query: David Munyasia alipatikana na makosa ya kuvunja kanuni za Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki mwaka gani?

pos:
David Munyasia
David Munyasia ni Bondia wa Kenya.
Yeye ni bondia wa kwanza kupatikana na makosa ya kuvunja kanuni za Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki ya kutotumia visisimua misuli, wakati wa mashindano ya Olimpiki ya 2004 kule Athens.

neg:
Edith Masai
Edith alishinda medali ya fedha katika mbio ya mita 10000 katika Michezo ya All-Africa mwaka wa 2007. . Muda wake wa dakika 31:31.18 ni rekodi mpya ya Dunia kwa mwanamke aliye na umri zaidi ya miaka 40. Rekodi ya hapo awali ilikuwa inashikiliwa na Nicole Leveque wa Ufaransa, ambaye alikimbia kwa muda wa dakika 32:12.07 katika mji mkuu wa Helsinki mwaka wa 1994. Masai alishiriki katika marathon ya mashindano ya dunia mwaka wa 2008 katika mji mkuu wa Osaka nchini Japani, na kumaliza katika nafasi ya 8 katika mbio ambayo ilishindwa na mkimbiaji mwenzake Catherine Ndereba.

neg:
Usain Bolt
Yeye alifanya mechi yake ya kwanza juu ya hatua ya dunia 2001 Vijana Mabingwa wa Dunia katika Debrecen, Hungary. Alishiriki katika mita 200, lakini hakuweza kufuzu kwa fainali. Bado kuweka rekodi mpya ya kibinafsi na 21.73 s. [7] Mwaka huu Bolt akaenda Michezo CARIFTA tena, ambapo yeye kuweka rekodi ya michuano ya mita 200 na mita 400 kwa muda wa 21 12 kama 47.33 s, kwa mtiririko huo. [6] Katika mwaka 2002, michuano ya junior, basi rekodi 20.61 katika mbio za mita 200 kama s 47.12 katika mita 400.

neg:
Gervais Yao Kouassi
Yeye iliwakilisha nchi yake katika mashindano ya Olimpiki ya 2008. Alifunga bao moja na kumsaidia mchezaji mwingine kuweza kufunga bao katika ushindi wa 4-2 dhidi ya Serbia.Hivi sasa anashiriki katika Shindano la Kombe la Afrika la 2010 nchini Angola.Alicheza katika mechi dhidi ya Burkina Faso ambapo walitoka sare tasa 0-0.

neg:
Yobes Ondieki
Ondieki alijulikana kwa zoezi zake ngumu na uwezo wake wa kukimbia daima kwa mwendo wa kasi. Hata hivyo, alikosa nguvu za kutosha za kumaliza, udhaifu uliotumiwa na wapinzani wake kumshinda katika Olimpiki ya mwaka 1992 katika fainali ya 5,000 m hukoBarcelona. (Baadhi yenu mtakumbuka kuwa mwaka wa 1992 ulikuwa mara ya kwanza na ya pekee ambapo mtu mweupe (Dieter Baumann) alishinda finali za mita 5000 katika Olimpiki tangu Said Aouita kushinda mwaka 1984.) Mwaka 1993, Ondieki alikuwa mwanariadha wa kwanza kuvunja kizuizi cha dakika 27 akikimbia mita 10000 katika michezo ya Bislett huko Oslo.

neg:
David Rudisha
Alizaliwa mjini Kilgoris, Wilaya ya Trans Mara nchini Kenya.Rudisha alienda shule ya St Patrick,shule ya upili ya Kimuron huko Iten, Wilaya ya Keiyo, ambayo inajulikana kwa kuwalea wakimbiaji kadhaa ikiwa ni pamoja na Wilson Kipketer aliyekuwa ameshikilia rekodi ya mbio za mita 800m kwa miaka kadhaa kabla ya Rudisha kujiunga na shule hiyo. Mnamo Aprili 2005 Japheth Kimutai alipendekeza Rudisha kwa James Templeton, na Rudisha akajiunga na kundi la wakimbiaji linalosimamiwa na Templeton.

neg:
David James Thouless
David James Thouless (amezaliwa 21 Septemba, 1934) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa aligundua m . Mwaka wa 2016, pamoja na Frederick Duncan Michael Haldane na John Michael Kosterlitz, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wake wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. ""for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter"")
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

neg:
Cool Runnings
Huko Calgary, Irving anafanikisha kupata kisleji cha kale kwa ajili ya mazoezi, kwa vile Wajamaika hawakuwa katika orodha ya halisi ya bobsleji. Wajamaika walidharulika kila waendapo na watu kutoka nchi nyingine, hasa kikosi cha Wajerumani Mashariki ambacho kiongozi wao kiburi, Josef, anawaambia waende kwao, hili lilipelekea mbilinge na mapigano baa baadaye. Wakiwa chumba cha hoteli, Derice wanamkemea Sanka, Yul na Junior anawakumbusha kipi kipo hatarini kwa kikosi. Kikosi kimeazimia kuchukulia shindano kwa uzito, wakaendelea kujifunza ili kuboresha mbinu zao. Wamefudhu mashindano, lakini baadaye wakafanyiwa hila na kutolewa kwa kufuatia sababu za kiufundi ambazo kamati ya Olympic iliona inafaa hasa kwa kufuatia kashfa ya Irving ya kudanganya. Irving aliyevurugwa kavamilia kikao cha kamati na kumshambulia kocha wake wa zamani wa 1972 Olympic Kurt Hemphill, sasa ni jaji mkuu katika Mashindano ya 1988. Amewajibika kwa fedheha aliyoipatia nchi yake na kuitaka kamati imuadhibu yeye kwa makosa yake, lakini si timu ya Jamaika. Irv anawakumbusha ya kwamba Wajamaika wanastahili kuwakilisha nchi yao katika Mashandano ya Baridi wakiwa kama washidani. Usiku ule hotelini, timu inapokea simu inayotaarifu ya kwamba kamati imerejesha uamuzi wao juu ya kushindana kwa kikosi cha Wajamaika, hivuo basi wamekubaliwa kushiriki.

neg:
John Ngugi
Ngugu alirejea mwaka wa 1992 kulikamata taji la dunia la Cross Country kwa mara ya tano. Mwaka wa 1993 Ngugi alikataa kufanyiwa jaribio la dawa la nje-ya-ushindani [9] na awali alipokea marufuku ya miaka minne lakini baadaye ilipunguzwa kwa miaka miwili kutokana na 'hali za ajabu'. Kwa ufanisi huu ulikamilisha wasifu wake kama mwanariadha.

neg:
Winnie Madikizela-Mandela
Mwaka 1991 alikamatwa na kushtakiwa kwa makosa ya kuteka nyara na kuw nyongeza katika mateso yaliyosababisha kfifo cha Saipei. Kifungo chake cha miaka sita kilipunguzwa na kuwa kulipa faini baada ya kutokana na kukata rufaa

neg:
David Villa
Katika mechi yake ya kwanza katika Klabu Bingwa Duniani soka (2011) dhidi ya Al-Sadd wa Qatar SC, Desemba 15, 2011, ilileta mpasuko muundi katika mguu wake wa kushoto. [7]

neg:
Sadio Mane
Alianza kazi yake na Metz nchini Ufaransa, alihamia Red Bull Salzburg mwaka 2012. Baada ya kushinda Bundesliga ya Austria na Austria Cup mwaka 2014, alisainiwa na Southampton. Mwaka 2015, Mané aliweka rekodi mpya ya Ligi Kuu kwa kasi ya kufunga kofia wakati alifunga mara tatu katika sekunde 176 wakati wa kushinda 6-1 dhidi ya Aston Villa. [4] Alihamia Liverpool mwaka 2016 kwa ada ya £ 34 milioni, na kumfanya kuwa mchezaji wa gharama kubwa zaidi wa Kiafrika katika historia wakati huo.
Mané amepata mateka zaidi ya 40 kwa Senegal tangu mwanzo mwaka 2012, na aliwakilisha timu ya kitaifa katika Olimpiki za 2012, 2015 Kombe la Mataifa ya Afrika na Kombe la Mataifa ya 2017.

neg:
Edward Ngoyai Lowassa
Mwaka 1995 Edward Lowassa aliamua kuingia katika mchakato wa kumpata mgombea urais kwa tiketi ya CCM. Wakati huo Lowassa aliombwa na Umoja wa Vijana kupitia kikao cha baraza kuu la Taifa achukue fomu akiwa miongoni mwa wana CCM wanne ambao vijana waliamini wataweza kulisaidia Taifa kupiga hatua za haraka kuelekea maendeleo endelevu, wengine waliokuwa wametajwa na Umoja wa vijana ni Salim Ahmed Salim, Laurance Gama na jaji mstaafu Mark Bomani.

neg:
Cleopa David Msuya
Cleopa David Msuya (amezaliwa 4 Novemba 1931) ni mwanasiasa kutoka nchi ya Tanzania.Wilaya ya Mwanga Mkoa wa Kilimanjaro,Tarafa ya Usangi. Alikuwa Waziri Mkuu mara mbili, 7 Novemba 1980 hadi 24 Februari 1983, na tena 7 Desemba 1994 hadi 28 Novemba 1995.
Kwa sasa ameshastaafu siasa ingawa bado anashika nyadhifa mbali mbali serikalini.

neg:
David Livingstone
Mwaka 1840 alijiunga na Shirika la Misheni la London (LMS) akatumwa Afrika Kusini. Mwaka 1841 alifika katika kituo cha Kuruman. Kutoka hapa alipewa kazi ya kuanzisha kazi mpya kaskazini ya hapo akaunda vituo vya Mabotsa na Tshonuane.

neg:
Cool Runnings
Derice Bannock, mkimbiaji maarufu wa mbio za mita 100, ameshindwa kufudhu katika Majaribio ya Olympic kwa ajili ya Mashindano ya Olympic ya Kiangazi ya 1988 pale mkimbiaji mwenza Junior Bevil alipoteleza na kuanguka, huku akiwaangusha wenziwake kina Derice na mkimbiaji mwenginer, Yul Brenner, wote wameenda chini.

neg:
Samia Yusuf Omar
Samia Yusuf Omar au Samiyo Omar (* 25 Machi 1991 – Aprili 2012) alikuwa mwanariadha wa mbio fupi kutoka nchini Somalia . Alikuwa mmoja kati ya Wasomalia wawili walioshiriki kwenye Michezo ya Olimpiki 2008 huko Beijing, China. Baada ya kutishiwa na wanamigambo wakali wa Al-Shabaab alikimbia Ethiopia akaendelea hadi Lybia na wakati wa kuvuka bahari ya Mediteranea pamoja na wakimbizi wengine alikufa majini.

neg:
David Munyasia
Orodha ya Wachezaji Waliopigwa Marufuku kwa Kutumia madawa ya kusisimua Misuli

neg:
Jackie Joyner-Kersee
Katika majaribio ya Olimpiki, Joyner-Kersee aliendelea kuumia kwa kulia kwake. Wakati Olimpiki ya Majira ya joto ya 1996 huko Atlanta, Georgia ilianza, Joyner-Kersee haikutolewa kikamilifu wakati heptathlon ilianza. Baada ya kukimbia tukio la kwanza, vikwazo vya m 100, maumivu yalikuwa yasiyoweza kusumbuliwa na yeye aliondoka. Aliweza kupona vizuri sana kushindana katika kuruka kwa muda mrefu na kuhitimu kwa mwisho, lakini alikuwa katika nafasi ya sita mwisho na kuruka moja iliyobaki. Rukia yake ya mwisho ya 7.00 m (22 ft 11 1/2 in) ilikuwa muda mrefu wa kutosha kwa kushinda medali ya shaba. Olimpiki za Atlanta itakuwa ni Olimpiki za mwisho za kazi ya ushindani kwa muda mrefu wa Joyner-Kersee.

neg:
Moses Kiptanui
Bado alikuwa akikimbia katika mwaka wa 2001 akilenga "2002 Commonwealth Games" lakini hakushindana huko. Baada ya kustaafu, akawa kocha wa mbio. Katika mwaka wa 2008, yeye alikuwa kocha wa Ezekiel Kemboi aliyeshinda medali ya dhahabu ya Olimpiki. Yeye,pia,amekuwa mwenyekiti wa tawi la Wilaya ya Marakwet ya Athletics Kenya [16]. He has also been the chairman of the Marakwet District branch of Athletics Kenya .

neg:
Eric Wainaina
Mwaka 2002, alicheza katika uzinduzi wa Mahakama ya Kimataifa katika Makao Makuu ya Umoja wa Kimataifa mjini New York, iliyosimamiwa na Kofi Annan. Amezuru Uswisi kwa miaka 4 mfululizo na kutumbuiza katika Festival Mundialhuko Uholanzi mwaka 2003. Mwaka huo alitumbuiza katika Harare International Festival of the Arts (HIFA). Baada ya sherehe alimkosoa Rais wa Zimbabwe Robert Mugabe; jambo lilofanya vyombo vya habari vya Zimbabwe kumwandikia manoni yasiyoridhisha. Mwaka 2004 alitumbuiza katika tamasha la Sauti za Busara Zanzibar, sherehe ya muziki ya Afrika Mashariki.

neg:
Usain Bolt
Usain Bolt, baada ya kushinda mtihani Olimpiki mita 100 dash katika Beijing, kuweka rekodi mpya ya dunia ya 9.69 s.El Agosti 16, 2008 katika michezo ya Olimpiki ya Beijing, Bolt huo kuvunja rekodi ya dunia yeye ilionyesha katika fainali ya dash mita 100 kuweka muda wa sekunde 9.69 (bila uwepo wa upepo). Kabla ya kufuzu, alianza kusherehekea ushindi wao alifungua mikono. Kama mimi alikuwa amefanya ishara hizi, bidhaa inaweza kuwa imeshuka mno.

neg:
Linet Masai
Mafanikio yake yalianza mwaka wa 2008. Katika msimu wa SPRING alishinda medali ya shaba katika mashindano ya World Cross Country ya mwaka wa 2008. Katika majira ya jua alishiriki katika Michezo ya Olimpiki na kumaliza katika nafasi ya nne katika mbio za mita 10,000 katika rekodi mpya ya vijana ya ulimwengu ya dakika 30:26.50. Rekodi ya zamani (30:31.55) ilikuwa inashikiliwa na Huina Xing wa Uchina na uliwekwa mwaka wa 2003. Pia ilikuwa rekodi mpya ya Kenya, rekodi ya hapo awali (30:30.26) ilikuwa inashikiliwa na Edith Masai na uliwekwa mwaka wa 2005. Rekodi ya Masai ya kitaifa ilisimama kwa muda usiozidi mwaka, kwani mnamo juni mwaka wa 2009 Florence Kiplagat alikimbia kwa muda wa dakika 30:11.53 mjini Utrecht, Uholanzi.

neg:
Daniel Rudisha
Daniel Rudisha alikuwa mwanariadha wa Kenya aliyekuwa akishiriki katika mbio za mita 400.
Aliiwakilisha Kenya katika mashindano ya olimpiki ya mwaka 1998 jijini Mexico katika shindano la 4 x 400 kupokezana vijiti ambapo alishinda medali ya fedha akiwa na wanariadha wengine wa timu yake, Hezahiah Nyamau, Naftali Bon na Charles Asati.

neg:
Mungiki
Mnamo Novemba 2007, kundi la haki za binadama kiitwacho Oscar Foundation Free Legal Aid Clinic-Kenya kiliripoti kwamba katika miaka mitano hadi Agosti 2007, polisi wa kenya walikuwa wamewaua watu 8,000 katika opareshini dhidi ya kundi la Mungiki, na zaidi ya watu 4,000 bado hawajulikani walipo. Madai haya yalikuwa msingi wa mahojiano, ripoti za polisi, na ilisambazwa sana kote nchini kenya na kwa njia ya kukata rufaa kutoka kwa Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu Wakati huo huo,Tume ya Taifa ya haki za Binadamu kenya iliwahusisa polisi kwa utekelezaji wa mauaji ya wanachama 500 wa Mungiki kwa kipindi cha miezi mitano. Polisi walielezea taarifa hizi kama uwongo. Tarehe 5 Machi 2009, Mkurugenzi wa vuguvugu la oscar,Oscar Kamau Kingara na Mratibu wa Programu john paul oulo walipigwa risasi na kuuawa wakielekia kwa mkutano katika afisi za Tume ya Taifa ya Kenya ya Haki za Binadamu mjini Nairobi[11] [12] [13]. Mapema siku hiyo, msemaji wa serikali, Alfred Mutua, alidai hadharani na kukemea vuguvugu hilo kwa kukusanyanyia fegda kundi la mungiki.

neg:
Mauaji ya kimbari
Mnamo tarehe 4 Machi mwaka wa 2009 ICC ilitoa hati ya kukamatwa kwa Omar Al Bashir, Rais wa Sudan kadri Chumba cha utangulizi cha I cha ICC kilipohitimisha kuwa cheo chake kama mkuu wa nchi yake si kinga dhidi ya mashitaka mbele ya ICC. Hati ya kukamatwa ilikuwa kwa sababu ya uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu. Haikujumuisha uhalifu wa mauaji ya kimbari kwa sababu idadi kubwa ya waliokuwa katika Chumba cha utangulizi cha ICC hawakuona kama waendesha mashitaka walikuwa wametoa ushahidi wa kutosha kulijumuisha kosa hilo.

neg:
David Homeli Mwakyusa
David Homeli Mwakyusa (amezaliwa tar. 9 Mei 1942) ni mbunge wa jimbo la Rungwe Magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
Dennis Mitchell
Mwaka wa 1998, Mitchell alikuwa amepigwa marufuku na IAAF kwa miaka miwili baada ya mtihani alionyesha viwango vya testosterone vilikuwa juu sana. Utetezi wake wa "chupa ya bia tano na kujamiiana na mke wake angalau mara nne ... ilikuwa sherehe yake ya siku ya kuzaliwa, mwanamke alihitaji kufurahishwa." ilikubaliwa na kamati ya Marekani ya Riadha lakini haikukubaliwa na IAAF. Dennis Mitchell alishiriki katika mashindano yake ya mwisho ya kimataifa katika Mashindano ya Mabingwa wa Dunia ya 2001,walipokuwa nambari ya kwanza lakini hawakutuzwa kwa sababu ya kashfa ya BALCO ya mmoja wao.

neg:
Mohamed Salah
Kama vile anayewakilisha timu ya kitaifa ya Misri tangu mwaka 2011, pia alishiriki katika Kombe la Dunia ya Umoja wa Mataifa ya U201 na Ulimwengu wa Olimpiki ya 2012. Alishinda Ligi Kuu ya Uswisi katika msimu wake wa kwanza na Basel, na alitoa tuzo ya Kale ya Afrika ya Mwaka Mpya mwaka 2012. Mwaka 2013, alipewa tuzo ya SAFP Golden Player kwa kuwa mchezaji bora zaidi katika Shindano la Ligi ya Uswisi.

neg:
David Beckham
Kimataifa, Beckam alianza kuitumikia timu yake ya taifa ya Uingereza mwaka 1996. Alikuwa nahodha wa timu hiyo kwa miaka sita akishiriki katika michuano ya kombe la dunia mara nne 1998,2002,2006 na michuano ya Ulaya mara mbili 2000 na 2004.

neg:
Barnabas Kinyor
Muda wake bora zaidi ni sekunde 48.90, aliouweka wakati wa mashindano ya kupokezana vijiti ya Olimpiki ya 1992.

neg:
David Munyasia
Mwaka mmoja awali, alikuwa ameshinda nishani ya Fedha katika , uzani wa Bantamweight, jijini Abuja, Nigeria. Alifuzu katika mashindano ya Olimpiki ya Athens kwa kushinda nishani ya Shaba katika mashindano ya 1st AIBA African 2004 Olympic Qualifying Tournament jijini Casablanca, Morocco. Katika pigano la mwisho alishindwa na Mohamed Abdelsayed wa Egypt.

neg:
David Villa
Kabla ya kuanza kwa msimu wa 2013/14, FC Barcelona mchezaji Mhispania kuhamishiwa Atletico Madrid kwa gharama ya upeo wa 5,100,000, kuenea zaidi ya milioni 2.1 msimu huu, mbili zaidi kama mchezaji ni mali ya msimu Athletic 2014/15 na kama moja hadi mkataba wake hadi mwaka 2015/16. [6] [8]David Villa alifanya mechi yake ya kwanza kwa ajili ya Hispania juu ya Februari 9, 2005 dhidi ya San Marino katika Almeria katika mechi kumalizika 5-0. Amekuwa Starter mwaka 2006 Kombe la Dunia na Euro 2008, ambapo alimaliza mfungaji bora kwa mabao manne. Yeye alifunga jumla ya mabao 47 kwa timu ya taifa katika mechi 73, kuwa mfungaji bora katika historia yake, mbele ya Fernando Hierro na Raul Gonzalez.

neg:
McDonald Mariga
Mcheza kiungo cha kati huyu alienda Uswidi mwaka wa 2005 kuchezea upande wa tatu wa Division(Taarafa), Enköpings SK. Baada ya msimu mmoja tu katika ESK, yeye alitia saini kwa Helsingborgs IF kabla ya msimu wa 2006. Mafanikio yake katika Olympia yalikuwa ya haraka sana. Kufuatia madai ya awali ya meneja kutoka Portsmouth Harry Redknapp, Mariga alionekana akiwa tayari kuweka saini kwa timu hiyo ya Ligi Kuu, lakini masuala ya kibali cha kazi yalimzuia kwa kuwa yangegharimu karibu Yuro milioni mbili nukta saba.

neg:
David Villa
David Villa Daudi Cobeño kumtupia adhabu dhidi ya Sevilla na Valencia katika Mestalla 2006-07.
Tarehe 27 Mei 2013, aliingia orodha ya 26 shortlisted kwa Vicente del Bosque ya kucheza Kombe la Shirikisho mwaka 2013, [9] [10] na baadaye tarehe 2 Juni, aliingia orodha ya mwisho ya kuchaguliwa kwa ajili ya shindano hili. [ 11]

neg:
David Silva
Katika fainali, Silva alihusika katika tukio fulani na mjerumani Lukas Podolski. Baada ya kumvuta Podolski chini, Podolski alimwenedea Silva na kuzua ubishi mkali ambao haukuadhibiwa na mwamuzi. Muda mfupi baadaye, kocha wa timu ya Uhispania, Luis Aragonés, alimwondoa Silva na kuleta Santi Cazorla ili kuzuia wezekano la vita.

neg:
Paul Tergat
Yeye amekuwa na mashindano makali na rafiki yake Haile Gebrselassie wa Ethiopia. Katika fainali ya mbio ya Olimpiki ya 10,000m Olimpiki ya Atlanta ya 1996 na za Olimpiki ya Sydney ya 2000,alishindwa na Gebrselassie kwa muda mdogo sana. Katika mwaka wa 2000, Gebrselassie alipata ushindi kwa tusui wa sekunde tu.

neg:
João Havelange
Mnamo Julai 2012 ripoti ya mwendesha mashtaka wa Uswisi ilibainisha kuwa, wakati wa usimamiaji wa Kamati ya Utendaji ya FIFA, yeye na mkwewe Ricardo Teixeira walichukua zaidi ya dola milioni 41 kama rushwa kuhusiana na tuzo la haki za masoko ya Kombe la Dunia.

neg:
David Rudisha
Daudi Lekuta Rudisha (aliyezaliwa 17 Desemba 1988) ni Mkenya mkimbiaji wa umbali wa kati.Yeye ndiye anashikilia rekodi ya Olimpiki na ya dunia ya mbio za mita 800.

neg:
Mukhisa Kituyi
Alichaguliwa kwenda Bunge kwa tikiti ya chama cha Ford-Kenya mwaka wa 1992. Mtangulizi wake alikuwa  mwanasiasa mkongwe,marehemu  Elija Mwangale.  Alichaguliwa tena mwaka 1997 na 2002. Hata hivyo, katika Uchaguzi Mkuu wa 2007, alipoteza kiti chake kwa mgeni David Simiyu Eseli wa Ford-Kenya.

neg:
David Mwiraria
David (Daudi) Mwiraria (aliyezaliwa 3 Septemba 1938) alikuwa Waziri wa Mazingira na Maliasili na awali alikuwa Waziri wa Fedha wa Kenya hadi Desemba 2007 wakati Kenya ilifanya Uchaguzi wake Mkuu. Licha ya kugombea tena na tikiti ya Party of National Unity, alishindwa kukihifadhi kiti chake kama Mbunge wa North Imenti na alishindwa na Silas Muriuki, ambaye alikuwa akitumia tikiti ya Mazingira Green Party of Kenya.

neg:
Noah Ngeny
Mnamo Julai 1999 jijini Roma, Ngeny alimaliza wa pili nyuma ya El Guerrouj huku El Guerroujakiweka rekodi ya dunia (3:43:13) kwa shindano la kukimbia maili moja. Ngen alimkaribia hadi tofauti ya 0:00:27 akimaliza kwa muda wa 3:43:40, bado rekodi ya pili na sekunde moja juu ya rekodi iliyopita ya 3:44:39 iliyokuwa imewekwa na Noureddine Morceli.
Mnamo 24 Agosti 1999 Ngeny aliinyakua medali ya Fedha (3:28:73) katika mbio za mita 1500 katika Mashindano ya Dunia ya IAAF yaliyoandaliwa na Seville, Uhispania. Mashindano hayo yalishindwa na Bingwa wa Duunia Hicham El Guerrouj wa Morocco (3:27.65)

neg:
Noah Ngeny
Mwaka huo ulikuwa kilele cha kazi yake ya riadha. Alieka muda bora zaidi katika kazi yake wa 1:44:49 kwa mita 800 (28 Julai jijini Oslo) na 3:28:12 kwa mita 1500 kule Weltklasse Zürich (11 Agosti) kuelekea ushindi wake katika Olimpiki (29 Septemba).

neg:
David Beckham
Uchezaji wake rasmi ulianza akiwa na klabu ya Manchester united,alibeba mataji sita ya ligi kuu ya Uingereza (EPL) kombe la FA mara mbili,na taji la ligi ya mabingwa Ulaya (UEFA Champions League) mwaka 1999.Alihamia kwenye klabu ya Real Madrid Na kuitumikia kwa misimu minne akibeba taji la La Liga katika msimu wake mwisho.Julai 2007 alisaini mkataba wa kuitumikia klabu ya La Galaxy.Akiwa huko,alienda Milan kwa mkopo kwa miaka miwili 2009 2010.Alikuwa mchezaji wa kwanza wa kiingereza kucheza michezo 100 ya ligi ya mabingwa ulaya.

neg:
Steve Biko
Mnamo tarehe 18 Agosti ya mwaka 1977, Biko alitiwa nguvuni na mapolisi kwa kosa la ugaidi kifungu namba 83 cha 1967 cha nchini Afrika Kusini.
Steve Biko alipatwa na majelaha makubwa kichwani baada ya kukamatwa na mapolisi na kuanza kumpa kipigo kisichokuwa na kifani. Wakamfunga na minyororo katika kidirisha cha machuma kwa muda siku nzima.

neg:
Amos Kimunya
Wakati National Rainbow Coalition (NARC) ilishinda uchaguzi mkuu Desemba 2002, Rais Mwai Kibaki alimteua Kimunya kama Waziri wa Ardhi na Makazi. Alikuwa kuchaguliwa Mbunge wa Jimbo la Kipipiri. Tarehe 14 Februari 2006 aliteuliwa kama Waziri wa Fedha na Rais Kibaki kufuatia kujiuzulu kwa David Mwiraria, ambaye alikuwa amejiuzulu ili uchunguzi wa kashfa ya Anglo leasing uweze kuendelea.

neg:
Sean Combs
Mwaka 1991 Combs aliendeleza maandamano, na uliofanyika katika Mji wa Chuo cha New York gymnasium, kufuatia mapendo ya UKIMWI basketball game. Tukio alikuwa yana msongamano mkubwa tangu aliuza mnoilikuwa karibu mara mbili ya uwezo, wakati maelfu bila tiketi walikuwa nje. Kuzishika nje Combs 'watu kufunga mlango tu kwa ngazi na kuweka meza nyuma yake, ingawa alikuwa umati ulijaa ndani wakibisha kwenye mlango na kuiitia kwa msaada. Wakati umati wa watu nje ya kuvunja kioo milango kadhaa katika jaribio la kupata katika skukanyangana ndani ya gymnasium ambayo watu tisa walikufa. Katika 1999 tawala, Mahakama ya Hakimu Madai found Puff Daddy na Heavy D. kuwajibika kwa asilimia 50 ya tukio. City College alichukua jukumu wengine katika sehemu ya usalama ikiachana jukumu Wiley ingawa alijua ya tukio alikuwa oversold.

neg:
Victor Obinna
Agosti 2008, alikuwa miongoni mwa wachezaji katika kikosi cha Nigeria cha Olimpiki ya 2008 iliyo Beijing. Obinna alifunga Nigeria bao la kwanza katika ushindi wao wa 2-1 dhidi ya Ujapani. Nigeria walicheza mechi dhidi ya Ivory Coast,huku Obinna akifunga mkwaju wa penalti na kupanga mchezo mzuri uliomfanya Peter Odemwingie afunge bao. Baadaye alikuwa nahodha katika timu yao iliposhinda Ubelgiji 4-1 katika mechi ya nusu fainali, walishindwa hapo baadaye katika fainali na Argentina.

neg:
Dayron Robles
Katika michezo ya Olimpiki ya Beijing katika mwaka wa 2008, watu walitarajia mashindano makali kati ya Robles na Liu katika fainali.Liu alishindwa kuendelea baada ya kupata jeraha katika mbio ya kuhitimu kutokana na "tendinitis". Robles alishinda fainali kwa urahisi sana kwa muda wa 12.93s na kushinda medali ya dhahabu.

neg:
David Mathayo David
1. http://www.parliament.go.tz/bunge/mpcv.php?vpkey=376
2. http://www.jambonetwork.com

neg:
Amos Biwott
Baada ya kufeli katika riadha, Biwott alifanya kazi katika Idara ya Kenya Prisons mpaka alipotoka huko katika mwaka wa 1978 aliposhtakiwa kwa wizi. Baadaye, akawa bawabu wa uwanja wa mazoezi.

neg:
Victor Wanyama
Wanyama, ndiye Mkenya wa kwanza kabisa kufunga bao katika Ligi ya Mabingwa ya UEFA wakati alipoifungia Celtic  ilipoishinda  Barcelona 2-1 tarehe 7 Novemba 2012. Tarehe 11 Julai 2013, Wanyama, alielekea Ligi Kuu ya uingereza alipojiunga na klabu ya Southampton kwa £12.5 milioni hivyo basi kumfanya yeye kuwa mchezaji ghali zaidi kuwahi kuuzwa na klabu ya Scotland, kupita £9.5 milioni ambazo klabu cha Urusi cha Spartak Moscow kililipa kwa ajili ya kumsajili Aiden McGeady mwaka wa 2010.

neg:
David Mathayo David
Masomo
Matayo David Msuya alisoma Tosamaganga Iringa, alifanya CBG (1989-91) aliishi bweni la Mwenge. Uwezo wake wa kimasomo haukuwa mkubwa ila alishangaza wenzanke na waalimu alipopata daraja la kwanza kwa pointi 7. Alipata msaada sana kutoka kwa kaka yake aliyekuwa akifundisha chuo cha ualimu Mkwawa, Iringa. Matayo ulikwenda JKT itende, Mbeya. Baada ya hapo, alichanguliwa kwenda kusoma Makerere Uganda kwa kupitia mfuko wa mwalimu Nyerere. Mathayo alinufaika kwa fedha hizo ila hakwenda Uganda, akaamua kusoma SUA ya tiba ya mifugo (Bachelor of Veterinary Medicine) mwaka 1993-1997. Huko SUA Matayo alikuwa ni mwanafunzi pekee aliyekuwa na radio yenye double deck, (system) na TV set. Uwezo wa kifedha ulisaidia kumpa Mathayo maisha ya kifahari chuoni SUA ambapo alikuwa na wasichana kadhaa ikiwa ni pamoja na Mugros na Betty Manase

neg:
Jason Dunford
Katika michezo ya Olimpiki, mwaka wa 2008, alishiriki katika tukio mbili. Katika mashindano ya "freestyle" ya mita 100, alimaliza katika nafasi ya 24 kwa ujumla, na kukosa nusu fainali. Hata hivyo, aliweka rekodi mpya ya kitaifa ya sekunde 49.06. Katika tukio lake kuu, shindano la "butterfly" la mita 100, alifuzu kushiriki katika nusu fainali kwa kuweka rekodi mpya ya Olimpiki ya sekunde 51.14 na wakati huo huo kuboresha rekodi yake ya kibinafsi ya Afrika.
Rekodi ya Olimpiki ya awali (sekunde 51.25) iliwekwa na Michael Phelps katika michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 2004. Rekodi ya Dunford ya Olimpiki haikukaa muda mrefu; dakika chache baadaye Milorad Čavić wa Serbia aliweka rekodi ya sekunde 50.76, akifuatiwa na waogeleaji wengine wawili (pamoja na Phelps) ambao pia walivunja rekodi ya Dunford. Alifika fainali na kumaliza katika nafasi ya 5 kwa muda wa sekunde 51.47.

neg:
William Tanui
Pia alimaliza wa pili katika Kombe la Dunia la IAAF, mbio za mita 800 mnamo 1992 na 1994.

neg:
David Munyasia
Marufuku yake iliisha mwaka wa 2006 na anatarajiwa kurudi ulingoni.

neg:
Henry Rono
Ingawa hakutamalaki sana kama alivyotamalaki mwaka wa 1978, Rono aliendelea kukimbia na kushindana katika viwango vya juu kwa miaka minne ijayo, na kukimbia kwa muda wa kasi zaidi (13:19) wa mwaka katika mbio za mita 5,000 na kushinda mchuano wa cross-country wa NCAA mwaka wa 1979; hii ilikuwa mojawapo ya mbio za kasi zaidi katika historia ya mbio za mita 10,000 mwaka huo 1980 (27:31), huku alikuwa amekuwa na mwaka wa nguvu katika mbio ya mita 5000 na alikuwa na rekodi nyingine ya dunia mwaka wa 1981, na kukimbia muda wa kasi zaidi wa tatu katika historia katika mbio ya mita 5,000 (13:08.9) na vilevile mara mbili alimaliza mbio yak echini ya muda wa 27:30 na kukaribia rekodi ya dunia mita 10,000 kwa sekundi chache mwaka wa 1982. Baada ya 1978 mafanikio yake yakawa si ya mara kwa mara, kwani aliathiriwa na matatizo ya kuongeza uzito na kunywa pombe ambayo hakumwezeaha kukimbia kwa kasi. Mwaka wa 1981, alikimbia mbio za hali ya juu katika mita 5,000 na alivunja rekodi yake ya dunia ya mita 5,000 msimu wa majira ya joto ukielekea kuisha kwa muda wa 13:06.20, baada ya kuripotiwa kuwa alitumia sehemu bora ya siku akipumzika ilikupunguza ulevi alikuwa ameupata usiku kabla. Rono hakupata fursa ya kushiriki katika Michezo ya Olimpiki, kwani nchi yake iligoma kushiriki katika Michezo ya Olimpiki ya miaka ya 1976 na 1980 na kufikia mwaka wa 1984 alikuwa ameacha kushiriki.

neg:
Joseph Keter
Katika michezo ya Olimpiki ya Atlanta, anayeshikilia rekodi ya dunia katika shindano la mita 3000 kuruka viunzi na maji, Moses Kiptanui alikuwa akipigiwa upato kushinda lakini alipokea upinzani mkali kutoka kwa Keter katika finali.
Wawili hawa walikuwa wamefika kidimbwi cha mwisho wakiwa sako kwa bako lakini Keter akafungua mwanya na kumwacha mwenzake, huku akishinda mbio hizo kwa tofauti ya sekunde 1.11.

neg:
Sebastian Giovinco
Giovinco kisha alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 2008 kwa ajili ya timu ya Kiitaliano. Alifunga bao la kwanza katika ushindi wa 3-0 dhidi ya Honduras katika mechi ya ufunguzi ya shindano hilo ambapo alifunga bao hilo kutoka nje ya boksi kwa mguu wake wa kushoto. Pia alionyesha mchezo wa kuvutia katika mechi ya pili dhidi ya Korea Kusini. Ndoto yake ya kushinda taji la Olimpiki lilitumbukia nyongo baada ya Italia kupoteza 3-2 dhidi ya Ubelgiji katika robo-fainali.Vijana wasiozidi umri wa miaka 21 ya Italia

neg:
Stephen Appiah
Pamoja na timu ya kitaifa ya Ghana, ameshiriki katika kombe la dunia la vijana wasiozidi umri wa miaka 17 mwaka wa 1995, mashindano ya vijana ya miaka ya 1997 na 1999, shindano la Olimpiki la mwaka mwa 2004 na Kombe la dunia la mwaka wa 2006, ambapo timu hiyo ya kitaifa ilifika katika hatua ya raundi ya pili.

neg:
Tedd Josiah
Josiah pia ndiye mwanzilishi wa Tuzo za Kisima tuzo za kifaari za kila mwaka ambazo hufanyikia nchini Kenya. Alituzwa Mtayarishaji wa mwaka katika Tuzo za Kisima mwaka wa 2004, lakini alikataa tuzo hilo ni akitoa sababu kuwa nafasi yake kama mshirikishi wa tuzo hizo. Mwaka uliofuatia alijiuzulu kamati yake ya upangaji..

neg:
Michezo ya Afrika Nzima
Majaribio yalifanywa ili kuandaa michezo hiyo Algiers nchini Algeria na Alexandria,nchini Misri miaka ya 1925 na 1928 mtawalia, lakini licha ya maandalizi kabambe yaliyofanywa na waratibu, juhudi hizo zilitumbukia nyongo. Mwanachama wa kwanza kutoka Afrika wa Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki, mwanariadha wa masafa mafupi aliyezaliwa nchini Ugiriki mwenye uraia wa Misri,Angelo Bolanaki, alichangia fedha kujengwe uwanja, lakini michezo haikufanyika hadi baada ya miongo mingine mitatu.

neg:
Reuben Kosgei
Anajulukana kwa umaarufu wake katika shindano la mita 3000 kuruka viunzi na kidimbwi cha maji ambapo aliwahi kuwa mshindi wa nishani ya Dhahabu mwenye umri mdogo zaidi katika Ollimpiki wakati alishinda shindano hili jijini Sydney mnamo 2000 akiwa na umri wa miaka 19 peke yake. Hata hivy, muda wake wa ushindi huo, 8:21:43 ulikuwa muda wa kasi ya chini zaidi katika hisoria ya shindano hilo tangu Mashindano ya Olimpiki ya 1972

neg:
David Gross
David Jonathan Gross (amezaliwa 19 Februari, 1941) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza nadharia ya kwanta. Mwaka wa 2004, pamoja na David Politzer na Frank Wilczek, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Moses Kiptanui
Moses Kiptanui (amezaliwa 1 Oktoba 1970 katika Wilaya ya Marakwet, Kenya) ni mwanariadha wa mbio ya umbali wa wastani na refu.Anajulikana zaidi kwa mbio ya 3000m ya kuruka viunzi alipokuwa mwanariadha bora kabisa kati ya miaka ya 1991 hadi 1995 na ni bingwa wa IAAF mara tatu mfululizo. Kiptanui,pia, alikuwa mtu wa kwanza kukimbia mita 3000 kwa ,muda wa chini ya dakika nane.

neg:
Trevor Graham
Tarehe 3 Agosti 2006 na Kamati ya Olimpiki ya Marekani ilipiga marufuku Trevor Graham kutoka kutumia vituo vyake vya mafunzo. [18] Hii ilikuwa mara ya kwanza kwa kocha kupata hukumu kama hiyo kwa sababu ya idadi kubwa ya wanariadha waliokuwa wakifunzwa na yeye kupatikana na dawa haramu. Kama matokeo ya hayo, Nike ilimaliza mkataba wake na Graham katika mwezi wa Agosti 2006. [20]

neg:
Magdalena Moshi
Alishindana katika michezo ya Olimpiki ya Summer ya 2016 katika tukio la freestyle la mita 50, akiwa mshindi wa 67 kati ya washiriki 91, kwa muda wa dakika 29.44.

neg:
João Havelange
João Havelange aliwahi kuwa mwanachama wa Kamati ya Olimpiki ya kimataifa (IOC) kuanzia 1963 hadi 2011.

neg:
Usain Bolt
Mwaka 2004 Usain Bolt kuwapiga rekodi ya dunia ya mita 200 junior, kuwa ya kwanza junior mwanamichezo kupunguza kizuizi ya sekunde 20 kwa muda wa sekunde 19.93. Mabingwa wa 2007 Jamaika, yeye mbio mita 200 dash katika s 19.75, kumpiga rekodi ya Mheshimiwa Quarrie na Jamaica kwa baadhi ya miaka 36, na 11 hundredths ya pili. Katika 2007 Mabingwa wa Dunia katika Osaka, Bolt alishinda medali ya fedha katika m 200 nyuma ya Kaskazini Tyson Gay. Yeye alishinda medali ya dhahabu katika mwingine Dunia ya Vijana ya Mabingwa mwaka 2003, kukimbia mita 200 kwa sekunde 20.40.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Mnamo 1968, YMCA ilifunguliwa na Gonarezhou National Park ikaaxhwa bila ulinzi. Umoja wa Mataifa ulikubalia vikwazo vya lazima dhidi ya Rhodesia kupitia kifungu cha 253 mnamo 29 Mei. Ian Smith, waziri Mkuu wa Rhodesia, na Harold Wilson, waziri mkuu wa Britain, walikutana katika HMS Fearless kwa mazungumzo kutoka 10 Oktoba hadi 13 Oktoba. George Thomson, katibu wa Nchi wa Kaswala ya Jumuia ya Madola na Maurice Foley, katibu mdogo wa Nchi ya Britain walizuru Rhodesia kwa mazungumzo mnamo 2 Novemba, ambayo yaliisha bila matokeo ya muhimu. George Thomson and Maurice Foley walikutana na wanamgambo waliotiwa kizuiziniJoshua Nkomo wa Zimbabwe African People's Union na Ndabaningi Sithole, mwanzilishi wa Zimbabwe African National Union, 7 Novemba.

neg:
Usain Bolt
Usain Bolt ana rekodi ya dunia katika dash mita 4x100 kwa njia ya muda 36.84 sekunde, mafanikio katika michezo ya Olimpiki Summer mwaka 2012 timu ya Nesta Carter, Michael Frater, Yohan Blake na Usain Bolt [4] zaidi ya rekodi ya zamani ya sekunde 37.04 pia uliofanyika katika Jamaica. Na ushindi mshindi wa Olimpiki yake ya sita ya dhahabu, na tonra kushinda kutetemeshwa ya Beijing kufikiwa 100, 200 na 4x100.

neg:
David Mwiraria
Mnamo Desemba 2007, Mwiraria, Nicholas Biwott, Sanjay Kumar Ramniklal, na Manoj Ramniklal Panacha Shah walipigwa marufuku ya kusafiri au kupitia Uingereza kutokana na mashtaka ya rushwa.

neg:
Noah Ngeny
Alikuja kujulikana duniani baada ya kuweka rekodi mbili za wanariadha Chipukizi mnamo 1997 – 3:32:91 kwa mita 1500 jijini Monaco na 3:50:41 kwa shindano la Mile kule Nice. Wakati huu alikuwa chini ya ukufunzi wa meneja maarufu na koja marehemu Kim McDonald. Mnamo 1998 aliiboresha rekodi yake ya 1500 kuwa 3:30:34 kule Monaco.

neg:
Zakia Mrisho Mohamed
Alizaliwa mkoani Singida nchini Tanzania.. Amefanikiwa kushiriki katika mashindano mbalimbali ya riadha ambapo mwaka 2008 na 2012 aliweza kuiwakilisha nchi yake katika mashindano ya Olimpiki kwa kukimbia mbio za mita 5000.

neg:
Henry Wanyoike
Tatizo lililoibuka ni kuwa viongozi wake hawangestahimili kasi yake.
Hata hivyo, licha ya kushinda medali ya Dhahabu katika mashindano ya Paralympics, aliweka pia rekodi mpya ya Paralympics.
Sasa hivi Wanyoike hukimbia na Kiongozi wake na rafiki taangu utoto, Joseph Kibunja.

neg:
Joseph Keter
Baada ya Olimpiki, Keter alimshinda Kiptanui tena jijini Zürich, huku akiweka muda wake bora zaidi wa 8.05.99.
Baada ya msimu huo wa kusisimua, Keter aliendelea kukimbia kwa misimu mingine na akashinda mashindano ya "IAAF Grand Prix" katika shindano hili hilo mnamo 1997.

neg:
Usain Bolt
Tarehe 20 Agosti 2008 hadi mwisho wa mbio mita 200 ya Michezo ya Olimpiki mjini Beijing, Bolt pia kuvunja dunia Michael Johnson wa rekodi ya mafanikio katika Michezo ya Olimpiki ya Atlanta mwaka 1996 kwa muda wa sekunde 19.30, kumpiga hivyo 19.32 Johnson. Yeye kuwapiga Mei 17, 2009 ya bora rekodi ya dunia mita 150 wa sekunde 14.35 na safari ya mashindano ya Manchester.

neg:
Paul Tergat
Yeye alionyesha azimio la kutaka kushindana katika Olimpiki ya mwaka wa 2008,lakini hakuchaguliwa kuwakilisha Kenya. Alihitimu nafasi ya 4 katika mbio ya mjini New York baadaye katika mwaka wa 2008.

neg:
Reuben Kosgei
Alikuwa mmoja wa wale waliopokea shutma kwa kukosa kushiriki katika katika Mashindano ya Jumuia ya Madola ya 2002 na badala yake wakaamua kufuata madola yaliyokuwa yameahidiwa katika Ligi ya IAAF. Wengine ni Richard Limo na Bernard Lagat.

neg:
Dennis Mitchell
Mitchell alishinda medali ya dhahabu katika mbio ya 100 m katika michezo ya Goodwill ya 1994 lakini akjiumiza katika mbio za mchujo za 100m katika Mashindano ya Mabingwa wa Dunia ya 1995. Katika Olimpiki ya 1996, Mitchell alichukua nafasi ya nne katika mbio ya 100 na akashinda medali ya fedha kama mwanachama wa timu ya 4 x 100.

neg:
Ezekiel Kemboi
Katika kutokuwepo kwa Shaheen - Kamati ya Olimpiki ya Kenya ilikataa kumwondolea sheria inayokataza mwanariadha kushiriki katika Olimpiki kama alibadili uraia wake kama amekuwa mwanariadha maarufu.Hivyo basi, Kemboi ndiye aliyekuwa anayeonekana kushinda mbio hiyo huko Athens. Mbio hiyo ilienda kama ilivyofaa,Wakenya watatu :Kemboi, Brimin Kipruto na Paul Kipsiele Koech akiendesha mbio hizo kutoka raundi ya pili na kuwaacha wengine kwa mbali na Kemboi akashinda medali ya dhahabu kwa sekunde 0.3 mbele ya Kipruto.

neg:
Easter Flavian
Mwanadada huyu ambaye mwaka 2009 alishiriki masuala ya urembo katika ngazi ya kitongoji mjini Tanga na kushika nafasi ya pili na baadaye Miss Dar Indian Ocean, kwa sasa aMejiingiza katika tasnia ya filamu za Kitanzania.

neg:
Muna Lee (mwanamichezo)
Alishiriki katika michezo ya Olimpiki ya 2008,Beijing akikimbia mbio ya 100m. Katika mbio ya mchujo ya awamu ya kwanza,alikuwa nambari ya kwanza akiwa mbele ya Anita Pisone na Guzel Khubbieva katika muda wa 11.44 s na kuweza kuhitimu awamu ya pili. Katika awamu ya pili ya mchujo aliboresha muda wake ukawa 11.08 na akamaliza katika nafasi ya pili nyuma ya Sherone Simpson na kuhitimu kukimbia katika nusu fainali. Katika nusu fainali alikimbia na muda wa 11.06s nyuma ya Shelly-Ann Fraser akahitimu kukimbia katika fainali,alichukua nafasi ya tano katika fainali hiyo na muda wa sekunde 11.07 .

neg:
Robert Wangila
Robert Napunyi Wangila (alizaliwa mnamo 3 Septemba 1967 katika mji mkuu wa Nairobi - na alifariki mnamo 24 Julai 1994) alikuwa bondia wa Kenya wa uzito wa "welterweight" ambaye alishinda medali ya dhahabu katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 1988. Yeye bado ndiye mwanaspoti wa Kenya aliyeshinda medali ya dhahabu ya Olimpiki ambayo si ya riadha.Robert Wangila aligeuka kuwa bondia wa utaalamu mwaka wa 1989 na kwa ujumla alikuwa na rekodi ya 22-5-0.

neg:
Walter Rodney
Katika mwaka wa 1974 Rodney alirejea Guyana kutoka Tanzania. Alitakiwa kuchukua nafasi kama profesa katika Chuo Kikuu cha Guyana lakini serikali ilizuia miadi yake. Aliendelea kushiriki katika siasa, na kutengeneza chama cha Working People's Alliance dhidi ya PNC ya serikali. Katika mwaka wa 1979 alikamatwa na kushtakiwa kwa uharibufu baada ya kuchomwa kwa ofisi mbili za serikali.

neg:
Iman
Iman kwanza aliolewa akiwa na umri wa miaka kumi na kijana wa Kisomali aliyekuwa amempenda. Ndoa ulivunjika miaka chache baadaye wakati alipoenda Marekani kutekeleza kazi ya fashoni. Mwaka 1977, alikutana na mchezaji wa mpira wa vikapu kutoka Marekani aitwaye Spencer Haywood. Binti yao, Zulekha Haywood, alizaliwa mwaka 1978. Walipata talaka mwezi Februari 1987. Tarehe 24 Aprili 1992, Iman alifunga ndoa na mwanamuziki wa Uingereza David Bowie. Walibarikiwa na binti mmoja, Alexandria Zahra "Lexi" Jones, alizaliwa 15 Agosti 2000. Iman pia ni mama wa kambo wa mwana wa Bowie kutoka ndoa yake ya awali, Duncan Jones. Watoto wawili wamerithi jina la kisheria la Bowie. Iman na familia yake huishi hasa katika Manhattan na London.

neg:
Muna Lee (mwanamichezo)
Lee alishinda medali ya dhahabu kama mwanachama wa timu ya Wanawake ya mbio 4 x 100m katika mbio ya Mashindano ya Mabingwa wa Dunia katika Riadha katika mwaka wa 2005. Alikimbia vizuri sana katika mbio za majaribio ya Olimpiki ya 2004,akikimbia kwa kasi katika mkondo wa mwisho na kupita wanariadha wenzake na kushinda nafasi katika timu ya Olimpiki. Aliendelea na akawa nambari 7 katika Michezo ya Olimpiki.

neg:
Trevor Graham
Trevor Graham ni mzaliwa wa Jamaika na ni kocha wa zamani wa riadha ana makao yake Marekani. Kufuatia kashfa ya BALCO, Kamati ya Olimpiki ya Marekani ilimfukuza kutoka viwanja vyao vyote vya mazoezi kwa sababu wanariadha wake kadhaa walikuwa wamepimwa na kupatikana kuwa wanatumia dawa haramu.

neg:
John Ngugi
Wakati Michezo ya Jumuiya ya Madola ya mwaka wa 1990 katika mji mkuu wa Auckland, nchini New Zealand, Ngugi alijaribu kutimia mbinu sawa na zile ambazo zilimsaidia kushinda medali ya dhahabu ya Olimpiki. Ingawa aliteguka na kuanguka baada lapu mbili tu na kupoteza mita 35 kwa washindani wenzake, aliweza kulishika kundi lililokuwa likiongoza na kuimarisha pengo la mita 40 wakati kengele ya lapu ya mwisho iligongwa. Lakini wakati huo, juhudi zake hazikutosha kwani Andrew Lloyd kutoka Australia alishinda na sekunde 0.08 tu katika mmalizio wa ajabu.

neg:
Amos Biwott
Biwott hakuwa amekimbia mbio nyingi za urukaji viunzi kabla ya kushiriki katika michezo ya Olimpiki hiyo, alikuwa amekimbia mbio tatu tu. Hivyo basi, mtindo wake haukuwa bora na wa kawaida hasa katika kuruka viunzi. Alitumia njia ya iliyochekesha sana. Alikuwa mtu wa kwanza kuwa na ujasiri wa kuruka kikwazo chote bila kukikanyaga, mbinu hii ilihitaji kuruka kwa nguvu kwelikweli. Alipotumia mbinu hiyo ya kuruka hivyo, alipunguza muda wa kuruka viunzi (uliokuwa sekunde 1.1) kwa nusu ukawa sekunde 0.55. Yeye ndiye alikuwa mwanariadha pekee kumaliza mbio hiyo na miguu kavu bila maji hata kidogo katika mbio ya uhitimu na hata katika fainali. Alishinda mbio ya fainali akiwa mbele ya mwanariadha mwenzake kutoka Kenya , Benjamin Kogo. Alimshindia muda wa sekunde 0.6.

neg:
Moses Kiptanui
Ushindi wake katika mbio ya "1991 World Championships" mjini Tokyo,hivyo basi haikuwashangaza wengi. Waangalizi wengi wa riadha waliudhika sana alipokosa kuchaguliwa kwa timu ya Kenya ya Olimpiki ya 1992 mjini Barcelona. Kiptanui alishindwa kuhitimu muda uliofaa katika mbio ya majaribio mjini Nairobi.

neg:
Me Against the World
Wakati wa kiangazi cha mwaka wa 1993, Shakur alishtakiwa kwa kosa la kumshambulia mwongozaji Allen Hughes wakati wanapiga filamu ya "Menace II Society"; Shakur baadaye akahukumiwa kifungo cha siku 15 jela. Baadaye, mnamo mwezi wa Oktoba 1993, Shakur alishtakiwa kwa kosa la kuwatandika maofisa wawili wa polisi ambao walikuwa hawapo-kazini huko mjini Atlanta, kulingana na jinsi mashtaka yaliyo hatimaye kesi ikafutwa.

neg:
Paul Tergat
Rekodi ya dunia ya Tergat ilivunjwa katika mwaka wa 2007 na Haile Gebrselassie wa Ethiopia. Muda huo ulibaki kuwa rekodi ya Kenya hadi mwaka wa 2009,Duncan Kibet na James Kwambai(aliyechukua nafasi ya pili) walikuwa na muda wa 2:04:27 katika mbio ya Rotterdam.

neg:
Edward Ngoyai Lowassa
Yapo maneno ya baadhi ya wanasiasa kwamba kutoteuliwa kugombea kwa Lowassa kulitokana na kuonekana anamiliki fedha nyingi akiwa na muda mfupi kwenye utumishi wa umma, lakini pia inasemekana kuwa wale waliohoji kukatwa kwa jina lake kwenye kikao cha Halmashauri kuu ya Taifa, majibu yalikuwa, CCM iliamua kupeleka majina matatu kwenye mkutano mkuu ili wachague moja katika uwakilishi huo wa majina: walipenda apatikane mtu mzima mmoja, mwenye umri wa kati mmoja na kijana mmoja, watu hao ni mzee David Msuya ambae
ni mtu mzima, Benjamini Mkapa ambae umri wake ulikuwa wa kati na kijana
ambae ni Jakaya Kikwete.

neg:
Usain Bolt
Tarehe 20 Agosti 2009, Riadha ya Dunia katika Berlin, Bolt kuvunja rekodi ya dunia tena katika dash mita 200 katika fainali kuacha saa katika sekunde 19.19, ambayo kupunguzwa kwa l 11/100 uliopita rekodi ya dunia, ambayo pia ilikuwa yake. Hata hivyo, baada ya miaka miwili ya kuwa undefeated katika mbio 100 m, Agosti 6, Bolt 2010 alipigwa na Tyson Gay katika tarehe ya kumi na moja ya 2010 IAAF Diamond Ligi kwenye Uwanja wa Olimpiki katika Stockholm. Rekodi yake ilikuwa 9.97 s na s 9.84 kwa Gay.

neg:
Quincy Jones
Huyu pia anajulikana kwa kazi yake ya 1962 wimbo "Soul Bossa Nova", ambayo ilikuwa na asili kamili ya albamu ya "Big Band Bossa Nova". "Soul Bossa Nova" ulikuwa wimbo uliochaguliwa na kutumiwa kwenye Kombe la Dunia la mwaka 1998, kipindi cha Kikanada cha "Definition", filamu ya Woody Allen Take the Money and Run na Mike Myers, "Austin Powers: International Man of Mystery", na pia ushawihi kusampuliwa na kikundi cha hip hop cha Kikanada Dream Warriors kwa ajili ya wimbo wao wa "My Definition of a Boombastic Jazz Style".

neg:
Lucas Sang
Lucas Sang (12 Februari 1961 hadi 1 Januari 2008)
alikuwa mwanariadha wa Kenya aliyeshiriki katika Mashindano ya Olimpiki ya 1988 yaliyofanyika kule Seoul. alikuwa katika timu ya Kenya ya shindano la 4 x 400 iliyofika finali na kumaliza ya nane.
Pia alishiriki katika shindano la mita 400 lakini akashindwa kufika nusu fainali.

neg:
David Mathayo David
Mwanzo wa siasa
Siasa alizianza rasmi mwaka 1995 alitumia TV yake kwenda kuonyesha vijijini madhara ya vyama vingi, alitumia mapigano ya Rwanda na Burundi kama kutishia wananchi wasikubali upinzani na kipindi kile wananchi walikuwa wepesi kuelewa kumbuka TV hazikuwa nyingi Tanzania kipindi kile. Alijijengea umaarufu sana ndani ya chama mkoani Morogoro na kitaifa. Aligombea ujumbe wa NEC mkoa wa Morogoro kundi la vijana alishinda. Mathayo alimaliza SUA 1997 na kupata kazi ya kufundisha chuo kimoja huko Serowe Botswana. Kwa kuwa mjumbe wa NEC alikuwa karibu na akina Lowasa, JK na vingunge wengine aliweza kuwa anaonana na akina Makamba na akawa ni mwanamtandao. Wakati huo Matayo alikuwa akirudi Tanzania kufanya shughuli zake za kisiasa wakati bado ni mwajiriwa wa serikali ya Botswana. Kwa mfano wakati mmoja alirudi Tanzania na kuwahamasisha wanafunzi wa SUA (kama 200 hivi) na kuwapeleka Dodoma kupokea kadi za CCM chini ya mwenyekiti wa CCM Mkapa. Wanafunzi walahidiwa wangepatiwa ajira kwa kufanya hivyo. Hii ilimjenga sana Matayo ambaye aliisha kuwa maarufu kwenye ofisi za chama Dodoma, kama mjumbe wa NEC na mkutano mkuu. Mwaka 2000 aligombea Ubunge Same Magharibi na kushinda na kuteuliwa kuwa waziri mdogo. Wakti huu aliisha tamka kwamba amesomea Afrika Kusini digrii ya falsafa (PhD). Prof Msolla wakati aliyekuwa waziri wa elimu ya juu na sayansi ambaye aliwahi kufundisha SUA alimjua sana Matayo na alimwita Matayo na kumuuliza kuwa PhD alifanya lini na wapi na pia aletee PhD thesis yake. Prof Msolla alisema "Matayo aliogopa sana na alikili mbele yangu, kuwa Prof mimi nimetumia hii title kisiasa zaidi, sina MSc wala PhD”.

neg:
Cool Runnings
Siku kwanza tu ilionekana kama vili kikosi hiki kitavunja rekodi ya dunia katika mashindano ya bobsleji kwa mara ya kwanza kwa kasi, hadi hapo ilipotokea tatizo la kusikitisha: hasa kwa kufuatia kile kisleji kuwa cha kale sana, hakiwezi kuhimili mwendokasi na hatimaye kengee/msume-bapa ukalegea, ukasababisha kibinuke kiupandeupande huku kikiwa kinatoka katika mzunguko, huku ikiabakisha mita kadhaa tu kwa kikosi kumaliza. Wakaazimia kumaliza mashindano kwa hali yoyote ile, kikosi kikainua sleji juu begani na kutembea mule katika zile za sleji huku makofi kwa wifi wakifuatia kutoka kwa watazamaji na wakaguzi, akiwemo Josef, Hempill, na babake yake Juniorr. Kikosi mwishoni, walijisikia furaha ya kutosha kurudia tena katika mashindano hayo miaka minne ijayo. Duru zinasema walirudi nchini Jamaika wakiwa kama mashujaa - pamoja na kurudi kwao tena katika Olympic ya 1992, walichukuliwa sawa na wengine bila kubughudhiwa.Kibwagizo cha filamu kilitolewa na Sony mnamo 1993 kwenye CD (Columbia Chaos OK 57553).

neg:
Kipkalya Kones
"Orodha ya wahusika waliodaiwa" wa ghasia za baada ya uchaguzi za 2007/2008 ya Tume ya Haki za Binadamu ya taifa ya Kenya hata hivyo inamuorodhesha miongoni mwa watuhumiwa katika sehemu ya 4 (ukurasa 180 s.) na inamshtaki kwa "kupanga, uchochezi, na kutoa fedha kwa ajili ya
vurugu ". Source: http://www.knchr.org/dmdocuments/KNCHR% 20doc.pdf

neg:
Paul Tergat
Katika mbio ya Olimpiki ya Athens ya 2004, Tergat alikosa maji yake spesheli alioandaliwa na akanywa maji ambayo hutolewa na waandalizi. Yeye alikuwa amezoea kunywa maji spesheli enye joto la kawaida; waandalizi walipena maji baridi, ambayo yalimtaabisha Tergat. Alihitimu nafasi ya 10 katika mbio hizo.


query: Mama ya Isa kulingana na Qurani alikuwa anaitwa aje?

pos:
Mitume na Manabii katika Uislamu
Wengine tena wanatajwa katika Agano Jipya, hasa Yohane Mbatizaji (Yahya) na Yesu bin Mariamu ('Îsa).

neg:
Utoto wa Yesu
36 Palikuwa na nabii mke, jina lake Ana, binti Fanueli, wa kabila ya Asheri, na umri wake ulikuwa miaka mingi, alikuwa amekaa na mume miaka saba baada ya uanawali wake. 37 Naye ni mjane wa miaka themanini na minne; haondoki katika hekalu, ila huabudu usiku na mchana kwa kufunga na kuomba. 38 Huyu alitokea saa ile ile akamshukuru Mungu, na wote waliokuwa wakiutarajia ukombozi katika Yerusalemu akawatolea habari zake.

neg:
Mama wa Mungu
Sifa hiyo ilianza kutumika katika karne ya 2, labda nchini Misri, ikathibitishwa moja kwa moja na Mtaguso wa Efeso (431) dhidi ya Patriarki Nestori aliyedai anaweza kuitwa tu Mama wa Yesu au Mama wa Kristo.

neg:
Historia ya Wokovu
Katika fujo ya miaka ile, habari ya kitabu hiki kifupi inatujenga: inahusu mwanamke huyo Mpagani wa kabila la Moabu aliyeolewa na Mwisraeli huko ng’ambo ya Yordani. Baada ya kufiwa mume wake akafuatana na mama mkwe hadi Bethlehemu ili aolewe na ndugu wa marehemu na kumzalia mtoto kadiri ya sheria. Huyo mtoto akawa babu wa Daudi. Hivyo kwa uaminifu wake mwanamke huyo pia akatajwa katika Injili kama bibi wa Yesu (Math 1:5-6).

neg:
Bikira Maria
Bikira Maria anasifiwa kwanza kwa imani yake kuu kabisa, kuliko kwa kumchukua Yesu tumboni tu. Yesu alitaka kuwainua wasikilizaji wake wafuate mambo ya roho kuliko ya mwili. “Basi, mtu mmoja akamwambia, ‘Mama yako na ndugu zako wako nje, wataka kusema nawe’. Lakini Yesu akamjibu huyo mtu aliyemwambia hivyo, ‘Mama yangu ni nani, na ndugu zangu ni akina nani?’ Kisha akanyosha mkono wake juu ya wanafunzi wake akasema, ‘Hawa ndio Mama yangu na ndugu zangu, maana yeyote anayefanya anavyotaka Baba yangu aliye mbinguni, huyo ndiye kaka yangu na dada yangu na mama yangu’” (Math 12:46-50).
Vilevile, wakati wa [[utume]] wake, alimsikia “mwanamke mmoja katika lile kundi la watu akisema, ‘Hongera kwa mwanamke aliyekuzaa na kukunyonyesha’. Yesu akamjibu, ‘Barabara, lakini heri yake zaidi yule anayelisikia Neno la Mungu na kulishika’” (Mk 11:27-28).

neg:
Familia takatifu
Baada ya Yesu Kristo kuzaliwa Bethlehemu, Injili hizo zinasimulia matukio ya kutahiriwa kwake siku nane baadaye, kutolewa hekaluni siku arubaini baadaye, kukimbilia Misri, kurudi Nazareti na hija ya pamoja kwenda Yerusalemu. Katika hayo yote Yosefu, Maria na Yesu wako pamoja.

neg:
Yosefu (mume wa Maria)
Yosefu (kwa Kiebrania יוֹסֵף, "Yosef"; kwa Kigiriki Ἰωσήφ), kadiri ya Injili, alikuwa mume wa Bikira Maria na baba mlishi wa Yesu Kristo ambao pamoja naye waliunda Familia takatifu.

neg:
Bikira Maria
Wakristo na [[Waislamu]] wote wanakiri kuwa Yesu alitungwa bila ya mchango wa mwanamume. La ajabu zaidi katika imani hiyo ni kwamba hata uzazi wenyewe haukuondoa ubikira wake, bali uliutakasa: ni Bikira daima. Ingawa akili inasita, ni lazima kukiri na malaika, “Hakuna lisilowezekana kwa Mungu” (Lk 1:38). [[Yosefu]], ingawa kisheria alikuwa mume wake, hakutenda naye [[tendo la ndoa]].

neg:
Demetra
Demetra (Kigiriki: Δήμητρα, "Dḗmētra" au Δημήτηρ, "Dēmḗtēr"; Kiatika: Δημήτηρ, "Dēmētēr"; Kidoriki: Δαμάτηρ, "Dāmātēr") alikuwa mama wa Persefona na mungu wa kike wa kilimo, mimea na mavuno katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Ceres katika dini ya Roma ya Kale.

neg:
Nazareti
Nazareti unajulikana kama mji walipokulia Bikira Maria na mwanae Yesu Kristo, ambaye kadiri ya Injili, ingawa alizaliwa Bethlehemu, alikuwa anatajwa kama Mnazareti.

neg:
Ana
Ana (kutoka Kiebrania Hannah חַנָּה, yaani "fadhili") anaheshimiwa kama mama wa Bikira Maria na bibi wa Yesu kadiri ya mapokeo ya Ukristo na Uislamu, ingawa hatajwi katika Biblia wala katika Kurani, isipokuwa katika kitabu cha karne ya 2 kinachoitwa Injili ya Yakobo.

neg:
Yesu kuzaliwa na Bikira
Yesu kuzaliwa na Bikira ni fundisho la imani linalosema kuwa Yesu Kristo alitungwa tumboni mwa mama yake, Bikira Maria, kwa uwezo wa Mungu (Roho Mtakatifu) tu, na kuwa Maria alipomzaa alikuwa bado bikira.

neg:
Unestori
Kwa kukataa jina lililozoeleka la Θεοτόκος, Theotokos, "Mama wa Mungu", kwa Bikira Maria, Nestori alisababisha mabishano makubwa na hatimaye mafarakano kuhusu fumbo la Yesu Kristo.

neg:
Utoto wa Yesu
Nao watamwita jina lake Imanueli;

neg:
Yesu kutolewa hekaluni
25 Wakati huo huko Yerusalemu kulikuwa na mtu mmoja, mwema na mcha Mungu, jina lake Simeoni. Yeye alikuwa akitazamia kwa hamu ukombozi wa Israeli. Roho Mtakatifu alikuwa pamoja naye. 26 Roho Mtakatifu alikuwa amemhakikishia kwamba hatakufa kabla ya kumwona Masiha wa Bwana. 27 Basi, akiongozwa na Roho Mtakatifu, Simeoni aliingia Hekaluni; na wazazi wa Yesu walipomleta Hekaluni mtoto wao ili wamfanyie kama ilivyotakiwa na Sheria, 28 Simeoni alimpokea mtoto Yesu mikononi mwake huku akimtukuza Mungu na kusema: 29 "Sasa Bwana, umetimiza ahadi yako, waweza kumruhusu mtumishi wako aende kwa amani. 30 Maana kwa macho yangu nimeuona wokovu utokao kwako, 31 ambao umeutayarisha mbele ya watu wote: 32 Mwanga utakaowaangazia watu wa mataifa, na utukufu kwa watu wako Israeli."

neg:
Mungu Baba
Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli tangu mwaka 325 inafafanua kuwa Yesu Kristo "amezaliwa na Baba tangu milele yote", yaani si uzazi uliotokea wakati wowote wala mahali popote duniani. Daima Mungu Baba ni Baba wa Mwana, asingeweza kuwepo bila kumzaa Mwana.

neg:
Efrem wa Syria
Kwa mfano, katika [[utenzi]] kuhusu [[Kuzaliwa kwa Kristo]] aliandika: “[[Bwana]] alimuingia Maria akawa [[mtumishi]]; [[Neno]] alimuingia akawa mkimya ndani ya Maria; [[ngurumo]] ilimuingia na [[sauti]] yake ikawa tulivu; [[Mchungaji]] alimuingia akawa [[Mwanakondoo]] ndani ya Maria akatoka akilia. Wewe uliyepanga yote, [[tumbo]] la [[Mama]] yako liligeuza utaratibu wa mambo. Yeye alimuingia [[tajiri]], akatoka [[fukara]]: [[Aliye Juu]] alimuingia akatoka duni. Aliye [[uangavu]] alimuingia na kuvaa, akatoka ana sura nyonge… Yeye anayelisha wote aliingia akasikia [[njaa]]. Yeye anayenywesha wote aliingia akasikia [[kiu]]. Yeye anayepamba vyote alimtoka Maria akiwa [[uchi]] na tupu”.

neg:
Bikira Maria
Katika Agano Jipya yupo Yakobo anayeitwa na mtume Paulo “ndugu yake Bwana” (Gal 1:19): Yakobo huyo alikuwa maarufu katika [[Kanisa la Yerusalemu]] (Mdo 12:7; 15:13-21; 21:18-20; Gal 2:9). Yakobo huyo si mtume Yakobo kaka yake Yohane (Lk 6:12-16), bali ni Yakobo ndugu yake Yose na mama yao kwenye Injili anaitwa “Maria mwingine”, si Maria Mama wa Yesu. “Walikuwepo pia wanawake waliotazama kwa mbali. Miongoni mwao akiwa [[Maria Magdalena]], [[Salome]] na Maria mama wa akina [[Yakobo mdogo]] na Yose” (Mk 15:40). Maria lilikuwa jina la kawaida kwa Wayahudi: akina Maria wakiwa wengi hivyo, tujue kuwatofautisha kwenye Injili, ambazo zinamtaja Bikira Maria kama “Mama wa Yesu”.

neg:
Sirili wa Aleksandria
Katika barua nyingine aliandika, “Mwana ni mmoja tu, Bwana Yesu Kristo ni mmoja tu, kabla ya umwilisho wake na baada ya umwilisho vilevile. Kwa kuwa Neno aliyezaliwa na Mungu Baba hakuwa Mwana mmoja na aliyezaliwa na Bikira Maria mwingine; bali tunasadiki kwamba yuleyule aliyezaliwa kabla ya nyakati ndiye aliyezaliwa pia kimwili na mwanamke”.

neg:
Nestori
Kwa kukataa jina lililozoeleka la Θεοτόκος, Theotokos, "Mama wa Mungu", kwa Bikira Maria, alisababisha mabishano makubwa na hatimaye mafarakano kuhusu fumbo la Yesu Kristo.

neg:
Maria Magdalena
Maria Magdalena, yaani wa Magdala (kwa Kigiriki Μαρία ἡ Μαγδαληνή) ni mmoja kati ya wanafunzi maarufu zaidi wa Yesu wa Nazareti, hasa kutokana na sifa ya kuwa wa kwanza kumuona amefufuka (Mk 16:9; Yoh 20:16).

neg:
Bikira Maria
Wanaosemwa katika [[Injili]] “ndugu zake Yesu” si watoto wa Bikira Maria, bali ndugu wa ukoo waliokuwa jirani sana na familia hiyo takatifu. Kama Bikira Maria angekuwa na watoto wengine, Yesu angekuwa amefanya kosa la kuwanyang’anya Mama yao na kumfanya awe Mama wa mtume Yohane alipomkabidhi msalabani, “‘Mwana, tazama Mama yako’. Na tangu saa ile huyo mwanafunzi alimchukua akae nyumbani kwake” (Yoh 19:27).

neg:
Basmala
Basmala (Ar. بسملة basmala) ni jina kwa maneno ya Bismillah (بسم الله "Kwa jina la Mungu/Allah", kamili "b-ismi-llāhi r-raḥmāni r-raḥīmi")[1] ambayo ni maneno ya ufunguzi kwa sura za Qurani. Ar-rahman („mwenye rehema“) na Ar-rahim („mwenye neema“) ni pia kati ya majina 99 ya Allah.

neg:
Elizabeti (maana)
Elizabeth ni jina la kike lenye asili katika Biblia. Marejeo yake ni Mtakatifu Elizabeth aliyekuwa mama wa Yohane Mbatizaji.
Umbo asilia katika lugha ya Kiebrania ni elisheva (אֱלִישֶֽׁבַע) lenye maana ya "Mungu anaapa" au "Mungu wa kiapo".

neg:
Manase (babu)
Manase (kwa Kiebrania מְנַשֶּׁה, Menaše) alikuwa, kadiri ya Kitabu cha Mwanzo 41:50-52, mtoto wa kwanza wa Yosefu na Asenath, binti Potifera, kuhani wa On.

neg:
Ufunuo
Uislamu pia unakubali ufunuo wa Mungu kwa Wayahudi kupitia manabii, Isa (Yesu) akiwa mmojawao, lakini unaamini ufunuo huo umekamilishwa kupitia Muhammad, nabii wa mwisho na mkuu kuliko wote, na umeandikwa katika Kurani, inayohesabiwa "neno la Mungu" kwa maana kamili, kwa kuwa limetoka kwake na kuandikwa bila mabadiliko.

neg:
Eva
Eva ni jina la mwanamke wa kwanza kadiri ya Biblia. Maana yake inafikiriwa kuhusiana na uhai: "mama wa walio hai".

neg:
Yohakimu
Yohakimu (kutoka Kiebrania יְהוֹיָקִים, "Yəhôyāqîm", kwa Kigiriki Ἰωακείμ, "Iōākeím", yaani "Yule ambaye YHWH amemuinua") anaheshimiwa kama baba wa Bikira Maria na babu wa Yesu kadiri ya mapokeo ya Ukristo na Uislamu, ingawa hatajwi katika Biblia isipokuwa katika kitabu cha karne ya 2 kinachoitwa Injili ya Yakobo na vingine vilivyofuata.

neg:
Kristolojia
Mtume Paulo alisisitiza uwepo wa Kristo kabla hajazaliwa na mwanamke (Bikira Maria) na heshima anayostahili kama "Bwana" (kwa Kigiriki "Kyrios", jina lililotumika kutafsiria lile la YHWH, maalumu kwa Mungu wa Israeli).

neg:
Krismasi
Korani pia ina habari za kuzaliwa kwake Yesu (nabii Isa).

neg:
Isa
Isa ni miongoni mwa mitume wakubwa ambao Mwenyezi Mungu amewasifu kwa subira yao na ustahimilivu wao mkubwa: Manabii Nuhu na Ibrahimu na Musa na Isa na Muhammad. Tena ni miongoni mwa Mitume waliopewa Kitabu kutoka kwa Mwenyezi Mungu kiitwacho Injili. "Masihi Isa bin Mariamu ni Mtume wa Mwenyezi Mungu na Neno lake tu alilompelekea Mariamu, na ni Roho iliyotoka kwake" (sura ya 4 aya 171). Wakristo wanamuita kwa kawaida Yesu Kristo.

neg:
Maria Ana wa Yesu
Maria Ana wa Yesu (jina kamili la Kihispania ni Mariana de Jesús Paredes y Flores)
alizaliwa Quito (Ekwador) tarehe 31 Oktoba 1618 akafariki huko tarehe 26 Mei 1645.

neg:
Bikira
Kati ya wote waliokuwa na sifa hiyo, maarufu zaidi ni mama wa Yesu wa Nazareti ambaye kwa heshima anaitwa kwa kawaida Bikira Maria.

neg:
Teresa wa Yesu
Alipofikia umri wa miaka 12, alifiwa mama yake, akamuomba Bikira Maria ashike nafasi hiyo.

neg:
Aisha
Aisha alizaliwa Maka akiwa binti wa Abu Bakr. Baba huyu alikuwa rafiki wa karibu wa Muhammad na baadaye khalifa wa kwanza wa Uislamu. Alipokuwa mdogo alimfuata baba aliyekimbia Ethiopia mwaka 615 wakati wa kudhulumiwa kwa Waislamu wa kwanza mjini Maka. Baada ya kurudi aliposwa na Muhammad.

neg:
Ukoo wa Yesu
Hata hivyo majina mengi ni tofauti katika orodha hizo mbili, kiasi kwamba wataalamu wanatoa maelezo mbalimbali kuhusiana na desturi za Israeli wakati ule, kwa mfano katika kutumia orodha ya vizazi, na kutokana na malengo ya Wainjili hao, ambao wote wawili walitaka kusisitiza kihisabati kwamba Yesu amefika kwa wakati mwafaka uliopangwa na Mungu kwa makini (vizazi 14x3 kadiri ya Mathayo; 7x11 kadiri ya Luka).

neg:
Bikira Maria
[[Ishara]] ya kwanza kwenye [[maisha ya hadhara]] ya Yesu iliongozwa na Bikira Maria katika [[arusi]] ya [[Kana]] ya [[Galilaya]], akisukumwa na [[huruma]] kwa wenye shida: kwa ombi lake Yesu aligeuza [[maji]] kuwa [[divai]], na wanafunzi wake wakamwamini. Yohane alisimulia hivi, “Siku ya tatu palikuwa na arusi huko Kana, mji wa Galilaya; naye mama yake Yesu alikuwapo. Yesu naye alikuwa amealikwa arusini pamoja na wanafunzi wake. Hata divai ilipowatindikia, mamaye Yesu akamwambia, ‘Hawana divai’. Yesu akamwambia, ‘Mama tuna nini mimi nawe? Saa yangu haijawadia’. Mamaye akawaambia watumishi, ‘Lo lote atakalowaambia, fanyeni’. Basi kulikuwako huko mabalasi sita ya mawe, nayo yamewekwa huko kwa desturi ya Wayahudi ya kutawadha, kila moja lapata kadiri ya nzio mbili tatu. Yesu akawaambia, ‘Jalizeni mabalasi maji’. Nao wakayajaliza hata juu. Akawaambia, ‘Sasa tekeni, mkampelekee mkuu wa meza’. Wakapelekea. Naye mkuu wa meza alipoyaonja yale maji yaliyopata kuwa divai, (wala asijue ilikotoka, lakini watumishi walijua, wale walioyateka yale maj), yule mkuu wa meza alimwita bwana arusi, akamwambia, ‘Kila mtu kwanza huandaa divai iliyo njema; hata watu wakiisha kunywa sana ndipo huleta iliyo dhaifu; wewe umeiweka divai iliyo njema hata sasa’. Mwanzo huo wa ishara Yesu aliufanya huko Kana ya Galilaya, akaudhihirisha utukufu wake, nao wanafunzi wake wakamwamini. (Yoh 2:1-12).

neg:
Kitabu cha Isaya
Katika kutuliza watu alimtabiria mfalme Ahazi kwamba mwanamwali atamzaa mtoto wa kiume atakayethibitisha uwepo wa Mungu pamoja na watu wake, jina lake Emanueli litakavyomaanisha. (7:1-17) Kweli mke wa Ahazi alimzaa Hezekia atakayeendeleza ufalme wa ukoo wa Daudi, lakini Wakristo wanaona utabiri huo ulimlenga zaidi Yesu, mwana wa Bikira (walivyoelewa watafsiri wa kwanza wa Biblia katika Kigiriki) ambaye kweli ni Mungu pamoja nasi, na ni mwana wa Daudi ambaye atatawala milele kwa amani na haki (11:1-9).

neg:
Kitabu cha Yoshua
Mara baada ya kushika uongozi, Yoshua alituma wapelelezi nchini; huko Yeriko, mji wa zamani kuliko yote ya dunia, walisaidiwa na Rahabu, kahaba aliyeamini kuwa ushindi utakuwa wa Mungu wa Israeli (Yos 2): kwa hiyo akaokolewa pamoja na ndugu zake, tena akajaliwa kuwa bibi wa babu wa mfalme Daudi, hata akatajwa na Injili kama bibi wa Yesu Kristo (Math 1:5-6), halafu akachukuliwa kama mfano wa imani (Eb 11:31) na wa matendo mema (Yak 2:25).

neg:
Utoto wa Yesu
1:18 Kuzaliwa kwake Yesu Kristo kulikuwa hivi. Mariamu mama yake alipokuwa ameposwa na Yusufu, kabla hawajakaribiana, alionekana ana mimba kwa uweza wa Roho Mtakatifu. 19 Naye Yusufu, mumewe, kwa vile alivyokuwa mtu wa haki, asitake kumwaibisha, aliazimu kumwacha kwa siri. 20 Basi alipokuwa akifikiri hayo, tazama, malaika wa Bwana alimtokea katika ndoto, akisema, Yusufu, mwana wa Daudi, usihofu kumchukua Mariamu mkeo, maana mimba yake ni kwa uweza wa Roho Mtakatifu. 21 Naye atazaa mwana, nawe utamwita jina lake Yesu, maana, yeye ndiye atakayewaokoa watu wake na dhambi zao. 22 Hayo yote yamekuwa, ili litimie neno lililonenwa na Bwana kwa ujumbe wa nabii akisema,

neg:
Bikira Maria
Pamoja na kusifiwa kwa usafi wake, anaongezewa sifa za imani na unyenyekevu: “Na Mariamu binti Imrani aliyejilinda uchi wake, na tukampulizia humo Roho yetu na kayasadikisha maneno ya Mola wake, na vitabu vyake; na alikuwa miongoni mwa wanyenyekevu” (66:12).
[[Jamii:Ukristo]]
[[Jamii:Bikira Maria]]
[[Jamii:Wafuasi wa Yesu]]
[[Jamii:Watakatifu wa Israeli]]
[[Jamii:Manabii wa Agano Jipya]]
[[Jamii:Watu wa Biblia]]
[[Jamii:Watu wa Kurani]]
[[Jamii:Waliozaliwa karne ya 1 KK]]
[[Jamii:Waliofariki karne ya 1]]

neg:
Washia
Ali alimwoa mtoto wa pekee wa mtume aliyeishi yaani binti yake Fatima akawa pia baba wa Hassan na Husain wajukuu wa pekee wa mtume . Baada ya kifo cha Ali wafuasi wake walitaka Hasan na Husein kumfuata katika nafasi ya uongozi wa Uislamu wote lakini idadi kubwa ya Waislamu walishikamana na Muawiya

neg:
Teresa wa Yesu
Akisaidiwa na mfano wa wazazi wake, “waliokuwa waadilifu na wacha Mungu” (alivyosema mwenyewe), tangu utotoni alionekana kuelekea sana maisha ya sala hasa upwekeni.

neg:
Yesu kutolewa hekaluni
36 Palikuwa na nabii mmoja mwanamke, mzee sana, jina lake Ana, binti Fanueli, wa kabila la Asheri. Alikuwa ameishi na mumewe kwa miaka saba tangu alipoolewa. 37 Halafu alibaki mjane hadi wakati huo akiwa mzee wa miaka themanini na minne. Wakati huo wote alikaa Hekaluni akifunga na kusali usiku na mchana. 38 Saa hiyohiyo alijitokeza mbele, akamshukuru Mungu, na akaeleza habari za huyo mtoto kwa watu wote waliokuwa wanatazamia ukombozi wa Yerusalemu.

neg:
Bikira Maria
Maria alikuwa mwanamke Myahudi aliyeishi kati ya karne ya 1 KK na karne ya 1 BK. Mke wa Yosefu, alimzaa Yesu Kristo.

neg:
Injili ya Yakobo
Pengine kinaitwa majina mengine, mojawapo "Kuzaliwa kwa Maria". Hii ni kwa sababu kinasimulia hasa uzazi (sura 1-8) na utoto wa Bikira Maria (sura 9-16), mbali ya utoto na uzazi wa Yesu (sura 17-24).

neg:
Alfayo
Alfayo ni jina la mwanamume linalotajwa katika Agano Jipya kama baba wa wawili kati ya Mitume wa Yesu, yaani:Hakuna taarifa yoyote kwamba hao walikuwa ndugu, hivyo inawezekana wazazi wao walikuwa tofauti ila wenye jina moja.

neg:
Ubikira wa kudumu
Katika Agano Jipya yupo Yakobo anayeitwa na mtume Paulo “ndugu yake Bwana” (Gal 1:19): Yakobo huyo alikuwa maarufu katika Kanisa la Yerusalemu (Mdo 12:7; 15:13-21; 21:18-20; Gal 2:9). Yakobo huyo si mtume Yakobo kaka yake Yohane (Lk 6:12-16), bali ni Yakobo ndugu yake Yose na mama yao kwenye Injili anaitwa “Maria mwingine”, si Maria Mama wa Yesu. “Walikuwepo pia wanawake waliotazama kwa mbali. Miongoni mwao akiwa Maria Magdalena, Salome na Maria mama wa akina Yakobo mdogo na Yose” (Mk 15:40). Maria lilikuwa jina la kawaida kwa Wayahudi: akina Maria wakiwa wengi hivyo, tujue kuwatofautisha kwenye Injili, ambazo zinamtaja Bikira Maria kama “Mama wa Yesu”.

neg:
Katerina wa Siena
Hao walimuita “mama” kwa kuwa aliwalisha kiroho kwa mamlaka iliyotokana na ubora wa maisha yake na iliyothibitishwa na majaliwa ya pekee waliyoyashuhudia, kama vile kutoka kwake nje ya nafsi mara nyingi. Naye aliwaelekea kama watoto, akiwaandikia k.mf. mapadri watawa: “Mpendwa sana na wa thamani kwangu ndugu na mwana katika Kristo Yesu mtamu”. “Kwa vile nilikuzaa kwa sala za kudumu na hamu mbele ya Mungu, kama mama anavyozaa mtoto”..

neg:
Kuzaliwa kwa Bikira Maria
Kwa vyovyote, mama wa Yesu alizaliwa kweli katika karne ya 1 KK, na tukio linaandaa kabisa kuzaliwa kwa Yesu Kristo.

neg:
Ana (mama wa Samweli)
Ana (kwa Kiebrania חַנָּה "Ḥannāh") alikuwa mke wa Elkana na hatimaye mama wa Samweli na watoto wengine katika karne ya 11 KK kadiri inavyosimuliwa na Vitabu vya Samueli (1Sam 1:2-2:21) katika Biblia.

neg:
Isaka
Isaka anatajwa pia katika Kurani ya Uislamu.

neg:
Bikira Maria
Ni imani ya Wakatoliki na Waorthodoksi kuwa Mama wa Yesu anastahili kuitwa “Bikira daima” kwa sababu alimchukua mimba akiwa bikira, akamzaa bila ya kupotewa na ubikira, akabaki bikira hadi mwisho wa maisha yake. Hamu yake ya kuwa bikira hata kisha kuchumbiwa inajitokeza katika jibu alilompa malaika aliyemtabiria mimba: “Litakuwaje neno hili, maana sijui mume?” (Lk 1:35). Ni kielelezo cha Wakristo ambao Mtume Paulo aliwaandikia: “Nawaonea wivu, wivu wa Mungu; kwa kuwa naliwaposea mume mmoja, ili nimletee Kristo bikira safi” (2Kor 11:2), “mpate kumhudumia Bwana pasipo kuvutwa na mambo mengine” (1Kor 7:35).

neg:
Kupashwa habari
45 Tazama! Malaika alisema: "Ewe Mariamu! Allah alikupa habari njema ya Neno kutoka kwake: jina lake litakuwa Kristo Yesu, mwana wa Mariamu, wa kuheshimika katika ulimwengu huu na ahera, na mmoja kati ya walio karibu zaidi na Allah;"

neg:
Mama wa Mungu
Kwa namna ya pekee, Maria anapewa sifa hiyo katika sala ya Salamu Maria, iliyo maarufu zaidi kati ya sala za Ukristo wa magharibi kwa mama wa Yesu.

neg:
Sara
Sara (kwa Kiebrania שָׂרָה, Śārā, awali Sarai) katika Biblia anajulikana kama mke tasa wa Abrahamu ambaye kwa imani katika ukongwe wake alijaliwa kumzaa Isaka, baba wa Israeli, taifa teule la Mungu. Habari hizo zinapatikana hasa katika kitabu cha Mwanzo.

neg:
Idd el Hajj
Idd husheherekewa kama kumbukumbu ya sadaka ya Ibrahimu (Abrahamu) ambaye kufuatana na taarifa za Biblia na za Qurani alikuwa tayari ykumchinja mwanawe kama sadaka kwa Mungu. Lakini Mungu alimzuia asimchinje akampatia kondoo badala yake. Habari zake kati Qurani ziko sura al-Hajj aya 37, katika Biblia Mwanzo 22.
Katika mapokeo ya Biblia huyu mwana alikuwa Isaka. Qurani haitaji jina lake lakini Waislamu walio wengi huamini aliyemaanishwa ni Ismaeli, mwana wa Ibrahimu na Hagar.

neg:
Yesu kuzaliwa na Bikira
Mathayo anathibitisha hilo kwa kutaja utabiri wa maneno ya Isa 7:14 katika tafsiri ya Kigiriki ya Septuaginta: "Tazama bikira atachukua mimba, naye atazaa mwana, nao watamwita jina lake Emmanuel, yaani Mungu pamoja nasi".

neg:
Mariamu (dada wa Musa)
Mariamu ni mwanamke wa kwanza kuitwa "nabii" na ndiye aliyeongoza mashangilio baada ya Mungu kuangamiza Wamisri katika maji ya Bahari ya Shamu (Kutoka 15:20-21).

neg:
Kipindi cha Noeli
Siku ya nane ni pia mwanzo wa mwaka mpya ambao tunaomba uwe na amani. Ndiyo siku ya Yesu kutahiriwa na kupewa jina hilo linaloeleza maana ya yeye kujifanya mtu (ישוח = Mungu anaokoa). Lakini hasa tunamshangilia Bikira Maria mzazi wa Mungu, sifa yake bora iliyompatia fadhili nyingine zote.

neg:
Bikira Maria
Elizabeti, mama wa Yohane, alijiona hastahili kutembelewa na Bikira Maria, Mama wa Yesu, akamuita, “Mama wa Bwana wangu” (Lk 1:43).

neg:
Sirili wa Aleksandria
Sirili alipata nguvu dhidi yake pale ambapo padri wa Antiokia alianza kuhubiri huko Konstantinopoli kwamba Bikira Maria hastahili kuitwa "Mama wa Mungu," ila “Mama wa Kristo". Waamini walipomshtaki kwa Nestori, huyo akamtetea kwa msingi wa teolojia ya Antiokia iliyosisitiza ukweli wa ubinadamu wa Yesu.

neg:
Zakaria (Injili)
Hata Kurani inamtaja mara kadhaa kama nabii na mzazi wa nabii Yahya, hasa katika sura ya 3 na ya 19.

neg:
Isa
Muhammad alikuta Wakristo au Manasara wakiwa wamehitilifiana katika imani yao kuhusu Nabii Isa, kwani wote walimkiri kuwa Mwana wa Mungu, lakini kwa wengi hii ilikuwa na maana kuwa yeye ni Mungu aliyejifanya mtu, isipokuwa wachache walitafsiri tofauti.

neg:
Yosefu (mume wa Maria)
Miezi baadaye familia yake ilikwenda Bethlehemu kwa ajili ya sensa, na ndipo Yesu alipozaliwa pangoni na kulazwa horini.

neg:
Ukoo wa Yesu
Ukoo wa Yesu unapatikana katika vitabu viwili vya Agano Jipya: Injili ya Mathayo ambayo inaorodhesha vizazi kuanzia Abrahamu hadi kwa Yosefu (mume wa Maria), na Injili ya Luka inayorudi nyuma kuanzia Yosefu hadi kwa Adamu, aliyeumbwa na Mungu mwenyewe.

neg:
Daraja takatifu
Wanawake hawawezi kupewa daraja, kwa sababu kwa karibu miaka elfu mbili mfululizo Kanisa limejiona halina mamlaka ya kufanya tofauti na Yesu. Yeye alichagua wanaume tu kuwa Mitume wake, ingawa walikuwepo wanawake waaminifu kuliko wengi wao, hasa Bikira Maria, mtakatifu kuliko wote. “Petro, na Yohane, na Yakobo, na Andrea, Filipo na Tomaso, Bartholomayo na Mathayo, Yakobo wa Alfayo, na Simoni Zelote, na Yuda wa Yakobo. Hawa wote walikuwa wakidumu kwa moyo mmoja katika kusali, pamoja nao wanawake, na Mariamu mama yake Yesu, na ndugu zake... Wakaweka wawili, Yusufu, aitwaye Barsaba, aliyekuwa na jina la pili Yusto, na Mathiya... kura ikamwangukia Mathiya; naye akahesabiwa kuwa pamoja na mitume kumi na mmoja” (Mdo 1:13-14,23,26). “Walimchagua Stefano, mtu aliyejaa imani na Roho Mtakatifu, na Filipo, na Prokoro, na Nikanori, na Timoni, na Parmena, na Nikolao mwongofu wa Antiokia; ambao wakawaweka mbele ya mitume, na walipokwisha kuomba wakaweka mikono yao juu yao” (Mdo 6:5-6).

neg:
Ujio wa pili
Katika Islam, عيسى (ʿĪsā, Isa) anaheshimiwa kama mtume na Masihi aliyetumwa kwa Waisraeli ("banī isrā'īl") akiwaletea kitabu kipya, Injili.

neg:
Teresa wa Mtoto Yesu
Katika moyo wa Kanisa, mama yangu, nitakuwa upendo:
hivyo nitakuwa yote na hamu yangu itatimia.
Ee Bwana Yesu, mimi si tai, ila nina macho na moyo wake.

neg:
Mama wa Mungu
Mtaguso mkuu huo uliona kwamba Nestori alimgawa Yesu katika nafsi mbili: ya Kimungu na ya kibinadamu. Kumbe imani sahihi inamkiri kwamba nafsi ya Yesu ni ile ya Kimungu tu ambayo ni ya pili katika Utatu Mtakatifu. Hivyo aliyemzaa Yesu kama binadamu (si kama Mungu, jambo ambalo haliwezekani) anastahili kuitwa Mama wa Mungu (upande wa ubinadamu wake alioutwaa kwake).

neg:
Salome (mke wa Zebedayo)
Pengine anadhaniwa kuwa na undugu na Bikira Maria, mama wa Yesu.

neg:
Teresa wa Yesu
Mwaka 1536, akiwa amefikia hakika ya kuitwa utawani, alijiunga na monasteri ingawa kwanza baba yake hakukubali, akajichagulia jina la “Teresa wa Yesu”.

neg:
Mitume na Manabii katika Uislamu
Sehemu za habari za manabii wa Qurani na watu wa Biblia hulingana, lakini mara nyingi ziko tofauti pia. Kwa mfano Ibrahim wa Qurani aliambiwa na Mungu kumtoa mwanawe kama sadaka lakini jina lake halitajwi, kumbe katika Biblia habari hii inasimuliwa juu ya Isaka. Dawud hutajwa na Qurani kama nabii, wakati Daudi wa Biblia ni mfalme mwenye manabii wake (hasa Gad na Nathan), ingawa anaweza kuhesabiwa kama nabii kwa sababu ya kuchangia kitabu cha Zaburi (ambacho kina utabiri mbalimbali kuhusu Yesu.

neg:
Elizabeti (Injili)
Hata Kurani inamzungumzia bila kumtaja kwa jina, ikieleza Mungu alivyoponya utasa wake aweze kumzaa nabii Yahya, hasa katika sura ya 21.

neg:
Elisha
Elisha (kwa Kiebrania אֱלִישַׁע, "Elisha", yaani "Mungu wangu ni wokovu", kwa Kigiriki Ἐλισσαῖος, "Elissaios" au Ἐλισαιέ, "Elisaie", kwa Kiarabu الْيَسَع "Elyasaʿ") alikuwa nabii anayetajwa katika Biblia na katika Qur'an.

neg:
Rahabu
Rahabu (kwa Kigiriki Ῥαχάβ, Rakhab) anatajwa na Injili ya Mathayo (1:5) katika kitabu cha ukoo cha Yesu.

neg:
Utoto wa Yesu
24 Naye Yusufu alipoamka katika usingizi, alifanya kama malaika wa Bwana alivyomwagiza; akamchukua mkewe; 25 asimjue kamwe hata alipomzaa mwanawe; akamwita jina lake YESU.

neg:
Yesu
Katika dini ya Uislamu, Yesu anajulikana kama Nabii Isa. Waislamu wanaamini kuwa yeye alikuwa nabii wa Mungu ila hakuwa mwana wa Mungu wala Mungu.

neg:
Bikira Maria
Biblia inatupatia utabiri uliotolewa na Mungu mwanzoni mwa historia kuhusu mwanamke atakayemshinda nyoka wa kale (Shetani): “Nitaweka uadui kati yako na huyu mwanamke, kati ya uzao wako na uzao wake; huo utakuponda kichwa chako” (Mwa 3:15). Juu ya [[Eva wa kale, ambaye alidanganywa na kuangushwa na Shetani atende [[dhambi]], imesemwa: “[[Adamu]] akamwita [[mke]]we jina lake Hawa, kwa kuwa ndiye aliye Mama wa walio hai” (Mwa 3:20). Hata hivyo Adamu na Eva wa kale wametuletea [[kifo]] (Rom 5:12). [[Mababu wa Kanisa]] wanamtazama Bikira Maria kama [[Eva mpya]] aliyemshinda [[Ibilisi]] na kuwa mama wa wote walio hai. [[Yesu]], aliye [[Adamu mpya]], alipokuwa anakamilisha sadaka ya ukombozi pale [[msalaba]]ni alimfanya Mama yake awe Mama wa waliokombolewa kwa kumkabidhi [[mwanafunzi]], tena yule aliyempenda zaidi. “Penye msalaba wake Yesu walikuwa wamesimama mamaye, na umbu la mamaye, Mariamu wa Kleopa, na Mariamu Magdalene. Basi Yesu alipomwona mama yake, na yule mwanafunzi aliyempenda amesimama karibu, alimwambia mama yake, “Mama, tazama, mwanao”. Kisha akamwambia yule mwanafunzi, “Tazama, mama yako”. Na tangu saa ile mwanafunzi yule akamchukua nyumbani kwake. (Yoh 19:26-27).

neg:
Ubikira wa kudumu
Wanaosemwa katika Injili “ndugu zake Yesu” si watoto wa Bikira Maria, bali ndugu wa ukoo waliokuwa jirani sana na familia hiyo takatifu. Kama Bikira Maria angekuwa na watoto wengine, Yesu angekuwa amefanya kosa la kuwanyang’anya Mama yao na kumfanya awe Mama wa mtume Yohane alipomkabidhi msalabani, “‘Mwana, tazama Mama yako’. Na tangu saa ile huyo mwanafunzi alimchukua akae nyumbani kwake” (Yoh 19:27).

neg:
Maria wa Kleopa
Maria wa Kleopa (kwa Kigiriki Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ, "María hē tou Clōpá") alikuwa mwanamke Myahudi aliyemfuata Yesu Kristo hadi Kalivari (Yoh 19:25).

neg:
Mariamu (dada wa Musa)
Anatajwa katika vitabu vitatu vya Biblia (Kutoka, Hesabu na Mika).

neg:
Yohane Mbatizaji
Kufuatana na Injili ya Luka sura 1-2 Yohane na Yesu walikuwa ndugu na mama zao walikuwa wazito kwa wakati mmoja.

neg:
Musa
Hasa Torati na vitabu vingine vya Biblia vinasimulia habari zake. Pia Qurani inamtaja katika aya 502.

neg:
Isa
Baada ya kuzaliwa, Nabii Isa, alisema utotoni mwake akiwa bado mchanga, ukiwa ni muujiza mwingine kwa watu ili kuwaonyesha kuwa yeye si mtoto wa kawaida, na kuwa mama yake hana dhambi ya kuja kwake bila ya baba.

neg:
Utoto wa Yesu
Kutoka Misri nalimwita mwanangu.

neg:
Bikira Maria
Dogma ilitangazwa mwaka [[431]] kwenye [[Mtaguso wa Efeso]] uliomuita “Mzazi wa Mungu”, ukisema Maria anastahili kuitwa hivyo kwa sababu Mwana wa milele wa Mungu, ambaye ni Mungu sawa na Baba, alifanyika mtu toka kwake. Akiwa mja mzito alishangiliwa: “Umebarikiwa wewe katika wanawake, naye mzao wa tumbo lako amebarikiwa. Limenitokeaje neno hili, hata mama wa Bwana wangu anijilie mimi?” (Lk 1:42-43). Ungamo hilo la Elizabeti likakamilishwa na [[Mtume Thoma]] aliyemuambia Yesu mfufuka: “Bwana wangu na Mungu wangu!” (Yoh 20:28).

neg:
Isa
Nabii Isa alizaliwa na bibi Maryam kimuujiza, kwani alizaliwa bila ya baba kwa amri ya Mola wake ambaye alimtuma malaika Jibril kumtangazia kupata kwa mtoto mtukufu.

neg:
Mwana wa Daudi
Injili ya Mathayo na Injili ya Luka zinasisitiza haki ya Yesu kuitwa hivyo kwa kuorodhesha vizazi kati ya Daudi na Yosefu, mume wa Bikira Maria, mama yake.

neg:
Qurani
Kuna baadhi ya kurasa za Qu'ran zinazoelezea habari za mambo ya watu wa katika Biblia. Kwa mfano watu wa katika Biblia waliotajwa kwenye Qu'ran ni pamoja na Adamu, Nuhu, Abraham, Lutu, Ismaili, Yakobo, Yosefu, Haruni, Musa, mfalme Daudi, Solomoni, Elisha, Yona, Yobu, Zakaria, Yohane Mbatizaji, Bikira Maria na Yesu.

neg:
Yairo (Injili)
Yairo ni maarufu kama baba wa msichana aliyefufuliwa na Yesu Kristo kama inavyosimuliwa na Injili ndugu (Mk 5:21–43; Math 9:18–26; Lk 8:40–56).

neg:
Mama wa Mungu
Mama wa Mungu (kwa Kigiriki Θεοτόκος, Theotókos; kwa Kilatini "Deipara" au "Dei genetrix", yaani "Mzaa Mungu") ni sifa kuu ambayo Wakristo wengi wanampatia Bikira Maria mama wa Yesu Kristo.

neg:
Bikira Maria
[[Kurani]] inamtaja mwanamke mmoja tu, tena mara 34: ni Mariamu, mama wa [[nabii Isa]]. Akichanganywa na dada wa [[Haruni]] na Musa, aliyekuwa na jina hilohilo, anatajwa kama binti [[Imrani]]. Pia habari nyingine kadhaa zinapishana na zile za Injili.

neg:
Teresa wa Mtoto Yesu
Teresa wa Mtoto Yesu na wa Uso Mtakatifu (Alençon, Ufaransa, 2 Januari 1873 - Lisieux, Ufaransa, 30 Septemba 1897) ni jina la kitawa la Thérèse Françoise Marie Martin, maarufu pia kama Teresa wa Lisieux, anayeheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mwenye sifa za bikira na mwalimu wa Kanisa.

neg:
Maria wa Yesu Ekaristi
Alifiwa mama akiwa bado mtoto mdogo na baba akiwa na umri wa miaka 19.

neg:
Ndoa katika Uislamu
8. Mama aliyekunyonyesha. Ikiwa kuna mama ambaye alishiriki katika kukunyonyesha wakati wa utoto wako, huyo naye ni haramu kwako.

neg:
Binti Yairo
Yairo, baba yake, alikuwa amemkimbilia Yesu kwa ajili yake.

neg:
Aisha
Aisha aliposwa katika umri mdogo wa miaka 6 au 7. Alipofikia miaka 9 aliolewa kabisa na kuhamia nyumba ya Muhammad huko Madina. Kati ya wake wa mtume anasemekana alikuwa mke wa karibu zaidi naye. Muhammad alipokea ayat nyingi za Qurani wakati alipokuwa na Aisha.
Wasunni waamini ya kwamba Muhammad alipokufa alimtafuta Aisha na kuuaga dunia akilaza kichwa chake mapajani pake. Washia hawakubali wakiamini ya kwamba mtume aliweka kichwa mapajani pake Ali ibn Abi Talib.

neg:
Isa
Isa ni umbo la jina Yesu katika Qurani na pia katika lugha mbalimbali zilizoathiriwa na Uislamu. Ukurasa huu unahusu imani ya Uislamu kumhusu Yesu kadiri ya Kurani.