query: Thomas Teye Partey alizaliwa wapi?

pos:
Thomas Partey
Thomas Teye Partey (alizaliwa 13 Juni 1993) ni mchezaji wa soka wa Ghana ambaye anacheza kama kiungo mkabaji katika klabu ya Hispania iitwayo Atlético Madrid na timu ya taifa ya Ghana.

pos:
Thomas Partey
Alizaliwa huko Odumase Krobo, Thomas alikuwa Mchezaji wa klabu ya Odometah FC ya vijana. Baadaye alisaini mkataba na klabu ya Atlético Madrid mwaka 2011.Tarehe 10 Machi 2013, Thomas aliitwa katika kikosi cha kwanza cha Atlético Madrid katika mechi dhidi ya Real Sociedad.

neg:
Lucy Thomas Mayenga
Lucy Thomas Mayenga (amezaliwa tarehe 23 Agosti 1977) ni mbunge wa viti maalumu katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Thomas Partey
Mnamo tarehe 12 Julai, Thomas alisajiliwa katika klabu ya kwa RCD Mallorca kwa mkopo, Mnamo 18 Agosti alicheza mechi yake ya kwanza,ambayo walifungwa goli 4-0 dhidi ya CE Sabadell FC

neg:
Thomas Weller
Thomas Huckle Weller (amezaliwa 15 Juni 1915) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali. Mwaka wa 1954, pamoja na Frederick Robbins na John Enders alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Robert Downey, Jr.
Robert Downey, Jr. (amezaliwa tar. 4 Aprili 1965 mjini New York City, New York) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa kucheza kama Tony Stark katika mfululizo wa filamu ya "Iron Man (filamu)", Sherlock Holmes katika filamu ya "Sherlock Holmes", na Kirk Lazarus kwenye filamu ya "Tropic Thunder" .

neg:
Alex Haley
Alex Palmer Haley (11 Agosti 1921 – 10 Februari 1992) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa riwaya yake "Roots" ("Mizizi") inayosimulia historia ya vizazi vya Waafrika waliofungwa utumwani na kupelekwa Marekani. Mwaka wa 1977, alipokea tuzo maalumu ya Pulitzer upande wa bunilizi.

neg:
Dominic Monaghan
Dominic Bernard Patrick Monaghan (amezaliwa tar. 8 Desemba 1976) ni mwigizaji filamu wa Kiingereza. Amepata umaarufu kote duniani kwa kuigiza kama Meriadoc Brandybuck katika filamu ya "The Lord of The Rings" na pia kama Charlie Pace kwenye kipindi cha "Lost". Hivi sasa, anaigiza kama Dr. Simon Campos kwenye kipindi cha FlashForward.

neg:
Blaise Matuidi
Blaise alizaliwa mjini Toulouse, Haute-Garonne na wazazi kutoka Angola, lakini alikulia mjini Paris malisho ya Fontenay-sous-Bois. Alianza kazi yake ya mpira na klabu ya mtaa iitwayo Vincennois CO karibu na Vincennes kabla ya kuchaguliwa kuhudhuria Shule ya Clairefontaine. Kufuatia hisabu yake ya miaka tatu pale, alijiunga na US Créteil-Lusitanos mwaka wa 2002 na miaka miwili baadaye, alitia saini na Troyes AC.

neg:
Paulo wa Tebe
Paulo wa Tebe (230 hivi - Jangwa la Tebais, 335 hivi) anakumbukwa kama mkaapweke wa kikristo wa kwanza nchini Misri.

neg:
David Blaine
Blaine alizaliwa na kukulia huko Brooklyn, New York City. Baba yake, William Perez, alikuwa askari katika vita vya Vietnam. Mama yake, Patrice Maureen White, alikuwa mwalimu wa shule.

neg:
Yaa Asantewaa
Yaa Asantetwaa alizaliwa mnamo 1840 katika mji wa Besease, wakati ule kitovu cha ufalme mdogo ndani ya milki ya Ashanti. Kakaye Afrane Panin aliendelea kuwa Ejisuhene (mtawala) wa Ejisu. Yaa Asantetwaa aliishi maisha ya mkulima akaolewaa akamzaa binti mmoja.[2]

neg:
Mtakatifu Paulo
Mtakatifu Paulo alizaliwa kati ya miaka 7-10 BK katika familia ya Kiyahudi ya kabila la Benyamini (Israeli) na madhehebu ya Mafarisayo iliyoishi katika mji wa Tarsus (kwa sasa mji huo uko sehemu ya kusini mashariki ya nchi ya Uturuki).

neg:
Thomas Südhof
Thomas Südhof (amezaliwa 22 Desemba, 1955) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Ujerumani. Tangu 1983 aliishi na kufanya kazi nchini Marekani Hasa alichunguza seli na mawasiliano yake. Mwaka wa 2013, pamoja na Randy Schekman na James Rothman, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Tanguy Ndombele
Ndombele alizaliwa nchini Ufaransa na wazazi wenye asili ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

neg:
Damas Pascal Nakei
Damas Pascal Nakei (amezaliwa tar. 19 Februari 1959) ni mbunge wa jimbo la Babati Magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Laurence Fishburne
Laurence John Fishburne III (amezaliwa tar. 30 Julai 1961) ni mshindi wa tuzo ya Academy na ya Emmy-mwigizaji, mtayarishaji, mwongozaji na mwandikaji bora script wa Kimarekani. Fishburne alianza kujibebea umaarufu tangu mwaka 1979 baada ya kuigiza filamu ya Apocalypse Now, vilevile katika Fled, Deep Cover , Boyz N the Hood, Teenage Mutant Ninja Turtles na mfululizo wa filazmu za Matrix.

neg:
Don Williams
Alikulia Portland Texas, na kufuzu mwaka wa 1958 katika shule ya upili ya Gregory-Portland.

neg:
Paul Newman
Paul Newman (26 Januari 1925 - 26 Septemba 2008) alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Newman alizaliwa mjini Shaker Heights, Ohio, Marekani. Alifahamika sana kwa kucheza katika filamu ya Butch Cassidy and the Sundance Kid, ilichezwa mnamo mwaka wa 1969. Humo alicheza kama Butch Cassidy. Newman alipata kumwoa mwigizaji filamu mwenzake Bi. Joanne Woodward.

neg:
Betty Boniphace
Betty Boniphace (Omara) (alizaliwa Dar-es-Salaam, 1993) ni mrembo ambaye alishinda Misi wa dunia Tanzania tarehe 27 Septemba 2013, hivyo aliwakilisha nchi ya Tanzania katika Misi wa dunia mwaka 2013 huko Moscow, urusi.

neg:
Ieoh Ming Pei
Pei alizaliwa mjini Guangzhou (China). Alipokea masomo katika utamaduni wa Kichina lakini pia kwenye shule ya Kimarekani. 1935 akaenda Marekani kwa masomo ya usanifu majengo. Alisoma vitabu vya Le Corbusier na kuwa masaidizi wa Walter Gropius.

neg:
Paulo Ahyi
Paulo Ahyi (1930 - 4 Januari 2010 alikuwa msanii wa Togo, mchongaji mawe, mchoraji, muundaji wa ndani na mwandishi. Ahyi asifiwa kwa kubuni bendera ya Togo.
Ahyi alikuwa anajulikana kwa sanamu yake makubwa ya nje. pamoja na mchango wake wa Independence Monument huko Lome, Togo, ambayo huadhimisha uhuru wa nchi kutoka ufaransa. Sanamu nyingine za Ahyi zinaweza kupatikana katika majengo na bustani kote Togo, vilevile vatikano, Senegal, Benin, Ivory Coast, Nigeria na Korea ya Kusini.
Yeye pia alitengenezaa vipande vyake kutumia vifaa vingi ikiwemo mapambo, Pottery, ceramik na tapestries. Yeye pia ni interior designer ambaye aliumba vitu kaya na vipande vya sanaa vile vile.

neg:
Leslie Hope
Leslie Hope (amezaliwa tar. 6 Mei 1965 mjini Halifax, Nova Scotia) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Kanada. Amepata kuonekana katika filamu na tamthilia za Kikanada na Kimarekani. Alimaliza elimu yake ya juu katika Chuo Kikuu cha Mt. Michael kilichopo mjini Victoria, British Kolumbia, mnamo mwaka wa 1982. Ameolewa na sinematografa, mtayarishaji na mwongozaji Adam Kane. Hope, huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama Terri Bauer katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24.

neg:
Brook Benton
Benjamin Franklin Peay alizaliwa mnamo 19 Septemba 1931 kule Lugoff. Alipokuwa mchanga, Peay alijifurahisha kuimba nyimbo za kiinjili na alikuwa akiandika nyimbo. Mnamo 1948 alienda to New York kusomea muziki. Alijiunga na kutoka katika makundi mengi ya muziki wa Gospel kama vile The Langfordaires, The Jerusalem Stars, na The Golden Gate Quartet. Aliporejea katika jimbo lake la nyumbani, alijiunga na kundi la R$B, ‘’The Sandmen’’ na akarejea New York kupata umaarufu makubwa na kundi lake. Kundi hili halikuwa na mafanikio makubwa na lebo yao Okeh Records, iliamua kumchochea Peay kuwa mwimbaji wa solo, huku akibadilisha jina lake kuwa ‘’’Brook Benton’’’ kwa ushawishi wa mkuu wa lebo hiyo Marv Halsman..

neg:
Pras
Pras alizaliwa mjini Haiti na kukulia mjini Brooklyn,New York na South Orange, New Jersey, Pras ni mkulima wa muziki toka awali. Akiwa na umri wa maiaka kumi na tatu, Pras alikutana na Lauryn Hill akiwa na umri wa miaka 12, Lauryn ni mwimbaji aliye na kipaji na sauti nzuri, Pras aliligundua hilo mwanzo tu wa kukutana nae. Mnamo mwaka wa 1988, Pras alimtamblisha Lauryn kwa "binamu yake", Wyclef Jean, na baadae wakaja kuunda kundi la muziki liloitwa Tranzlator Crew. Kundi baadae lilibadilshwa jina na kuitwa The Fugees, kama kumbu kumbu kwa wakimbizi wa Haiti waliotelekezwa katika kutaka kupita katika bahari ya Marekani.

neg:
Edith Masai
Masai alizaliwa katika kijiji cha Chepkoya, wilaya ya Mlima Elgon. Alishindana wakati wake wa shule ya sekondari wakati alikuwa katika shule ya upili ya Kibuk. Alihitimlu kutoka skuli hiyo mwaka wa 1988. Alijiunga na Kenya Prisons Service mwaka wa 1990, inayojulikana sana kwa kusajili wanariadha wengi wenye vipaji. Masai hata hivyo, hakupata chochote hadi mwaka wa 1999, wakati akawa bingwa wa mbio za kuvuka nchi au “cross-county” ukipenda,akiwa na umri wa miaka 32. Baada ya ushindi huu, alianza kufanya mazoezi zaidi kwa umakini

neg:
Ted Bundy
Theodore Robert Bundy (Novemba 24, 1946 - Januari 24, 1989) alikuwa muuaji, mtekaji, mbakaji na jambazi kutoka Marekani ambaye alishambulia na kuua wanawake wa makamo na wasichana wengi kati ya miaka ya 1970 na kabla ya hapo.

neg:
Tony Jaa
Tatchakorn Yeeramu (maarufu zaidi duniani kama Tony Jaa na nchini Thailand kama Jaa Phanom; alizaliwa 5 Februari 1976) ni msanii wa karate wa Thailand, mwigizaji, mtendaji wa choreographer, mchezaji, mkurugenzi, na mtawala wa Buddha.

neg:
John Lloyd Cruz
John Lloyd Cruz (Alizaliwa tar. 24 Juni 1983, Ufilipino) ni mmoja kati ya waigizaji wenye umri mdogo katika medani ya Tamthilia na filamu kutoka nchini Philippines. Aliibukia katika tamthilia "Gimik" na "Tabing Ilog". Tamthilia zilizompa umashuhuri mkubwa ulimwenguni ni pamoja ""Kay Tagaal Kang Hinitay"" na ""It Might Be You"", na ""Maging Sino Ka Man"" ambapo alishirikiana vema na "Bea Alonzo".

neg:
Tyler Posey
Posey alizaliwa na mwigizaji / mwandishi John Posey na Cyndi Terese Garcia.

neg:
City Pages
Tarehe 1 Agosti 1979, wachapishaji Tom Bartel na Kristin Henning walichapisha jarida la kila mwezi lilioitwa "Sweet Potato" lilihusika sana na sekta ya muziki katika eneo la Twin Cities. Toleo la kwanza la bendi la "pop" liloitwa "The Cars" kwenye ukurasa wa kwanza. Mnamo mwezi wa Oktoba 1980, "Sweet Potato" ikaanza kuchapishwa baada ya wiki mbili. Tarehe 3 Desemba 1981, gazeti likaanza kuchapishwa kila wiki na kuitwa "City Pages". "City Pages" ilishindana na gazeti la "The Twin Cities Reader" mpaka mwaka wa 1997 ambapo kampuni ya uchapishaji ya Stern Publishing ilinunua "City Pages" mnamo Machi na ikanunua "The Twin Cities Reader" siku iliyofuata. Bartel na Henning walitoka "City Pages" katika mwaka wa 1997. Kaka wa Tom Bartel,Mark,akaajiriwa kama mchapishaji baada ya Bartel na Henning kuondoka. "City Pages" ilikuwa mojawapo ya magazeti ya kila wiki yaliyomilikiwa na Stern, Village Voice ikiwa moja yao. Tarehe 24 Oktoba 2005, New Times Media ilitangaza mpango mpya wa kununua Village Voice Media,ikiunda mnyororo wa magazeti 17(hivi sasa 16) ya bure yanayochapishwa kila wiki kote nchini na kuwa na usambazaji wa magazeti(ya kila wiki) milioni 1.8.Hivyo basi waliendesha robo ya usambazaji wa magazeti ya kila wiki nchini Marekani. Baada ya kukamilika kwa mpango huo, New Times ilichukua jina la Village Voice Media.

neg:
Tim Berners-Lee
Tim Berners-Lee (* 18 Juni 1955 mjini London, Uingereza) alianzisha wavuti wa walimwengu (WWW) au intaneti ya dunia zima. Wavuti ni mfumo unaowezesha watu kutazama habari, picha na kurasa kutoka dunia yote kwenye tarakilishi yao.

neg:
Panna Rittikrai
Panna Rittikrai (amezaliwa tar. 17 Februari 1961 mjini Khon Kaen, Thailand) ni mwigizaji filamu, mtendaji martial arts, mkoreografia, mwongozaji wa filamu, na mwandikaji skrini kutoka nchini Thailand. Huyu ndiye kiongozi wa timu nzima ya mastanti wa Muay Thai Stunt. Anafahamika zaidi kwa kazi zake za kimartial arts na ukoreografia wa kwenye filamu ya mwaka wa 2003 "" na 2005 "Tom-Yum-Goong" (kule Marekani inajulikana kama "The Protector"), ambayo ilichezwa na Tony Jaa, ambaye Panna ndiye aliyemshauri aingie kwenye filamu.

neg:
Pelé
= Maisha ya awali =
Pelé alizaliwa mjini Três Corações, Minas Gerais, Brazil, na ni mtoto wa mchezaji wa zamani wa Fluminense Dondinho (mtoto wa João Ramos do Nascimento) na Celeste Arantes.Ni mkubwa kati ya watoto wawili. Alipewa jina la shujaa wa Kimarekani Thomas Edison. Wazazi wake waliamua kuitoa herufi "i" na kumuita "Edson",lakini kulikuwa na makosa kwenye cheti chake cha kuzaliwa kusababisha litumike jina la "Edison" badala ya "Edson".F amilia yake walimpa jina la "Dico". Alipewa jina la "Pelé" alipokuwa shule inaposemekana kuwa alishindwa kutamka jina la golikipa wa timu ya Vasco Da Gama anayeitwa Bilé,alivyozidi kulitamka ndivyo alivyozidi kuchapia. Pelé aliwahi kusema hakujua maana ya jina hilo wala marafiki zake waliompa jina hilo.Lakini jina hilo lilitokana na jina la Bilé lakini kwa Kiebrania maana yake ni maajabu (פֶּ֫לֶא),lakini jina halina maana yoyote kwa KIreno.

neg:
Timbaland
Timothy Zachery Mosley (amezaliwa tar. 10 Machi 1971) ni mshindi wa Tuzo za Grammy-akiwa kama mtayarishaji wa rekodi, mwimbaji na rapa bora kutoka nchini Marekani. Timbaland ametayarisha maalbamu na masingle kibao ya wasanii tangu katikati mwa miaka ya 1990 mpaka leo hii.

neg:
Plies
Plies alizaliwa Algernod Lanier Washington tarehe 1 Julai 1976, katika Fort Myers, Florida na kukulia katika Mashariki Dunbar, Florida. Wakati alikua Fort Myers Junior High School, yeye alicheza katika timu ya mpira, iliyonyakua taji la Mfalme, na alichaguiwa kama "Mwanafunzi aliyeng'ara zaidi" katika darasa lake. Yeye alihudhuria Chuo Kikuu Miami kwa mwaka na kucheza katika timu yake ya mpira wa kikapu, kisha kuhamishiwa Chuo Kikuu cha Florida Kuu kwa mwaka na kjichuja mwihoni mwa mwaka. Katika miaka ya 1990, Plies na ndugu yake Ronnell Lawrence Lavatte, pia anajulikana kama Big Gates, walianzisha studio ya kujitegemea, Rekodi ya Big Gates. Ingawa mwanzoni alikataa Plies rap, baada ya maandamano kwa wasanii wake mmoja, Big Gates aliamua kushika Plies 'mstari kwenye wimbo "Tell Den Krackers dat". Plies na Big Gates kukuzwa kwa moja na mara nyingi alisafiri hadi Miami, ambayo hatimaye ilisababisha mpango Plies tarehe kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide . Mpenzi wa Pliers Brandy Lacole Lyons aliyemzalia mwana, Nijier Lanier Washington, katika Hospitali ya University Community iliyoko Tampa, Florida tarehe 20 Oktoba 2003. Baada ya kutia mkataba na kuingizwa Slip-n-Slide mwaka 2004, Plies alitoa tepu za kuchanganya kadhaa.

neg:
Issaay Zacharia Paulo
Issaay Zacharia Paulo (amezaliwa 12 Januari 1962) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mbulu Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Jodie Foster
Alicia Christian Foster (amezaliwa tar. 19 Novemba 1962) anafahamika zaidi kama Jodie Foster, ni mwigizaji wa filamu wa Kimarekani. Foster ameshiriki katika filamu nyingi tu kama vile Bugsy Malone, Taxi Driver, The Silence of the Lambs na Panic Room. Foster pia ni mwongozaji na mtayarishaji wa filamu. Vilevile amewahi kushinda tuzo nyingi ikiwemo na ya Oscars.

neg:
Tommy Tedesco
Aliyezaliwa Niagara Falls, New York, Tedesco alisafiri hadi Pwani Magharibi ya Marekani ambapo akawa mmoja wa wachezaji gitaa wa studio wanaotafutwa sana kwa umahiri wake katika miaka ya 1960s hadi miaka ya 1980s. Ingawa kimsingi Tedesco alikuwa mchezaji gitaa, alikuwa anaweza kucheza pia mandolini, ukulele na, vilevile, sitar. Zaidi ya hayo alicheza ala nyingine 28 za kamba.

neg:
Toni Morrison
Toni Morrison ni mwandishi wa kike nchini Marekani na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi ya mwaka 1993.
Alizaliwa kwa jina la Chloe Anthony Wofford tarehe 18 Februari 1931 huko Lorain, Ohio kama mtoto wa pili wa familia ya Waamerika weusi. Wazazi wake walikuwa wafanyakazi.

neg:
Thomas Cech
Thomas Robert Cech (amezaliwa 8 Desemba 1947) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza sifa za DNA. Mwaka wa 1989, pamoja na Sidney Altman alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Robert Baden-Powell
Baden-Powell alizaliwa kama Robert Stephenson Smyth Powell katika Stanhope Street 6 (sasa Stanhope Terrace), Paddington huko London, mnamo 22 Februari 1857. Aliitwa Stephe (aitwaye "Stevie") na familia yake. baada ya godfather yake, Robert Stephenson, mhandisi wa reli na wa kiraia; [11] jina lake la tatu lilikuwa jina la mke wa mama yake.

neg:
Teddy Louise Kasela-Bantu
Teddy Louise Kasela-Bantu (amezaliwa 8 Juni, 1950) ni mbunge wa jimbo la Bukene katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Daniel Tsui
Daniel Chee Tsui (amezaliwa 28 Februari 1939) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani akiwa amezaliwa nchini China. Hasa anajulikana kwa kugundua kanuni fulani ya kifizikia (kwa Kiingereza: "quantum Hall effect"). Mwaka wa 1998, pamoja na Robert Laughlin na Horst Störmer alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Timothy Dalton
Timothy Peter Dalton (amezaliwa tar. 21 Machi 1946) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchi ya Welisi. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama James Bond. Alicheza katika filamu ya The Living Daylights (1987) na Licence to Kill ya mwaka 1989.

neg:
Koreshi Mkuu
Mwanawe Teispes alipanua eneo hilo hadi kushika Pars ambayo ni kiini cha Uajemi wenyewe.

neg:
Ussi Amme Pandu
Ussi Amme Pandu (amezaliwa tarehe 23 Oktoba 1959) ni mbunge wa jimbo la Mtoni katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Emin Pasha
Emin Pasha alizaliwa kwa jina la Isaak Eduard Schnitzer mjini Opole (leo iko nchini Poland), wazazi wake wakiwa Wayahudi. Baada ya kifo cha baba mwaka wa 1845, mama aliolewa tena na kubatizwa pamoja na watoto wake kuwa Wakristo. Alihitimu chuo kikuu cha Berlin katika somo la tiba mwaka wa 1864 na kuondoka moja kwa moja kusafiri mji wa Konstantinopoli ili kufanya kazi chini ya Milki ya Osmani. Kuanzia mwaka wa 1875 alitumia jina la Mehmet Amin; wakati huo aliishi mjini Khartoum (leo iko nchini Sudani). Mwaka wa 1878 alimfuata Charles George Gordon kuwa gavana wa jimbo la Ekwatoria. Tangu mwaka wa 1881 alilazimishwa kujitegemea katika jimbo lake kwa sababu ya uasi wa Muhammad Ahmad. Mwaka wa 1886 alipewa cheo cha "Pasha". Mwaka wa 1888, Emin Pasha alikombolewa na Henry Morton Stanley, nao pamoja wakaanza safari ya kwenda Bagamoyo ambapo walifika mwaka wa 1890. Emin Pasha aliuawa na Waarabu wawili wakati alipochunguza maziwa ya Afrika Mashariki.

neg:
Onyi Papa Jey
Onyi Papa Jey alianza kucheza orutu akiwa katika shule ya msingi. Alilazamika kukatiza masomo yake katika shule ya sekondari ya Tonga kwa kukosa karo. Alijunga na bendi ya Tony Nyadundo mwaka wa 1999 na kutumbuiza naye mwaka wa 2002. Baadaye,alijiumga na kundi la wachezaji wa kitamaduni wa Nyamolo kwa muda. Pia,aliongoza bendi ya Langasta Stars mjini Eldoret kwa kipindi cha mwaka mmoja. Baadaye,alizuru pamoja na Jack Nyadundo (kakake mkubwa Tony Nyadundo) nchini Kenya na Tanzania. Akiwa Tanzania ,aliunda bendi za Super Suba na Koleko Newface. Aliondoka Tanzania baada ya miaka mitatu na kujiunga tena na kundi la wachezaji wa kitamaduni la Nyamolo kabla ya kujitenga kivyake.

neg:
Amani Temba
Amani James Pausen Temba au "Mheshimiwa Temba" (kifupi Mh Temba) ni Mwanamuziki wa Rap na Hip Hop Kutoka Jijini Dar es Salaam Tanzania, Na pia ni Mwanachama Kiongozi wa Tmk Wanaume Family yenye makazi yao huko Temeke Jijini Dar es Salaam Tanzania,
Mh Temba alizaliwa mwaka 1980 na kupata elimu yake ya msingi katika shule ya msingi Temeke na baadaye kujiunga na shule ya sekondari ya Nuru Yakini ambako alisoma kwa miaka miwili kabla ya kuhamia sekondari ya Makongo, alisoma Makongo kwa mda wiki moja tu na kwenda kujiunga na sekondari nyingine inayomilikiwa na Jeshi ya Jigetemee baada ya kupata ofa ya kusomeshwa bure na uongozi wa shule hiyo enzi hizo ukiwa chini ya Luteni kanali Fabian Massawe ambaye sasa ni Mkuu wa wilaya ya kinondoni.

neg:
Teresa wa Mtoto Yesu
Teresa, mtoto wa tisa na wa mwisho wa Louis Martin na Marie-Azélie Guérin (Zélie), ambao wanaheshimiwa kama wenye heri tangu tarehe 19 Oktoba 2008 na kama watakatifu tangu tarehe 18 Oktoba 2015, alizaliwa tarehe 2 Januari 1873 kwenye barabara Saint-Blaise 42, huko Alençon, mkoa wa Normandie (Ufaransa).

neg:
Papa Paulo VI
Alizaliwa Concesio, kijiji cha wilaya ya Brescia, katika mkoa wa Lombardia (Italia Kaskazini), ambapo familia Montini ilikuwa na nyumba ya kufanyia likizo.

neg:
Ross Perot
Henry Ross Perot (amezaliwa 27 Juni, 1930) ni mfanyabishara kutoka Texas, Marekani. Hasa anajulikana kwa kugombea urais kama mgombea wa tatu, yaani nje ya vyama vya kawaida, miaka ya 1992 na 1996. Mara mbili zote akashindwa na Rais Bill Clinton.

neg:
Ommy Dimpoz
Omary Faraji Nyembo (amezaliwa tar. 12 Septemba, 1987) ni jina la mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania ambaye anajulikana kwa jina la kisanii kama Ommy Dimpoz. Ommy alianza kuvuma kwa wimbo wake wa Nai Nai aliomshirikisha Ali Kiba, Baadaye, Mama alioshirikishwa na Christian Bella, Me and You alioshirikishwa na Vanessa Mdee, Utamu alioshirikishwa na Dully Sykes, Hello Baby alioshirikishwa na Avril kutoka Kenya, Cheche, Achia Body, Tupogo, Ndagushima, Wanjera na Kajiandae. Ommy Dimpoz ni msanii mwenye masihara na maneno mengi ya kuchekesha. Sawa na Rayvanny wa WCB. Ommy ni moja kati ya wasanii ambao wanajali sana faragha za maisha yao.

neg:
Thomas Partey
Tarehe 27 Julai 2014 Thomas alijiunga na La Liga huko Hispania katika klabu ya UD Almería . Alicheza mechi ya kwanza katika mashindano 23 Agosti mechi dhidi ya RCD Espanyol na kutoka sare ya goli 1-1.

neg:
Jayne Atkinson
Jayne Atkinson (amezaliwa tar. 18 Februari 1959) ni mshindi wa Tuzo ya Tony, akiwa kama mwigizaji bora wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Karen Hayes kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha "24". Vilevile anafahamika kwa kucheza kama Theresa LePore katika filamu ya Recount. Kiasili, anatoka Uingereza, lakini wazazi wake walielekea Marekani akiwa na umri wa miaka tisa.

neg:
Ally Sykes
Ally Sykes alikuwa mtu maarufu kupita kiasi. Alikuwa kwanza ana umaarufu wa kuzaliwa. Kazaliwa Dar es Salaam Gerezani, mtoto wa mjini. Kisha alikuwa maarufu kwa nasaba. Baba yake Kleist Sykes alikuwa mmoja wa watu mashuhuri katika siasa zote za Dar es Salaam katika miaka ya ya mwanzo ya 1900 hadi alipofariki mwaka 1949. Baba yake alikuwa maarufu kwa kuwa alilelewa na Affande Plantan askari kiongozi katika jeshi la Wajerumani lilokuja Tanganyika na Herman Von Wissman wakati Wajerumani walipoingia kuitawala Tanganyika.

neg:
Justin Timberlake
Justin Timberlake (amezaliwa tar. 31 Januari 1981 mjini Memphis, Tennessee) ni mwimbaji wa muziki wa pop na R&B kutoka nchini Marekani. Timberlake alianza kujipatia maarufu baada ya kucheza kipindi cha televisheni (Mickey Mouse Club) kilichokuwa maalum kwa ajili ya watoto, na baadaye katika kuwa kama mmoja wa washindi wa tuzo ya Grammy-bendi bora ya vijana *NSYNC. Baadaye alianza kuimba akiwa kama msanii pekee na akafanikiwa kutoa albamu mbili za muziki, Justified na FutureSex/LoveSounds.

neg:
Paul Tergat
Paul Tergat alizaliwa tarehe 17 Juni 1969 katika Riwo, wilaya ya Baringo katika mkoa wa Bonde La Ufa nchini Kenya.

neg:
Babyface
Edmonds alizaliwa mnamo tarehe 10 Aprili, 1959, mjini Indianapolis, Indiana, na Marvin na Barbara Edmonds. Barbara alikuwa msimamizi wa uzalishaji katika kiwanda cha dawa. Edmonds, ambaye ni wa sita kati ya familia ya watoto sita wa kiume (ikiwa ni pamoja na wanachama wa baadaye wa kundi la After 7 bwana Melvin na Kevon Edmonds, ambaye baadaye akaja kuwa msanii wa kujitegemea mwenye mafanikio makubwa sana). Edmonds alihitimu North Central High School huko mjini Indianapolis, na akiwa kijana mwenye aibu, alitunga wimbo wa kuelezea hisia zake. Akiwa darasa la nane, baba mzazi wa Edmonds anafariki kansa ya mapafu, anamwacha mama yake akilea watoto peke yake. Katika umri huu, Edmonds anatazamia sasa kubaki na kazi ya muziki.

neg:
Tony Almeida
Tony Almeida alizaliwa mjini Chicago, Illinois, mnamo mwaka wa 1973. Ana stashahada ya Computer Science na Engineering alioipata katika Chuo Kikuu cha Jimbo la San Diego na Master's degree ya Computer Science kutoka katika Chuo Kikuu cha Stanford. Alishawahi kutumikia kama katika .

neg:
Ice-T
Tracy Marrow (amezaliwa tar. 16 Februari, 1958), anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama Ice-T, ni rapa na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Alizaliwa mjini Newark, New Jersey na kisha baadaye akahamia mjini Los Angeles, California. Baada ya kuhitimu masomo ya elimu ya juu, alimtukia katika Jeshi la Ulinzi la Marekani kwa takriban miaka minne. Alianza kazi ya kurap mwanzoni mwa miaka ya 1980 na aliingia mkataba na Sire Records mnamo 1987, pale alipotoa albamu yake ya kwanza, "Rhyme Pays". Mwaka uliofuata, akaanzisha studio ya kurekodia iliyoitwa Rhyme Syndicate na kuweza kutoa albamu nyingine iliyokwenda kwa jina la "Power". Amekuwa mwimbaji kiongozi kwenye bendi ya muziki wa heavy metal, Body Count, ambao aliitambulisha kwenye albamu yake ya mwaka wa 1991 "". Body Count wakatoa albamu ya kwanza iliyoitwa jina lao wenyewe mnamo mwaka wa 1992. Ice-T akawa gumzo la matata kwa kibao chake cha "Cop Killer", ambacho kilionekana kuchochea mauaji ya maafisa wa polisi. Kwa sababu ya hili, akaondoka Warner Bros. Records mnamo 1993 na badala yake katoa albamu yake ya "Home Invasion" kupitia studio ya Priority Records. Albamu ya pili ya Body Count ilitolewa mnamo 1994, na Ice-T akatoa albamu mbili zaidi mwishoni mwa miaka ya 1990.

neg:
Edi Gathegi
Ingawa alizaliwa jijini Nairobi,Kenya , Gathegi alikulia Albany, California. Kabla ya kutunukiwa shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha California, Santa Barbara ,alijishughulisha sana na kucheza mpira wa kikapu na aliucheza vizuri mpaka pale alipoumia goti lake;Hali hii ilimutamausha kwa hivyo alianza masomo ya uigizaji kama "kozi rahisi". Hapo ndipo aligundua penzi lake katika taaluma ya uigizaji. Baada alijiunga na Tisch School of the Arts akiwa katika Chuo Kikuu cha New York akisomea kozi ya baad ya kufuzu ya uigizaji. Kazi ya Gathegi katika taaluma ya uigizaji ilianzia kwenye maigizo baadhi ya mafanikio yake kwenye uigizaji ni pamoja na "Two Trains Running" michezo iliyoigizwa huko Old Globe Theatre, As You Like It, Twelfth Night,Othello, A Midsummer Night's Dream, na "Cyrano de Bergerac", miongoni mwa maigizo mengine.

neg:
Sean Connery
Sir Thomas Sean Connery (amezaliwa tar. 25 Agosti, 1930) (pia inasemekana kazaliwa 1922) ni mwigizaji na mtaarisha wa filamu mstaafu kutoka nchini Scotland, ambaye huenda akawa anafahamika kama mwigizaji wa kwanza kuigiza katika mfululizo wa filamu za James Bond, aliyecheza katika filamu sita. Mnamo mwaka wa 1987 ameshinda tuzo ya Oscar kama mwigizaji msaidizi kutoka katika filamu ya The Untouchables. Mwaka wa 2000 amepewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

neg:
Randy Travis
Randy Travis alizaliwa katika Traywick Bruce Marshville, Kusini ya Carolina, wa pili kwa watoto sita wa Bobbie, mfanyakazi wa kiwanda, na Harold Traywick, mwekaji farasi , mkulima, na mjenzi aliyeliki biashara. Alipokuwa akikua, Travis alilazimishwa kuchukua masomo ya gitaa na baba yake na alianza alicheza katika umri wa miaka nane na ndugu yake, Ricky. Travis alianza kunywa katika umri wa 12, na miakani ya 14 mara kwa mara kuvuta bangi , pia alijaribu madawa ya kulevya. Yeye mara nyingi wakapigana na baba yake na aliacha shule ya upili. akawa [[mtoto mtundu]] na alikamatwa kwa makosa mbalimbali, ikiwa ni pamoja na wizi kutumia fujo. Travis tangu alionyesha majuto kwa ngao yake ya zamani.

neg:
Noah Gray-Cabey
Gray-Cabey alizaliwa tarehe 16 Novemba 1995 mjini Chicago, Illinois. Wazazi wake ni Whitney Gray na Shawn Cabey. Aidha alikulia maisha yake mjini Newry, Maine. Alianza kucheza na kidude che piano. Yeye amedai katika mahojiano kuwa wakati alipofikia umri wa miaka minne, aliamua kwamba alitaka kucheza piano halisi.
Alipokuwa na miaka minne, alichezesha piano katika kumbi kadhaa nchini Uingereza na Washington, na alisafiri hadi Jamaika kwa ziara yake ya kwanza pamoja na New England Symphonic Ensemble. Julai 2001, Nuoah aliendelea kuzuru Australia, na alipokuwa na umri wa miaka mitano, yeye alikuwa mtu wa kwanza mwenye umri mdogo zaidi kupiga piano pamoja na "orchestra" katika Jumba la Sydney Opera, Queensland Conservatory na hata Mkataba wa Kimataifa mjini Brisbane. Yeye alionyeshwa kwenye Ripley's Believe It or Not kwa ajili ya talanta yake.

neg:
Boison Wynney
Boison alizaliwa huko Palma, Majorca ambapo anaishi baba yake Liberia na mama yake anaishi Brazil. Kwa hiyo alikuwa na haki ya kuwakilisha Liberia au Brazil.
Alipokea muito kwa mara yake ya kwanza kuchezea Timu ya taifa ya Liberia mnamo 2 Novemba 2016. Alicheza kwa mara ya kwanza timu yake ya taifa lakini wlifungwa 3 kwa 0 dhidi ya Zimbabwe kwa ajiliya kufuzu ya Kombe la Mataifa ya Afrika 2019 .

neg:
George Palade
George Emil Palade (amezaliwa 19 Novemba 1912) alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya Romania. Baadaye alihamia Marekani. Hasa alichunguza vipengele mbalimbali vya chembe hai. Mwaka wa 1974, pamoja na Albert Claude na Christian de Duve alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
George W. Bush
Bush alizaliwa katika jimbo la Connecticut akafuata elimu yake hadi chuo kikuu cha Yale. Hakushiriki katika vita ya Vietnam lakini alijiandikisha kati ya wanamigambo wa jimbo la Texas.

neg:
Zachary Levi
Levi, mtoto wa kati baina ya dada zake wawili waliomtangulia kuzaliwa, alizaliwa mjini Lake Charles, Louisiana, na Bi. Susy na Darrell Pugh. Levi ana asili ya Kiwelisi-Kimarekani.Akiwa mtoto, famili yake imehama mahali chungumzima nchini humo kabla ya kufanya makazi yao ya mwisho huko mjini Ventura, California, ambapo Levi alijiunga katika shule ya Buena High School kwa muda wa miaka minne. Ameanza kuigiza katika tamthilia akiwa na umri wa miaka 6, akicheza nyusika kuu katika matayarisho ya kikanda kama vile "Grease", "The Outsiders", "Oliver", "The Wizard of Oz" na "Big River" katika Simi Valley Cultural Arts Center.

neg:
Ty Simpkins
Ty Keegan Simpkins (amezaliwa 6 Agosti, 2001) ni mwigizaji filamu mtoto kutoka nchini Marekani. Moja kati ya igizo lake kubwa ni pamoja na "Iron Man 3" (2013), akiwa na Robert Downey, Jr., filamu ya kutisha ya James Wan "Insidious" na toleo lake la pili "Insidious: Chapter 2", na "Jurassic World" (2015). Amepata kuonekana pamoja na ndugu yake wa damu, Ryan Simpkins, katika filamu kama "Pride and Glory" "Revolutionary Road" na Arcadia (filamu)

neg:
Kassim Mapili
Mzee Mapili alizaliwa katika kijiji cha Lipuyu, Tarafa ya Lionya, Wilaya ya Nachingwea mkoani Lindi mwaka 1937. Hivyo mauti ilimkuta Mzee Mapili akiwa na umri wa miaka 79. Alipata elimu ya msingi huko kwao Lipuyu, sambamba na kupata elimu ya dini na mwenyewe aliwahi kusema alianza kupata mapenzi ya kuimba wakati alipokuwa Madrasa akighani Kaswida. Mwaka 1958 alijiunga na White Jazz Band iliyokuwa na masikani yake huko Lindi.

neg:
Kanku Kelly
Nkashama Kanku Kelly (20 Januari, 1958) ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo- Tanzania. Anafahamika zaidi kwa kuwa miongoni wapigaji mashuhuri wa trampeti mwenye historia ya ndefu katika muziki - hasa kwa kushirikiana na Maquis du Zaire na kuwa mwanzilishi wa The Kilimanjaro Band. Vilevile amebahatika kushikana mikono na viongozi wakubwa wanaoheshimika duniani kote, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere na Mzee Nelson Mandela.
Kanku ambaye alifukuzwa shule kwa ajili ya muziki, jina lake halisi ni Nkashama Luis Polycarp, alizaliwa Januari 20, 1958, katika mji wa Kananga Mkoa wa Kasai, Magharibi mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Kanku ambaye aliingia nchini Tanzania akiwa kinda kabisa (chini ya miaka ishirini) alikuwa kivutio kikubwa kwenye safu ya wapulizaji wa trumpet katika bendi iliyokuwa tishio miaka ya 1970 hadi 1990 ya Maquis du Zaire iliyokuwa ikipiga muziki wake katika ukumbi wa White House, Ubungo jijini Dar es Salaam. Baba yake mzee Chasuma Leonard alikuwa Daktari wa binadamu na mama yake Chibwabwa Kayipu, alikuwa mfanyabiashara katika mji huo wa Kananga. Kelly alipata elimu ya msingi katika shule ya Kamilabi ambayo miongoni mwa masomo yaliyokuwa yakifundishwa somo la muziki lilikuwemo. Baadaye aliendelea na masomo ya juu katika shule ya Sekondari ya Lyceede Kelekele, ambako aliishia kidato cha tano kwa kufukuzwa shule baada ya kufumwa na mwalimu akiandika wimbo wa Nyboma Mwandido darasani mwaka 1973.

neg:
James Badge Dale
James Badge Dale (amezaliwa tar. 1 Mei, 1978) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Chase Edmunds kutoka katika mfululizo wa TV wa 24 kunako msimu wa 3 wa mfululizo huo.

neg:
Teko Modise
Teko Modise (alizaliwa mnamo 22 Desemba 1982 katika sehemu ya Soweto, Mkoa wa Gauteng) ni mwanakanda kutoka Afrika Kusini, ambaye anaichezea klabu ya Orlando Pirates inayoshiriki katika Premier Soccer League na timu ya Kitaifa ya Afrika ya Kusini.

neg:
Game
game amezaliwa kwa jina la Jayceon Terrell Taylor huko los angeles, california na kukulia compton,california.Alitumia maisha yake mengi kukaa kwenye crip gang eneo ambalo linaitwa Santana Blocc.Ingawa alikulia kwenye jamiii ya bloods.Baada ya kumaliza shule ya secoundary compton mwaka 1999 the game alijiunga na chuo cha washington state kutokana na basketball lakini alifukuzwa shule wakati wa mwaka wa kwanza kutokana na madawa ya kulevyia hapa ndipo akaaanza maisha ya mtaani kwa kuuuza madawa ya kulevyia na pastola.Wakati akiwa na miaka kumi na nane the game alianza kufuata nyayo za kaka yake wa kambo big face 100ambaye alikuwa ni mkumbwa wa kundi lake linaloitwa Cedar Block Pirus.2005, Mwanamiziki bora mpya [alichaguliwa]
2005, mshirikishaji bora wa nyimbo("Hate It or Love It") kwa kumshirikisha 50 cent [alichaguliwa]

neg:
Alan Paton
Paton alizaliwa katika eneo la Pietermaritzburg, Mkoa wa Natal ( ambao sasa unajulikana kama KwaZulu-Natal), babake alikuwa mtumishi wa kiserikali. Baada ya kumaliza masomo yake katika Maritzburg College, alipata Shahada yake ya Sayansi katika Chuo Kikuu cha Natal katika mji wake wa nyumbani, baada ya hapo alipata shahada ndogo ya ualimu. Baada ya kumaliza masomo yake, Paton alifanya kazi kama mwalimu, kwanza katika Shule ya Msingi ya Ixopo, na baadaye katika Shule ya Upili ya Pietermaritzburg Alipokuwa katika shule ya Ixopo alikutana na Dorrie Francis Lusted. Alimuoa Dorrie mnamo mwaka wa 1928 na walibaki pamoja hadi Dorrie alipokufa kutokana na ugonjwa wa shida ya kupumua mnamo mwaka wa 1967. Maisha yao pamoja yanaelezewa katika kitabu kingine "Kontakion Kwa Wewe Uliyeenda," iliyochapishwa mnamo mwaka wa 1969. Paton na katibu wake, Anne Hopkins, walifanya ndoa mwaka uo huo.

neg:
Yuan Lee
Yuan Tseh Lee (amezaliwa 19 Novemba 1936) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Taiwan. Hasa alichunguza utaratibu wa athari za kikemia. Mwaka wa 1986, pamoja na Dudley Herschbach na John Polanyi alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Tenzing Norgay
Alikuwa mtoto wa wakulima maskini aliyezaliwa wakati wa kuhiji kwa wazazi wake huko Tibet.

neg:
Carlos Bernard
Carlos Bernard Papierski (amezaliwa tar. 12 Oktoba 1962 mjini Evanston, Illinois) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Tony Almeida katika tamthilia ya "24". Carlos, pia alishawahi kushiriki katika tamthilia ya The Young and the Restless na Sunset Beach.

neg:
T-Pain
Najm alizaliwa mjini Tallahassee, Florida. Jina lake la kisanii ni kifupi cha "Tallahassee Pain" ("Tallahassee Mauimivu) na amechagua jina hilo kwa sababu ya ugumu wa maisha aliyoyapata wakati anaishi huko.

neg:
Sidney Altman
Sidney Altman (amezaliwa 7 Mei 1939) ni mwanakemia kutoka nchi ya Kanada. Hasa alichunguza sifa za DNA. Mwaka wa 1989, pamoja na Thomas Cech alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Mary Harris Jones
Mary Harris Jones alizaliwa upande wa kaskazini wa mji wa Cork, Ireland, binti wa Roman Katoliki mpangaji wakulima Richard Harris na Ellen (nee Cotter) Harris. Yake halisi tarehe ya kuzaliwa haifahamiki, alibatizwa tarehe 1 Agosti 1837. Mary Harris na familia yake walikuwa waathirika wa Ukame wa Eire|Njaa Kubwa, kama zilivyokuwa familia nyingine nyingi za Ireland. Hii njaa ilifukuza zaidi mamlilioni ya familia, ikiwa ni pamoja na familia ya Harris, kuhamia Amerika ya Kaskazini. Kutokana na vifo vilivyosababishwa na njaa mkubwa na uhamaji wa familia, idadi ya watu Ireland ilipungua kwa wastani wa 20-25%.

neg:
Aggrey Deaisile Joshua Mwanri
Aggrey Deaisile Joshua Mwanri (amezaliwa 17 Julai 1955) ni mkuu wa Mkoa wa Tabora, na aliwahi kuwa mbunge wa jimbo la Siha katika bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Anatokea katika Chama Cha Mapinduzi (CCM).

neg:
Thomas More
Thomas More alizaliwa katika mji wa London tarehe 7 Februari mwaka 1478.

neg:
Thomas Sankara
Wikipedia
Alizaliwa Desemba 21, 1949, siku ya Jumapili, kijiji cha Yako, nchini Volta ya Juu. Jina lake la kuzaliwa ilikuwa Thomas Noel Isidore Ouedraogo. Babake, Joseph Sankara, alikuwa Msilmi-Mossi. Alijipa jina Ouedraogo alipojiunga na jeshi la Ufaransa wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Joseph alikuwa Muislamu, lakini baada ya kujiunga na jeshi, alibadili dini na akawa Mkatoliki. Mamake Sankara alikuwa anaitwa Marguerite Kinda, na alikuwa Mmossi. Baada ya Thomas Sankara kufika ujana, babake aliibadilisha jina ya familia yao tena na wakarudi kuitwa "Sankara".

neg:
Tedd Josiah
Tedd Josiah (amezaliwa 1970) ni mtayarishaji wa muziki kutoka Kenya. Alianza kama mwanamuziki, kwanza kwa muda mfupi akiwa na kundi "Ebony Affair" kabla ya kutengeneza kundi jipya, "Hart" mwaka 1993. Kundi lenyewe liltupiliwa mbali mwaka 1995 na alijiunga na "Sync" Yosia "Studios Sound" kama mtayarishaji. Mwaka wa 1999 aliondoka "Sync Studios Sound" na kuunda "Audio Vault Studios" Ilibadilishwa jina hadi "Blu Zebra" mwaka 2002.

neg:
Timothy Hunt
Timothy Hunt (amezaliwa 19 Februari, 1943) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza protini na kazi yake katika ugawanyaji wa seli. Mwaka wa 2001, pamoja na Leland Hartwell na Paul Nurse, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Eneo Bunge la Tetu
Wangari Maathai amekuwa mbunge wa Tetu tangu uchaguzi wa 2002 . Alituzwa Tuzo la Amani la Nobel mwaka wa 2004.

neg:
Tom Davies
Davies alizaliwa Liverpool, Merseyside. Yeye ni mpwa wa mchezaji wa zamani wa Everton Alan Whittle, ambaye alifanya maonyesho 74 kwa klabu kati ya 1967 na 1972, na ndugu yake mkubwa, Liam, ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kwa Chester.

neg:
Thomas Sigismund Stribling
Thomas Sigismund “T.S.” Stribling (4 Machi 1881 – 8 Julai 1965) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1933 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Store".

neg:
Thomas Steitz
Thomas Steitz (amezaliwa 23 Agosti, 1940) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa amechunguza ribosomi. Mwaka wa 2009, pamoja na Venkatraman Ramakrishnan na Ada Yonath, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Paul Ngei
Paul Ngei alizaliwa katika sehemu ya Kiima Kimwe karibu karibu na mji wa Machakos nchini Kenya. Alikuwa mjukuu wa Masaku, chifu mkuu ambaye jina lake sasa ni majina ya mji na wilaya. Familia yake ilihama kutoka Kiima Kimwe hadi kwa makazi mapya katika sehemu ya Kangundo katika kijiji kidogo kijulikanacho kama Mbilini mwaka wa 1929. Hili lilikuwa eneo la milima na mvua nzuri kwa kilimo. Baba yake alikuwa amegeuzwa kuwa Mkristo na Afrika Inland Mission.

neg:
Theodor Seuss Geisel
Theodor Seuss Geisel (2 Machi 1904 – 24 Septemba 1991) alikuwa mwandishi na mchoraji vielezo kutoka nchi ya Marekani. Anajulikana hasa kwa vitabu vyake kwa watoto alivyoviandika chini ya jina la Dr. Seuss.

neg:
Alpha Blondy
Alpha ni mtoto wa kwanza katika familia ya watoto tisa, Jina la kuzaliwa ni Seydou Kone amezaliwa mjini Dimbokro mnamo 1953. Alilelewa na bibi yake mzaa mama.
Mnamo mwaka 1962, Alpha Blondy alikwenda kukaa na baba yake aliyekuwa anaishi mjini Odienne, Ambapo alikaa kwa muda wa miaka kumi, Baadae akijiunga na shule ya Sainte Elisabeth high school, na kujishughulisha na makundi ya wanafunzi ya Ivory Coast. Hapo ndipo alipo unda bendi. Ingawaje, Upenzi huu uliathiri masomo yake na baadae Blondy alikufukuzwa shule kutokana na maudhulio mabovu shuleni.

neg:
Paul Kipsiele Koech
Alizaliwa mnamo 1981 katika sehemu ya Cheplanget, karibu na Mji wa Sotik, Wilaya ya Buret.
Alifuzu kutoka Shule ya Sekondari ya Cheplanget mnamo 1999
Alitia fora katika Mbio za kitaifa za Masafa marefu na akaalikwa kukimbia Barani Uropa,
akajiunga na Timu iliyokuwa ikisimamiwa na James Chepleton.
Licha ya kuwa mwanariadha wa kasi zaidi katika mbio hizo, Koech ameshindwa mara kadhaa katika majaribio ya kufuzu kwa Mashindano ya Dunia au Olimpiki kutoka Kenya.
Alishiriki katika Finali za Dunia za "All Seven" zilizoandaliwa na IAAF..
Pia alijenga Shule ya Msingi karibu na nyumbani kwake
Yeye pia huwapa mafunzo ya Riadha Wanariadha chipukizi, akiwemo bingwa Chipukizi wa Dunia Mercy Cherono.
Koech ameoa na ana mtoto aliyezaliwa mnamo 2004. na mdogo wa Kiume.Riadha
Shirikisho la Riadha Duniani

neg:
Salim Hassan Turky
Salim Hassan Turky (amezaliwa 11 Februari 1963) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa  Mpendae kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Teddy Riley
Edward Theodore "Teddy" Riley (amezaliwa 8 Oktoba, 1967) ni mtunzi wa nyimbo, mwanamuziki, mpiga kinanda, mtumbuizaji na mtayarishaji wa rekodi kutoka nchini Marekani. Huhesabiwa kama mwanzilishi mtindo wa new jack swing. Kupitia kazi zake za utayarishaji na Michael Jackson, Bobby Brown, Doug E. Fresh, Today, Keith Sweat, Heavy D., Usher, Jane Child, na wengineo kibao - vilevile akiwa kama mmoja wa wanakundi wa Guy na Blackstreet, Riley amehesabika kuwa na athira kubwa mno katika uanzishwaji na uboreshaji wa muziki wa contemporary R&B, hip-hop, soul na pop tangu katika miaka ya 1980.

neg:
Tom Mboya
Thomas Mboya Odhiambo alizaliwa tarehe 15 Agosti, 1930 katika Kilima Mbogo, karibu na mji  Thika  wakati huo sehemu yenyewe ilijulikana kama “ White Highlands “ kwa Kiingereza. [2]

neg:
Justin Timberlake
Asili ya ukoo wa Timberlake ulikuwa unatokea nchini Uingereza, na familia walikulia katika imani za Kibaptist. Wazazi wake walitengana mnamo mwaka wa 1985 na baada ya hapo, mamake aliolewa tena na mume mwingine, vilevile babake akaowa mke mwingine. Maisha yake yote alikulia mjini Millington, Tennessee, katika mji mdogo wa kaskazini ya Memphis.

neg:
Mos Def
Dante Terrell Smith (amezaliwa tar. 11 Desemba 1973) ni jina la kutaja mwigizaji na MC kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Mos Def na Yasiin Bey. Alianza kazi zake muziki wa hip hop akiwa na kundi la Urban Thermo Dynamics, ambamo aliweza kuonekana katika albamu za Da Bush Babees na De La Soul.

neg:
Achieng Oneko
Alizaliwa katika kijiji cha Tieng'a katika eneo ndogo la Uyoma katika Wilaya ya Bondo mnamo mwaka wa 1920.


query: Je,ni mfuasi yupi alikana yesu mara tatu?

pos:
Mtume Petro
Yesu alipokamatwa, Petro alijaribu kumtetea kwa upanga, halafu akamfuata kwa mbali pamoja na Yohane mpaka ndani ya ua wa nyumba ya kuhani mkuu. Ndipo woga ulipomfanya amkane Yesu mara tatu kwa kiapo kama alivyotabiriwa naye.
Hata hivyo, Yesu alikuwa amemuahidia atamuombea aongoke akaimarishe wenzake: "Simoni, Simoni, tazama, Shetani amewataka ninyi apate kuwapepeta kama vile ngano; lakini nimekuombea wewe ili imani yako isitindike; nawe utakapoongoka waimarishe ndugu zako" (Lk 22:31-32).

neg:
Kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu
Kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu liko mjini Yerusalemu mahali ambako kufuatana na mapokeo ya Ukristo Yesu alisulubiwa, akawekwa kaburini na kufufuka siku ya tatu.

neg:
Teresa wa Mtoto Yesu
“Yesu, nakupenda” ndiyo yanayotawala maandishi yake yote. Kwa njia hiyo alizama katika Utatu Mtakatifu. Katika mashairi yake aliandika, “Lo, unajua, Yesu Mungu, kuwa nakupenda / Roho wa Upendo ananiwasha kwa moto wake / Ni kwa kukupenda kwamba nampendeza Baba”.

neg:
Mwana wa Adamu
Mara 81 linapatikana katika Injili, lakini daima mdomoni mwa Yesu. Inawezekana mwenyewe alilipenda kwa sababu Wayahudi walikuwa hawalitumii kwa kulipotosha kama ilivyokuwa kwa jina Masiya walilolielewa kisiasa.

neg:
Yakobo Mkubwa
Inakadiriwa alikutana na Yesu mwaka 28.

neg:
Yesu
Vibaraka hao ni Herode Mkuu (37 KK-4 KK) na wazawa wake, ambao tena hawakuwa Waisraeli halisi bali Waedomu ingawa kabila lao lililazimishwa kuingia dini ya Uyahudi karne iliyotangulia. Ukoo huo unajulikana kwa ukatili, uchu wa madaraka na uzinifu wake.

neg:
Bikira Maria wa Mateso
Msingi wake ni hasa habari za Injili ya Luka (2:34-35,41-51; 23:27-31,55-56) na ya Yohane (19:25-27), lakini pia ile ya Mathayo (2:13) kuhusu mtoto Yesu kudhulumiwa na mfalme Herode Mkuu .

neg:
Mitazamo juu ya Yesu
Dini ya Bahai inamtambua Yesu kama tokeo mojawapo la Mungu pekee, ambaye pamoja na wengine waliwaonyesha watu sifa za Mungu. Bahá'í inakanusha uwezekano wa Umungu kuwemo katika mwili wa mtu fulani tu.

neg:
Kupaa Bwana
Ni kwamba imani hiyo inafundisha kuwa siku arubaini baada ya kufufuka, Yesu alipaa mbinguni mbele ya wanafunzi wake. Hataonekana tena rasmi mpaka arudi siku ya mwisho. “Huyu Yesu aliyechukuliwa kutoka kwenu kwenda juu mbinguni, atakuja jinsi iyo hiyo mlivyomwona akienda zake mbinguni” (Mdo 1:11). “Mkiwa mmefufuliwa pamoja na Kristo, yatafuteni yaliyo juu, Kristo aliko, ameketi mkono wa kuume wa Mungu” (Kol 3:1).

neg:
Historia ya Wokovu
Lakini, kabla Luka hajasimulia umisionari wake, aliandika habari nyingine ya ajabu ambayo pia inapatikana mara tatu katika Matendo ya Mitume, yaani uongofu wa Kornelio na nyumba yake (Mdo 10). Wapagani hao walijaliwa Roho Mtakatifu kabla hawajabatizwa, wakimsikiliza tu mtume Petro. Hivyo Mungu alimuonyesha mkuu wa mitume nia yake kuhusu wokovu wa mataifa, naye Petro akalitangazia Kanisa kwamba Wapagani wasilazimishwe kufuata sheria za Kiyahudi. Uamuzi huo uliofuata hiyo Pentekoste ya mataifa ilimfungulia Paulo mlango wa umisionari wake unaotawala Mdo 13-28. Ingawa Wakristo wenye msimamo mkali wa Kiyahudi walikubali maneno ya Petro (Mdo 11:1-18), hawakuweza kumuunga mkono Paulo aliposisitiza kwamba wokovu unategemea imani kuliko utekelezaji wa sheria. Basi, mvutano juu ya suala hilo ukaendelea kuvuruga maisha ya Kanisa kwa miaka mingi ya mbele.

neg:
Nestori
Hasa Sirili wa Aleksandria alimpinga vikali kwa kudai haamini umungu wa Yesu, ingawa mwenyewe alizidi kujitetea hadi kifo chake kwamba anashika imani sahihi.

neg:
Mtume Andrea
Injili ya Yohane inaarifu kuwa Andrea aliwahi kuwa mwanafunzi wa Yohane Mbatizaji, mpaka nabii huyo alipomuelekeza amfuate Yesu Kristo, "Mwanakondoo wa Mungu" atakayekamilisha kazi yake (Yoh 1:35-40). Andrea akiwa wa kwanza kumtambua Yesu kuwa Masiya, alimtambulisha kwa ndugu yake (Yoh 1:41).

neg:
Historia ya Wokovu
Kut 32 inasimulia uasi wa Waisraeli ulivyofikia kilele chake walipojitengenezea mungu wa dhahabu mwenye sura ya fahali (Biblia kwa dharau inasema “ndama” na “mla nyasi”). Hata Haruni, kaka yake Musa, alikubali kufuata matakwa yao huku mdogo wake akichelewa mlimani (Mdo 7:38-42). Musa akambembeleza Mungu asiwaangamize watu wake, hivyo akawa mfano bora wa mwombezi, kwa kuwa hakujali ahadi ya Mungu ya kumfanya chanzo cha taifa lingine kubwa. Kazi hiyo ni hasa ya Bwana Yesu ambaye aliwatetea watu wake kwa kumwaga damu yake, na anazidi kuwaombea kwa Baba yake (Eb 7:25-27).

neg:
Historia ya Kanisa
Maisha yote ya Atanasi yalihusika na juhudi kubwa za Kanisa kwa ajili ya kufafanua na kutetea imani sahihi juu ya Yesu na juu ya Utatu hata akaitwa mapema “nguzo ya Kanisa” (Gregori wa Nazianzo).

neg:
Historia ya Wokovu
Mtu huyo wa Yerusalemu alihubiri kwa nguvu mwanzoni mwa ufalme wa Yosia, kabla huyo hajaanza urekebisho wake wa kidini uliofuata kuvumbua hekaluni maandiko ya Kumbukumbu ya Sheria. Pamoja na kutisha kwa matabiri yake, aliahidi wokovu kwa mabaki ya Israeli, akisema watakuwa watu maskini na walionewa (3:9-20). Ndio mwanzo wa imani ya kuwa wapenzi wa Mungu ni hasa mafukara, ambayo taratibu ilitia mizizi katika Israeli hadi ilipokuja kukaziwa na Yesu (Lk 6:20-21).

neg:
Agostino wa Hippo
Hapo awali, alidhani mtu akiongoka na kubatizwa atafikia kwa urahisi ukamilifu unaoelekezwa na Hotuba ya Mlimani. Miaka ya mwisho alikiri kwamba Yesu tu alitekeleza sawasawa hotuba yake hiyo. Waamini wanahitaji daima kuongoka na kutakaswa naye ili kufanywa wapya. “Nimeelewa kwamba mmoja tu ni mkamilifu kweli… Kumbe Kanisa lote - sisi sote, tukiwa pamoja na Mitume - tunapaswa kusali kila siku: ‘Utusamehe dhambi zetu kama tunavyowasamehe na sisi waliotukosea’”. Ndio wongofu wake wa tatu, uliomfanya amalizie maisha yake kwa unyenyekevu wa hali ya juu.

neg:
Yesu kutolewa hekaluni
36 Palikuwa na nabii mmoja mwanamke, mzee sana, jina lake Ana, binti Fanueli, wa kabila la Asheri. Alikuwa ameishi na mumewe kwa miaka saba tangu alipoolewa. 37 Halafu alibaki mjane hadi wakati huo akiwa mzee wa miaka themanini na minne. Wakati huo wote alikaa Hekaluni akifunga na kusali usiku na mchana. 38 Saa hiyohiyo alijitokeza mbele, akamshukuru Mungu, na akaeleza habari za huyo mtoto kwa watu wote waliokuwa wanatazamia ukombozi wa Yerusalemu.

neg:
Jumapili ya matawi
12:12 Kesho yake, kundi kubwa la watu waliokuja kwenye sikukuu walisikia kuwa Yesu alikuwa njiani kuja Yerusalemu. 13 Basi, wakachukua matawi ya mitende, wakatoka kwenda kumlaki; wakapaaza sauti wakisema: "Hosana! Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana. Abarikiwe mfalme wa Israeli." 14 Yesu akampata mwana punda mmoja akapanda juu yake kama yasemavyo Maandiko: 15
"Usiogope mji wa Sioni! Tazama, Mfalme wako anakuja, Amepanda mwana punda." 16 Wakati huo wanafunzi wake hawakuelewa mambo hayo, lakini Yesu alipokwisha tukuzwa, ndipo walipokumbuka kwamba hayo yalikuwa yameandikwa juu yake, na kwamba watu walikuwa wamemtendea hivyo. 17 Kundi la watu wale waliokuwa pamoja naye wakati alipomwita Lazaro kutoka kaburini, akamfufua kutoka wafu, walisema yaliyotukia. 18 Kwa hiyo umati huo wa watu ulimlaki, maana wote walisikia kwamba Yesu alikuwa amefanya ishara hiyo.
19 Basi, Mafarisayo wakaambiana, "Mnaona? Hatuwezi kufanya chochote! Tazameni, ulimwengu wote unamfuata."

neg:
Musa
Kut 32 inasimulia uasi wa Waisraeli ulivyofikia kilele chake walipojitengenezea mungu wa dhahabu mwenye sura ya fahali (Biblia kwa dharau inasema “ndama” na “mla nyasi”). Hata Haruni alikubali kufuata matakwa yao huku mdogo wake akichelewa mlimani (Mdo 7:38-42). Israeli kuabudu ndama ilikuwa chukizo mbele za Mungu, kwa kuwa Mungu hana mbadala wa yeye kufanyiwa ibada. Musa akambembeleza Mungu asiwaangamize watu wake, hivyo akawa mfano bora wa mwombezi, kwa kuwa hakujali ahadi ya Mungu ya kumfanya chanzo cha taifa lingine kubwa. Kazi hiyo ni hasa ya Bwana Yesu ambaye aliwatetea watu wake kwa kumwaga damu yake, na anazidi kuwaombea kwa Baba yake (Eb 7:25-27).

neg:
Kristina wa Bolsena
Kristina wa Bolsena, anayejulikana pia kama Kristina wa Turo, au Kristina Mfiadini mkuu alikuwa mwanamke Mkristo wa karne ya 3 aliyefia dini yake.

neg:
Simon Kimbangu
Wafuasi wake wakamwamini kuwa nabii wa Mungu, wengine walisema ndiye Yesu aliyerudi, wakatoka katika uongozi wa wamisionari walionyamaza mbele ya tendo la serikali la kumfunga Kimbangu bila kosa.

neg:
Sirili wa Yerusalemu
Basi, alikuja kubishana na Waario mapema juu ya umungu wa Yesu, pamoja na kutetetea hadhi ya Kanisa la Yerusalemu kwamba halitakiwi kuwa chini ya Kaisarea. Kwa sababu hiyo mara tatu alifukuzwa kutoka nchini mwake (357, 360, 367-378).

neg:
Historia ya Kanisa
Katika miji mbalimbali watu walianza kuwatesa hata kuwaua Wayahudi wakiwashutumu kwamba ndio waliomwua Yesu. Sisi tunaweza kushangaa jinsi hali hiyo ilivyoweza kutokea. Yesu mwenyewe alikuwa Myahudi na mpaka msalabani alifuata taratibu za taifa la Israeli. Mtume Paulo alifundisha ya kwamba Wayahudi hawawezi kupoteza ahadi na agano la Mungu kwao hata wakimkataa Yesu Kristo.

neg:
Katerina wa Siena
Alisimulia kwamba kabla ya Kwaresima ya mwaka 1367 alitokewa na Yesu akiwa pamoja na Bikira Maria na watakatifu wengine ili kumuoa kiimani, akimvika pete yenye rubi aliyoweza kuiona yeye tu.

neg:
Ufufuko wa Yesu
Kadiri ya imani hiyo, siku ya tatu baada ya kuuawa msalabani Ijumaa kuu, Yesu alifufuka mtukufu akiacha kaburi lake na vitambaa vyote vilivyotumika kumzikia.

neg:
Thomas Aquinas Mtakatifu
Sehemu ya tatu inachunguza fumbo la Kristo, aliye njia na ukweli, ambalo linatuwezesha kumfikia [[Mungu Baba]]. Humo Thoma anaeleza vizuri ajabu umwilisho na Mateso ya Yesu, akiongeza maelezo marefu kuhusu sakramenti ambazo Kristo anatushirikisha faida ya ukombozi. Akitumia vitu alivyochagua, anatugusa mpaka ndani.

neg:
Utatu
Imani hiyo ilizidi kufafanuliwa hasa katika karne IV, mitaguso mikuu ya kwanza ilipochukua msimamo dhidi ya wazushi waliokanusha umungu wa Yesu na wa Roho Mtakatifu. Ilipata muundo wa kudumu katika Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli inayotumika hadi leo katika madhehebu mengi ya Ukristo.

neg:
Wamandayo
Wanamheshimu sana Yohane Mbatizaji, lakini wanamkataa Yesu pamoja na Musa na Abrahamu.

neg:
Mtakatifu Paulo
Alifanya hivyo mpaka alipotokewa na Yesu Kristo mfufuka akiwa njiani kwenda Damaski, Syria (kwa umuhimu wake katika Historia ya Wokovu habari hii inasimuliwa mara tatu katika kitabu cha Matendo ya Mitume: 9:1-19; 21:12-18 na 22:5-16). Jibu lake kwa Yesu lilikuwa (Mdo 22:10): "Nifanye nini, Bwana?"

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Umisionari wa Utawa III ulijitokeza kwa namna ya pekee kati ya Waregulari wa Ureno, waliosindikiza wapelelezi wa nchi yao katika safari za hatari pia, kama vile Kongo na Angola. Mmojawao akasoma Misa mbele ya mfalme wa Kongo (1491) akambatiza (1495). Lakini utume wa Watersyari ulijitokeza zaidi katika mazingira ya kawaida ya walei wa Ulaya, na katika huduma mbalimbali walizozianzisha: hospitali, wokovu wa makahaba, uombaji wa msaada kwa ajili ya maskini, ghala za kugawia chakula bure, mafunzo kwa watoto fukara na kwa wanaosomea upadri n.k.

neg:
Maksimo Muungamadini
Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli ulimpa ushindi baada ya kifo chake.

neg:
Injili Ndugu
Injili hizo tatu zinafanana katika lugha na yaliyomo zikitofautishwa na Injili ya Yohane inayoonekana kutumia lugha kiasi tofauti na kufuata muundo tofauti katika taarifa yake juu ya Yesu kuliko zile za sinoptiki.

neg:
Utume wa Yesu
Baada ya kifodini cha Yohane Mbatizaji, Yesu alijiandaa kwenda Yerusalemu kwa mara ya mwisho ili kukamilisha utume wake kwa kujitoa kafara alivyotabiriwa na Yohane: "Huyu ndiye mwanakondoo wa Mungu aondoaye dhambi ya ulimwengu".

neg:
Maria Ana wa Yesu
Bikira huyo wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu tangu tarehe 4 Juni 1950, alipotangazwa na Papa Pius XII. Kabla yake,
Papa Pius IX alikuwa amemtangaza mwenye heri tarehe 20 Novemba 1853.

neg:
Papa Nikolasi III
Papa Nikolasi III (kati ya 1210 na 1220 – 22 Agosti 1280) alikuwa papa kuanzia 25 Novemba 1277 hadi kifo chake.

neg:
Danieli mfiadini
Aliposhindwa, aliagiza wauawe. Kila mmojawao alimkaribia Danieli ili kupata baraka yake na ruhusa ya kumfia Yesu. Wote walikatwa kichwa.

neg:
Utume wa Yesu
34 Petro akafumbua kinywa chake, akasema, Hakika natambua ya kuwa Mungu hana upendeleo; 35 bali katika kila taifa mtu amchaye na kutenda haki hukubaliwa na yeye. 36 Neno lile alilowapelekea wana wa Israeli akihubiri habari njema ya amani kwa Yesu Kristo (ndiye Bwana wa wote), 37 jambo lile ninyi mmelijua, lililoenea katika Uyahudi wote likianzia Galilaya, baada ya ubatizo aliouhubiri Yohana; 38 habari za Yesu wa Nazareti, jinsi Mungu alivyomtia mafuta kwa Roho Mtakatifu na nguvu naye akazunguka huko na huko, akitenda kazi njema na kuponya wote walioonewa na Ibilisi; kwa maana Mungu alikuwa pamoja naye. 39 Nasi tu mashahidi wa mambo yote aliyoyatenda katika nchi ya Wayahudi na katika Yerusalemu; ambaye walimwua wakamtundika mtini. 40 Huyo Mungu alimfufua siku ya tatu, akamjalia kudhihirika, 41 si kwa watu wote, bali kwa mashahidi waliokuwa wamekwisha kuchaguliwa na Mungu, ndio sisi, tuliokula na kunywa pamoja naye baada ya kufufuka kwake kutoka kwa wafu. 42 Akatuagiza tuwahubiri watu na kushuhudia ya kuwa huyu ndiye aliyeamriwa na Mungu awe Mhukumu wa walio hai na wafu. 43 Huyo manabii wote humshuhudia, ya kwamba kwa jina lake kila amwaminiye atapata ondoleo la dhambi.

neg:
Tomaso Shen Jihe
Tomaso Shen Jihe (Ankeo, 1851 hivi - Taiyuan, 9 Julai 1900) alikuwa Mfransisko wa Utawa wa Tatu aliyefia dini nchini mwake China.

neg:
Historia ya Wokovu
Waisraeli walielekea dini za kandokando kwa sababu zilikuwa zinaahidi kufanikisha maombi yao kwa ibada za hakika, wakati Mungu ana hiari ya kupokea au kukataa sadaka zao. Waisraeli walijaribu kufuata pande zote mbili kwa pamoja, ila Mungu hakuweza kukubali, kwa kuwa ni peke yake tu. Imani yao iliyumba hasa wakati mfalme Ahabu alipotawala Kaskazini (869-850 hivi K.K.), ambapo Yezebeli, mke wake, alifanya juhudi kubwa za kuikomesha kabisa imani yao kwa YHWH ili wamuabudu Baali, mungu mkuu wa kwao aliyehusika na mvua, kufuatana na sanamu mbili zilizotengenezwa na Yeroboamu I zikiwa na sura ileile ya Baali (fahali wa dhahabu). Mezani pa malkia huyo walikuwa wanalishwa manabii wa uongo 850 kumbe manabii wa Bwana waliuawa karibu wote.

neg:
Wasiosadiki Utatu
Kwa kuwatambua wote wawili kuwa wa milele lakini si Baba, wanateolojia wengi, hasa mababu wa Kanisa, walikiri kuwa zote tatu ni nafsi tofauti za Mungu pekee.

neg:
Bikira Maria
[[Ishara]] ya kwanza kwenye [[maisha ya hadhara]] ya Yesu iliongozwa na Bikira Maria katika [[arusi]] ya [[Kana]] ya [[Galilaya]], akisukumwa na [[huruma]] kwa wenye shida: kwa ombi lake Yesu aligeuza [[maji]] kuwa [[divai]], na wanafunzi wake wakamwamini. Yohane alisimulia hivi, “Siku ya tatu palikuwa na arusi huko Kana, mji wa Galilaya; naye mama yake Yesu alikuwapo. Yesu naye alikuwa amealikwa arusini pamoja na wanafunzi wake. Hata divai ilipowatindikia, mamaye Yesu akamwambia, ‘Hawana divai’. Yesu akamwambia, ‘Mama tuna nini mimi nawe? Saa yangu haijawadia’. Mamaye akawaambia watumishi, ‘Lo lote atakalowaambia, fanyeni’. Basi kulikuwako huko mabalasi sita ya mawe, nayo yamewekwa huko kwa desturi ya Wayahudi ya kutawadha, kila moja lapata kadiri ya nzio mbili tatu. Yesu akawaambia, ‘Jalizeni mabalasi maji’. Nao wakayajaliza hata juu. Akawaambia, ‘Sasa tekeni, mkampelekee mkuu wa meza’. Wakapelekea. Naye mkuu wa meza alipoyaonja yale maji yaliyopata kuwa divai, (wala asijue ilikotoka, lakini watumishi walijua, wale walioyateka yale maj), yule mkuu wa meza alimwita bwana arusi, akamwambia, ‘Kila mtu kwanza huandaa divai iliyo njema; hata watu wakiisha kunywa sana ndipo huleta iliyo dhaifu; wewe umeiweka divai iliyo njema hata sasa’. Mwanzo huo wa ishara Yesu aliufanya huko Kana ya Galilaya, akaudhihirisha utukufu wake, nao wanafunzi wake wakamwamini. (Yoh 2:1-12).

neg:
Historia ya Kanisa
Biblia ya Kikristo inatuambia jinsi wafuasi wa Yesu walivyoanza kukata tamaa lakini baadaye wakakutana na Yesu aliyefufuka. Akaonana nao na kuwafundisha katika kipindi cha siku arobaini baada ya Pasaka na hatimaye akapaa mbinguni.

neg:
Papa Yohane III
Papa Yohane III alikuwa papa kuanzia 17 Julai 561 hadi kifo chake tarehe 7 Julai 574.

neg:
Injili ya Luka
Injili ya tatu, ya Mtakatifu Luka, inaendelezwa na kitabu cha Matendo ya Mitume: katika dibaji za vitabu vyake hivyo mwandishi anaeleza sababu na taratibu za kazi yake kwa mlengwa wa kwanza, Teofilo. Mtu huyo hajulikani, na pengine jina hilo linawakilisha msomaji yeyote, hasa kwa sababu linatafsiriwa "Mpenzi wa Mungu".

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Tunda bora ni Maria Ana wa Yesu wa Paredes (+1645), Mfransisko wa kwanza wa Amerika kutangazwa na Kanisa kuwa ni mtakatifu. Wengine waliojiunga na OFS au kuvaa kamba yake ni Fransisko wa Sales (+1622), Yoana Fransiska wa Chantal (+1641) na Yosefu Kalasanzi (+1648). Kundi kubwa zaidi ni lile la wenye heri 30, hasa wafiadini wa Japani tena.

neg:
Basil wa Caesarea
Alitetea pia umungu wa Roho Mtakatifu ambaye aliandika kitabu kizima juu yake: “lazima alinganishwe na kutukuzwa pamoja na Baba na Mwana”. Hivyo Basili ni kati ya mababu walioweka wazi fundisho la Utatu Mtakatifu: Mungu pekee, kwa kuwa ni upendo, ni nafsi tatu zinazounda umoja wa Kimungu, imara kuliko umoja wowote.

neg:
Eli
1Sam 3 inasimulia wito wa mtoto huyo: akiwa amelala karibu na sanduku la agano akaamshwa na Mungu mara tatu mpaka akafundishwa na Eli kumtambua na kumuitikia Mungu. Hapo akamtabiria Eli adhabu kali, na hivyo Israeli ikajua kuwa amefanywa nabii wa Bwana.

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Kuna mambo mbalimbali yaliyochangia ustawi mpya wa Utawa III katika matawi yake kuanzia mwisho wa karne XIX: kikomo cha dhuluma za serikali katika nchi nyingi, hali mpya ya Utawa I, mvuto mkubwa wa Fransisko kwa wenye elimu na uenezi wa roho ya Kifransisko kupitia magazeti. Ndiyo sababu Utawa III ulianzishwa hata kati ya Waanglikana na Waprotestanti! Kwa miaka 115 mfululizo (1848-1963) Mapapa wote walikuwa wa OFS, kuanzia Papa Pius IX (1846-1878) hadi Papa Yohane XXIII (1958-1963), wakahamasisha Maaskofu na wengineo kueneza Utawa huo, hasa Papa Leo XIII (1878-1903) aliyetoa kanuni mpya (1884) yenye sura tatu na namba 24 jumla. Pamoja na kufupisha ile ya zamani ilirahisisha mengi iweze kuwafaa Wakristo wote, ikiwadai tu wavae skapulari ndogo na kamba, kupata malezi ya mwaka mmoja kabla ya kutoa ahadi, kuvaa na kuishi pasipo makuu, kukwepa tamasha za kilimwengu, kuwa na kiasi mezani, kuungama na kupokea kila mwezi, kusali Zaburi au walau Baba Yetu, Salamu Maria na Atukuzwe mara 12 kwa siku, kuandika mapema wasia, kujitafiti dhamiri kila siku, kushiriki Misa kila siku ikiwezekana, kuhudhuria mkutano kila mwezi, kuchangia gharama za Utawa na misaada kwa maskini, kukaguliwa na Ndugu Wadogo kila mwaka.

neg:
Historia ya Wokovu
Katika miaka yote 40 na zaidi ya unabii wake kipindi kizuri ni miaka ile 13 tu (622 - 609 K.K.) ambapo Yosia alifanya urekebisho wa kidini kuanzia Yerusalemu hadi kwa mabaki ya Waisraeli wa kaskazini, akizuia wote wasiabudu miungu mingine wala wasimtolee Mungu sadaka nje ya hekalu la Yerusalemu. Kipindi hicho mji mkuu wa Ashuru uliangamizwa alivyotabiri kwa furaha Nahumu (612 hivi K.K.).

neg:
Isa
Kadiri ya sura ya 3 aya ya 50 alisema ni "msadikishaji wa yale yaliyokuwa kabla yangu katika Taurati, na ili niwahalalishieni baadhi ya yale mliyoharimishiwa, na nimewajieni na Ishara kutoka kwa Mola wenu, kwa hiyo mcheni Mwenyezi Mungu na mnitii".

neg:
Matendo ya Mitume
Wakati huo alipata habari tofauti kabisa kuhusu Wakorintho, akawaandikia tena na tena kabla hajawaendea kwa mara ya tatu.

neg:
Kleofa
Kleofa (kwa Kigiriki Κλεόπας, Kleopas) alikuwa Mkristo wa karne ya 1, maarufu kwa kutokewa na Yesu Kristo mfufuka akiwa njiani kutoka Yerusalemu kwenda Emau pamoja na mwanafunzi mwingine (Lk 24:13-32).

neg:
Mama wa Mungu
Mtaguso mkuu huo uliona kwamba Nestori alimgawa Yesu katika nafsi mbili: ya Kimungu na ya kibinadamu. Kumbe imani sahihi inamkiri kwamba nafsi ya Yesu ni ile ya Kimungu tu ambayo ni ya pili katika Utatu Mtakatifu. Hivyo aliyemzaa Yesu kama binadamu (si kama Mungu, jambo ambalo haliwezekani) anastahili kuitwa Mama wa Mungu (upande wa ubinadamu wake alioutwaa kwake).

neg:
Kishawishi
Injili zinasimulia pia vishawishi vilivyompata Yesu, hasa vitatu vilivyosababishwa na shetani jangwani, ambavyo Yesu alivishinda moja kwa moja na hivyo kutuelekeza namna ya kuvishinda vilevile.

neg:
Abeli
Habari hizo zinapatikana katika kitabu cha Mwanzo (4:2-8), lakini Abeli alitajwa pia na Yesu kama mfiadini wa kwanza (Math 23:35).

neg:
Binti Yairo
Walipofika nyumbani walikuta msiba umeshaanza, lakini Yesu alifukuza waombolezaji, akamfufua mtoto huyo wa miaka 12 mbele ya wazazi wake, Petro, Yakobo Mkubwa na Yohane tu.

neg:
Herode Antipa
Anajulikana hasa kutokana na habari zake zinazosimuliwa katika Agano Jipya ambamo Injili, hasa ile ya Luka zinaeleza alivyoagiza Yohane Mbatizaji akatwe kichwa na alivyomrudisha Yesu kwa Ponsyo Pilato siku ya Ijumaa Kuu ya mwaka 30 hivi.

neg:
Alhamisi kuu
Adhimisho la karamu ya mwisho, ambalo kwa kawaida linaendana na kutawadha miguu ya wanaume 12 (au ya watu kadhaa bila kujali jinsia) kwa kuiga tendo la Yesu, ndio mwanzo wa siku tatu kuu za Pasaka ambazo kilele chake ni kesha la usiku wa Pasaka, Yesu anaposadikiwa na Wakristo kuwa amefufuka mtukufu.

neg:
Gregori wa Nazianzo
Majadiliano katika huo mtaguso mkuu yalikuwa makali hata dhidi yake, kwa sababu alitetea kwa nguvu umungu wa Yesu Kristo na wa Roho Mtakatifu, kwa hiyo pia dogma ya Utatu mtakatifu.

neg:
31 Agosti
Tarehe 31 Agosti ni siku ya 243 ya mwaka (ya 244 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 122.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yosefu wa Arimataya, mfuasi wa Yesu, ya mtakatifu Nikodemo, mfuasi wa Yesu, na ya mtakatifu Aidani, askofu

neg:
Samweli
1Sam 3 inasimulia wito wake: akiwa amelala karibu na sanduku hilo akaamshwa na Mungu mara tatu mpaka akafundishwa na Eli kumtambua na kumuitikia Mungu. Hapo akamtabiria Eli adhabu kali, na hivyo Israeli ikajua kuwa amefanywa nabii wa Bwana.

neg:
Simba wa Yuda
Katika ukristo, Simba wa Yuda alikuwa Yesu. Mashirika mengi ya kikristo hutumia jina simba wa Yuda kama alama au hata jina lao.
Jina hili liko katika Agano Jipya Katika kitabu cha Ufufunuo 5:5; "Na mmoja wa wale wazee akaniambia," Usilie: tazama, Simba wa kabila la Yuda, mjukuu maarufu wa Daudi, Amefungua kitabu, na amefungulia mihuri yake saba. "
Matumizi katika CS Lewis Mambo ya nyakati ya Narnia ya simba aitwaye Aslan kama Masihi inaweza kuwa takwimu kurejea mstari huu wa Ufunuo.

neg:
Unyakuo
Kuja mara ya pili ni wakati Yesu atakaporudi kwa kushindana na Mpingakristo, kuharibu mabaya, na kuanzisha utawala wake wa kifalme kwa miaka elfu. Kuja mara ya pili ni kama ilivyoelezwa katika Uf 19:11-16.
Mambo muhimu ya kuelewa ili kutofautisha unyakuo na kuja mara ya pili ni kama ifuatavyo:
1) Katika unyakuo, waumini watamlaki Bwana mawinguni (1 Wathesalonike 4:17). Wakati wa ujio wa pili, waumini wataandamana na Bwana kurudi duniani kwa utawala wa miaka elfu (Ufunuo 19:14).
2) Kuja mara ya pili kutafanyika baada ya dhiki kuu na ya kutisha (Ufunuo 6-19). Unyakuo utakuwa kabla ya dhiki kuu kutokea (1 Wathesalonike 5:9; Ufunuo 3:10).
3) Unyakuo ni waumini kuondolewa duniani kama kitendo cha ukombozi (1 Wathesalonike 4:13-17; 5:9). Kuja kwa Kristo mara ya pili ni kuondolewa kwa wasioamini kama kitendo cha hukumu (Mathayo 24:40-41).
4) Unyakuo itakuwa siri na ghafla, papo kwa papo (1 Wakorintho 15:50-54). Kuja mara ya pili kutakuwa wazi kwa wote (Ufunuo 1:7; Mathayo 24:29-30).
5) Kuja kwa Kristo mara ya pili kutatokea nyakati za mwisho wengine matukio ya kuchukua nafasi ya (2 Wathesalonike 2:4, Mathayo 24:15-30; Ufunuo sura ya 6-18). Unyakuo utatokea wakati wowote hata sasa unaposoma makala hii (Tito 2:13; 1 Wathesalonike 4:13-18; 1 Wakorintho 15:50-54).

neg:
Bartimayo
Habari yake inasimuliwa na Injili Ndugu zote tatu mwishoni mwa safari ya Yesu Kristo kwenda Yerusalemu ili kufa msalabani na kufufuka (Mk 10:46-52; Math 20:29-34; Lk 18:35-43).

neg:
Yesu kadiri ya historia
3. Mwandishi Mroma Svetonius: huyo alimtaja “Chrestos” katika kitabu chake juu ya maisha ya Kaisari Klaudio (25,4) ya kwamba huyu amesababisha fujo kati ya Wayahudi wa Roma hivyo Kaisari aliwafukuza wote mjini.

neg:
Jumapili ya matawi
19:28Yesu alisema hayo, kisha akatangulia mbele yao kuelekea Yerusalemu. 29 Alipokaribia kufika Bethfage na Bethania, karibu na mlima wa Mizeituni, aliwatuma wanafunzi wake wawili, 30 akawaambia: "Nendeni katika kijiji kilicho mbele yenu. Mtakapokuwa mnaingia kijijini, mtamkuta mwana punda amefungwa ambaye hajatumiwa na mtu. Mfungeni, mkamlete hapa. 31 Kama mtu akiwauliza, kwa nini mnamfungua, mwambieni, `Bwana ana haja naye."` 32 Basi, wakaenda, wakakuta sawa kama alivyowaambia. 33 Walipokuwa wanamfungua yule mwana punda, wenyewe wakawauliza, "Kwa nini mnamfungua mwana punda huyu?" 34 Nao wakawajibu, "Bwana anamhitaji." 35 Basi, wakampelekea Yesu yule mwana punda. Kisha wakatandika mavazi yao juu yake wakampandisha Yesu. 36 Yesu akaendelea na safari, na watu wakatandaza mavazi yao barabarani. 37 Alipofika karibu na Yerusalemu, katika mteremko wa mlima wa Mizeituni, umati wote na wanafunzi wake, wakaanza kushangilia na kumtukuza Mungu kwa sauti kubwa, kwa sababu ya mambo makuu waliyoyaona; 38 wakawa wanasema: "Abarikiwe Mfalme ajaye kwa jina la Bwana. Amani mbinguni, na utukufu juu mbinguni!"

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Kati yao, waliotangazwa watakatifu wanaweza wakafikia 4, mbali na wenyeheri 8. Idadi kamili haieleweki kwa sababu hakuna hakika juu ya baadhi yao kujiunga na Utawa III. Wa hakika zaidi ni Margerita wa Cortona (+1297), aliyeshika toba kali baada ya kuacha maisha ya dhambi. Somo wa Utawa huo ni Elizabeti wa Hungaria (+1231), malkia aliyemtambua na kumtumikia Yesu katika wenye shida, pamoja na Ludoviko IX (+1270), mfalme bora kabisa.

neg:
Yosefu (mume wa Maria)
Yesu alipokuwa na umri wa miaka kumi na miwili, wote watatu walikwenda kuhiji Yerusalemu kwa Pasaka. Wakati wa kurudi, mtoto alibaki mjini akapatikana tena siku ya tatu akiwa hekaluni kati ya walimu wa sheria, akitokeza hekima yake. Alipoulizwa na Maria kuhusu mwenendo wake, mtoto alionyesha kujitambua si mwana wa Yosefu, bali wa Mungu.

neg:
Dismas Mtakatifu
Habari hii inasimuliwa na Injili zote (Math 27:38; Mk 15:27-28,32; Lk 23:33; Yoh 19:18) lakini ni Luka tu anayesema kuwa, kati ya hao wawili waliokuwa msalabani kandokando ya Yesu, mmoja alitubu na kumuomba, "Ee Yesu, unikumbuke utakapoingia katika ufalme wako".

neg:
Yesu
Katika dini ya Uislamu, Yesu anajulikana kama Nabii Isa. Waislamu wanaamini kuwa yeye alikuwa nabii wa Mungu ila hakuwa mwana wa Mungu wala Mungu.

neg:
Ukristo barani Afrika
Maisha yote ya Atanasi yalihusika na juhudi kubwa za Kanisa kwa ajili ya kufafanua na kutetea imani sahihi juu ya Yesu na juu ya Utatu hata akaitwa mapema “nguzo ya Kanisa” (Gregori wa Nazianzo).

neg:
Faustina Kowalska
Hafidhi inashirikisha pia hotuba ya Huruma ya Mungu ambayo Yesu Kristo alimletea mhusika wetu mtakatifu pamoja na pendekezo la aina jipya za ibada. Hafidhi ya Faustina Mtakatifu inaelezea upendo wake wa Utatu Mtakatifu, ambao ulimwunganisha na Mungu.
Kutokana na kumbukumbu inaelekea kwamba tendo la kutangaza Huruma ya Mungu limekuwa kiini kikuu cha maisha yake Maria Faustina.
Katika Hafidhi tunapata pia maelezo ya neema za ajabu, baraka ya Mungu lakini pia matatizo na mateso ambayo yeye alilazimika kuyakabili, wajibu wake, maana yake maalumu, ushahidi wa utakatifu wake na thawabu kwa maisha yake mazuri Utaiandaa dunia kwa ajili ya kuja kwangu mara ya mwisho (Hafidhi 429) . Kisha nikasikia maneno, Wewe ni shahidi wa Huruma yangu. Wewe utasimama mbele ya kiti changu cha enzi milele kama ushahidi hai kwa Huruma Yangu (Hafidhi 417) .
Mnamo Machi 1959 kutokana na tafsiri kosefu ya Hafidhi, Ikulu Takatifu ilitoa amri iliyokataza watu wasieneze ibada ya Huruma ya Mungu kwa namna yake Sista Faustina (AAS 6 Machi 1959, u. 271).
Licha ya tukio hilo kutokana na juhudi zake Askofu Karol Wojtyła (baadaye Papa Yohane Paulo II) taratibu ya kumpatia Faustina hali ya mtu mwenye heri ilianza mjini Kraków. Marufuku haijafutwa mpaka mwaka 1978. Toleo la kwanza la kumbukumbu zake za kiroho lilitolewa mnamo 1981.
Kitabu kimekuwa kinatafsiriwa kwa lugha nyingi. Akiongozwa na hafidhi zake Faustina, Papa Yohane Paulo II aliandika Ensiklika yake “Dives in misericordia” (1980) juu ya Mungu “aliye na huruma mno”
Kiini cha maabudu haya ni kujenga ule uaminifu kwa Mungu ambao unatimizwa kwa namna ya kutekeleza dhamira zake zilizoko kwenye amri zake, wajibu wa jukumu yake, ualimu wa Injili na ilhamu za Roho Mtakatifu zinazojulikana. Nguzo ya pili ya Maabudu haya ni mwenendo wa kuwahurumia binadamu kwa njia ya matendo, maneno na sala.

neg:
Papa Leo III
Hivyo Leo alikimbia hadi Ujerumani akitafuta msaada wa Karolo Mkuu mfalme wa Wafaranki. Karolo alimrudisha Roma na walinzi, akafika mwenyewe kuchungulia mashtaka dhidi ya Leo III akaona yalikuwa ya uongo.

neg:
Historia ya Wokovu
Lugha asili ziko tatu, yaani Biblia imeandikwa sehemusehemu kwa Kiyahudi, Kiaramu (ndiyo lugha ya Yesu), na Kiyunani (yaani Kigiriki cha zamani). Ila Agano Jipya lote limeandikwa kwa Kiyunani ambacho zamani za Yesu kilikuwa lugha ya kimataifa. Kutoka lugha hizo wataalamu wanaendelea kutafsiri Biblia katika lugha yoyote ili Neno la Mungu liwaelee watu wote. Kati ya tafsiri zote, mbili za zamani zina sifa za pekee, yaani tafsiri ya LXX (kwa Kigiriki "Septuaginta", yaani sabini: ni Agano Kale kwa lugha ya Kiyunani), na ya Vulgata (Biblia nzima kwa Kilatini).

neg:
Mitazamo ya Kiyahudi juu ya Yesu
Mitazamo ya Kiyahudi juu ya Yesu ni ya aina mbalimbali, lakini yote haimkubali, la sivyo ingewabidi wahusika wamuamini na kubatizwa badala ya kuendelea na dini yao ambayo viongozi wake walimhukumu ni kafiri anayestahili kuuawa.

neg:
Historia ya Wokovu
Wakati uleule likatukia jambo lingine, la ajabu kabisa, ambalo kwa umuhimu wake limesimuliwa na Luka mara tatu, yaani uongofu wa Saulo/Paulo aliyekuwa mtesi mkuu wa Stefano na Wakristo wengine. Ndiye aliyechaguliwa na Mungu awe mwenezi mkuu wa imani ya Kikristo, mtetezi mkuu wa uhuru wa Wakristo wa mataifa kuhusu sheria za Kiyahudi, tena mwandishi mkuu wa Agano Jipya, mwenye kufafanua mafumbo ya imani kwa undani kabisa. Mungu alimteua awe chombo chake kiteule ili kuleta jina lake kwa mataifa (Gal 1:13-24; Mdo 9:1-31; Mdo 22:17-21): katika historia yote ya Kanisa baada ya Pentekoste hadi leo hakuna tukio lingine muhimu zaidi.

neg:
Nino wa Georgia
Halafu mfalme Mirian III wa Iberia alirudishiwa uwezo wa kuona baada tu ya kumuomba "Mungu wa Nino", akaongoka pia na kufanya Ukristo kuwa dini rasmi ya nchi hiyo (327 hivi).

neg:
Ufufuko wa Yesu
Ufufuko wa Yesu ndio tukio kuu lililotangazwa daima na Kanisa lake lote kuhusu mwanzilishi wake, Yesu Kristo, kuanzia ushuhuda wa Mitume wa Yesu na maandiko ya Agano Jipya, hususan Injili, hadi leo.

neg:
Utume wa Yesu
Safari hiyo ya mwisho ilimchukua tena kwa muda karibu na mahali alipobatizwa.

neg:
Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli
Suala kuu lililosumbua Wakristo wa karne VII lilimhusu Yesu Kristo upande wa utashi. Ulikuwa unaenea mtazamo wa kwamba hakuwa na utashi wa kibinadamu, bali ule wa Kimungu tu.

neg:
Ukristo katika karne za kwanza
Kwa kawaida karne hizo tatu zinagawiwa pande mbili: wakati wa Mitume wa Yesu (hadi mwaka 100 hivi) na baada ya kifo chao wote.

neg:
Historia ya Kanisa
Maaskofu waliokutana kule Nikea wakapatana juu ya mafundisho ya "Kanuni ya Imani ya Nisea" yanayosema "Twamwamini Bwana mmoja, Yesu Kristo, mwana pekee wa Mungu, mwana wa azali wa Baba, yu Mungu kutoka kwa Mungu, yu nuru kutoka kwa nuru, yu Mungu kweli kutoka kwa Mungu kweli, Mwana wa azali, asiyeumbwa; aliyeshuka kutoka mbinguni kwa ajili yetu wanadamu na kwa wokovu wetu; akatwaa mwili kwa uwezo wa Roho Mtakatifu katika Bikira Maria, akawa mwanadamu; akasulibiwa kwa ajili yetu zamani za Pontio Pilato; aliteswa, akazikwa, siku ya tatu akafufuka kama yanenavyo maandiko matakatifu; akapaa mbinguni, ameketi mkono wa kuume wa Baba; kutoka huko atakuja tena kwa utukufu kuwahukumu walio hai na wafu; na ufalme wake hauna mwisho." Maneno hayo hutumika mpaka leo katika ibada za kikristo (pamoja na "kanuni ya Imani ya Mitume").

neg:
Injili ya Yohane
Wakati katika Injili hizo tatu Yesu anasisitiza Ufalme wa Mungu, katika ile ya Yohane anajitambulisha katika fumbo lake la Kimungu.

neg:
Teresa wa Mtoto Yesu
Ee Mungu wangu! Utatu mtakatifu!
Natamani tu kukupenda na kukufanya upendwe...

neg:
Mtume Andrea
Katika Injili Andrea anatajwa mara kadhaa kuwa karibu sana na Yesu (Mk 13:3; Yoh 6:8, 12:22), lakini katika Matendo ya Mitume anatajwa mara moja tu, katika orodha ya Mitume (1:13).

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Zaidi ya hayo, tangu zamani tapo lolote la walei lililokazia Injili lilishukiwa kuwa na uzushi. Basi, mwanzoni mwa karne XIV Utawa III wa Kifransisko (TOF) ulijaribiwa sana, kutokana na matatizo ya Ndugu Wadogo, waliotaka kushindana na Papa, na yale ya makundi ambayo yalifanana na TOF yakaja kukatazwa na Mtaguso wa Vienne (1312). Ingawa laana ya Mtaguso haikuipata TOF, kwa kuwa Papa Klementi V (1305-1314) aliwahi kuagiza utafiti halafu akathibitisha tena kanuni yake (1308), Maaskofu wakaendelea kuwa na shaka na kusababisha dhuluma dhidi ya Watersyari. Isitoshe, jumuia nyingi zilizokatazwa ziliamua kujiunga na TOF ili kuendelea kihalali.

neg:
Yesu
Yesu (kwa Kiebrania יֵשׁוּעַ, Yeshua, kifupisho cha יהושע, Yeoshua, yaani "Mungu anaokoa") alikuwa Myahudi mwanamume aliyeishi miaka 2000 hivi iliyopita (labda 6 KK - 30 BK).

neg:
Mtaguso wa tatu wa Laterano
Ulihudhuriwa na viongozi wa Kanisa 300 na kufanyika katika vikao vitatu, tarehe 5 Machi, 7 Machi na 19 Machi 1179.

neg:
Mitazamo ya Kiyahudi juu ya Yesu
Uyahudi haujawahi kumkubali rasmi Masiya yeyote kuwa ametimiza utabiri wa manabii. Zaidi ya hayo, unaona ibada ya Wakristo kwa Yesu kuwa kinyume cha imani katika Mungu mmoja tu.

neg:
Yesu
Hata hivyo siku ya tatu kaburi likaonekana tupu, na Yesu akaanza kuwatokea wanafunzi wake wa kike na wa kiume kwa muda wa siku arubaini, halafu akapaa mbinguni mbele ya macho yao.

neg:
Malko
Alipomfikia tu, Mtume Petro, akiwa na upanga, alimkata sikio la kulia katika juhudi zake za kumuokoa Yesu. Tukio hilo linapatikana katika Injili zote nne: Math 26:51; Mk 14:47; Lk 22:50-51 na Yoh 18:10-11. Kumbe jina la mtu aliyepigwa linatajwa na Yohane tu.

neg:
Majilio
Katika safari ya Majilio watu watatu wanatuongoza tukutane na Yesu:
1. Isaya nabii wa tumaini, mwenye kipaji cha kutokeza matazamio ya binadamu na kumhakikishia atatimiziwa na Mwokozi.
2. Yohane Mbatizaji, mwenye kuhimiza toba kwa kuwa tunapaswa kupindua maisha yetu ili tukutane vema na Kristo.
3. Maria, bikira aliyekuwa tayari kumpokea Masiya kwa upendo na kushirikiana naye katika kutimiza mpango wa wokovu.

neg:
Mtume Thoma
Hata hivyo, Injili ya Yohane ambayo ndiyo inayomzungumzia zaidi katika Biblia ya Kikristo, inaripoti jibu lake la mwisho kwa Yesu mfufuka kama ifuatavyo (Yoh 20:28): "Bwana wangu na Mungu wangu!" Katika Injili hakuna ungamo la wazi zaidi la umungu wa Yesu Kristo.

neg:
Mungu Baba
Mungu Baba ni nafsi ya kwanza ya Mungu katika imani ya Wakristo (isipokuwa Wasiosadiki Utatu).

neg:
Yohana 3:16
Yohana 3:16 ni mstari ule wa Injili ilivyoandikwa na Yohana Mtakatifu unaodondolewa mara nyingi kabisa. Wakristo wengi wanauangalia kama muhtasari wa ujumbe wa Injili kuhusu Mungu na Yesu Kristo.

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Hapo katikati shirika la Waregulari wa Hispania, kisha kushindana sana na Ndugu Wadogo waliodai kulikagua, lilikubaliwa na Papa Paulo III (1534-1549) kanuni mpya (1547) kwa Watersyari wote wa Hispania, Ureno na makoloni yake. Kanuni hiyo, tofauti sana na ile ya Leo X, ilikuwa na sehemu kuu tatu: ya kwanza kwa Watersyari wa kiume walioishi pamoja kwa nadhiri; ya pili kwa wale wa kike wenye nadhiri walioishi pamoja bila ya ugo; ya tatu kwa Wasekulari, pamoja na wakaapweke na mabikira walioishi makwao. Jambo la pekee zaidi, lilikuwa kuwaweka wote chini ya Mtumishi mkuu wa Waregulari wa kiume (aliyetakiwa kuwa padri): hivyo hao walifikia kulingana na Utawa I. Nje ya Ufransisko jambo kama hilo halijatokea hata leo: kuwepo Utawa III wenye masista na Wasekulari chini yake! Halafu Waregulari wa Italia pia wakakubaliwa katiba na uhuru kamili kwa kanda zao.

neg:
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Watersyari Waregulari 40 wa kipindi hicho wameshatangazwa wenyeheri, k.mf. Maria wa Mateso (+1904) aliyeanzisha shirika kubwa la Wafransisko Wamisionari wa Maria (wako 8,000 hivi), ambao 7 kati yao ni watakatifu waliofia dini China (+1900): Maria Ermelina wa Yesu, Maria wa Amani, Maria Klara Nanetti, Maria wa Mt. Natalia, Maria wa Mt. Yusto, Maria Amandina wa Moyo Mtakatifu na Maria Adolfina Dierk. Muda mrefu kabla yao alistawi Maria Fransiska wa Madonda Matano (+1791), aliyestahimili mateso mengi, na baada yao Alberto Chmieliwski (+1916), aliyeanzisha mashirika mawili (la kiume na la kike) huko Polandi.

neg:
Yesu
Baada ya kupokewa kwa shangwe kabla ya sherehe ya Pasaka ya mwaka 30 (au 33) akakamatwa na baraza la Israeli kwa tuhuma ya kufuru ya kujilinganisha na Mungu, halafu akakabidhiwa kwa liwali wa Kirumi aliyekuwa na mamlaka ya kutoa adhabu ya kifo.

neg:
Mwokozi
Hivyo Agano Jipya linamtaja Yesu Kristo kama Mwokozi mara 16, likisisitiza kuwa ameokoa wote.

neg:
Maria Magdalena
Maria Magdalena, yaani wa Magdala (kwa Kigiriki Μαρία ἡ Μαγδαληνή) ni mmoja kati ya wanafunzi maarufu zaidi wa Yesu wa Nazareti, hasa kutokana na sifa ya kuwa wa kwanza kumuona amefufuka (Mk 16:9; Yoh 20:16).

neg:
Kugeuka sura
Humo tunasoma kwamba Yesu aliongozana na wanafunzi wake watatu, Mtume Petro, Yakobo Mkubwa na mdogo wake Mtume Yohane, hadi mlima kwa lengo la kusali faraghani.