query: Je,mchezo wa soka ulianza katika nchi gani?

pos:
Mpira wa miguu
Ilhali ulikuwa mwanzoni mchezo wa kizungu ulienea haraka kati ya vijana Waafrika kupitia shule, jeshi na wafanyakazi wa reli. Kwa mfano kisiwani Unguja walikuwa wafanyakazi Wazungu na Wahindi waliocheza soka pamoja wakitazamiwa na wenyeji, halafu wanafunzi wa shule ya misioni St Andrew's ya UMCA. Khamis Fereji alikumbuka jinsi gani mnamo 1910 soka ilichezewa na watoto na vijana kote Zanzibar mjini wakitumia mipira ya tennis mtaani au mwambanoni wakati wa jioni ilhali wazee walitazama. Vivyi hivyo aliandika Dr. Nmandi Azikiwe katika kumbukumbu ya maisha yake ya kwamba alipokuwa mtoto Calabar (Nigeria) kabla ya Vita Kuu ya Kwanza walicheza mpira kila mahali kwa kutumia maembe, machungwa au mipira ya tennis

pos:
Mpira wa miguu
Ilianza wakati mashirikisho mawili (Shirikisho la Mpira wa miguu na Mpira wa Ragbi) yalipotawanyika. Shirikisho la kwanza lilibakia Uingereza. Mnamo Oktoba 1963, Vilabu 11 vya London vilituma wawakilishi katika mkutano wa Freemasons ili kujadili na kuweka kanuni zilizokubalika kusimamia mechi zilizochezwa kati yao.

neg:
Kombe la Mataifa ya Afrika
katika shindano la 1968 ilibidi mpango wa mchuano huo ubadilike na kuongeza hadi timu 8 zitakazo faulu kati ya timu 22 zilizofaulu katika raundi ya hapo awali. Timu zilizofaulu ziligawanyishwa katika makundi mawili kila kundi likiwa na timu nne ambazo zilicheza michezo ya mizunguko ambapo timu mbili bora zaidi katika kila kundi zilifaulu katika nusu fainali.Mfumo huu uliendelea kutumika katika fainali hadi mwaka wa 1992. Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo iliweza kushinda baada ya kuwachapa Ghana. Kuanzia mwaka wa 1968 shindano hili limekuwa likitendeka baada ya miaka miwili katika miaka iliyo sawa. Mchezaji wa mbele wa Ivory Coast, Laurent Pokou aliongoza kwa mabao katika michuano ya 1968 na 1970 kwa mabao sita mwaka wa 1968 na mabao nane katika mwaka wa 1970 na kuwa na mabao 14 kwa jumla na kushikilia rekodi kwa muda hadi 2008. Shindano hili liliweza kuonyehwa katika runinga mara ya kwanza mwaka wa 1970 likiwa nchini Sudan, ambayo iliweza kuchukua taji baaada ya kuwashinda Ghana- iliyokuwa ikicheza fainaili ya nne mfululizo.

neg:
Mpira wa miguu
Tangu uhuru soka ilipanuka sana katika nchi huru za Afrika. Baada ya kujiunga na FIFA wawakilishi wa nchi huru za Afrika waliweza kuhakikisha ya kwamba Afrika Kusini ilitengwa kwa sababu ya siasa yake ya apartheid (ubaguzi wa rangi).

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Chini ya programu ya Soka kwa  Urafiki, Siku ya Kimataifa ya Soka kwa  Urafiki husherekewa tarehe 25 Aprili. Katika mapumziko haya iliadhimishwa kwa mara ya kwanza mwaka 2014 katika nchi 16. Katika siku hii, mechi za kirafiki, mobs flash, mbio ndefu, madarasa ya sanaa, maonyesho ya televisheni, vikao vya mafunzo ya wazi, nk. hufanyika. Watu zaidi ya 50,000 hushiriki katika maadhimisho hayo.

neg:
Mchezo wa ng'ombe
Pemba ndipo mahali pa pekee katika Afrika penye desturi hii ya mchezo wa ng'ombe. Hii ni kutokana na athira ya Ureno kwenye mwambao wa Afrika ya Mashariki miaka 400 iliyopita. Mara Wareno walikuwa na kituo huko Chake Chake, mara walikuwa na mapatano ya usaidizi na Pemba, mara waliuachia utawala Sultani wa Mombasa. Haijulikani jinsi walivyoacha desturi hii Pemba.

neg:
Mpira wa mkono
Mchezo huo ulianzishwa mwishoni mwa karne ya 19 kaskazini mwa Ulaya na Ujerumani. Sheria ya kisasa ya mchezo ilichapishwa mnamo mwaka wa 1917 nchini Ujerumani, na ilikuwa na marekebisho kadhaa tangu hapo.

neg:
Bundesliga
Bundesliga ni jina la michezo ya hali ya juu katika nyanja za michezo mbalimbali katika Ujerumani na Austria. Bundesliga ina maana ya kutaja ligi kuu ya nchi nzima. Mpira wa miguu ni mchezo mashuhuri sana katika nchi hizo mbili. Na ndiyo maana mchezo wa mpira wa miguu unajulikana sana katika nchi hizo kwa jina la Bundesliga.

neg:
Pelé
Mwaka 1956, de Brito alimpeleka Pelé Santos,mji wa viwanda na bandari karibu na São Paulo,alienda kwa majaribio kwenye klabu ya Santos FC,akiwaambia mabosi kuwa kijana wa miaka 15 atakuwa mchezaji mkubwa duniani.Pelé alimshangaza kocha Lula wakati majaribio kwenye uwanja wa Estádio Vila Belmiro, na akasaini mkataba na klabu hiyo Juni 1956.Pelé alitangazwa sana kwenye vyombo vya habari kuwa nyota wa baadae.Alianza vizuri Septemba 7 1956 akiwa na umri wa miaka 15 kwenye ushindi wa 7-1 dhidi ya Corinthians Santo Andre akishinda goli la kwanza.

neg:
Ghana
Vilevile, Ghana ni nchi inayojulikana sana katika ulimwengu wa soka. Tarehe 16 Oktoba 2009, Ghana lilikuwa taifa la kwanza la Kiafrika kushinda Kombe la Dunia la FIFA kwa walio chini ya umri wa miaka 20 (FIFA U-20 World Cup) kwa kushinda nchi ya Brazil kwa mabao 4 kwa 3 kupitia mikwaju ya penalti.

neg:
Moussa Sissoko
Sissoko alianza kazi yake ya mpira wa miguu katika klabu za vijana za mitaa katika mkoa wa Île-de-France huko Ufaransa.

neg:
Jimnastiki
Mchezo huo uligundulika huko Ugiriki, na jina jimnastiki limetokana na neno "Gymnos" kwa Kigiriki ambalo linamaanisha utupu.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Msimu wa tatu wa programu wa kimataifa wa Soka kwa ajili ya Urafiki ulifanyika Juni 2015 huko Berlin. Washiriki vijana kutoka bara la Asia - timu za soka za watoto kutoka Japan, China na Kazakhstan - walishiriki katika programu hiyo kwa mara ya kwanza. Kwa ujumla, timu za vijana kutoka vilabu vya mpira wa miguu 24 kutoka nchi 24 zilishiriki katika msimu wa tatu.

neg:
Raga
Rugby ilianzishwa nchini Uingereza sambamba na mpira wa miguu Wakati wa karne ya 19. American Football imezaliwa kutoka kwa rugby ya Kiingereza.

neg:
Mbwana Samatta
Samatta alianza maisha ya soka katika klabu ya Africa Lion yenye makazi yake katika jiji la Dar-es-Saalam maeneo ya Mbagala. Huko aliweza kuonekana na klabu kongwe ya nchini Tanzania ambayo ni Simba Sports Club alipoweza kyishi kwa muda mrefu na hatimaye kuuzwa katika klabu ya Mazembe. Huko aliishi chini ya tajiri maarufu Afrika, Katumbi, ambaye ndiye mmiliki wa klabu hiyo maarufu Afrika na Dunia kwa ujumla.

neg:
Gervais Yao Kouassi
Alianza kazi yake katika shule ya vijana maarufu ya soka ya ASEC Abidjan, ambapo alikuwa huko kwa miaka mitano. Baada ya hapo, alihamia I timu ya ligi ya Ivory Coast ya Deuxiemme Daraja la Nne,Toumodi F.C..Ibrahim Toure,kaka yao Yaya na Kolo Toure kutoka timu za Barcelona na Manchester City alikuwa huko pia kwa muda fulania akicheza.

neg:
Kujenga mwili
Zoezi la kuinua mawe ili kujenga misuli lilifanyika zama za kale nchini Misri, Ugiriki na Tamilakam. Upande wa magharibi katika nchi za Ulaya zoezi hili lilinawiri kati ya mwaka wa 1800 na 1953 wakati wanaume wa miraba walionyesha ubingwa wao na kushindana hadharani. Hata hivyo, wakati ule washindi hawakushindina ujenzi wa misuli bali walishindana ukubwa kwani hata wenye kitambi walishiriki.

neg:
Voliboli
Tarehe 9 Februari 1895, huko Holyoke, Massachusetts (Marekani), William G. Morgan, mkurugenzi wa elimu ya kimwili, aliunda mchezo mpya unaoitwa Mintonette kama nafasi ya kucheza (hasa) ndani na kwa wachezaji wowote. Mchezo huo ulichukua baadhi ya sifa zake kutoka kwa tenisi na mpira wa miguu.

neg:
Mpira wa miguu
Miaka minane baada ya kuanzishwa, Shirikisho la Kandanda (FA) lilikuwa na wanachama 50. Shindano la kwanza la kandanda - Kombe la FA - lilianza mwaka huo, likifuatiwa na lile la Ligi ya Ubingwa miaka 17 baadaye.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Jukwaa la nne la kimataifa la watoto wa Soka kwa ajli ya Urafiki na mchezo wa mwisho wa mashindano ya kimataifa ya soka la watoto wa mtaani yalifanyika Mei 27-28, 2016 huko Milan.  Mshindi wa mashindano ilikuwa timu ya Maribor kutoka Slovenia. Mwishoni mwa Jukwaa, washiriki walifuata utamaduni wa kuhudhuria fainali ya  Ligi ya Mabingwa Ulaya. Matukio ya Jukwa yaliandikwa na waandishi wa habari zaidi ya 200 kutoka vyombo vya habari vinavyoongoza duniani, pamoja na Kituo cha Habari cha Kimataifa cha Watoto, kilichojumuisha waandishi wa habari  vijana kutoka nchi zinazoshiriki.

neg:
Mpira wa miguu
Kwa Tanzania na nchi nyingi za Afrika kuna uhaba wa wafadhiliː hiyo husababisha timu ambazo hazina uwezo wa kiuchumi kukata tamaa. Tatizo kubwa ni uhamisho wa wachezaji vijana wenye uwezo kuhamia nje ya Afrika. Wakati wa kombe la dunia idadi kubwa wachezaji wa timu za kitaifa kutoka Afrika wanaajiriwa na klabu huko Ulaya; wakati wa kombe la dunia dunia 2010 walikuwa asilimia 80 za wachezaji Waafrika kwenye kombe la dunia waliocheza kwa klabu za Ulaya. Hali hii inashusha uwiano wa soka katika ligi za kitaifa kwa sababu wachezaji bora wako ng'ambo wakipatikana tu kwa mechi za kimataifa wakishiriki katika timu ya kitaifa.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwaka 2016, Siku ya Soka na Urafiki iliadhimishwa katika nchi 32. Urusi, iliadhimishwa katika miji tisa: Moscow, St. Petersburg, Novosibirsk, Barnaul, Birobidzhan, Irkutsk, Krasnodar, Nizhny Novgorod na Rostov-on-Don. Nizhny Novgorod aliandaa mechi ya kirafiki kwa wanasoka vijana kutoka Volga FC, na wachezaji watu wazima kutoka klabu hiyo walifanya mazoezi na mafunzo kwa watoto. Katika mechi ya kirafiki huko Novosibirsk, watoto wenye ulemavu walishiriki katika - timu ya mkoa wa Novosibirsk Yermak-Sibir.

neg:
Historia ya Kanisa
Dola la Roma lilikuwa na eneo kubwa sana katika nchi zinazozunguka Mediteranea katika mabara matatu. Mataifa mengi waliishi chini ya utawala wake. Utawala huo ulianza kabla ya Yesu kuzaliwa ukaendelea mpaka karne ya 5 baada ya Kristo upande wa magharibi wa bahari ya Kati na hadi karne ya 15 upande wa mashariki.

neg:
AFC Leopards
AFC Leopards SC , mara nyingi hujulikana kama "AFC" au "the Leopards," ni klabu ya soka, mjini Nairobi, ambayo ilianzishwa mwaka wa 1964. Jina lake lingine ni "ingwe" ( "chui" katika lugha ya Kiluhya), ni klabu maarufu na ya kitamaduni ya Kenya na uwanja wake wa nyumbani ni Uwanja wa Taifa wa Nyayo, ambayo ina nafasi ya watu 30000. Licha ya kuwa na makao katika mji mkuu, Nairobi katika sehemu ya kusini mashariki, ushabiki wake kwa wingi hutoka mkoa wa magharibi. Timu huvalia jesi nyeupe , vinyasa vyeupe na soksi za bluu na wakati mwingine na shati yenye rangi ya bluu na nyeupe; nguo mbadala ni jesi nyekundu na vinyasa vyeupe. Mpinzani wake wa jadi ni Gör Mahia; makabiliano yao hufurahisha sana, na kutokana na mapenzi ya mashabiki makabiliano ya hawa wawili huchukuliwa kama "derby" maarufu na makali zaidi katika kanda. AFC inachukuliwa kama timu hatari ya Afrika ya mashariki, ya kati na ya kusini kwa sababu ya mechi nyingi ambazo imecheza barani na utawala wake katika michuano ya klabu ya CECAFA, kwa kuongezea wachezaji wake wazuri.

neg:
Stoke City F.C.
Ilianzishwa kama Ramblers ya Stoke mwaka wa 1863 klabu hiyo ilibadilisha jina lake kwa Stoke mwaka wa 1878 na kisha kuwa Stoke City mnamo 1925 baada ya Stoke-on-Trent kupata hali ya mji. Wao ni klabu ya soka ya kitaaluma ya pili duniani kote,baada ya Wilaya ya Notts, na walikuwa wanachama wanzilishi wa Soka mwaka 1888.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Wachezaji vijana kutoka klabu ya Syria ya Al-Wahda walishiriki katika msimu wa nne wa Soka kwa ajili ya Urafiki, ambayo ilikuwa haijawahi kutokea. Kuingizwa kwa timu ya Syria kati ya washiriki wa programu na ziara ya watoto wa Syria katika jukwaa huko Milan ilikuwa hatua muhimu kukabiliana na kutengwa kwa binadamu wa nchini hiyo. Bodi ya uhariri wa michezo ya Kiarabu ya kituo cha kimataifa cha televisheni Russia Today, kwa msaada wa Shirikisho la Soka la Siria, lirekodi filamu ya makala "Siku tatu bila vita" kuhusu watoto walioshiriki katika mradi huo. Tarehe 14 Septemba 2016, zaidi ya watu 7,000 walitembelea tamasha ya filamu huko Damascus.

neg:
Muziki wa dansi
Ukitaka kuongea muziki wa dansi uliingiaje nchini ni muhimu kujua historia ya mji wa Tanga. Tanga ndipo muziki wa dansi ulipoingilia nchini. Wajerumani waliusambaratisha mji wa Tanga kwa mizinga kati mwaka 1888 na 1889. Na baada ya hapo kuujenga upya kwa kufuata mpangilio uliosababisha Tanga kuwa na mitaa maarufu kama barabara ya kwanza ya pili na kuendelea. Wajerumani walianzisha shule ya kwanza ya serikali Tanga 1892 na hapohapo wakanzisha bendi ya shule ya kwanza, pamoja na kuwa Wajerumani hawakutawala muda mrefu baada ya hapo lakini Waingereza waliiendeleza sana bendi hiyo iliyokuwa ikipiga aina mbalimbali za muziki wa kigeni.
Dansi ilianza kwanza kama klabu ambapo watu walialikana kuja kucheza aina mbalimbali za muziki wa kizungu mtindo maarufu unaojulikana kama ballroom dancing. Aina hizi za klabu zilianzia Mombasa na kuingia nchini kupitia Tanga na kisha kuletwa Dar Es Salaam na klab iliyokuwa maarufu Tanga iliyoitwa Tanga Young Comrades Club, klabu nyingine ilianzishwa ikaitwa New Generation Club ambayo ilianzisha matawi miji mbalimbali. Klabu hizi ndizo zilizozaa bendi za dansi. Inaonekana Dar Es Salaam ndio ilikuwa ya kwanza kuwa na bendi yake African Association Jazz Band, ambapo wanamuziki wengine waliihama na kuanzisha Dar Es Salaam Jazz Band, hiki kilikuwa kipindi kati ya miaka 1930 na 1940, kwenye 1950 kulikuwa na bendi maarufu Bagamoyo iliyoitwa Lucky Star jazz band ambayo ilikuwa na urafiki na Dar Jazz.
Baada ya hapo kulianza bendi ambazo wanamuziki na wanachama wake walipatikana kutokana na wanakotoka, kulikuweko na Ulanga Jazz band ya Wapogolo, Rufiji Jazz Band iliyoanzishwa na Wandengeleko, Western Jazz iliyoanzishwa kwanza na Wanyamwezi. Bendi zote hizi baadae zilikuja kuwa na wanachama mchanganyiko bila kujali uzawa. Na kulikuweko na Skokian Jazz Band hii ilikuwa ni bendi na klabu ya watu mchanganyiko. Mwaka 1958 wanamuziki kutoka Kilwa walianzisha Kilwa Jazz Band wanamuziki hawa walitoka bendi iliyoitwa Tanganyika Jazz.

neg:
Netiboli
Waanzilishi wa mchezo huo walikuwa Waingereza mnamo mwaka 1890.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Tembo wa  Afrika

neg:
Diego Costa
Alizaliwa huko Brazil na alicheza kwa timu ya soka ya taifa la Brazil kwa mara ya kwanza mwaka 2013. Hata hivyo, sasa anacheza Hispania. Hii imemfanya meneja wa Brazil, Luiz Felipe Scolari, kupatwa na hasira sana. Mwezi Machi 2014, Diego Costa alibadilisha timu ya taifa na kuchezea ile ya Hispania: hii ilikuwa wakati alipopewa uraia wa Hispania. Aliwakilisha Hispania katika Kombe la Dunia la FIFA la 2014.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Urusi, Siku ya Soka na Urafiki iliadhimishwa Aprili 25 katika katika majiji 11. Mechi za soka za kirafiki zilifanyika Vladivostok, Novosibirsk, Yekaterinburg, Krasnoyarsk, Barnaul, St. Petersburg na Saransk, kukumbuka viwango muhimu ya programu. Krasnoyarsk, Sochi na Rostov-on-Don, Urafiki wa Kupokezana ulifanyika kwa ushiriki wa wakimbiza mwenge kutoka  kwenye Kupokezana Mwenge wa Olimpiki  2014. Moscow, kwa msaada wa Shirikisho la Michezo la Blind, Mashindano ya Fursa Sawa yaliandaliwa. Tarehe 5 Mei, Siku ya Soka na Urafiki iliadhimishwa huko Nizhny Novgorod na Kazan.

neg:
Ghana
Soka ndiwo mchezo ulio na umaarufu zaidi nchini.
Timu za kitaifa za soka ya wanaume zinajulikana kama The Black Stars, the Black Satellites na the Black Starlets na timu hizi hushiriki katika michuano mingi ikiwemo ile ya Kombe la Mataifa ya Afrika, Kombe la Dunia la FIFA na Kombe la Dunia la FIFA kwa walio chini ya miaka 20. Timu ya the Black Satellites ilishinda Kombe la Dunia la FIFA kwa walio chini ya miaka 20 mnamo 2009 baada ya kushinda timu ya Brazili ya Seleção. Kuna timu za soka kadhaa nchini Ghana za kutajika zaidi zikiwa Accra Hearts ya Oak SC na Asante Kotoko baina ya zingine. Baadhi ya wachezaji wa soka wa Ghana wanaojulikana katika daraja ya kimataifa au waliopata ufanisi katika soka ya Ulaya ni Abedi Pele, Ibrahim Abdul Razak, Tony Yeboah, Anthony Annan, John Paintsil, Asamoah Gyan, Samuel Osei Kuffour, Richard Kingston, Sulley Muntari, Laryea Kingston, Stephen Appiah, Andre Ayew, Emmanuel Agyemang-Badu, Dominic Adiyiah na Michael Essien.

neg:
Miroslav Klose
Klose alijifunza mpira wa miguu katika klabu ya kijiji iitwayo Blaudach-Diedelkopf, katika Ligi ya saba ya Ujerumani.Klose Umashuhuri wake ulijitokeza zaidi kuanzia kwenye klabu iitwayo 1.FC Kaiserslautern katika Bundesliga iliyomnunua kutoka kwenye klabu iitwayo FC Homburg, mwaka 2001 aliweza kujiunga na timu ya taifa ya Ujerumani Aliichezea klabu hiyo ya Kaiserslautern kuanzia mwaka 1994 hadi mwaka 2004 na umashuhuri wake zaidi ulijitokeza katika kombe la dunia 2002 huko Japan na Korea Kusini hata bei yake ilipanda kutokana na umashuhuri wake na uchezaji wake mpaka klabu nyingi ziliweza kujitokeza nakutaka kumnunua hadi ilipofika mwaka 2004 klabu mashuhuri Ujerumani na barani ulaya iitwayo Werder Bremen iliweza kumnunua kwa kiwango cha pesa Milioni 5 €(Euro).
Klose mara nyingi hulinganishwa na wachezaji wakubwa na maarufu duniani kama vile Michael Owen na Ruud Van Nistelrooy na Ronaldo na wengine pia mashuhuri.

neg:
Gambiti
Gambiti (Kiingereza: "Gambit"; kutoka Kiitalia: "Gambetto") ni mwanzo wa mchezo wa sataranji.

neg:
Manuel Fernandes
Alianza kazi yake ya kitaaluma katika klabu ya Benfica akiwa na umri wa miaka 18 tu, kisha akaenda kushindana nchini Uingereza na Hispania, hasa katika klabu ya Everton na klabu ya Valencia.

neg:
Pelé
Pelé alikulia katika hali ya umaskini huko Bauru kwenye mji wa Paulo.Alijikusanyia fedha kidogo alipofanya kazi kwenye duka la chai.Alfundishwa kucheza mpira wa miguu na baba yake lakini hakuweza mara acheze na soksi iliyojazwa na magazeti au magada ya mapera huku akifunga na kamba.Amechezea klabu nyingi za vijana kama "Sete de Setembro", "Canto do Rio", "São Paulinho", na "Amériquinha". Pelé aliisaidia "Bauru Athletic Club" klabu ya vijana (ikifundishwa na Waldemar de Brito) kushinda mataji mawili ya mashindano ya klabu za vijana za São Paulo.Pelé alishindana mashindano ya mpira wa miguu ya ndani ya chumba ambapo aliisaidia timu yake ya Bauru.

neg:
Wushu - (Kung Fu)
Wushu (/ˌwuːˈʃuː/), au Kungfu ya Kichina, ni mchezo wa upiganaji ulioanzishwa nchini China. Jina ""Wushu"" linatokana na maneno ya Kichina (武 "Wu" = kijeshi, kwa Kiingereza military or martial, na 術 "Shu" = Sanaa, kwa Kiingereza arts).

neg:
Kombe la Mataifa ya Afrika
Chimbuko la Kombe la Mataifa ya Afrika lilikuwa mnamo tarehe Juni 1956, wakati uundaji wa Confederation of African Football ulipendekezwa katika mkutano wa tatu wa bunge la FIFA mjini Lisbon. Kulikuwa na mipango ya haraka kwa mashindano ya mataifa ya bara kufanyika, na mwaka wa 1957 mwezi wa Februari shindano la kwanza la Kombe la Mataifa ya Afrika lilifanyika mjini Khartoum, Sudan. Hakukuwa na mechi za kufuzu katika shindano hili , kwani uwanja ulikuwa na mataifa manne ambao ndio wanzilishi wa CAF (Sudan, Misri, Ethiopia, na Afrika ya Kusini). Kukataa kwa Afrika ya Kusini kupeleka kikosi chenye wachezaji wa rangi tofauti katika ushindani kulisababisha wao kuadhibiwa na Ethiopia iliweza kufuzu katika fainali .
Kutokana na tukio hilo mechi mbili ndizo zilizochezwa na Misri kuwa bingwa wa kwanza katika bara baada ya kushinda Sudan katika nusu fainali na Ethiopia katika fainali. Miaka miwili baadaye, Misri ndiyo ilikuwa mwenyeji wa pili wa ANC mjini Cairo ambapo timu zile tatu ndizo zilishiriki .Kama mwenyeji na bingwa tetezi Misri iliweza kushinda baada ya kuwalaza sudan katika fainali.

neg:
Mpira wa miguu
Shirikisho la Soka Duniana (FIFA) ndilo shirikisho kuu linalosimamia kandanda duniani. Wanachama wake ni mashirikisho ya kandanda ya nchi mbalimbali. Kufikia mwaka wa 2000, lilikuwa na wanachama 204 kutoka pembe zote za dunia. Shirikisho hili huandaa mashindano mbalimbali ya soka kama vile Kombe la Dunia la FIFA na pia huwatunuku wachezaji.

neg:
Lionel Messi
=Maisha ya zamani=
Lionel Andrés Messi alizaliwa tarehe 24 Juni 1987 huko Rosario, wa tatu wa watoto wanne wa Jorge Messi, meneja wa kiwanda cha chuma, na mke wake Celia Cuccittini, ambaye alifanya kazi katika viwanda vya sumaku. Kwa upande wa baba yake, yeye ni wa asili ya Kiitaliano na Kihispania, mjukuu wa wahamiaji kutoka Marche na Catalonia, na kwa upande wa mama yake, ana asili ya Kiitaliano. Kukua katika familia yenye kuunganishwa sana na ya soka, "Leo" alifanya shauku kwa ajili ya mchezo tangu mwanzo, akicheza mara kwa mara na ndugu zake mkubwa, Rodrigo na Matías, na binamu zake, Maximiliano na Emanuel Biancucchi, wote wawili akawa wavulana wa soka. Alipokuwa na umri wa miaka minne alijiunga na klabu ya Grandoli, ambapo alipigwa na baba yake, ingawa mvuto wake wa kwanza kama mchezaji alikuja kutoka kwa bibi yake ya uzazi, Celia, ambaye alimpeleka naye kwa mafunzo na mechi. Aliathirika sana na kifo chake, muda mfupi kabla ya kuzaliwa kwake kumi na moja; tangu wakati huo, kama Katoliki mwenye kujitolea, ameadhimisha malengo yake kwa kutazama na kuelezea angani kwa ushuru wa bibi yake.
"Wakati ulipomwona ungefikiri: mtoto huyu hawezi kucheza mpira, yeye ni mdogo, yeye ni tete sana, mdogo sana. Lakini mara moja utajua kwamba alizaliwa tofauti, kwamba alikuwa ni jambo la ajabu na kwamba alikuwa akienda kuwa kitu cha kushangaza. "
-Newell's Old Boys kocha wa kijana Adrián Coria anahisi hisia yake ya kwanza ya Messi mwenye umri wa miaka 12.

neg:
Riadha
Kihistoria, michezo ya mpango inahesabiwa kuwa imeanza na Olimpiki huko Ugiriki mwaka 776 KK.

neg:
Mpira wa miguu
Hata hivyo, ni nchini Uingereza ambapo umbo la soka la kisasa lilianza kulipuka.

neg:
Mbwana Samatta
Kijana huyu, kabla ya kujiunga na miamba ya soka katika nchi ya Ubelgiji alitokea klabu ya TP-Mazembe ya nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo iliyoshinda Ligi ya Mabingwa Afrika mwaka 2015, akifunga mabao saba na kuibuka mfungaji bora wa mashindano.

neg:
Mpira wa miguu
Miongoni mwa kanuni zilizowekwa ni zile za kukataa utumiaji wa mikono kushika mpira na kunyang'anyana kwa nguvu. Soka na Ragbi zilifarakana tarehe hiyo.

neg:
Mpira wa miguu
Hali halisi kuna namna nyingi kucheza soka hata pasipo na wachezaji 22 au uwanja kamili. Kila mahali dunaini watu hasa vijana hucheza barabarani au shambani kwa kila idadi ya wachezaji, ilhali fimbo au mawe mawili hudokeza goli. Pasipo na mpira kamili vijana hujitengenezea kifaa kwa karatasi au plastiki iliyoshikwa kwa kamba katika umbo la kufanana na tufe.

neg:
Michezo ya Afrika Nzima
Katika miaka ya mapema ya sitini, nchi za Afrika zilizokuwa zinazungumza Kifaransa zilipanga Michezo ya Urafiki. Michezo hii ilipangwa na Madagascar (1960) na kisha Côte d'Ivoire (1961). Michezo ya tatu ilipangwa kufanyika nchini Senegal mwaka wa 1963. Kabla ya micheza hiyo kukamilika, Mawaziri wa Vijana na Mchezo wa Kiafrika walikutana Paris mwaka wa 1962, na kwa sababu chache za nchi zilizokuwa zinazungumza Kiingereza zilikuwa tayari zinashiriki, wao wakaipa Michezo hiyo jina la Michezo ya Pan Africa. Michezo hii ilipewa utambulisho rasmi na IOC kuwa katika kiwango sawa na michezo mingine ya kibara kama vile michezo ya bara Asia na Michezo ya Pan America.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwaka 2018, iliamuliwaa kwamba msimu wa sita wa programu ya Soka kwa ajili ya Urafiki utafanyika tareheb 15 Februari hadi 15 Juni nchini Urusi. Washiriki wa programu ni pamoja na wachezaji wa mpira wa miguu vijana na waandishi wa habari waliowakilisha nchi 211 na kanda mbalimbali duniani. Siku ya kuanza rasmi kwa programu ya mwaka wa 2018 ilitolewa na droo ya wazi ya Soka kwa ajili ya Urafiki hewani, kwa mujibu wa matokeo amabyo timu 32 za mpira wa miguu za kimataifa - Timu za Urafiki - zilianzishwa.

neg:
Ukristo barani Afrika
Asili ya jumuiya hizo iko Misri. Katika karne ya 3 mateso yalizidi chini ya serikali ya Waroma Wapagani. Wakristo wengine walijificha jangwani wakiogopa kulazimishwa kutoa sadaka kwa sanamu. Wengine waliona jinsi familia yao ilivyouawa katika dhuluma za kidini. Wengine karibu walikata tamaa wakiona Wakristo wengine walivyokana imani kwa kuogopa mateso. Kumbe wengine hawakuona raha tena katika maisha ya kawaida, wakajitenga na dunia wakaenda porini kuishi kule maisha ya kufunga na kusali.

neg:
Michezo ya Afrika Nzima
Makala ya kwanza yalifanyika mwaka wa 1965 katika mji wa Brazzaville, nchini Kongo. Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki (IOC) ilitoa utambulisho rasmi kwa tukio hili kama tukio la bara la michezo mbalimbali, pamoja na michezo ya Pan American na Michezo ya bara Asia.

neg:
Dennis Oliech
Bwana Oliech alianza kuichezea Timu ya taifa ya soka ya Kenya tar 4 mei 2002.
Alianza kucheza mpira katika umri wake mdogo katika klabu ndogo huko Kenya iitwayo Dagoretti Santos, baada ya hapo akajiunga na klabu mashuhuri Kenya Mathare United.

neg:
Emmanuel Adebayor
Adebayor alihamia barani Ulaya akiwa na umri mdogo kabisa baada yakuacha klabu yake ndogo huko nchini Togo aliishi baadhi ya muda mrefu kidogo huko Ufaransa bila kua na timu lakini alikutwa akipenda mpira wa miguu tangu angali mdogo basi akawa anashiriki katika baadhi ya mechi za wa vijana katika mitaa ya Ufaransa, baadhi ya watu kutoka kwenye klabu ya Metz wakamuona nakumkubali kutoka na ufundi wa uchezaji wake wakawa wamemchukua nakumuweka kwenye Metz ya vijana lakini ya umri wa myaka 15 nakupandishwa kwenye Metz ya vijana wa myaka 17 na alicheza kama myaka miwili, baadae kutokana na uchezaji wake uzuri kocha wa timu ya kwanza ya Metz (timu kubwa) akaomba wampandishe kwenye timu kubwa nakushiriki na timu hiyo katika ligi ya kwanza ya Ufaransa (Ligue 1). Katika msimu wake wa kwanza, alicheza mechi tisa na alifunga mabao ma wili tu. Katika msimu 2002-2003,Adebayor alifunga magoli 17 katika mechi 35.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwaka 2017, idadi ya nchi zinazoshiriki iliongezeka kutoka 32 hadi 64. Kwa mara ya kwanza, programu ya Soka kwa ajili ya Urafiki ilihudhuriwa na watoto kutoka Meksiko na Marekani. Hivyo, mradi huo uliunganisha wachezaji vijana wa mabara manne - Afrika, Ulaya-Asia, Amerika ya Kaskazini na Amerika ya Kusini.

neg:
Historia ya teknolojia
Watu wa kwanza waliishi katika Afrika penye hali ya hewa ya joto. Kadri walivyohama na kufika nchi baridi zaidi walihitaji mavazi ya kujikinga dhidi ya baridi. Inaaminiwa ya kwamba mwanzoni ngozi za wanyama zilitumiwa kama mavazi lakini rahisi kujua chanzo kamili kwa sababu tofauti na zana za mawe ngozi au vitambaa vinaoza. Lakini kuna sindano za kushona zilizotengenezwa kwna mifupa na ndovu zilizopatikana tangu miaka 30,000 KK. Hakuna uhakika ufundi wa ufumaji ulianza lini lakini kuna dalili katika makaburi ya kale zinazoonyesha uwezekano ya kwamba ufumaji ulianza kabla ya kilimo.

neg:
Michezo
Michezo ni ya aina nyingi ikiwemo michezo ya juu angani, majini, kwenye nchi kavu na pia kwenye barafu. Watu hushiriki kwenye michezo kushindania zawadi, kama aina ya mazoezi au kujiburudisha tu.
Mifano maarufu ya michezo ni mpira wa miguu, mpira wa kikapu, mpira wa mikono, mpira wa magongo, aina za mbio, mashindano ya kuogelea na kadhalika.

neg:
Historia ya Kanisa
Wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa Ukristo Ulaya, k.mf. Augustino wa Canterbury (+605), aliyetumwa Uingereza na Papa Gregori I (540-604), mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, halafu Bonifas (672-754), mtume wa Ujerumani na mfiadini.
Panteno wa Chuo cha Aleksandria alikwenda India kuhubiri Injili. Wamisionari wa Kanisa la Misri walianzisha Kanisa katika Sudan na Ethiopia za leo.

neg:
Marouane Fellaini
Alizaliwa Etterbeek kwa wazazi wake nchini Morocco, Fellaini alicheza soka la vijana Anderlecht, R.A.E.C. Mons, Royale Francs Borains na Charleroi S.C kabla ya kujiunga na Standard Liège.Baada ya kushinda Daraja la kwanza la Ubelgiji na Shoe Ebony, alihamia Uingereza kujiunga na Everton FC.

neg:
Mpira wa kikapu
Kila goli katika kikapu cha upande mwingine linahesabiwa kama pointi 2 au 3, kutegemeana na umbali wa kurusha. Goli la penati huleta pointi 1 tu.
Mchezo huu ulianzishwa na mwalimu James Naismith kwenye chuo cha Springfield College huko Massachusetts mwaka 1891. Alibuni mchezo huo kwa ajili ya wanafunzi wake ili wapate mazoezi wakati wa kipupwe waliposhindwa kucheza nje.

neg:
Cristian Rodriguez
Alianza kucHeza mpira akiwa mdogo sana; jina lake la utani waliokuwa wanamuita ni Cebolla lilitoka huko penalo kwa baba yake na sababu ya kulipenda jina hilo lilikuwa na maana nzuri ni mtu mwenye kasi, uwezo na maarifa.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mashindano ya soka ya kimataifa ya watoto yanafanyika ndani ya mfumo wa programu ya Soka kwa Urafiki. Timu zinazoshiliki  katika michuano - Timu za Urafiki - huundwa wakati wa Droo ya Wazi. Timu hizo zimeandaliwa kwa kufuata kanuni za Soka kwa Urafiki: wanariadha wa mataifa tofauti, jinsia na utimamu wa mwili hucheza katika timu moja.

neg:
Tennis
Chanzo chake kilikuwa wakati wa karne ya 11 huko Ufaransa. Wakati ule wachezaji walipiga kwa mkono wakauita “Jeu de Paume” yaani mchezo wa makofi.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwisho wa 2015 ilikuwa sherehe ya kutoa tuzo ya Kombe la tunu Tisa, ambalo lilinyakuliwa na klabu ya soka ya Barcelona (Hispania). Mshindi alichaguliwa na watoto ambao, mwishoni mwa jukwaa, walishiriki katika tukio la dunia la kupiga kura lililofanyika katika nchi zote 24 zilizoshiriki.

neg:
Macheda
Alizaliwa katika mji mkuu wa Roma na alianza wasifu wake wa kandanda na upande wa mtaa ujulikanao kama Lazio. Hata hivyo, kutokana na kanuni za kandanda za Kiitaliano zinazowazuia wachezajji wenye umri chini ya miaka 18 kusaini mikataba ya kitaaluma, hakuwa amefungwa na klabu, na muda mfupi baada ya kusheherekea siku yake ya kuzaliwa ya 16, alitia mkataba na klabu ya Manchester United ya Uingereza, ambapo kanuni zinaruhusu kuwasaini wachezaji wenye umri wa miaka 16 na zaidi. Kufuatia familia yake kuhamishwa kwa Uingereza, yeye alijiunga na klabu rasmi kama biträdande tarehe 16 Septemba 2007, na ilianza miaka mitatu udhamini katika klabu ya Academy. aKufuatia familia yake kuhamishwa nchini Uingereza, alijiunga na klabu rasmi kama mwanafunzi tarehe 16 Septemba 2007, na ilianza udhamini wa miaka mitatu katika Academy ya klabu ya Manchester United.

neg:
UEFA
UEFA ilianzishwa tarehe 15 Juni 1954 mjini Basel, Uswisi kufuatia majadiliano kati ya mashirika ya soka ya Ufaransa, Italia na Ubelgiji. Makao makuu yalikuwa Paris hadi 1959 wakati shirikisho hili lilihamia Bern. Henri Delaunay ndiye aliyekuwa Katibu Mkuu wa kwanza na Ebbe Schwartz rais. Ofisi ya utawala wake imekuwa katika Nyon, Uswisi, tangu mwaka 1995. Awali ilikuwa inajumuishwa na vyama 25 vya kitaifa. Hivi sasa kuna vyama 53 (angalia chini ya ukurasa huu au "Orodha ya UEFA timu za kitaifa za kandanda)." Timu za UEFA za kitaifa zimeshinda Kombe la Dunia la FIFA mara tisa (Italia 4, Ujerumani 3, Uingereza na Ufaransa nyara kila moja), kama timu za mataifa ya CONMEBOL, na vilabu vya UEFA vimeshinda Kombe la intercontinental mara 21 na Kombe la dunia la Klabu la FIFA mara 3, kombe moja tu chini ya vilabu vya CONMEBOL.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Katika Jukwaa la Kimataifa la Watoto la Soka kwa Urafiki, washiriki vijana  mradi hujadili na watu wazima juu ya kukuza na kuvistawisha viwango vya programu duniani kote. Wakati wa Jukwaa, watoto hukutana na kuzungumza na wenzao kutoka nchi nyingine, wanasoka maarufu, waandishi wa habari na watu mashuhuri, na pia kuwa mabalozi vijana ambao baadaye huendeleza  maadili mame kwa wenzao.

neg:
Didier Zokora
Zokora alianza kuichezea timu yake ya taifa ya [[Cote d'Ivoire]] mwaka 2000 lakini bila kua kiungo muhimu kutokana na umri wake mdogo nakuchezea katika ligi ya nyumbani kwani timu ya taifa ya [[Cote d'Ivoire]] hutegemea zaidi wachezaji wanaocheza nje, alipotoka nakujiunga na klabu ya huko Ubelgiji ndio alianza kucheza vizuri katika timu ya taifa nakushiriki katika mechi nyingi kama kiungo muhimu lakini alidhihirika zaidi nakupata umashuhuri zaidi mwaka 2005 katika mashindano yakugombea tiketi yakuelekea katika kombe la dunia lililofanyika huko [[Ujerumani]] waliweza kunyakua tiketi kutoka katika mikono ya timu kali kama [[Misri]] na [[Kameruni]] na huo mwaka waliweza kuifunga [[Misri]] nyumbani [[Misri]] 2-1 na huko [[Cote d'Ivoire]] 2-0 timu [[Cote d'Ivoire]] huo mwaka ilionekana timu kali sana ambayo ni vigumu kufungwa kiuraisi ilishiriki katika [[kombe la Mataifa ya Afrika]] misri ilitoa timu nyingi kama [[Nigeria]] na [[Kameruni]], walifika fainali lakini walifungwa kwa mapenelti na waandalizi wa kombe hilo [[Misri]].[[Jamii:Waliozaliwa 1980]]
[[Jamii:Wachezaji mpira wa Cote d'Ivoire]]
[[Jamii:Watu walio hai]]

neg:
Mpira wa miguu
Wachezaji wawili wa Kilabu ya Darwin, John Dove na Fergus Suter walikuwa wa kwanza kulipwa kwa mchezo wao. Kitendo hiki kilikuwa mwanzo wa soka ya kulipwa iliyohalalishwa mwaka wa 1885.

neg:
Tanga (mji)
Klabu za kwanza nchini zilianzia Tanga. Kulikuwa na klabu kama Young Noverty miaka michache baada ya Vita ya Kwanza ya Dunia, wakati huo nchi ya Tanganyika ikiwa bado changa kabisa. Mtindo huu wa vilabu vya dansi ulienea na baadaye kuingia Dar es Salaam na miji mingine iliyokuwa imeshaanza wakati huo. Vilabu hivi ndivyo baadae vikaanzisha vikundi vya kwanza vya muziki wa dansi. Hata majina ya vikundi hivyo vya kwanza yalihusiana na klabu za burudani za wakati huo. Kulikuwa na vikundi kama Coast Social Orchestra, Dar es Salaam Social Orchestra na kadhalika. Hivyo mji wa Tanga ulikuwa katika ndoto za vijana enzi hizo. Kwa vile vijana wengi walikusanyika katika jiji hili nchi, kulianzishwa pia klabu ambazo zilikuwa kwa ajili ya vijana waliokuwa wakitoka kabila moja. Klabu hizo zikiwa na nia ya wananchama wao kusaidiana katika shida na raha, na vilabu hivi pia vilikuwa ni sehemu muhimu katika kutoa burudani kwa vijana waliotoka sehemu moja.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwaka 2015, Siku ya Soka na Urafiki iliadhimishwa katika nchi 24. Wakati wa tamasha hilo, kulikuwa na mechi za soka za kirafiki na matukio mengine. Ujerumani, wanasoka wa Schalke 04 walitoa mafunzo ya wazi, Serbia iliandaa maonyesho ya televisheni, Ukraine - mechi kati ya timu watoto ya  Volyn FC na watoto waliosajiliwa katika kituo cha mji wa Lutsk cha huduma za kijamii kwa familia, watoto na vijana.

neg:
Voliboli
Mchezo mwingine wa ndani, mpira wa kikapu, ulikuwa unaambukizwa katika eneo hilo, baada ya kuanzishwa kilomita kumi na sita mbali na mji wa Springfield, Massachusetts, miaka minne tu kabla. Mintonette iliundwa kuwa michezo ya ndani, kwa wanachama wakubwa wa YMCA, wakati bado wanahitaji jitihada kidogo za mashindano.

neg:
Voliboli
Baada ya mwangalizi, Alfred Halstead, aliona hali ya kuvutia ya mchezo katika mechi yake ya kwanza ya maonyesho mwaka wa 1896, alicheza katika Shule ya Mafunzo ya Kimataifa ya YMCA (ambayo sasa inaitwa Springfield College, mchezo huo ulianza kujulikana kama voliboli (awali ilikuwa imeandikwa kama mbili maneno: "mpira wa nyavu"). Sheria za voliboli zilibadilishwa kidogo na Shule ya Mafunzo ya Kimataifa ya YMCA na mchezo umeenea kote nchini kwa YMCA mbalimbali.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwanzo wa Programu ya Kijamii ya Watoto ya Soka kwa ajili ya Urafiki mwaka 2016 ilitolewa kama sehemu ya mkutano wa waandishi wa habari mtandaoni kupitia Hangout, uliofanyika Machi 24 huko Munich uliohudhuriwa na balozi wa kimataifa wa programu ya Franz Beckenbauer.

neg:
UEFA
Kombe la UEFA Super, ambalo huweka pamoja washindi wa Ligi ya Mabingwa dhidi ya washindi wa ligi ya UEFA Europa (awali washindi wa Kombe la Washindi), lilizinduliwa mwaka wa 1973
Kombe la UEFA la Intertoto lilikuwa ni shindano la majira ya joto, awali liliendeshwa na shirikisho la vyama vya soka vya Uropa ya Katikati , ambalo lilizinduliwa tena na kutambuliwa kama shindano rasmi la UEFA na UEFA mwakani 1995. Kombe la mwisho la Intertoto lilifanyika mwaka 2008. UEFA pia huandaa Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya UEFA ya vilabu vya timu za wanawake, iliyofanyika kwanza mwaka 2001, na ikajulikana kama Kombe la Wanawake la UEFA hadi 2009.
Kombe la UEFA / CONMEBOL la inta-kontineneti liliandaliwa pamoja na CONMEBOL kati ya Ligi ya Mabingwa na washindi wa Copa Libertadores
Timu tatu(Juventus, Ajax na Bayern Munich), ndio tu zimeshinda kila shindano ya mashindano yote matatu (Kombe la Uropa/Ligi ya Mabingwa ya UEFA, Kombe la Washindi la UEFA na Kombe la UEFA/ Ligi ya Europa), ufanifu ambao hauna uwezekano tena kwa timu yoyote ambayo haikushinda Kombe la Washindi (kama vile Real Madrid). Kwa sasa kuna timu tisa barani Uropa ambazo zimeshinda vikombe viwili kati ya vikombe vyote vitatu; zote zimeshinda Kombe la Washindi, nne zinahitaji kushinda katika Ligi ya Mabingwa na tano zinahitaji kushinda Ligi ya Europa ya UEFA.
Juventus ndiyo timu ya pekee barani Uropa kuwahi kushinda vikombe na michuano yote rasmi ya UEFA na, kama upande wa kwanza katika historia ya soka ya Ulaya kuwahi kushinda mashindano matatu makuu ya UEFA, walipokea "Plaque ya UEFA" kutoka kwa Umoja wa Ulaya wa Vyama vya Mpira mnamo tarehe 12 Julai 1988

neg:
Chui
Chui wamejulikana kwa binadamu tangu enzi za kale na wameonekana kwenye sanaa, imani kwa nchi nyingi ambako walitokea kihistoria, kama vile Ugiriki ya kale, Persia na Roma, na hata kule ambako hawakuwepo ila kuanzia milenia za hapa karibuni, kwa mfano Uingereza. Matumizi ya sasa ya chui ni kama ngao ya michezo, ngao ya taifa imezoeleka sana kwa afrika, japo bidhaa nyingi duniani zinatumia jina hili.

neg:
FIFA
FIFA ilianzishwa mwaka 1904 mjini Paris, Ufaransa na kwa mwaka 2015 ina shirika za kitaifa wanachama 208. Lugha rasmi ni Kiingereza, Kifaransa, Kijerumani na Kihispania.

neg:
Michezo
Kwa nchi ya Tanzania michezo inayopendwa sana ni: mpira wa miguu, riadha, mpira wa pete, mpira wa wavu; pia kuna hamasa kubwa kwa watu kusoma magazeti kuhusu michezo ili kupata dondoo na habari muhimu kuhusu michezo mbalimbali inayoendelea huko viwanjani.

neg:
Baseball
Timu mbili zinashindana kwa shabaha ya kupata ponti zaidi kuliko wengine. Asili ya baseball ni michezo iliyopelekwa Marekani na wahamiaji kutoka Ulaya. Kwa tabia kadhaa mchezo unafanana na kriketi.

neg:
Freestyle Football Tanzania
FFT kabla ya kuwa chombo kilikuwa kinatambulika kama Chama cha uchezeaji wa mpira wa miguu wa Tanzania - TFFA (Tanzania Freestyle Football Association) , hivyo kilijulikana rasmi na serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mnamo Julai 19, 2015 kama FFT (Freestyle Football Tanzania).. FFT iliweza kusajili klabu ya kwanza iitwayo Genius MP. Morison Mosses Jumanne ndiye rais wa awamu ya I ya FFT na mwenyekiti wa klabu ngazi ya taifa na Pascal Chang'a ndiye makamu wa rais wa awamu ya I ya FFT na makamu mwenyekiti wa klabu ngazi ya taifa tangu Julai 19, 2015.
Ni klabu mama ya mchezo wa kuchezea mpira wa miguu yenye jukumu na mamlaka ya kusimamia, kuendesha na kuratibu mchezo huu. Ilianzishwa 2015 na kusajiliwa Aprili 27, 2016 kwa kupewa namba ya usajili NSC 11410. Klabu ina uhusiano na shirikisho la ulimwengu ambalo balozi wake mkuu ni Ronaldinho Gaucho. Waanzilishi ni Morison Mosses Jumanne na Pascal Chang’a.

neg:
Michezo ya Afrika Nzima
Michezo ya Afrika Nzima (pia huitwa Michezo ya Afrika au Michezo ya Pan Afrika) ni tukio la michezo mbalimbali ya mataifa ya Afrika linalofanyika kila miaka minne, linaloandaliwa na Muungano wa Kamati za Kitaifa za Olimpiki za Afrika (ANOCA). Mataifa yote yanayoshiriki lazima yawe yanatoka katika bara la Afrika.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwaka 2017, Siku ya Soka na Urafiki iliadhimishwa katika nchi 64. Wachezaji mashuhuri, ikiwa ni pamoja na mlinzi wa Serbian Branislav Ivanovich na mshambuliaji wa Kiholanzi Dirk Kuyt, walishiriki katika matukio duniani kote. Nchini Ugiriki, tukio lilihudhuriwa na Theodoras Zagorakis, mshindi wa michuano ya soka ya Ulaya 2004 na timu yake ya taifa. Nchini Urusi, Zenit FC ilihudhuria kipengele cha mafunzo maalum ya Zakhar Badyuk, Balozi mdogo wa programu ya Soka kwa Urafiki mwaka 2017. Katika mafunzo, kipa wa Zenit FC, Yury Lodygin alitoa alama za  juu kuelezea uwezo wa Zakhar na kumwelezea siri za ukipa.

neg:
Edwin Gyasi
Alizaliwa huko Uholanzi lakini wazazi wake ni raia wa Ghana,Gyasi alicheza kwa mara yake ya kwanza katika timu ya taifa ya mpira wa miguu nchini Ghana katika ushindi wa kufuzu katika Kombe la Dunia la FIFA mwaka 2018 ambapo walishinda magoli 5-1 dhidi ya Kongo tarehe 5 Septemba 2017.

neg:
Didier Zokora
Zokora alianza kucheza mpira katika katika ujana wake katika klabu ya ASEC Mimosas(Cote d'Ivoire) mwaka 1999/2000,huo mwaka alionekana ni miongoni mwa wachezaji wazuri katika klabu yake hiyo ya ASEC,basi baadhi ya klabu za Ulaya zilipendelea kumnunua,katika mwaka 2000 klabu ya Ubelgiji ya KRC Genk iliweza kupata fursa yakumnunua,Zokora alicheza katika klabu hiyo hadi mwaka 2004 na aliichezea klabu hiyo katika mechi 126 na alifunga goli li moja tu,nakuanzia mwaka 2004 alijiunga na klabu mashuhuri ufaransa ya Saint-Étienne huko ndipo alianza kuonekana kua nyota au kua mashuhuri katika ulimwengu wa mpira maana uchezaji wake katika timu hiyo ya Ufaransa ulikua mzuri sana na katika timu yake ya taifa maana alisaidia timu yake kushika nafasi za mwanzo katika Ligue 1(Ligi ya kwanza) ya Ufaransa na alichezea klabu hiyo ya ufaransa mechi 66 na alifunga magoli mawili tu,Uchezaji wake mzuri ulipeleka klabu nyingi kubwa kubwa barani Ulaya kupendelea kumnunua lakini klabu ya Uingereza iliweza kumnunua kwani ilitoa pesa nyingi na ilikua mwaka 2006 na aliichezea klabu hiyo ya[[Uingereza kuanzia mwaka 2006 hadi mwaka 2009.

neg:
Kenneth Zohore
Alianza kazi yake nchini Denmark, akicheza mwanzo wake wa kitaaluma katika klabu ya Copenhagen akiwa na umri wa miaka 16, akiwa mchezaji mdogo sana kucheza katika Superliga ya Denmark.

neg:
Mpira wa miguu
Mataifa mengine mengi yalianzisha Mashirikisho ya Kandanda kufikia 1904 wakati Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) lilipoanzishwa. Tangu hapo, kandanda ya kimataifa imekuwa ikikua licha ya vikwazo mbalimbali.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Wachezaji vijana walizungumza na wenzao kutoka nchi nyingine na nyota wa soka duniani, ikiwa ni pamoja na balozi wa kimataifa wa programu, Franz Beckenbauer na pia kushiriki katika mashindano ya kimataifa ya soka la mtaani miogoni mwa timu za watoto. Mshindi wa mashindano ya Kimataifa ya Soka mwaka 2015 ilikuwa timu ya watoto ya Rapid (Austria).

neg:
Miroslav Klose
Klose alizaliwa katika mji wa Opole, katika mkoa wa Silesia nchini Poland. Baba yake na mama yake walikuwa wanariadha; mama yake, Barbara Jez, alikuwa mchezaji katika timu ya taifa ya mpira wa mikono ya Poland. Baba yake Josef Klose alicheza mpira wa miguu wa kulipwa katika klabu ya Odra Opole, kabla ya kuacha nchi ya Poland nakuelekea Ufaransa kucheza katika klabu mashuhuri Ufaransa ya AJ Auxerre.
Katika mwaka 1985 Miroslav na mama yake walielekea kujiunga na baba yake Klose ambae alihahamia kuishi katika mji wa Kusel, Ujerumani huko Ujerumani ndio walifika wanaishi moja kwa moja, Klose alijifunza Lugha ya Kijerumani katika shule inayopatikana katika mji wa Kindergarten, Klose alimuoa mwanamke mwenye asili ya Poland aitwae Sylwia Klose na anawatoto wa wili Luan na Noah.

neg:
Deco
Deco alianza kufahamika katika tasnia ya mpira wa miguu alipoanza kuichezea klabu ya Benfica ya nchini Ureno mwaka 1997.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ubelgiji
Timu ya taifa ya kandanda ya Ubelgiji imesimama rasmi Ubelgiji katika soka la ushirikiano tangu mechi yao ya kwanza mwaka 1904.

neg:
Utamaduni wa Nigeria
kadanda (mara nyingi inajulikana kama "mpira") ni maarufu sana kote nchini na hasa miongoni mwa vijana, Katika soka ya viwanjani na soka ya kimataifa, imesababisha mazoea ya umoja na mgawanyiko. Wafuasi wa Manchester United, klabu ya Arsenal, Liverpool na Chelsea hujigawanya mara nyingi zaidi ya ugawanyaji wa kidini na kikabila ili kushiriki katika timu za Ligi Kuu ya Uingereza Timu ya Taifa ya Nigeria inayoitwa Super Eagles, ni timu ya taifa ya Nigeria na shughuli zake huendeshwa na na Shirikisho la Soka Nigeria (NFF). Kulingana na FIFA , Nigeria imechukua nafasi ya 22 nakushikilia nafasi ya tatu ya miongoni mwa mataifa ya Afrika nyuma Kamerun (11) na Côte d'Ivoire (16). Nafasi ya juu iliwahi fika nafasi ya 5 kwenye FIFA Aprili mwaka wa 1994.
Chakula cha Nigeria hasa huwa wanga kijadi wa Afrika kama Muhogo kikwa na vilevile supu ya mboga iliyotengenezwa kutoka majani . Inayosifiwa na Wanigeria kwa nguvu yake, Garri ni poda ya Nafaka ya Muhogo ambayo inaweza kwa urahisi kuliwa kama mlo na ni bei rahisi. Kikwa aidha hukaangwa kwa mafuta au usagwa na kutengeneza viazi vilivyobondwa kama pottage yam. Maharagwe ya Nigeria , ambayo ni tofauti kabisa na mbaazi za kijani, ni maarufu sana. Nyama pia ni maarufu na Suya ya Nigeria , njia ya kuchoma nyama, ni kitamu kinachojulikana. Nyama ya kichaka, nyama kutoka porini m kama twiga pia ni maarufu. Bidhaa za mitende hutumika hutumika kama vinywaji vya zamani, Mvinyowa mtende, na Muhogo lala.
muziki wa Nigeria ni pamoja na aina ya nyimbo za jadi na muziki maarufu , baadhi ya miziki hii inajulikana duniani kote. Wanamuziki wa jadi hutumia vyombo mbalimbali, kama vile ngoma za Gongon s.
Maneno mengine ya utamaduni yanapatikana katika siri mbalimbali za Nigeria, kama vile eyo , ya Ekpe na Ekpo ya Efik / Ibibio / Annang / Igbo watu wa pwani ya kusini-mashariki ya Nigeria (Ekpe zamani siri jamii ya Ufalme Calabar - mwanzilishi wa Nsibidi ), na Edo Kaskazini. Vinyango vya Yoruba vya mbao hutumika katika siri za Gelede .

neg:
Mchezo wa ng'ombe
Historia ya desturi hii inarudi nyuma hadi zamani za Dola la Roma watu walipopenda kuwa na maonyesho ya mapambano ya wanyama pori, ama ya wenyewe kwa wenyewe au zaidi ya watu dhidi ya wanyama hawa. Maonyesho haya yalifanyika katika uwanja wa mji kwa mfano uwanja wa Koloseo huko Roma. Desturi hii imepotea kila sehemu ya eneo la kale la Dola la Roma kwa sababu ilipingwa na kanisa la kikristo isipokuwa Hispania na Ureno.

neg:
Michezo ya Afrika Nzima
Mwanzilishi wa Olimpiki ya kisasa Pierre de Coubertin alianzisha michezo ya Pan African mapema mwaka wa 1920. Mamlaka ya kikoloni yaliyokuwa yanatawala Afrika wakati huo yalikuwa yanahofia wazo hilo, yakishuku kuwa umoja wa Waafrika kupitia njia ya mchezo kungesababaisha Waafrika kudai uhuru wao.

neg:
Takwimu
Takwimu yenyewe ilianza na sensa yaani hesabu ya watu katika milki au mji. Sensa za kwanza zinajulikana kutoka Misri ya Kale (mnamo mwaka 2700 KK), China ya Kale (mnamo mwaka 2000 KK), mji wa Mari katika Mesopotamia (mnamo 1700 KK).

neg:
Mpira wa miguu
Mchezo ulipelekwa Afrika na Waingereza wakati wa ukoloni. Mechi za kwanza zilizorekodiwa mwaka 1862 huko Cape Town na Port Elizabeth.

neg:
Kaizer Chiefs F.C.
Kaizer Chiefs ilianzishwa mwaka wa 1970 muda mfupi baada ya kurejea kwa Kaizer "Chincha Guluva" Motaung kutoka Marekani ambako alicheza kama mshambuliaji wa klabu ya Atlanta Chiefs ya Ligi ya Soka ya Amerika Kaskazini (NASL).
Watu wengine kadhaa wamecheza majukumu muhimu katika malezi na ukuaji wa Chiefs, pamoja na marehemu Gilbert Sekgabi, Clarence Mlokoti, China Ngema, na Ewert "The Lip" Nene.
Kaizer Chiefs –pia inajulikana kama Amakhosi na mashabiki wake-ilikuwa moja ya klabu za kwanza kugeuka kuwa klabu ya utaalamu kikamilifu. Makao yao makuu ni "Kaizer Chiefs V" illage, katika sehem ya Naturena, kilomita sita kusini ya Johannesburg.
Mbali na rekodi yake ya kuvutia ya mataji 80 katika miaka 36, Chiefs pia wameweka vigezo katika udhamini wa soka ya mitaa.
Msimu wa 2001/2002 ilikuwa moja ya misimu bora ya klabu hii, kwani lilishinda nyara nne kuu katika miezi minne. Nyara hizi zilijumuisha Vodacom Challenge, BP Top Eight, kombe la Coca-Cola, na kombe la CAF la mabingwa, pia inajulikana kama "kombe la Mandela."
Kwa kulishinda Kombe la Mandela, Chiefs walikwenda kucheza na mabingwa wa wakati huo wa ligi ya mabingwa ya CAF, Al-Ahly ya Misri katika kombe la Super. Mwezi Aprili 2002, mafanikio ya Kaizer Chiefs yalitambuliwa kwa kuchaguliwa kama "Klabu ya CAF ya Mwaka."
Katika msimu wa 2003/2004 Chiefs walipewa tuzo la Fair Play katika Kombe la Amani nchini Korea Kusini. Chiefs walikamilisha msimu kama mabingwa wa ligi kwa kushinda PSL kwa mara ya kwanza katika historia yao.
Katika msimu wa soka wa 2004/2005, Chiefs waliwapita viongozi wa muda mrefu wa ligi hiyo (Orlando Pirates) katika mechi ya mwisho ya msimu kutetea taji lao la PSL. Chini ya uongozi wa kocha mwenye asili ya Kiromania, Ted Dumitru, mshambuliaji wa Zambia, Collins Mbesuma, alikuwa na msimu wa kuvunja rekodi kwa kufunga mabao 35 katika mashindano yote.
Ushiriki wa Kaizer Chiefs katika mashindano ya Afrika ulisimamishwa na marufuku ya Shirikisho ya Kandanda ya Afrika (CAF). Hata hivyo, Kaizer Chiefs itarejea mashindanoni kombe la kila mwaka la Vodacom Challenge ambayo itajumuisha Kaizer Chief na Orlando Pirates pamoja na klabu ya Ulaya itakayoalikwa. Chiefs wameshinda kombe la Vodacom Challenge mara 4 tangu kuanzishwa kwake. Waliicharaza timu changa ya Manchester United mwaka wa 2006 na kushinda nyara hiyo.
Manmo Machi 2007, kocha Ernst Middendorp aliiacha klabu ya Chiefs. Mara moja klabu lilimwajiri kocha wa zamani wa Orlando Pirates Kostadin Papic kwa salio la msimu wa 2006/07.
Muhsin Ertugral alirudi msimu wa 2007/2008 kuanza hisabu yake ya pili na Chiefs kwa kuwa tayari ameikocha "Glamour of Soweto Boys" kuanzia mwaka wa 1999 hadi 2003.

neg:
FIFA
Shirikisho la Soka Duniani(kwa Kifaransa Fédération Internationale de Football Association, kifupi FIFA) ni shirika linalosimamia mambo ya mpira wa miguu kimataifa.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Wakati wa droo ya wazi, muundo wa timu wa nchi na nafasi za mchezo kwa wawakilishi wa nchi zinazohusika uliamua. Droo ilifanyika kwenye mkutano wa mtandaoni. Katika uongozi wa timu nane za Timu za Urafiki walikuwa makocha vijana: Rene Lampert (Slovenia), Stefan Maksimovich (Serbia), Brandon Shabani (Uingereza), Charlie Sui (China), Anatoly Chentuloyev (Urusi), Bogdan Krolevetsky (Urusi), Anton Ivanov (Urusi), Emma Henschen (Uholanzi). Liliya Matsumoto (Japani), mwakilishi wa kituo cha kimataifa cha wanahabari cha Soka kwa Urafiki, pia alishiriki katika droo.

neg:
Vuvuzela
Vuvuzela, wakati mwingine inaitwa "lepatata" (jina la Setswana) au pembe la uwanjani, ni kipuliza pembe, takriban mita moja kwa urefu, barugumu hii kwa kawaida hutumika na mashabiki haswa wa mipira wa kandanda nchini Afrika Kusini. Asili ya jina haijulikani. Inaweza kuanzisha kutoka kwa waZulu kwa ajili ya "kufanya kelele," kutoka kwa sauti ya"vuvu" au kutoka mjini misimu kuhusiana na neno "oga."

neg:
Manchester City
Manchester City kwanza ilicheza katika mechi ya juu ya Ligi ya Soka mwaka 1899 na kushinda heshima ya kwanza na Kombe la FA mnamo mwaka 1904.

neg:
Mohamed Zidan
Mohamed Zidan ni miongoni mwa wachezaji nyota wa Kimisri wanaocheza Ulaya, alianza kucheza mpira wa miguu akiwa katika umri wa myaka mi 8 katika Klabu ya Al-Misri Port Said huko Misri.

neg:
Savio Nsereko
Nsereko alizaliwa mjini Kampala na alianza kazi yake katika 1860 Munich. Aliingia Brescia katika majira ya joto ya 2005,akiwa na umri wa 16, umri wa chini ulioruhusiwa na FIFA katika uhamisho wa kimataifa kati ya mataifa ya Ulaya.