaka wa 1959) na Zindzi (aliyezaliwa mwaka wa 1960).
Mumewe alikamatwa na serikali ya apartheid mwaka 1962 akaendelea kukaa gerezani hadi 1990. Katika muda huu mrefu Winni Mandela alijihusisha zaidi na zaidi na upinzani wa siasa ya ubaguzi wa rangi. Wakati mumewe alitoka gerezani ndoa ilikuwa matatani; walitengana rasmi mwaka 1992 hadi kumaliza talaka kisheria mwaka 1996.

neg:
Yusuph Mlela
Yusuph Godfrey Mlela (amezaliwa tarehe 11 Oktoba, 1986) ni mwigizaji wa filamu, mtunzi wa filamu na mwanamitindo kutoka nchini Tanzania. Mlela ni miongoni mwa waigizaji waliokuwa wachanga na kuja juu haraka sana. Filamu yake kwanza ilikuwa "Diversion of Love" (2006), Family Curse (2014), I Know You (2014), Shaymaa (2013), Nesi Selena (2013), Samira, Chumo na Poor Minds (2013).
Mlela alipata elimu yake ya msingi katika shule ya Kumbukumbu ya Kinondoni jijini Dar es Salaam, halafu akajiunga na sekondari ya Kawawa iliyoko Mafinga mkoa wa Iringa, akiwa huko alisoma hadi kidato cha nne. Baadaye akaja kujiendeleza na masuala ya Kompyuta. Kikundi chake cha kwanza kujiunga kuhusu sanaa kinaitwa Tanganyika, kabla ya kwenda kujishuhulisha na masuala ya mitindo.

neg:
Moussa Doumbia
Moussa Doumbia (alizaliwa 15 Agosti 1994) ni mchezaji wa soka wa Mali ambaye sasa anacheza katika Ligue 1 huko Ufaransa klabu ya Reims. Anacheza kama kiungo mshambuliaji au winga wa kushoto.

neg:
Nancy Sumari
Nancy Abraham Sumari alikuwa Mrembo wa Tanzania kwa mwaka 2005 na pia alikuwa Mrembo wa Dunia wa Afrika kwa mwaka 2005.
Nancy Sumari alizaliwa tar. 7 Agosti mwaka 1986 mkoani Arusha Tanzania, na kupata elimu yake ya msingi mjini Nairobi, Kenya katika shule ya msingi ya Blue Bells. Baadaye kuingia elimu ya Sekondari ya wanawake ya Maasai ya huko huko Nairobi’NBO’ na kuhitimu mwaka 2004 na baadae kujiunga na Chuo Kikuu cha Dar Es Salaam akisomea masuala ya utawala wa biashara .

neg:
Victor Obinna
Victor Nsofor Obinna (amezaliwa Jos, Nigeria, 25 Machi 1987) ni mchezaji kandanda wa Nigeria ambaye anacheza kama mshambuliaji kwa timu ya Malaga CF, akicheza kwa mpango ya mkopo kutoka timu ya Internazionale.

neg:
Bonnah Kaluwa
Kampeni hii iliendeshwa kupitia ufadhili wa kampuni ya Tigo ambapo ulijikita katika kuhamasihsha kujiendeleza kupitia mashindano ya mitindo ya mitaani (Street fashion show). Takriban USD 20,000 zilikusanywa kwenye harambee.

neg:
Salma Kikwete
Mwaka 2012, Salma Kikwete, Rais wa zamani wa Botswana Festus Mogae na watu wengine kumi mashuhuri barani Afrika waliungana na UNESCO na UNAIDS kuunga mkono mkakati wa Mashariki na Kusini mwa Afrika wa Kuzuia Maambukizi ya Virusi vya UKIMWI na Afya ya Kijinsia kwa Watoto Wadogo, ambayo ilianzishwa tangu Novemba 2011.

neg:
Nash MC
Nash amezaliwa na jina la "Mutalemwa Jason Mushungusi." Jina lina maana ya “mpambanaji”, “mpiganaji”. Alizaliwa mnamo tarehe 1 Januari 1985 katika hospitali ya Hindu Mandal, jijini Dar es Salaam. Wakati huo anazaliwa mama yake na baba yake walikuwa wakiishi katika Mtaa wa Pazi, Temeke Dar es Salaam. Baadaye wakahamia mtaa wa Ruvuma karibu na shule ya Madenge, Temeke Kata 14. Maisha yake yote amekuwa akiishi Temeke, na mara kadhaa alisafiri kwenda kijijini Chigugu Masasi ambapo ni nyumbani kwao kwa asili anapotokea mama yake, Bi. Arafa Nashir Adnan. Nyumba yao ya mtaa wa Ruvuma inatazama na shule. Ambayo baadaye aliandikishwa katika shule hiyo hiyo mnamo mwaka wa 1989—shule ya Kata ya 14 CCM. Mutalemwa akiwa mdogo amekuwa mtu wa misukusuko na utundu kupita kiasi. Katika hangai zake za ukorofi, ikatoka akiwa shuleni amewahi kuvunja mkono mara mbili. Alisoma hadi 1992 mwishoni. Baadaye kwenye 1993 alianza dara la kwanza na kumaliza 1999. Mwaka wa 2000 anjiunga na shule ya Sekondari ya Benjamin Mkapa zamani City High School na kumaliza 2003.

neg:
Musa
Musa aliishi miaka 1250 hivi K.K. akawa kiongozi wa Wanaisraeli walipoondoka nchini Misri kukimbilia nchi ya Kanaani (iliyoitwa "Israeli" na "Palestina" baadaye).

neg:
Alice Lakwena
Alizaliwa kwa jina la Alice Auma. Baada ya ndoa mbili zilizotengwa alikuwa Mkatoliki. Tar. 25 Mei 1985 alishikwa na mapepo akaonekana kama kichaa. Baada ya kupotea kwa siku 40 akarudi kama mganga wa kienyeji akiwa na kipaji cha kuwasiliana na mizimu kufuatana na utamaduni wa Kiacholi.

neg:
Ellen Johnson-Sirleaf
Ellen Johnson Sirleaf alizaliwa mjini Monrovia, mji mkuu wa Liberia, na elimu ya wazazi. Kabila lake ni nusu Gola kutoka upande wa baba yake, na robo Kru na robo Kijerumani kutoka upande wa mama yake.
Babake Sirleaf Jahmale Carney Johnson, alikuwa mzaliwa wa Liberia wa kwanza kuweza kukaa katika mbunge la taifa.
Sirleaf alisoma maswala ya uchumi na akaunti katika Chuo Afrika Magharibi mjini Monrovia. Aliolewa na James Sirleaf akiwa na miaka 17 tu na kuhamia Marekani katika mwaka wa 1961 ambapo aliendelea na masomo yake katika chuo kikuu cha Colorado na kuhitimu na shahada ya digri. Alisomea maswala ya uchumi na sera za umma katika chuo Chuo Cha Maswala Ya Serikali ya John F. Kennedy, mjini Harvard katika miaka ya 1969 na 1971 na kupata shahada ya maswala ya serikali. Kisha alirudi Liberia na kufanya kazi chini ya rais William Tolbert.
Alikuwa naibu waziri wa fedha kati ya mwaka wa 1972 na 1973. Alikuwa waziri wa fedha toka mwaka wa 1979 hadi Aprili 1980.
Aliweza kuwa naibu mwenyekiti wa benki ya CitiBank mjini Nairobi, Kenya kutoka mwaka wa 1983-1985. Aliwahi kufungwa mafungo ya nyumbani na Samule Doe aliyepindua serikali kwa kutangaza nia ya kugombea urais.
Baadaye alienda uhamishoni.
Kati ya miaka ya 1986-1992 alikuwa makamu wa rais na mwanachama wa bodi ya benki ya Equator, Washington, DC. Kati ya miaka ya 1988-1999 alikuwa mbunge wa bodi ya wakurugenzi wa Taasisi ya Synergos. ALigombea urais kwa tiketi ya chama ya maungano(Unity Party) katika mwaka wa 1997 na kuwa

neg:
Enugu
Dr Alban (Alban Nwapa), mwandishi wa ngomailiyofuma "it's my life," alizaliwa Enugu tarehe 26 Agosti 1957.
Mchezaji wa kadanda wa Amerka Kikristo Okoye pia alikuwa amezaliwa katika Enugu.

neg:
Winnie Madikizela-Mandela
Winnie Madikizela-Mandela (* 26 Septemba 1936, kama Nomzamo Winifred Zanyiwe Madikizela, † 2 Aprili 2018) alikuwa mwanasiasa wa Afrika Kusini. Alijulikana kimataifa kama mpinzani wa siasa ya ubaguzi ya apartheid na mke wa Nelson Mandela.

neg:
Alice Lakwena
Alice Lakwena, pia: Alice Auma (1956 - 17 Januari 2007) alikuwa kiongozi wa kiroho kati ya Waacholi wa Uganda aliyeanzisha kundi la "Harakati ya Roho Mtakatifu" (Holy Spirit Movement) na kuendesha vita ya msituni dhidi ya serikali ya rais Yoweri Museveni kuanzia Agosti 1986 hadi Novemba 1987.

neg:
Diana Ross
Diana Ernestine Earle Ross (amezaliwa tar. 26 Machi 1944) ni mwimbaji na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Kwenye miaka ya 1960, ameisaidia kuumbisha midundo ya Motown akiwa kama mwimbaji kiongozi wa The Supremes, kabla hajaondoka kundini kwa ajili ya kufanyakazi za kujitemea hapo 14 Januari 1970. Tangu kuanza kazi zake za kimuiziki akiwa na The Supremes na kama msanii wa kujitegemea, Ross ameuza zaidi ya rekodi milioni 150.

neg:
Rose Ndauka
Rose Ndauka (amezaliwa 7 Oktoba 1989) ni mwigizaji wa filamu kutoka Tanzania.

neg:
Achile Kiwanuka
Achile Kiwanuka (+ Namugongo 3 Juni 1886) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.

neg:
Thomas Sankara
Noël Isidore Thomas Sankara (* 21 Desemba 1949 mjini Yako, Volta ya Juu; † 15 Oktoba 1987 mjini Ouagadougou, Burkina Faso) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa nchini Burkina Faso. Kuanzia 4 Agosti 1983 hadi kuuawa kwake tarehe 15 Oktoba 1987, Sankara alikuwa rais wa tano wa Volta ya Juu aliyoibadilishia jina kuwa Burkina Faso.

neg:
Martha Karua
Martha Wangari Karua (alizaliwa mnamo 22 Septemba 1957) ni mwanasiasa wa Kenya. Yeye ni Mbunge wa bunge la Gichugu na Mtetezi wa Mahakama Kuu ya Kenya. Alikuwa Waziri wa Sheria hadi alipojiuzulu kutoka nafasi hiyo mwezi Aprili 2009.

neg:
Omar Bongo
El Hadj Omar Bongo Ondimba (30 Desemba 1935 – 8 Juni 2009) alikuwa Rais wa nchi ya Gabon tangu mwaka wa 1967. Baadhi ya marais barani Afrika, Bongo ameshika urais kwa muda mrefu kabisa. Alimfuata Leon M'ba akiwa na umri wa miaka 31 tu, na wakati ule alikuwa rais kijana kabisa duniani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Albert-Bernard Bongo.
Kiongozi huyo mwanzoni alitambulika kama Albert Benard Bongo kabla ya baadae kusilimu na kuitwa Omari Bongo. baada ya kumaliza masomo yake ya awali na sekondari mjini Brazzaville, Bongo alianza kazi katika shirika la umma lililokuwa likishughulika na masuala ya posta na simu lakini baadae aliingia kwenye mafunzo ya kijeshi na taratibu ukawa mwanzo wa kujikita kwenye siasa.

neg:
Adrian Siaga
Adrian Adrian Siaga au Adiri (amezaliwa tar. 19 Januari 1975) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Tanzania. Huenda akawa anafahamika zaidi kama Mhina kutoka katika filamu ya "Zinduna" iliyoshirikisha baadhi ya nyota maarufu kama vile Ashura Mushi, Emmanuel Mgaya, Mohammed Muki na Hussein Mkiethi. Vilevile Semwali kutoka katika filamu ya "Kimela" iliyoshirikisha nyota wengine kadhaa, Anna Peter, Mwasiti Madhohari, Juma Chete, Lilian Nyanza, Zubeiri Ramadhani na Faraji Mohammed. Adiri kutoka katika filamu "Seuta II" na Seuta II itimisho, Moses kutoka katika filamu ya "Julia" huku akiwa pamoja na Juma Chete, Mukasa Lawrence, Silvia Tairo, Leah Mussa, Shukuru Kilala, Bakari Abdallah, Abdul Mawazo, Winfrida Wilson, Emma Hassan, Paulina Edward na mwisho kabisa Hussein Mkiethi.

neg:
Charles Njonjo
Njonjo ni mwana wa Yosia Njonjo aliyekuwa mkuu wa kikoloni na kupokea shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Fort Hare katika Afrika ya Kusini. Baada ya uhuru wa Kenya mwaka 1963, Njonjo aliteuliwa Mwanasheria Mkuu. Njonjo aliandikisha Chama cha G.E.M.A, lakini hapo baadaye angekuwa mpinzani wa kikundi mnamo mwaka wa 1976 akawastaki baadhi ya wanachama wake pamoja na Kihika Kimani, Njenga Karume na uhaini - amri mara Rais nchini aligeuka na kutupilia hio kesi. Naye Mwanasheria Mkuu aliushikilia kazi yake hadi mwaka wa 1979. Mwaka huo huo alichaguliwa kuwa Mbunge wa jimbo la Kikuyu na mwaka wa 1980 aliteuliwa kuwa Waziri wa Katiba katika Serikali ya Daniel arap Moi. Mwaka wa 1983 alilazimishwa kujiuzulu, na akaacha maisha ya umma baada ya uchunguzi wa mahakama alihitimiza alikuwa ananyanyasa watu ofisini mwake huku ikiwa na madai kwamba alikuwa anajaribu kuchukua urais kutoka Moi.. Hapo mapema mwaka wa 1980 alikuwa mwenyekiti wa Idara ya Shirika la Afrika Mashariki ya Wanyama.

neg:
Mbosso
Mbwana Yusuph Kilungi (amezaliwa 3 Oktoba,1991) ni jina la mwimbaji, mtunzi na mwanamuziki maarufu kutoka nchini Tanzania - ambaye anajulikana kwa jina lake la kisanii kama Mbosso. Umaarufu ulianza kujulikana akiwa na kundi zima la Yamoto Band ambalo ndani yake kuliwa na Aslay, Beka Flavour, Enock Bella na Mbosso. Kwa pamoja walikuwa wanaunda Yamoto Band chini ya Mkubwa Fella na Wanawe. Jina la Mkubwa na Wanawe lilikuwa na hadi sasa bado lipo hivyo hivyo kama Mkubwa na Wanawe. Ndani ya mkubwa na Wanawe kuna vipaji mbalimbali.

neg:
Nabii Yona
Yona (kwa Kiebrania: יוֹנָה, Yônā; kwa Kiarabu: يونس, Yūnus, Yūnis au يونان, Yūnān ; kwa Kilatini: Ionas) ni jina la nabii wa Israeli aliyeishi katika karne ya 8 KK.

neg:
Nalenale
Hassan Abdallah Jongo (amezaliwa tar. 16 Aprili 1977) ni msanii wa muziki wa hip hop na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nalenale. Anafahamika zaidi kwa kuwa kama mmoja kati ya waliokuwa waanzilishi na waendelezi wa kundi la muziki wa hip hop ngumu - Free Dogs Camp (F.D.C.). Sasa hivi ni mmoja kati ya wanakundi la muziki wa hip hop maarufu kama Wanaume Halisi.

neg:
Khalila Mbowe
Khalila Kellz Mbowe (alizaliwa nchini Tanzania mwaka 1988 hivi,) ni mwanamke wa Tanzania choreographer, Mkurugenzi wa Ubunifu na Mjasiriamaji wa kijamii. Alikuwa mwanzilishi, Mkurugenzi mkuu na Mtendaji mkuu wa "Unleashed Africa Company Limited", ya kibiashara ambayo inafundisha na kutoa zawadi kwa vijana wadogo katika kufanya ubunifu, kutoa elimu, ushauri, mfiduo na nafasi ili kufanikiwa katika maisha .

neg:
Moses Kulola
Mwaka 1959 alianza kufanya kazi serikalini, wakati huohuo akihubiri Injili katika miji na vijiji.

neg:
Leo Africanus
Alizaliwa mnamo mwaka 1490 kwa jina la الحسن بن محمد الوزان (Al-Hasan ibn Mohammed al-Wassan) katika mji wa Granada uliokuwa mji mkuu wa dola la mwisho wa Waislamu katika Hispania. Baada ya kutekwa kwa mji na Wahispania Wakristo 1492 familia yake ilihamia Fes (Moroko). Hapo kijana alisoma kwenye chuo kikuu cha Al-Qairawin.
Baada ya kumaliza masomo yake aliongozana na mjomba katika safari zake wakivuka jangwa la Sahara na kufika mjini Timbuktu katika Dola la Songhai mnamo mwaka 1510. Akaendelea kuvuka kanda la Sahel hadi Sudan na Misri.
Katika safari kwenye Mediteranea jahazi yake ilishambuliwa na mashujaa wa msalaba mwezi wa Juni 1518 akakamatwa na kupewa kama zawadi kwa Papa Leo X huko Roma. Papa alivutwa na tabia na elimu yake akampatia mafundisho ya kikristo akabatizwa. Katika ubatizo alipokea jina la Papa mwenyewe "Leo" pamoja na jina la mtume "Yohane" na jina la "Medici" familia ya Papa: Ioannes Leo de Medici.

neg:
Muhammad Ali
Muhammad Ali (jina la awali: Cassius Marcellus Clay Jr.; mnamo 17 Januari 1942 - 3 Juni 2016) alikuwa mwanamasumbwi kutoka nchini Marekani. Alipata kuwa bingwa wa uzito wa juu mara tatu. Katika mchezo wa ngumi anatazamwa kama mmoja wa wanamasumbwi bora wa uzito wa juu wa muda wote.

neg:
Malouma
Alizaliwa 1 Oktoba 1960 katika mji mdogo wa Mederdra katika Mauritania kusini magharibi. Familia yake ilikuwa ya waimbaji na wanamuziki, hivyo alifundishwa tangu utotoni kuimba na kutumia ala za muziki. Pamoja na kusikiliza muziki wa kimapokeo wa Kiberber, alipenda pia uimbaji wa Kiarabu kama nyimbo za Umm Kalthoum au Fairuz. Alipokua alianza kuvutwa pia na muziki wa blues.

neg:
Zainabu Mussa Bakar
Zainabu Mussa Bakar (amezaliwa tarehe 3 Februari 1985) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Bimbo Odukoya
Abimbola Rosemary "Bimbo" Odukoya (nee Abimbola Rosemary Williams) (12 Septemba 1960 - 11 Desemba 2005) alikuwa mchungaji kutoka Nigeria na mhubiri wa runinga ambaye alikuwa ameolewa na mwanzilishi wa Kanisa la chemchemi ya uzima, Taiwo Odukoya.
Odukoya, mara nyingi aliitwa "Mchungaji Bims," alipokea zaidi ya tuzo 60 kitaifa na kimataifa kwa mchango wake wa ujenzi wa taifa, maendeleo ya nchi yake, Nigeria, na kanda ndogo ya Afrika Magharibi, na kwa uongozi kama mwanamke wa kiwango cha maadili na mfano wa kuigwa na wengi Kma mwandishi, mwinjilisti wa runinga maaarufu, msemaji katika mikutano ya kiwango cha juu,mshauriwa vijana na mshauri wa ndoa, alikuwa mmoja wa watu kadhaa waliochaguliwa kwa Samsung kuwakilisha Nigeria katika kubeba mwenge wa Olimpiki mjini Athens, Ugiriki katika 2004 Olympic Games.

neg:
Fatou Bensouda
Fatou Bom Bensouda (* Banjul, 31 Januari 1961) ni mwanasheria kutoka nchini Gambia. Alikuwa Waziri wa Sheria wa Gambia na tangu mwaka 2012 ni mwendesha mashtaka wa Mahakama ya Kimataifa ya Jinai.

neg:
Madonna (mwanamuziki)
Madonna Louise Ciccone (/tʃɪˈkoʊni/, alizaliwa tarehe 16 Agosti 1958) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, mwigizaji na mfanyabiashara. Alijipatia umaarufu kwa kuwa na mashairi makali na muonekano wa kuvutia katika video za nyimbo zake ambazo zilipelekea kuwa alama katika MTV. Madonna anajulikana kwa kujibadilisha katika muziki na muonekano, na kwa kudumisha unguli wake katika sekta ya muziki. Wakosoaji wa muziki wamebeza tungo zake, na hivyo kupelekea chuki kwa kiasi fulani. Akijulikana kama "Malkia wa Pop", Madonna mara nyingi anachukuliwa na wasanii wengine kama mtu mwenye ushawishi.

neg:
Amini Cishugi
Amini Cishugi alizaliwa Jumamosi, Julai 13, 1996 huko Bukavu (makao makuu ya Mkoa wa Kivu Kusini), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, wa tatu kati ya watoto nane. Alipata elimu kwa njia ya kidini katika Kashofu Institute, ambapo alikuwa akijifunza Biochemistry. Baada ya kuhitimu kutoka shule ya sekondari Juni 2015, alihudhuria Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Afrika Mashariki (International University of East Africa) huko Kampala, Uganda.

neg:
Khadija Kopa
Khadija Omar Abdallah Kopa (amezaliwa 1963 huko Zanzibar) ni mwimbaji wa muziki wa Taarab, mtunzi wa nyimbo na mfanyabiashara kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa ushirikiano wake mkubwa na bendi ya TOT. Ameanza kuimba Taarab tangu 1990 na bendi ya kwanza kujiunga nayo ilikuwa Culture Musical Club.
Khadija Kopa alizaliwa mwaka 1963 kisiwani Zanzibar na ni mtoto wa kipekee katika familia ya Kopa. Ameolewa na ana watoto wanne na wajukuu wawili. Kazi ya sanaa alianza mwaka 1990 katika Kikundi cha Culture Musical Club.
Mbali ya muziki, Kopa ni mama wa nyumbani, mfanyabiashara na pia mwanaharakati wa kisiasa nchini Tanzania. Khadija alikuwa akipenda kuimba tangu akiwa mdogo, akisomea madrasa Zanzibar. Akiwa chuoni (madrasa) alikuwa msomaji mzuri wa qaswida, halafu vilevile alipokuwa Young Pioneer, alikuwa kwenye kikundi cha kwaya.
Halkadhalika Shuleni alikuwa kwenye mambo ya ngoma, mambo ya utamaduni na kwaya. Shule yao ilikuwa bingwa kwa kwaya Zanzibar. Aliendelea hivyo hadi katika shule ya upili.

neg:
Mariana wa Molokai
Mariana wa Molokai au Marianne Cope, jina la awali kwa Kijerumani likiwa Maria Anna Barbara Koob (Heppenheim, Hesse, 23 Januari 1838 - Kalaupapa, Hawaii, leo nchini Marekani, 9 Agosti 1918) alikuwa mtawa wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.

neg:
Bond Bin Suleiman
'Abdallah Suleiman Bin Sinnan (maarufu kama Bond Bin Suleiman kazaliwa mnamo 1983, Bugando, Mwanza) ni mwongozaji, mtunzi wa filamu, mtangazaji, mwigizaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Tanzania. Bond vilevile husimama kama mchambuzi wa masuala ya filamu za Tanzania. Baadhi ya filamu alichocheza ni pamoja na Lost Souls (2010), Glamour (2011). Bond alianza kujihusisha na kazi za sanaa mwaka 1999. Awali alikuwa mwimbaji kabla ya kujihusisha na uigizaji. Mambo ya usanii ni juhudi zake binafsi tu kwa kutumia njia mbalimbali ikiwa ni pamoja na mitandao.

neg:
John Knox Bokwe
John Knox Bokwe (1855 - 1922) alikuwa mchungaji wa kikristo, mwandishi na mtungaji wa muziki wa Afrika Kusini. Aliandika kuhusu mambo ya kidini katika lugha yake ya Kixhosa. Pia alikuwa mhariri wa magazeti mawili, "The Kafir Express" na "Isigidimi samaXhosa". Mwaka wa 1914 Bokwe alitolea wasifu yake, "Ntsikana: The Story of an African Convert".

neg:
Tom Mboya
Thomas Joseph Odhiambo Mboya (15 Agosti, 1930 - 5 Julai, 1969) alikuwa mwanasiasa maarufu Kenya wakati wa serikali ya Mzee Jomo Kenyatta. Yeye pia alianzisha chama cha Nairobi People's Congress Party, chama ambacho kilichangia kukua kwa chama maarufu Kenya African National Union (KANU), alikuwa pia Waziri wa Mipango na Maendeleo ya Uchumi wakati wa kifo chake. Mboya  aliuawa tarehe 5 Julai, 1969 katika  mji mkuu wa Nairobi.

neg:
Kipkalya Kones
Aliuawa pamoja na Naibu Waziri wa Mambo ya Nyumbani Lorna Laboso katika ajali la ndege tarehe 10 Juni 2008. Ndege liliigonga jengo katika soko la Kajong karibu na Nairagie Enkare katika sehemu ya Enoosupukia, Wilaya ya Narok, karibu Narok na Hifadhi ya wanyama ya Masai Mara. Ndege lililokuwa likiwabeba Kones na Laboso, ndege nyepesi yaCessna , lilikuwa limeondoka kutoka Uwanja wa ndege wa Wilson katika mji mkuu wa Nairobi; walikuwa wanaelekea mjini Kericho katika mkoa wa Bonde la Ufa kusaidia katika uandalizi wa vifaa kwa mgombea wa ODM Benjamin Langat katika uchaguzi mdogo ambayo ilikuwa imepangwa kufanyika katika eneo bunge la Ainamoi mnamo tarehe 11 Juni. Kwa kuongezea Kones na Laboso, Rubani na Mlinzi wa usalama pia waliuawa.

neg:
Mangwair
Albert Keneth Mangwair (16 Novemba 1982 - 28 Mei 2013) a.k.a Mimi a.k.a Ngwair alikuwa msanii wa Hip Hop ya Bongo kutoka mchini Tanzania.

neg:
Omar Bongo
Kiongozi huyo amevunja rekodi ya kuwa Rais aliyekaa muda mrefu marakani kuliko Rais yeyote barani Afrika. Rais huyo amefariki dunia akiwa na umri wa miaka 73, ambapo ameiongoza Gabon kwa miaka 42.
Bongo alijiunga na serikali ya Gabon mwaka 1965 na mwaka 1967 akawa makamu wa Rais ambapo mwaka huo huo akashika hatamu ya kuwa Rais wa nchi hiyo kufuatia cha kifo cha ghafla cha Rais Leon Mba.
Bongo alipoingia madarakani alijenga utawala imara ambao ulinufaika zaidi baada ya kugunduliwa kwa mafuta nchini Gabon ingawa utajiri wake ulinufaisha idadi ndogo ya watu wanaokadiriwa kuwa milioni 1.5. kitu kilicholeta lawama kubwa kwa kiongozi huyo.
Rais huyo amefariki dunia wakati akipata tiba ya saratani jijini Barcelona nchini Hispania.
Rais Bongo ameaga dunia takribani miezi mitatu baada ya kifo cha mkewe, Edith Lucie Bongo Ondimba (45) aliyefariki dunia 14 Machi mwaka huu wakati akipata tiba mjini Rabat nchini Morocco.
Bongo na Edith walifunga ndoa mwaka 1990. Edith aliuguzwa kwa miezi kadhaa nchini Morocco, na umma haukutangaziwa sababu za kifo chake. Edith alikuwa binti wa Rais wa Congo, Denis Sassou Nguessou. Mwanaharakati huyo wa mapambano dhidi ya Ukimwi alikuwa mke wa pili kwa Bongo, mke wa kwanza wa Rais huyo alikuwa, Josephine Nkama.

neg:
Anna Tibaijuka
Anna Kajumulo Tibaijuka (alizaliwa tarehe 12 Oktoba, 1950) ni mtaalamu wa Uchumi wa kilimo, pia mwanasiasa wa Tanzania CCM na Mbunge wa jimbo la Muleba Kusini tangu 2010. Aliwahi kuwa Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi.

neg:
Kipkalya Kones
Kipkalya Kiprono Kones (alizaliwa mnamo 22 Februari 1952 na aliaga dunia mnamo 10 Juni 2008) alikuwa mwanasiasa wa Kenya ambaye aliwahi kuhudumu kama waziri katika miaka ya 1990 na alikuwa Waziri wa Barabara kwa muda mfupi mwaka wa 2008. Alikuwa mwanachama wa Bunge la Kenya kuanzia mwaka wa 1988 hadi mwaka wa 2008.

neg:
Hastings Banda
Kamuzu Banda alizaliwa karibu na Kasungu, Malawi iliyokuwa wakati ule sehemu ya eneo lindwa la Afrika ya Kati ya Kiingereza (baadaye Nyasaland). Wazazi walikuwa Mphonongo Banda na Akupingamnyama Phiri. Tarehe ya kuzaliwa haijulikani ilhali wakati ule hakukuwa na utaratibu wa kuandikisha watu. Alikubali baadaye matokeo ya utafiti wa rafiki kutoka Marekani aliyekadiria ya kwamba alizaliwa mnamo Machi au Aprili 1898.[8]

neg:
Yondo Sister
Yondo Kusala Denise (amezaliwa tar. 1 Januari 1958) ambaye anajulikana zaidi kwa jina la kisanii kama Yondo Sister, ni msanii wa Kikongo. Wengi humwita "malkia wa soukous", "Tina Turner" wa muziki wa dansi barani Afrika.
Yondo Sister amepata kuwa mwimbaji mkuu katika bendi ya Soukous Stars kwa miaka kadhaa kabla ya kwenda kufanyakazi kama msanii wa kujitegemea. Uwezo wake wa kuimba iliibuliwa na Lutu Mabangu wakati huo Yondo akiwa kama mnenguahi wa Tabu Ley katika bendi yake ya Rocherettes. Yondo muziki uko katika damu, mzee wake alikuwa akipiga muziki kwa kujifurahisha tu, humo kukajengeka ujasiri wa kutoogopa hadhira. Na mara kadhaa alishiriki katika dansi, polepole na kuja kuwa mwanamuziki kamili na kutoa albamu ya kwanza mwaka 1991.

neg:
Festus Gontebanye Mogae
Festus Gontebanye Mogae (amezaliwa 21 Agosti 1939) ni Rais wa nchi ya Botswana tangu 1 Aprili 1998. Alimfuata Quett Masire.

neg:
Diamond Platnumz
Diamond Platnumz (kwa jina lake halisi anaitwa Nasibu Abdul Juma; alizaliwa tarehe 2 Oktoba mwaka 1989) ni msanii wa Bongo Flava na dancta kutoka Tanzania.

neg:
Moshi William
TX Moshi William (jina halisi: Shaban Ally Mhoja Kishiwa) alikuwa mmoja wa wanamuziki mahiri wa muziki wa dansi nchini Tanzania. Alizaliwa Tanga mwaka 1958 na kufariki dunia 29 Machi 2006 na kuacha mke mmoja na watoto wanne na aliweza kurekodi albamu 13.

neg:
Banuelia Mrashani
Banuelia Mrashani (alizaliwa 14 Novemba 1977) ni Mtanzania aliyeshiriki mashindano ya mbio ya masafa marefu.

neg:
Chioma Chukwuka
Chioma Chukwuka (amezaliwa 12 Machi 1980 katika Oraifite, Anambra State, Nigeria) ni mwigizaji Nollywood Nigeria. Mwaka 2007 aliibuka mshindi wa Afrika Kisasa Academy Award kwa 'Muigizaji bora katika mhusika mkuu'.

neg:
Michelle Obama
Michelle LaVaughn Obama (jina la kuzaliwa ni Michelle LaVaughn Robinson), amezaliwa mnamo tar. 17 Januari 1964) ni Mwanasheria wa Kimarekani na ndiyo mke wa Rais wa Marekani Bw. Barack Obama.
Huyu ndiye Mwafrika-Mwamerika wa kwanza kuwa Mwanamke wa Kwanza wa Marekani.

neg:
Juliana Daniel Shonza
Juliana Daniel Shonza (alizaliwa 23 Aprili 1987) ni MTanzania mwanasiasa na mwanachama wa Chama Cha Mapinduzi(CCM). Kwa sasa yeye ni Naibu Waziri wa Habari, Utamaduni, Sanaa na Michezo pia ni Mbunge wa kuteuliwa kupitia nafasi ya Viti maalumu ndani ya Bunge la Tanzania.

neg:
Tom Mboya
Mboya iliyoandaliwa mwaka 1959 Afrika ya Airlift mradi, pamoja na African-American Wanafunzi Foundation katika Marekani, kupitia ambayo wanafunzi 81 wa Kenya walikuwa flown Marekani kusoma katika vyuo vikuu Marekani. Barack Obama babaye, barack Obama, Sr alikuwa rafiki wa Mboya's na Waluo wenzake; ingawa hakuwa airlift ya kwanza ndege mwaka 1959, tangu alikuwa zinazoongozwa kwa Hawaii, si bara US, yeye alipata udhamini kupitia AASF na mara ya ruzuku kwa ajili ya vitabu na gharama.Mwaka 1960 Foundation ya Kennedy ilikubali underwrite ya airlift, baada Mboya alitembelea Seneta Jack Kennedy kwa kuomba msaada, na Afrika Airlift ilipanuliwa na Uganda, Tanganyika na Zanzibar (sasa Tanzania), Northern Rhodesia (sasa Zambia), Southern Rhodesia (sasa Zimbabwe ), na Nyasaland (sasa Malawi). Baadhi ya wanafunzi 230 wa Afrika walipata scholarships kujifunza saa Hatari mimi ackrediterade vyuo katika Marekani mwaka 1960, na mamia zaidi katika 1961-63. [3]
Mwaka 1960, Mboya's People's Congress Party alijiunga na Umoja wa Afrika Kenya na Kenya Independent Movement na kuunda Kenya African National Union (KANU) katika jaribio la kuunda chama ambayo wote transcend tribal siasa na kujiandaa kwa ajili ya kushiriki katika Lancaster House Conference (uliofanyika at Lancaster House inLondon) ambapo Kenya's kikatiba ram na uhuru walikuwa kuwa mazungumzo. Kama Katibu Mkuu wa KANU, Mboya aliongoza ujumbe wa Kenya.
Baada ya uhuru wa Kenya mwaka 1963, Mboya alichaguliwa kuwa mbunge kwa ajili ya Nairobi, Kati Constituency (leo: Kamukunji Constituency) [4] na akawa Waziri wa Katiba na Sheria, na baadaye Waziri wa Uchumi, Mipango na Maendeleo. Katika jukumu hili, yeye aliandika muhimu "kikao Paper 10" on Harambee na Kanuni ya African Socialism (antog na Bunge mwaka 1964), ambayo ilitoa mfano wa makao ya serikali ya Afrika maadili.

neg:
Anna Tibaijuka
1998 aliteuliwa kujiunga na ofisi kuu ya Shirika la Umoja wa Mataifa la Biashara na Maendeleo (UNCTAD) mjini Geneva alikoongoza idara ya nchi maskini. Baada ya miaka miwili huko Geneva aliombwa na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan kuongoza Kituo cha Makazi Duniani (UN-Habitat Centre). Alifanya mabadiliko na matengenezo katika kazi ya kituo hii hadi Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa uliamua kupandisha hadhi ya kituo kuwa "United Nations Human Settlements Programme" (UN-HABITAT) yenye makao makuu huko Nairobi. Tibaijuka alichaguliwa kuwa mkurugenzi mtendaji wa kitengo hiki kipya mwaka 2002 akapewa cheo cha Katibu Mkuu Msaidizi na hapo alikuwa mwanamke Mwafrika wa kwanza aliyefika ngazi hii katika historia ya UM hadi leo (2017).

neg:
Moses Kulola
Moses Kulola (Juni 1928 - Agosti 2013) alikuwa kiongozi wa Kikristo nchini Tanzania na tangu mwaka 1991 askofu wa EAGT ("Evangelistic Assemblies of God Tanzania").

neg:
John Paul Magalle Shibuda
John Paul Magalle Shibuda (amezaliwa 23 Februari, 1950) ni mbunge wa jimbo la Maswa katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Benson Mwailugula Mpesya
Benson Mwailugula Mpesya (amezaliwa tar. 15 Machi 1953) ni mbunge wa jimbo la Mbeya Mjini katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Shukuru Kawambwa
Dr. Shukuru Jumanne Kawambwa (amezaliwa 15 Desemba, 1957) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

neg:
Elisa David Mollel
Elisa David Mollel (amezaliwa tarehe 17 Februari, 1945) ni mbunge wa jimbo la Arumeru Magharibi (Akheri) katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Moses Kulola
Utumishi wake mkubwa kwa nchi ulifikia mwisho mwaka 1962, ambapo aliamua kujitolea moja kwa moja nguvu zake, mwili na nafsi.

neg:
Monie Love
Simone Gooden (amezaliwa tar. 2 Julai 1970), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Monie Love, ni emcee kutoka nchini Uingereza na mtangazaji wa redio wa zamani huko nchini Marekani. Alikuwa mtu aliyeheshimiwa sana katika hip hop ya Kiingereza, na kuleta mgongano/athira kubwa na wasaili/maemcee wengine wa kike wa Kimarekani kama vile Queen Latifah, vilevile kupitia uanchama wake na baadhi ya makundi mwishoni mwa miaka ya 1980/mwanzoni mwa miaka ya 1990 - Native Tongues. Love alikuwa miongoni mwa wasanii wa kwanza wa BritHop kuingia mkataba na kusambaziwa kazi zake dunia nzima na mastudio makubwakubwa duniani.

neg:
Diana Mkumbo Chilolo
Diana Mkumbo Chilolo (amezaliwa tarehe 14 Aprili, 1954) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

neg:
Matias Mulumba Kalemba
Matias Mulumba Kalemba (1836 hadi 27 Mei 1886, Kampala) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.

neg:
Nelly Kamwelu
Nelly Alexandra Kamwelu (amezaliwa 1993) ni Mtanzania ni mwanamitindo na malkia wa urembo Miss Universe Tanzania na Miss Southern Africa International katika mwaka 2011. Aliweza kuwakilisha nchi yake katika Miss Universe 2011 ndani ya SãoPaulo, Brazil, Miss International 2011 ndani ya China, Miss Earth 2011 ndani ya Manila, Philippines, na Miss Tourism Queen International tena China.

neg:
Hezekiah Ndahani Chibulunje
Hezekiah Ndahani Chibulunje (amezaliwa tar. 15 Machi 1946) ni mbunge wa jimbo la Chilonwa katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Tshimanga Assosa
Assossa alizaliwa katika mji wa Kamina uliopo Jimbo la Shaba huko Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo mnamo tarege 4 Aprili, 1949. Alipata elimu ya Sekondari katika Shule iliyojulikana kama Charles Ruangwa hapo Kamina. Assosa alianza kuimba akiwa bado mdogo na kwamba aliyejipeleka mwenyewe katika kwaya ya Kanisa la Mtakatifu Baram huko Kamina ambako Mapadri walimsaidia kumfundisha muziki. Pamoja na juhudi zake hizo, Baba yake mzazi kamwe hakutaka mwanaye ajitumbukize katika muziki na kumtaka afuate masomo yake shuleni.

neg:
Queen Darleen
Mwanahawa Abdul Juma (amezaliwa 4 Novemba, 1985) ni msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania. Queen alianza muziki mwanzoni mwa miaka ya 2000 akiwa ameshirikishwa na Dully Sykes katika wimbo wake wa Historia ya Kweli au maarufu Sharifa na Mtoto wa Geti Kali wa Inspector Haroun kabla kwenda kufanya muziki wa kujitegemea na 2006 kutoka kibao cha "Wajua Nakupenda alichofanya na Ali Kiba chini ya utayarishaji wake KGT na usimamizi wa DJ Guru Ramadhani. Mwaka wa 2012 alishinda tuzo ya Kili kwa wimbo bora wa Ragga/Dancehall.

neg:
Bi Kidude
Bi Kidude ni gwiji wa muziki katika Bara la Afrika. Jina lake halisi ni Fatuma binti Baraka. (Mwaka aliozaliwa haujulikani ila anakisiwa kuwa na umri wa miaka 102. amefariki 17 Aprili 2013, Bubu Zanzibar). Bi Kidude ni msanii mkongwe na mahiri sana katika fani ya muziki wa mwambao ambao hujulikana kwa jina la Taarabu. Muziki huu ambao ni mchanganyiko wa muziki toka nchi za Kiarabu na vionjo vya muziki wa Kiafrika umekita sana katika mwambao wa Afrika Mashariki yaani Zanzibar, Mombasa, Lamu na kwingineko.

neg:
Keanu Reeves
Keanu Charles Reeves (amezaliwa tar. 2 Septemba 1964, Beirut, Lebanon) ni mwigizaji wa filamu na tamhiliya kutoka nchini Kanada.
Anafamika zaidi kwa kucehza kama Neo kutoka katika mfululizo wa filamu za Matrix. Pia anajulikana tena kwa kucheza kama Ted kutoka katika filamu ya 'Bill & Ted's Excellent Adventure' na 'Bill and Ted's Bogus Journey.

neg:
Leymah Gbowee
Leymah Gbowee (amezaliwa 1 Februari, 1972) ni mwanaharakati wa amani kutoka nchi ya Liberia. Mwaka wa 2011, pamoja na Ellen Johnson Sirleaf na Tawakel Karman alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.