query: Je,mji mkuu wa Ukraine ni upi?

neg:
Sevastopol
Sevastopol (kwa Kiukraina na Kirusi: Севастополь) ni mji wa Ukraine kusini uliotekwa na Urusi mwaka 2014 lakini uvamizi huu haujakubalika kimataifa. Una wakazi 416,263.

neg:
Tashkent
Baada ya mapinduzi ya kibolsheviki Tashkent ilifikishwa katika Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiuzbeki ingawa mazingira yake upande wa kaskazini yakawa sehemu ya Kazakhstan. 1930 imekuwa mji mkuu wa jamhuri.

neg:
Ukraine
Pia kuwa waamini wengiwengi wa Kanisa Katoliki, hasa wa Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina linalofuata mapokeo ya Kigiriki kama Waorthodoksi, lakini pia wa Kanisa la Kilatini.

neg:
Krim
Mwaka 1954 serikali ya Umoja wa Kisovyieti iliamua kuhamisha eneo lote la Krim kutoka jamhuri ya Urusi kwenda Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiukraine. Kuanzia miaka ya 1980 Watartari walianza kurudi Krim kutoka sehemu za Asia ya Kati. Leo hii wako tena na lugha yao inakubalika kama lugha rasmi kimkoa pamoja na Kirusi.

neg:
Moshchena
Moshchena (Kiukraine: Мощена) ni kijiji katika Ukraine. Ina wakazi 581 (2010).

neg:
Omsk Oblast
Omsk Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Omsk.

neg:
Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina
Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina (kwa Kiukraina Українська Греко-Католицька Церква (УГКЦ), "Ukrains'ka Hreko-Katolyts'ka Tserkva") ndiyo madhehebu kubwa zaidi kati ya yale yote ya Ukristo wa mashariki yenye ushirika kamili na Papa na Kanisa Katoliki lote.

neg:
Tashkent
Tashkent (Тошкент kwa Kiuzbeki -"Toshkent"-, Ташкент kwa Kirusi; maana yake ni "mji wa mawe") ni mji mkuu wa Uzbekistan. Mwaka 1999 ilikuwa na wakazi 2,142,700.

neg:
Uturuki
Mji mkubwa ni Istanbul ulioitwa zamani Konstantinopoli na zamani zaidi Bizanti: ulikuwa mji mkuu wa Dola la Uturuki hadi mwaka 1923.

neg:
Stavropol
Stavropol (Kirusi: Ставрополь) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 354.867. Iko katika mkoa wa Stavropol Krai.

neg:
Tuul (mto)
Chanzo chake ni ambapo tawimito ya Namiya na Nergui inaungana kwenye mtelemko wa mlima Khentei. Tuul inapeleka maji yake kwenda ziwa Baikal kupitia mto Selenge. Inapita katika mji mkuu Ulanbaatar.

neg:
Krim
Katika historia inayojulikana Krim ilitawaliwa na Waskithi, Wagiriki wa Kale, Roma ya Kale, Wagothi, Bizanti, Wahunni, Wakhazari, Wamongolia, Waitalia kutoka Venezia na Genua, Watartari, Waosmani, Urusi na tangu 1991 nchi huru ya Ukraine.

neg:
Voronezh
Voronezh (Kirusi: Воронеж) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 848.752. Iko katika mkoa wa Voronezh Oblast.

neg:
Belarus
Mji mkuu ni Minsk na miji mingine ni pamoja na Brest, Grodno, Gomel, Mogilev na Vitebsk.

neg:
Oslo
Oslo ni mji mkuu wa Norwei pia mji mkubwa nchini mwenye wakazi 590,041(1.403.268) 2010). Rundiko la mji lina wakazi zaidi ya milioni.

neg:
Historia ya Ukraine
Kubwa kati ya maeneo yale madogo ulikuwa utemi wa Moscow. Watemi wa Moscow walichukua nafasi ya kwanza kuunganisha Waslavoni wa Mashariki dhidi ya Wamongolia na kupanua utawala wao.

neg:
Novaya Zemlya
Novaya Zemlya (rus. Но́вая Земля́ "nchi mpya") ni funguvisiwa ya Urusi iliyopo kwenye Bahari Aktiki. Eneo lake ni kilomita za mraba 90,650. Kiutawala ni Wilaya ya Novaya Zemlya katika mkoa wa Arkhangelsk Oblast. . Mwaka 2010 ilikuwa na wakazi 2,429 na karibu 2,000 waliishi katika mji wa Belushya Guba penye makao makuu ya wilaya.

neg:
Urusi
Kwa eneo ni nchi kubwa kuliko zote duniani, ikiwa na km² 17,075,400.
Urusi imepakana na Norway, Ufini, Estonia, Latvia, Lithuania, Poland, Belarus, Ukraine, Georgia, Azerbaijan, Kazakhstan, China, Mongolia na Korea ya Kaskazini.

neg:
Historia ya Urusi
Tsar Petro I (1689-1725) alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya Ulaya. Alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa Ulaya ya Magharibi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita Sankt Peterburg.

neg:
Historia ya Urusi
Dola la Kiev liliporomoka kutokana na mashambulio ya Wamongolia baada ya Jingis Khan, na maeneo madogo zaidi yalijitokeza yaliyopaswa kukubali ubwana wa Wamongolia.

neg:
Mkimbizi
Poland na Ukraine ya Kisovyeti zilifanya ubadilishanaji wa raia- wa Kipolandi ambao waliishi mashariki ya mpaka uliokuwa umeundwa na Poland na Wasovyeti walifukuzwa kwenda nchini Poland (takriban watu 2,100,000) (Tazama Kurudishwa Nyumbani kwa Wapolandi) na Wayukreni walioishi magharibi mwa mpaka kati ya Poland na Umoja wa Kisovyeti walihamishwa hadi Ukraine ya Kisovyeti. Uhamisho wa raia kwenda Ukraine ya Kisovyeti ulifanyika kuanzia Septemba mwaka wa 1944 hadi Mei mwaka wa 1946 (takriban watu 450,000) (angalia Kurudishwa nyumbani kwa Wayukreni). Baadhi ya Wayukreni (takriban watu 200,000) walihama kutoka Poland ya kusini-mashariki kwa hiari yao (kati ya 1944 na 1945).

neg:
Amsterdam
Amsterdam ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Uholanzi. Inajulikana kama mji wa mifereji mingi wenye wakazi 800,000, vyuo vikuu viwili na uwanja wa ndege wa kimataifa mkubwa wa "Schiphol".

neg:
Kostroma
Kostroma (Kirusi: Кострома) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 281.035. Iko katika mkoa wa Kostroma Oblast.

neg:
Vienna
Vienna (Kijer.: Wien) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Austria. Iko katika mashariki ya Austria kando la mto Danubi. Idadi ya wakazi imezidi milioni moja na lakhi sita. Vienna ina cheo cha jimbo ndani ya shirikisho la jamhuri ya Austria.

neg:
Kaliningrad
Kaliningrad (Kirusi: Калининград) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 430.003. Hapa iko makao makuu ya mkoa wa Kaliningrad Oblast.

neg:
Mariupol
Maisha ya Mariupol kusimamiwa na baraza City — mitaa bunge, ambalo lina manaibu 76. mkuu wa halmashauri ya jiji la Mariupol ni Meya («Mji Mkuu»). Tangu mwaka 1998 Mariupol Meya ni Yuri Khotlubey. kabisa idadi ya manaibu ni kutoka chama cha kisiasa wa Mikoa, pia kuna wanachama wa vyama vya Kikomunisti, Socialist na nyingine ya Ukraine.

neg:
Bratislava
Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia, na tena baada ya kugawanyika kwa Chekoslovakia mwaka 1993 Bratislava imekuwa mji mkuu wa Slovakia.
Bratislava ni mji wa viwanda: kuna viwanda vya motokaa, kemia, mashine na vifaa vya stima.

neg:
Ashtarak
Ashtarak (Kiarmenia: Աշտարակ, maana yake "mnara" kwa Kiarmenia; pia unajulikana kwa Kirumi kama Achtarak na Ashtarakats’ Gyugh) ni mji wa viwanda huko nchini Armenia, kwenye eneo la Mto Kasagh takriban km 20 kutoka mjini kaskazini-magharibi mwa mji wa Yerevan, na huu ndiyo mji mkuu wa mkoa wa Aragatsotn. Mji huu una wakazi wapatao 30,000 wanaokalia mji huu, hii njia ya mkato muhimu sana kwa kukatizia na kuelekea kwenye miji mikubwa ya Armenia kama vile: Yerevan, Gyumri na Vanadzor.

neg:
Frankfort, Kentucky
Frankfort ni jina la mji mkuu wa jimbo la Kentucky nchini Marekani. Umepata kuwa mji mkuu tangu mnamo tar. 8 Desemba 1792. Mji huu upo nga'mbo ya Mto Kentucky. Hii ndiyo sababu iliyopelekea mji huu kuitwa jina hili, kwa sababu ardhi yake ilikuwa ikimilikiwa na mwanzilishi Stephen Frank. Awali uliitwa "Frank's Ford", lakini baada ya muda mchache jina likabadilishwa na kuwa Frankfort. Takriban watu 27,741 wanaishi mjini hapa. Na huu ni mji mkuu wa tano kwa udogo katika orodha ya miji mikuu ya majimbo ya Marekani.

neg:
Mji mkuu
Baada ya mapinduzi ya 1917 Wakomunisti waliamua kufanya Moscow iwe mji mkuu kuanzia mwaka 1918. Sababu yake ni nafasi ya Moscow iliyoko ndani zaidi ya eneo la Urusi yenyewe.

neg:
Antonov An-225
An-225 Mriya ni ndege ya Ukraine iliyo kubwa kuliko zote duniani. Ina injini sita. Ilitengenezwa na kampuni inayoitwa "Antonov". Tatu kati ya hizo zilijengwa ili kubeba visafirishaji vya angani vya Wasovyeti yaani 'Buran', lakini tangu kuhamisha haijawahi kumalizika, ndege zimekuwa zikibeba vitu vingi ambavyo haviwezi kusafirishwa kwa njia nyingine.

neg:
Montevideo
Montevideo ni mji mkuu wa Uruguay na mji mkubwa nchini. Uko kwenye mdomo mpana wa mto Rio de la Plata. Karibu nusu ya watu wote wa Uruguay hukaa jijini; milioni 1.35 mjini penyewe na milioni 1.8 katika rundiko la jiji.

neg:
Ukraine
Pamoja na hayo, idadi ya wakazi inazidi kupungua haraka.

neg:
Wikipedia ya Kiukraini
Wikipedia ya Kiukraini (Kiukraini: "Українська Вікіпедія" au "Ukrayins’ka Vikipediya") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiukraini. Makala ya kwanza iliandikwa tarehe 30 Januari 2004. Tarehe 28 Machi 2008 imefikisha zaidi ya makala 100,000. Tarehe 9 Septemba 2017 imefikisha makala 722,255 na ndiyo Wikipedia ya 16 kwa ukubwa.

neg:
Orenburg
Orenburg (Kirusi: Оренбург) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 549.361. Iko katika mkoa wa Orenburg Oblast.

neg:
Ukraine
Sensa ya mwaka 2001 ilionyesha ya kwamba 77.8% za wakazi hujiita "Waukraine". Waliojiita Warusi walikuwa 17.3%. Vikundi vingi vingine kama Wabelarus, Wamoldova, Watartari, Wabulgaria, Wapoland, Wayahudi na wengine walikuwa kila kimoja chini ya 1%.

neg:
Yerusalemu
Yerusalemu (mara kwa mara pia Kudisi) (kwa Kiebrania ירושלים, "Yerushalayim", kwa Kiarabu: القدس, "al-Quds") ni mji wa Mashariki ya Kati wenye pande mbili. Kwa upande mmoja ni mji mkuu wa Israel. Kwa upande mwingine Yerusalemu ya mashariki inatazamiwa kuwa mji mkuu wa Palestina, ingawa imetawaliwa na Israel pia tangu 1967. Israel imetangaza tangu mwaka 1980 Yerusalemu yote kuwa mji wake mkuu wa milele, lakini nchi nyingi za dunia hazikubali azimio hilo, hivyo balozi za nchi za kigeni katika Israel ziko nje ya Yerusalemu.

neg:
Slovakia
Mji mkubwa na mji mkuu ni Bratislava.

neg:
Jamhuri ya Krim
Jamhuri ya Krim (kwa Kirusi: Республика Крым; kwa Kiukraina: Крим) ni jina la mkoa wa Ukraina uliopo kwenye rasi ya Krim upande wa kaskazini ya Bahari Nyeusi. Mkoa huu uliotekwa na Urusi mwaka 2014 lakini uvamizi huo haujakubalika kimataifa.

neg:
Tallinn
1940 mji pamoja na nchi yote vilivamiwa na jeshi la Kisovyeti ikawa mji mkuu wa Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiestonia hadi 1991 halafu tena mji mkuu wa Estonia huria.

neg:
Kiev
Kiev inaaminiwa iliundwa mnamo ya karne ya 6 BK. Iliendelea kuwa mji mkuu wa Rus iliyokuwa milki kubwa ya kwanza ya Waslavoni ya mashariki. Mtemi Mkuu Vladimir I aliamua kupokea Ukristo akaamuru wakazi wote kubatizwa mtoni mara moja. Katika kumbukumbu la Ukraine na Urusi hii ilikuwa chanzo cha utamaduni wa kiorthodoksi wa Waslavoni ya mashariki. Hivyo Kiev inaitwa "mji mama wa miji yote ya Urusi".

neg:
Historia ya Ukraine
Mwaka 988 Kiev ilipokea Ukristo wa Kiorthodoksi kutoka Bizanti. Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni na historia yote iliyofuata.

neg:
Versailles
Versailles ni mji wa Ufaransa karibu na mji mkuu wa Paris mwenye wakazi 86,000 (2004).

neg:
Ukraine
Kwa muda mrefu Ukraine ilitawaliwa na Urusi na Kirusi kilikuwa lugha ya utawala hali halisi.

neg:
Oryol
Oryol (Kirusi: Орёл) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 336.137. Iko katika mkoa wa Oryol Oblast.

neg:
Mariupol
Sasa Mariupol — makubwa ya viwanda kituo katika bonde Donets, mji ni mzalishaji mkubwa wa kutupwa chuma na chuma nchini, hapa kazi kubwa za ujenzi wa mashine ya kupanda katika Ukraine. Kuna ukumbi wa michezo makubwa, makumbusho tatu, vyuo vikuu viwili, magazeti na matangazo ya TV. Mariupol katika miongo kadhaa iliyopita ni daima wanakabiliwa na matatizo ya kiikolojia na kiuchumi.

neg:
Ukraine
Hivyo Kiukraine (українська мова "ukrajin's'ka mova") ni lugha rasmi, lakini angalau nusu ya wakazi hutumia Kirusi.

neg:
Ukraine
Kuna pwani ya Bahari Nyeusi na ghuba ya Azov.

neg:
Astana
Mji uliitwa kwa jina "Akmola" ukateuliwa mwaka 1997 kuwa mji mkuu badala ya Almaty. Jina jipya la "Astana" lamaanisha "mji mkuu". Uhamisho wa mji mkuu umesababishwa na nia ya kupeleka makao makuu ya serikali katika moyo wa nchi ilhali Almaty iko kando kabisa mpakani wa Kirgizia.

neg:
Jumuiya ya Nchi Huru
Ukraine na Georgia zinaelekea kujiunga na Ulaya na kambi la magharibi pamoja na NATO na mwelekeo huu umeshasababisha ugomvi na Urusi. Moldavia vilevile inaimarisha uhusiano wake na Romania hasa ambayo ni mwanachama wa Umoja wa Ulaya na NATO kwa sababu Wamoldavia wengi huongea Kiromania.

neg:
Ordu
Ordu ni jina la kutaja mji na bandari uliopo katika pwani ya Bahari Nyeusi huko nchini Uturuki. Huu ndiyo mji mkuu wa Jimbo la Ordu. Kiasili jina linamaa ya "jeshi" kwa Kituruki (lakini limetokana na Kiingereza cha kisasa yaani "horde"). Mji una wakazi takriban 136,000, kwa mujibu wa sensa walioifanya katika mwaka wa 2008. Mji upo m 5 kutoka juu ya usawa wa bahari.

neg:
Napoleon Bonaparte
Barani Napoleon alifaulu kushinda jeshi la pamoja la Austria na Urusi na kuteka mji wa Vienna (mji mkuu wa Austria). Baadaye alishinda pia Prussia na kuteka Berlin.

neg:
Historia ya Ukraine
Waviking waliunda dola la kwanza katika eneo la Kiev, wakalitawala kama dola la Kislavoni. Wenyewe waliingia haraka katika lugha na utamaduni wa wenyeji, lakini waliacha jina lao kwa sababu "Rus" kiasili ilikuwa jina la Waskandinavia wale kutoka Uswidi ya leo.

neg:
Uzbekistan
Mji mkuu na pia mji mkubwa ni Tashkent.

neg:
Belgrad
Belgrad (Kiserbia: Београд - "beograd "mji mweupe"") ni mji mkuu wa Serbia. Iko kando la mto Danube mahali ambako mto Sava unapoishia humo. Ni pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 1,710,000 (mwaka 2002).

neg:
Mariupol
Mariupol (Kiukreni — Маріуполь, Kiingereza — Mariupol) — ni mji katika kusini mashariki mwa sehemu Ukraine, bandari katika bahari ya Azov. Mariupol iko katika oblast Donetsk. kihistoria ya katikati ya mji iko katika makutano ya mito na Kalmius Kalchik katika Bahari ya Azov.

neg:
Ankara
Ankara ni mji mkuu wa Uturuki. Iko katika kitovu cha Anatolia kwenye kimo cha 938 m juu ya UB. Huu ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Ankara.

neg:
Napoleon Bonaparte
Dhidi ya Uingereza Napoleon alipiga marufuku kila aina ya biashara kati ya Ulaya bara na kisiwa cha Britania.
Kaisari Alexander wa Urusi alianza tena kufanya biashara na Uingereza kuanzioa mwaka 1810. Napoleon alijibu kwa kushambulia Urusi kwa jeshi kubwa la askari 612,000 mwaka 1812. Lakini vita hii hakufaulu. Akateka mji mkuu wa Mocow lakini Warusi walichoma mji moto. Katika baridi Napoleon alikosa chakula na usiadizi alipaswa kuondoka Moscow na kuelekea magharibi. Njiani jeshi lake lilishambuliwa vivbaya na Warusi wanajeshi wengi walikufa. Wafaransa 40,000 walirudi wote wengine walikuwa wamekufa au kukamatwa.

neg:
Ufilipino
Mji mkuu wa Manila uko Luzon. Quezon City ni mji mkubwa. Cebu City ni mji mkubwa upande wa Visaya. Davao City ni mji mkuu wa Mindanao.

neg:
Mérida, Mérida
Santiago de los Caballeros de Merida, Venezuela, ni mji mkuu wa manisipaa ya Libertador na hali ya Merida, na ni moja ya miji ya kuu ya Venezuela ya Andes. Ni ilianzishwa mwaka 1558, kutoa sehemu ya Nueva Granada, lakini baadaye ikawa sehemu ya Captaincy Mkuu wa Venezuela, na alicheza biabia jukumu katika Vita ya Uhuru.
Merida ina wakazi zaidi ya 200,000 na eneo containing baadhi ya watu 350.000. Ni kituo kikuu kwa ajili ya elimu na utalii katika magharibi ya Venezuela, nyumba ya prestigefyllda Chuo Kikuu cha Andes, na eneo la juu na pili mrefu antenn tramway katika dunia.
Merida ni saa ya urefu wa wastani wa mita 1,600 (5,249 ft). Aketiye juu ya mji katika tambarare ya bonde la mto Chama, ambayo inaendesha kutoka mmoja hadi mwingine. Bakgrund wa Merida's skyline ni juu ya nchi mkutano huo, Pico Bolívar.

neg:
Theodosi wa Kiev
Theodosi wa Kiev au Theodosi Pekerski (kwa Kirusi Феодосий Печерский; kwa Kiukraina Феодосій Печерський) alikuwa mmonaki wa karne ya 11 aliyeleta umonaki wa kijumuia kadiri ya kanuni ya Theodori wa Studion katika sehemu za Kiev (leo nchini Ukraina) na pamoja na Antoni wa Kiev alianzisha monasteri ya Mapango ya Kiev.

neg:
Historia ya Ukraine
Baada ya kuporomoka kwa Umoja wa Kisovyeti nchi ilijipatia tena uhuru wake kama Jamhuri ya Ukraine, ingawa Russia haijaridhika wala kukubali mipaka. Hivyo mwaka 2014 ilivamia rasi ya Krimea na maeneo mengine ya mashariki. Hadi leo hali ni ya vita.

neg:
Historia ya Ukraine
Hivyo kwa muda mrefu Ukraine ilikuwa sehemu ya Dola la Urusi.

neg:
Krim
Wakati Umoja wa Kisovyeti iliporomoka mwaka 1991 na Ukraine kuwa nchi huru rasi ya Krim ilikuwa ndani ya Ukraine kwa hali ya "Jamhuri ya kujitawala ya Krim".Baada ya mapindizi ya Ukraine ya mwaka 2014 sehemu ya wakazi wa Krim walikataa mwelekeo mpya wa serikali ya Kiev. Rais wa Urusi Vladimir Putin alitumia nafasi hii kutuma wanajeshi wa Kirusi wasiovaa sare rasmi ndani ya Krim na baada ya kura ya maoni wananchi wengi walipigania kura kujiunga na Urusi. Mwezi wa Machi Urusi ilitangaya eneo la Krim kuwa sehemu ya Shirikisho la Urusi.

neg:
Henrikh Mkhitaryan
Mafanikio yake yalipatikana kwa upande wa Kiukreni Metalurh Donetsk, ambako alibakia kwa msimu mmoja kabla ya kuhamisha mabingwa wa Ligi Kuu ya Ukraine na wapinzani wa jiji Shakhtar Donetsk mwaka 2010, kwa ada ya € 6.1 milioni.

neg:
Dini nchini Urusi
Kihistoria ni kwamba mwaka 988 mtemi wa Kiev Vladimir Mkuu alipokea ubatizo kutoka kwa mapadre wa Kanisa la Bizanti uliofuatwa na ubatizo wa familia na wananchi wa Kiev). Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni wa Urusi, Ukraina na Belarus pamoja na historia yote iliyofuata.

neg:
Magadan
Magadan (Kirusi: Магадан) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 92.974. Iko katika mkoa wa Magadan Oblast.

neg:
Ukraine
Baada ya ukomunisti kupiga vita dini kwa njia zote na kwa miaka mingi, siku hizi wakazi wengi hawana dini yoyote.

neg:
Moscow
Mji ulianzishwa mwaka mnamo 1147. Kuanzia 1326 ilikuwa kitovu cha utemi wa kujitegemea. Watemi wa Moscow waliendelea kuwa watawala wa maeneo makubwa zaidi hadi kusimamia Urusi wote. Iwan III. alimwoa binti kutoka familia ya makaisari wa Bizanti na baada ya Bizanti kutwaliwa na Waturuki Moscow ilijaribu kuchukua nafasi yake kama mji mkuu wa Ukristo wa Kiorthodoksi ("Roma ya Tatu").

neg:
Peter I wa Urusi
Hasa alianza kujenga mji mkuu mpya kwenye mwambao wa Baltiki, yaani katika pembe la magharibi kabisa la milki yake. Mji huo uliitwa Sankt Peterburg ukachukua nafasi ya Moskva kuanzia mwaka 1712 hadi 1918.

neg:
Ashgabat
Ashgabat (Kiturkmeni: Aşgabat; Kiajemi: عشق آباد; Kirusi: Ашхабад) ni mji mkuu wa Turkmenistan pia mji mkubwa wa nchi hii mwenye wakazi 695,300 (2001). Jina laandikwa pia Ashghabat, Ashkabat au Ashkhabad kwa mwandiko wa kilatini.

neg:
Jumuiya ya Nchi Huru
Jumuiya hii iliundwa tar. 8 desemba 1991 na viongozi wa Urusi, Belarusi na Ukraine. Makao makuu yapo Minsk kwenye mji mkuu wa Belarusi na mkutano wa wabunge hukutana Sankt Peterburg.+Nchi mwanachama wa kushirikishwa

neg:
Kiev
Tar. 6 Desemba 1240 Kiev ilitekwa na jeshi la Wamongolia na kuchomwa moto. Mji ukafufuka tena lakini ukaendelea kuwa mji mdogo na makao makuu ya jimbo la Ukraine chini ya nchi mbalimbali zilizotawala yehemu hiyo kama Poland au Urusi.

neg:
Ulan-Ude
Ulan-Ude (Kirusi: Улан-Удэ) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 408.903. Iko katika mkoa wa Buryatia.

neg:
Orodha ya miji ya Armenia
Mji mkuu wake, Yerevan, huhesabiwa kama mji wa kawaida tu.

neg:
Ukraine
Ukraine ulianza polepole pamoja na Urusi huko makabila ya wasemaji wa Kislavoni cha Mashariki walikoanza kujenga maeneo yao kuanzia karne ya 8 BK.

neg:
Ulyanovsk
Ulyanovsk (Kirusi: Ульяновск) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 635.947. Iko katika mkoa wa Ulyanovsk Oblast.

neg:
Sankt Peterburg
Sankt-Peterburg (Kirusi: Санкт-Петербург; majina ya kihistoria: Sankt Petersburg, St. Petersburg, Petrograd, Leningrad) ni mji mkubwa katika Urusi ya magharibi kwenye mwambao wa Bahari ya Baltiki. Kuna wakazi milioni 4.7 ikiwa ni mji mkubwa wa pili wa Urusi. Iliwahi kuwa mji mkuu wa nchi.

neg:
Mariupol
vivutio kuu ya mji Mariupol mitaa historia ya makumbusho na sanaa Mariupol makumbusho (anwani: Georgievskaya Str), Hifadhi ya «City Garden», Luna Park «Extreme-Park» (anwani: Metallurgov Av), kuogelea «Neptune» (anuani : Metallurgov Av), barafu tata «Iceberg» (anwani: Petrovsky park), Ski bandia anaendesha «Alaska», fukwe ya mijini, na umri wa mnara wa maji (anwani: Varganov Str), nyumba na spires na ukumbi wa michezo (Address: Theatrical Sq.), utamaduni ikulu «Molodyozhny» (anwani: Harlampievskaya Str), ujenzi wa shule Viwanda kiufundi (anwani: Georgievskaya Str), viwanja «Illichivets», «Azovstal» na nyingine, makaburi ya Vladimir Vysotsky, Arkhip Kuindzhi (amezaliwa katika Mariupol), Metropolitan Ignatius, Taras Shevchenko na pia mahekalu Orthodox na Muslim. Nature hifadhi Kamennye Mogily («Stone kaburi») na Khomutovskaya Nyika («Khomutovo steppe») na flora ya kipekee ndani na fauna ni karibu na mji.

neg:
Ukraine
Hatimaye ilijipatia tena uhuru wake, ingawa Russia haijaridhika wala kukubali mipaka. Hivyo mwaka 2014 ilivamia rasi ya Krimea na maeneo mengine ya mashariki. Hadi leo hali ni ya vita.

neg:
Ulaanbaatar
Ulaanbaatar (pia: Ulan Bator; Kimongolia Улаанбаатар - ""mshujaa mwekundu"") ni mji mkuu wa Mongolia mwenye wakazi 844,818. Sehemu ya wakazi hufuata mapokeo ya Mongolia wakiishi mjini miezi ya baridi tu lakini miezi ya joto huhamahama kwenye hema pamoja na mifugo yao.

neg:
Chuo Kikuu cha Kyambogo
Kampasi ya chuo hiki kikuu iko katika kilima cha Kyambogo , takriban [1] kwa barabara, mashariki mwa eneo la kati la biashara la Kampala, mji mkuu na mji mkubwa zaidi Uganda, pamoja wa Barabara kuu ya Kampala-Jinja Uratibu wa kampasi ya chuo hiki kikuu ni: 00 21 00N, 32 37 48E (Latitude: 0.3500; Longitude: 32,6300).

neg:
Ziwa Onega
Eneo linalozunguka ziwa hili limekuwa wakazi tangu Enzi Kipindi cha Mawe. Petroglyph imepatikana katika mfuko wake.
Misitu mkubwa unaozunguka Onega ulikuwa msingi wa viwanda vya sukari . Leo, hata hivyo, hii inawakilisha tatizo la kiikolojia ya ziwa.
Kituo cha Urithi wa Dunia ya UNESCO Kizhi Pogost kiko katika moja visiwa katika Kizhi archipelago katika sehemu ya kaskazini ya ziwa. Makanisa mawili kubwa ya karne ya 18 ndio vituo muhimu katika makumbusho ya usanifu wa mbao katika Kaskazini Urusi mbao usanifu. Katika majira ya joto kuna madau yanayounganisha kisiwa hiki kutoka Petrozavodsk.
Uendeshaji wa madau ni shughuli maarufu katika ziwa hili. Kuna klabu ya uendeshaji wa madau katika Petrozavodsk. Mchuano wa wazi katika Urusi wa kuendesha dau una hadhi ya Kimataifa wa Onego Regatta katika jamii ya uendeshaji dau katika Ujrusi. Regatta hushuhulikiwa na kamati Shirikisho la Kirusi katika Utamaduni na Michezo na Shirikisho la uendeshaji wa madau katika Jamhuri ya Karelia.

neg:
Kazakhstan
Mji mkuu ni Astana; Almaty ilishika nafasi hiyo hadi 1996.

neg:
Ulaya
9. Uholanzi: Idadi ya wakazi ni ya 2004; Amsterdam ni Mji Mkuu lakini Den Haag ni makao makuuy a serikali.

neg:
Almaty
Almaty (Kikazakhi: Алматы/- Almaty ; hadi 1994 Alma-Ata) ni mji mkubwa wa Kazakhstan na kitovu chake cha uchumi, elimu na utamaduni. Idadi ya wakazi ni milioni 2. Ilikuwa mji mkuu wa nchi hadi 1996 lakini tangu 1997 serikali ilihamia Astana.

neg:
Minsk
Minsk au Miensk (Мінск (Kibelarus) ni mji mkuu na mji mkubwa nchini Belarus. Idadi ya wakazi ni watu milioni 1.8. Mji ulikua kando la mto Svislach.

neg:
Historia ya Ukraine
Jamhuri hii ilikuwa moja ya nchi wanachama walioanzisha Umoja wa Mataifa. Hali halisi haikuwa na madaraka ya pekee kwa sababu ilikuwa chini ya usimamizi wa serikali kuu ya Moscow.

neg:
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiukraine
Jamhuri hii ilikuwa moja ya nchi wanachama walioanzisha Umoja wa Mataifa. Hali halisi haikuwa na madaraka ya pekee kwa sababu ilikuwa chini ya usimamizi wa serikali kuu ya Moscow.

neg:
Ukraine
Kiukraine ni lugha ya Kislavoni karibu sana na Kirusi.

neg:
Historia ya Urusi
Waviking waliunda dola la kwanza katika eneo la Kiev, wakalitawala kama dola la Kislavoni. Wenyewe waliingia haraka katika lugha na utamaduni wa wenyeji, lakini waliacha jina lao kwa sababu "Rus" kiasili ilikuwa jina la Waskandinavia wale kutoka Uswidi ya leo.

neg:
Urusi
Sankt Peterburg ilikuwa mji mkuu kuanzia mwaka 1703 hadi 1918 kama makao makuu ya tsar au kaisari wa Urusi. Miaka 1924-1989 ikaitwa Leningrad kwa heshima ya Lenin, kiongozi wa mapinduzi.

neg:
Historia ya Ukraine
Miaka 1918 - 1921 baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia na ya kuporomoka kwa Dola la Urusi nchi ilikuwa na kipindi kifupi cha uhuru na vita vya wenyewe kwa wenyewe.

neg:
Roskosmos
Roskosmos mpya inahusika na miradi yote ya kiraia (tofauti na miradi ya kijeshi) ya Urusi kwenye anga. Makao makuu yapo Moscow na kituo cha kufunza wanaanga kipo kwenye "Mji wa nyota" (Swjosdny Gorodok). Kituo cha kurusha roketi kinapatikana Baikonur nchini Kazakhstan iliyokuwa kituo cha Umoja wa Kisovyeti.

neg:
Uturuki
Mji mkuu ni Ankara ulioko katika kitovu cha Anatolia.

neg:
Urusi
Majiji mawili makuu ni Moscow na Sankt Peterburg.
Moscow ni mji mkuu wa kale uliyorudishiwa nafasi yake baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya mwaka 1918.


query: Je, Mlima mrefu zaidi Tanzania ni upi?

pos:
Orodha ya milima mirefu duniani
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mahondo
Mlima Mahondo ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Chambolo
Mlima Chambolo ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Nyangombe
Mlima Nyangombe ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Chaufu
Mlima Chaufu unapatikana katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.

neg:
Mlima Shukula
Mlima Shukula ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Katavi nchini Tanzania.

neg:
Mlima Nengoma
Mlima Nengoma ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mkinga
Mlima Mkinga ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Membe
Mlima Membe unapatikana katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.

neg:
Orodha ya milima ya Afrika
Hii orodha ya milima ya Afrika inataja baadhi tu, hasa ile mirefu zaidi katika bara hilo.

neg:
Mlima Sipila
Mlima Sipila ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Milima ya Mahale
Mabaki ya matunda yaliyoliwa na kinyesi kibichi ni miongoni mwa vitu vinavyowaongoza wageni hadi kuwafikia viumbe hawa. Eneo hili pia linajulikana kama Nkungwe jina linalotokana na mlima mkubwa zaidi katika hifadhi hii. Ukiwa na urefu wa mita 2460, ni mrefu zaidi ya vilele sita vinavyotengeneza safu ya milima ya Mahale inayokinga miteremko yake katika Ziwa Tanganyika.

neg:
Mlima Kasoze
Mlima Kasoze ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Shinyanga nchini Tanzania.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Kilimanjaro ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika. Mlima huu uko nchini Tanzania katika Mkoa wa Kilimanjaro. Una urefu wa mita 5,895 (futi 19,340).

neg:
Himalaya
Himalaya ina milima mikubwa duniani. Milima 14 mirefu kabisa ya dunia iko Himalaya.

neg:
Mlima Uporo
Mlima Uporo ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Shinyanga nchini Tanzania.

neg:
Jiografia ya Kenya
Eneo hili la milima ndilo la juu zaidi nchini Kenya (na la pili kwa urefu barani Afrika): Mlima Kenya, unaofikia urefu wa mita 5,199 (futi 17,0570) na ni eneo lenye mito ya barafu. Ng'ambo ya mpaka wa Tanzania Mlima Kilimanjaro () huweza kuonekana upande wa kusini.

neg:
Mlima Kwakanda
Mlima Kwakanda ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania.

neg:
Mlima End Hill
Mlima End Hill unapatikana katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.

neg:
Mlima Longosa
Mlima Longosa ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.

neg:
Milima kunjamano
Milima kunjamano ni umbo la kawaida kati ya milima mirefu duniani. Mifano ni milima ya Atlas katika Afrika ya Kaskazini, Alpi katika Ulaya na Himalaya katika Asia. Kilimanjaro ni mlima mrefu kwa upande wa Afrika lakini si mlima kunjamano kwa sababu ni volkeno ya pekee.

neg:
Kaldera
Kaldera mkubwa kabisa duniani yenye ukingo usiovunjika au kukatika ni Ngorongoro (Tanzania) yenye kipenyo wa 27 km.

neg:
Mlima Bulangali
Mlima Bulangali ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Shinyanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kampemba
Mlima Kampemba ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Katavi nchini Tanzania.

neg:
Mlima Satiman
Mlima Satiman unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

neg:
Mlima Maguge
Mlima Maguge ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Simiyu nchini Tanzania.

neg:
Mlima Itamba
Mlima Itamba (pia: Itama) unapatikana katika Mkoa wa Dodoma, katikati ya Tanzania.

neg:
Mlima Kihita
Mlima Kihita unapatikana katika mkoa wa Pwani, mashariki mwa Tanzania.

neg:
Mlima Nyakipamba
Mlima Nyakipamba ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Njombe nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kwaraha
Mlima Kwaraha iko katika Mkoa wa Manyara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Magamba
Mlima Magamba ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Taroti
Mlima Taroti ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Makungwini
Mlima Makungwini ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Orodha ya milima mirefu duniani
Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.

neg:
Mlima Mtingire
Pamoja na mlima Kimhandu ni mrefu kuliko yoke, ukiwa na kimo cha mita 2650 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mwelamfula
Mlima Mwelamfula ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Babala
Mlima Babala ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Ngera
Mlima Ngera ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Simiyu nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mbogo
Mlima Mbogo ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Shinyanga nchini Tanzania.

neg:
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania.

neg:
Nembo ya Tanzania
Ngao inalala juu ya mlima Kilimanjaro ambayo ni mlima mkubwa wa Tanzania.

neg:
Mlima Kombagulu
Mlima Kombagulu unapatikana katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.

neg:
Mlima Lugaba
Mlima Lugaba ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mkululu
Mlima Mkululu unapatikana katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kejanja
Mlima Kejanja ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kenya
Vilele vyake vya juu vinaitwa Batian (m 5,199), Nelion (m 5,188) na Lenana (m 4,985). Kuna barafuto nane mlimani lakini zinapungua kila mwaka kutokana na kupanda kwa halijoto duniani na kupungua kwa usimbishaji kwa sababu ya kukatwa kwa miti mingi.

neg:
Mlima Kaguru
Mlima Kaguru ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kibiti
Mlima Kibiti unapatikana katika mkoa wa Pwani, mashariki mwa Tanzania.

neg:
Mlima Boru
Mlima Boru ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Singida nchini Tanzania.

neg:
Hermoni
Hermoni (kwa Kiarabu: جبل الشيخ, "jabal-ash-Shaikh", yaani "mlima wa shehe"; kwa Kiebrania: הר חרמון, Har Hermon) ni mlima wa Siria na Lebanoni ulio mrefu kuliko yote ya safu ya Lebanoni Ndogo na ya Siria nzima, ukiwa na kimo cha m 2,814 juu ya UB.

neg:
Mlima Washington
Mlima Washington ni mlima mrefu zaidi wa jimbo la New Hampshire (Marekani), ukiwa na kimo cha mita 1,916 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Nantare
Mlima Nantare ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Hemwera
Mlima Hemwera unapatikana kaskazini mwa Tanzania katika Mkoa wa Kilimanjaro.

neg:
Rungwe (mlima)
Mlima unasimama juu ya ncha ya kaskazini ya Ziwa Nyasa. Upande wa kusini-mashariki wa mlima hupokea usimbishaji wa mm 3,000 kwa mwaka ambao ni wa juu kabisa katika Tanzania.

neg:
Mlima Mwinangombe
Mlima Mwinangombe ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Dara
Mlima Dara iko katika Mkoa wa Manyara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Bukulu
Mlima Bukulu ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Shinyanga nchini Tanzania.

neg:
Orodha ya milima mirefu duniani
Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali.

neg:
Emi Koussi
Emi Koussi ni mlima mrefu zaidi wa Chad (Afrika).

neg:
Mlima Mhundugulu
Mlima Mhundugulu ndio mrefu zaidi kati ya milima ya Rubeho iliyoko katika Mkoa wa Morogoro na Mkoa wa Dodoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Pagwe
Mlima Pagwe ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Manyara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Moco
Mlima Moco ni mlima mrefu zaidi wa Angola (Afrika).

neg:
Mlima Lugoro
Mlima Lugoro ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Shetuta
Mlima Shetuta ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Bugulwahombo
Mlima Bugulwahombo ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Shinyanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Dindili
Mlima Dindili ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Fogo
Mlima Fogo ni mlima mrefu kuliko yote ya Kabo Verde,

neg:
Mlima Singiri
Mlima Singiri ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Singida nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mueza
Mlima Mueza ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Njombe nchini Tanzania.

neg:
Mlima Musala
Mlima Musala ni mlima mrefu kuliko yote ya Balkani (Ulaya). Uko katika nchi ya Bulgaria, milima ya Rila.

neg:
Milima ya Ufa Mashariki
Milima ya Ufa Mashariki ni safu mbili za milima ya eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, katika nchi a Kenya, Uganda, Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda na Burundi.
Inaitwa hivyo kutokana na uhusiano wake na Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki; safu ya magharibi ina: Milima ya Virunga, Milima ya Mitumba na Milima ya Rwenzori, wakati ile ya mashariki ina vilele vya juu zaidi katika bara zima la Afrika: Mlima Kilimanjaro (mita 5,895, sawa na futi 19,340) na Mlima Kenya (mita 5,199, futi 17,058). Kati ya milima mingine kuna Mlima Elgon kati ya Kenya na Uganda. Yote, isipokuwa Ruwenzori ina asili ya volkeno.

neg:
Mlima Kolosoya
Mlima Kolosoya ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kenya
Vilele virefu zaidi ni Batian (m 5,199), Nelion (m 5,188) na Lenana (m 4,985).

neg:
Mlima
Mlima Everest ndio mlima mrefu zaidi duniani, lakini si wenye kilele cha mbali zaidi kutoka katikati mwa dunia, kwa sababu ya kujikunja kwa Ikweta.

neg:
Mlima Mtimbo
Mlima Mtimbo ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Lindi nchini Tanzania.

neg:
Mlima Ipala
Mlima Ipala unapatikana katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.

neg:
Mlima Dindila
Mlima Dindila ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mkoa wa Kilimanjaro
Mkoa wa Kilimanjaro ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 25000. Mlima Kilimanjaro, mlima mrefu kupita yote barani Afrika, umo ndani ya mkoa wa Kilimanjaro. Jina la mlima huu ndilo limeupatia mkoa jina lake.

neg:
Mlima Kavuma
Mlima Kavuma ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Shagein
Mlima Shagein ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Jamimbi
Mlima Jamimbi (pia Chamembe) ni mrefu zaidi kati ya Milima ya Kipengere (kwa Kiingereza: "Kipengere Range" au "Livingstone Mountains") ambayo iko kusini magharibi mwa Tanzania kwenye ncha ya kaskazini ya Ziwa Malawi.

neg:
Mlima Ohakwandali
Mlima Ohakwandali ndio mrefu zaidi kati ya milima ya Rubeho iliyoko katika Mkoa wa Morogoro na Mkoa wa Dodoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kirangi
Mlima Kirangi ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Koma
Mlima Koma ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mlowa
Mlima Mlowa ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Msala
Mlima Msala ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Shinyanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Kilimbe
Mlima Kilimbe unapatikana katika Mkoa wa Dodoma, katikati ya Tanzania.

neg:
Mlima Kibwezi
Mlima Kibwezi unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

neg:
Mlima Umari
Mlima Umari ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Monduli
Mlima Monduli ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

neg:
Mlima Ngalamusa
Mlima Ngalamusa ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Chaluhangi
Mlima Chaluhangi ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Mbeya nchini Tanzania.

neg:
Mlima Samba
Mlima Samba ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Manyara nchini Tanzania.

neg:
Daraja la Julius Nyerere
Daraja hilo lina urefu wa mita 680, upana wa mita 32 na njia sita za kupitisha magari. Ndilo daraja kubwa katika Afrika ya Mashariki. Lilizinduliwa rasmi tarehe 19 Aprili 2016 na rais John Magufuli na kupewa jina "Daraja la Julius Nyerere" kwa heshima ya rais wa kwanza wa Tanzania Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Huku inapatikana minne kati ya milima mirefu zaidi barani Afrika: Mlima Kilimanjaro (Tanzania), Mlima Kenya (Kenya), milima ya Rwenzori (Uganda/DRC) na Mlima Meru (Tanzania).

neg:
Mlima Klute
Mlima Klute unapatikana kaskazini mwa Tanzania katika Mkoa wa Kilimanjaro.

neg:
Mlima Luhombero (Iringa)
Mlima Luhombero (Iringa) unapatikana katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.

neg:
Mlima Tembwe
Mlima Tembwe ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.

neg:
Mlima Mzogoti
Mlima Mzogoti ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.

neg:
Mlima Longido
Mlima Longido ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

neg:
Mlima wa Meza
Mlima wa Meza unaojulikana zaidi ni ule wa Cape Town (Afrika Kusini), ambao urefu wake unafikia mita 1,085 juu ya usawa wa bahari. Lakini umbo hili linapatikana sehemu nyingi duniani.


query: Je,mji mkuu wa China ni ipi?

pos:
Jamhuri ya Watu wa China
Mji mkuu ni Beijing lakini Shanghai ndio mji mkubwa zaidi.

neg:
Jiangmen
Jiangmen (kwa Kichina: 江门市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Pyongyang
Pyongyang ni mji wa kale kwenye rasi ya Korea. Kuna hakika ya kwamba kituo cha biashara ya Kichina kiliundwa karibu na mji uliokuwepo tayari.

neg:
Guangzhou
Mji uko mita 11 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Yangjiang
Yangjiang (kwa Kichina: 阳江市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Shanghai
Shanghai ni mji mkubwa kuliko yote nchini China wenye wakazi milioni 14 ambao pamoja na rundiko la jiji ni takriban milioni 20. Iko mdomoni mwa mto Yangtze.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Serikali ya China inatawala kwa mfumo wa udikteta chini ya uongozi wa Chama cha Kikomunisti ya China. Kuna vyama vidogo pia, lakini hivi havina umuhimu wowoteː vinasimamiwa na Wakomunisti, hivyo hali halisi ni mfumo wa chama kimoja.

neg:
Guangxi
Guangxi (广西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Nanning (南宁).

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
China (pia: Uchina, Sina; kirefu: Jamhuri ya Watu wa China) ni nchi kubwa ya Asia ya Mashariki ambayo ndiyo nchi yenye watu wengi kuliko zote duniani.

neg:
New Delhi
New Delhi (yaani Delhi Mpya; kwa Kihindi: |नई दिल्ली, kwa Kiurdu: نئی دلی) ni mji mkuu wa Uhindi na kitovu cha jiji kubwa la Delhi. Pamoja na Delhi yote kuna wakazi zaidi ya milioni kumi.

neg:
Nasaba ya Tang
Kipindi cha Tang inahesabiwa kati ya sehemu bora ya historia ya China. Mji mkuu wa Chang'an (leo hii Xi'an) ilikuwa mji mkubwa wa dunia wakati wake ukiwa na wakazi wapatao milioni 1. Milki ya Tang ilisimamia sehemu kubwa ya barabara ya hariri na kwa njia wageni wengi walifika China. Wakati wa Tang siasa na jamii ya Kichina ilikuwa tayari kupokea wageni na kuishi nao. Hali hii ilisaidia maendeleo ya kiutamaduni. Wakati ule Ubuddha ulienea China. Vilevile wamisionari Wakristo wa kwanza walifika kutoka Uajemi wakakaribishwa na watawala.

neg:
Guangzhou
Guangzhou (pia: Canton, kwa Kichina: 广州) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Guangdong.

neg:
Mji mkuu
Nchi kadhaa zimeteua mji fulani kuwa mji mkuu kwa shabaha ya kubadilisha mwendo wa nchi au kama jaribio la kusahihisha historia yake.

neg:
Uchina Bara
Mwishoni mwa Dola la Qing, China ikawa Kuomintang China (Jamhuri ya China) na ikairudisha Taiwan mikononi mwake mnamo mwaka wa 1945. Baadaye ukomunisti (Jamhuri ya Watu wa China) ikachukua sehemu kubwa ya China, na Kuomintang wakabaki na Taiwan, Kinmen, Matsu, na Pescadores. Mongolia baadaye ikawa nchi huru.

neg:
Hong Kong
Kama matokeo ya mazungumzo kati ya China na Uingereza, Hong Kong ilirudishwa kwa Jamhuri ya Watu wa China chini ya Azimio la Pamoja la mwaka 1984. Mji ukawa wa kwanza kati ya Mikoa yenye utawala maalumu nchini China tarehe 1 Julai 1997 chini ya kanuni ya "nchi moja, mifumo miwili".

neg:
Zhongshan
Zhongshan (kwa Kichina: 中山市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Manchuria
Watu wa Manchuria walitawala China mara kadhaa. Nasaba ya Qing yenye asili ya Manchuria ilitawala China kuanzia 1644 hadi mwisho wa milki ya China mwaka 1911.

neg:
Shanghai
Katika historia ilikuwa bandari muhimu. Wakati wa karne ya 19 China ililazimishwa na Uingereza kukubali Shanghai iwe bandari kwa meli za nje na biashara ya kimataifa. Kwa njia hiyo ilikuwa geti la China kwa dunia ikaanza kukua sana. Waingereza, Wajapani na Wamarekani wote walipewa maeneo yao walipokuwa na mamlaka. Maeneo hayo yote yaliunganishwa kama mtaa wa kimataifa wa Shanghai.

neg:
Sensa
Sensa kongwe duniani inatoka Uchina wakati wa Utawala wa Han. Kuchukuliwa machweo ya 2 BK, inachukuliwa na wasomi kuwa sahihi kabisa. Wakati huo kulikuwa na watu milioni 59.6 walioishi Han (jimbo) Uchina, idadi kubwa zaidi ya watu duniani. Sensa kongwe ya pili iliyohifadhiwa pia ilitoka Han, kutoka 140 AD, wakati watu kidogo tu zaidi ya milioni 48 walihesabiwa. Uhamiaji kwa wingi kuelekea kusini mwa Uchina kunaaminika kusababisha kushuka sana kwa hesabu hiyo.

neg:
Upandaji miti
Uchina imekata miti ya misitu katika maeneo mengi ya kihistoria. Uchina ilifika kiwango ambacho utengenezaji wa mbao ulipungua kuliko viwango vya kihistoria.Hii ilitokana na uvunaji miti uliyopita kiasi cha umeaji. Ingawa imeweka malengo rasmi ya upandaji miti, malengo haya yaliwekwa kwa muda wa miaka 80 na hayakutimizwa kufikia mwaka wa 2008. Uchina inajaribu kurekebisha matatizo haya kwa miradi kama Green Wall of China, ambayo inalenga kupande upya misitu na kupunguza upanuzi wa jangwa la Gobi. Sheria iliyopitishwa mwaka wa 1981 inamhitaji kila raia mwenye umri zaidi ya miaka 11 kupanda mti mmoja angalau kwa mwaka. Kutokana na upandaji, Uchina sasa ina kiwango cha juu zaidi cha upandaji miti duniani kote. Mwaka wa 2008 Uchina ilikuwa imepanda miti katika eneo kubwa lenye mraba wa kilimita 47,000. Hata hivyo kwa wastani wa Uchini wa kupanda miti bado uko chini kuliko ule wastani wa kimataifa. Pendekezo kwa Uchina ni mfumo wa upandaji miti wa anga na upunguzaji wa mmomonyoko na pendekezo la mradi wa msitu wa Sahara pamoja na "Seawater Greenhouse".

neg:
Jamhuri ya China
Sehemu kubwa ya eneo lililo chini ya serikali ya Jamhuri ya China ni kisiwa cha Taiwan.

neg:
Mji mkuu
Kwa nia hiyohiyo Tanzania iliamua kuhamisha mji mkuu kutoka Daressalaam uliyoko pwani la Bahari Hindi kwenda Dodoma iliyoko katikati ya Tanzania. Uhamisho huu umepangwa tangu 1967 na kutangazwa rasmi mwaka 1997 lakini haujatekelezwa bado. Ni ofisi chache za serikali zimehamia hapo. Watanzania wanaochoka na kuchelewe huku waangalie mfano wa Brazil: Katiba ya Brazil ya mwaka 1891 ilishataja mahali pa mji mkuu mpya badala ya Rio de Janeiro lakini mipango haikuanza hadi 1926 halafu ujenzi ulianza 1956!Uturuki iliamua 1923 kuhamisha mji mkuu kutoka Istanbul kwenda Ankara. Istanbul iliwahi kuwa kwa karne nyingi mji wa Masultani tena mji wa kimataifa; mapinduzi ya 1923 yalimaliza utawala wa sultani na kutangaza Uturuki kuwa jamhuri. Pia Istanbul imekuwa kandokando ya eneo la Uturuki baada ya vita kuu ya kwanza kwa sababu sehemu za magharibi zilikuwa zimepotea na kuchukuliwa na Wagiriki na Wabulgaria. Hivyo Ankara iliteuliwa iliyoko katikati ya Uturuki mpya baada ya vita.

neg:
Huanggang, Hubei
Huanggang (kwa Kichina: 黄冈) ni mji wa China katika mkoa wa Hubei.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Utawala wa kifalme uliendelea hadi mapinduzi ya China ya 1911.

neg:
Heilongjiang
Heilongjiang (黑龙江) ni jimbo ya China katika eneo la Manchuria. Mji mkuu ni Harbin (哈尔滨).
Jina la jimbo limetokana na mto Heilongjiang inajulikana zaidi kimataifa kama Amur.

neg:
Jamhuri ya China
Siku hizi uhusiano kati ya China zote mbili ni mgumu. Wananchi wengi wa Jamhuri ya China wameanza kujitazama kama Wataiwan si Wachina tena. Lakini serikali ya Beijing inatazama Taiwan kama jimbo lililoasi.

neg:
Kichina
Idadi ya wasemaji wa lugha za Kichina ni takriban 1,200,000,000 au zaidi ya watu bilioni moja. Hadi mwanzo wa karne ya 20 tofauti kati ya lugha na lahaja illikuwa kubwa sana. Tangu mapinduzi ya China ya 1911 aina ya lugha rasmi imejengwa inayoitwa Mandarin. Siku hizi inajadiliwa au angalau kueleweka kati ya idadi kubwa ya Wachina wote. Bado wasemaji wa lugha zote za Kichina huelewana kupitia mwandiko - kama ni wasomi.

neg:
Hebei
Hebei (河北) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Shijiazhuang (石家庄).

neg:
Jamhuri ya China
Nchi imefaulu sana kiuchumi, ikishika nafasi ya 21 duniani.

neg:
Hong Kong
Iko upande wa mashariki wa delta ya Mto Lulu (Pearl River) unapoishia katika Bahari ya Kusini ya China. Inatazama bahari ya Uchina upande wa kusini ikipakana na jimbo la Guangdong upande wa kaskazini. Tarehe 23 Oktoba 2018 rais wa China Xi Jinping alizindua rasmi daraja la baharini refu kuliko yote duniani (kilometa 55) linalounganisha Hong Kong, Macau na China bara (mji wa Zhuhai).

neg:
Jamhuri ya China
Eneo lake ni kisiwa kikubwa cha Taiwan na visiwa vidogo mbele ya mwambao wa China bara.

neg:
Orodha ya nasaba za Kichina
Orodha hii inataja nasaba za kifalme za Kichina na vipindi vinginevyo katika historia ya Uchina.Baada ya hapo hakuna nasaba ya kifalme tena, kwa sababu China imekuwa jamhuri.

neg:
Hunan
Hunan (湖南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Changsha (长沙).

neg:
Ukuta wa China
Ukuta ulijengwa na nasaba mbalimbali za watawala wa China tangu mwaka 200 KK. Shabaha yake ilikuwa ulinzi wa milki dhidi ya mataifa na makabila wa kaskazini walioendelea kushambulia China. Watu wa kaskazini walikuwa wahamiaji waliotumia farasi na ngamia, hivyo haikuwa rahisi kujua ni wapi watakapojaribu kuingia.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Baada ya mwisho wa vita kuu Wakomunisti waliendelea kupingana na serikali na mwaka 1949 Kuomintang ilishindwa. Wakomunisti chini ya Mao Zedong walianza kutawala China Bara kama Jamhuri ya Watu wa China na Kuomintang walikimbilia kisiwa cha Taiwan walipoendelea kutawala kama "Jamhuri ya China".

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Taiwan na visiwa vingine vya Jamhuri ya China vinatazamwa na serikali ya Beijing kuwa majimbo yake lakini vimekuwa kama nchi ya pekee tangu mwaka 1949.

neg:
Beijing
Leo hii Beijing ni mji mkubwa wa pili katika China baada ya Shanghai. Katika historia iliwahi kuwa mji mkubwa duniani katika karne ya 13 hadi ya 18.
Mwaka 2008 Beijing ilikuwa mwenyeji wa michezo ya Olimpiki.

neg:
Bendera ya China
Bendera ya Jamhuri ya Watu wa China ilionyeshwa rasmi mara ya kwanza tar. 1 Oktoba 1949 baada ya ushindi wa Wakomunisti juu ya Kuomintang katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya China.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Serikali inafuata rasmi ukanamungu, lakini inaruhusu dini kwa kiasi fulani. Pamoja na hayo, dhuluma zinaendelea dhidi ya madhehebu mbalimbali. Takwimu hazieleweki, pia kwa sababu kabla ya Ukomunisti kupinga dini, hasa wakati wa Mapinduzi ya utamaduni, watu waliweza kuchanganya mafundisho na desturi za Ukonfusio, Utao na Ubuddha. Leo wanaoendelea kufanya hivyo wanakadiriwa kuwa asilimia 30-80 za wakazi. Wabuddha ni 6-16%, Wakristo (hasa Waprotestanti, halafu Wakatoliki na kidogo Waorthodoksi) ni 2-4%, Waislamu ni 1-2%.

neg:
Anhui
Anhui (安徽) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Hefei (合肥).

neg:
Liaoning
Liaoning (辽宁) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Shenyang (沈阳).

neg:
Beijing
Kutokana na historia ndefu kuna majengo mengi mazuri yanayohifadhiwa hata kama mitaa mingine inabadilika haraka. Sehemu inayohifadhiwa ni pamoja na Uwanja wa Tianamen, Mji Haramu pamoja na nyumba za makaisari wa China na mahekalu mbalimbali.

neg:
Dongguan
Dongguan (kwa Kichina: 东莞市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Bendera ya China
Bendera ni nyekundu ikionesha nyota tano za dhahabu. Nyota kubwa inamaanisha utawala wa chama cha kikomunisti.

neg:
Hefei
Hefei (kwa Kichina: 合肥) ni mji wa China. Ndio mji mkuu katika jimbo la Anhui.

neg:
Nasaba ya Qing
Kwa njia hii China ya Waqing haikuwa tena nchi huru lakini ilipaswa kuwapa wageni kutoka Ulaya nafasi kubwa na kubwa zaidi katika biashara na uchumi. Pamoja na hayo mataifa ya Ulaya yalitwaa miji kama Hongkong kama vituo vyao vya kibiashara na kijeshi.

neg:
Hong Kong
Mji wa kumi kwa kipato cha juu cha kila mwananchi katika dunia, lakini pia inaongozaongoza miongoni mwa nchi zenye uchumi mkubwa kwa kukosa usawa wa kipato cha wakazi.

neg:
Zhanjiang
Zhangjiang (kwa Kichina: 湛江市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Jieyang
Jieyang (kwa Kichina: 揭阳市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Pol Pot
Ya Jamhuri ya Watu wa China ilikuwa kuu ya kimataifa msaidizi wa Khmer Rouge na kiongozi wake Pol Pot. Kichina fedha zinazotolewa na msaada wa kijeshi kwa chama hata baada ya kuangushwa mwaka 1979. Ya umoja wa MATAIFA pia kutambuliwa na Serikali ya Umoja wa Kidemokrasia Kampuchea, ambayo ni pamoja na Khmer Rouge, badala ya Jamhuri ya Watu wa Kampuchea.

neg:
Shenzhen
Shenzhen (kwa Kichina: 深圳市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Jamhuri ya China
Upande wa magharibi kuna mafunguvisiwa matatu, mbali ya visiwa mbalimbali katika Bahari ya China visivyo na wakazi: Wakazi wengi (zaidi ya 95%) ni Wachina waliotokana na waliohamia kisiwani hasa kuanzia karne ya 17. Wenyeji ni 2% tu.

neg:
Mto Mwekundu
Hanoi mji mkuu wa Vietnam iko kando la Mto Mwekundu. Maji yake huwezesha kilimo cha mpunga katika tambarare za Vietnam ya Kaskazini.

neg:
Shijiazhuang
Shijiazhuang (kwa Kichina: 石家庄) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Hebei.

neg:
Mongolia ya Kichina
Imepakana na Jamhuri ya Mongolia, Urusi na majimbo mbalimbali ya China. Eneo lake ni milioni 1.18 km² (takriban 12% za China) linalokaliwa na watu milioni 24 (2004). Mji mkuu ni Hohhot.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
China imepakana na Vietnam, Laos, Myanmar, India, Bhutan, Nepal, Pakistan, Afghanistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Urusi, Mongolia, Korea ya Kaskazini.

neg:
Foshan
Foshan (kwa Kichina: 佛山市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Nanning
Nanning (kwa Kichina: 南宁) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Guangxi.

neg:
Korea Kusini
Mji mkuu, pia mji mkubwa, ni Seoul ambako karibu nusu ya wakazi wote huishi ama mjini ama katika mazingira yake. Seoul ni kati ya miji muhimu ya biashara na uchumi kimataifa.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Zaidi ya asilimia 90 za wakazi wote wanakaa katika theluthi ya kusini-mashariki ya nchi yenye mvua ya kutosha. Ndani ya theluthi hiyo ni nusu ya Wachina wote wanaosongamana kwenye asilimia 10 za China yote, maana yake katika 10% hizi kuna msongamano wa watu 740 kwa km².

neg:
Haikou
Haikou (kwa Kichina: 海口) ni mji wa China. Ndiomji mkuu katika jimbo la Hainan.

neg:
Taiwan
Miji mikubwa ni Taipei na Kaohsiung.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Kutokana na madawa ya kilimo na maji machafu ya viwanda, mito na maziwa ya China hupambana na machafuko makali; mwaka 2007 ziwa Tai lilisafishwa kwa gharama kubwa mno kwa sababu maji hayakufaa tena kwa mahitaji ya binadamu (maji ya bomba).

neg:
Changchun
Changchun (kwa Kichina: 長春) ni mji wa China. Ndio mji mkuu Wa jimbo la Jilin.

neg:
Shanwei
Shanwei (kwa Kichina: 汕尾市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Yunnan
Yunnan (云南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Kunming (昆明).

neg:
Malindi (Kenya)
Mnamo 1414 jahazi za mpelelezi Mchina Zheng He zilifika Malindi. Sultani wa Malindi aliamua kumtuma balozi wa pekee pamoja na zawadi ya twiga kwenye meli hizi kwenda Nanking, mji mkuu wa China wakati huo. Mwaka 1419 Wachina walirudi na kuwarudisha mabalozi. Lakini ziara hizi hazikuleta mawasiliano ya kudumu kwa sababu China iliamua baadaye kidogo kuacha safari za upelelezi.

neg:
Shaanxi
Shaanxi (陕西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Xi'an (西安).

neg:
Mji mkuu
Mji mkuu kwa kawaida ni mji wenye makao makuu ya serikali ya nchi fulani. Katika nchi nyingi mji huo ni pia mji mkubwa na muhimu zaidi kushinda miji mingine nchini. Huo ni sehemu yenye maendeleo makubwa sana katika nchi yoyote: ina kila huduma muhimu na miundombinu iliyo bora. Mfano: nchini Tanzania mji mkubwa ni Dar es Salaam, ingawa makao makuu ni Dodoma.

neg:
Mji wa Ho Chi Minh
Mji wa Ho Chi Minh (Kivietnam: Thành phố Hồ Chí Minh, "Sài Gòn") ni mji mkubwa nchini Vietnam mwenye wakazi zaidi ya milioni 7,1. Iko katika kusini ya taifa hili. Hadi 1975 ilijulikana kwa jina la Saigon ikiwa ni mji mkuu wa nchi ya Vietnam Kusini. Baada ya kutwaliwa na jeshi ka Vietnam Kaskazini ukapewa jina jipya kwa heshima ya kiongozi ya kaskazini marehemu Ho Chi Minh.

neg:
Kalenda ya Kichina
Kalenda ya Kichina ni kalenda ya kidesturi inayoitwa pia kalenda ya Han. Inatumiwa nchini China na pia na watu wanaofuata utamaduni wa kichina penginepo duniani pamoja na Kalenda ya Gregori.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Wakazi walio wengi ni Wahan au Wachina wenyewe. Wanatumia hasa lahaja mbalimbali za lugha ya Kichina. Pamoja na Wahan kuna makabila 55 yaliyotambuliwa na serikali. Kwa jumla lugha hai ni 292 ambazo zinahusika na makundi mbalimbali ya lugha (angalia orodha ya lugha za China).

neg:
Sun Yat-sen
Tar. 10 Oktoba 1911 yalianza mapinduzi ya China kwa uasi wa jeshi la Wuchang. Aliposiki habari hizi Sun alirudi China katika Desemba 1911. Mkutano wa wawakilishi wa wanamapinduzi kutoka majimbo mengi ya China uliamua kumaliza utawala wa kifalme ukamteua Sun kama rais wa kwanza wa Jamhuri ya China iliyotangazwa tar. 1 Januari 1912.

neg:
Harbin
Harbin (kwa Kichina: 哈尔滨) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Heilongjiang.

neg:
Mji mkuu
Baada ya mapinduzi ya 1917 Wakomunisti waliamua kufanya Moscow iwe mji mkuu kuanzia mwaka 1918. Sababu yake ni nafasi ya Moscow iliyoko ndani zaidi ya eneo la Urusi yenyewe.

neg:
Guiyang
Guiyang (kwa Kichina: 贵阳) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Guizhou.

neg:
Lanzhou
Lanzhou (kwa Kichina: 兰州) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Gansu.

neg:
Marekani
Mji mkuu wa Marekani ni Washington DC.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne kwa ukubwa duniani.

neg:
Zhaoqing
Zhaoqing ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Hong Kong
Kuelekea mwishoni mwa miaka ya 1970, Hong Kong ikawa imara kama mlango mkuu kati ya dunia nzima na China.

neg:
Jamhuri ya China
Kichina ndiyo lugha rasmi na ya taifa, pia lugha ya kawaida katika lahaja zake mbalimbali. Lugha za wenyeji, ambazo ni kati ya lugha za Austronesia, zinazidi kufa.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Upande wa kaskazini, mpakani mwa Siberia na Mongolia, kuna maeneo yabisi pamoja na jangwa la Gobi.

neg:
Beijing
Tangu karne sita imekuwa kitovu cha utawala wa China. Jina lenyewe lamaanisha "Mji Mkuu wa Kaskazini" kwa sababu China iliwahi kuwa na vitovu mbalimbali hasa Nanjing (mji mkuu wa kusini).

neg:
Hubei
Hubei (湖北) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Wuhan (武汉).

neg:
Taipei
Taipei ni mji mkuu wa Jamhuri ya China kwenye kisiwa cha Taiwan. Ni pia mji mkubwa wa Taiwan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 10 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Vita ya Japani na Urusi ya 1905
Urusi ilitafuta bandari mpya kwa jeshi la maji. Bandari ya pekee kwa manowari kubwa upande wa Pasifiki ilikuwa Vladivostok lakini mji huu ulikuwa kaskazini mno na wakati wa majira ya baridi bahari iliganda kuwa barafu ikazuia mwendo wa meli. Hivyo Warusi walitafuta bandari upande wa kusini pasipo na matatizo ya barafu. Walipatana na China juu ya mkataba wa kukodi rasi ya Liaodong pamoja na bandari ya Port Arthur iliyopo kwenye pwani la Bahari ya China upande wa magharibi wa Korea.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Hong Kong iliyokuwa koloni la Uingereza na Macau iliyokuwa koloni la Ureno ni maeneo ya China yenye utawala wa pekee.

neg:
Fikra za Xi Jinping
Fikra za Xi Jinping juu ya Ujamaa Wenye Sura za Kichina wa Zama Mpya (Kichina kilichorahisishwa: 习近平 新 时代 中国 特色 社会主义 思想; Kichina cha jadi: ☞近平 新 時代 中國 特色 社會主義 思想), ni nadharia ya kisiasa inayotokana na rais wa China na Xi Jinping Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti cha China.

neg:
Fujian
Fujian (福建) ni jimbo nchini China. Mji mkuu wake ni Fuzhou (福州).

neg:
Sun Yat-sen
Lakini mamlaka ya serikali ya mapinduzi ilikuwa dhaifu mno; haikuwa na jeshi kubwa, majimbo ya kusini yalitangaza uhuru kama nchi za pekee na jeshi kubwa la kialme katika kaskazini likasubiri jinsi gani mambo yangeendelea. Sun alilazimishwa kupatana na mkuu wa jeshi wa China kaskazini jenerali Yuan Shikai. Yuan aliahidi msaada wa jeshi lake kumaliza wafuasi wote wa Kaisari Pu Yi na kumlazimishi kukubali mwisho wa utawala wake. Sun alikubali kumwachia nafasi ya rais wa jamhuri. Kwa hiyo akajiuzulu tayari katika Februari 1912 na Yuan akachaguliwa rais mpya tar. 14 Februari 1912 aliyehamisha serikali mjini kwenda Beijing.

neg:
Beijing
Kiutawala jiji la Beijing pamoja na maeneo ya jirani hutawaliwa kama mkoa wa nchi wenye eneo la km² 16,800.

neg:
Mwandiko wa Kichina
Kichina huandikwa kwa alama zinazomaanisha neno moja si sillabi au herufi tu. Lakini maneno mengi ya Kichina yana silabi moja tu. Kamusi kubwa ya lugha ina alama zaidi ya 40,000- Wachina wasomi wenye elimu nzuri hujua takriban alama 6,000 hadi 7,000. Gazeti la kawaida hutumia alama 3,000. Serikali inasema mtu ajua kuandika na kusoma kama ameshika angalau alama 2,000.

neg:
Ningxia
Ningxia (宁夏) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Yinchuan.

neg:
Hainan
Hainan (海南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Haikou (海口).

neg:
Yunfu
Yunfu (kwa Kichina: 云浮市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.

neg:
Nyumba
Kati ya majumba yanayojulikana sana duniani ni Jumba la Kifalme la Versailles au majumba ya Mji Haramu wa Beijing. Jumba linalotajwa mara nyingi kwenye habari ni Jumba la Kifalme la Buckingham Palace mjini London kwa sababu wafalme na malkia wamepokea wageni rasmi huko tangu miaka mingi.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Historia ya China hugawanyika katika vipindi vya nasaba za kifalme mbalimbali. Vipindi muhimu zaidi ni kama ifuatavyo:

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Kuna pwani ndefu kwenye Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China ambazo ni bahari ya kando ya Pasifiki.

neg:
Zhengzhou
Zhengzhou (kwa Kichina: 郑州) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Henan.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Kuna mito mikubwa; mrefu zaidi ni Yangtse (km 6,300), Hwangho au Mto Njano, Xi Jiang au mto wa Magharibi, Mekong, Mto wa Lulu, Brahmaputra na Amur. Mito hiyo yote ina vyanzo vyake katika milima mikubwa yenye usimbishaji mwingi, ikibeba maji kwenda tambarare pasipo mvua nyingi.


query: Je, Lagos ina idadi ya watu wangapi?

pos:
Nigeria
Mji mkubwa zaidi ni Lagos (mji mkuu wa zamani) ukiwa na wakazi 15,000,000. Kati ya miji mingine kuna Abuja, Kano, Ibadan, Oshogbo, Ilorin, Abeokuta, Ogbomosho na Port Harcourt.

neg:
Mto Lagossa
Mto Lagossa ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).

neg:
Lagos
Ikiwa na wakazi takriban milioni 12 katika eneo la jiji na milioni 15 - 22 katika rundiko la mji ni kati ya miji mikubwa zaidi ya Afrika; inawezekana kwamba idadi ya watu imeshapita ya Kairo, hivyo kuwa jiji lenye watu wengi barani Afrika.

neg:
Barbados
Wakazi ni 277,821, na kwa asilimia 93 wana asili ya Afrika.

neg:
Hargeisa
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa kati ya nusu milioni na milioni moja.

neg:
Anosy
Anosy ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 544,200. Mji mkuu ni Tôlanaro.

neg:
Wilaya ya Yamoussoukro
Wilaya ya Yamoussoukro (far.: département de Yamoussoukro) ni moja kati ya wilaya 5 za Mkoa wa Lacs nchini Cote d'Ivoire.
Iko katika kitovu cha nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 234.502.
Makao makuu yako Yamoussoukro (mji).

neg:
Lagos
Bandari ya Lagos ni bandari kubwa ya Nigeria iko pia kati ya mabandari makubwa ya Afrika. Ina pande tatu ambazo ni kando la kisiwa cha Lagos chenyewe halafu sehemu za Apapa (penye kituo cha kontena) na Tin Can. Bandari imeunganishwa na mfumo wa reli ya Nigeria.

neg:
Mji mkuu
Nigeria iliamua mwaka 1976 kuhamisha mji mkuu wa kitaifa kutoka Lagos kwenda mahali pa katikati ya nchi. "Eneo la Mji Mkuu wa Shirikisho" limeteuliwa. Mji mpya wa Abuja ndani ya eneo hili ukawa mji mkuu wa Nigeria mwaka 1991.

neg:
Jimbo Katoliki la Ngozi
Eneo ni la kilometa mraba 2,707, ambapo kati ya wakazi 1,287,273 (2013) Wakatoliki ni 992,897 (77.1%).

neg:
Dar 2 Lagos
'Dar 2 Lagos ni jina la filamu iliyotoka mwaka 2006 kutoka nchini Tanzania. Ndani yake anakuja Mercy Johnson, Steven Kanumba, Bimbo Akintola, David Manento, Nancy Okeke, Blandina Changula,Abdul Ahmed na Emmanuel Myamba. Hii ni filamu ya kwanza kutoka Tanzania yenye kushirikisha wasanii kutoka Nigeria. Tangu hapa, ikawa kawaida sana kwa Kanumba kushirikiana na wasanii wa Nigeria. Filamu imeongozwa na Femi Ogedegbe kutoka Nigeria na kutayarishwa na Mtitu Game. Muswaada andishi ni kazi ya Kanumba ambaye ndiye aliyetunga hadithi ya filamu huu. Filamu inahusu ndugu wawili wa baba mmoja lakini mama tofauti wanajikuta wanaweka mahusiano ya kimapenzi, hatimaye wanajua kuwa wao ni ndugu na suala la ndoa linakufia hapo. Filamu imetengenezwa na Game First Quality Production ya William Mtitu. Filamu ilizinduliwa katika ukumbi wa Diamond Jubilee jijini Dar es Salaam kwa burudani mbalimbali kutoka kwa sanii tofauti wa maigizo na muziki wa dansi walikuwepo Twanga Pepeta na Twanga Chipolopolo.
Filamu inaanza Kanumba anaingia duka la kuuza DVD tayari kwa kupata nakala kwa ajili ya kujitafutia riziki yake. Anachukua mzigo kisha anarudi kijiweni kwake na kugawiana na wenziwe ili kila mmoja akajifutie. Baadaye anaonekana Kelvin (Abdul Ahmed) akipigana na mmoja kati ya watu ambao Kanumba anawatumia kuuza CD. Anaamulia ugomvi ule na kuwafanya waondoe hasira zao na kuwa furaha. Jambo hili linamvutia Mzee Maganga (Manento) na kumsifu aendelee na moyo huo. Nyumbani kunaonekana malumbano ya kwenda kazini kati ya Kelvin na Kanumba, hatima Kelvin kagoma licha ya kusaidiwa. Kanumba aliyechangikiwa anaongea peke yake njiani akitafakari ya Kelvin, pembezoni mwa mtaa Mzee Maganga anamwona na kumsimamisha Kanumba.

neg:
Wilaya ya Toumodi
Wilaya ya Toumodi (far.: département de Toumodi) ni moja kati ya wilaya 5 za Mkoa wa Lacs nchini Cote d'Ivoire.
Iko katika kitovu cha nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 105.645.
Makao makuu yako Toumodi (mji).

neg:
Limpopo
Kati ya wakazi amabo wamezidi milioni tano karibu nusu hutumia Kisotho cha Kaskazini. Vikundi vingine vikubwa ni Watsonga na Wavenda. Karibu wakazi wote ni Waafrika weusi, kuna Wazungu na chotara wachache.

neg:
Lagos
Lagos huwa na tabianchi ya savana tropiki ("Aw") kufuatana na upambanuzi wa Koeppen. Kiwango cha mvua kinatofautiana sana baina ya majira ya mvua na ya ukame. Masika (yenye mvua) yaanza mwezi Aprili na kuishia Oktoba. Ya ukame yako kati ya Novemba hadi Machi. Mwezi wenye mvua nyingi ni Juni yenye usimbishaji wa mm 315.5, ilhali Januari ina milimita 13.2 pekee.

neg:
Lagos
Wakazi wengi wa Lagos huishi barani, ng'ambo ya wangwa. Huko viko viwanda vingi.

neg:
Lagos
Lagos ni mji mkubwa wa Nigeria. Ilikuwa mji mkuu wa nchi hadi mwaka 1991.

neg:
Kilozi
Kilozi ni lugha ya Kibantu nchini Zambia, Botswana, Namibia na Zimbabwe inayozungumzwa na Walozi. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kilozi nchini Zambia imehesabiwa kuwa watu 612,000. Pia kuna wasemaji 70,000 nchini Zimbabwe (1982), wasemaji 28,600 nchini Namibia (2006) na wasemaji 14,000 nchini Botswana (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilozi iko katika kundi la K20.

neg:
Tanzania
Mji mkuu ni Dodoma (wenye wakazi 410,956), lakini rais bado yupo Dar es Salaam, jiji kubwa zaidi, lenye watu zaidi ya milioni 4,364,541.

neg:
Mkoa wa Mwanza
Kabla ya kumegwa na kuzaa mkoa mpya wa Geita, mkoa wa Mwanza ulikuwa na wakazi 2,942,148 (sensa ya mwaka 2002) katika wilaya 8 ukiwa na eneo la 19,592 km.
Wilaya ndizo Ukerewe, Magu, Sengerema, Geita, Misungwi, Kwimba, Nyamaganga na Ilemela. Jiji la Mwanza lina ndani yake wilaya za Nyamagana na Ilemela.
Makabila makubwa ya Mwanza ndio Wasukuma upande wa bara, halafu Wakerewe na Wakara visiwani.

neg:
Kinshasa
Kinshasa imesawazishwa na Johannesburg kwa kuwa mji mkubwa wa pili katika Afrika kusini kwa Sahara na wa tatu kwa ukubwa katika bara zima baada ya Lagos na Cairo.

neg:
Kano (jimbo)
Eneo la jimbo ni 20,131 km², idadi ya wakazi 10,077,638 (mwaka 2005). Msongamano wa watu hufikia wakazi 501 kwa kilimita ya mraba.

neg:
Samos
Kuna wakazi 33,800 na mji mkubwa unaitwa Samos vilevile ina watu 6,000. Uchumi unategemea utalii pamoja na kilimo. Divai ya Samos ni maarufu.

neg:
Bhisho
Tangu 2000 maeneo kando la East London yaliungaishwa kuwa manisipaa ya Buffalo yenye wakazi 701,873. Bhisho una wakazi wapatao 138,000 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Kumasi
Mwaka 2005 mji ulikuwa na wakazi 862.000. Umbali kutoka Accra ni 250 km. Kuna Chuo Kikuu cha Kwame Nkrumah cha Sayansi na Teknolojia.

neg:
Mkoa wa Kagera
Sensa ya mwaka 2002 imeonyesha idadi ya wakazi kuwa 2,003,888 inayoendelea kuongezeka asilimia 3.1 kwa mwaka.

neg:
Kiloo
Kiloo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waloo. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiloo imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiloo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Soko la Hisa la Nigeria
Siku na nyakati za biashara katika soko la hisa la Lagos ni kutoka Jumaatatu hadi Ijumaa, 11:00-13:00. Mashtaka ni pamoja na 3% ya faida ya biashara ya hisaa na 1% ya "Securities" na ada ya Tume ya kubadilisha. Kodi ya kutol riba inabakia ifikapo 10%; kampuni ya kodi ya mapato, 35%, mtaji yaliyopatikana kodi, 10%.

neg:
Mkoa wa Luapula
Mkoa wa Luapula ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Zambia lenye wakazi 775,353 kwenye eneo la 50,567 km². Mji mkuu ni Mansa.

neg:
Gairo
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka 2012, kata ya Gairo ilikuwa na wakazi wapatao 33,209, wengi wao wakiwa Wakaguru.
Gairo ni mmojawapo kati ya miji ambayo inakua sana nchini na unajulikana kwa kuwa unazalisha mazao ya biashara na chakula kama vile viazi vitamu, mahindi, maharagwe na vilevile kwa ufugaji.

neg:
Mkoa wa Kwango
Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,944,036.

neg:
Machakos
Machakos imekua haraka kwa sababu ni karibu na mji mkuu wa taifa imeshapita idadi ya wakazi lakhi moja na nusu. Wenyeji wa Machakos ni hasa Wakamba.

neg:
Nollywood
Nollywood ni jina la kutaja filamu zinatengenezwa, kusambazwa, na kuigizwa na watu wa Nigeria. Soko hili la filamu za Nigeria lilianza kukua kwa haraka zaidi kunako miaka ya 1990 na 2000 na kuifanya iwe nchi ya pili duniani kwa ukubwa wa soko la filamu, kwa matokeo ya idadi ya filamu zinazozalishwa kwa mwaka. Hii ni kabla ya soko la filamu la Marekani na India. Kwa mujibu wa Hala Gorani na Jeff Koinange wafanyakazi wa zamani wa CNN, soko la filamu la Nigeria lina dola za Kimarekani takribn milioni 250, wakichanganya baadihi ya video 200 ambazo zilimetengenezwa kwa ajili ya soko la ndani kila mwezi. Kwa kufuatiwa matangazo yalirushwa na kipindi cha Kimarekani kinachotangazwa na Oprah Winfrey, alitangaza kwamba soko la filamu la Nigeria limepita thamani ya bilioni 2.3 za Kimarekani kwa mwaka wa 2008.

neg:
Rasi ya Mashariki
Jumla ya wakazi ni milioni sita na nusu. Walio wengi ni Waxhosa na Kixhosa ni lugha ya kwanza jimboni. Lugha ya pili ni Kiafrikaans hasa katika kusini.
Miji muhimu pamoja na Bisho ni Port Elizabeth, East London, Grahamstown, King William's Town, Queenstown, Uitenhage, Mthatha, Aliwal North na Cradock.

neg:
Mkoa wa Lualaba
Mkoa wa Lualaba ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,677,288. Mji mkuu ni Kolwezi.

neg:
Nigeria
Vikundi vikubwa katika jumla la makabila 300 ni Wahausa na Wafula kaskazini (jumla 20-30%), Waigbo (Waibo) kusini (14-18%), Wayoruba katika sehemu za magharibi (20-27%).

neg:
Kieggon
Kieggon ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waeggon. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kieggon imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kieggon iko katika kundi la Plateau.

neg:
Nyigogo
Nyigogo ni kata ya Wilaya ya Magu katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,202 waishio humo.
Msimbo wa posta ni 33402.

neg:
Jalisco
Jimbo lina wakazi wapatao 7,000,000 (2005) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 79,085.

neg:
Kinshasa
Zamani pahali pa vijiji vya uvuvi, Kinshasa sasa ni jiji lenye idadi ya wakazi 10,076,099 mwaka 2009. Mji wa Brazzaville (wenye wakazi milioni 1.5 mwaka 2007 pamoja na makazi yake), mji mkuu wa Jamhuri ya Kongo, hupatikana upande wa pili wa mto Kongo. Hivyo mrundiko wa Kinshasa-Brazzaville una wakazi karibu milioni 12.

neg:
London
London ni mji mkuu wa Uingereza na mji mkubwa wa nchi hii wenye wakazi milioni 7.5. Kwenye rundiko la mji idadi ya watu ni karibu milioni 14.

neg:
Kano
Kano ni kitovu cha kiuchumi na kiutamaduni ya kaskazini ya Nigeria. Viwanda mbalimbali vinashughulika mazao ya karanga. Kuna uwanja wa ndege wa kimataifa na kituo cha reli kwenda Lagos kupitia Kaduna.

neg:
Kikagoma
Kikagoma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakagoma. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikagoma imehesabiwa kuwa watu 25,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikagoma iko katika kundi la Plateau.

neg:
Lagos
Katika karne zilizofuata Lagos ilikuwa ufalme mdogo wa Kiyoruba. Mtawala wake alistawi na kutajiriki kutokana na biashara na wafanyabiashara kutoka Ulaya. Sehemu kubwa ilikuwa biashara ya watumwa.

neg:
Sri Lanka
Idadi ya wakazi ni takriban milioni 20.

neg:
Lagos
Sehemu muhimu ya biashara ya bandari ni petroliamu inayosafirishwa hapa kwenda kote duniani. Mafuta ya petroli na bidhaa zilizotengenezwa kutoka mafuta hayo ni sawa na asilimia 14 za Jumla ya Pato la Taifa (GDP) na 90% za mapato ya fedha za kigeni.

neg:
Athens
Siku hizi mji una wakazi milioni 3.

neg:
Kalemie
Kalemie ni mji wa J.K. Kongo uliopo kando ya ziwa Tanganyika upande wa magharibi kwa kimo cha mita 785 juu ya UB pale ambako mto Lukuga unapotoka ziwani. Mwaka 2005 Kalemie ilikuwa na wakazi 147,000. Kuna bandari muhimu yenye mawasiliano kwa meli na Kigoma (Tanzania) na Bujumbura (Burundi).

neg:
Wote
Wakazi wa eneo lake ni 56,419 (sensa ya mwaka 1999).

neg:
Aliko Dangote
Aliko Dangote (aliyezaliwa 10 Aprili 1957) ni mfanyabiashara nchini Nigeria. Yeye ni mmiliki wa Dangote Group, ambayo ina shughuli katika Nigeria na nchi nyingine kadhaa za Afrika Magharibi. Msaidizi tajiri wa Rais wa kitambo, Olusegun Obasanjo na chama tawala cha People's Democratic Party (PDP), Dangote huendesha biashara ya bidhaa ya Nigeria kupitia kampuni yake na kujuana na wanasiasa. Akiwa na wastani wa thamani wa karibu dola bilioni 2.5, alihesabiwa na Forbes kama mmoja wa watu wenye asili ya kiafrica tajiri kabisa, nyuma ya Mohammed Al Amoudi (bilioni $ 9,0 ) na Oprah Winfrey (bilioni $ 2,7).

neg:
Gómez Palacio, Durango
Gómez Palacio ni mji mkubwa wa pili katika jimbo la Durango upande wa kaskazini-mashariki ya jimbo. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, mji una wakazi wapatao 239,842 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 1,150 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 382.3 km².

neg:
Mkoa wa Karas
Mkoa wa Karas ni moja ya mikoa 13 ya kujitawala ya Namibia lenye wakazi 69,677 kwenye eneo la 161,325 km². Mji mkuu ni Keetmanshoop.

neg:
Mkoa wa Lusaka
Mkoa wa Lusaka ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Zambia lenye wakazi 1,391,329 kwenye eneo la 21,898 km². Mji mkuu ni Lusaka.

neg:
Laki
Kwa mfano, Mji una wakazi laki tano, yaani mia tano elfu.

neg:
Lagos
Lagos iko karibu na ikweta, tena kwenye uwiano wa bahari, hivyo hakuna tofauti kubwa katika halijoto kati ya miezi ya mwaka. Wakati wa Machi wastani uko kwenye sentigredi 28.5 na Agosti huwa na 25.

neg:
Lagos
Lagos iko mwambaoni mwa Ghuba ya Guinea; wenyeji hutofautiana sehemu mbili kuu ambazo ni "kisiwani" (The Island) na "barani" (Mainland).

neg:
Nuevo León
Jimbo lina wakazi wapatao 4,199,292 (2005) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 64,210.

neg:
Wilaya ya Tiébissou
Wilaya ya Tiébissou (far.: département de Tiébissou) ni moja kati ya wilaya 5 za Mkoa wa Lacs nchini Cote d'Ivoire.
Iko katika kitovu cha nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 71.337.
Makao makuu yako Tiébissou (mji).

neg:
Wilaya ya Grand-Lahou
Wilaya ya Grand-Lahou (far.: département de Grand-Lahou) ni moja kati ya wilaya 7 za Mkoa wa Lagunes nchini Cote d'Ivoire.
Iko katika Kusini ya nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 85.981.
Makao makuu yako Grand-Lahou (mji).

neg:
Rosario
Kwa mwaka wa 2008, mji wa Rosario ulikuwa na wakazi wapatao 1,000,000, na kuufanya uwe mji wa tatu kwa ukubwa katika Argentina. Mji upo katika eneo la mto mashuhuri wa Argentina, mto Parana.

neg:
Rasi ya Magharibi
Idadi ya wakazi ilikuwa 4,524,335 mwaka 2004. Zaidi ya nusu ya wakazi hutumia Kiafrikaans kama lugha ya kwanza (55,3%), takriban robo Kixhosa (23,7%) na karibu sehemu ya tano Kiingereza (19,3%). Lugha hizi tatu ni pia lugha rasmi za jimbo.

neg:
Lusaka
Lusaka ni mji mkuu wa Zambia. Jiji la Lusaka liko Kusini ya Kati ya Zambia, na mahali pake ni 15°25' Kusini, 28°17' Mashariki . Iko futi 4200 (au mita 1400) juu ya UB. Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa watu 1,391,000 (mwaka wa 2000).

neg:
Kieloyi
Kieloyi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waeloyi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kieloyi imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kuhusu uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, wataalamu hawajakubaliana kama kuainisha Kieloyi katika kundi la Kiidomoidi au la Plateau.

neg:
Kimingang-Doso
Kimingang-Doso ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadoso. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimingang-Doso imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimingang-Doso iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Orodha ya vituo vya redio nchini Nigeria
88.9 - Brila FM - Lagos (Lagos)
89.75 - Eko FM (Ikeja, Lagos)
90.90- Top Radio (Lagos)
92.3 - Inspiration FM (Lagos)
93.7 - Rhythm FM - Lagos (Lagos)
94.8 - Altitude FM - Lagos - (pop, rock, top 40)
96.9 - Cool FM - Lagos (Lagos) muziki wa urban
97.6 - Metro FM (FRCN) - Lagos (Lagos)
100.5 - Ray Power FM (Alagbado, Lagos)
101.5 - Star FM (Ikeja, Lagos)
102.3 - Radio Continental (Ikosi Ketu, Lagos)
103.1 - Unilag FM (University of Lagos, Lagos)
103.5 - Radio 1 (FRCN) - Lagos (Lagos)
105.9 - Noun FM (National Open University of Nigeria, Victoria Island, lagos)
107.5 - Radio Lagos (Ikeja, Lagos)
99.9 - Beat FM (Lagos)
99.9 - Beat FM (Lagos)
95.1 - Wazobia FM (Lagos)
80.3 - Craig FM (Lagos na Abuja)Star FM
Top Radio
Wazobia FM
Unilag FM
Bond FM

neg:
Gabon
Umma hasa kwa ujumla yasemekana ni kama watu milioni 1.5 lakini mambo haya yamebaki bila kuwaziwa.

neg:
Kialago
Kialago ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waalago. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kialago imehesabiwa kuwa watu 35,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialago iko katika kundi la Kiidomoidi.

neg:
Lagos
Madaraja matatu makubwa huunganisha sehemu ya kisiwani na bara ambazo ni madaraja ya Carter, Eko na daraja la tatu la bara.

neg:
Kixhosa
Kixhosa ni lugha ya Kibantu hasa nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Waxhosa. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kixhosa nchini Afrika Kusini imehesabiwa kuwa watu 7,790,000. Pia kuna wasemaji nchini Botswana na Lesotho. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kixhosa iko katika kundi la S40.

neg:
Maiduguri
Leo hii kuna wakazi 2,000,000. Kuna Chuo Kikuu, mahospitali, masoko, uwanja wa kimataifa wa ndege. Tangu 1974 reli ya Nigeria imefika mjini.

neg:
Nigeria
Nigeria hukadiriwa kuwa na wakazi takriban milioni 180. Inasemekana nusu ya wakazi wote wana umri wa chini ya miaka 14. Hata hivyo ni vigumu kupata namba halisi kwa sababu ya umuhimu wake katika siasa.

neg:
Senegal
Miji mikubwa ni Dakar (wakazi 2 476 400), Pikine (wakazi 874 062), Thiès (wakazi 252 320), Saint-Louis (wakazi 176 000), Kaolack (wakazi 172 305), Ziguinchor (wakazi 159,788), Tiebo (wakazi 100 289). Karibu nusu ya watu huishi mijini.

neg:
Siasa ya Nigeria
Kikosi cha jeshi ya Nigeria kimekuwa na jukumu kubwa katika historia ya nchi, kwa kuachisha udhibiti wa nchi na kutawala katika vipindi kuu ya historia yake. Kipindi cha mwisho cha kikosi hiki cha wa utawala kilimalizika mwaka wa 1999 kufuatia kifo cha kiongozi wa awali wa kikosi hiki cha jeshi Sani Abacha j mwaka wa 1998.
Wafanyakazi katika huduma tatu za Nigeria zilizo na silaha ni jumla takriban 76,000. Jeshi ya Nigeria, ambayo ndiyo kubwa, ina wafanyakazi takriban 60,000 wanaotumika katikamaeneo mbili, kundi la Garrison amri ya Lagos (airbone na amphibious)( kitengo cha mgawanyiko wa kawaida ), na Brigadia Walinzi walio Abuja Kundi limeonyesha uwezo wake wa kuhamasisha, kupeleka, na kuendeleza wanajeshi katika kusaidia shughuli za kulinda amani nchini Liberia, Yugoslavia ya zamani, Angola, Rwanda, Somalia, na Sierra Leone. Wanajeshi wa majiwaNigeria (7.000) wamejihami kwafrigates,ndege za mashambulio na boti za doria katika mwambao. wanajwshi wa anga Nigeria (9.000) wanasafirisha, wakufunzi,wana helikopta, na ndege za vita, lakini nyingi zao hazitumiki. Nigeria pia ilianzisha sera ya kuendeleza mafunzo ya ndani na uzalishaji wa uwezo wa kijeshi. Nigeria imeendelea na sera ya mseto katika manunuzi ya kijeshi kutoka nchi mbalimbali. Baada ya kuanzishwa kwa vikwazo na mataifa mengi ya Magharibi, Nigeria iligeukia Jamhuri ya Watu wa Uchina, Urusi, Korea ya Kaskazini, na India kwa ajili ya ununuzi wa vifaa vya kijeshi na mafunzo.

neg:
Laghanga
Laghanga ni kata ya Wilaya ya Hanang katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,872 waishio humo.

neg:
Lalango
Lalango ni jina la kata ya Wilaya ya Maswa katika Mkoa wa Shinyanga, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 20.832 waishio humo.

neg:
Burgas
Idadi ya wakazi ni 211,033, na wakazi 277,922 ndio waishio mjini.

neg:
Kilonguda
Kilonguda ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Walonguda. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kilonguda imehesabiwa kuwa watu 32,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilonguda iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

neg:
Mkoa wa Lagunes
Mkoa wa Lagunes (far.: Région des Lagunes) ni moja kati ya mikoa 19 ya huko nchini Cote d'Ivoire.
Iko katika Kusini ya nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 3.733.362.

neg:
Lagos
Hadi mwaka 2006 kulikuwa na manisipaa ya Lagos iliyojumlisha Lagos Visiwani pamoja na maeneo machache barani. Mwaka ule manisipaa ilivunjika na kugawiwa kwa halmashauri mbalimbali. Hali halisi jiji likaendelea kukua barani. Tangu siku zile serikali inalenga kuimarisha utawala kwenye ngazi za chini.

neg:
Lusu
Lusu ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45412 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,957 waishio humo.

neg:
Lukozi
‘‘‘Lukozi ni jina la kata ya Wilaya ya Lushoto katika Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 11,998 waishio humo.

neg:
Kimangas
Kimangas ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wamangas. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimangas imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimangas iko katika kundi la Kichadiki.

neg:
Jimbo la Lagos
Lagos ni jimbo ya Nigeria.

neg:
Los Angeles
Los Angeles (mara nyingi kifupi L.A.) ni mji wa Kalifornia ya kusini. Ni mji mkubwa kuliko yote ya Kalifornia na mji mkubwa wa pili wa Marekani mwenye wakazi 3,847,400 mjini penyewe na hadi milioni 18 katika rundiko la mji. Mji uko kando la Pasifiki katika tambarare kati ya bahari na milima.

neg:
Ewe
Kwa jumla kuna takriban wasemaji 3,300,000. Kati yao wako 2,250,000 Ghana (2003) na 860,000 in Togo (1991).
Lugha yao hufundishwa katika shule za msingi, Ghana hata katika shule za sekondari.
Katika Togo ni lugha ya kitaifa na lugha ya kwanza ya mawasiliano ya Togo Kusini.
WaEwe wanasemekana wametoka katika Nigeria. Utaratibu wa kijamii hufuata baba.

neg:
Ghana
Nguvukazi ya Ghana katika mwaka wa 2008 ilikuwa jumla ya watu milioni 11.5. Uchumi unaendelea kutegemea sana kilimo ambacho huchangia 37% ya Pato la Taifa na kutoa ajira kwa kwa 56% ya watu wanaofanya kazi, hasa wenye ardhi ndogo. Sekta ya viwanda ni sehemu ndogo tu ya uchumi wa Ghana iliyochangia kwa ujumla 7.9% ya Pato la Taifa mnamo 2007.

neg:
Mkoa wa Tanganyika
Mkoa wa Tanganyika ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Liko upande wa Mashariki wa nchi likipakana na nchi ya Tanzania na Ziwa la Tanganyika. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,482,009. Mji wake mkuu ni Kalemie.

neg:
Jimbo la Gambela
Idadi ya wakazi wake ni takriban 247.000.

neg:
Wilaya ya Abidjan
Wilaya ya Abidjan (far.: département d'Abidjan) ni moja kati ya wilaya 3 za Mkoa wa Lagunes nchini Cote d'Ivoire.
Iko katika Kusini ya nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 3.125.855.
Makao makuu yako Abidjan.

neg:
Mkoa wa Los Lagos
Los Lagos "(Kihispania: X Región de Los Lagos)" ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Chile. Mji mkuu wake ni Puerto Montt.

neg:
Soko la Hisa la Nigeria
soko la hisa la Lagos ni mwanachama mshiriki wa " translated by Alex Wafula, from World Federation of Exchangen" (FIBV). Pia ni mtahini katika mikutano ya Kimataifa ya "International Organizatons of Securities Commission" (IOSCO), na mwanachama wa kimsingi wa African Stock Exchanges Association (ASEA) yaani,Shirika la soko za hisa barani Afrika .

neg:
Honduras
Idadi ya wakazi ni zaidi ya milioni 8.

neg:
Rivers State
Rivers State imegawanywa katika maeneo 23 ya Serikali za Mitaa (LGAs):
Jimbo la Rivers State ndilo lenye uchumi wa pili mkubwa zaidi nchini Nigeria, likifuata Lagos State ambalo ni la kwanza. Lilikuwa na jumla ya Pato la Taifa la dola za Marekani 21,073,410,422 ambalo ni kubwa kuliko mengi ya mapato ya mataifa ya Bara la Afrika. Bandari mbili kuu, Viwanja vya ndege, na viwanda mbalimbali vimeenea kote kwenye jimbo hili hasa katika mji mkuu wa Jimbo.

neg:
Kano
Kano ni mji mkubwa wa tatu nchini Nigeria na makao makuu ya jimbo la kujitawala la Kano. Kuna wakazi 3,626,204.

neg:
Likasi
Makadirio ya idadi ya watu ni 447,449 (2012).

neg:
Rhodos
Kuna takariban wakazi 120,000. Miji mikubwa ni Rhodos na Lindos.

neg:
Lisbon
Lisbon (kwa Kireno: "Lisboa") ni mji mkuu wa Ureno, pia mji mkubwa wa nchi wenye wakazi 560,000; pamoja na rundiko la mji ni milioni mbili.

neg:
Lombok
Lombok ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Bali na upande wa magharibi wa kisiwa cha Sumbawa. Eneo la kisiwa ni 4514 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Mataram. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 3,311,000.

neg:
Maseru
Maseru ni mji mkuu wa Lesotho ikiwa na wakazi 174.000 Einwohner (2003).
Chuo Kikuu cha Lesotho na kiwanja cha kimataifa cha ndege ni karibu na mji.
Maseru iko kwa mto Caledon (Mohokare). Ni mji mkubwa wa pekee nchini.

neg:
Lagos
Kiasili eneo la Lagos lilikaliwa na kabila la Waawori ambao ni sehemu ya Wayoruba. Katika karne ya 15 ikaitwa "Oko".

neg:
Kosovo
Kosovo ina wakazi wasiofikia milioni mbili. Takriban asilimia 88 ni Waalbania, 7 % Waserbia na wengine mchanganyiko wa Waturuki na vikundi vidogo.