query: Mwanadamu huwa na lita ngapi za damu mwilini?

pos:
Damu
Mtu mzima huwa na damu lita 6 mwilini.
Kati ya viumbe wenye uti wa mgongo, damu imetengenezwa kwa seli za damu zinazoelea katika umajimaji unaoitwa plasma ya damu. Plasma, inayoundwa kwa 55% ya giligili ya damu, ambayo hasa ni maji (90% kwa kiasi), na ina protini, glukosi, ioni za madini, homoni, dioksidi ya kaboni (Plasma ikiwa ndiyo chombo kikuu cha usafirishaji wa bidhaa taka), chembe za kugandisha damu na seli za damu zenyewe. Seli za damu zilizo kwenye damu hasa ni seli nyekundu za damu (zinazofahamika pia kama RBC yaani Red Blood Cells au erithrosaiti) na seli nyeupe za damu, zikiwa pamoja na lukosaiti na chembe za kugandisha damu.

pos:
Damu
Damu inachangia 8% ya uzito wa mwili wa binadamu, ulio na uzito wastani wa 1060 kg/ m inakaribiana sana na uzito wa maji safi ya 1000 kg/m Mtu mzima wa kadiri ana kiasi cha damu cha kama lita 5 (1.3 gal), linalojumuisha plazma na aina kadhaa za seli (zinazoitwa mara kwa mara "chembedamu);" elementi hizi zilizoundwa kutoka kwa damu ni chembechembe nyekundu (seli nyekundu za damu), lukosaiti (seli nyeupe za damu), na thrombositi (chembe za kugandisha damu). Kwa kiasi, seli nyekundu za damu huchangia takribani 45% ya damu yote, plazma takribani 54.3%, na seli nyeupe takribani 0.7%.

neg:
Damu
Mtiririko wa ziada wa kurudi unaweza kutokana na kusongezwa kwa misuli ya kiunzi cha mifupa ambazo zinaweza kubana vena na kusukuma damu kupitia vali katika vena kuelekea ateri ya kulia.

neg:
Daman na Diu
Eneo lote ni la kilometa mraba 102.

neg:
Maji ya chumvi
Maji ya chumvi ni maji yenye kiasi cha myeyusho wa chumvi ndani yake. Kwa kawaida kila aina ya maji huwa na kiwango cha chumvi iliyoyeyushwa. Mwili wa binadamu huwa na kiasi cha chumvi ndani yake kwa hiyo hatusikii chumvi kidogo katika maji au chakula.

neg:
Aina ya damu
Kingamwili za Rh D sio za kawaida, kwa hivyo kwa ujumla wala damu ya D hasi au ya D chanya ina kingamwili za kinza-D. Ikiwa mtoaji damu atapatikana kuwa na kingamwili za kinza-D au kingamwili yoyote kali ya aina ya damu isiyo ya kawaida kwa uchunguzi wa kingamwili katika hifadhi ya damu, hatakubaliwa kama mtoaji damu (au katika hifadhi zingine damu itatolewa lakini bidhaa itahitajika kutambulishwa ipasavyo); kwa hivyo, plazma ya damu ya mtoaji damu inayotolewa na hifadhi ya damu inaweza kuchaguliwa ili isiwe na kingamwili za D na isiwe na kingamwili zingine zisizo za kawaida, na plazma kama hii ya mtoaji damu ilyotolewa na hifadhi ya damu inaweza kufaa kwa mpokeaji anayeweza kuwa D chanya au D hasi, mradi plazma ya damu na mpokeaji wana upatanifu wa ABO.

neg:
Sentimita ya ujazo
Kuna sentimita za ujazo 1,000 ndani ya mita ya ujazo. Kwa hiyo 1 cm³ ni sawa na mililita moja (kifupi: ml).

neg:
Seli za damu
Kuna pia aina za selidamu kati ya wanyama wasio na uti wa mgongo; minyoo huwa pia na erithrosaiti. Wengine huwa na damu inayozunguka, wengine wana seli hizi moja kwa moja katika kiwevu cha seli zao.

neg:
Kidole
Kidole ni kiungo cha mwili kilichopo kwenye ncha ya mkono na mguu. Kwa kawaida mwanadamu huwa na vidole 5 kwenye kila mkono na kila mguu.

neg:
Nanomita
Kipimo hiki hutumiwa kwa kutaja vipimo katika fizikia ya atomi na molekuli, pia katika biolojia kwa vipimo vya kiini cha seli na jenetikia. Kipenyo cha atomi ya heli ni takriban 0.1 nm; virusi nyingi vina kipenyo cha baina 20 nm na 300 nm.

neg:
Damu
Kwa Wakristo damu ya Kristo husadikiwa kuwa njia pekee ya upatanisho kwa ajili ya dhambi (1Yoh 1:7; Ufu 1:5): ndiye mwanakondoo wa kweli ambaye damu yake inawapa nguvu ya kumshinda shetani (Ufu 12:11).

neg:
Damu
Baada ya upotezaji wa damu nyingi, michanganyiko iliyotegenezwa inayojulikana kama vipanua plazma vinaweza kutolewa ndani ya vena, ama michanganyiko ya chumvi (NaCl, KCl, CaCl n.k ..) katika viwango vya ukolezi vya kifisiolojia, au michanganyiko ya koloidi, kama vile dekstrani, albumini ya majimaji ya damu ya binadamu, au plazma-bichi iliyoganda. Katika hali hizi za dharura, kipanuzi cha plazma ni bora zaidi kwa michakato hii ya kuokoa maisha kuliko kuongezewa damu, kwa sababu metaboli ya seli nyekundu za damu zilizoongezwa hazianzi upya mara baada ya kuongezewa.

neg:
Damu
Baadhi ya madhehebu ya Ukristo, yakiwa ni pamoja na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Kanisa la Asiria la Mashariki hufundisha kwamba, baada ya kuwekwa wakfu, divai ya Ekaristi hubadilika na kuwa damu ya Yesu. Hivyo, katika divai takatifu, Yesu anakuwa yupo kiroho na kimwili. Mafundisho hayo yana misingi yake katika Karamu ya mwisho, kama ilivyoandikwa katika Injili nne za Biblia ya Kikristo, ambapo Yesu aliwaambia wanafunzi wake kuwa mkate walioula ni mwili wake, na divai ni damu yake. "Kikombe hiki ni agano jipya katika damu yangu, inayomwagika kwa ajili yenu." (Luka 22:20).

neg:
Maji
Maji ni kimiminika ambacho ni kiini cha uhai wowote duniani na pia kiini cha utamaduni wa binadamu. Hakuna mtu anayeweza kuishi bila maji kwa sababu asilimia 50 - 65 za mwili wa mwanadamu ni maji. Hata miili ya mimea na wanyama kwa kiasi kikubwa ni maji. Pia katika dunia maji yamechukua karibu robo tatu ya eneo lake lote (71.11%). Kwa hiyo maji ni kitu cha msingi sana.

neg:
Mfumo wa mzunguko wa damu
Mfumo wa mzunguko wa damu (ing. "circulatory system") ni jumla ya mishipa ya damu mwilini pamoja na moyo. Ni sehemu muhimu ya uhai wa viumbe wengi (lakini si wanyama wote).

neg:
Maji matamu
Kitaalamu maji huitwa "matamu" kama kiwango cha chumvi ndani yake ni chini ya asilimia 1 au gramu moja ya chumvi katika lita ya maji. Kama kiwango cha chumvi kinazidi haifai tena kwa matumizi ya kibinadamu pia haifai kwa mimea mengi. Kama maji matamu yana kiasi kikubwa cha bakteria au machafuko ndani yake haifai kwa matumizi ya kibinadamu moja kwa moja lakini inaeza kusafishwa kwa njia ya filta.

neg:
Damu
Takribani 55% ya damu yote ni plazma ya damu, giligili ambalo ni chombo cha majimaji cha damu ambalo lina rangi ya manjano ya nyasi. Kiasi cha jumla cha plazma ya damu katika mwili wa binadamu wastani ni lita 2.7 hadi 3.0. Kimsingi, ni mchanganyiko wa maji (92%) na protini (8%) na viwango vidogo vya vitu vingine.

neg:
Seli nyekundu za damu
Kazi yake ni hasa kubeba oksijeni kutoka mapafu kwenda mwilini mwote. Seli nyekundu za damu hupokea oksijeni katika mapafu na kuachana nayo wakati zinabanwa katika mishipa ya damu midogo mwilini.

neg:
Damu
Katika tamaduni maarufu ya [[Uchina]], mara kwa mara inasemekana kuwa, ikiwa [[pua]] la mtu limetoa kiasi kidogo cha damu, hii inamaanisha kuwa ana [[hamu]] ya [[ngono]]. Jambo hili huonekana mara nyingi katika [[filamu]] za lugha ya [[Kichina]] na [[Hong Kong]] na pia katika [[utamaduni]] wa [[Japani]] zinazotaniwa katika anime ([[katuni]] hai za [[sinema]] za Kijapani) na manga (hadithi za katuni za Kijapani zilizochapishwa). Wahusika, hasa [[wanaume]], mara nyingi huonyeshwa wakitokwa na damu kwenye pua ikiwa wamuona mtu aliye uchi au mwenye mavazi kidogo, au kama wamekuwa na mawazo au ndoto za kiashiki; hii inatokana na dhana kwamba shinikizo la damu ya wanaume hupanda kwa kiwango kikubwa wanapopata [[ashiki]].

neg:
Maji salama
Maji ni muhimu kwa maisha ya binadamu na viumbe hai wengine. Kiasi cha maji ya kunywa kinachohitajika kinatofautiana. Kinategemea na shughuli za kawaida, umri, masuala ya kiafya na hali ya hewa. Inakadiriwa kuwa Mmarekani mmoja anakunywa lita moja ya maji kwa siku, wakati asilimia tisini na tano (95%) wanakunywa maji yasiyo chini ya lita tatu kwa siku.

neg:
Ubongo
Ubongo unaweza kuwa changamani sana. Gamba la ubongo wa binadamu lina takribani neuroni bilioni 15-33, labda zaidi, kutegemea jinsia na umri, zilizounganishwa na takribani miunganiko ya sinapsi 10,000 kila mmoja. Kila milimita ya kizio cha ukubwa wa gamba la ubongo lina takribani sinapsi bilioni moja. Neuroni hizi huwasiliana na nyingine kwa njia ya fumwele ndefu za protoplazimu ziitwazo akzoni, ambazo hubeba mifuatano ya mipigo ya vichocheo vitwavyo matendo tarajiwa kuelekea sehemu mbali za ubongo au mwili na kulenga seli maalumu itakazovipokea.

neg:
Moyo
Mishipa ya damu moyoni huwa na majina maalumu. Kwa jumla kuna mishipa mikubwa kwa sababu damu yote inapaswa kupita humo. Kwa hiyo mishipa karibu na moyo ni kama barabara kuu za damu mwilini.

neg:
Moyo
Ateri kuu inayopeleka damu mwilini ni aorta.

neg:
Nikeli
Kiasi cha miligramu 50 kinatosha kumdhuru au hata kumwua mtu.

neg:
Damu
Neno "seramu (majimaji ya damu)" inarejelea plazma ambayo imetolewa protini za kuganda. Nyingi kati ya protini zilizobaki ni albumini na globulini zinazokinga maradhi.

neg:
Damu baridi
Ni tofauti na damu moto ya mamalia na ndege ambayo inabaki na kiwango fulani cha joto hata katika mabadiliko ya halijoto.

neg:
Maji salama
Kimataifa, katika mwaka 2012, asilimia themanini na tisa (89%) ya watu duniani waliweza kupata maji safi na salama kwa kunywa.
Karibu watu bilioni 4 waliweza kupata maji ya bomba wakati wengine bilioni 2.3 waliweza kupata maji kutoka kwenye visima na mabomba ya umma. Watu bilioni 1.8 bado wanatumia maji ya kunywa yasiyo salama ambayo vyanzo vyake vinaweza kuwa vimechafuliwa na kinyesi. Maji haya yanaweza kusababisha magonjwa kama kipindupindu na homa ya matumbo.

neg:
Mishipa ya damu
Mishipa ya damu (ing. "blood vessels") ni mabomba ndani ya mwili ambamo damu inasafirishwa pande zote za mwili. Pamoja na moyo inaunda mfumo wa mzunguko wa damu mwilini.Ateri huwa nyembamba zaidi kadri zisivyofika mbali na moyo. Mwishoni ni nyembamba sana huitwa aterioli na kuingia katika kapilari ambazo ni vyombo vya damu vyembamba mno zinazolisha seli za mwili moja kwa moja.

neg:
Mwili
Mwili wa binadamu unaundwa na kiwiliwili pamoja na viungo kwa mfano kichwa, shingo, kifua, mikono mgongo na miguu. Mwili una mifupa 206 ingawa binadamu anapozaliwa huwa na mifupa 270 ambayo baadaye huungana .

neg:
Kapilari
Hizi kapilari hupimwa kuwa mikromita (μm) mduara 5 hadi 10, huunganisha ateri na vidole, na husaidia kuwezesha kubadilishana maji, oksijeni, kabonidaioksidi, na virutubisho vingine vingi na kati ya damu na tishu.

neg:
Damu
pH ya damu inadhibitiwa ili ibaki katika kadiri ndogo ya 7.35 hadi 7.45, na hivyo kuifanya alikalini kiasi. Damu iliyo na pH chini ya 7.35 ni ya asidi mno, huku pH ya damu iliyo juu ya 7.45 ni ya alkali mno. pH ya damu, sehemu ya shinikizo la oksijeni (po sehemu ya shinikizo la dioksidi ya kaboni (pCO na HCO zinadhibitiwa kwa makini kupitia taratibu kadhaa za homiostasisi, ambazo hutumia uwezo wao hasa kupitia mfumo wa upumuaji na mfumo wa mkojo ili kudhibiti usawa wa msingi wa asidi na kupumua. Gesi ya damu ya ateri itapima vitu hivi. Plazma pia huzungusha homoni na kupeleka ujumbe wao kwa tishu mbalimbali. Orodha ya kadiri za kurejelea za kawaida za elektrolaiti mbalimbali ni ndefu.

neg:
Kiunzi cha mifupa
Kiunzi cha binadamu huwa na mifupa 206. Mifupa inaunganishwa kwenye viungo kwa nyugwe inayowezesha mwili kuwa nyumbufu. Kano huunganisha mfupa na misuli ikipeleka nguvu ya misuli kwa mfupa.

neg:
Moyo
Mishipa yote inayopeleka damu kwenda moyoni huitwa "vena". Mishipa yote inayotoa damu kutoka kwa moyo kwenda penginepo huitwa "arteri".

neg:
Jongo
Hipaurikemia ndicho kisababishi kikuu cha jongo. Hali hii husababishwa na vipengele kadhaa, ikiwa ni pamoja na chakula, na sifa za kibaolojia. Jongo pia inaweza kusababishwa na mwili kutoweza kuondoaya figo, chumvi za asidi ya mkojo. Glandi za figo ambazo haziondoi asidi ya mkojo ya kutosha ni kisababishi kikuu cha hipaurikemia kwa takriban asilimia 90 tukio hizi. Kuwepo kwa asidi nyingi ya mkojo katika damu ni kisababishi katika visa vya chini ya asilimia 10  Takriban asilimia 10 ya watu wenye hipaurikemia hupata jongo katika wakati fulani maishani mwao. Hatari ya kupata jongo hutofautiana kulingana na hali ya hipaurikemia. Wakati asidi ya mkojo katika damu ni kati ya 415 na 530 μmol/L (7 na 8.9 mg/dL), hatari ya kupata jongo ni asilimia 0.5 kwa mwaka. Watu walio na kiwango cha asidi ya mkojo katika damu cha zaidi ya 535 μmol/L (9 mg/dL) wako katika hatari ya asilimia 4.5 ya kupata jongo.

neg:
Homa ya ndengi
Ikiwa mtu ana maambukizi makali, virusi huzaana kwa haraka zaidi mwilini. Kwa kuwa kuna virusi vingi zaidi, vinaweza kuathiri ogani zingine nyingi (kama vile ini nauboho wa mfupa). Viowevu kutoka kwenye damu huvuja kupitia kuta za mishipa midogo ya damu na kuingia kwenye kaviti za mwili. Kwa sababu hii, ni kidogo cha damu inayozunguka mwilini kwenye mishipa ya damu. Shinikizo la damu ya mtu huyu huwa chini sana kiasi kwamba moyo hauwezi kusambaza damu ya kutosha kwa ogani muhimu. Pia uboho wa mfupa hauwezi kutengeneza pleteleti za kutosha zinazohitajika kwa ugandaji bora wa damu. Bila pleteleti za kutosha, mtu huyu ana uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo ya kuvuja damu. Kuvuja damu ni tatizo kubwa la dengi (mojawapo ya matatizo makali yanayoweza kusababishwa na ugonjwa huu).

neg:
Homanyongo C
Nchini Marekani, kadiri ya asilimia 2 ya watu wana homa ya nyongo C, pamoja na kesi mpya 35,000 hadi 185,000 kwa mwaka. Viwango vimepungua katika nchi za Magharibi tangu miaka ya 1990 kutokana na uchunguzi wa kuboresha damu kabla ya utoaji. Vifo vya kila mwaka kutokana na HCV nchini Marekani ni kadiri kutoka 8,000 hadi 10,000. Matarajio ni kwamba kiwango hiki cha vifo itaongezeka wakati watu walioathirika kwa utoaji damu kabla ya kupimwa HCV kuwa wagonjwa na kufa.

neg:
Meno
Kwa binadamu meno hupatika kinywani tu. Kazi kubwa ya meno kwa binadamu ni katika umeng'enyaji wa chakula anachokula na mara chache katika kusaidia kukata vitu mbalimbali kama kutatua kitambaa au kukata kamba au waya. Binadamu ana aina mbalimbali za meno zinazomsadia kula vyakula vya aina mbalimbali kama vile vya mimea na nyama. Kwa kawaida mtu mzima huwa na meno thelathini na mbili.

neg:
Tiba asilia ya homoni
Upimaji mate haujaonyeshwa kuwa na usahihi katika kupima viwango vya homoni katika damu. Shirika la FDA linapendekeza kiwango cha chini cha homoni ambacho kinakabiliana kikamilifu na dalili na haipendekezi mchanganyiko unaomfaa mtu binafsi, upimaji wa damu au mate.

neg:
Jongo
Hipaurikemia ni dalili maalum ya jongo. Jongo hutokea kwa karibu nusu ya visa vyote visivyoandamana na hipaurikemia. Umuhimu wa kupima kiwango cha asidi ya mkojo ni mdogo. Hipaurikemia inafasiliwa kuwa kiwango cha plasma kinachozidi molekuli 420 kwa lita "μ"mol/L (7.0 mg/dL) kwa wanaume na 360 "μ"mol/L (6.0 mg/dL) kwa wanawake. Uchunguzi mwingine wa damu ambao kwa kawaida hufanywa ni idadi ya seli nyeupe za damu, elektroliti, utendakazi wa figo, na kima cha ushapaji wa elekroliti Kima cha ushapaji wa elekroliti pamoja na seli nyeupe zilizo katika damu zinaweza kuongezeka kufuatia jongo hata ikiwa hakuna maambukizi. Idadi ya juu ya seli nyeupe katika damu, kama 40.0×10/L (40,000/mm) imetambulika katika watu walio na jongo.

neg:
Shinikizo la juu la damu
Kuna vipimo viwili vya shinikizo la damu, yaani systolic na diastolic: shinikizo au presha ya systolic ni kipimo cha damu ambacho kinapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo unadunda. Shinikizo au presha ya diastole inapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo umetulia au kati ya mapigo ya moyo (diastole).

neg:
Aina ya damu
Wanawake wengi wajawazito hubeba mimba yenye aina ya damu tofauti na yao, na mama huweza kutengeneza kingamwili dhidi ya chembechembe nyekundu za damu za mimba. Wakati mwingine kingamwili hizi za mama ni IgG, imunoglobulini ndogo, ambayo inaweza kuvuka kondo na kusababisha hemolosia ya chembechembe nyekundu za damu, ambayo kwa upande mwingine inaweza kusababisha ugonjwa wa hemolitiki wa mtoto mchanga, ugonjwa wa hesabu ya chini ya damu ya mimba unaoweza kuwa hafifu au kali.

neg:
Homa ya ndengi
Watu walioambukizwa wanapohitaji viowevu kupitia kwenye mshipa, kwa kawaida huvihitaji kwa siku moja au mbili. Mtaalam wa afya ataongeza kiwango cha viowevu anavyopewa ili mtu huyo aweze kutoa kiwango fulani cha mkojo (0.5–1 mL/kg/hr). Kiowevu hicho huongezwa hadi hematokriti ya mtu huyo (kiwango cha ayoni kwenye damu) na ishara muhimu kurejea katika hali yake ya kawaida. Kwa sababu ya hatari ya kutokwa na damu, wataalam wa huduma za afya hujaribu kujitenga nataratibu za kiafya zenye madhara kama vile intubesheni ya nasogastri (kuweka tyubu kwenye pua la mtu na kuiteremsha hadi kwenye tumbo), kudunga sindano kwenye misuli (kumpa mtu dawa kwenye misuli moja kwa moja) na kwenye mianya ya ateri (kuweka sindano kwenye ateri). Asetaminofeni (Tylenol) inaweza kutumiwa kudhibiti homa na maumivu. Aina ya dawa ya kuzuia kuvimba inayoitwa NSAID (kama vile ibuprofeni na asprini) hazifai kutumiwa kwa sababu zinaweza kusababisha kutokwa na damu. Kupewa damu kunafaa kuaza mapema iwapo ishara kuu za mtu huyu zitabadilika au si za kawaida na ikiwa idadi ya seli nyekundu za damu inapungua. Ikiwa damu itahitajika, mtu anafaa kupata damu nzima (damu ambayo haijagawanywa katika sehemu tofauti) au kundi la seli nyekundu za damu. Pleteleti (zilitengwa kutoka kwa damu nzima) na plazma – mbichi iliyoganda huwa haipendekezwi.

neg:
Shinikizo la juu la damu
Kipimo cha kawaida cha shinikizo la damu ni 100–140 milimita za zebaki (mmHg) upande wa systolic (kipimo cha juu) na 60–90  milimita za zebaki upande wa diastolic (kipimo cha chini). Shinikizo la juu la damu hutokea kama kipimo kikiwa zaidi ya 140/90 mmHg kwa muda mrefu.

neg:
Ova
Ova ya binadamu ni seli kubwa zaidi katika mwili wake, kwa kawaida huonekana kwa macho bila ya kutumia hadubini au kifaa kingine cha kukuza. Ova ya binadamu inakaribia takriban mm 0.12 katika kipenyo.

neg:
Damu
Wanyama wenye uti wa mgongo na walio pia na taya wana Mfumo wa kingamaradhi unaotegemea kwa kiasi kikubwa seli nyeupe za damu. Seli hizo husaidia kupinga maambukizi na vimelea. Chembe za kugandisha damu ni muhimu katika ugandishaji wa damu. Athropodi, zinazotumia himolimfu, zina hemosaiti kama sehemu ya mfumo wao wa kinga.

neg:
Homoni
Jicho linaona simba, ubongo unatambua kuna hali ya hatari na kupitia neva unatuma amri kwa tezi maalumu iliyoko kando ya figo. Tezi hiyo hutengeneza homoni ya adrenalini na kuimwaga katika mzunguko wa damu. Adrenalini kupitia damu inafika pande zote za mwili na kusababisha mabadiliko katika ogani zenye molekuli za kupokea na kuelewa adrenalini. Ujumbe huu unasababisha:

neg:
Mfupa
Mifupa inaunganishwa katika kiunzi cha mifupa. Mwili wa binadamu huwa na mifupa zaidi ya 200, idadi inayojulikana kwa wataalamu ni 270, lakini wakati wa maisha mifupa mingi inaungana kuwa mmoja, hivyo kwa kawaida mtu mzima huwa na mifupa 206.

neg:
Damu
Kwa upande wa anatomia na histolojia, damu inafikiriwa kama muundo maalum wa tishu unganifu, kutokana na asili yake ya mifupa na uwepo wa nyuzi zenye mfumo wa fibrinojeni.

neg:
Kifuko cha nyongo
Kifuko cha nyongo ni karibu sentimeta 7-10 kwa urefu kwa wanadamu. Ni kijani iliyokolea kwa rangi kwa sababu ya nyongo iliyo ndani yake. Kimeunganishwa na ini na duodeni (sehemu ya kwanza ya utumbo mwembamba) kwa njia ya mirija.

neg:
Mate
2-21 mmol / L sodiamu (chini kuliko plasma ya damu)

neg:
Kifuko cha nyongo
Kifuko cha nyongo (kwa Kiingereza: "Gallbladder") ni kiungo chenye umbo la pea katika tumbo. Hutunza karibu mililita 50 za nyongo mpaka mwili utakapohitaji nyongo kumeng'enyea chakula. Kimiminika hicho husaidia kumeng'enya mafuta.

neg:
Kisukari aina ya 2
Udhibiti wa aina ya 2 ya kisukari huzingatia mikakati ya mtindo wa maisha, kupunguza hatari za magonjwa ya moyo na mishipa na kudumisha viwango vya kawaida vya glukosi ya damu. Ufuatilizi wa kibinafsi wa glukosi ya damu kwa watu waliotambulika na aina ya 2 ya kisukari kwa mara ya kwanza ulipendekezwa na [[Huduma ya Afya ya Kitaifa]] ya Uingereza mwaka wa 2008, Hata hivyo, manufaa ya ufuatilizi wa kibinafsi kwa watu wasiotumia insulini ya vipimo vingi sio bayana . Kudhibiti vipengele vingine vya hatari za moyo na mishipa kama vile [[shinikizo la juu la damu]], [[kiwango cha juu cha kolesteroli ]] na [[mikrolubuminuari]] huongeza miaka ambayo mtu anatarajiwa kuishi.Udhibiti wa kina wa shinikizo la damu (chini ya 130/80 mmHg) ikilinganishwa na udhibiti wa kawaida (chini ya 140-160/ 85-100 mmHg) huchangia upungufu mdogo wa hatari, lakini hauathiri hatari ya kijumla ya kifo.

neg:
Mafuta (chakula)
Vyakula hivi huhitajika kwa asilimia chache sana ndani ya mwili. Vyakula vya mafuta vikizidi mwilini huwa na madhara kama kuziba mishipa na kusababisha ugonjwa huitwao shinikizo la damu au maarufu kama presha. Ugonjwa huu hutokana na mafuta kuganda moyoni na kusababisha moyo kushindwa kusukuma damu ipasavyo.

neg:
Ugonjwa wa uti wa mgongo
Ukolezi wa glukosi katika KMN kwa kawaida huwa zaidi ya asilimia 40 wa kiwango kilicho kwenye damu. Kwa meninjitisi ya kibakteria, kiwango cha glukosi kwa kawaida huwa chini zaidi; kiwango cha glukosi katika KMN basi hugawanywa kwa uwiano wa [[Sukari ya damu|glukosi ya damu]] (uwiano wa glukosi ya KMN na ya seramu). Uwiano wa ≤0.4 huonyesha uwepo wa meninjitisi ya kibakteria; katika mtoto mzawa, kwa kawaida kiwango cha glukosi katika KMN huwa juu zaidi, na uwiano wa chini ya 0.6 (asilimia 60) hivyo huchukuliwa kuwa wa kawaida. Viwango vya juu vya [[asidi ya lakteti|lakteti]] katika KMN huonyesha kiwango cha juu cha uwezekano wa kuwepo kwa meninjitisi ya kibakteria, sawa na idadi ya seli nyeupe za damu.Iwapo viwango vya lakteti viko chini ya  mg/dl 35 na mtu huyu hajapokea antibiotiki hivi karibuni, basi inawezekana kwamba hakuna meninjitisi ya kibakteria.

neg:
Moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla
kuathirika kwa misuli inatokea kama msukumo mdogo wa damu (BP <90) upo.

neg:
Homanyongo C
Utoaji wa damu, mazao ya damu, na upandikizi wa viungo vya mwili bila kuchunguza HCV ndizo zinazoleta matatizo makubwa ya uambukizaji. Marekani ilirasimisha uchunguzi mnamo mwaka 1992. "Tangu wakati huo kiwango cha maambukizi imepungua kuanzia kati ya mmoja kati ya 200 kwa kila kipimo cha damu hadi moja kati ya 10,000 mpaka 10,000,000 kwa kila kipimo cha damu. Kuna upungufu wa maambukizi kwa sababu kuna kipindi cha siku 11 hadi 70 ambazo ni siku ambazo mtoaji damu mtarajiwa anayepata Homa ya nyongo C na damu yao kuonyesha kwamba imeambukizwa. Nchi zingine bado hazifanyi uchunguzi wa Homa ya nyongo C kwa sababu ya gharama.

neg:
Morta
Morta si kipimo sanifu, lakini katika maisha ya kila siku inasaidia sana. Mtu akijua urefu wa morta yake anaweza kupima vitu vingi haraka. Kwa sababu mtu hutembea na mkono wake kila saa, tofauti na futi au chenezo. Hivyo kuna ushauri wa kwamba kila mtu apime morta yake na kuikumbuka kwani itamsaidia kila mahali. Kwa kawaida morta ya mtu mzima inaweza kuwa kati sentimita 15-20.

neg:
Maziwa ya mama
Ingawa sasa imependekezwa karibu kote ulimwenguni, katika baadhi ya nchi katika miaka ya 1950 suala la kunyonyesha lilipitia kipindi pale lilionekana kama mtindo hafifu na matumizi ya formula ya mtoto ikawa inazingatiwa zaidi kuliko maziwa. Hata hivyo, kwa sasa imetambuliwa ulimwenguni kote kwamba hakuna formula ya kibiashara ambayo inaweza kulinganishwa na maziwa ya mama. Mbali na kiasi sahihi cha kabohidirati protini na mafuta, maziwa pia hutoa vitamini, madini enizime za kutuliza tumboni na homoni - mambo haya yote mtoto anayekua huhitaji. Maziwa ya matiti pia ina kingamwili na limufositi kutoka kwa mama ambazo humsaidia mtoto kupinga maambukizi. Kazi ya maziwa ya mama ya kinga hutegemea mtu binafsi, kama mama, kupitia njia ya kumshika na kumhudumia mtoto,huja kuwasiliana na pathogeni ambazo hutawala mtoto na hivyo basi mwili wake hutengeneza kingamwili sahihi na chembechembe za kinga.

neg:
Nyuroni
Kuna takriban nyuroni bilioni 86 katika ubongo wa binadamu, ambazo zinajumuisha karibu 10% ya seli zote za ubongo.

neg:
Aina ya damu
Mifumo miwili ya aina za damu iliyo muhimu zaidi iligunduliwa na Karl Landsteiner wakati wa majaribio ya kwanza ya kuongezea damu: aina ya ABO mwaka wa 1901 na kwa ushirikiano na Alexander S. Wiener aina ya Rhesus mwaka wa 1937. Uvumbuzi wa jaribio la Coombs mwaka wa 1945, majilio ya udaktari wa kuongezewa damu, na ufahamu wa ugonjwa wa hemolitiki ya mtoto mchanga kuliongoza kwa ugunduzi wa aina zaidi za damu, na sasa mifumo 30 ya vikundi vya damu ya binadamu vinatambuliwa na Shirika la Kimataifa la Utoaji damu (ISBT), na ndani vikundi 30 vya damu, zaidi ya antijeni 600 tofauti za vikundi vya damu zimepatikana, nyingi kati ya hizi ni za nadra sana au zinapatikana katika makabila mengine. Aina za damu zimetumika katika sayansi ya kuchunguza na katika kupima ubaba, lakini nafasi ya matumizi haya mawili inachukuliwa na uchukuaji kijeni wa alama za vidole ambao hutoa uhakika zaidi.

neg:
Kiwango cha metaboli msingi
Kemikali kwa ajili ya mafuta hutofautiana kutoka ile ya wanga kwa kuwa mafuta yenye oksijeni ya atomi chache mno kwa uwiano wa atomi ya kaboni na hidrojeni. Wakati hutajwa kwenye lishe, mafuta kwa ujumla hungawanyishwa katika makundi sita, jumla ya mafuta, mafuta ya asidi acid, polyunsaturated fatty acid, monounsaturated fatty acid, cholesterol malazi, na fatty acid trans. Kutoka mtazamo wa kiwango shikizi cha metaboli wakati wa kupumzika, nguvu zaidi zinahitajika ili kuchoma mafuta yenye kolozi ya asidi badala ya mafuta yasiyo na kolozi. molekuli yenye mafuta ya asidi, huvunjwa chini na humuishwa kutokana na idadi ya atomi kaboni katika muundo wake Masi. Equation ya kemikali kwa ajili ya kimetaboliki ya atomi dioksidi 12-16 katika molekuli hulowesha mafuta ya asidi inaonyesha tofauti kati ya kimetaboliki ya wanga na mafuta ya asidi. asidi ya kiganja ni mfano mwema wa utafiti wa lowesha wa molekuli ya mafuta ya asidi.

neg:
Ini
Ini likishindwa kuyeyusha sumu na uchafu, hivi vitu vichafu vitakaa kwenye damu kwa muda mrefu. Kitu kimoja ambacho kinajijenga ni bilirubini (dutu ya njano inayoipa nyongo rangi ya njano), seli nyekundu za damu zinapokufa, hemoglobini iliyopo kwenye hizo seli zikivuja kwenye damu hemoglobini huwa bilirubini. Ini huchukua bilirubini hiyo nje ya damu na kuweka kwenye nyongo, nyongo huenda kwenye utumbo, kisha hutolewa nje pamoja na uchafu kutoka mwilini. Kama ini likipata matatizo, halitatoa bilirubini, kwa hiyo bilirubini itakaa mwilini: hii hufanya mtu aonekane wanjano na inajulikana kama homa ya manjano. Kwa hiyo macho na ngozi kuwa ya njano ni dalili za magonjwa ya ini.

neg:
Damu
Kadiri 98.5% ya oksijeni katika sampuli ya damu ya ateri katika binadamu mwenye afya anayepumua kwa kanieneo ya bahari hushikanishwa kikemikali pamoja na Hgb (Himoglobini). Kadiri 1.5% imeyeyushwa kimwili katika majimaji zingine za damu na haijaunganishwa na Hgb. Molekuli ya himoglobini ndiyo kisafirishaji kikuu cha oksijeni katika miili ya mamalia na aina nyingine nyingi (kwa wanyama wenye mfumo tofauti, angalia hapo chini). Himoglobini ina uwezo wa kuunganisha oksijeni wa kati ya 1.36 na 1.37 ml O kwa gramu ya Himoglobini, ambayo huongeza ujumla wa uwezo wa oksijeni ya damu mara sabini, ikilinganishwa na ikiwa oksijeni pekee ingebebwa kwa umumunyifu wake wa O 0.03 mL kwa lita ya damu kwa sehemu ya shinikizo ya mmHg ya oksijeni (takriban 100 mmHg katika ateri).

neg:
Damu
Wakati damu inapotiririka kupitia mishipa, dioksidi ya kaboni huenea kutoka kwa tishu hadi kwenye damu. Kiasi kingine cha dioksidi ya kaboni huyeyushwa kwenye damu. Sehemu ya CO huathiriwa na himoglobini na protini zingine na kuunda michanganyiko ya kaboni na amino. Dioksidi ya kaboni iliyobaki inabadilishwa kuwa bikaboneti na ioni za haidrojeni kupitia kitendo cha RBC cha kiondoa maji cha kaboni. Kiasi kikubwa cha dioksidi ya kaboni kinasafirishwa kupitia damu katika muundo wa ioni za bikaboneti.

neg:
Damu
Neno "damu," hutumika katika jamii kuashiria "ukoo" na asili ya mtu. Maneno mengine ambapo damu hutumika katika muktadha wa historia ya familia ni "damu ya buluu" (kutoka tabaka la viongozi), "damu ya kifalme", "damu mchanganyiko" (ya kutoka mbari tofauti) na "jamaa wa damu" (yaani ndugu). [[Category:Damu]]
[[Category:Mwili]]
[[Jamii:Dini]]

neg:
Bawasiri
Mito ya hemoroidi ni sehemu ya anatomi ya kawaida ya binadamu na huwa maradhi inapopitia mabadiliko yasiyo ya kawaida. Kunayo mito tatu iliyo katika mfereji wa mkundu wa kawaida. Hii huwa pembeni mwa kushoto, utangulizi wa kulia, na sehemu za nyuma za kulia. Zimetengenezwa kwa mishipa ya damu inayoitwa sinasi, tishu unganishi na misuli nyororo bali si kwa ateri wala vena. Sinasi haziwi na tishu za misuli katika kuta zao zinazotofautisha kutoka kwa vena zake. Seti hii ya mishipa ya damu huitwa pleksasi ya hemoroidi.

neg:
Damu
Kutokana na umuhimu wake katika maisha, damu inahusishwa na idadi kubwa ya imani. Moja kati ya zile kuu zaidi ni matumizi ya damu kama alama ya mahusiano ya familia kupitia kuzaliwa / uzazi; kuwa na "uhusiano wa damu" ni kuhusiana kwa uzazi au nasaba, badala ya ndoa. Hii huhusiana kwa karibu na ukoo, na misemo kama vile "damu ni nzito kuliko maji", "damu mbaya" na pia "ndugu wa damu." Damu husisitizwa sana katika dini za Kiyahudi na Kikristo kwa sababu Walawi 17:11 inasema "maisha ya kiumbe yamo katika damu." Fungu hili ni sehemu ya sheria ya Kilawi inayopinga unywaji wa damu au ulaji wa nyama ambayo bado ina damu ndani yake badala ya kuimwaga nje.

neg:
Mfumo wa mzunguko wa damu
Damu ni chombo cha kusafirisha mahitaji ya seli kama vile virutubishi na oksijeni pale panapohitajika, halafu inapokea dutu zisizohitajika tena kutoka seli na kuzipeleka kwa viungo zinapoondolewa mwilini.

neg:
Shinikizo la ndani ya fuvu
Shinikizo la ndani ya fuvu (ICP) ni shinikizo la ndani ya kichwa na hivyo katika tishu ya ubongo na maji kwenye uti wa mgongo CSF). Mwili una taratibu mbalimbali ambazo zinatibithi shinikizo la fuvu, ambapo shinikmaji ya uti wa ubongo hubadilika kwa karibu mmHg 1 katika watu wazima kupitia mabadiliko katika uzalishaji na unyonyaji wa ngozi wa CSF. Shinikizo la CSF limeonekana kuvutiwa na mabadiliko ya ghafla ya shinikizo la kifua cavity wakati wa kukohoa (shinikizo la tumbo), kutoa pumzi kwa nguvu (maneuver Queckenstedt), na mawasiliano na sehemu ya juu ya ateri na mshipa (mifumo ya mishipa na ateri. ICP hupimwa kwa milimita ya zebaki (mmHg) na kwenye mapumziko, ni baina ya 7-15 mmHg kwa watu wazima waliolala chali, na huwa hasi (wastani -10 mmHg) wakiwa wima.[1] Mabadiliko kwenye ICP yanahusishwa na mabadiliko kwenye uzito wa moja au zaidi ya sehemu zilizomo kwenye fuvu.

neg:
Aina ya damu
Aina ya damu kamili ni seti ya dutu 30 kwenye uso wa chembechembe nyekundu za damu, na aina ya damu ya mtu ni mojawapo ya miungano iwezekanayo ya antijeni za aina ya damu. Katika aina hizo 30 za damu, zaidi ya antijeni 600 tofauti za aina ya damu zimepatikana, lakini nyingi kati ya hizi ni za nadra sana au kwa kiasi kikubwa hupatikana katika makabila fulani tu.

neg:
Mfumo wa mzunguko wa damu
Kwa mamalia pamoja na binadamu mfumo wa mzunguko wa damu kwa jumla huwa na pande mbili:Pande hizi mbili za mzunguko zinashughulikiwa na pande mbili za moyo:

neg:
Damu
Damu yote (plazma na seli) huonyesha sifa zisizofuata sheria za giligili za Newton; sifa zake za kutiririka hubadilika ili kutiririka ipasavyo kupitia mishipa midogo ya damu kwa upinzani mdogo zaidi kuliko plazma ikiwa peke yake. Aidha, kama himoglobini yote ya binadamu ingekuwa huru katika plazma badala ya kuwekwa kwenye RBCs, giligili za mzunguko ungenata sana na kufikia kiwango ambapo unazuia utendakazi bora wa mfumo wa moyo na mishipa.

neg:
Mmeng'enyo
Kutoka hapa uji wa chakula unaendelea katika utumbo wa duodeni na utumbo mwembamba. Vimeng'enya mbalimbali vinaongezwa na sehemu kubwa ya molekuli za mafuta hupasuliwa hapa. Pamoja na sehemu zilizopasuliwa awali molekuli ndogo zinafyonzwa hapa na kuingia kwenye damu. Damu inapeleka molekuli hizi za virutubisho kwenda viungo vya mwili vinavyozitumia. Kwa hiyo kazi kubwa ya mmeng'enyo inatokea kwenye utumbo mwembamba mwenye urefu wa mita sita

neg:
Homa
Halijoto ya kawaida ya mwanadamu ni kati ya 36.6 na 37 sentigredi za Selsiasi ikipimwa chini ya ulimi.

neg:
Seli za damu
Seli za damu ni seli za pekee ambazo, pamoja na plasma ya damu, zinafanya damu ya wanyama wengi, hasa ya wanyama wenye uti wa mgongo (vertebrata).

neg:
Damu
Uzuiaji wa mtiririko wa damu pia unaweza kutumika katika tishu maalum kusababisha ujazaji kwa damu unaosababisha usimikaji wa tishu hiyo, mifano ni tishu ya usimikaji katika uume na kisimi.

neg:
Mfumo wa mzunguko wa damu
Mzunguko wa damu unafikisha mwilini mwote virutubishi, oksijeni, homoni na seli za damu ili kulisha, kukinga dhidi ya maradhi, pamoja na kudhibiti halijoto na uwiano kwa jumla.

neg:
Mfumo wa mzunguko wa damu
Vivyo hivyo vena zinaanza kwa umbo neymbamba upande wa kinyume cha kapilari zikiitwa venuli. Zinaongezeka unene kadri zinavyokuwa karibu zaidi na moyo.
Kwa hiyo mwendo au mzunguko wa damu ni moyo - ateri - aterioli - kapilari - venuli - vena - moyo.

neg:
Seli
Mwili wote wa kila kiumbehai hufanywa kwa seli. Viumbehai vidogo sana kama bakteria huwa na seli moja tu. Mwili wa mwanadamu huwa na seli trilioni 100 au 10.

neg:
Mzunguko wa moyo
Mzunguko wa moyo (pia: mwendo wa moyo; ing. "cardiac cycle") inamaanisha matukio yote au yoyote kuhusiana na mtiririko au shinikizo la damu ambayo hutokea kuanzia mwanzo wa pigo la kwanza la moyo hadi mwanzo wa pigo la pili. Idadi ya mizunguko ya moyo kwa sekunde ni kasi ya kupiga kwa moyo. Kila pigo la moyo lina hatua tano muhimu: la kwanza, "dayastoli ya baadaye", ni wakati vali za semilunar hufunga, na vali za atrioventricular (AV) hufunguka, na moyo mzima umepumzika. Ya pili, "sistoli ya atiria", ni wakati atiria hunywea, vali za AV hufunguka, na damu hutiririka kutoka atiria kwenda ventrikali. Ya tatu, "mnyweo wa ventrikali ulio na mjao sawa", ni wakati ventrikali hunywea, na vali za AV na zenye umbo la nusu mwezi (semilunar) hufunga, na hakuna mabadiliko katika kiasi cha damu. Ya nne, "Ufukuzo wa ventrikali", ni wakati ventrikali ni tupu na zinanywea, na vali za semilunar ziko wazi. Kwenye hatua ya tano, "Kupumzika kwa ventrikali kwa mjao sawa", shinikizo hupungua, hakuna damu inayoingia kwenye ventrikali, ventrikali huacha kunywea na hupumzika, na vali za semilunar hufunga kutokana na shinikizo la damu katika mshipa wa aota.

neg:
Maziwa ya mama
Maziwa ya binadamu yana 0.8% hadi 0.9% protini, 4.5% mafuta, 7.1% kabohidreti na 0.2% (madini). kabohidarati hasa ni laktosi; lakstosi- oligasakaride kadhaa zimetabilika kuwa vipengele nadra.

neg:
Mfumo wa mzunguko wa damu
Ateri huwa nyembamba zaidi kadri zisivyofika mbali na moyo. Mwishoni ni nyembamba sana huitwa aterioli na kuingia katika kapilari ambazo ni vyombo vya damu vyembamba mno zinazolisha seli za mwili moja kwa moja.

neg:
Kiharusi
Mwaka 2010, takriban watu milioni 17 walipata kiharusi na watu milioni 33 walikuwa wamepata kiharusi awali na walikuwa wangali hai. Kati ya 1990 na 2010, idadi ya visa vya kiharusi vilivyotokea kila mwaka vilipungua kwa takriban 10% katika mataifa yaliyostawi na kuongezeka kwa 10% katika mataifa yanayostawi. Mwaka wa 2013, kiharusi kilikuwa cha pili kikuu cha kifo baada ya ugonjwa wa ateri ya moyo, kikisababisha vifo milioni 6.4  (12% ya idadi jumla). Takriban vifo milioni 3.3 vilisababishwa na kiharusi cha iskemia huku vifo milioni 3.2 vikisababishwa na kiharusi cha kuvuja damu. Takriban nusu ya idadi ya watu walio na kiharusi huishi kwa muda wa chini ya nusu mwaka. Kwa kijumla, thuluthi tatu ya visa vya kiharusi vilitokea kwa watu wa umri wa zaidi ya miaka 65.

neg:
Damu
Damu hufanya kazi nyingi muhimu katika mwili, zikiwemo:

neg:
Damu
Kati ya wanyama wengi wasio na uti wa mgongo, protini hizi za kubeba oksijeni huyeyuka kwa urahisi katika damu; kati ya wanyama wenye uti wa mgongo zinapatikana katika seli maalumu nyekundu za damu, zinazoruhusu ukolezi wa juu zaidi wa pigmenti za kupumua bila kuongeza mnato au kuharibu viungo vinavyochuja damu kama vile figo.

neg:
Damu
Ndani ya damu kuna utegili (kwa Kiingereza "plasma") ambao ni kiowevu chake pamoja na seli za damu nyekundu na nyeupe. Seli nyekundu hubeba oksijeni wakati daioksaidi ya kaboni hubebwa na utegili. Seli nyeupe ni kama walinzi wa mwili wa kupambana na magonjwa. Pia kuna chembe sahani.

neg:
Mwili
Kabla ya kufikia utu uzima, mwili unaundwa na seli bilioni 100.000.

neg:
Damu
Damu inasambazwa mwilini kupitia mishipa ya damu kutokana na usukumaji wa moyo. Katika wanyama wenye mapafu, damu kutoka kwa ateri hubeba oksijeni kutoka kwa hewa iliyovutwa hadi kwenye tishu za mwili, na damu kutoka kwa vena hubeba dioksidi ya kaboni, bidhaa taka zinazotokana na umetaboli, zinazozalishwa na seli, kutoka kwa tishu hadi kwa mapafu ili zitolewe.

neg:
Damu
Damu husambazwa mwilini kupitia vyombo vya damu kwa msukumo wa moyo. Kwa binadamu, damu husukumwa kutoka ventrikuli thabiti ya kushoto ya moyo na kupitia ateri hadi tishu za pembeni na hurudi kwa atiria ya moyo kupitia mshipa. Baadaye huingia kwenye ventrikali ya kulia kupitia ateri ya mapafu na husukumwa kwa mapafu na kurudi kwenye atiria ya kushoto kupitia mshipa wa mapafu. Damu kisha inaingia katika ventrikali ya kushoto ili isambazwe tena. Damu ya ateri hubeba oksijeni kutoka kwa hewa iliyovutwa ndani hadi kwa seli zote za mwili, na damu ya vena hubeba dioksidi ya kaboni, bidhaa taka ya metaboli ya seli, hadi kwa mapafu ili itolewe nje. Hata hivyo, tofauti moja ni ile ya ateri ya mapafu, iliyo na damu isiyo na oksijeni zaidi mwenye mwili, huku vena za zikiwa na damu yenye oksijeni.

neg:
Nikotini
Kwa viwango kikubwa zaidi hatari zake kama sumu ya neva ni muhimu. Kiwango cha miligramu moja ya nikotini kwa kilogramu moja ya uzani wa mtu kinatosha kumwua mtu. Yaani mtu mwenye uzani wa kg 70 hufariki akiingiza miligramu 70 mwilini. Hapa ni kwa mfano hatari ya watoto wadogo kula sigara bila kujijua: sigara moja huwa na miligramu 10 za nikotini. Mvutaji anaingiza sehemu yake tu kwa njia ya moshi lakini mlaji anapata yote na mtu mdogo huwa hatarini kabisa.

neg:
Aina ya damu
Karibu kila mara, mtu ana aina moja ya damu maisha yake yote, lakini mara chache sana aina hubadilika kwa sababu ya mtu kuongezewa damu au kwa ukandamizaji wa antijeni katika maambukizi, donda ndugu, au ugonjwa kingamwilinafsi.
Mfano wa jambo hili nadra ni kesi ya Demi-Lee Brennan, raia wa Australia, ambaye aina yake ya damu ilibadilika baada ya kuatikwa ini.
Sababu nyingine ya kawaida ya mabadiliko ya aina ya damu ni uatikwaji wa uboho ambao hutekelezwa kwa lukemia na limfoma, miongoni mwa magonjwa mengine. Mtu akipokea uboho kutoka kwa mtu ambaye ana aina tofauti ya ABO (k.m. mgonjwa wa aina A anapokea uboho wa aina O), hatimaye damu ya mgonjwa itabadilika kuwa ya aina ya changizi.

neg:
Kanieneo angahewa
Viumbe vyote hutegemea kanieneo jinsi ilivyo kawaida kwao. Kimsingi mwili wa binadamu inaweza kuathiriwa kama chupa cha plastiki katika picha hapo upande wa kulia. Tunavumilia kanieneo ya kawaida ya angahewa kwa sababu kiowevu vya seli zetu na damu kina shinikizo ya kulingana.
Kama tunapanda sana juu tuko hatarini ya kulipuka kwa sababu shindikizo ya angahewa inapungua kwa hiyo shindikizo ya ndani ya miili yetu inaweza kupasua ngozi yetu. Lakini hata kabla kufika juu vile kunatokea matatizo kwa sababu uwezo wa damu kushika na kubeba oksijeni inapungua pia na hjii ni sababu ya kwamba ndege kubwa zinazotembea katika kimo cha mita 11.000 au zaidi huwa na chumba ambako kanieneo angahewani inaongezwa kwa njia ya mitambo. Ndege zinazofikia juu zaidi au marubani wa roketi ni lazima watu wawe na nguo zinazotunza shinikizo ndani.

neg:
Meno
Ndani ya jino kuna uwazi mwenye tishu ya neva na mishipa ya damu. Neva pamoja na mishipa ya damu huingia katika mvungu penye ncha ya kizizi cha jino.

neg:
Mfupa
Kwa nje mfupa hufunikwa na ngozi ya pekee (periosteum). Ndani ya mfupa kuna neva, mishipa ya damu na uboho. Uboho ni mahali pa kuzalisha seli za damu. Katika umri wa mtoto karibu kila mfupa huwa na uboho ndani yake, kwa mtu mzima ni mifupa mikubwa na minene zaidi tu.

neg:
Ventriko
Pia ventriko imegawanyika katika sehemu mbili ambazo ni: ventriko ya kulia na ventriko ya kushoto. Ventriko ya kulia ina ukuta mkubwa kuliko ya kushoto kwani huzuia damu kwa nguvu kubwa kuliko ya kushoto, kwani ya kushoto yenyewe haifanyi kazi ya kuzuia bali huelekeza damu kwenye ateri ya mapafu.

neg:
Ateri
Aorta ni mshipa mkubwa kuliko mishipa yote katika mwili wa binadamu.Mshipa huu hushukua damu yenye oksijeni kwenye moyo kwenda sehemu zote za mwili.

neg:
Mfumo wa mzunguko wa damu
Moyo ni ogani inayosukuma damu katika mishipa yake ambayo husafirisha damu kwenda sehemu zote za mwili ili ziweze kutenda kazi.

neg:
Damu
Kulingana na [[tafsiri]] yao ya maandiko, kama vile Matendo 15:28-29 ("Endelea kujitenga ... na damu."), [[Mashahidi wa Yehova]] hawali damu wala kukubali kuongezewa damu yote au sehemu kuu za damu: seli nyekundu za damu, chembechembe nyeupe za damu, chembe za kugandisha damu (thrombositi), na plazma. Wanachama wanaweza kujiamulia binafsi ikiwa watakubali taratibu za matibabu zinazohusisha damu yao wenyewe au [[dutu]] ambazo zinagawanywa zaidi kutoka kwa sehemu nne kuu.

neg:
Damu
Seli nyingi zaidi katika damu za wanyama wenye uti wa mgongo ni seli nyekundu za damu. Seli hizi zina himoglobini, protini yenye madini ya chuma, ambayo huwezesha usafirishaji wa oksijeni kwa kujiunganisha kwa hali ya kujirudia na gesi hii ya kupumua na kuongeza kwa kiasi kikubwa umumunyifu wake katika damu. Kwa upande mwingine, dioksidi ya kaboni inasafirishwa karibu kabisa nje ya seli ikiwa imeyeyushwa ndani ya plazma kama ioni ya bikaboneti.

neg:
Seli nyeupe za damu
Seli nyeupe za damu (kwa Kiingereza: "White blood cells", kifupi: "WBCs"; pia "leukocytes" au "leucocytes") ndizo seli za damu zinazohusika na mfumo wa kingamaradhi ili kulinda mwili hidi ya maambukizi.

neg:
Ulevi
[[File:Alcohol use disorders world map - DALY - WHO2002.svg|thumb|300px|right|Ulemavu-mwaka uliobadilisha maisha kwa wanaotatizika na matumizi ya pombe kwa wakazi 100,000 mwakan wa 2002 [259] [260] [261] [262] [263] [264] [265] [. 266] [267] [268] [269] [270 ] [271]]]
[[File:Alcohol by Country.png|thumb|300px|right|Jumla ya rekodi za matumizi ya pombe kila mwaka kwa kila mwananchi (15 +), kwa lita ya
[[Category:Matumizi Mabaya ya Pombe ]]
[[Category:Utamaduni wa Kunywa]]
[[Category:Matatizo yanayohusiana na matumizi mabaya ya vileo ]]
[[Category:Uzoefu wa dawa za kulevya]]


query: Nathaniel Thomas Wilson ana miaka mingapi?

pos:
Kool G Rap
Nathaniel Thomas Wilson (amezaliwa tar. 20 Julai 1968), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Kool G Rap (au kwa kifupi huitwa G Rap), Kool G. Rap, na Giancana (Maana ya kifupisho cha ""G.""), ni rappa, kutoka mjini Corona jirani na mji wa Queens, New York huko nchini Marekani. Ameanza shughuli zake za kurap katikati mwa miaka ya 1980 akiwa kama nusu ya kundi la Kool G Rap na DJ Polo na pia akiwa kama mwanachama wa Juice Crew.

neg:
James Badge Dale
James Badge Dale (amezaliwa tar. 1 Mei, 1978) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Chase Edmunds kutoka katika mfululizo wa TV wa 24 kunako msimu wa 3 wa mfululizo huo.

neg:
Thomas Edison
Edison alizaliwa katika familia ya Ohio kama mtoto wa saba akasoma miezi michache tu shuleni alipofukuzwa kwa sababu hakupenda kutulia na kusikiliza akafundishwa na mamake nyumbani. Aligonjeka mara kadhaa na tokeo moja ilikuwa ya kwamba kuanzia umri wa miaka 15 alikuwa karibu kiziwi.

neg:
Kenneth Wilson
Kenneth Geddes Wilson (amezaliwa 8 Juni 1936) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Baadhi ya utafiti mwingine alijitahidi kueleza nadharia ya fizikia kwa jumla. Mwaka wa 1982 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Natalie Imbruglia
Natalie Jane Imbruglia (amezaliwa tar. 4 Februari 1975) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia na ni mwanamuziki-mtunzi wa pop, mwanamitindo kutoka nchini Australia.

neg:
Michael Jackson
Akiwa pamoja na ndugu zake, Jackson amefanya uongozi wa uimbaji kwa mara ya kwanza akiwa kama mwanachama mdogo kabisa katika kundi la The Jackson 5 mnamo mwaka wa 1964. Ameanza kazi ya usanii wa kujitegemea kunako mwaka wa 1971. Albamu yake ya mwaka wa 1982 "Thriller" imebaki kuwa albamu yenye mauzo bora kwa muda wote. Mchango waka katika utengenezaji wa muziki wa video umeinua kutoka katika hali ya kawaida hadi katika hali ya kisanii zaidi: video zake kama vile "Billie Jean", "Beat It" na " Thriller" inamfanya kuwa msanii Mmarekani Mweusi wa kwanza kupata kupigiwa nyimbo yake sana kwenye MTV. Jackson ameipa umaarufu baadhi ya maunja ya kudansi, kama vile robot na moonwalk. Staili ya muziki wake, staili ya sauti yake na zile koregrafia zilitambulika vizazi kwa vizazi, kirangi na hata katika mipaka ya kitamaduni.

neg:
Robert James Waller
Robert James Waller (amezaliwa 1 Agosti, 1939, eneo la Rockford, Iowa) ni mwandishi wa vitabu wa Kimarekani, na pia anafahamika kwa kazi zake za upigaji picha na uanamuziki.

neg:
Jimmy Wales
Jimmy "Jimbo" Donal Wales (amezaliwa tar. 7 Agosti 1966) ni mwanzilishi na ni rais wa sasa wa Wikimedia Foundation. Anafahamika zaidi kama mwanzilishi wa kamusi elezo huru ya Wikipedia. Kwa sasa anaishi mjini St. Petersburg, Florida.

neg:
Tatizo la Kupepesuka lenye Ukosefu wa Umakinifu
Ufuatiliaji wa miaka minane katika watoto waliotambuliwa kuwa na TKUU (aina changamani) uligundua kuwa watoto hawa huwa na matatizo mara nyingi katika ujana iwapo watapata matibabu au la. Barani Marekani, chini ya asilimia 5 ya watu wenye TKUU hupata shahada ya chuo kikuu, ikilinganishwa na asilimia 28 ya idadi jumla wenye umri wa miaka 25 na zaidi. Idadi ya watoto wanaofikia kigezo cha TKUU hushuka hadi nusu katika miaka mitatu kufuatia utambuzi. Hali hii hutokea pasi kutegemea matibabu yanayotumika. TKUU huendelea kuwepo katika utu uzima katika takriban asilimia 30 hadi 50 ya visa. Waathiriwa wana uwezekano wa kukuza mbinu za kuhimili wanapokomaa, hivyo kufidia dalili zao za awali.
TKUU inakadiriwa kuthuru takriban asilimia 6 hadi 7 ya watu wa umri wa miaka 18 na chini wanapotambuliwa kupitia kigezo cha DSM-IV. Viwango vya kikundi hiki hukadiriwa kuwa kati ya asilimia 1 hadi 2 wanapotambuliwa kupitia kigezo cha ICD-10 . Watoto wa Marekani Kaskazini hutambulika kuwa na kiasi cha juu cha TKUU kuliko wa barani Afrika na Mashariki ya Kati - hata hivyo, hali hii inaaminika kutokana na mbinu tofauti za utambuzi zinazotumika katika maeneo tofauti ulimwenguni wala sio kutokana na tofauti ya viwango vya hali hii. Ikiwa mbinu sawa za utambuzi zitatumika, viwango hivi huenda vikawa sawa katika nchi hizi. TKUU hutambulika takriban mara tatu zaidi katika wavulana kuliko wasichana. Tofauti hii katika jinsia inaweza kuashiria tofauti katika hatari ya kuathirika au kuwa jinsia ya kike ina ugumu wa kutambulika kuwa kuliko jinsia ya kiume.
Viwango vya utambuzi na matibabu vimeongezeka kule Uingereza na Marekani kwanzia miaka ya 1970. Kimsingi, hii inaaminika kutokana na mabadiliko ya jinsi hali hii inavyotambuliwa na jinsi watu ilivyo tayari kuitibu kwa dawa wala si kuzingatia ukweli wa badiliko katika kuwepo kwa hali hii. Inaaminika kuwa mabadiliko katika kigezo cha utambuzi mwaka wa 2013 na kuanzishwa kwa DSM V kutaongeza asilimia ya watu wenye TKUU hasa katika watu wazima.

neg:
Colin Salmon
Colin Salmon (amezaliwa tar. 6 Desemba, 1962) ni mwigizaji wa kutoka nchini Uingereza. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Charles Robinson katika filamu tatu za James Bond na James "One" Shade kwenye Mfululizo wa wa filamu za "Resident Evil". Kwa sasa yupo kama muhusika anayeonekana mara kwa mara kwenye, Walter Steele, katika mfululizo wa TV unaorushwa hewani na kina CW - "Arrow".

neg:
The Writing's on the Wall
Nchini Marekani, albgamu hii ilianza kwa #6 kwenye chati ya "Billboard" Hot 100 mnamo 14 Agosti 1999 na kuuza zaidi ya nakala 132,000 katika wiki yake ya kwanza. Ilibaki kwenye Top 20 kwa muda mrefu wa 1999 na ilikuwa imeuza zaidi ya nakala milioni 1.6 mwaka ulipoisha. Ilithibitishwa 2x platinum mnamo Januari 2000. Sinle ya "Say my Name" ilipotolewa takriban miezi tisa baadaye, albamu hii ilifika #5 kwenye "Billboard" Hot 100 mnamo 5 Mei 2000.Katika mwaka wake wa kwanza kwenye chati, ilikuwa kwenye chati kwa muda ya wiki 47 na ikauza nakala milioni 3.8. Albamu hii ilikaa kwa muda ya wiki 99 mfululizo kwenye Billboard 2oo na ilithibitishwa 8x platinum na Recording Industry Association of America mnamo 8 Novemba 2001 kwa kuuza zaidi ya nakala milioni 6.2 nchini Marekani.

neg:
Beyoncé Knowles
Akiwa na umri wa miaka minane, Knowles alikutana na LaTavia Roberson akiwa katika majaribio ya kikundi cha waimbaji wasichana. Wao, pamoja na rafiki ya Knowles Kelly Rowland, waliwekwa katika kikundi kilichoimba rap na kucheza dansi. Mwanzoni kikundi hiki kilichoitwa Girl's tyme, kilipunguzwa na kuwa cha wasichana sita. Kutokana na kuwepo kwa Knowles na Rowland, kikundi hiki cha Girl's tyme kiliwavutia watazamaji katika taifa zima. Mtayarishaji wa R&B kutoka pwani ya magharibi, Arne Frager, alisafiri kwa ndege hadi Houston ili kuwaona. Hatimaye yeye aliwapeleka kwenye studio yake - The Plant Recording Studios - iliyoko Kaskazini mwa California, na kushirikisha nyimbo za Knowles kwa sababu yeye ,Frager, alifikiria kuwa Knowles alikuwa na uwezo wa kuimba. Kama sehemu ya jitihada za kuingiza kikundi cha Girl's tyme kwenye studio kubwa ya kurekodi, mkakati ambao Frager alipanga kuutumia ulikuwa ni kwanza kukishirikisha kikundi hiki katika "Star Search," kipindi kilichokuwa kikubwa zaidi cha kuonyesha kipawa kwenye TV ya kitaifa kwa wakati ule. Girl's tyme walishiriki katika mashindano lakini wakashindwa kwa sababu wimbo waliouimba haukuwa mzuri, Knowles mwenyewe alikubali. Knowles alipatwa na "kipingamizi " cha kwanza katika kazi yake baada ya kushindwa, lakini baada ya kugundua kuwa waimbaji wengine mashuhuri kama Britney Spears na Justin Timberlake walipitia kipingamizi kama kile, yeye alirejesha tumaini.

neg:
Daniella Alonso
Daniella Alonso (aliyezaliwa Septemba 22, 1978) ni mwigizaji na mwanamitindo wa Marekani anayejulikana kwa majukumu katika maonesho ya "NBC" kama Nora Clayton na "Friday Night Lights" kama Carlotta Alonso.
Yeye pia anajulikana kwa kuonekana kwake kama Anna Taggaro kwenye mfululizo wa televisheni ya "WB One Tree Hill" na majukumu yake ya kuongoza katika sinema ya "The Hills Have Eyes 2" na Wrong Turn 2: Mwisho Mwisho.

neg:
Chris Brown (mwimbaji)
Brown amehudhuria kipindi cha UPN cha "One on One" na katika tukio la majaribio la kipindi cha The N' s "Brandon T. Jackson Show" . Aidha, Brown alipata nafasi ndogo ya kuigiza kama mmoja wa wanabendi katika msimu wa nne wa kipindi cha Fox The O. C. katika mwezi wa Januari 2007. Kisha Brown akapata nafasi yake ya kwanza katika filamu "Stomp the Yard," wakiwa na Ne-Yo, Meagan Good na Columbus Short katika mwezi wa Januari 2007. Baadaye Brown alishiriki katika filamu ya "This Christmas," igizo la drama ambalo mhusika mkuu alikuwa ni Regina King, iliyotolewa tarehe 21 Novemba 2007. Mnamo 9 Julai 2007, Brown alishiriki katika sehemu ya onyesho la MTV la "My Super Sweet 16" (kwa ajili ya tukio hilo, jina lilibadilishwa na kuitwa: "Chris Brown: My Super 18)" kuadhimisha kutimiza kwake kwa miaka kumi na nane mjini New York. Brown pia aliigiza kama mhusika wa kualikwa katika filamu ya Disney ya The Suite Life of Zack & Cody kama yeye mwenyewe. Brown anatarajiwa kuigiza kama mhusika mkuu katika filamu ya drama ya mpira wa kikapu "Phenom."

neg:
Nicolás Otamendi
Nicolás Otamendi (matamshi ya Kihispania: [nikoˈlas otaˈmendi]; alizaliwa tarehe 12 Februari 1988) ni mchezaji mahiri wa timu ya Manchester City na anaichezea timu ya taifa ya Argentina hucheza kama kiungo wa kati.

neg:
Bill Clinton
William Jefferson Clinton (alizaliwa tar. 19 Agosti 1946), anafahamika zaidi kama Bill Clinton, alikuwa rais wa 42 wa Marekani. Alianza kutumikia taifa la Marekani kuanzia mwaka wa 1993 hadi 2001. Alipochaguliwa kuwa rais, alikuwa na umri wa mika 46. Mpinzani wake mkubwa alikuwa mzee George H. W. Bush na Bw. Bob Dole.

neg:
Titanic (filamu 1997)
Mnamo 1912, Rose DeWitt Bukater (Kate Winslet) aliye na miaka kumi na saba anaingia kwenye meli mjini Southampton pamoja na mchumba wake aitwaye Caledon "Cal" Hockley (Billy Zane), tajiri mmoja aliye na miaka thelathini na mamake - Ruth DeWitt Bukater (Frances Fisher). Cal na Ruth wanasisitiza kuhusu sherehe ya uchumba wa Rose, kwani kuoana kwao kutatoa madeni yote ambayo familia ya DeWitt Bukater wanayo. Rose anataka kujiuwa kwa kujirusha baharini kutokamana na kulazimishwa kuolewa na mtu asiyempenda. Kabla hajajirusha, mchoraji mmoja aitwaye Jack Dawson (Leonardo DiCaprio) anamzuia. Papo hapo, Cal na rafiki zake wanaskia kelele alizopiga Rose na wakifika hapo wanadhania kuwa Jack alikuwa anataka kumbaka Rose. Rose anawaelezea kuwa Jack ameokoa maisha yake, kwani aliteleza na karibu aanguke pindi Jack alimshikilia. Hakusema ukweli kuwa alikuwa anataka kujiuwa. Jack na Rose wanaanza kuwa marafiki.

neg:
Five Years Gone
Nathan Petrelli kwa sasa ni Rais wa Marekani, na Mohinder Suresh akiwa kama Mshauri Mkuu wa Masuala ya Afya na Matt Parkman akiwa kama Mkuu wa Usalama wa Taifa akiwa na Haitian ubavuni kwake. Niki Sanders amekuwa menenguaji tena, anajiita "Jessica", jina la alter ego wake wa zamani na dada'ke, ikiwa kama jina la kisanii. Mtoto wake Micah aliuawa kwenye mlipuko ambao umeharibu kwa kiasi kikubwa mji wa New York. Niki ana uhusiano wa kimapenzi na Peter Petrelli, ambaye ana kovu la shavu lisilioonekana vizuri katika upande wa shavu la kushoto.

neg:
William Wallace
Wallace alizaliwa kati ya miaka 1270-1272. Ni vitu vichache tu vinavyofahamika kuhusu kuzaliwa kwake au utoto wake. Mahali husika pamoja na muda ambao Wallace alizaliwa bado havijafahamika vizuri mpaka sasa. Watu wengine husema kuwa alizaliwa mnamo mwaka 1272, lakini kitabu kilichochapishwa kwenye karne ya 16 kiitwacho "History of William Wallace and Scottish Affairs" kinasema alizaliwa mwaka 1276. Jamii ilisema alizaliwa Elderslie, karibu na Paisley uliopo Renfrewshire. Kuna viungo katika Ayrshire pia, na bado pia haipo wazi kuwa Wallace alipigana na Waingereza wa Ayrshire au Lanark. Jamii ilimwona Wallace kama mtu wa kawaida tu. Robert the Bruce, ambaye pia alipigana na Waingereza, alionekana kuwa mtu mwenye heshima. Lakini huu si ukweli madhubuti kwa sababu familia ya Wallace ilikuwa na heshima kwa kiwango fulani pia.

neg:
Edward Moss
Edward Moss (amezaliwa tar. 11 Julai 1977) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuigiza na kucheza kama hayati Michael Jackson kwenye filamu na vipindi vya TV. Awali alikuwa anafanya katika kampuni ya McDonald's mwanzoni mwa miaka ya 1990, ambapo wafanyakazi wenzake walikuwa wakimwambia kama anafanana sana na mwimbaji Michael Jackson; hivyo basi Moss akaingia katika shindano la kutafuta watu wenye vipaji na kubahatika kushinda, na kadiri muda unavyokwenda, ameamua kujitafutia riziki yake kwa kujifanya kama Jackson.

neg:
Vanessa Williams
Vanessa Lynn Williams (amezaliwa Machi 18, 1963) ni mwimbaji, mwigizaji, mtayarishaji, mwanamitindo wa zamani, na Mlimbwende wa Marekani kwa mwaka wa 1984 - kutoka nchini Marekani. Mwaka wa 1983, amekuwa Mwamerika-Mweusi wa kwanza mwanamke kupewa taji la Miss America. Juma saba kabla mwisho wa taji lake, lakini, kashfa ikatokea pale jarida la ""Penthouse""  liliponunua picha za utupu zisizoruhusiwa za Williams. Akavuliwa taji na kukabidhiwa mshindi wa pili wa taji hilo Bi. Suzette Charles wa New Jersey. Williams akarudi tena akiwa na kazi kama mburudishaji, na kupata teuzi kibao za Grammy, Emmy, na  Tony Award. Mnamo September, 2015 katika shindano la Ulimbwende la America 2016, Afisa Mtendaji Mkuu wa Miss America  Sam Haskell alimuomba radhi Williams (ambaye awali alisimama kama jaji mkuu) wa kulazimisha kujiuzuru kwake mnamo 1984.

neg:
Donell Jones
Ilikuwa hadi 1999, ambapo Jones alianza kujionyesha kama mwimbaji wa kweli wa R & B kwa kutoa albamu yake ya pili iliyovuma , "Where I Wanna Be." Albamu iliweza kutoa namba nyimbo nambari moja kama"U Know What's Up", ambayo mwanachma wa TLC aitwayeLisa "Left-Eye" Lopes kwenye kwenye anwani ya wimbo huo. Nyimbo zingine zilikuwa "Shorty Got Her Eyes on Me" na "This Luv". Albamu iliuzwa zaidi ya nakala milioni moja.

neg:
Heroes
Ina vipindi 25 iliyoanza kuonyesha mnamo 22 Septemba 2008. Inaanza pindi Nathan Petrelli karibu auwawe. Wafungwa wanapata nafasi ya kukimbia jela na "The Company" inawasaka. Pia, wanatafuta namna ya kuwafanya binadamu wa kawaida wapate vipawa.Sylar anatafuta wazazi wake wa ukweli. Mwishowe, Nathan anauliwa baada ya kupigana na Sylar. Matt anamsakanya Sylar ili asiwe na uwezo wa kuwanasa watu wenye vipawa.

neg:
Thriller
Mnamo mwaka wa 1973, baba wa Jackson ameanzisha mahusiano ya kimapenzi ya siri na mwanamke mwenye umri wa miaka 20 kiumri ni mdogo kuliko yeye; wawili hao wakapata mtoto kisiri. Mnamo mwaka wa 1980, Joseph Jackson akawaelezea familia yake kuhusu mahusiano yake na mtoto aliyemzaa. Jackson, akawa keshakasirishwa na baba yake juu ya udhalilishaji wake wa utoto, na kujisikia kama amesalitiwa na Joseph Jackson kwa miaka mingi.

neg:
Nathan Lane
Joseph Nathan Lane (amezaliwa tar. 3 Februari 1956) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1982 Kenneth Wilson

neg:
Raekwon
Corey Woods (amezaliwa 12 Januari, 1970) ni msanii wa rap na hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Raekwon (pia huitwa "Raekwon the Chef"). Huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip la Wu-Tang Clan. Alitoa albamu yake ya kwanza akiwa kama msanii wa kujitegemea mnamo mwaka wa 1995. Albamu ilikwenda kwa jina la "Only Built 4 Cuban Linx...", na akaendelea kufanya shughuli zake akiwa kama msanii wa kujitegemea huku akiwa na washikaji zake wa Wu-Tang Clan. Mnamo mwaka wa 2009, Raekwon ametoa toleo la pili la albamu yake ya kwanza na kuipa sifa ileile, "Only Built 4 Cuban Linx... Pt. II".

neg:
Christopher Nolan
Christopher Edward Nolan (alizaliwa 30 Julai 1970) ni mkurugenzi wa filamu wa Kiingereza, mwandishi wa habari, na mtayarishaji ambaye ana uraia wa nchi mbili, Uingereza na Marekani. Yeye ni mmoja wa wakurugenzi wa juu zaidi katika historia, na miongoni mwa watengenezaji wa filamu waliofanikiwa zaidi na wenye sifa ya karne ya 21.
Baada ya kufanya mazungumzo yake ya kwanza na Kufuatilia 1998,Nolan alipatakipaumbele
kikubwa kwa kipengele chake cha pili,Memento(2000), ambalo alipokea uteuzi wa Tuzo la Academy la Best Original Screenplay. Utukufu uliopangwa na filamu zake za kujitegemea Nolan alitoa fursa ya kufanya sherehe kubwa ya bajeti Insomnia (2002) na mchezo wa siri The Prestige (2006). Alipata ufanisi zaidi na muhimu zaidi na The Dark Knight Trilogy (2005-2012); Kuanzishwa 2010, ambayo imemfanya awe mteuzi wa tuzo la Academy kwa Picha Bora na ya pili ya uteuzi wa awali wa Screenplay; Interstellar (2014) na Dunkirk (2017). Filamu zake kumi zimeongezeka zaidi ya dola bilioni 4.7 duniani kote na zimepata jumla ya 26 uteuzi wa Oscar na mafanikio saba. Nolan ameandika maandishi kadhaa ya filamu zake na ndugu yake, Jonathan, na anaendesha kampuni ya uzalishaji Syncopy Inc. na mkewe, Emma Thomas. Mbali na ufanisi wake wa filamu, yeye ni mtetezi wa sauti kwa ajili ya uhifadhi wa filamu na upatikanaji unaoendelea wa hisa za filamu.

neg:
Michael Jordan
Michael Jeffrey Jordan (pia anajulikana kwa jina lake la utani, MJ; alizaliwa 17 Februari 1963) ni mchezaji mstaafu wa mpira wa kikapu wa Marekani, mfanyabiashara, na mmiliki mkuu na mwenyekiti wa Hornet Charlotte wa Chama cha Taifa cha Mpira wa Kikapu (NBA).

neg:
Westlife
Walikuwa wanasimamiwa na Simon Cowel na sasa wako chini ya meneja wao ambaye anaitwa Steve Mac. Mwaka 2008, walitangazwa kushika nafasi ya tisa wanamuziki matajiri zaidi walio chini ya umri wa miaka 30, na kushika nafasi ya 13, kwa ujumla. Kwa upande wa Uingereza wamekuwa na nyimbo za peke peke yaani singels hadi kumi na nne, na kushika nafasi ya tatu katika histoia ya Uingereza. Wamewahi kuwa na Cliff Richard na pia wamefanya kazi na Elvis Presley na pia wamewahi kufanya kazi na The Beatles. Kundi hili la muziki limewahi kuvunja rekodi mbalimbali kama vile, Wanamuziki waliowahi, kuwa na miziki mingi katika nafasi ya kwanza nchini Uingereza na pia kwa uuzaji mkubwa zaidi katika eneo la Wembley

neg:
Timbaland
Timothy Zachery Mosley (amezaliwa tar. 10 Machi 1971) ni mshindi wa Tuzo za Grammy-akiwa kama mtayarishaji wa rekodi, mwimbaji na rapa bora kutoka nchini Marekani. Timbaland ametayarisha maalbamu na masingle kibao ya wasanii tangu katikati mwa miaka ya 1990 mpaka leo hii.

neg:
Queen Latifah
Dana Elaine Owens (amezaliwa tar. 18 Machi 1970), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Queen Latifah, ni rapa, mwigizaji, na mwimbaji kutoka nchini Marekani. Kazi zake Queen Latifah katika muziki, filamu na televisheni zimepelekea kupata tuzo ya Golden Globe, Screen Actors Guild Awards mbili, Image Awards mbili, Grammy Award, amechaguliwa mara sita kwenye Grammy, na kuchaguliwa tena kwenye Emmy Award na Academy Award.

neg:
Nate Dogg
Nathaniel Dwayne Hale (Clarksdale, 19 Agosti 1969 - Long Beach, 15 Machi 2011) anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nate Dogg, alikuwa rapa na mwimbaji wa muziki wa hip hop na R&B kutoka nchini Marekani. Alifahamika sana kwa uwanachama wake katika kundi la rap lililokuwa na wasanii watatu la 213 na kazi zake za kujitegemea ambapo amepata kushirikiana na Dr. Dre, Warren G, Tupac na Snoop Dogg katika matoleo kadha wa kadha bab-kubwa ya wasanii hao. Nate Dogg ametoa albamu tatu za kujitegemea, "G-Funk Classics, Vol. 1 & 2" mnamo 1998, "Music and Me" mnamo 2001 na "Nate Dogg" mnamo 2008.

neg:
Nadia Yassir
Nadia Yassir ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika unachezwa na Marisol Nichols.

neg:
Donnall Thomas
Edward Donnall Thomas (15 Machi, 1920 – 20 Oktoba, 2012) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza uhamishaji wa uboho wa mifupa ili kutibu kansa wa damu. Mwaka wa 1990, pamoja na Joseph Murray alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Daniel Day-Lewis
Daniel Michael Blake Day-Lewis (aliyezaliwa Aprili 29 1957) ni Mwingereza ambaye ni mwigizaji wa filamu aliyestaafu. Alishinda tuzo za taasisi tatu, tuzo nne za BAFTA, tuzo tatu za uigizaji bora, na tuzo za "Golden Globe" tatu.

neg:
Valery Nahayo
Valery Twite Nahayo (amezaliwa mjini Bujumbura, 15 Aprili 1984) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Burundi.

neg:
Dan Quayle
James Danforth "Dan" Quayle (amezaliwa 4 Februari 1947) ni mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1981 hadi 1989 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Indiana. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais George H. Bush kuanzia mwaka wa 1989 hadi 1993.

neg:
Nathan Redmond
Redmond alianza kazi yake kama kijana na Birmingham City. Alifanya timu yake ya kwanza katika Ligi dhidi ya Rochdale mnamo Agosti 2010, akiwa mchezaji wa pili wa klabu aliyepata umri wa miaka 16 na siku 173.

neg:
Josh Duhamel
Josh Duhamel (amezaliwa tar. 14 Novemba 1972) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani.

neg:
Charles Wilson
Charles Thomson Rees Wilson (14 Februari 1869 – 15 Novemba 1959) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uskoti. Hasa alichunguza mionzi ya aina mbalimbali. Mwaka wa 1927, pamoja na Arthur Compton alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Nash MC
Nash MC alianza kazi ya sanaa mnamo mwaka wa 1999. Hapa ndipo alipoanza hamasa ya kutaka kuwa MC. Vuguvugu hili liliendelea hadi kufikia kuwa huyu Nash wa leo. Miaka hii ya mwanzoni, alikuwa na washirika wenzake katika kazi. Washirika hao ni pamoja na Goodluck na Mlolwa. Hawa baadaye walisimama kuchana. Wakabaki katika kitengo cha kuandika mashairi. Kuandika mashairi kwa maana ya kwamba, Nash anachana, wao wanaandika. Ili kupunguza kazi ya mmoja. Yote hiyo lengo ilikuwa kutoa ngoma. Vilevile aliwachukulia kama marafiki zake wa karibu. Mwaka wa 2000, anaingia kidato cha kwanza pale City High School kabla ya kubadilishwa jina na kuitwa Benjamin William Mkapa High School. Akiwa anasoma hapa, aliweza kukutana na marafiki zake akina Pingu na Deso. Jina la zamani walijiita Gorilla Killer. Ili kutoa ngoma, Nash anaona amcheki "First Soldier" (Deso), anampa habari ya kwamba anataka atoe dude. Deso anatoa wazo kama vipi twenzetu kwa Henrico.

neg:
George Washington
Katika umri mdogo wa miaka 22 Washington alijikuta kama mkuu wa wanamgambo katika vita vya Uingereza dhidi ya Wafaransa na Waindio vilivyopanuka baadaye kuwa Vita ya Miaka Saba. Akaongoza kikosi chake dhidi ya maadui akafaulu mara kadhaa.

neg:
Michelle Forbes
Michelle Renee Forbes Guajardo (amezaliwa tar. 8 Januari 1965 mjini Austin, Texas) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kazi zake za vipindi vya televisheni kama vile "Star Trek: The Next Generation", "Homicide: Life on the Street", "24", "Battlestar Galactica", "In Treatment" na "Prison Break."

neg:
Jack Wilshere
Tangu mwaka wa 2006, timu ya kandanda ya kitaifa ya Uingereza imeamua kumcheza Jack katika kundi la umri zaidi ya umri wake. Alipokuwa na umri wa miaka 15, aliichezea timu ya kandanda ya kitaifa ya Uingereza ya vijana wasiozidi umri wa miaka 17. Wilshere pia alikuwa na umri wa miaka 14 wakati aliichezea timu ya kandanda ya kitaifa ya Uingereza ya vijana wasiozidi umri wa miaka 16 mwaka wa 2006. Kisha alitajwa katika kikosi cha Uingereza ambacho kilishiriki katika shindano la kandanda la UEFA la vijana wasiozidi umri wa miaka 17 mwaka wa 2009 mwezi wa Mei, alianza mechi mbili za kwanza, hasa alisisimua katika mechi ya pili dhidi ya Ujerumani 2 kabla ya kuondolewa na jeraha ambayo ilimfanya asicheze mechi ya mwisho.

neg:
Nathaniel Nakasa
Nathaniel "Nat" Ndazana Nakasa (12 Mei 1937 - 14 Julai 1965) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Alifanya kazi kwa gazeti la "Drum". Aliruhusiwa kutoka nchi yake hata wakati wa sera za ubaguzi wa rangi ili asome Marekani. Kule ng'ambo akawa amepatwa na ugonjwa wa majonzi akajiua.

neg:
Wanna Be Startin' Somethin'
"Wanna Be Startin' Somethin'" ni wimbo wa mwanamuziki wa R&B-pop wa Kimarekani, Michael Jackson. Wimbo unatoka katika albamu yake ya sita akiwa kama msanii wa kujitegemea ya mwaka wa 1982, "Thriller". Wimbo ulitolewa ukiwa kama single ya nne kutoka kwenye albamu hiyo mnamo tar. 8 Mei 1983, na kushika nafasi ya tano kwenye chati za "Billboard" Hot 100 singles, kwenye chati za Marekani - Hot Black Singles na Hot Dance Club Songs na chati za UK Singles Chart kote ilishika nafasi ya nane. Wimbo huu wa "Wanna Be Startin' Somethin'" aliurekodi upya akiwa na msanii wa hip hop Akon kwa ajili ya toleo jipya la 2008 la albamu ya "Thriller 25" ikiwa chini ya jina la "Wanna Be Startin' Somethin' 2008" na kutolewa kama single nchini Marekani na kushika nafasi ya 48 kwa Marekani peke yake.

neg:
Lil Jon
Jonathan Smith (anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Lil Jon; alizaliwa tarehe 27 Januari mwaka 1971) ni mwandishi wa Marekani, mtayarishaji wa rekodi, na DJ. Alikuwa msimamizi wa kundi la Lil Jon na East Side Boyz, ambalo aliunda mwaka 1995, na waliachia albamu kadhaa mpaka 2004.

neg:
Naim Süleymanoğlu
Alikuwa mshindi wa kimataifa mwaka 1985 akiwa na umri wa miaka 18. Naim alishinda katika michezo ya Olimpiki ya Atlanta mwaka 1992 na mwaka 1996.

neg:
Bill Gates
Kipindi cha miaka mitano baadaye Microsoft ilitoa mifumo mipya ya Windows 2.0 iliyokuwa bora zaidi kuliko mifumo ya hapo awali. Kampuni ya Microsoft iliweza kupata umaarufu zaidi katika soko la hisa, na akiwa umri wa miaka 31, Bill Gates aliweza kuwa bilionea mchanga zaidi katika historia ya Marekani.

neg:
Hayley Williams
Mwaka wa 2002, akiwa na umri wa miaka 13, Williams alihamia Franklin, Tennessee, kutoka mji wake Meridian, Mississippi, ambako alikutana na wanabendi wenzake Josh Farro na Zack Farro shuleni. Muda mfupi baada ya kuwasili, alianza kusomea soma la sauti na wimbo na Brett Manning. Wakati bado akiwa shuleni, alijaribu kujisajili na bendi ya mtaani ya Funk iliyoitwa Factory ambako alikutana Jeremy Davis. Mwaka wa 2005, John Janick, mwanzilishi wa studio Fueled by Ramen, alitia sahihi mkataba nao.

neg:
Matt Damon
Matthew Paige Damon (amezaliwa tar. 8 Oktoba 1970) ni mwigizaji wa filamu na mhisani kutoka nchini Marekani. Ameshinda Tuzo ya Akademi akiwa kama mwandishi bora muswaada andishi kwa filamu ya Good Will Hunting, ana tunukiwa unyota bora kwa filamu hiyohiyo.

neg:
Jason Dunford
Jason ni mwana wa Martin na Geraldine Dunford. Martin Dunford ni Mwenyekiti wa kundi la Tamarind ambayo inamiliki hoteli maarufu ya Carnivore. Geraldine, mjukuu Block Ibrahim, mwanzilishi wa hoteli za Block, ni mtendaji wa masoko. Martin pia ni makamu wa mwenyekiti wa Shirikisho ya Uogeleaji ya Kenya na mlezi wa Nairobi Amateur Swimming Association (NASA).

neg:
Thomas Marshall
Thomas Riley Marshall (14 Machi 1854 – 1 Juni 1925) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Woodrow Wilson kuanzia mwaka wa 1913 hadi 1921.

neg:
Omarion
Omari Ismael Grandberry (amezaliwa 12 Novemba 1984) anafahamika zaidi kama Omarion, ni Mmarekani ambaye ana tuzo la Grammy kwa mwimbaji wa ngoma za mahaba, mwigizaji, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa rekodi, mcheza densi, na mwimbaji wa zamani wa risasi kijana bendi B2K. Omari amekamilisha albamu yake ya tatu iliyoitwa Ollusion iliyotoka tarehe 12 Januari 2010, huku ikiwa na wimbo mkali "I Get It In"

neg:
Ryan White
Ryan Wayne White (6 Desemba 1971 – 8 Aprili 1990) alikuwa kijana wa Kiamerika kutoka mjini Kokomo, Indiana ambaye amekuwa maarufu baada ya kuwekwa picha yake kwenye kijarida cha kuombea misaada ya wagonjwa watoto wenye HIV/UKIMWI huko nchini Marekani, baada ya kufukuzwa shule ya msingi kwa sababu ya kuathirika kwake. Baada ya kuumwa hemofilia, amekuwa na mwathirika wa HIV kutoka kwa damu iliyoathirika na, na alipofanyiwa uchunguzi na kuhudumiwa mnamo mwezi wa Desemba 1984, alikadiriwa ataishi miezi sita tu.

neg:
David Gross
David Jonathan Gross (amezaliwa 19 Februari, 1941) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza nadharia ya kwanta. Mwaka wa 2004, pamoja na David Politzer na Frank Wilczek, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Walter Mondale
Walter Frederick "Fritz" Mondale (amezaliwa 5 Januari 1928) ni mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Kuanzia mwaka wa 1964 hadi 1976 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Minnesota. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Jimmy Carter kuanzia mwaka wa 1977 hadi 1981. Mwaka wa 1984 aligombea urais yeye mwenyewe lakini akashindwa na Rais Ronald Reagan.

neg:
August Wilson
August Wilson (27 Aprili 1945 – 2 Oktoba 2005) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Frederick August Kittel Jr.. Alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya mara mbili: 1987 kwa tamthiliya yake "Fences", na 1990 kwa "The Piano Lesson".

neg:
Roman Reigns
Leati Joseph "Joe" Anoa'i (aliyezaliwa Mei 25, 1985 huko Pensacola, Florida) anajulikana zaidi na jina lake la ulingoni la Roman Reigns ni mwanamieleka wa kitaalamu katika WWE. Yeye ni mwanachama wa familia ya Anoa'i ambayo ni nasaba maarufu ya Samoa na Amerika.

neg:
David James Thouless
David James Thouless (amezaliwa 21 Septemba, 1934) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa aligundua m . Mwaka wa 2016, pamoja na Frederick Duncan Michael Haldane na John Michael Kosterlitz, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wake wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. ""for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter"")
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

neg:
Michael Jackson
Michael Jackson alianza kuonekana jukwaani akiwa na miaka mitano tu pamoja na kaka na dada zake. Alitokea familia ya wanamuziki ya Jackson Five. Kuhusu miaka yake ya awali alisimulia mara kadhaa ya kwamba baba alimlazimisha kufanya mazoezi mno ya kucheza na uimbaji hivyo Michael alikosa utoto. Watazamaji wengi wamehisi ya kwamba matatizo ya kisaikolojia ya msanii yalikuwa na chanzo katika kipindi hiki.

neg:
Robert Woodrow Wilson
Robert Woodrow Wilson (amezaliwa 10 Januari 1936) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mnururisho wa nyota. Mwaka wa 1978, pamoja na Arno Penzias na Pyotr Kapitsa alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Kaisari Wilhelm I
Tangu utoto alilelewa kama mwanajeshi akapewa cheo cha kijeshi kwa umri wa miaka 9. Mwaka 1814 alipokuwa na miaka 17 aliamrisha kikosi cha wanajeshi katika vita dhidi ya Napoleoni. Mwaka 1829 alimwoa Augusta binti wa mtemi wa Sachsen-Weimar-Eisenach wakapata watoto wawili na mwanawe Friedrich alimfuata baadaye kama mfalme na kaisari.

neg:
Shania Twain
Shania Twain (amezaliwa na jina la Eilleen Regina Edwards; mnamo 28 Agosti, 1965) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka nchini Canada. Kwa karibia miaka 25 akiwa katika tasnia ya muziki, Twain ameuza zaidi ya rekodi milioni 85 na msanii aliyeuza vyema katika historia ya muziki wa country kwa upande wa wanawake. Mafanikio yake yamempatia heshima kubwa na kupewa cheo cha "Malkia wa Country Pop".

neg:
Trent Alexander-Arnold
Aliiwakilisha Uingereza katika ngazi zote za vijana kutoka chini ya miaka 16 hadi chini ya miaka 21 kabla ya kuanza mwanzo wake mkuu mwezi Juni 2018. Kwa sasa ameliwakilisha taifa lake katika Kombe la Dunia la FIFA 2018.

neg:
Joel Joseph
Joel ameanza uandishi akiwa na umri wa miaka 26, Na hii ilitokana na kumiliki baadhi ya blogu zinazotoa makala mbali mbali za burudani, Amekuwa pia akiandika makala mbali kupitia media kubwa duniani kama Thrive Global, Tech Crates , Allbusiness na Marketing Insiders .

neg:
Nathaniel Clyne
Nathaniel Edwin Clyne (alizaliwa tarehe 5 Aprili 1991) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anacheza kama beki wa kulia katika klabu ya Liverpool F.C na timu ya taifa ya Uingereza.

neg:
Michael Dudikoff
Michael Joseph Dudikoff (amezaliwa  Oktoba 8, 1954) ni mwigizaji filamu kutoka nchini Marekani ambaye amepata kuwa katika filamu mbalimbali ikiwa pamoja na mfululizo wa filamu za "American Ninja"  (1985–1990), "Tron" (1982), "Bachelor Party" (1984), "Platoon Leader" (1988), "River of Death ()" (1989), "Soldier Boyz" (1996), "Ringmaster" (1998) na "The Silencer" (1999).

neg:
Natalie Grant
Natalie aliolewa na mzalishaji wa muziki Bernie Herms na alijifungua mapacha wasichana, Grace Ana na Isabella Noelle, tarehe 16 Februari 2007. Alikuwa msemaji na mtendaji kwenye ziara ya "Revolve", mkutano kwa wasichana waliobaleghe ulioandaliwa na Wanawake wa Imani.

neg:
Errol Barnett
Kazi ya Barnett ya uandishi ilianza mwaka 2001 alipokuwa na umri wa miaka 18 na yeye alikuwa mwanahabari mdogo zaidi wa Channel One News. Katika miaka yake mitano aliyofanyia Channel One, Barnett alitangaza taarifa mbalimbali kama "Democratic National Convention" ya 2004; mashambulizi ya 11 Septemba 2001; dhoruba za Ivan na Lily; uzinduzi wa pili wa Rais Bush; ; na [[moto mkali uliyotokea mjini California.]] Barnett pia alitoa taarifa kuhusu matumizi ya dawa ya kulevya ya heroin katika vitongoji vya Marekani.

neg:
Lil Wayne
Alizaliwa kama Dwayne Michael Carter, Jr. na kukulia mjini Hollygrove karibu kidogo na mji wa New Orleans, Louisiana. Akiwa na umri wa miaka kumi na moja, akakutana na Bryan Williams, rapa na ndiyo mmiliki wa studio ya Cash Money Records.
Baada ya makutano hayo, Wayne akarekodi rap flani ya michano katika studio hiyo ya Williams kwa kutumia chombo maalum cha kuweza kukujibu wakati unachana. Na kwa bahati nzuri michano hiyo ilimwacha hoi mmiliki huyo wa studio na kuthubutu hata kumwingiza Wayne katika studio yake.
Wayne pia ana mtoto wa kike mmoja aitwaye Reginae Carter, aliyezaa na Bi. Antonia "Toya" Johnson, demu wake wa kitambo toka shule. Wawili hao walikuja kuoana wakati ule wa Siku Kuu ya Wapendanao ya mwaka wa 2004, lakini wawili hao walikuja kutarikiana mnamo mwaka wa 2006.
And

neg:
Willian
Willian Borges da Silva (kwa kawaida anajulikana kama Willian; alizaliwa tarehe 9 Agosti 1988) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo mshambuliaji katika klabu ya Chelsea na timu ya taifa ya Brazil.

neg:
Keylor Navas
Keylor Antonio Navas Gamboa alizaliwa tarehe 15 Disemba 1986 nchini Costa Rica anajulikana kama Keylor Navas ni mchezaji wa mpira wa miguu anayecheza nafasi ya golikipa katika klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Costa Rica.

neg:
William Campbell
William Cecil Campbell (amezaliwa 28 Juni, 1930) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Eire. 1962 alikata uraia wa Marekani. Hasa aligundua tiba ya maradhi mbalimbali. Mwaka wa 2015, pamoja na Satoshi Omura na Tu Youyou, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Taiwo Atieno
Mwana wa Moussa Awounda, mwanahabari wa zamani wa Gazeti la Nation, na Bridget Mary Glaisher, Atieno alianza wasifu wake wa mpira akiwa na umri wa miaka 15, akichezea klabu ya soka ya Walsall Baada ya kufuzu kutoka katika mfumo wa vijana wa klabu, wakati ambapo alitumia muda wa mwezi mmoja na klabu ya Nuneaton Borough katika uzoefu wa kazi, Atieno alitia saini mkataba mwezi Julai 2004 chini ya aliyekuwa meneja Paulo Merson.

neg:
Jimmy Needham
Jimmy Needham (amezaliwa 22 Agosti, 1985) ni mwanamuziki wa kisasa wa Kikristo wa Marekani aliye na mkataba na Inpop Records. Albamu yake ya pili na Inpop , "Not Without Love", ilitolewa tarehe 19 Agosti 2008. Mapema katika mwaka wa 2008, alikuwa mgeni kwenye ziara ya mwimbaji wa Kikristo Natalie Grant.Ziara hii ilibandikwa jina la Relentless likimaanisha bila kuchoka.Jimmy alikuwa amezuru pamoja na "Newsong","Echoing Angels" na "Nate Sallie" mwishoni mwa mwaka wa 2007.

neg:
Thriller
Mtunzi wa vitabu, na mwandishi wa ukosoaji wa muziki Nelson George aliandika mwaka 2004, "Ni vugumu sana kusikia nyimbo kwenye "Thriller" na kuzitoa kwenye mavideo yake. Wengi wetu picha peke yake inaelezea wimbo. Kiukweli ingekuwa mabishano ya kwamba Michael ni msanii wa kwanza wa MTV kuwa picha kamili ya albamu yake yote na kuuteka fikra za watu kwa mtazamo wake". Filamu fupi kama "Thriller" inabaki kuwa kama mtindo pekee kwa Jackson, wakati mlolongo zima wa kikundi cha kucheza cha kwenye "Beat It" kimekuwa kikigezewa mara kwa mara na watu wengine.

neg:
Nabil Dirar
Nabil Dirar (alizaliwa tarehe 25 Februari mwaka 1986) ni mchezaji wa soka wa Moroko ambaye sasa anacheza kama winga wa klabu ya Uturuki Fenerbahçe na timu ya taifa ya Morocco.

neg:
Robert Wangila
Robert Napunyi Wangila (alizaliwa mnamo 3 Septemba 1967 katika mji mkuu wa Nairobi - na alifariki mnamo 24 Julai 1994) alikuwa bondia wa Kenya wa uzito wa "welterweight" ambaye alishinda medali ya dhahabu katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 1988. Yeye bado ndiye mwanaspoti wa Kenya aliyeshinda medali ya dhahabu ya Olimpiki ambayo si ya riadha.Robert Wangila aligeuka kuwa bondia wa utaalamu mwaka wa 1989 na kwa ujumla alikuwa na rekodi ya 22-5-0.

neg:
Will Smith
Willard Christopher "Will" Smith, Jr. (amezaliwa tar. 25 Septemba 1968) ni mwigizaji, mtayarishaji wa filamu, na rapa kutoka nchini Marekani. Amefurahia sana mafanikio yake ya kimuziki, televisheni na filamu. Gazeti la "Newsweek" limemwita mwigizaji mwenye uwezo mkubwa kabisa duniani. Smith amewahi kushindanishwa kwenye tuzo za Golden Globe mara nne, Academy Awards mara mbili, na ameshinda matuzo kede-kede ya Grammys.

neg:
Woodrow Wilson
Thomas Woodrow Wilson (28 Desemba 1856 – 3 Februari 1924) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani.

neg:
Bill Gates
William Gates III H anajulikana kama Bill Gates alizaliwa tarehe 28 Oktoba 1955 na kulelewa katika kijiji cha Seattle pamoja na dada zake wawili. Katika umri wake mdogo Bill Gates alivutiwa na utengenezaji wa programu akiwa katika mojawapo wa shule kijijini Seattle. Akiwa huko shuleni Seattle, Bill Gates alikutana na Paul Allen, mwanafunzi mwenzake wakawa marafiki. Hapo ndipo wakaanza kutumia tarakilishi ndogo ya shule kujiendeleza ujuzi wao.

neg:
Tomas Lindahl
Tomas Lindahl (amezaliwa 28 Januari, 1938) ni mwanakemia kutoka nchi ya Uswidi na Uingereza. Hasa alichunguza jinsi ya kutibu saratani. Mwaka wa 2015, pamoja na Paul Modrich na Aziz Sancar, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Kate Beckinsale
Kathryn Bailey Beckinsale (amezaliwa tar. 26 Julai 1973) ni mwigizaji filamu wa Kiingereza. Anafahamika zaidi kwa kucheza katika baadhi ya filamu zilizomaarufu - Pearl Harbor (2001), Underworld (2003) na Van Helsing (2004). Kate alizaliwa mjini London na wazazi waliowaigizaji filamu, Judy Loe na Richard Beckinsale, kwa bahati mbaya baba wa Kate amekwishafariki dunia mnamo mwaka 1979 kwa ugonjwa wa moyo.

neg:
Jabir Johnson
"Jabir Johnson "Jaizmela" Mkingimle"' (alizaliwa 17 Agosti 1984, Kibena katika mkoa wa Njombe) ni mwandishi wa habari na mtangazaji nchini Tanzania. Machi 1, 2017 alisaini mkataba wa miaka miwili ambao ulipaswa kumalizika Februari 28, 2019 na kampuni ya Mpakasi Limited inayomiliki wavuti ya Hivisasa ambako amejikita katika masuala ya habari za michezo. Lakini ilipofika Desemba 12, 2017 mmiliki wa wavuti hiyo alitangaza kuifunga kutokana na changamoto lukuki alizokuwa nazo. Kabla ya hapo alikuwa akijitolea Sahara Media Group baada ya kumaliza mkataba wake na Gazeti la Tanzania Daima alilodumu nalo kwa miaka mitatu hadi Oktoba 28, 2016. Amekuwa akisikika katika studio za redio Kiss FM nchini Tanzania katika taarifa za habari, matukio na michezo.

neg:
Nathan Morris
Nathan Morris (amezaliwa 18 Juni, 1971) ni mwimbaji na mfanyabiashara kutoka nchini Marekani. Anajulikana sana kwa kuwa miongoni mwa waanzilishi wa kundi la muziki wa R&B la Kimarekani Boyz II Men.

neg:
Nate Dogg
Nate Dogg alizaliwa mjini Clarksdale, Mississippi. Alihamia mjini Long Beach, California akiwa na umri wa miaka 14 kwa kufuata kuchana kwa wazazi wake. Alikuwa rafiki na mwenza wa katika gumu hili la rap na marapa kama vile Snoop Dogg, Warren G, RBX, Daz Dillinger na binamu yake Butch Cassidy na Lil' ½ Dead. Ameanza kuimba akiwa bwana mdogo katika kanisa la New Hope Baptist Church huko mjini Long Beach na Life Line Baptist Church huko Clarksdale, Mississippi ambapo baba'ke bwana Daniel Lee Hale alikuwa mchungaji katika kanisa hilo. Akiwa na umri wa miaka 16 ameacha shule na kwenda kujiunga na United States Marine Corps, akitumikia kwa miaka mitatu.

neg:
Neymar Jr
Pamoja na mabao 55 katika mechi 85 kwa Brazil tangu kuanzia umri wa miaka 18, Neymar ndiye mchezaji wa tatu wa juu zaidi kwa timu yake ya kitaifa. Ushiriki wake katika Kombe la Dunia ya FIFA ya 2014 na 2015 Copa América ilipunguzwa kwa kuumia na kusimamishwa kwa mtiririko huo, lakini mwaka ujao aliipatia Brazil medali ya kwanza ya dhahabu ya Olimpiki katika soka la wanaume katika michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya 2016.

neg:
Robert Pershing Wadlow
Robert Wadlow alikuwa wa kawaida wakati wa kuzaliwa lakini alianza kukua kwa kawaida wakati alipokuwa na umri wa miaka miwili, baada ya operesheni mbili za hernia. Alikuwa na futi sita kwa umri wa miaka sita. Wakati alipokuwa na umri wa miaka 17, alikuwa na urefu wa futi nane. Kwa sababu alikuwa mrefu sana, alipata tahadhari nyingi na akajulikana sana, lakini mifupa yake ilikuwa dhaifu sana na alikuwa akivaa vifaa vya kutegemeza miguu.

neg:
Thomas Ulimwengu
Thomas Emmanuel Ulimwengu (amezaliwa 14 Juni 1993) ni mchezaji mpira wa miguu kutoka nchini Tanzania, ambaye kwa sasa anaichezea timu ya Tanzania Soccer Academy na pia huichezea timu ya taifa ya Tanzania na timu ya Taifa U-20 ya Tanzania, yaani, chini ya miaka 20.

neg:
Marcus Stephen
Marcus Stephen (amezaliwa 1 Oktoba 1969) ni rais wa Nauru tangu tarehe 19 Desemba 2007. Kabla ya kuwa mwanasiasa, alikuwa mwanariadha upande wa mchezo wa kuinua vitu vizito na kuhudhuria Michezo ya Olimpiki miaka ya 1992, 1996 an 2000.

neg:
T-Pain
Faheem Rasheed Najm (amezaliwa tar. 30 Septemba 1985) ni mwimbaji-mtunzi, rapa, na mtayarishaji wa rekodi kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama T-Pain. Ameanza shughuli za urapa akiwa katika kundi la Nappy Headz. Mnamo mwaka wa 2005, akawa mwimbaji na kuweza kutoa albamu yake ya kwanza iliyoitwa "Rappa Ternt Sanga" ikiwa na vibao vyake vikali vya "I'm Sprung" na "I'm N Luv (Wit A Stripper)". Shughuli zake kama mwimbaji, T-Pain ametumia sana kionjo cha sauti cha Auto-Tune. Tangu kutolewa kwa albamu yake ya kwanza, T-Pain ametayarisha vibao kadhaa vikali vyake mwenyewe na vya marapa na waimbaji wengine wa R&B. T-Pain pia amekuwa na single kumi kwenye chati za Billboard Hot 100. Mnamo mwaka wa 2008, ameshinda tuzo ya Grammy na rapa Kanye West kwa ajili ya single ya "Good Life". Mnamo mwaka wa 2010 ameshinda tuzo nyingine ya Grammy na Jamie Foxx kwa ajili ya single ya "Blame It". T-Pain pia ni mwanzilishi wa studio ya kurekodia ya Nappy Boy Entertainment, imeanzishwa mwaka wa 2005.

neg:
Nina Sky
Mnamo mwaka wa 2004, The Jettsonz waliwatambulisha wadada hao kwa Cipha Sounds, na akawachukua mpaka katika studio inayomilikiwa na kikundi cha muziki aina ya hip hop "The Neptunes" (yaani Pharrell Williams na Chad Hugo). Cipha Sounds alivutiwa sana na sauti za madada hao na akashauri kwamba wadada hao waimbe ule mtindo unaoitwa raggae riddim au kwa jina lingine "Coolie Dance".

neg:
Sam J. Jones
Samuel Gerald Jones (amezaliwa tar. 12 Agosti 1954) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

neg:
Beyoncé Knowles
Beyoncé Giselle Knowles (alizaliwa 4 Septemba 1981), anayefahamika zaidi kwa jina moja Beyoncé ni mwimbaji wa R & B, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa rekodi, mwigizaji na mwanamitindo kutoka Marekani. Alizaliwa na kukulia Houston, Texas na alihudhuria shule mbalimbali zinazofunza sanaa. Pia alianza kushiriki katika mashindano ya kuimba na kucheza ngoma akiwa mtoto. Knowles alikuja kujulikana katika mwisho wa miaka ya 1990 kama mwimbaji kiongozi wa kikundi cha wasichana cha R & B, Destiny's Child. Kulingana na Sony, mauzo ya rekodi za Knowles, yakiunganishwa na yale ya kikundi cha Destiny's Child, yamezidi milioni 100.

neg:
Natasha Henstridge
Natasha T. Henstridge (amezaliwa tar. 15 Agosti 1974) ni mwigizaji wa filamu-mwanamitindo kutoka nchini Kanada. Anafahamika zaidi kwa kucheza katika mfululizo wa filamu za Species I na Species II.

neg:
Jangwa la Namib
Jangwa hili lizunguka eneo ya ukubwa wa takribani kilomita mraba 80,900 (maili mraba 31,200 ). Umbo la Namib ni kanda lenye urefu wa 2000 km na upana wa 100-160 km kuanzia mwambao wa Atlantiki. Jangwa limesababishwa na mkondo wa Benguela unaosukuma maji baridi kutoka Antaktika kuelekea pwani la Afrika. Mkondo huu unazuia mvua kunyesha karibu na mwambao hivyo kuleta hali ya hewa kavu.
Baada ya kustaahimili hali ya ujangwa au nusu jangwa kwa zaidi ya miaka milioni 55, inadhaniwa kuwa jangwa kongwe zaidi duniani. Hali ya ukame ya Namib unasababishwa na hewa kavu ya Hadley Cell, inaposhuka na kupoeshwa na hewa ya baridi ya Benguela kando ya pwani. Ina chini ya milimita 10 (nchi 0.4 ) ya mvua kila mwaka na ardhi yake iko karibu tasa.
Kuna spishi kadhaa zisizo za kawaida za mimea na wanyama zinapatikana tu katika jangwa hili. Moja yazo ni "Welwitschia mirabilis," moja kati ya spishi zisizo za kawaida. "Welwitschia" ni mmea unaofanana magugu, lakini inakua tu na majani mawili marefu tu maisha yake yote. Majani haya yanaweza kuwa mita kadhaa kwa urefu, yaliyokunjika na kupindika kutokana na upepo wa jangwani . Mzizi wa kati wa mmea huu hujiendeleza hadi ukawa kama sinia na umri. "Welwitschia" ni mashuhuri kwa uwezo wake wa kustahimili ukame mkubwa katika jangwa la Namib, wakati mwingine ukitoa unyevu kutoka ukungu wa mwambao.
Namib haina makazi ya watu isipokuwa miji michache pwani. Miji muhimu ni Swakopmund na Walvis Bay penye bandari kuu ya Namibia. Lüderitz ni mji mdogo tu uliokuwa muhimu zaidi zamani za kuchimba almasi karibu na mji huu.

neg:
Davinson Sanchez
Dávinson Sánchez Mina (alizaliwa 12 Juni 1996) ni mchezaji wa soka wa Colombia ambaye anacheza katika klabu ya klabu ya ligi kuu ya Uingereza iitwayo Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya Colombia.

neg:
Lionel Messi
Msaidizi wa maisha ya Newell's Old Boys, Messi alijiunga na klabu ya Rosario akiwa na umri wa miaka sita. Katika kipindi cha miaka sita alicheza kwa Newell's, alifunga malengo karibu 500 kama mwanachama wa "Machine ya '87", upande wa vijana wa karibu ambao haukubalika kwa jina la mwaka wa kuzaliwa kwao, na mara kwa mara kuvutia makundi kwa kutekeleza mbinu za mpira wakati wa nusu wakati wa michezo ya nyumbani ya timu ya kwanza. Hata hivyo, maisha yake ya baadaye kama mchezaji wa kitaaluma yalitishiwa wakati, akiwa na umri wa miaka 10, alipata ugonjwa wa homoni ya kukua. Kama bima ya afya ya baba yake ilipatikana kwa miaka miwili tu ya matibabu ya homoni ya kukua, ambayo ilikuwa na gharama angalau $ 1,000 kwa mwezi, Newell alikubali kuchangia, lakini baadaye akajiunga tena na ahadi zao. Alipigwa na klabu ya Buenos Aires Mto Plate, ambaye mchezaji wa michezo, Pablo Aimar, aliwahi, lakini pia hawakuweza kulipa matibabu yake kutokana na kuanguka kwa kiuchumi nchini.
Messi alijiunga na chuo cha vijana wa Barcelona, La Masia, akiwa na umri wa miaka 13

neg:
Bruce Willis
Walter Bruce Willis (amezaliwa tar. 19 Machi 1955) ni mwgizaji wa filamu na mwimbaji kutoka nchi ya Marekani. Alianza kupata umaarufu kuanzia maiaka ya 1980 hivi, na akabaki kuwa kama mwigizaji kiongozi pia mwigizaji msaidizi katika baadhi ya filamu zilizo kuwa zinaigizwa huko Hollywood.