query: Je, msichana hufika umri wa kubaleghe akiwa na miaka mingapi?

pos:
Ubalehe
Ingawa kila mtu ni mwanamume au mwanamke tangu atungwe (kadiri alivyo na kromosomu Y au la), kabla ya kubalehe tofauti hazionekani sana, isipokuwa katika viungo vya uzazi. Kumbe muda unafika wa watoto kuanza kukomaa kijinsia: ndipo tofauti zinapojitokeza wazi.
Kutoka utotoni kuingia utu uzima kuna mabadiliko ya haraka katika viungo, hisia na roho. Kama ilivyo kwa viumbe hai wote, ustawi huo unaweza ukawahi au kuchelewa, lakini kwa kawaida unatokea kati ya umri wa miaka 12 na 16. Wasichana wanawahi kuliko wavulana, na Wazungu kuliko Waafrika, lakini mabadiliko ni yaleyale, nayo yanafanyika hatua kwa hatua.

neg:
Mtoto
Hali ya mtoto inaamuliwa zaidi na utamaduni na mapokeo yake. Kuna tamaduni ambako kijana wa miaka 16 anatazamwa kuwa mtu mzima tayari. Hasa wasichana wanaolewa mapema na baadaye wanatazamwa kuwa mwanamke na mama kamili hata wakiwa na umri mdogo tu.

neg:
Athari za muda mrefu za pombe
Wakati wa ubaleghe hatua muhimu za ukuaji wa neva hutokea. Unywaji wa kilevi, ambayo ni kawaida miongoni mwa vijana huhitilatiana na hatua hii muhimu ya ukuaji. Matumizi mazito ya pombe huzuia ukuaji wa seli mpya za ubongo.

neg:
Kufifia uke
wasichana ambao hawajabalehe wanaweza pia kuambukizwa vaginitis, ingawa kwa sababu ni tofauti na zile za wanawake:
Urari pH katika wasichana miili vijana si mazuri kwa ukuaji wa albicans Candida, hivyo ni ngumu kupata maambukizi ya fangasi.

neg:
Twiga
Kuna nadharia nyingine isemayo kuwa twiga dume ndio waliokuwa na shingo ndefu kuleta tofauti na jike, na kuweza kufikia majani ya juu ili kupata chakula, kukua kwa shingo zao kulikuwa tu ni kama ukuaji wa pilic baada ya balehe. Hata hivyo, nadharia hii ya pili haikubaliki sana na kulingana na tafiti za hivi karibuni, imeonyesha udhaifu mkubwa na kubakiza nadharia ile ya kuanza peke yake.

neg:
Ubalehe
Shahawa inaweza ikatoka hata nje ya tumbo la uzazi la [[mke]], lililo [[shabaha]] yake, kwa kuwa inalenga [[uzazi]] hasa. Inaweza ikatokea k.mf. kutokana na [[ndoto]] za usiku, bila ya mtu kukusudia; huyo anaweza akazinduka mara au kutambua [[asubuhi]] tu kilichotokea. Kwa vyovyote asihangaike kwa kuwa hilo ni jambo la kawaida lililopangwa na [[Mungu]] ili kumsaidia [[mwanamume]] asiye na mwenzi. Maana mbegu zake kadiri zinavyoongezeka katika kifuko cha akiba zinataka kutoka, hivyo zinamuelekeza kwenye matendo ya kijinsia. Basi, kwa ndoto hizo mbegu zinapungua bila ya dhambi, na [[vishawishi]] vinakosa ukali wake. Ni suala la kusubiri tu na kuwa na hakika kwamba havitadumu muda mrefu kwa nguvu ileile.

neg:
Skizofrenia
Watu walio na umri wa takriban miaka 18 na walio katika mwanzo wa utu uzima wako katika kiwango cha juu zaidi cha kupata skizofrenia. Miaka hii ni muhimu katika kuendelea kijamii na kitaaluma katika maisha ya vijana. Katika asilimia 40 ya wanaume na asilimia 23 ya wanawake wanaotambuliwa na skizofrenia, hali hii hujionyesha kabla ya umri wa miaka 19. Ili kupunguza matatizo ya ukuaji yanayohusishwa na skizofrenia, hivi karibuni juhudi nyingi zimefanyika ili kutambua na kutibu awamu ya ugonjwa inayotokea kabla ya dalili kuanza. Awamu hii ya “kabla ya mwanzo” imeshatambuliwa hata miezi 30 kabla ya dalili kuanza.Wakati wa awamu ya kabla ya mwanzo, watu ambao hupata skizofrenia baadaye wanaweza kuwa na dalili za muda mrefu au zilizo na kikomo au dalili kuu sanapamoja na dalili zisizo maalum za kujitenga na watu, hasira na hisia za kijumla za kukosa furaha pakubwa na kuzembea .

neg:
Mvulana
Mvulana ni mwanaume bado mdogo au kijana wa kiume. Wavulana wadogo bado wana mwili wa kitoto. Hawawezi kukomaa hadi wanapofikia umri wa balehe (huenda ikawa kunako umri wa miaka 12 hadi 14) hapo ndipo miili yao inaanza kukomaa na kuwa mwanamume.

neg:
Rachel Carson
Carson alianza kuandika hadithi (mara nyingi huhusisha wanyama katika hadithi zake) akiwa na umri wa miaka nane na alikuwa na hadithi yake ya kwanza iliyochapishwa akiwa katika umri wa miaka kumi.

neg:
Ujana
Umri ambao mtu anahesabiwa ni "kijana", na huduma maalumu chini ya sheria na katika jamii unatofautiana duniani kote. Vijana karibu wote duniani wanaishi katika nchi zinazoendelea: kadiri ya UM, kwa sasa ni 85% wa watu wenye umri kati ya miaka 15 na 24, lakini watafikia 89.5% mwaka 2025.

neg:
Utunziwa Mtoto
Nchi za magharibi pia huwa na elimu ya lazima wakati ambapo wengi wa watoto huwashuleni kuanzia miaka tano au umri wa miaka sita. Shule itatenda kazi yake "katika parentis loco" amabayo maana yake ni katika lieu ya usimamizi wa mzazi".

neg:
Libido
Kwa upande mwingine, wanawake hupata libido ya kiwango cha juu zaidi wanapofikia umri wa miaka thelathini. Ijapokuwa wao huanza tamaa ya ngono wakibalehe, hamu yao huwa juu zaidi wakiwa wenye umri huo wa miaka thelathini.

neg:
Kanisa la Kiorthodoksi la Eritrea
Ndoa huweza kuanzishwa au kupangwa wakati mwanamume ana umri wa miaka kumi na..., au ishirini na... Kiutamaduni, wasichana wanaruhusiwa kuolewa wakiwa na umri wa miaka 14 hadi 18, lakini katika karne ya 20, mambo yamebadilika, hivyo sasa umri mdogo kuliko wote wa kuolewa ni miaka 18, na suala hili linasimamiwa na serikali. Ndoa za kiserikali ni nyingi japo pia, wapo watu wanaofunga ndoa katika makani mbalimbali. Na baada ya kufunga ndoa kanisani, suala la talaka halipo na haliwezekani. Kila familia hufanya sherehe ya ndoa baada ya harusi.

neg:
Mario Balotelli
Kabla ya kuanza kwa msimu wa 2008-09 Balotelli alisaini mkataba wa miaka mitatu na Inter. Mnamo Novemba 2008, alifunga bao lake la kwanza la Ligi ya Mabingwa Barani Ulaya{ /0}, dhidi ya upande wa Cypriotiska Anorthosis Famagusta na kuwa mchezaji mwenye umri mdogo zaidi wa Inter kufunga bao katika Ligi ya Mabingwa barani Ulaya. Akiwa na umri wa miaka 18 na siku 85 alivunja rekodi ambayo awali ilikuwa inashilikiwa na Obafemi Martins alipokuwa na umri wa miaka 18 na siku 145. Aprili 2009, Balotelli alifunga bao la Inter katika sare ya 1-1 dhidi ya Juventus, na alinyanyaswa kirangi na mashabiki wa Juventus mechi nzima, pamoja na nyimgo kama "hakuna Mitaliano Mweusi". Hii ilisababisha Massimo Moratti kusema kwamba iwapo angekuwa, angeiambia timu yake iwache kucheza. Nyimbo hizi za kubagua rangi pia yalishutumiwa na mwenyekiti wa Juventus, Giovanni Cobolli Gigli. Juventus walipigwa marufuku ya mechi moja nyumbani kwa sababu ya tukio hilo. Inter ilishinda taji la Serie A kwa mara ya nne mfululizo.
Katika msimu wake wa pili na timu ya kwanza ya Inter, Balotelli alikuwa na idadi ya matatizo ya nidhamu, hasa tatizo ambalo lilimshirikisha kocha wa Inter, Jose Mourinho ambaye alimfukuza kutoka kwa timu ya kwanza katika nusu ya pili ya msimu mwezi wa Januari. Kocha huyu mwenye raia wa Kireno alisema "mimi ninavyojua, kijana kama yeye hawezi kujiruhusu kufanya mazoezi kidogo kama wachezaji kama Figo, Cordoba, na Zanetti." Mapema msimu huo Mourinho alisema kuwa Balotelli anaonyesha ukosefu wa juhudi katika mazoezi.

neg:
Kupooza kwa ubongo
Kupooza kwa ubongo (KU) ki kikundi cha kudumu mwenendo wa ugonjwa inayotokea mapema katika maisha ya utotoni. Dalili na ishara zinatofautiana kwa watu. Kwa kawaida matatizo hujumuisha: uratibu duni, misuli ngumu, misuli dhaifu, tatizo la kumeza au kuzungumza, na mitetemekona mengine. Kunaweza pia kuwa na matatizo ya hisia, kuona, na kusikia. Kwa kawaida watoto wachanga walio na KU hawapinduki, hawaketi, hawatambai, au kutembea mapema kama ilivyo kwa watoto wengine wa umri wao. Ugumu wa uwezo wa kufikiria au kuwaza na kifafa kila moja hutokea kwa thuluti moja ya hali hiyo. Ilhali dalili zinaweza kuonekana kwa miaka michache ya kwanza ya maisha, matatizo yaliyoopo hayatazidi.

neg:
Monica Bellucci
Bellucci alianza shughuli za uwanamitindo tangu yungali na umri wa miaka 16, pale alipohitimu elimu yake ya sekondari katika shule ya Liceo Classico.

neg:
Kulungu pembe-nne
Msimu wa kupandisha hudumu toka Mai mpaka Julai, na madume na majike kwa kawaida hubaki mbali kwa salio la mwaka. Mwenendo wao wa ubembe ni kuwa dume na jike kupiga magoti na kusukumana huku shingo zao kufungamana, yakifuatwa na dume kutamba. Kipindi cha kubeba mimba ni takribani miezi minane, halafu ndama mmoja au wawili huzaliwa. Wakati wa kuzaliwa, ndama wana urefu wa sm 42–46, na uzito wa kilo 0.74–1.1. Ndama hubaki pamoja na mama wao kwa mwaka moja, na huweza kuzaa wakiwa na umri wa miaka miwili.

neg:
Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo mara nyingi huwa maambukizi ya bakteria katika wanawake. Maambukizi haya hutokea mara nyingi kati umri wa miaka 16 na 35 . Asilimia 10 ya wanawake hupata maambukizi kila mwaka; asilimia 60 huwa na maambukizi katika wakati fulani maishani mwao. . Mara nyingi, maambukizi hujirudia, huku takriban nusu ya watu wakiambukizwa tena kabla ya mwaka kuisha. Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hutokea mara nne zaidi katika wanawake kuliko wanaume.Pilonifritisi (maambukizi ya figo) hutokea kwa upungufu wa kati ya mara 20–30. Pilonifritisi ndicho kisababishi kikuu chamaambukizi yanayotoka hospitalini, huku yakichangia takriban asilimia 40 ya maambukizi yanayotoka hospitalini. . Viwango vya dalili za kibakteria katika mkojo huongezeka kwa miaka kutoka asilimia 2 hadi 7 katika wanawake walio katika umri wa kuzaa, hadi hata asilimia 50 katika wanawake wazee zaidi walio katika mashirika ya utunzaji. Viwango vya dalili za kibakteria katika mkojo wa wanaume wa umri wa zaidi ya miaka 75 ni katik ya asilimia 7 na 10.

neg:
Nyangumi
Nyangumi jike huzaa ndama mmoja tu. Muda wa kumkuza ndama huyo ni zaidi ya mwaka mmoja kwa spishi nyingi na hujumuisha uhusiano mkubwa kati ya mama na ndama. Nyangumi huwa tayari kuzaa wakiwa na miaka saba mpaka kumi. Mtindo huu huruhusu watoto wachache tu lakini wakiwa na uwezo mkubwa wa kuishi.

neg:
Nguruwe-kaya
Kuzaa huwezekana msimu wote wa mwaka katika ukanda wa tropiki, lakini hasa misimu ya mvua. Nguruwe jike huweza kubeba mimba akiwa na miezi 8 mpaka 18. Kisha ataanza kupata hedhi kwa muda wa siku 21 kama hajashika mimba.

neg:
Wamasai
Kitengo kati ya jamii ya Wamasai ni umri. Ingawa wavulana hutumwa nje na ndama na kondoo kuanzia utotoni, utoto kwa wavulana ni wakati wa kucheza, isipokuwa kuchapwa viboko kidesturi ili kuthibitisha ujasiri na uvumilivu. Wasichana huwajibika kwa kazi ndogondogo kama vile kupika na kukamua ng'ombe, ujuzi ambao wao hujifunza kutoka kwa mama zao kutoka umri mdogo.

neg:
Ukuaji wa binadamu
Ugumu ni kwamba hatambui mahitaji yake halisi (yuko wapi, naye ni nani?), anaogopa (je, atafaulu kuwa mtu mzima?), hajui kutumia [[hiari]] yake vizuri, anataka kuishi tofauti na maelekezo ya wazazi ili ajitegemee. Kutokana na hayo anayatilia shaka mafundisho ya dini (ukweli uko wapi?).
Anahitaji kujifahamu na kujipatia msimamo ([[taswira-nafsi]]) katika maisha, la sivyo atazama katika vurugu tupu.
Kati ya miaka 20 na 35 kijana anakuwa [[mtu mzima]] na kuweza kufungamana kwa dhati na wengine kwa kupenda na kupendwa, na kwa kushirikishana yaliyo muhimu. Hiyo inatakiwa sio tu katika [[ndoa]], bali hata utawani ili mtu aishi kulingana na [[umri]] wake.

neg:
Aga Khan Academy, Mombasa
Katika Shule ya Upili, Chuo hiki ni kinatumia Diploma ya International Baccalaureate (DP) kwa wanafunzi wenye umri wa miaka 16-18. Hii ni somo la miaka miwili mfululizo ambayo huandaa wanafunzi kwa chuo kikuu. Wanafunzi wote wa DP husoma lugha, sayansi ya kijamii, na sayansi ya majaribio, hisabati na somo la sanaa. Mafanikio ya kila mwanafunzi hutahiniwa na watahiniwa huru na hupimwa kulingana na maarifa na ujuzi wa mtahiniwa.

neg:
Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba
Sheria za kalenda zinaweza kuweka idadi mahsusi ya siku, ikibainisha kwamba (kulingana na urefu wa mizunguzo iliyopita ya hedhi ya mhusika) siku tatu hadi sita za kwanza katika kila mzunguko wa hedhi huchukuliwa kuwa hazina uwezo wa kupata mimba. Au, sheria ya kalenda inaweza kuhitaji hesabu, kwa mfano lazima iwe kwamba urefu wa kipindi kisicholeta uzazi kabla ya kudondosha kijiyai ni sawa na urefu wa mzunguko mfupi zaidi wa mwanamke huyo ukiondoa siku ishirini na moja. Badala ya kutegemea urefu wa mzunguko, sheria ya kalenda inaweza kuhakikishwa kutokana na siku ya mzunguko ambapo mwanamke ameshuhudia badiliko la joto la mwili. Mfumo mmoja unasema urefu wa kipindi cha kutoweza kutunga mimba kabla ya kudondosha kijiyai unalingana na siku ya kwanza ambapo mwanamke alishuhudia kupanda joto la mwili ondoa siku saba.

neg:
Dawa za mfadhaiko
Tarehe 6 Septemba 2007, na Vituo vya Kdhibiti na Kuzuia Magonjwa viliripoti kuwa kiwango cha kujiua kati ya vijana nchini Marekani, (hasa wasichana, wenye umri wa kati ya miaka 10-24), kiliongezeka kwa 8% (mwaka wa 2003 hadi 2004), ongezeko kubwa zaidi katika muda wa miaka 15, hadi kesi 4599 za kuiua kwa Waamerika wenye umri wa miaka 10 hadi 24 mwaka wa 2004, kutoka 4,232 mwaka wa 2003, hivyo kuifanya kiwango cha kujiua kiwe 7.32 kwa kila watu 100,000 wenye umri huo. Awali kiwango hicho kilikuwa kimeshuka hadi 6.78 kwa kila watu 100,000 katika mwaka wa 2003 kutoka 9.48 kwa kila watu 100,000 katika mwaka wa 1990.

neg:
Waamhara
Tangu kuzaliwa, padri hutembelea familia kwa ajili ya kumbariki mtoto, na pia kutahiri mtoto kama ni wa kiume. Mama wa mtoto, hutakiwa kukaa ndani kwa siku 40 baada ya kujifungua kama mtoto ni wa kiume na kukaa ndani kwa siku 80 kwa mtoto ni wa kike kabla ya kwenda kanisani kwa ajili ya ubatizo.

neg:
Klelia Barbieri
Baba yake alifariki wakati Klelia alipokuwa na umri wa miaka 8 tu, naye akawa anamsaidia mama kupata riziki, lakini pia alikazana kusali.

neg:
Kiwango cha metaboli msingi
"P" ambapo ni jumla ya joto uzalishaji katika mapumziko kamili, "m" ni uzito, "h" ni urefu, "na" ni umri, na pamoja na tofauti katika BMR kwa wanaume na wanawake kuwa na hasa kutokana na tofauti katika uzito wa mwili. Kwa mfano, mwanamke mwenye umri wa miaka 55 uzito £ 130 (59 kg) na miguu 5 6 inches (168 cm) urefu ingekuwa BMR ya 1272 kcal kwa siku au 53 kcal / h (61.3 Watts).

neg:
Simba
Simba wadogo huonesha tabia ya kunyatia wanyama wakiwa na miezi mitatu tu, ingawa hawashiriki kwenye uwindaji mpaka wawe na umri wa mwaka mmoja. Huanza rasmi kuwinda wakiwa na umri wa miaka miwili.

neg:
Beyoncé Knowles
Mikataba ya kibiashara na bidhaa za Knowles pia zinajumuisha bidhaa za urembo na manukato. Yeye amefanya kazi na kampuni ya L'Oréal tangu akiwa na umri wa miaka 18, na akatia saini mkataba na kampuni hii ya bidhaa za urembo katika mwaka wa 2003, mkataba ambao ulimpatia dola milioni 1. Yeye alizindua marashi yake mwenyewe yaitwayo 'True Star', manukato ya Tommy Hilfiger, mwaka 2004. Kama sehemu ya mchango wake kwa bidhaa hii, Knowles aliimba toleo la wimbo "Wishing on a Star" lililotumika kwenye matangazo ya 'True Star', ambapo alilipwa $ 250.000. Yeye pia alizindua bidhaa ya Hilfiger ya 'True Star Gold' katika mwaka wa 2005 na bidhaa ya 'Emporio Armani 's Diamonds' katika mwaka wa 2007. Jarida la "Forbes" lilisema kuwa Knowles alichuma $ 80 million kati ya Juni 2007 na Juni 2008, ikiwa ni pamoja na albamu yake, ziara zake, biashara yake ya mitindo, na mikataba ya ukuzaji. Pato hili lilimfanya mwimbaji wa pili duniani kote anayepata malipo bora wakati huu.. Katika kipindi cha kuanzia Juni 2008 hadi juni 2009, Beyoncé alichuma $ 87 million kulingana na jarida la Forbes, jambo lililomweka katika nafasi ya nne katika orodha ya jarida la Forbes ya Watu 100 Mashuhuri ya 2009.

neg:
Kifaduro
Kifaduro hutambuliwa kwa kliniki, visababishi kali zaidi vya dalili vinapotengwa (yaani epiglotitisi au kitu kigeni katika njia ya hewa). Uchunguzi zaidi—kama vile vipimo vya damu, eksirei, na ukuzaji vimelea kwa kawaida huwa hahitajiki. Ni hali ya kawaida inayoathiri kiasi takriban asilimia 15 ya watoto kwa wakati fulani, kwa kawaida kati ya miezi 6 na miaka 5–6 ya umri. Huwa ni vigumu kupata kwa vijana na watu wazima. Wakati mwingine kwa sababu ya dondakoo, kisababishi hiki sasa ni cha umuhimu wa kihistoria katika Mataifa ya mashariki kwa sababu ya ufanisi wa chanjo, na kuboreshwa kwa usafi na viwango vya maisha.

neg:
Ukuaji wa binadamu
Anahitaji kupokewa, kukubaliwa, kujibiwa.
Mtoto wa miaka 7-13 anachukua majukumu ya kiadili. Kisha kutofautisha uadilifu na uovu, anachagua kutenda mema au mabaya. Anapanua mawazo, anafanya kazi za mikono, anatengeneza vitu. Pia anajenga uhusiano na wengine, anafanya kazi pamoja nao. Anahisi kuwa anaweza au hawezi. Ni umri mzuri wa kufundishwa dini na kuongozwa kiadili. Kwa kuwa ana mambo mengi ya kufanya, jinsia huwa imelala, kabla haijaamka katika ubalehe. Lakini hiyo inategemea mazingira na malezi.

neg:
Umri wa Kati
Watu wazima wenye umri wa kati mara nyingi huonyesha ishara za kuzeeka kama vile ngozi kutokuwa nyororo na nywele iliyo na mvi Nguvu pia hupunguka , na kilo 5-10 kg (10-20 lb) ya mafuta ya mwili, kupunguza upumuaji na upungufu katika upigaji wa moyo. Nguvu pia hupunguka katika harakati za kuzeeka. Hata hivyo, watu huzeeka kwa viwango tofauti na kuna tofauti kubwa inaweza kuwa kati ya watu wa rika.
Uzazi wa wote wawili mwanamume na mwanamke hupunguka kwa umri. { Kuwa mjamzito unapozeeka huongeza hatari na mtoto kuzaliwa pamoja na baadhi ya matatizo kama vile Down syndrome. Uzazi katika umri mzee pia huongeza hatari ya kupoteza mtoto au kasoro nyingi, ikiwa ni pamoja Down na syndrome, schizophrenia, autism, upungufu wa akili na bipolar. Wanawake wengi hupitia kikomo cha kuzaa katika umri wao wa mwishoni wa miaka ya 40 au 50. Viwango vya utasa miongoni mwa wanaume pia huongezeka wanapozeeka , na kikomo katika umri wa 45.
Katika nchi zilizoendelea,vifo khuanza kuongezeka kuanzia umri wa 40 na kuendelea, hasa kutokana na matatizo ya afya yanayohusiana na umri kama vile [[ugonjwa wa moyo]] na [[kansa.]]  Hata hivyo, wengi wa umri wa kati katika nchi zilizoendelea hutarajia kuishi katika uzee. Matarajio ya kuishi katika nchi zinazoendeleayako chini na hatari ya kifo katika miaka yote iko juu zaidi.

neg:
Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia
Ndoa huweza kuanzishwa au kupangwa wakati mwanamume ana umri wa miaka kumi na..., au ishirini na... Kiutamaduni, wasichana wanaruhusiwa kuolewa wakiwa na umri wa miaka 14 hadi 18, lakini katika karne ya 20, mambo yamebadilika, hivyo sasa umri mdogo kuliko wote wa kuolewa ni miaka 18, na suala hili linasimamiwa na serikali. Ndoa za kiserikali ni nyingi japo pia, wapo watu wanaofunga ndoa katika makani mbalimbali. Na baada ya kufunga ndoa kanisani, suala la talaka halipo na haliwezekani. Kila familia hufanya sherehe ya ndoa baada ya harusi.

neg:
Hildegarda wa Bingen
Katika kitabu chake "Maisha", Hildegarda anasimulia kwamba alianza kupata njozi akiwa na miaka 3 tu, na kwamba alipofikia miaka 5 alianza kutambua ni karama kutoka kwa Mungu.

neg:
Chekechea
Umri wao kwa kawaida ni kati ya miaka 3 na 7.

neg:
Nguruwe-kaya
Nguruwe dume huweza kushiriki masuala ya uzazi katika umri wa miezi 8 mpaka 10. Kwa uzao mmoja, wanaweza kupatikana watoto 6 mpaka 12, waitwao vibwagala. Kisha kuachishwa kunyonya, familia mbili au tatu zinaweza kuishi pamoja mpaka msimu mwingine wa kujamiiana.

neg:
Mwanafunzi
Nchini New Zealand, baada ya shule ya chekechea au kabla ya shule, ambayo huhudhuria kutoka umri wa miaka mitatu hadi mitano, watoto huanza shule ya msingi, 'Mwaka wa kwanza', akiwa na umri wa miaka mitano. Mwaka mmoja hadi sita ni Shule ya Msingi, ambapo watoto huhudhuria shule za mitaa katika eneo hilo kwa kikundi hicho cha mwaka. Kisha Mwaka wa Saba na Mwaka wa nane ni wa kati, na kutoka mwaka wa tisa mpaka mwaka wa kumi na tatu, mwanafunzi atahudhuria shule ya sekondari au chuo kikuu.

neg:
Tetekuwanga
Varisela ya mwanzo ni ugonjwa unaoenea sana. Matukio ya varisela hutokea wakati wowote katika mwaka, lakini hasa katika majira ya baridi na ya kuchipua. Varisela ni moja ya magonjwa ya kawaida ya utotoni, huku kiwango cha juu cha maambukizi kikiwa katika kundi la umri wa miaka 4-10. Kama Rubela, si kawaida miongoni mwa watoto ambao hawajaanza shule. Varisela kuambukiza sana, kwa kiwango cha 90% katika maingiliano ya karibu. Watu wengi huambukizwa kabla ya utu uzima lakini 10% ya vijana hubakia katika hatari ya kuambukizwa.

neg:
Bi Kidude
Alipokuwa na miaka 13, kwa mara ya kwanza alitoroka nyumbani kwao Zanzibar na kukimbilia Tanzania Bara, baada ya kulazimishwa kuolewa. Lakini alipokuwa kigoli wa kutosha kuolewa aliolewa ingawa ndoa hiyo nayo haikudumu kutokana na manyanyaso aliyokuwa akiyapata, hivyo aliamua kukimbilia kaskazini mwa Misri ikiwa ni katika miaka ya 1930, huko aling'ara sana katika fani yake ya uimbaji na uchezaji ngoma. Lakini ilipofika miaka ya 1940 aliamua kurudi nyumbani Zanzibar ambako aliendelea na shughuli zake uimbaji.

neg:
Mwanaume
Wakati wa kubalehe homoni ya testosteroni inaongezeka mwilini mwa mwanaume na kusababisha tabia kama sauti ya chini, kongezeka ya nywele mwilini (kwa mfano ndevu), kuongezeka kwa upana wa mabega na kiwango cha musuli mwilini kulingana na wanawake.

neg:
Ulevi
Mchanganyiko changamano wa maumbile na mazingira huchangia kuendelea kwa ulevi. Jeni zinazoathiri metaboli ya pombe pia huchangia hatari ya kutumbukia ulevini, na huweza kuonekana kutokana na historia ya familia ya ulevi. Chapisho moja liligundua kwamba matumizi ya pombe tokea umri mdogo unaweza kuendeleza ukuaji wa jeni ambayo huongeza hatari ya utegemezi wa pombe. Watu walio na uwezekano / kimaumbile wa kutegemea ulevi pia huwa na uwezekano mkubwa wa kuanza kunywa katika umri mapema kuliko wastani. Kuanza unywaji pombe katika umri mdogo pia huhusishwa na ongezeko la hatari ya kuzidisha ulevi,na takribani asilimia 40 ya walevi hunywa kupita kiasi kufikia umri wa kubaleghe. Haijaeleweka wazi kabisa iwapo uhusiano huu ndiyo kiini cha ulevi, na watafiti wengine hawakubaliana na mtazamo huu.

neg:
Wamasai
Kila baada ya miaka 15 hivi, kizazi kipya cha Morans au Il-murran (wapiganaji) kitatahiriwa. Hii inahusisha wavulana wengi kati ya umri wa miaka 12 na 25, ambao wamebalehe na si wa kizazi kilichopita. Moja ya sherehe ya kupita ujana hadi upiganaji ni sherehe ya tohara, ambayo inafanywa bila dawa ya kugandisha misuli. Hii tohara hufanywa na wazee, ambao hutumia kisu chenye makali na kigozi cha ng'ombe kufunika jeraha. Neno la Kimasai kwa tohara ni 'emorata'. Kijana lazima avumilie operesheni akiwa kimya. Kuonyesha maumivu huleta aibu, angalau kwa muda. Maneno yoyote ya mshangao yanaweza kusababisha makosa katika operesheni hiyo nyeti, ambayo inaweza kuleta matatizo mengi, majeraha zaidi, na maumivu. Mchakato wa uponyaji utachukua miezi 3-4, wakati ambao kuna uchungu kwenda haja ndogo na wakati mwingine hata hauwezekani, na wavulana lazima wabaki katika nguo nyeusi kwa kipindi cha miezi 4-8.

neg:
Jennifer Garner
Msimamo wa Garner kiukuaji ni pamoja na kwenda kanisani kila Jumapili, hapaki majipambo ya usoni wala vibikini, na kusubiri hadi angalau alivyofikisha miaka 16 aruhusiwe masikio yake kutobolewa, ambapo, baadaye alileta mzaha kidogo, kaifanya famili yake "kuwa mbali kidogo na Uamish." Ameanza kuchukua masomo ya ballet akiwa na umri wa miaka mitatu hadi kipindi chake chote cha ujana, lakini hajajibidisha yeye mwenyewe ili kufikia kiwango cha ballerina wa kisasa. Garner alisoma katika shule ya George Washington High School ya mjini Charleston, West Virginia. Mnamo mwaka wa 1990, alijiunga na Chuo Kikuu cha Denison kilichopo mjini Ohio, ambapo alijikita zaidi katika masuala ya uigizaji na kufanya kazi kadha wa kadha kuhusiana na masuala ya utayarishaji na tamthilia. Baada ya kuhitimu chuoni Denison, ambapo alijiunga na umoja wa kina dada wa Pi Beta Phi, kunako mwaka wa 1994.

neg:
Waamhara
Ndoa huweza kuanzishwa au kupangwa wakati mwanamume ana umri wa miaka kumi na..., au ishirini na... Kiutamaduni, wasichana wanaruhusiwa kuolewa wakiwa na umri wa miaka 14 hadi 18, lakini katika karne ya 20, mambo yamebadilika, hivyo sasa umri mdogo kuliko wote wa kuolewa ni miaka 18, na suala hili linasimamiwa na serikali. Ndoa za kiserikali ni nyingi japo pia, wapo watu wanaofunga ndoa katika makani mbalimbali. Na baada ya kufunga ndoa kanisani, suala la talaka halipo na haliwezekani. Kila familia hufanya sherehe ya ndoa baada ya harusi.

neg:
Ukuaji wa binadamu
Anahitaji kupokewa na kusaidiwa akuze mema anayoyafanya. Anahitaji pia unyofu na msimamo wa nidhamu kutoka kwa wazazi. Ikiwezekana wamueleze kwa ufupi lakini wazi sababu za kumkataza. Pengine anahitaji kuvumiliwa.
Mtoto wa miaka 4-7 anawaza sana kwa ubunifu. Ndio wakati wa kuuliza maswali mengi, “Kwa nini...?”. Anafyonza na kuiga lolote lile. Anaanza kutambua tofauti za jinsia, na mwenendo unaomfaa kama mtoto wa kiume au wa kike.

neg:
Ubalehe
Mvulana anajikuta akivutiwa na uzuri wa wasichana, na kupenda kuwajua zaidi, kuongea nao n.k. Anapenda kuwagombeza na kuwaonea ili aonyeshe uwezo na [[nguvu]] alivyonavyo. Katika hatua hiyo anakuwa [[mvivu]] na mzito katika kutembea na mara nyingi hajali [[unadhifu]]. Kumbe msichana anazidi kupenda [[sifa]] na kujiremba.

neg:
Upara
Hata hivyo, upotezaji nywele kwa mwanamke umekuwa tatizo linaloendelea, ambalo kwa mujibu wa Akademia ya Marekani ya Matibabu ya ngozi, huathiri karibu wanawake 30,000,000nchini Marekani. Ingawa upotezaji nywele kwa wanawake kwa kawaida hutokea baada ya umri wa miaka 50 au hata baadaye, isipoambatana na matukio kama ujauzito, maradhi sugu, ya mlo, na mfadhaiko kati ya nyinginezo, kwa sasa inatokea miaka ya mapema na huku ripoti zikionyesha kuwa hutokea hata wanawake wachanga kama wa miaka 15 au 16.

neg:
Tohara
Utekelezaji wa tohara huwa tofauti kati ya nchi na nchi; mara nyingi mtoto hutahiriwa akiwa na umri wa miaka 5 hadi 10. Katika mazingira ya mjini wazazi wanawahi kumtahiri mapema.

neg:
Mkimbizi
Katika makambi mengi ya wakimbizi katika nchi tatu za Afrika ya Magharibi zilizoadhirika kivita: Sierra Leone, Guinea, na Liberia, wasichana wachanga walipatikana wakifanya ngono kwa ajili ya pesa, kiganja cha matunda, au hata kipande cha sabuni. Wasichana wengi miongoni mwa hawa walikuwa kati ya umri wa miaka 13 na 18. Katika visa vingi, ikiwa wasichana walikuwa wamelazimika kubaki, wangelazimishwa kuolewa. Walipata mimba walipokuwa na umri wa wastani wa miaka karibu 15. Hili lilitokea hivi karibuni tu, mnamo mwaka wa 2001. Wazazi walipuuza mambo haya kwani unyonyaji kingono ulikuwa "mfumo wa maisha" katika makambi haya.

neg:
Kipandauso
Kote ulimwenguni, kipandauso huathiri zaidi ya asilimia 10 ya watu Kule Marekani, takriban asilimia 6 ya wanaume na asilimia 18 ya wanawake hupata kipandauso kila mwaka huku wakiwa na hatari ya daima ya asilimia 18 na 43 mtawalia. Barani Uropa, kipandauso huathiri asilimia 12–28 ya watu maishani mwao huku takriban asilimia 6–15 ya wanaume wazima na asilimia 14–35 ya wanawake wazima wakipata angalau tukio moja kila mwaka. Kima cha kipanduso ni chini kiasi barani Asia na Afrika ikilinganishwa na nchi za Magharibi. Kipandauso sugu hutokea kwa takriban asilimia 1.4 ya watu hadi 2.2.
[[Picha:Migraine gender age.png|gumba|thumb|Visa vya ugonjwa wa kipandauso kwa umri na jinsia ]]
Takwimu hizi hutofautiana sana kwa umri: mara nyingi zaidi, kipandauso huanza kati ya umri wa miaka 15 na 24 na hutokea mara nyingi kwa watu wenye umri wa miaka 35 hadi 45. Kwa watoto, takriban asilimia 1.7 ya watoto wenye umri wa miaka 7 na asilimia 3.9 kwa wale wa kati ya miaka 7 na 15  wana kipandauso, huku hali hii ikitokea mara nyingi kwa wavulana kabla ya [[kubalehe]]. Wakati wa kubaleghe, kipandauso hutokea mara nyingi kwa wanawake na hali hii huendelea maishani, ikitokea mara mbili zaidi kwa wanawake wazee kuliko wanaume. Kipandauso bila aura hutokea mara nyingi zaidi kwa wanawake kuliko kipandauso chenye aura, ingawa aina hizi mbili hutokea kwa kiwango sawa kwa wanaume.

neg:
Vanessa Williams
Vanessa Lynn Williams (amezaliwa Machi 18, 1963) ni mwimbaji, mwigizaji, mtayarishaji, mwanamitindo wa zamani, na Mlimbwende wa Marekani kwa mwaka wa 1984 - kutoka nchini Marekani. Mwaka wa 1983, amekuwa Mwamerika-Mweusi wa kwanza mwanamke kupewa taji la Miss America. Juma saba kabla mwisho wa taji lake, lakini, kashfa ikatokea pale jarida la ""Penthouse""  liliponunua picha za utupu zisizoruhusiwa za Williams. Akavuliwa taji na kukabidhiwa mshindi wa pili wa taji hilo Bi. Suzette Charles wa New Jersey. Williams akarudi tena akiwa na kazi kama mburudishaji, na kupata teuzi kibao za Grammy, Emmy, na  Tony Award. Mnamo September, 2015 katika shindano la Ulimbwende la America 2016, Afisa Mtendaji Mkuu wa Miss America  Sam Haskell alimuomba radhi Williams (ambaye awali alisimama kama jaji mkuu) wa kulazimisha kujiuzuru kwake mnamo 1984.

neg:
Ubalehe
Katika hayo, mengine yanamfurahisha kijana, lakini mengine hayampendezi, anayonea aibu hata kuyafadhaikia hasa asipoyaelewa. Bila ya shaka anahitaji msaada wa walezi aweze kukabili hayo yote bila ya kuvurugika kiasi cha kupotoka.

neg:
Édith Piaf
Alipokuwa na miaka 14 alichukuliwa na baba aliyejipatia maisha yake kwa kucheza mtaani mbele ya watu na hapa Edith alianza kuimba. Aliachana na baba akaedlea kujitegemea kama mwimbaji wa mtitaani. Kwa umri wa miaka 17 alipata mimba akamzaa binti aliyekufa baada ya miaka 2.

neg:
Elimu katika Afrika
Kulingana na "Maelezo ya Kimaeneo ya UNESCO kuhusu nchi kwenye Jangwa la Sahara barani Afrika," katika mwaka wa 2000 0% ya watoto walikuwa wameandikishwa katika shule za msingi, kiwango cha chini kwa uandikishaji katika eneo lolote lile. UNESCO pia ilielezea tofauti kubwa iliyokuwa kijinsia: katika sehemu nyingi za Afrika kuna uandikishaji wa juu zaidi kwa wavulana, lakini katika sehemu zingine kuna uandikishaji zaidi wa wasichana, kutokana na wavulana kutakikana kukaa nyumbani na kushughulikia shamba la familia. Afrika ina zaidi ya watoto milioni 40, karibu nusu ya idadi ya watoto wenye umri wa kwenda shule, wakiwa hawapokei mafunzo ya shule. Theluthi mbili kati ya hawa ni wasichana. Kituo cha USAID kinaripoti kwamba mwaka 2005, asilimia arobaini ya watoto wenye umri wa kwenda shule katika Afrika hawahudhurii shule za msingi na bado kuna watoto milioni 46 wa Kiafrika wenye umri wa kwenda shule ambao hawajawahi kuingia darasani.

neg:
Kisukari aina ya 2
Wanawake na vikundi maalumu vya kikabila wanaonekana kuwa katika hatari kuu zaidi kama vile [[makabila ya Asia ya Kusini|Waasia wa Kusini]], [[Watu wa kisiwa cha Pasifiki]], [[Walatino]] na [[Wamarekani wa kiasili|Wamarekani asilia]].Hali hii inaweza kusababishwa na kuiga [[mienendo ya Ulaya]] katika baadhi ya makabila. Ingawa kisukari kilidhaniwa kuwa ugonjwa wa watu wazima, aina ya 2 ya kisukari inazidi kutambuliwa katika watoto walio na [[unene wa kupindukia wa watoto|unene wa kupindukia]].Aina ya 2 ya kisukari sasa inatambuliwa mara nyingi sawa na aina ya 1 katika vijana baleghe wa Marekani.

neg:
Ukuaji wa binadamu
Kazi hiyo ifanyike katika mazingira ya kufaa, la sivyo tutadumaa.
Kadiri ya Erikson kuna hatua nane zinazofuatana:
1. Mtoto mchanga (miaka 0-2)
2. Mtoto aliyeachishwa (2-4)
3. Chekechea (4-7)
4. Mwanafunzi wa shule ya msingi (7-13)
5. Kijana (13-20)
6. Mtu mzima (20-35)
7. Mtu wa makamo (35-60)
8. Mzee (60 n.k.)

neg:
Lidwina
Alipokuwa na umri wa miaka 15, Lidwina alianguka na kuvunjika ubavu akiwa anacheza penye barafu. Badala ya kupona, alizidi kulemaa maisha yake yote, mpaka akapooza mwili mzima isipokuwa mkono wa kushoto.
Lidwina alishika mfululizo saumu na sifa yake kama mtakatifu mponyaji ilizidi kuvuma. Maafisa wa mji wake, Schiedam, wametuachia tamko rasmi la kwamba aliacha kabisa kula na kupata usingizi.

neg:
Shilole
Alisoma shule ya msingi Igunga mpaka darasa la saba na alifaulu kwenda Igunga sekondari ingawaje aliishia kidato cha pili baada ya kubakwa na kubeba ujauzito akiwa na umri wa miaka 14.

neg:
Ukuaji wa binadamu
Mtoto wa miaka 2-4 anatembea, anasema, anacheza na kuvumbua vitu vingi, anaanza kujitambua na kutambua uhusiano wake na ndugu. Anaanza kutumia utashi ili kujitawala: miaka hiyo anasema mara nyingi, “hapana” na kugongana na mzazi.
Ugumu ni kufaulu kujitawala; akishindwa atakuwa daima na aibu na shaka, hasa akilaumiwa na kupewa adhabu kali mno.

neg:
Beyoncé Knowles
Beyoncé Giselle Knowles (alizaliwa 4 Septemba 1981), anayefahamika zaidi kwa jina moja Beyoncé ni mwimbaji wa R & B, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa rekodi, mwigizaji na mwanamitindo kutoka Marekani. Alizaliwa na kukulia Houston, Texas na alihudhuria shule mbalimbali zinazofunza sanaa. Pia alianza kushiriki katika mashindano ya kuimba na kucheza ngoma akiwa mtoto. Knowles alikuja kujulikana katika mwisho wa miaka ya 1990 kama mwimbaji kiongozi wa kikundi cha wasichana cha R & B, Destiny's Child. Kulingana na Sony, mauzo ya rekodi za Knowles, yakiunganishwa na yale ya kikundi cha Destiny's Child, yamezidi milioni 100.

neg:
Chui
Chui dume hufuata jike ambalo linamvutia, ingawa maranyingi kupigania haki za kuzaliana hutokea. Kutegemeana na eneo, chui hujamiiana mwaka mzima (Afrika na Asia) au kwa kipindi maalumu Januari mpaka Februari (Manchuria na Siberia). Chui jike kawaida huwa kwenye kipindi cha joto kwa siku 6 – 7.  Hubeba mimba kwa siku 90 – 105.  Watoto kwa kawaida huzaliwa kwa wingi wa 2 – 4, lakini kiwango cha kufa kwa watoto ni kikubwa kiasi cha kupona mtoto 1 – 2 tu kwa uzao mmoja.

neg:
Demi Lovato
Demetria Devonne "Demi" Lovato (amezaliwa 20 Agosti 1992) ni mwigizaji filamu na mwimbaji wa kike kutoka nchi ya Marekani. Alianza kuigiza filamu akiwa na umri wa miaka kumi tu. Baadaye akaanza kuimba pia katika bendi, na kutoa albamu kama "Don't Forget", "Here we go Again" na "Unbroken".

neg:
Tatizo la Kupepesuka lenye Ukosefu wa Umakinifu
Ufuatiliaji wa miaka minane katika watoto waliotambuliwa kuwa na TKUU (aina changamani) uligundua kuwa watoto hawa huwa na matatizo mara nyingi katika ujana iwapo watapata matibabu au la. Barani Marekani, chini ya asilimia 5 ya watu wenye TKUU hupata shahada ya chuo kikuu, ikilinganishwa na asilimia 28 ya idadi jumla wenye umri wa miaka 25 na zaidi. Idadi ya watoto wanaofikia kigezo cha TKUU hushuka hadi nusu katika miaka mitatu kufuatia utambuzi. Hali hii hutokea pasi kutegemea matibabu yanayotumika. TKUU huendelea kuwepo katika utu uzima katika takriban asilimia 30 hadi 50 ya visa. Waathiriwa wana uwezekano wa kukuza mbinu za kuhimili wanapokomaa, hivyo kufidia dalili zao za awali.
TKUU inakadiriwa kuthuru takriban asilimia 6 hadi 7 ya watu wa umri wa miaka 18 na chini wanapotambuliwa kupitia kigezo cha DSM-IV. Viwango vya kikundi hiki hukadiriwa kuwa kati ya asilimia 1 hadi 2 wanapotambuliwa kupitia kigezo cha ICD-10 . Watoto wa Marekani Kaskazini hutambulika kuwa na kiasi cha juu cha TKUU kuliko wa barani Afrika na Mashariki ya Kati - hata hivyo, hali hii inaaminika kutokana na mbinu tofauti za utambuzi zinazotumika katika maeneo tofauti ulimwenguni wala sio kutokana na tofauti ya viwango vya hali hii. Ikiwa mbinu sawa za utambuzi zitatumika, viwango hivi huenda vikawa sawa katika nchi hizi. TKUU hutambulika takriban mara tatu zaidi katika wavulana kuliko wasichana. Tofauti hii katika jinsia inaweza kuashiria tofauti katika hatari ya kuathirika au kuwa jinsia ya kike ina ugumu wa kutambulika kuwa kuliko jinsia ya kiume.
Viwango vya utambuzi na matibabu vimeongezeka kule Uingereza na Marekani kwanzia miaka ya 1970. Kimsingi, hii inaaminika kutokana na mabadiliko ya jinsi hali hii inavyotambuliwa na jinsi watu ilivyo tayari kuitibu kwa dawa wala si kuzingatia ukweli wa badiliko katika kuwepo kwa hali hii. Inaaminika kuwa mabadiliko katika kigezo cha utambuzi mwaka wa 2013 na kuanzishwa kwa DSM V kutaongeza asilimia ya watu wenye TKUU hasa katika watu wazima.

neg:
Ubalehe
Kwanza mvulana anajikuta akirefuka haraka na kupata misuli mikubwa; kifua kinapanuka. Papo hapo sauti yake inaanza kupasuka na kuwa nzito, ndevu zinaweza zikaota, na vilevile [[malaika [[sehemu za siri]], [[kwapa]]ni na pengine kifuani. Hali ya [[ngozi]] inakuwa ikikwaruzakwaruza hasa [[uso]]ni, na [[chunusi]] hujitokeza.

neg:
Simba
Wengi wa simba jike huanza kuzaa wakiwa na miaka minne. Simba hawajamiani katika kipindi maalumu cha mwaka. Kama ilivyo kwa paka wengine, uume wa simba una kama miiba zilizogeukia nyuma. Wakati wa kuutoa, miiba hiyo hukwangua kuta za uke na kusababisha kuachiwa kwa yai. Akiwa kwenye joto, simba jike huweza kujamiana na zaidi ya dume mmoja, na wakati wa kujaamiana, ambao unaweza kuchukua siku kadhaa, wenza hao hujamiana mara ishirini mpaka arobaini kwa siku na mara nyingi hata huahirisha kula. Simba huzaliana vizuri kwenye hifadhi.

neg:
UEFA
Mashindano makuu ya timu za wanaume za kitaifa ni ya Mabingwa wa Soka ya Uropa ya UEFA, yaliyoanza mwaka 1958, na fainali ya kwanza ikafanyika mwaka 1960, na ikajulikana kama Kombe la Mataifa ya Ulaya hadi 1964. UEFA pia inaendesha mashindano ya kitaifa ya walio na miaka Chini ya 21, Chini ya 19 na Chini ya 17. Kwa timu za taifa za wanawake, UEFA huendesha Michuano ya Wanawake ya UEFA kwa pande mwandamizi za kitaifa na Mabingwa chini ya 19 katika kiwango cha miaka chini ya 19, tangu mwaka 2008 kuna Kombe la UEFA la Chini-17 kwa walio na chini ya miaka 17.

neg:
Hebependa
Hebependa (kwa Kiingereza: "hebephilia") ni pendo la kijinsia kwa vijana walio katika hatua za ubalehe.

neg:
Jackie Joyner-Kersee
Jacqueline "Jackie" Joyner-Kersee (alizaliwa Machi 3, 1962) ni mchezaji wa Marekani aliyestaafu. Yeye ni mmoja wa wanariadha wengi katika mashindano makubwa ya wanawake duniani na pia katika kuruka kwa wanawake kwa muda mrefu. Joyner-Kersee aliwakilisha Marekani kwa michezo minne ya Olimpiki (1984-96). Alishinda jumla ya dhahabu tatu, fedha moja, na medali mbili za shaba za Olimpiki. Joyner-Kersee alichaguliwa "mwanariadha mkubwa zaidi wa kike wa karne ya 20" na gazeti la Sports Illustrated. Alishinda michuano minne ya Dunia ya nje ya dhahabu. Joyner-Kersee ana rekodi ya sasa ya dunia ya pointi 7,291 katika heptathlon ya wanawake

neg:
Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe
Shule ya Wavulana ya Starehe ilihitimisha miaka 50 mnamo mwaka 2009. Shule ya wasichana ilizinduliwa mnamo mwaka 2005. Katika mwaka huo wa Jubilei ya Dhahabu, Starehe ya Uingereza ilizindua mwito wa miaka miwili na nusu ili kujaribu kuruzuku mustakabali wa shule hizi mbili- wito unaoiotwa STarehFuture Appeal. Ufadhili unahitajika kujenga au kuboresha vifaa vya shule na kujenga Wakfu wa Griffin. Ruzuku hii inatarajiwa kuhakikisha kwamba kutakuwa na nafasi za bure katika shule zote mbili milele. Fedha zinazopatikana Uingereza zinatarajiwa kuongezea fedha zinazopatikana kwa kuchangisha nchini Kenya.

neg:
Tawahudi
Tawahudi ni maradhi ya ukuaji wa neva yaliyo na ugeugeu mwingi sanaambayo huonekana kwanza wakati wa ukembe au utoto, na kijumla hufuatavyo mkondo fulani bila kupungua. Dalili za kuonekana huanza polepole baada ya umri wa miezi sita, huwa dhahiri katika umri wa miaka miwili au mitatu, na aghalabu huendelea hadi utu uzima, ingawa mara nyingi katika kiwango kilichopungua zaidi. Haitambuliki kwa dalili moja tu, bali kwa sifa bainifu tatu za dalili: udhaifu katika mahusiano ya kijamii; udhaifu katika mawasiliano, hamu finyu ya mambo na tabia ya kujirudiarudia. Vipengele vingine, kama vile ulaji usio wa kawaida, vinatokea pia mara nyingi lakini si muhimu kwa ajili ya uaguzi. Dalili za mtu mwenye tawahudi hutokea katika jamii kijumla na huonekana hajihusishi sana, bila utenganisho wa sifa za kawaida na za kiambukizi.

neg:
Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe
Starehe hufuata cheo makao mfumo gavana kulazimisha high nidhamu viwango kwa mwanafunzi wake wa mwili. Mwanafunzi anaweza kuwa kiranja tu kuanzia mwaka wa pili shuleni. Hata hivyo, wao hawawi viranja kamili kamwe. Wao huwa na daraja la kiranja-mdogo hadi Mkurugenzi anapotangaza kupandishwa kwao madaraka. Kupandishwa madaraka kupitia ngazi za daraja hutegemea hulka na kuwajibika, ambako hutathminiwa na Viranja wa Shule (ambao hujulikana kama Makapteni wa Mabweni) ambao huunda Jopo la Viranja Wakuu wa Shule. Yeyote anayependekezwa kuwa kiranja huchuchung Maamuzi mengi hutegemea kupigwa kura na kuchaguliwa kwa pendekezo la wengi. Hata hivyo, mamlaka yan kumteua au kumwachisha kazi kiranja ni ya Mkurugenzi tu, ambaye hupewa mawaidha na Jopo la Viranja Wakuu.

neg:
Ellen DeGeneres
Ellen Lee DeGeneres (amezaliwa tar. 26 Januari 1958) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Maarufu kwa kipindi chake cha mazungumzo kinachokwenda kwa jina la Ellen Show. Ellen ni mwanamama wa kwanza katika tasnia ya vipindi vya mazungumzo kujitokeza hadharani na kusema kwamba yeye anapenda mahusiano ya jinsia moja. Hatua hii ilipelekea kufukuzwa katika nyumba aliyokuwa anaishi na baba yake mzazi kwa kuhofia kuambukiza tabia hiyo mbaya kwa ndugu zake wa kike wengine wawili waliozaliwa baba mmoja lakini mama tofauti. Kipindi hiki mzee wake alikuwa ameoa mke mwengine na walibahatika kupata wawili na mke huyo. Wengi walihisi huenda mama wa kufikia alitia fitna kati yake na baba yake ili aondoke, jambo ambalo lilimuumiza Ellen lakini hatimaye aliyamaliza hayo.

neg:
Beda Mheshimiwa
Alipofikia miaka 19 tu, (692 hivi), alipewa daraja takatifu ya ushemasi, na alipofikia miaka 30 (702 hivi) alipata upadrisho.

neg:
Kufifia uke
Maambukizi ya vaginitis yanachukua asilimia 90% kati ya matatizo yote wakati wa umri wa kuzaa wa wamawanamke na inawakilishwa katika makundi matatu:

neg:
Ubalehe
Upande wa wasichana pia, kuna siku zenye mvuto mkubwa wa kijinsia, kuhusiana na mabadiliko ya kila mwezi yanayoendana na kijiyai kukomaa; inatosha kusubiri nao utapungua mapema.

neg:
Elizabeti wa Hungaria
Elizabeti aliolewa na Ludwig IV wa Thuringia akiwa na umri wa miaka 14, akazaa watoto watatu, akabaki mjane alipokuwa na miaka 20. Hapo aliwagawia mafukara mali yake, akajenga hospitali, akawa kielelezo cha matendo ya huruma hadi kifo chake alipokuwa na miaka 24 tu.

neg:
Kifaduro
Kifaduro huathiri takriban asilimia 15 ya watoto, na hutokea katika umri kati ya miezi 6 na miaka 5-6. hali hii huchukua asilimia 5 ya takwimu za wagonjwa wote wa umri huu wanaolazwa hospitalini. Kwa visa nadra hali hii inaweza kutokea kwa wototo wachanga kama umri wa miezi 3 na kwa wototo wakubwa hadi umri wa miaka 15. Watoto wa kiume huathirwa kwa zaidi ya asilimia 50 mara kwa mara kuliko wa kike, na kuna ongezeko la maenezi ya hali hii katika majira ya kupukutika kwa majani.

neg:
Utoto wa kiroho
Kwa kawaida mtoto akifikia ubalehe, anapotewa na usahili wake na ujuzi wa udhaifu wake; anataka kujifanya mtu mzima kabla ya wakati, na ndani mwake vinaanza kujitokeza undumakuwili na kiburi. Akisifu maadili, si yale ya Kimungu, bali nguvu inayodhihirisha anavyoanza kukomaa, pamoja na busara fulani ambayo haitofautishi vizuri na ile ya bandia na inaweza ikawa ujanja tu wa kuficha kasoro.

neg:
Kumi na nane
Katika nchi nyingi za dunia 18 ni umri wa kuhesabiwa mtu mzima kisheria pamoja na haki ya kupiga kura wakati wa uchaguzi pamoja na kujiamulia maisha.

neg:
Tesistosteroni
Utengenezaji wa homoni hii hupungua pindi mtu anapozeeka. Wanaume wengi walio na umri wa miaka arobaini kwenda juu hupata kwamba kiwango chao chaendelea kudidimia. Hali hii hufanya wasiweze kupata ngono na wake zao maana viungo vyao vya mwili haziwezi kazi hiyo . Kando na hilo, mwananume mwenye upungufu wa homoni hii huwa hana raha, nguvu za kufanya kazi na huonekana kana kwamba ni mlegevu akilinganishwa na mwanaume mwenye tesistosteroni kwa wingi.

neg:
Shule ya Brookhouse
Shule hii inatoa mfumo wa michezo ya ziada ikiwemo michezo tofautitofauti pamoja na safari. Shule hii hutumia mfumo wa masomo ya Taifa ya Kiingereza na wanafunzi kufanya mtihani wa N.C. wakiwa na umri wa miaka 7, 11 na 14, na mtihani wa IGCSE wakiwa na umri wa 16 na 'A' Level wakiwa na miaka 18. Wanafunzi wengi hujiunga na vyuo vikuu vilivyo nchini Uingereza, lakini ongezeko la idadi ya wanafunzi wameanza kwenda nchi za Marekani, Australia na Afrika ya Kusini. Shule hii hutoa ESL na msaada wa kidharura. Wanafunzi wote wa sekondari hufanya kazi ya huduma ya jamii isiyo chini ya masaa 50 kila mwaka na pia hushindana mashindano tofauti tofauti kati ya timu za shule.

neg:
Wamasai
Wasichana pia hutahiriwa ('emorata') wanapobalehe na hupewa maelekezo na ushauri zinazohusiana na majukumu yao mapya, wanasemekana kuwa wamehitimu umri wa wanawake, tayari kuolewa. Ukeketaji nchini Kenya unatekelezwa kwa 38% ya wakazi. Namna ya kawaida ni clitorectomy. Tendo hili la tohara linaweza kusababisha kovu nene ngozini, ambalo linafanya vigumu kwenda haja ndogo, na hii pia umeleta utata. FGC ni haramu nchini Kenya na Tanzania.

neg:
Mboo
Katika hatua ya mbele mabadiliko yanahusu zaidi viungo vya uzazi vinavyokua na kuanza kazi ambayo kwa kawaida itaendelea moja kwa moja, kumbe kwa [[msichana itakoma kati ya miaka 40 na 50.

neg:
Beyoncé Knowles
Knowles alisomea St Mary's Elementary School katika Texas, ambapo yeye alihudhuria madarasa ya kucheza dansi, ikiwa ni pamoja na ballet na jazz. Kipawa chake cha kuimba kiligunduliwa wakati mwalimu wake wa dansi alipoanza kuimba wimbo na yeye akaumaliza wimbo huo, na kuweza kuimba noti za juu. Ingawa alikuwa msichana mwenye soni, kama mama yake alivyosema, upendo wa Knowles wa kuimba na kucheza muziki ulianza bila kutarajiwa baada ya kushiriki katika shindano la kuonyesha vipawa shuleni. Mara tu alipopata nafasi ya kupanda jukwaani, yeye aliweza kukabiliana na soni zake na akataka kuwa mwimbaji na mchezaji dansi. Akiwa na umri wa miaka saba, Knowles aliingia shindano lake la kwanza la kuonyesha kipawa chake, na kuimba wimbo wa John Lennon, "Imagine". Yeye alishinda na akapongezwa kwa shangwe na vifijo. Akiwa na umri huo, Knowles alianza kuwavutia waandishi wa habari, alipotajwa katika "Houston Chronicle" kama mmoja wa walioteuliwa kushindana katika maonyesho ya mtaani ya 'The Sammy'.

neg:
Mtoto
Mara nyingi miaka kabla ya kubalehe inatazamiwa kuwa kipindi cha utoto na baadaye mtu anaitwa kijana.

neg:
Barbara Bouchet
Barbara Bouchet, (amezaliwa kwa jina la Barbara Goutscher mnamo tar. 15 Agosti 1944) ni muigizaji wa filamu za Spaghetti Western. Ni muigizaji anaeongea zaidi ya lugha moja, Kiingereza, Kijerumani na Kiitalia. Ni nyota asiyependa kukaa nchini kwao.

neg:
Jeraha la moto
Katika nchi zilizoendelea, wanaume wazima wana uwezekano mara mbili wa kufa kuliko wanawake kufuatia majeraha ya moto. Hii pengine ni kutokana na kazi zao na shughuli za hatari. Katika nchi nyingi zinazoendelea, hata hivyo, wanawake wako katika hatari mara mbili zaidi ya wanaume. Hii mara nyingi inahusiana na ajali za jikoni au vurugu za kinyumbani.
Kwa watoto, vifo kutokana na majeraha ya moto hutokea kwa kiwango cha juu zaidi ya mara kumi katika nchi zinazoendelea kuliko zilizoendelea. Kwa jumla, kwa watoto ni moja ya sababu kuu kumi na tano ya vifo. Kutoka mwakani 1980 hadi 2004, nchi nyingi viwango na ukali wa majeraha umepunguka kwa jumla.

neg:
Vilabu Vya Wahudumu ("Host and Hostess Clubs")
Huwaandalia wateja vinywaji na mara nyingi hushirika katika mazungumzo ya kipenzi ("flirt") na wateja wao, zaidi kuliko wahudumu wenzao wanawake. Mazungumzo haya kwa ujumla huwa ya kuchesha, yenye lengo ya kuburudisha; wahudumu hawa huwa ni machale ambao mara nyingine huweza kutenga hadithi kwa ustadi au huenda wanauwezo katika kiini macho. Baadhi ya vilabu hutenga sehemu ya kilabu ambako wahudumu wanaweza kuwaburudisha wateja kwa kucheza ngoma, kuimba, kufanya kiini macho au kutoa vichekesho.
Umri ua wahudumu kwa kawaida huwa kati ya 18 hadi 25. Huchukua jina la kujibandika ("stage name") (源氏名), kwa kawaida jina hili huazimiwa kutoka mhusika katika manga, filamu, au mtu muhimu kihistoria. Mara nyingi hata huelezea tabia zao. Wahudumu aidha hawawezi kupata kazi nyingine, au huvutwa kwa matarajio ya mapato makubwa kutokana na tume.
Vilabu vya wahudumu wanawake katika Tokyo vinaajiri wanaume wanaosimama nje ya kilabu na kuwasapa wateja wapya mara nyingi katika vilabu vinavyohudumia wanawake ni wahudumu wenyewe ambao hutafuta wateja (tendo hili linajulikana kama "catch" (キャッチ), lakini haya ni kawaida tu katika wahudumu wenye umri na ujuzi mdogo. Kwa kawaida wahudumu huvaa suti nyeusi, shati, mapambo ya fedha , pia huwa na ngozi hadharani na nywele iliyobadilishwa rangi yake ya asili. Hivi karibuni, vilabu ambapo wahudumu huvaa nguo yao ya kawaida vimeongezeka, lakini bado mavazi desturi ni suti. Katika vilabu hivi, yaweza kuwa (私服デー-shifukudē) au "own clothes day" ambako wahudumu wanaweza kuvaa nguo zao za kawaida.
Malipo kwa kawaida ni kwa tume ya mauzo ya kinywaji, au "uriage" (売上), na mara nyingi wahudumu hunywa zaidi ya kiasi wanachoweza kunywa, aidha hujaribu kuficha ulevi wao. Kwa sababu ya ujira mdogo mno, karibu mtu yeyote anaweza kuwa mhudumu bila kujali sura au uwezo yake ya kuburudisha (kutegemea baa) Hata hivyo, wahudumu ambao hawawezi kuongeza mauzo yao kwa kawaida wanaacha kazi haraka sana, kwa sababu ya ujira ndogo. Kwa kawaida mazingira katika mabaa haya ni ya ushindani mno, kutokana na kuwa wakati mwingine makumi ya maelfu ya dola yanatolewa kwa wahudumu ambao wanaweza kufikia mauzo ya juu.

neg:
Unene wa kupindukia
Unene wa kupindukia ni kati ya visababishi vya kifo vinavyozuilika kote ulimwenguni. Utafiti mkuu wa Ulaya na Marekani umeonyesha kuwa hatari ya kufa iko chini zaidi katika kiwango cha KUM cha 20–25 kg/m katika watu wasiovuta sigara na 24–27 kg/m katika watu wanaoendelea kuvuta sigara, huku hatari hii ikiongezeka na mabadiliko kuelekea pande zote mbili.Kipimo cha Kielezo cha Uzani wa Mwili cha zaidi ya 32 kimehusishwa na ongezeko la mara mbili la vifo kwa wanawake kwa muda wa miaka 16. Nchini Marekani, inakisiwa kuwa unene wa kupindukia husababisha zaidi ya vifo 111,909 hadi 365,000 kila mwaka, huku milioni 1 (7.7%) ya vifo katika nchi za Ulaya husababishwa na uzito uliozidi. Kwa wastani, unene hupunguza muda wa maisha miaka 6 hadi 7:Kielezo cha Uzani wa Mwili cha 30–35 hupunguza miaka 2 hadi 4 matarajio ya kuishi ilhali unene uliokithiri (Kielezo cha Uzani wa Mwili > 40) hupunguza miaka 10 matarajio ya kuishi

neg:
Ulanguzi wa watoto
Chini ya mikataba yote miwili, mtoto ni mtu yeyote ambaye hajafikisha miaka kumi na nane katika umri.

neg:
Upara
Matukio ya upara wa kiolezo hutofautiana miongoni mwa idadi kubwa ya watu kwa misingi ya maumbile ya jeni; sababu za kimazingira hazionekani kuathiri sana aina hii ya upara. Utafiti mmoja mkubwa uliofanywa katika Maryborough, Victoria, Australia ulionyesha kuwa kiwango cha ya upotezaji nywele za mbeleni mwa kichwa-katikati hulingana na ongezeko la umri na huathiri 73.5% ya wanaume na 57% ya wanawake wenye umri wa miaka 80 na zaidi. Kwa mujibu wa tovuti ya Medem Medical Library, upara wa kiume huathiri takribani wanaume milioni 4 nchini Marekani. Takriban asilimia 25 ya wanaume huanza kupata upara tokea umri wa miaka 20, theluthi mbili huanza kupata upara kuanzia miaka 60. Uwezekano wa kupata jeni ya upara ni 4 kwa 7.

neg:
Mwanamke
Mwanamke ni mwanadamu wa jinsia ya kike, kwa maana anafaa kuwa mke. Ndiyo sababu kwa kawaida anaitwa hivyo aliyefikia utu uzima au walau amebalehe.

neg:
Jennifer J. Kayombo
Jennifer J. Kayombo ni binti mwenye umri wa miaka 21, anasoma chuo kikuu akichukua masomo ya stashahada ya mipango ya miradi, usimamizi na maendeleo ya jamii, pia ni kiongozi wa vijana, mwanaharakati wa mambo ya wanawake; kwa sasa amethibitishwa na Umoja wa mataifa kama balozi kijana katika malengo endelevu.

neg:
Ubalehe
Mvulana anapotokwa na shahawa kwa mara ya kwanza ni dalili ya kuwa si mtoto tena, bali ana [[uwezo wa kuzaa]]: kwa hiyo awajibike kama [[mtu mzima]] kuhusu uwezo mpya aliojaliwa. Hasa azingatie kuwa uwezo wake huo bado ni mbichi: ingawa unaweza kusababisha mimba, mimba hiyo itaendelea kwa shida au kufa kabisa.

neg:
Uzazi wa mpango kwa njia asilia
Kwa kuzingatia tabia hizo mbili tofauti, maharusi wakitaka mtoto wa kiume wanatakiwa kufanya tendo la ndoa siku ya kwanza baada ya kilele (kujisikia kuteleza) na kuendelea kwa miandamo 6 ya hedhi.
Kama mwanamke hajapata mimba baada ya miandamo 6, waanze kuonana siku ya kilele na siku inayofuata. Kama mwanamke amekosa siku ya kilele, yaani kama utelezi wa ute unaendelea siku inayofuata, waonane tena siku inayofuata.

neg:
Bi. Shakila
Kwa kadri ya maelezo yake mwenyewe Bi Shakila alianza muziki akiwa na miaka 6, alipokuwa na umri wa miaka 12, aliteuliwa kumuimbia Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipotembelea Pangani, wakati wa kutafuta Uhuru. Na ni baada ya hapa ambapo aliweza kusikika na Bwana Khatibu ambaye aliweza kumshawishi kujiunga na kundi la Taarab lililokuwa pale Pangani lililoitwa Taarab Kijamvi, hakukaa sana katika kundi hilo akalazimika kuhamia Tanga kumfuata Bwana Khatib ambaye walibahatika kuzaa watoto watano.

neg:
Wamatengo
Kipindi za uzazi mke hujitenga na mumewe kitendo kinachojulikana kama masegati kwa lugha ya Kimatengo. Mtoto anapofikisha miezi sita hupewa uji maarufu kama ukoba ambao hutengenezwa kwa unga wa ulezi na kinywaji kiiwatcho nimbi ambacho ni togwa ya watoto wachanga. Mtoto akishaanza kula vyakula tofauti ndipo mama yake huruhusiwa kuendelea kukaa chumba kimoja na mumewe.

neg:
Sosholojia ya elimu
Katika mifumo ya kisasa ya elimu ulimwenguni, elimu ya shule za upili au sekondari huchukua kipindi cha pili cha elimu rasmi ambayo hutokea wakati wa ujana wa wanafunzi.[onesha uthibitisho] Mfumo huu hutambulika kutoka kwa masomo ya msingi ambayo ni ya lazima, ni ya jumla na yanayofanana. Yale ya shule za upili ni teule na ya hiari.[onesha uthibitisho] Shule hizi hujulikana kama sekondari, shule za upili, shule za wastani, vyuo au shule za ujuzi wa kitaalamu kulingana na kipindi au mfumo unaofuatwa. Maana ya dhana hizi hutofautiana kutoka mfumo mmoja hadi mwingine. Mpaka kamili kati ya elimu ya msingi na ya upili hutofautiana kutoka nchi moja hadi nyingine, tofauti hizi zipo hata katika nchi lakini kwa kijumla hutokea kati ya mwaka wa saba na wa kumi wa kusoma. Elimu ya sekondari hutokea katika umri wa ujana. Nchini Marekani na Kanada, elimu ya msingi na sekondari kwa pamoja hurejelewa kama elimu ya K-12 na katika nchini ya Nyuzilandi, elimu hii hurejelewa kama elimu ya miaka 1-13. Azma ya elimu ya sekondari ni kutoa maarifa ya kawaida, kutayarisha wanafunzi kwa elimu ya juu au kuwafunza watu kazi moja kwa moja.

neg:
Steroidi anaboliki
Homoni za tesitosteroni hutengenezwa kwa njia asili katika pumbu na pia kwa ubongo wa mtu. Kwa sababu hiyo, waume kwa wake wana tesistosteroni. Hata hivyo wanaume wanapofikisha umri wa miaka arobaini na kwenda juu, kiwango cha homoni kinachotengenezewa mwilini hupungua. Hali hii hufanya mwanamume awe amezembea kwa wakati wote, asiye na raha hata kidogo na pia humpunguzia uchu wa kuonana kimwili na mpenziwe. Mwanamume aliye na homoni hii kwa wingi huwa na nguvu nyingi kazini mwake, raha nyingi na pia ni mwingi wa bashasha kwa wenzake.

neg:
Wasangu (Tanzania)
Msichana hutembeatembea kidogokidogo ili aweze kupewa fedha nyingi sana, na hujaribu kutafuta sababu nyingi na visingizio vingi ill aweze kusimama, na akisimama hupewa fedha ili aweze kutembea. Kwa njia hii msichana huyo aweza kuchuma fedha nyingi sana kiasi cha shilingi mia tatu au zaidi kabla hajafika nyumbani kwao. Wafikapo nyumbani kwa wazazi wa msichana, wale waliokuja kumsindikiza msichana hupewa pombe kiasi cha madebe thelathini hivi na kuyapeleka nyumbani kwa baba ya mvulana. Huko nyumbani kwa wazazi wa mvulana hunywa pombe waliyopewa na wazazi wa msichana. Lakini wazazi wengine wa mvulana wanaweza kutoa kila mmoja shilingi tatu halafu kila mmoja akichukua debe moja la pombe na kwenda nayo nyumbani kwake na kuinywa. Kila ndugu ya baba ya mvulana aweza kutoa shilingi tatu na kuchukua debe moja la pombe.