query: Ni bahari gani kubwa duniani?

pos:
Pasifiki
Pasifiki ni bahari kubwa kuliko zote duniani.

pos:
Pasifiki
Pasifiki iko kati ya Bara la Amerika upande wa mashariki na Bara la Asia / Australia upande wa magharibi.
Eneo lake ni kilometa za mraba milioni 179.7 ambayo si bahari kubwa tu bali pia ni eneo kubwa kuliko nchi kavu yote duniani: ni karibu nusu ya uso wa dunia.

pos:
Atlantiki
Atlantiki ni bahari kubwa inayotenganisha Amerika upande wa magharibi na Afrika na Ulaya upande wa mashariki. Eneo lake ni kilometa za mraba 106,200,000 au sehemu ya tano ya uso wa dunia pamoja na bahari za pembeni kama bahari ya Baltiki na Mediteranea. Hivyo ni bahari kubwa ya pili duniani baada ya Pasifiki. Bila bahari hizi za pembeni eneo lake ni kilometa za mraba 82,400,000.

neg:
Volta (mto)
Katika Ghana boma la lambo la Akosombo (Ghana) limesababisha kutokea kwa ziwa la Volta ambalo ni lambo kubwa kabisa duniani. Baada ya kuondoka katika ziwa hili lisilo asilia Volta inaingia katika Ghuba ya Guinea ya bahari Atlantiki.

neg:
Bara Hindi
Inaingia ndani ya bahari Hindi kama rasi kubwa sana lenye umbo la pembetatu.

neg:
Sakafu ya bahari
Sawa na uso wa dunia barani sakafu ya bahari huwa na milima, mabonde, tambarare na volkeno. Kwa jumla maeneo mbalimbali ya sakafu ya bahari hufanana kuliko maeneo ya uso wa dunia bara kwa sababu athira za kufinyanga na kubadilisha uso wa sakafu ni chache kulingana na nchi kavu. Hapo chini ni hasa mikondo ya maji inayobadilisha uso wa sakafu tofauti na nchi kavu ambako mvua, mito, upepo na mabadiliko makali ya joto na baridi zinachangia mmomonyoko na kufinyanga uso wa nchi.

neg:
Bara
Eneo la dunia yote kwa jumla ni [510,066,000 kilomita mraba], ikiwa nchi kavu imechukuwa eneo la [148,647,000 kilomita mraba] na maji yamechukuwa eneo la [361,419,000 kilomita mraba]. Eneo la maji kulingana na eneo la nchi kavu ni asilimia 70.9, na nchi kavu [148,647,000 kilomita mraba] ni asilimia 29.1. Maji ya bahari yamechukuwa eneo la [335,258,000 kilomita mraba]ambalo ni asilimia 97, na maji yaliyobakia matamu ni asilimia 3 tu.

neg:
Bamba la Pasifiki
Bamba la Pasifiki ni kati ya mabamba makubwa ya gandunia ya dunia yetu. Lipo chini ya bahari ya Pasifiki ikiwa ni bamba la gandunia kubwa kabisa. Maada yake ni miamba nzito ya gumawesi.

neg:
Nchi kavu
Nchi kavu ya dunia yetu huwa na eneo la milioni 149.4 km² ambayo ni sawa na asilimia 29.3 % za uso wa dunia. Eneo hili ni hasa mabara ya Ulaya na Asia, Amerika ya Kaskazini na Amerika ya Kusini, Afrika, Antaktiki na Australia. Sehemu ndogo zaidi za nchi kavu ndani ya magimba ya maji huitwa kisiwa.

neg:
Bahari kuu
Bahari kuu hushika asilimia 97% ya maji yote duniani. Hadi sasa ni asilimia 5 pekee zilizofanyiwa utafiti kamili. Kiasi cha maji yote kwenye bahari kuu ni takriban kilomita za mjazo bilioni 1.3.

neg:
Jamhuri ya Watu wa China
Kuna pwani ndefu kwenye Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China ambazo ni bahari ya kando ya Pasifiki.

neg:
Bahari ya Mediteranea
Bahari ya Mediteranea (pia: Bahari ya Kati) ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya mabara ya Afrika, Ulaya na Asia ya Magharibi. Eneo lake ni takriban milioni 2,5 km². Kina chake kirefu ni 5,267 m. Ina kanda ya hali ya hewa ya pekee pamoja na mimea na wanyama.

neg:
Brazil
Brazil ina mto mkubwa na mrefu wa dunia ambayo ni Amazonas wenye urefu wa takriban kilometa 7000. Tawimito yake muhimu ni Río Purús, Rio Negro na Rio Tapajós.
Katika mashariki kuna mto Iguaçu wenye maporomoko ya Iguaçu ambayo ndiyo makubwa duniani.
Parana (3.998 km) ni mto mrefu duniani baada ya Amazonas. Unalisha kituo kikubwa cha nishati ya maji duniani cha Itaipú.
Lagoa dos Patos karibu na Porto Alegre ni wangwa kubwa la Brazil lenye 10.000 km².

neg:
Baharia Sindbad
Baharia Sindbad (pia: Sinbad; Kar. السندباد البحري as-Sindibād al-baḥri; Kaj.: سندباد Sandbād) ni jina la baharia na mshujaa wa hadithi kadhaa katika mkusanyiko wa fasihi ya Kiarabu unaopatikana katika kitabu cha Alfu Lela U Lela (Usiku Elfu na Moja). Katika hadithi hizi Sindbad ni mtu wa mji wa Basra (Iraki ya leo) wakati wa Ukhalifa wa Waabbasi na hasa khalifa Harun al-Rashid.

neg:
Atlantiki
Kuna ghuba nyingi pamoja na bahari za pembeni. Atlantiki inabadilishana maji yake na Pasifiki na Bahari Hindi hasa kusini ya mabara ya Afrika na Amerika ya Kusini.

neg:
Dunia
Mabara makubwa ni Asia, Afrika, Amerika Kusini na Amerika Kaskazini, Australia na Ulaya. Asia na Ulaya mara nyingi hutazamiwa wakati mwingine kama bara moja ya Eurasia.

neg:
Bahari
Bahari ni muhimu sana kwa ajili ya maisha na hali ya hewa duniani. Bahari zinashika asilimia 96.5 za maji yote ya dunia. Maji ya bahari yana takriban asilimia 3.5 za chumvi ndani yake. Kiwango hiki hutofautiana kidogo katika sehemu mbalimbali: kutokana na uvukizaji mkubwa penye joto kwa matumizi ya binadamu hata kwa matumizi ya mimea na wanyama wa nchi kavu haifai. Lakini bahari pia ni chanzo cha mvua kwa sababu mawingu hutokea hasa juu ya bahari. Katika mwendo wa uvukizaji, chumvi inabaki na mvuke unapaa bila chumvi ndani yake kuwa mawingu na kurudi katika mwendo wa usimbishaji. Usimbishaji unaleta maji yanayojaza mito na maziwa hata akiba za maji chini ya ardhi.

neg:
Maji ya chumvi
Kwa wastani, maji katika bahari ya dunia ina chumvi kwa karibu 3.5% (35 g / L, 599 mM). Hii ina maana kwamba kila kilo ("takriban lita moja na kiasi") ya maji ya bahari ina takriban 35 gramu (1.2 oz) ya chumvi zilizoharibiwa (Zaidi ya sodiamu (Na+) Na kloridi (Cl-) Ions). Wastani wa wiani juu ya uso ni 1.025 kg / L. Maji ya bahari ni denser kuliko maji safi na maji safi yana ("wiani 1.0 kg / L saa 4 ° C (39 ° F)") kwa sababu chumvi zilizoharibiwa huongeza wingi kwa kiasi kikubwa. Sehemu ya kufungia ya maji ya bahari inapungua kama ongezeko la chumvi linapo ongezeka. Katika salinity ya kawaida, inafungia saa 2 ° C (28 ° F). Maji ya bahari ya baridi ("katika hali ya kioevu") ilikuwa mwaka 2010, katika mkondo chini ya glacier ya Antarctic, na kipimo cha -2.6 ° C (27.3 ° F). Maji ya bahari ya pH ni kawaida kwa kiwango cha kati ya 7.5 na 8.4. Hata hivyo, hakuna kiwango cha pH kinachokubaliwa kwa kiwango kikubwa kwa maji ya bahari na tofauti kati ya vipimo kulingana na mizani tofauti ya kumbukumbu inaweza kuwa hadi vipimo 0.14.

neg:
Sahara
Upande wa magharibi Sahara inaanza kwenye pwani ya Atlantiki ikielekea hadi pwani ya Bahari ya Shamu kwa umbali wa km 5000. Kwa jumla maeneo ya Sahara ni takriban asilimia 30 za bara lote la Afrika.

neg:
Bahari ya Marmara
Bahari ya Marmara (Kituruki "Marmara denizi", Kigiriki: "Propontis") ni gimba la maji ya chumvi kati ya Ulaya na Asia ndani ya nchi ya Uturuki. Imezungukwa na nchi kavu pande zote isipokuwa kuna milango miwili miembamba ya kuiunganisha na [Mediteranea] upande wa kusini na Bahari Nyeusi upande wa kaskazini. Milango hii ni Dardaneli upande wa Mediteranea na Bosporus upande wa Bahari Nyeusi.

neg:
Bahari ya Aktiki
Bahari ya Aktiki iko kati ya pwani za Asia ya Kaskazini, Alaska na Kanada katika Amerika ya Kaskazini, Greenland na Skandinavia (Ulaya). Eneo lake ni 14.056 km². Kati ya Greenland na Skandinavia kuna uwazi kubwa unaojifungua kwa Atlantiki ya Kaskazini na mlango wa Bering unaunganisha bahari hii na Pasifiki.

neg:
Bahari ya Karibi
Bahari ya Karibi ina eneo la 2,754,000 km². Inafunika sehemu kubwa ya bamba la Karibi. Kina kikubwa kipo katika mfereji wa Kayman kati ya visiwa vya Kuba na Jamaika mwenye urefu wa 7,686 m chini ya UB.

neg:
Baharia
Kuna kazi nyingi tofauti zinazotekelezwa na mabaharia. Mkuu wao ni nahodha au kapteni wa chombo. Katika mashua au jahazi ndogo mabaharia wote wanafanya kazi pamoja ilhali kazi sahili na ngumu zaidi hupewa kwa wale walio vijana. Kadri jinsi meli ni kubwa zaidi shughuli zinagawiwa baina ya mabaharia wenye ufundi fulani.

neg:
Bahari
Wataalamu mara nyingi huhesabu maeneo karibu na ncha ya kaskazini na ncha ya kusini ya dunia kama bahari kubwa ya nne na ya tano yaani

neg:
Maji ya chumvi
Asilimia kubwa cha maji duniani inapatikana kwa umbo la maji ya chumvi kwa sababu bahari kuu ya dunia ina karibu maji yote ya duniani. Maji ya bahari huwa na kiwango cha chumvi cha asilimia 3,5 iliyoyeyushwa ndani yake. Kiwango hiki kinatofautiana kidogo na mazingira. Katika tabianchi ya joto uvukizaji ni kubwa zaidi; maji ya uso wa bahari yanavukiza lakini chumvi inabaki hivyo kiwango cha chumvi ni juu kidogo. Karibu na midomo ya mito maji matamu huchanganywa na maji ya bahari kwa hiyo kiwango cha chumvi inaweza kupungua.

neg:
Greenland
Kijiografia Greenland, kisiwa kikubwa kuliko vyote duniani, ni sehemu ya bamba la Amerika ya Kaskazini lakini kihistoria na kisiasa kwa karne kadhaa imekuwa na uhusiano wa karibu na Skandinavia (Ulaya ya Kaskazini).

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Barafu ya eneo la Aktiki inayoyeyuka inaweza kufungua njia ya kasakazini magharibi katika majira ya kiangazi, jambo linaloweza kusababisha kupungua kwa njia za meli kwa kiwango cha maili za kinautiki 5,000 (kilomita 9,000) kati ya Bara Ulaya na Asia. Jambo hili litakuwa la kimanufaa sana hasa kwa mapipa makubwa ambayo hayawezi kutoshea kupita katika eneo la Mfereji wa Panama na kwa sasa yanalazimishwa kuzunguka ncha ya Marekani ya Kusini. Kwa mujibu wa Huduma ya Barafu ya Kanada, kiwango cha barafu katika eneo la magharibi la Kanada visiwa vya Aktiki lilipungua kwa kiwango cha 15% kati ya mwaka wa 1969 na mwaka wa 2004.

neg:
Bahari ya Uchina ya Mashariki
Bahari ya Uchina ya Mashariki ni bahari ya pembeni iliyopo kando ya mashariki mwa nchi ya Uchina, pamoja na Bahari ya Njano
na Bahari ya China Kusini.

neg:
Bahari
Bahari ni eneo kubwa lenye maji ya chumvi. Katika Kiswahili cha kila siku neno hili hutumiwa pia kwa kutaja magimba madogo zaidi ya maji kama vile ziwa.

neg:
Bahari kuu
Kiasi cha maji baharini kinajulikana kuwa kilicheza na kubadilika katika historia ya dunia. Wakati wa vipindi vya baridi duniani, kama vile enzi ya barafu, sehemu kubwa ya maji yalipatikana kwa umbo la barafu na maji kiowevu yalikuwa kidogo. . Kuongezeka kwa halijoto duniani kunasababisha kupanda kwa uwiano wa bahari kote duniani. Nchi mbalimbali hasa kwenye pwani au nchi za visiwa zitapungua kieneo.

neg:
Sahara
Sahara ni jangwa kubwa kaskazini mwa Afrika. Ni jangwa kubwa kabisa barani, ni la kwanza duniani kati ya majangwa joto na jangwa la tatu kwa ukubwa ulimwenguni baada Bara la Antaktiki na Aktiki.

neg:
Ufaransa
Ina pwani ndefu kwenye bahari ya Atlantiki pande za kaskazini na magharibi halafu kwenye Mediteranea upande wa kusini.

neg:
Bahari ya Bering
Bahari ya Bering ni bahari ya kando ya Pasifiki iliyopo kusini kwa Urusi na Alaska. Eneo lake ni km² 2.315.000.

neg:
Meli kubwa duniani
Meli kubwa duniani siku hizi ni meli za mizigo hasa zinazobeba mafuta ya petroli au kontena, lakini pia meli za abiria zinazobeba watalii kwa burudani. Kuna pia meli chache zenye kusudi maalumu kama MS Pioneering Spirit ambayo ni meli kubwa ya winchi kwa ujenzi baharini.

neg:
Bahari ya Barents
Bahari ya Barents ni tawi la Bahari ya Aktiki, kaskazini kwa Urusi, Norwei na Svalbard. Eneo la 1 424 000 км²

neg:
Borneo
Borneo ni kisiwa kikubwa cha pili cha Asia ya kusini-mashariki. Eneo lake ni 740,000 km². Duniani visiwa vya Greenland na Guinea Mpya pekee ni vikubwa zaidi.

neg:
Jiografia ya Urusi
Bahari mpakani urusi - Bahari Nyeusi, Bahari ya Azov, Bahari Nyeupe, Bahari ya Barents, Bahari ya Kara, Bahari ya Laptev, Bahari ya Mashariki ya Siberia, Bahari ya Chukchi, Bahari ya Bering, Bahari ya Ohotsk na Bahari ya Japani.
Eneo kubwa la Urusi hugawiwa kwa macho ya ekolojia kwa kanda asilia tano:

neg:
Bahari ya Mediteranea
Bahari ya Mediteranea ni bahari si ziwa kwa sababu imeunganishwa na Atlantiki kwa njia ya mlango wa bahari wa Gibraltar.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kupanda kwa kiwango cha maji baharini kwa sababu ya kuanguka kwa bati lingesambazwa katika njia isiyo sawa duniani kote. Kupoteza kiwango cha barafu katika eneo linalozunguka mabati ya barafu yatapungua kutokana na mvuto katika eneo hilo, hivyo kupunguza kiwango cha kupanda kwa maji baharini au hata kusababisha kiwango cha maji baharini kushuka. Kupungua kwa kiwango katika eneo fulani kutasababisha pia wakati wa kutosonga wa Dunia, kadiri kusonga kwa maeneo ndani ya Dunia yatahitaji miaka eelfu 10-15 ili kuweza kurudisha kiwango kilichopotea. Mabadiliko haya ya wakati wa kutosonga wa Dunia, kunasababisha kusonga kwa kweli kwa ncha za Dunia, ambapo laini ya kuzunguka ya Dunia inabaki bila kusonga ikilinganishwa na jua, lakini mpira usiobadilika umbo wa Dunia unazunguka kwa kuufuata. Hili linabadilisha eno la kufura kwa ikweta Duniani na inaathiri zaidi geoid, au eneo la nguvu Duniani. Utafiti wa mwaka wa 2009 kuhusu madhara ya kuharibika kwa bati la barafu la Antaktiki ya Magharibi unaonyesha matokeo ya matokeo haya mawili. Badala ya kupanda kwa mita 5 Duniani, Antaktika ya magharibi itakuwa na kupungua kwa kiwango cha maji baharini kwa takriban sentimita 25, huku Marekani, sehemu za Kanada, na Bahari ya Uhindi ikiwa a ongezeko la mita 6.5 la kiwango cha maji baharini.

neg:
Pangaia
Katika nadharia ya sayansi ya jiografia inamaanisha bara kubwa linaloaminiwa kuwa liliunganisha bara zote za dunia takriban miaka milioni 250 iliyopita. Maana yake wakati ule sehemu zote za nchi kavu zilikuwepo mahali pamoja kwenye uso wa dunia yetu. Bara hili kuu lilizungukwa na maji ya Panthalassa iliyokuwa bahari ya pekee duniani.

neg:
Australia
Iko kusini kwa Indonesia na magharibi kwa New Zealand. Ikiwa na eneo la 7.682.300 km² ni bara dogo kabisa duniani, kama nchi ni ya sita kwa ukubwa. Mara nyingi visiwa vya New Zealand huhesabiwa kuwa sehemu ya bara la Australia. Vilevile Australia huangaliwa pamoja na visiwa vya Pasifiki katika orodha ya mabara ya dunia kama "Australia na Pasifiki".

neg:
Bara la Antaktiki
Bara la Antaktiki lina takriban umbo la duara isiyo kamili ikizunguka ncha ya kusini. Pande zote inapakana na bahari: ni mahali ambako maji ya kusini ya Pasifiki, Atlantiki na Bahari Hindi yanakutana. Kwa namna nyingine inawezekana kusema inazungukwa na Bahari ya Kusini.

neg:
Hong Kong
Iko upande wa mashariki wa delta ya Mto Lulu (Pearl River) unapoishia katika Bahari ya Kusini ya China. Inatazama bahari ya Uchina upande wa kusini ikipakana na jimbo la Guangdong upande wa kaskazini. Tarehe 23 Oktoba 2018 rais wa China Xi Jinping alizindua rasmi daraja la baharini refu kuliko yote duniani (kilometa 55) linalounganisha Hong Kong, Macau na China bara (mji wa Zhuhai).

neg:
Bahari ya Japani
Bahari ya Japani ni kando ya bahari ya magharibi mwa Bahari ya Pasifiki. Imepakana na Japani, Korea Kusini, Korea Kaskazini na Urusi. Bahari hii huko Korea Kaskazini hutajwa kama Bahari ya Mashariki mwa Korea na huko nchini Korea Kusini hutajwa kama Bahari ya Mashariki.

neg:
Kanada
Pwani ya Kanada ni ndefu kushinda nchi zote za dunia, ikipakana na Atlantiki, Pasifiki na Bahari ya Aktika.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kuanzia mwaka wa 1961 hadi mwaka wa 2003, vipimo vya joto vya bahari Duniani kote vimeongezeka kwa kiwango cha 0.10 °C kutoka eneo la juu la bahari hadi urefu wa mita 700 ndani ya bahari. Kuna tofauti kuanzia mwaka mmoja hadi mwingine na hata vipindi virefu zaidi vya wakati, huku joto la Duniani kote la bahari likipanda kati ya mwaka wa 1991 hadi mwaka wa, lakini kupoa kukirekodiwa kati ya mwaka wa 2003 hadi mwaka wa 2007. Kipimo cha joto cha eneo la Bahari ya Antaktiki ya Kusini kilipanda kwa 0.17 °C (0.31 °F) kati ya miaka ya 1950 na 1980, karibu mara mbili zaidi ya Bahari za Dunia kijumla. Ikijumuisha madhara ya mifumo ya kiikolojia (k.m. kwa kuyeyusha barafu ya baharini, kuathiri algae ambayo humea katika sehemu ya chini), kuongezeka kwa joto kunapunguza uwezo wa bahari wa kuchukua ndani CO.

neg:
Bahari ya Hindi
Agalega, Anjouan, Bahrain, Cargados Carajos, Visiwa vya Cocos (Keeling), Diego Garcia, Kilwa Kisiwani, Kirimba (visiwa), Kisiwa cha Mafia, Komori, Kisiwa cha Krismasi, Lamu (kisiwa), Morisi, Madagaska, Mahore, Mahé, Maskarena, Mayotte, Moheli, Msumbiji (kisiwa), Mwali, Ngazija, Pamanzi, Pate, Pemba (kisiwa), Rodrigues (kisiwa), Réunion, Shelisheli, Sokotra, Unguja, Îles Éparses,

neg:
Bahari ya Aktiki
Bahari ya Aktiki (Aktika) ni bahari inayozunkguka ncha ya kaskazini. Ni sehemu ya eneo la Aktiki. Wataalamu wengine huitazama kama bahari ya pekee lakini wengine huona ni bahari ya pembeni ya Atlantiki. Kina kikubwa kiko karibu na visiwa vya Spitzbergen chenye mita 5,608.

neg:
Asia
Ziwa kubwa kabisa ulimwenguni, bahari ya Kazwini (Caspian Sea) lenye eneo la kilomita za mraba 394,299 (maili za mraba 152,239) vile vile liko Asia kati ya ya nchi hizi: Azerbaijan, Urusi, Kazakhstan, Turkmenistan, na Uajemi.

neg:
Dunia
Maeneo ya bahari kuu ya dunia kwa kawaida hugawiwa kwa bahari kubwa 3 za Pasifiki, Atlantiki na Bahari Hindi. Sehemu ya chini baharini iko kwenye Mfereji wa Mariana katika Pasifiki (mita 11,034 chini ya UB). Kwa wastani bahari huwa na kina cha mita 3,800.

neg:
Urusi
Visiwa vikubwa vya Urusi ni Novaya Zemlya na Kisiwa cha Wrangel kwenye Bahari Aktiki na Sakhalin kwenye Pasifiki. Funguvisiwa muhimu ni Funguvisiwa ya Franz Josef, Severnaya Zemlya, Visiwa vya Siberia Mpya katika Bahari aktiki, halafu Kurili katika Pasifiki.

neg:
Bahari ya Hindi
Kwa jumla Bahari Hindi ina halijoto ya juu kulingana na bahari kubwa nyingine za dunia. Tofauti na Atlantiki na Pasifiki haina maeneo makubwa kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia hivyo haipokei baridi kutoka Aktiki.

neg:
Ziwa
Ziwa ni gimba kubwa la maji linalozungukwa na nchi kavu pande zote. Tofauti na bahari ni ukubwa na kutobadilishana maji na bahari kuu. Lakini maziwa kadhaa yamepewa pia jina la "bahari" hasa kama yana maji ya chumvi au kama watu wa eneo lake hawajui magimba makubwa zaidi ya maji. Mfano wake ni Bahari Kaspi katika Asia ambayo ni kubwa sana lakini hali halisi ni ziwa lenye maji ya chumvi.

neg:
Afrika
Nchi kubwa ya Afrika ni Algeria na nchi ndogo ni funguvisiwa la Shelisheli katika Bahari Hindi. Nchi ndogo Afrika bara ni Gambia.

neg:
Algeria
Algeria (pia: "Aljeria" ; kwa Kiarabu: "الجزائر" al-Jazā’ir; kwa Kiberber: "Dzayer", "ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ") au kwa jina rasmi "Jamhuri ya kidemokrasia ya watu wa Algeria" ni nchi ya Afrika ya Kaskazini-Magharibi. Imepakana na bahari ya Mediteranea, Moroko, Sahara ya Magharibi, Mauretania, Mali, Niger, Libya na Tunisia.
Algeria ni nchi kubwa kuliko zote za Afrika lakini sehemu kubwa ya eneo lake iko katika jangwa la Sahara.

neg:
Bahari ya Chumvi
Bahari ya Chumvi (kwa Kiebrania: יָם הַמֶּלַח "yam ha-melaḥ" "bahari ya chumvi"; kwa Kiarabu: ألبَحْر ألمَيّت "al-bahrᵘ l-mayyit", "bahari ya mauti"; kwa Kiingereza: ) ni ziwa lililoko kati ya nchi za Israel, Palestina na Yordani.

neg:
Aktiki
Kutokana na baridi hiyo bahari ya Aktiki imeganda ikifunikwa na ganda nene la barafu. Kwa hiyo sehemu za Aktiki hufunikwa na barafu tupu mwaka wote na hizi ni sehemu kubwa za Greenland zinazofunikwa na barafuto, halafu Bahari ya Aktiki yenye ganda la barafu. Maeneo mengine yana theluji, lakini theluji hii huyeyuka kwa vipindi vifupi vya joto.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Mnamo Agosti, mwaka wa 2008, barafu ya baharini iliyokuwa ikiyeyuka ilifungua kwa wakati mmoja Njia ya Kaskazini magharibi na njia ya bahari ya kasakazini, kuifanya iwezekane kusafiri kwa meli katika eneo la kofia ya barafu ya Aktiki. Njia ya Kaskazini magharibi ilifunguliwa mnamo tarehe 25 Agosti, mwaka wa 2008, na eneo lililobaki la ulimi wa barafu lililokuwa linafuna njia ya Bahari ya Kasakazini lilimumunyika siku chache zilizofuata. Kwa sababu ya kupungua kwa eneo la Aktiki, kikundi cha Beluga cha Bremen, Ujerumani, kilitangaza mipango ya kutuma meli ya kwanza katika Njia ya Bahari ya Kaskazini mano mwaka wa 2009.

neg:
Visiwa vya Karibi
Visiwa vya Karibi (kwa Kiingereza Caribbean; kwa Kiholanzi: "Cariben" au "Caraiben", kwa Kifaransa: "Caraïbe" au aghalabu "Antilles"; kwa Kihispania: "Caribe") ni eneo la Amerika ambalo linajumuisha maelfu ya visiwa vikubwa na vidogo katika Bahari ya Karibi (Atlantiki), lakini pia maeneo ya kaskazini mwa Amerika Kusini na mashariki mwa Amerika ya Kati.

neg:
Bara
Neno "bara" lamaanisha nchi kavu, tofauti na bahari au visiwa vidogo karibu na pwani ya nchi kavu kubwa zaidi. Si lazima kutaja maeneo makubwa tunayomaanisha tukiongea juu ya "mabara saba ya dunia". Neno "kontinenti" latokana na Kilatini "terra continens" yaani "nchi (kavu) mfululizo".

neg:
Bahari ya Hindi
Bahari hii ni njia muhimu ya usafiri na usafirishaji kwa meli kati ya Asia na Afrika.

neg:
Belt Mkubwa
Belt Mkubwa ni mlangobahari kubwa nchini Denmark kwa hiyo ni njia muhimu ya kimataifa kwa meli zote zinazozunguka kati ya nchi za Baltiki na bahari ya dunia. Urefu wa Belt Mkubwa kati ya visiwa vya Zealand an Funen ni kilomita 60 na upana wake ni 16-32 km.

neg:
Sahel
Sahel (kutoka neno lile la Kiarabu ساحل "sahil" ambalo linamaanisha "pwani" na ni asili ya neno "Kiswahili") ni kanda nyembamba ya ardhi kavu barani Afrika kutoka Bahari ya Atlantiki hadi Bahari ya Shamu.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kuongezeka kwa asidi baharini ni chanzo cha ukolezi wa kiwango cha CO katika anga, na si matokeo ya moja kwa moja ya ongezeko la joto Duniani. Bahari huchukua ndani kiasi kikubwa cha CO kinachotolewa na viumbe hai, kama gesi mmunyufu au katika mifupa ya wanyama wadogo wa majini ambao huanguka chini na kuwa chokaa au simiti. Bahari kwa sasa huchukua karibu tani moja ya CO kwa kila mtu kila mwaka. Inatabiriwa kuwa bahari imechukuwa ndani karibu nusu ya CO inayozalishwa na shughuli za kibinadamu tangu mwaka wa 1800 (petagramu 118 ± 19 za kaboni tangu mwaka wa 1800 hadi mwaka wa 1994).

neg:
Bab el Mandeb
Mlango wa bahari una upana wa 27 km ukiunganisha Bahari ya Shamu na Bahari Arabu kupitia Ghuba ya Aden. Bab el Mandeb iko kati ya njia za bahari duniani zinazotumiwa sana na meli kwa sababu usafiri wote kati ya Ulaya na Asia kwa njia ya Mfereji wa Suez hupita humo.

neg:
Bahari Nyeupe
Bahari Nyeupe ni bahari ya pembeni ya Bahari Aktiki upande wa kaskazini ya Urusi ya kiulaya ikipakana na mikoa ya Murmansk Oblast, Karelia na Arhangelsk Oblast. Inazungukwa na nchi kavu pande tatu hivo ni kama ghuba kubwa la Bahari ya Barents. Eneo lake ni 90,800 km².

neg:
Urusi
Bahari mpakani urusi - Bahari Nyeusi, Bahari ya Azov, Bahari Nyeupe, Bahari ya Barents, Bahari ya Kara, Bahari ya Laptev, Bahari ya Mashariki ya Siberia, Bahari ya Chukchi, Bahari ya Bering, Bahari ya Ohotsk na Bahari ya Japani.
Jumla Urusi ina pwani ndefu sana zenye urefu wa kilomita 37,000 kwenye Bahari Aktiki na Pasifiki, pia kwenye Bahari Baltiki, Bahari Nyeusi na Bahari ya Kaspi.

neg:
Atlantiki
Atlantiki inafunika sehemu za mabamba ya gandunia ya Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kusini, Karibi, Afrika na Ulaya-Asia. Yanapokutana katika ya beseni uko mgongo kati wa Atlantiki ambao ni safu ya milima chini ya bahari. Mahali pachache inafikia hadi uwiano wa bahari na kuonekana kama visiwa.

neg:
Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia
Vita hii ilitwa "Vita ya Dunia" kwa sababu mapigano yalisambaa kote duniani. Sehemu kubwa ya mapigano yalitokea Ulaya na Asia ya Magharibi lakini pia katika makoloni ya Afrika, Asia na Pasifiki. Nchi za Amerika hazikuona mapigano kwenye nchi kavu lakini manowari za Ujerumani zilipigana na mataifa ya ushirikiano mbele ya pwani za Marekani na Amerika Kusini.

neg:
Bahari ya Hindi
Bamba la Antaktiki, Bamba la Afrika, Bamba la Uarabuni, Bamba la Uhindi na Bamba la Australia.

neg:
Bahari kuu
Bahari Kuu (ing. "w:ocean") ni jina linalotumika kutaja jumla ya maeneo makubwa ya maji ya chumvi duniani yanayopakana na kufuatana kama gimba moja. Kwa maana hii bahari kuu inafunika zaidi ya theluthi mbili za uso wa dunia.

neg:
Bahari ya Karibi
Jina la Karibi limetokana na makabila ya Wakaribi wenyeji waliokalia visiwa nya Antili Ndogo (kati ya kisiwa cha Puerto Rico na pwani la Venezuela) wakati wa kufika kwa Kristoforo Kolumbus mnamo mwaka 1500. Visiwa vikubwa vilikaliwa na wenyeji Waarawaki Wenyeji hawa walipotea kabisa kutokana na magonjwa yaliyoletwa na Wazungu Wahispania na vita dhidi ya wakoloni hawa.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kiwango chenye maji baharini kimepanda zaidi ya mita 120 (futi 390) tangu kiwango cha juu zaidi cha mwisho cha Kitheluji takriban miaka 20,000 iliyopita. Kiasi kikubwa cha hayo kilifanuika kabla ya miaka 7000 iliyopita. Kiwango cha joto cha Dunia kilipungua baada ya Kiwango cha Juu zaidi cha Hali ya Anga cha Holocene, kusababisha kupunguka kwa kiwango cha maji baharini cha mita 0.7+/0.1 au Incha 28+/3.9 kati ya miaka 4000 na 2500 kabla ya wakati wa leo. Kutoka kipindi cha miaka 3000 iliyopita hadi mwanzo wa karne ya 19, kiwango cha maji baharini hakikubadilika, kikiwa kinaymbayumba kwa sehemu ndogo tu. Hata hivyo, Kipindi cha Kati chenye Joto huenda kilisababishamay kupanda kidogo kwa kiwango cha maji baharini; ushahidi umepatikana katika Bahari ya Pasifiki wa ongezeko wa pengine mita 0.9 (Futi 2 incha 11) juu ya viwango vya sasa katika 700 BP.

neg:
Rasi ya Korea
Rasi ya Korea ni rasi (kwa neno lenye asili ya Kilatini: peninsula) kubwa katika Asia ya Mashariki. Inaingia kuelekea upande wa kusini takriban km 1,100 kutoka Asia bara ndani ya bahari ya Pasifiki. Bahari upande wa mashariki huitwa bahari ya Japani (inaitwa pia Bahari ya Mashariki) na upande wa magharibi huitwa Bahari Njano, kwenye Mlango wa Korea unaounganisha njia mbili za kwanza za maji. Mlango wa bahari wa Korea hutenganisha Korea na Japani ukiunganisha bahari zote mbili za kando. Bahari ya Uchina ya Mashariki iko upande wa kusini.

neg:
Bahari Nyeusi
Bahari Nyeusi ni bahari ya pembeni ya Mediteranea inayozungukwa na nchi kavu pande zote iliyoko kati ya Ulaya ya Mashariki na Asia ya Magharibi. Imeunganishwa na Bahari ya Mediteranea kwa njia ya Bahari ya Marmara pamoja na milango ya bahari ya Bosporus na Dardaneli. Ina eneo la takriban 424,000 km² na kina hadi 2,244 m.

neg:
Funguvisiwa
Bahari ya Pasifiki ina mafunguvisiwa mengi, pia sehemu ya Karibi ya Bahari ya Atlantiki karibu na Amerika ya Kati.

neg:
Kaharabu
Kaharabu inatokea katika sehemu nyingi za dunia; kiwango kikubwa kabisa duniani (hadi sasa 90%) kimepatikana kutoka pwani za Bahari Baltiki, hasa eneo la Samland

neg:
Bara
Bara (au kontinenti) ni sehemu kubwa ya dunia iliyochomoza juu ya bahari, ambayo kwa kawaida hukaliwa na watu na kuwa juu yake na milima na mimea na wanyama na kila aina ya viumbe, ingawa viumbe hai wengi zaidi wanaishi baharini. Sehemu hii ya dunia ndiyo inayojulikana kama bara, na sehemu nyingine ya dunia ni ile iliyoko chini ya bahari.

neg:
Atlantiki
Funguvisiwa muhimu ni:
visiwa vya Faroe, visiwa vya *Azori, visiwa vya Madeira, visiwa vya Kanari, visiwa vya Cabo Verde, visiwa vya Karibi (pamoja na Kuba), visiwa vya Britania (pamoja na Uingereza na Ueire - Ireland, visiwa vya *Bermudas na vingine.
Mikondo ya Atlantiki inatawala hali ya hewa katika nchi zinazoongozana bahari. Kati ya mikondo hizi ni mkondo wa ghuba la Mexiko kutoka eneo la visiwa vya Karibi ukivuka Atlantiki na kubeba maji ya moto (ambayo bado ni vuguvugu kiasi wakati wa baridi) hadi pwani la Ulaya. Mkondo huu umesababisha ya kwamba sehemu kubwa ya Ulaya ina hali ya hewa ya wastani bila joto au baridi kali mno na mvua nyingi hivyo kuhakikisha rutuba ya bara. Bandari za Ulaya hubaki bila barafu hadi kaskazini kabisa.

neg:
Baikal
Ziwa la Baikal (Kirusi: Озеро Байкал = Osero Baykal) ni ziwa kubwa katika Siberia kwenye sehemu ya Kiasia ya Urusi. Baikal ni gimba kubwa la maji matamu duniani.

neg:
Brazil
Kisiwa kikubwa cha Brazil hakipo baharini bali kati ya mto Amazonas: ni Marajó, chenye eneo la km² 48.000 (kubwa kushinda eneo la Uswisi).

neg:
Bamba la Ulaya-Asia
Bamba la Ulaya-Asia ni bamba la gandunia kubwa katika ganda la dunia. Inabeba sehemu kubwa za bara za Ulaya na Asia isipokuwa Bara Hindi na mashariki ya Siberia si sehemu zake. Kwa lugha nyingine inawezekana kusema inabeba Eurasia.

neg:
Bahari ya Aktiki
Sehemu kubwa ya eneo lake hufunikwa na barafu yenye unene wa mita 3 lakini sehemu hii imeanza kupungua kutokana na kupanda kwa halijoto duniani.

neg:
Ghuba ya Meksiko
Ghuba ya Meksiko ni hori kubwa au bahari ya kando ya Atlantiki linalozungukwa pande tatu na nchi kavu ya
Amerika Kaskazini. Kina cha maji hufikia hadi 4,375 m.

neg:
Ghuba ya Uajemi
Ghuba ya Uajemi (Kiajemi: خلیج فارس khalij-e fārs; Kiarabu: الخليج الفارسي al-khalīj al-fārsī; pia: الخليج العربي al-khalīj al-ʿarabī „Ghuba Arabu“) ni ghuba kubwa la Bahari Hindi kati ya Uajemi na rasi ya Uarabuni.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Jukumu la bahari katika ongezeko la joto Duniani ni la utata. Bahari hutumika kama eneo ambapo kaboni monoksaidi huingia, na kuchukua nyingi ambayo ingebaki katika anga, lakini ongezeko la CO limesababisha aside kuongezeka baharini. Aidha, kadiri kiwango cha joto cha bahari kinavyongezeka, zinashindwa kuchukua ndani CO nyingi. Ongezeko la joto Duniani inatabiriwa kuwa na athari nyingi kwa bahari. Baadhi ya athari zinazoendelea ni ongezeko la eneo la bahari lenye maji kwa sababu ya upanuzi unaosababishwa na joto na kuyeyuka kwa theluji na mabati ya barafu, na kuongezeka kwa joto katika uso wa bahari, hivyo kusababisha ongezeko la tofauti za vipimo vya joto. Athari zingine zinazowezekana ni kubadilika kwa mzunguko wa bahari katika eneo kubwa.

neg:
Bahari ya Hindi
Bahari ya Hindi ni bahari ya tatu kwa ukubwa duniani ikiwa imechukua asilimia 20 ya uso wa dunia.

neg:
Bahari ya Mediteranea
Kuna visiwa vingi sana hasa kati ya Ugiriki na Uturuki. Visiwa vikubwa ni Korsika, Sardinia, Sisilia, Kreta, Rhodos na Kibros.

neg:
Nguva
Nguva (ing.: Sirenia) ni wanyama wakubwa wanaoishi baharini. Hata hivyo ni mamalia wanaozaa watoto walio hai na kuwalisha kwa maziwa. Nguva huwa na mikono ya mbele na mkia wenye umbo la pembetatu. Wanaishi kwenye pwani za Bahari ya Hindi, Bahari ya Karibi, Afrika ya Magharibi na mto wa Amazonas. Wanaweza kufikia urefu wa mita 2.5 hadi 4 na uzito wa kg 1,500.

neg:
Eurasia
Tangu kale suala la mpaka kati ya Ulaya na Asia lilikuwa tata na kuna majibu mbalimbali. Wengi hukubaliana ya kwamba mstari unafuata milangobahari ya Dardaneli na Bosporus (nchini Uturuki), mwambao wa Bahari Nyeusi na Bahari Kaspi halafu safu ya milima ya Ural hadi Bahari Aktiki. Lakini kati ya Bahari Nyeusi na Kaspi katika eneo la Kaukasus mawazo hutofautiana sehemu gani ni za Asia na zipi za Ulaya.

neg:
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Huku kipimo cha joto cha wastani kikipanda, kiasi cha maji katika bahari kinapanuka, na maji zaidi yanaingia ambapo hapo awali yalikuwa yamefungiwa katika thluji za ardhi, kwa mfano, Greenland na mabati ya barafu ya Antaktiki. Kwa theluji nyingi Ulimwenguni kote, kupoteza kiasi cha 60% hadi mwaka wa 2050 umetabiriwa. Wakato uo huo, makadirio ya jumla kiwango cha kuyeyuka kwa barafu katika eneo la Greenland ni kila mwaka, hasa katika Greenland ya Mashariki. Bati la barafu la eneo la Antaktiki, hata hivyo, linatarajiwa kuwa kati karne ya 21 kwa sababu ya ongezeko la usimbishaji. Chini ya Ripoti Maalum ya IPCC kuhusu Matukio ya Uzalishaji (SRES) A1B, kufikia miaka ya kati ya 2090 eneo lenye maji baharini kitafikia kati ya mita 0.22 na 0.44 (incha 8.7 hadi 17) juu ya viwango vya mwaka 1990, na hivi sasa vinaongezeka kwa kiwango cha milimita 4 (incha 0.16) kila mwaka. Tangu mwaka wa 1900, ongezeko la kiwango cha maji baharini kimepanda kwa kiwango cha wastani cha milimita 1.7 (Incha 0.067) kila mwaka; tangu mwaka wa 1993, picha za anga za setalaiti za TOPEX/Poseidon zinaonyesha kiwango cha karibu milimita 3(incha 0.03) kila mwaka.

neg:
Meli ya abiria
Soko nyingine kwa meli za abiria ni huduma ya feri za baharini. Huduma hii ni muhimu hasa kama kuna magari mengi pamoja na visiwa na miji muhimu inayotengwa na gimba la maji lisilo kubwa mno. Kwa hiyo safari nyingi kwa feri zinahesabiwa Ulaya (Uingereza, Skandinavia, Bahari Baltiki), kwenye Mediteranea pale Ugiriki na Uturuki, na katika Amerika ya Kaskazini.

neg:
Ncha ya kaskazini
Nchani bahari ina kina cha mita 4,087 m. Uso wa bahari umefunikwa hapa na ganda la barafu lenya unene wa mita 3-4. Sakafu ya bahari nchani ulifikiwa mara ya kwanza mwaka 2007 na msafara wa kisayansi wa Urusi kwa kutumia nyambizi.
Mazingira ya ncha ni baridi sana. Eneo lake lenyewe hakuna wakazi wa kudumu watu wa karibu ni Waeskimo wa Greenland na wakazi wa Siberia ya kaskazini (Urusi) pamoja na wanasayansi kwenye vituo vya utafiti.

neg:
Bahari ya Aegean
Bahari ya Aegean "(pia: Aegeis; tamka a-e-ge-is)" ni moja kati ya sehemu za Bahari ya Mediteranea. Ipo kati ya Ugiriki na Anatolia (Uturuki).

neg:
Mfereji wa bahari
Mfereji wa bahari uliyoenea chini kabisa duniani ni mfereji wa Mariana wenye kina cha mita 11,034 uliopo katika bahari ya Pasifiki kando ya Visiwa vya Mariana karibu na Guam. Ni mahali ambako bamba la Pasifiki hujisukuma chini ya Bamba la Ufilipino.

neg:
Australia
Great Barrier Reef mbele ya pwani ya mashariki-kaskazini ni vipwa vya matumbawe vikubwa duniani; ina urefu wa kilomita 2,000.

neg:
Dunia
Sehemu kubwa kabisa ya dunia inafunikwa na bahari, kwani takriban asilimia 70 ya uso wake unafunikwa na maji ya bahari na kutokana na maji yote yaliyokuwepo ardhini, asilimia 97 ni maji ya bahari, na asilimia 3 ni maji matamu. Theluthi inayobaki ni nchi kavu kwenye mabara mbalimali na visiwa vingi.

neg:
Uchafuzi wa bahari
Bahari za dunia kwa karne nyingi zimeonekana kuwa sehemu mahususi za kutupia taka. Hivyo sasa imepelekea kwa wingi kiasi kikubwa cha uchafu kimezidi kuwa kingi sana, mpaka hupelekea athari katika bahari kuu kwa viumbe wanaoishi ndani yake.

neg:
Zheng He
Hata hivyo kuna ramani ya dunia ya Mwitalia Fra Mauro ya mwaka 1459 aliyechora meli ya Kichina katika Atlantiki pamoja na maelezo ya kwamba yeye alipata habari kuhusu meli kubwa kutoka mashariki iliyoingia Atlantiki. Maelezo yale hayaeleweki kabisa kwa sababu wakati ule Wareno hawakufika bado kusini ya Afrika wala hawakuingia Bahari Hindi bado na Amerika haikujulikana hivyo Fra Mauro hakuwa na majina kwa yale aliyosikia.

neg:
Amazonas (mto)
Mto Amazonas (Kireno: Rio Amazonas) ni mto mkubwa duniani. Ina chanzo chake katika milima ya Andes inavuka beseni yake hadi Atlantiki kupitia eneo kubwa la misitu minene. Sehemu kubwa ya mwendo wake iko katika nchi ya Brazil. Inabeba maji zaidi kuliko mito ya Nile, Mississippi na Yangtse kwa pamoja.

neg:
Asia
Asia ni bara kubwa kabisa kuliko mabara yote mengine ya dunia. Bara hili lina eneo la kilomita za mraba 44,579,000 (maili za mraba 17,212,000), ambalo ni sawa na asilimia 30% ya ardhi yote. Wakazi wa bara la Asia ni 3,701,000,000 kwa mujibu wa makisio 2003.

neg:
Ghuba ya Bengali
Ghuba ya Bengali ni hori kubwa ya Bahari Hindi kati ya Bara Hindi, Rasi ya Malay na Sri Lanka yenye umbo la pembetatu. Jina la Bengal limetokana na jimbo la Bengali ya Magharibi katika Uhindi na nchi ya Bangladesh. Bahari ya Andamani inahesabiwa wakati mwingine kuwa sehemu ya ghuba ya Bengal lakini mara nyingi hutazamiwa kama gimba la maji la pekee.


query: Je,Visiwa vya Shelisheli vinapatikana katika bahari gani?

pos:
Historia ya Shelisheli
Historia ya Shelisheli inahusu funguvisiwa vya Bahari ya Hindi kati ya Afrika Mashariki na Bara Hindi ambavyo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Shelisheli.

pos:
Shelisheli
Shelisheli ni funguvisiwa na jamhuri katika Bahari Hindi mbele ya mwambao wa mashariki ya Afrika upande wa kaskazini wa Madagaska.

neg:
Funguvisiwa la Franz Josef
Funguvisiwa la Franz Josef au Nchi ya Franz Josef (au Funguvisiwa/Nchi ya Frants Iosif) ni funguvisiwa upande wa kaskazini wa Novaya Zemlya katika Bahari Aktiki. Ni sehemu ya Urusi na kuhesabiwa kama sehemu ya mkoa wa Arkhangelsk Oblast. Ni kundi la visiwa 191.

neg:
Îles Éparses
Visiwa hivi hudaiwa pia na Madagaska na Tromelin inadaiwa na Shelisheli.

neg:
Funguvisiwa la Kurili
Visiwa hivi vina asili ya kivolkeno; kila kisiwa ni kilele cha mlima wa volkeno iliyoanza kwenye tako la bahari na kukua kwa kumwaga magma chini ya maji hadi kufikia juu ya uso wa bahari.

neg:
Palm Jumeirah
Palm Jumeirah ni kisiwa kilichoumbwa na binadamu kwa kutumia mtindo wa kurejesha arhi na kampuni ya Nakheel, kampuni inayomilikiwa na serikali ya Dubai. Ni moja ya visiwa tatu iitwayo Visiwa vya Palm ambavyo vimepanua ndani ya Ghuba ya Persia kuongeza pwani ya Dubai kwa jumla ya kilomita 520. Palm Jumeirah ni ndogo na Visiwa vitatu asili vya palm (Palm Jumeirah, Palm Jebel Ali na Palm Deira) yaliyojengwa na Nakheel. Iko katika eneo la pwani la Jumeirah la emirate ya Dubai, katika Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE).

neg:
Hifadhi ya bahari ya Dar es Salaam
Hifadhi ya bahari ya Dar es Salaam inajumlisha maeneo kadhaa kwenye Bahari Hindi karibu na Dar es Salaam, Tanzania. Kwa jumla kuna visiwa tisa visivyokaliwa na watu pamoja na sehemu za bahari kati ya visiwa hivi. Kuna visiwa vinne upande wa kusini wa Dar es Salaam ambavyo ni Bongoyo, Mbudya, Pangavini na Fungu Yasini, halafu vitano upande wa kusini ambavyo ni (Makatumbe, Finda na Kenda). Hifadhi hii inalinda sehemu za matumbawe, za miti ya mikoko na mimea mingine chini ya uso wa maji.

neg:
Shelisheli
Visiwa hivyo vina milima inayofikia hadi mita 900 juu ya UB. Mkubwa ni "Morne Seychellois" wenye mita 905 juu ya UB.

neg:
Ureno
Ureno una pia mafunguvisiwa mawili katika Atlantiki mbali na bara; hayo ni Madeira na Azori. Visiwa hivi ni sehemu ya Mgongo kati wa Atlantiki viko karibu zaidi na Afrika kuliko Ureno bara.

neg:
Visiwa vya Falkland
Funguvisiwa lina takriban visiwa 200. Viwili ambavyo ni vikubwa ni Falkland Magharibi na Falkland Mashariki na kila kimoja huwa na eneo la takriban km² 6,000. Mwinuko mkubwa ni mlima Usborne (Kihispania: Cerro Alberdi) wenye kimo cha mita 708 juu ya uwiano wa bahari.

neg:
Visiwa vya Mariana
Visiwa vya Mariana ni funguvisiwa la Pasifiki ya magharibi, takriban katikati ya Papua Guinea Mpya na Japani. Vyahesabiwa kati ya visiwa vya Melanesia.

neg:
Eneo la Uingereza katika Bahari Hindi
Eneo la Uingereza katika Bahari Hindi (kwa Kiingereza: "British Indian Ocean Territory") ni hasa funguvisiwa la Chagos likiwa pamoja na kisiwa cha Diego Garcia. Linapatikana kati ya Tanzania na Indonesia.

neg:
Visiwa vya Ildefonso
Visiwa vya Ildefonso viko katika bahari ya Pasifiki kusini na ni sehemu ya Jamhuri ya Chile.

neg:
Cayman
Visiwa vya Cayman ni funguvisiwa vya Karibi na eneo la ng'ambo la Uingereza katika Bahari ya Karibi upande wa kusini wa Kuba na upande wa magharibi wa Jamaika. Eneo lake ni visiwa vitatu vya Grand Cayman, Little Cayman na Cayman Brac, jumla 260 km².

neg:
Victoria (Shelisheli)
Bandari ya Victoria ni kitovu cha biashara ya kimataifa cha nchi.

neg:
Visiwa vya Kanari
Visiwa vya Kanari (kwa Kihispania: Islas Canarias) ni funguvisiwa ya Afrika ya Kaskazini katika bahari ya Atlantiki. Viko baharini 150 km magharibi kwa Moroko. Umbali na Hispania ni masaa mawili kwa ndege.

neg:
Cayenne
Baharini mbele ya pwani kipo Kisiwa cha Sheitani kilichokuwa kisiwa cha gereza cha Ufaransa kati ya 1852 na 1946.

neg:
Visiwa vya Marshall
Visiwa vya Marshall ni nchi ya visiwani ya Mikronesia katika Pasifiki ya magharibi.

neg:
Funguvisiwa
Mafunguvisiwa muhimu ya Afrika ni Zanzibar, Shelisheli na Komoro katika Bahari Hindi, halafu Visiwa vya Kanari na Visiwa vya Madeira katika Atlantiki.

neg:
Azori
Azori (kwa Kireno: "Ilhas dos Açores" - "Visiwa vya vipanga") ni funguvisiwa la Ureno lenye visiwa tisa vikubwa na vingine vidogo katika Atlantiki takriban km 1,500 magharibi ya Ulaya na 3,600 mashariki ya Amerika ya Kaskazini.

neg:
Funguvisiwa la Kurili
Funguvisiwa la Kurili (kwa Kirusi кури́льские острова́, "kurilskiye ostrova") ni kundi la visiwa katika Pasifiki ya Kaskazini ambavyo ni sehemu ya Urusi. Ni visiwa 56 (pamoja na miamba midogo) viivyopangwa kama safu au nyororo yenye urefu wa kilomita 1300 kati ya rasi ya Kamchatka ya Urusi na kisiwa cha Hokkaido cha Japani. Kwa namna fulani inatenga Bahari ya Okhotsk na Pasifiki kubwa.

neg:
Shelisheli
Shelisheli ina visiwa 115; 32 kati ya hivyo ni visiwa vikubwa kidogo vyenye milima, vingine ni vidogo na huitwa "Visiwa vya nje".

neg:
Shelisheli
Ndio Ufaransa uliojenga vituo vya kwanza vya kudumu mwaka 1756. Wafaransa waliita visiva "Seychelles" kwa heshima ya waziri wao wa siku zile Jean Moreau de Sechelles.

neg:
Iceland
Iceland iko mbali na bara la Ulaya na la Amerika tena katika mazingira ya baridi. Hivyo inaaminika haikuwa na watu kabisa hadi mwaka 800 BK. Wataalamu hawakubaliani kama ni mabaharia kutoka Norwei au Eire waliobahatika kufika kisiwani na kujenga makao ya kwanza.

neg:
Moroko
Maeneo ya Kihispania ya Ceuta na Melilla yamezungukwa na Moroko kwenye pwani ya Mediteranea.

neg:
Visiwa vya Solomon
Visiwa vimekaliwa tangu miaka maelfu na Wamelanesia.

neg:
Uskoti
Mbali ya bara Uskoti ina visiwa 790. Upande wa magharibi wa Uskoti bara iko funguvisiwa ya Hebridi. Upande wa kaskazini kuna visiwa vya Orkney na vya Shetland.

neg:
Uislamu nchini Seychelles
Uislamu katika Bahari ya India ulianzishwa na wafanyabiashara wabaharia hasa kabla ya Ulaya kugundua visiwa vya Seychelles. Hata hivyo, iko tofauti kidogo na hali ya visiwa vingine ikiwa ni pamoja na Comoro na Maldives, kulikuwa hakuna wakazi wa kudumu huko Seychelles hadi hapo Wafaransa walipolowea mnamo 1770. Leo hii, idadi ya Waislamu nchini humo inakadiriwa kuwa ni asilimia 1 tu, yaani, ni kama watu 900 ambao wameripotiwa kuwa ni Waislamu nchini humo.

neg:
Chechele (Stenostiridae)
Chechele ni ndege wa familia Monarchidae na Stenostiridae. Zamani wale wa Stenostiridae waliainishwa katika familia Muscicapidae ("Culicicapa"), Monarchidae ("Elminia"), Sylviidae ("Stenostira") na Rhipiduridae ("Chelidorhynx"), lakini uchunguzi wa ADN umeonyesha kwamba wana mnasaba na kwa hivyo wamepewa familia yao.
Wana rangi ya buluu ("Elminia"), ya kijivu ("Stenostira") au ya manjano ("Chelidorhynx" na "Culicicapa"). Wanatokea misituni au porini kwa vichaka katika Afrika na Asia ("Culicicapa"). Hula wadudu. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika panda ya matawi. Jike huyataga mayai 2.

neg:
Makanisa ya Kikelti
Makanisa wa Kikelti (au Ukristo wa Kikelti (kwa Kiingereza "Celtic Christianity") yalikuweko katika visiwa vya Britania kuanzia karne ya 3 hadi mwanzo wa Karne za kati.

neg:
Shelisheli
Tangu mwaka 1814 visiwa vilikuwa chini ya Uingereza. Waingereza walivumilia walowezi na utamaduni wa Kifaransa visiwani.

neg:
Welisi
Welisi ilivamiwa na Uingereza mwaka wa 1284 na kuunganishwa kama sehemu kamili ya Ufalme wa Uingereza 1536. Baada ya Ufalme wa Uingereza kuungana na Uskoti na Eire Welisi ilitambuliwa kama sehemu asilia ya Ufalme wa Muungano.

neg:
Visiwa vya Karibi
Karibi imezungukwa na Bahari ya Atlantiki kuelekea mashariki na kaskazini, pwani ya Amerika ya Kusini kuelekea kusini, pwani ya Amerika ya Kati kuelekea magharibi mwa kusini magharibi, na Ghuba ya Meksiko hadi kaskazini magharibi mwao.

neg:
Saint Vincent (kisiwa)
Saint Vincent ni kisiwa cha Antili Ndogo katika bahari ya Karibi kati ya Saint Lucia na Grenada.. Ni kisiwa kikuu cha nchi ya Saint Vincent na Grenadini. Asili yake ni ya kivolkeno.

neg:
Saint Helena
Kisiwa chenye asili ya kivolkeno kimo ndani ya beseni ya Angola ya bahari Atlantiki, hivyo huhesabiwa kuwa kisiwa cha Afrika.

neg:
Mshelisheli
Mshelisheli ("Artocarpus altilis") ni mti wa familia Moraceae. Matunda yake huitwa mashelisheli. Asili ya mti huu ni Nyugini. Wapolinesi wamepanda mshelisheli visiwani kwa Bahari ya Pasifiki isipokuwa Nyuzilandi na Kisiwa cha Pasaka ambapo hali ya hewa ni baridi sana. Sikuhizi hupandwa mahali pengi pa kanda ya tropiki ambapo kunanyesha kiasi (zaidi ya mm 1500 kwa mwaka).

neg:
Visiwa vya Virgin vya Uingereza
Visiwa vya Virgin vya Uingereza (British Virgin Islands) ni visiwa katika Bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico ambavyo ni eneo la ng'ambo la Uingereza. Wakazi ni raia wa Ufalme wa Muungano (Uingereza) lakini hawashirikiani katika uchaguzi wa bunge la London.
Katika sehemu hii ya nyororo ya Visiwa vya Bikira (Virgins) kuna visiwa 16 vyenye wakazi na zaidi ya 30 visivyo na watu. Eneo lake ni 153 km². Idadi ya wakazi hufikia takriban 22,000. Wengi wao (85-90%) ni wa asili ya Kiafrika; mababu walikuwa watumwa kutoka Afrika waliopelekwa visiwani kwa kazi kwenye mashamba ya miwa.

neg:
Historia ya Shelisheli
Hakuna hakika kuhusu wakazi wa kwanza. Inaaminika ya kwamba ndio mabaharia na wafanyabiashara Waarabu.

neg:
Mkataba wa Tordesillas
Mapatano yaligawa maeneo yaliyogunduliwa nje ya Ulaya kwenye mstari wa kilomita 2,200 upande wa magharibi wa Visiwa vya Kanari. Mstari huo ulikuwa takriban katikati ya Visiwa vya Kabo Verde vilivyotawaliwa na Ureno na visiwa vipya vilivyogunduliwa na Kristoforo Kolumbus katika Karibi. Maeneo upande wa mashariki ya mstari huo yalitolewa kwa Ureno na maeneo upande wa magharibi yalitolewa kwa Hispania.

neg:
Moheli
Mohéli inayoitwa pia Mwali ni moja kati ya visiwa vitatu vinavyounda nchi ya kisiwani ya Komori katika Bahari Hindi. Moheli ni kisiwa kidogo kati ya visiwa vikuu vya Komori.

neg:
Belize
Belize ni nchi ya Amerika ya Kati upande wa pwani ya mashariki.

neg:
Shelisheli
Hali ya hewa ni ya kitropiki ikiwa halijoto iko kati ya 24 °C na 30 °C. Kiasi cha mvua ni kati ya mm 2.880 huko Victoria na mm 3.550  mlimani.

neg:
Sahara
Sahara inafunika sehemu kubwa ya Afrika Kaskazini isipokuwa kanda lenye rutuba kwenye ufuko wa Bahari Mediteranea, milima ya Atlas kwenye Maghreb na bonde la mto Naili huko Misri na Sudan. Inaenea kuanzia Bahari ya Shamu upande wa mashariki hadi Atlantiki upande wa magharibi, na kutoka Mediteranea upande wa kaskazini hadi kanda la Sahel upande wa kusini.

neg:
Historia ya Morisi
Historia ya Morisi inahusu visiwa vya Bahari ya Hindi mkabala wa Afrika Mashariki ambavyo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Morisi.

neg:
Sahel
Sahel (kutoka neno lile la Kiarabu ساحل "sahil" ambalo linamaanisha "pwani" na ni asili ya neno "Kiswahili") ni kanda nyembamba ya ardhi kavu barani Afrika kutoka Bahari ya Atlantiki hadi Bahari ya Shamu.

neg:
Whalsay
Whalsay ni kisiwa cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti.
Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.

neg:
Aktiki
Kutokana na baridi hiyo bahari ya Aktiki imeganda ikifunikwa na ganda nene la barafu. Kwa hiyo sehemu za Aktiki hufunikwa na barafu tupu mwaka wote na hizi ni sehemu kubwa za Greenland zinazofunikwa na barafuto, halafu Bahari ya Aktiki yenye ganda la barafu. Maeneo mengine yana theluji, lakini theluji hii huyeyuka kwa vipindi vifupi vya joto.

neg:
Visiwa vya Orkney
Visiwa vya Orkney (au Orkney) ni funguvisiwa upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti.
Visiwa vya Orkney viko baharini kati ya Britania na Visiwa vya Shetland.

neg:
Shelisheli
Hakuna hakika kuhusu wakazi wa kwanza. Inaaminika ya kwamba ndio mabaharia na wafanyabiashara Waarabu.

neg:
Visiwa vya Solomon
Eneo lake ni visiwa 1000 hivi, vyenye jumla ya km² 28,400 na wakazi wenye idadi ya watu 552,438, wengi wakiwa Wamelanesia, wakiongea lugha 90.

neg:
Bressay
Bressay ni kisiwa cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti.
Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.

neg:
Visiwa vya Karibi
Visiwa vya Karibi (kwa Kiingereza Caribbean; kwa Kiholanzi: "Cariben" au "Caraiben", kwa Kifaransa: "Caraïbe" au aghalabu "Antilles"; kwa Kihispania: "Caribe") ni eneo la Amerika ambalo linajumuisha maelfu ya visiwa vikubwa na vidogo katika Bahari ya Karibi (Atlantiki), lakini pia maeneo ya kaskazini mwa Amerika Kusini na mashariki mwa Amerika ya Kati.

neg:
Visiwa vya Virgin
Visiwa vya Virgin ni kundi la visiwa vidogo katika Bahari ya Karibi ambavyo ni sehemu za Antili ndogo karibu na Puerto Rico.

neg:
Mahé
Mahe ina wakazi 72,000 ambao ni sawa na asilimia 90 za wakazi wote wa Shelisheli.

neg:
Fetlar
Fetlar ni kisiwa cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti.
Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.

neg:
Shelisheli
Lugha rasmi ni tatu: Kifaransa, Kiingereza na Seselwa, aina ya Krioli ambayo imetokana na Kifaransa na ndiyo lugha ya kawaida.

neg:
Kisiwa cha Mainland
Mainland ndicho kisiwa kikuu cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti.
Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.

neg:
Kisiwa cha Salas y Gomez
Kisiwa cha Salas y Gomez kiko katika bahari ya Pasifiki na ni sehemu ya Jamhuri ya Chile.

neg:
Funguvisiwa la Kurili
Tangu 1945 Kurili kwa jumla zinatazamwa kama sehemu ya Urusi, hali ambayo haikubaliwi na Japani. Visiwa vinatawaliwa kama sehemu ya mkoa wa Sakhalin Oblast.

neg:
Terceira
Terceira ni kisiwa cha funguvisiwa la Azori (kwa Kireno: "Ilhas dos Açores" - "Visiwa vya vipanga") ambalo ni jimbo la kujitawala la Ureno ingawa liko katika Atlantiki takriban km 1,500 magharibi ya Ulaya na 3,600 mashariki ya Amerika ya Kaskazini.

neg:
Thule
Thule ilikuwa jina la kisiwa kwenye Atlantiki upande wa kaskazini wa Ulaya kilichotajwa na Pytheas wa Massilia, mpelelezi wa Ugiriki ya Kale katika karne ya 4 KK.

neg:
Funguvisiwa la Malay
Ni zaidi ya visiwa 25,000 vinavyopatikana katika Bahari ya Hindi na Pasifiki na vinavyounda funguvisiwa kubwa kuliko yote duniani, ingawa kwa idadi ya visiwa ni la nne tu.

neg:
Iceland
Iceland ina asili ya kivolkeno. Ni kisiwa kikubwa cha safu ya mgongo kati wa Atlantiki mahali ambako mabamba ya Amerika ya Kaskazini na Ulaya-Asia yanakutana. Kwa sababu hiyo kuna milima mingi, hasa volkeno ni nyingi. Kati ya volkeno mashuhuri za Iceland kuna Hekla, Eldgjá, Herðubreið na Eldfell.

neg:
Bahari ya Aegean
Bahari ya Aegean "(pia: Aegeis; tamka a-e-ge-is)" ni moja kati ya sehemu za Bahari ya Mediteranea. Ipo kati ya Ugiriki na Anatolia (Uturuki).

neg:
Agalega
Agalega ni visiwa viwili, yaani Kisiwa cha Kaskazini na Kisiwa cha Kusini, takriban km 1,122 kaskazini kwa Morisi ambako kuna makao makuu ya Jamhuri ambayo visiwa hivyo ni sehemu yake.

neg:
Mahé
Mahé ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa vya Shelisheli. Urefu wake ni 28 km na upana wake 8 km. Eneo lake ni 154,7 km².

neg:
Mkesha-maji
Mikesha-maji ni ndege wadogo kiasi wa familia Cinclidae wafananao na mikesha wadogo. Katika Afrika wanatokea Milima ya Atlas huko Maroko. Wana mkia mfupi na mabawa mafupi yenye nguvu. Ndege hawa hutafuta chakula majini na waweza kuingia maji wakizama kabisa. Kwa hivyo miguu yao ni mirefu yenye makucha makali ili kushikilia mawe ndani ya maji matiririkayo. Pia hutumia mabawa yao mafupi kama aina za mapezi. Hula lava na viluwiluwi vya wadudu wa maji hasa lakini samaki wadogo, mayai ya samaki, makoa na gegereka pia. Tago lao kubwa hujengwa kwa vigoga karibu na maji katika shimo lo lote au chini ya daraja. Jike huyataga mayai 2-4.

neg:
Shelisheli
Upande wa dini, wakazi wengi ni Wakristo (hasa Wakatoliki (76.2%), idadi ndogo (13.0%) ni Waprotestanti), wengine wachache ni Wahindu (2.4%), Waislamu (1.6%) n.k.

neg:
Kirimba (visiwa)
Visiwa vya Kirimba (Kireno: Quirimbas, Ilhas de Querimba) ni funguvisiwa katika Bahari Hindi mbele ya mwambao wa Msumbiji wa kaskazini, kusini ya rasi ya Delgado. Inafuata mwendo wa pwani kwa umbali wa 180 km hadi mji wa Pemba. Umbali na pwani ni kati ya 12 na 20 km.

neg:
Visiwa vya Karibi
West Indies ni jina la kikundi cha visiwa vya Bahamas na Antilles. Antilles imegawanywa katika vikundi viwili: Antilles kubwa zaidi, kwenye kikanda cha kaskazini cha Bahari ya Caribbean, na Antilles ndogo, upande wa mashariki na kusini.

neg:
Shelisheli
Taarifa ya kwanza imepatikana kutoka kwa Wareno waliozunguka hapa kuanzia mwaka 1505.

neg:
Bahari ya Bering
Upande wa kusini safu ya visiwa vya Aleuti ni mpaka kati ya Bahari ya Bering na Pasifiki.

neg:
Kiwelisi
Kiwelisi (Kiwelisi: Cymraeg; Kiing. "Welsh") ni lugha ya Kikelti ya nchi ya Welisi kwenye kisiwa cha Britania jirani na Uingereza. Idadi ya wasemaji hukadiriwa kuwa kati ya watu 500,000 hadi 750,000.

neg:
São Miguel
Visiwa vyote ni vya asili ya kivolkeno; hali halisi ni vilele vya milima mirefu sana vinavyotoka nje ya maji kutoka sakafu ya bahari. Milima hii ya kivolkeno ni sehemu ya mgongo kati wa Atlantiki yanapokutana mabamba ya gandunia ya Amerika ya Kaskazini na Afrika.

neg:
Bahari ya Shamu
Kaskazini ni rasi ya Sinai pamoja ghuba ndogo za Aqaba na Suez halafu imeunganika na Mediteranea kwa njia ya Mfereji wa Suez. Kusini Bahari ya Shamu imeunganika na Bahari Hindi kwa njia ya mlango wa bahari wa Bab el Mandeb.

neg:
Antili Kubwa
Antili Kubwa ni visiwa katika Bahari ya Karibi. Pamoja na Antili Ndogo, Visiwa vya Turks na Caicos na Bahamas vinaunda visiwa vya Karibi.

neg:
Shebeli
Chanzo cha Shebeli iko katika milima ya Batu (Ethiopia) takriban 200 km kusini ya Addis Ababa. Baada ya mwendo wa 920 km inaingia Somalia ikielekea Mogadishu. Karibu na mji unageukia kusini-magharibi na kufuata mstari wa pwani la Bahari Hindi kwa umbali wa 20-40 km ndani ya bara. Baada ya mwendo wa 900 km ndani ya Somalia lalio lake linaingia katika mto Juba lakini baada ya Mogadishu Shebeli ni kavu kwa sehemu kubwa ya maka.

neg:
Palestina
Palestina (kwa Kiarabu: فلسطين filasṭīn, falasṭīn; kutoka Kilatini: Palaestina; kwa Kiebrania: פלשתינה Palestina) ni jina la eneo lililoko upande wa Mashariki wa Bahari ya Mediteranea kati ya mkingo wa bahari hiyo na mto Yordani.

neg:
Visiwa vya Diego Ramirez
Visiwa vya Diego Ramirez viko katika bahari ya Pasifiki kusini na ni sehemu ya Jamhuri ya Chile.

neg:
Funguvisiwa la Kurili
Kwa kipindi fulani cha historia Kurili zilikuwa sehemu ya Japani na kwa Kijapani vinaitwa Visiwa vya Chishima (Kanji 千島列島 "chishima rettō", maana yake visiwa 1,000) au pia kama Visiwa vya Kuriru (Katakana: クリル列島 "kuriru rettō" yaani Funguvisiwa ya Kurili).

neg:
Funguvisiwa la Kurili
Visiwa vya kusini vilikuwa chini ya athira ya Japani. Katika karne ya 19 meli za wavuvi Wajapani na Warusi waliingiliana, hivyo serikali za nchi hizi mbili zilifanya mkataba wa mwaka 1855 ya kuamulia mpaka uliokuwa kati ya visiwa vya Iturup na Urup. Sakhalin ilitajwa kama mahali wazi kwa watu wa pande zote mbili.

neg:
Victoria (Shelisheli)
Victoria ni mji mkuu wa Shelisheli. Iko kwenye kisiwa cha Mahe ikiwa na wakazi 24,702. Ni mji mkuu mdogo kabisa wa nchi zote za dunia.

neg:
Welisi
Welisi (Kiing.: Wales; (Kiwelisi: Cymru ()) ni nchi ya Ulaya kwenye kisiwa cha Britania na sehemu ya Ufalme wa Muungano.

neg:
Eneo chini ya taji la Uingereza
Hivi ni Visiwa vya Mfereji wa Kiingereza (kama Jersey, Guernsey) pamoja na Isle of Man. Vyote si sehemu za Uingereza wala za Ufalme wa Muungano wa Britania pia si sehemu za Umoja wa Ulaya. Lakini si nchi huru kama nchi nyingine za Jumuiya ya Madola.

neg:
Visiwa vya Virgin vya Marekani
Ni sehemu ya funguvisiwa vya Visiwa vya Virgin iliyogawiwa kati ya Uingereza na Marekani. Kisiwa cha Saint John cha Marekani ni karibu sana na kisiwa cha Tortola upande wa Kiingereza. Pande zote mbili za funguvisiwa kuna ushirikiano wa kiuchumi zikitumia dollar ya Marekani.

neg:
Wakelti
Walikalia funguvisiwa ya Britania, sehemu za Ulaya ya Magharibi, ya Kati na ya Mashariki. Hapo walikuwa na nguvu hasa katika Gallia ya kihistoria (leo Ufaransa, Ubelgiji na Italia ya Kaskazini).

neg:
Shelisheli
Kisiwa kikubwa zaidi ni Mahé na mji mkuu Victoria uko huko. Wakazi wengi huishi Mahe pamoja na visiwa vya karibu, hasa Praslin na La Digue.

neg:
Bahari ya Kaskazini
Bahari ya Kaskazini ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya Skandinavia (Norway na Denmark) upande wa mashariki, Ujerumani na Uholanzi upande wa kusini na Britania kwa magharibi.

neg:
Historia ya Shelisheli
Taarifa ya kwanza imepatikana kutoka kwa Wareno waliozunguka hapa kuanzia mwaka 1505.

neg:
Tuvalu
Tuvalu ni nchi ya visiwani ya Polynesia katika Bahari ya Pasifiki kati ya Hawaii na Australia. Nchi jirani katika bahari ni Kiribati, Samoa na Fiji.

neg:
Cheche (samaki)
Spishi mbili za cheche ni "Megalops atlanticus" (cheche wa Atlantiki) na "Megalops cyprinoides" (cheche wa Indo-Pasifiki). Cheche wa Atlantiki hupatikana pwani ya Atlantiki ya Magharibi kutoka Virginia mpaka Brazili, kupitia pwani ya Ghuba ya Mexico, na katika Bahari ya Karibi. Cheche pia hupatikana pwani ya Atlantiki ya Mashariki kutoka Senegali hadi kusini mwa Angola. Cheche wa Indo-Pasifiki hupatikana pwani ya Afrika ya Mashariki, kusini-mashariki kote mwa Asia, Japani, Tahiti na Australia.

neg:
Urusi
Visiwa vikubwa vya Urusi ni Novaya Zemlya na Kisiwa cha Wrangel kwenye Bahari Aktiki na Sakhalin kwenye Pasifiki. Funguvisiwa muhimu ni Funguvisiwa ya Franz Josef, Severnaya Zemlya, Visiwa vya Siberia Mpya katika Bahari aktiki, halafu Kurili katika Pasifiki.

neg:
Atlantiki
Funguvisiwa muhimu ni:
visiwa vya Faroe, visiwa vya *Azori, visiwa vya Madeira, visiwa vya Kanari, visiwa vya Cabo Verde, visiwa vya Karibi (pamoja na Kuba), visiwa vya Britania (pamoja na Uingereza na Ueire - Ireland, visiwa vya *Bermudas na vingine.
Mikondo ya Atlantiki inatawala hali ya hewa katika nchi zinazoongozana bahari. Kati ya mikondo hizi ni mkondo wa ghuba la Mexiko kutoka eneo la visiwa vya Karibi ukivuka Atlantiki na kubeba maji ya moto (ambayo bado ni vuguvugu kiasi wakati wa baridi) hadi pwani la Ulaya. Mkondo huu umesababisha ya kwamba sehemu kubwa ya Ulaya ina hali ya hewa ya wastani bila joto au baridi kali mno na mvua nyingi hivyo kuhakikisha rutuba ya bara. Bandari za Ulaya hubaki bila barafu hadi kaskazini kabisa.

neg:
Bahari ya Mediteranea
Ina bahari za pembeni zake ambazo ni pamoja na Bahari Nyeusi, Bahari ya Aegean na mengine. Bahari Nyeusi inaunganishwa kwa njia ya mlango wa bahari ya Dardanellia, Bahari ya Marmara na mlango wa bahari ya Bosporus.

neg:
Shelisheli
Kwa karne moja na nusu meli au jahazi zilipitia Shelisheli tu kwa kusudi la kuchota maji ya kunywa au kukusanya matunda bila ya kuanzisha makao ya kudumu. Majambazi wa baharini walipenda kujificha Shelisheli.

neg:
Shelisheli
Biashara ya Shelisheli inategemea hasa utalii. Asilimia 30 hivi za wafanyakazi wote wamo katika utalii. Biashara hii inaingiza 70% ya pato la taifa.

neg:
Halkidiki
Halkidiki (pia: Chalkidiki; Kigir. Χαλκιδική) ni rasi ya Ugiriki ya kaskazini inayoingia katika bahari ya Mediteranea kwa umbo la mkono mwenye vidole vitatu. Kidole upande wa mashariki ni Athos inayojulikana kama jamhuri ya Wamonaki; ni kama jimbo la kujitegemea linalosimamiwa na Ugiriki kwa mambo ya nje tu.

neg:
Visiwa vya Shetland
Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.

neg:
Visiwa vya Faroe
Visiwa vya Faroe (kwa Kifaroe: Føroyar -" "Visiwa vya kondoo"") ni funguvisiwa ya Atlantiki ya Kaskazini kati ya Iceland, Uskoti na Norwei.

neg:
Melanesia
Melanesia ni eneo la Bahari ya Pasifiki kaskazini ya Australia. Ni moja kati ya makundi makubwa matatu ya visiwa vya Pasifiki pamoja na Mikronesia na Polynesia.

neg:
Shelisheli
Tangu 1993 katiba ilisahihishwa tena ikiruhusu vyama vingi vya kisiasa.

neg:
Sahalin
Sahalin (rus. Сахалин) ni kisiwa kikubwa cha Urusi kwenye kaskazini ya Bahari Pasifiki kilichopo kati ya 45°50' na 54°24'. Ni sehemu ya mkoa wa Sahalin Oblast. Iko karibu na pwani la mashariki la Urusi na karibu na ncha ya kaskazini ya Japani.


query: Mji mkuu Uganda ni?

pos:
Uganda
Jina Uganda lina asili yake katika ufalme wa Buganda ulioko kusini mwa nchi pamoja na mji mkuu, Kampala.

neg:
Historia ya Uganda
Historia ya Uganda inahusu eneo la Afrika Mashariki ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Uganda.
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.

neg:
Jimbo Kuu la Gulu
Jimbo Kuu la Gulu (kwa Kilatini Archidioecesis Guluensis) ni mojawapo kati ya majimbo 20 ya Kanisa Katoliki nchini Uganda na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Bangui
Bangui ina wakazi 531 763 ni mji mkuu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati. Mji uko mwambanoni wa mto Ubangi ng'ambo ya mto uko mji wa Zongo katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

neg:
Uganda
Upande wa kusini nchi imepakana na Ziwa Nyanza Viktoria ambalo ndili ziwa kubwa kuliko yote ya Afrika. Maziwa makubwa mengine upande wa magharibi ni Ziwa Albert na Ziwa Edward.

neg:
Kabaka
Kabaka ni cheo cha mfalme wa Buganda ambayo ni ufalme ndani ya jamhuri ya Uganda. Cheo kingine pamoja na Kabaka ni Ssebataka.

neg:
Historia ya Uganda
Wakati wa uhuru Waganda walishindwa kupata hali ya ufalme kuwa sehemu ya nchi inayojitawala lakini Kabaka Sir Edward Mutesa II alikuwa Rais wa Taifa pamoja na waziri mkuu Milton Obote.

neg:
Voi
Mji ulianza kukua zaidi mwisho wa karne ya 19 wakati ujenzi wa reli ya Uganda. Watu walipata kazi katika shirika la reli na shamba la makonge. Ingawaje mji ulikuwa wa kilomita mraba 16.27 (maili mraba 6.28), ni mwaka wa 1932 ambapo ulipata hadhi ya kuwa mji. Kwa sasa mji wa Voi umepitiliza hadhi hiyo.

neg:
Mityana
Mityana ni mji mkuu wa Wilaya ya Mityana nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 37,400.

neg:
Mpigi
Mpigi ni mji mkuu wa Wilaya ya Mpigi nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 11,200.

neg:
Historia ya Uganda
Museveni alichaguliwa rais katika kura bila vyama vya upinzani za 1996 na 2001.

neg:
Luanda
Luanda (kirefu: "São Paulo de Luanda": pia "Loanda") ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Angola ikiwa na wakazi 2,487,484 (katika rundu la jiji 7,805,000) wanaongezeka haraka kutoka ndani na nje ya nchi na ya bara la Afrika.

neg:
Nembo ya Uganda
Ngao imesimama kwenye mlima wa kijani, kuwakilisha ardhi yenye rutuba, na moja kwa moja juu ya uwakilishi wa Mto Nile. mazao makuu mawili ya biashara ambayo ni kahawa na pamba yapo pembezoni mwa mto huu. Chini ni mbiu ya taifa: "Kwa ajili ya Mungu na nchi yangu".

neg:
Jimbo Kuu la Kampala
Jimbo Kuu la Kampala (kwa Kilatini Archidioecesis Kampalaensis) ni mojawapo kati ya majimbo 20 ya Kanisa Katoliki nchini Uganda na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Milton Obote
Kati ya miaka 1962 na 1966 Obote alikuwa waziri mkuu wa Uganda. Aliendelea kutawala kama rais wa Jamhuri ya Uganda tangu 1966 hadi 1971 akarudia baadaye, tangu mwaka 1980 hadi 1985.

neg:
Addis Ababa
Addis Ababa (pia Addis Abeba; kwa Kiamhara አዲስ አበባ, "Ua Jipya"; kwa Kioromo "Finfinne") ni mji mkuu wa Ethiopia na wa Umoja wa Afrika.

neg:
Bungoma
Bungoma ni mji wa Kenya ya magharibi karibu na mpaka wa Uganda ambao ni makao makuu ya kaunti ya Bungoma.

neg:
Haki za binadamu nchini Uganda
Habari ya Uganda imepimwa kama 'huru kiasi' na Freedom House ,shirika linalojitegemea kufuatilia ya uhuru wa habari duniani kote. Katika Press Freedom Survey 2005, Uganda lilipimwa kama nchi ya 13 yenye habari huru kati ya nchi 48 katika Afrika kusini mwa Sahara .

neg:
Uganda
Serikali ya Obote ilipinduliwa na mkuu wa jeshi Idi Amini mwaka 1971. Utawala wake ulikuwa kipindi cha udikteta ulioharibu uchumi wa nchi na misingi ya dola. Takriban watu 300,000 waliuawa chini ya Amin ama wapinzani wa siasa yake ama watu wa makabila yaliyotazamwa kuwa maadui wa serikali. Raia wenye asili ya Asia walifukuzwa katika nchi na mali yao yote kutwaliwa na serikali.

neg:
Bugiri
Bugiri ni mji mkuu wa Wilaya ya Bugiri nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 22,500.

neg:
Buganda
Leo hii ni sehemu ya Uganda yenye madaraka ya kiutamaduni pamoja na kuwa na bunge lake, lakini si kitengo cha kiutawala ndani ya Uganda.

neg:
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Entebbe
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Entebbe uwanja wa ndege wa kimataifamkuu wa Uganda. Iko karibu na mji wa Entebbe, pwani ya Ziwa Victoria, na takriban kilomita 35 (Maili 21) kutoka mji mkuu wa Kampala. Ofisi kuu za Shirika la Urobani Uganda ziko katika uwanja wa ndege huu.

neg:
Kitgum
Kitgum ni mji mkuu wa Wilaya ya Kitgum nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 52,900.

neg:
Historia ya Uganda
Mwaka 1967 Obote alibadilisha katiba akamfukuza Kabaka nchini. Kwa muda wa miaka 30 ufalme wa Buganda ulifutwa kisheria. Kabaka Edward Mutesa II alikufa ng'ambo Uingereza.

neg:
Masaka
Masaka ni mji mkuu wa Wilaya ya Masaka nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 71,700.

neg:
Pader
Pader ni mji mkuu wa Wilaya ya Pader nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 11,600.

neg:
Kalangala
Kalangala ni mji mkuu wa Wilaya ya Kalangala nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 3,200.

neg:
East African Railways and Harbours Corporation
Kenya na Uganda zilikuwa pamoja kwa sababu walikuwa na reli ya pamoja yaani njia ya reli iliyojengwa kuanzia mwaka 1896 kutoka Mombasa kwenda hadi Kisumu mwanzoni , baadaye hadi Kampala ilijulikana kwa jina la Reli ya Uganda.

neg:
Entebbe
Katika sensa ya kitaifa ya mwaka 2002, idadi ya wakaazi wa Entebbe ilikadiriwa kuwa watu 55,086. Mwaka 2008, Uganda Bureau of Statistics ilikadiriwa idadi ya wakaazi wa mji huu kuwa 70,200.

neg:
Kotido
Kotido ni mji mkuu wa Wilaya ya Kotido nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 18,800.

neg:
East African Breweries
Kampuni hii pia hutengeneza "Uganda Waragi" , kileo kilicho na kiwango cha pombe cha 40% abv na ni miongoni mwa brandi ya waragi na ndicho kinyuaji kilichonereshwa kinachoongoza kule Uganda. Hutengenezwa kutoka kwa mtama,hunereshwa mara tatu. Kinajulikana nchini Uganda kama "The Spirit of Uganda," au kwa kifupi UG. Masoko makuu ni pamoja na nchi nyingine za Afrika kama vile Rwanda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan.

neg:
Fort Portal
Fort Portal ni mji mkuu wa Wilaya ya Kabarole nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 141,500.

neg:
Kampala
Baada ya uhuru ikawa mji mkuu wa kitaifa wa Uganda.

neg:
Kamembe
Kamembe ni mji uliyoko magharibi mwa Rwanda kwenye umbali wa karibu km 250 (maili 155) kutoka mji mkuu wa Rwanda, Kigali. Mji wa Kamembe ni jirani na mji wa Bukavu uliyoko mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC). Hakuna umbali kati ya mji wa Kamembe na mpaka wa Jamuhuri ya Burundi.

neg:
Kamwenge
Kamwenge ni mji mkuu wa Wilaya ya Kamwenge nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 15,300.

neg:
Kaabong
Kaabong ni mji mkuu wa Wilaya ya Kaabong nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 19,500.

neg:
Uganda
Mto mkubwa ni Nile inayopita nchi yote kati ya Ziwa Viktoria hadi Ziwa Albert na kuendelea hadi mpaka wa Sudani ikiitwa mwanzoni Nile ya Viktoria na baadaye Nile ya Albert.

neg:
Entebbe
Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.

neg:
Orodha ya miji ya Uganda
Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Uganda yenye angalau idadi ya wakazi 30,000 (2008).

neg:
DFCU Group
DFCU ni kifupi kwa Development Finance Company of Uganda. Kampuni hiyo ni benki. Makao makuu yapo Kampala nchini Uganda.

neg:
Kampala
Kampala ni mji mkubwa wa Uganda ikiwa na wakazi 1,208,544 (2002).

neg:
Iganga
Iganga ni mji mkuu wa Wilaya ya Iganga nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 48,200.

neg:
Mubende
Mubende ni mji mkuu wa Wilaya ya Mubende nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 19,900.

neg:
Tororo
Tororo ni mji mkuu wa Wilaya ya Tororo nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 40,400.

neg:
Uganda
Mwaka 1967 Obote alibadilisha katiba akamfukuza Kabaka nchini.

neg:
Buganda
Buganda ni ufalme ndani ya jamhuri ya Uganda. Mfalme wa Buganda anatumia cheo cha Kabaka. Jina la nchi Uganda ni umbo la Kiswahili la neno Buganda.

neg:
Rakai
Rakai ni mji mkuu wa Wilaya ya Rakai nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 7,000.

neg:
Manafwa
Manafwa ni mji mkuu wa Wilaya ya Manafwa nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 14,300.

neg:
Nebbi
Nebbi ni mji mkuu wa Wilaya ya Nebbi nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 26,600.

neg:
Haki za binadamu nchini Uganda
Kama vile katika nchi nyingi za Afrika, vyombo vya serikali vimeendelea kupinga uhuru wa vyombo vya habari nchini Uganda.

neg:
Historia ya Uganda
Mwaka 2005 ulikuwa na uchaguzi wa vyama vingi wa kwanza. Museveni alipata kibali cha bunge kwa badiliko la katiba lililomruhusu kugombea urais tena mwaka 2006 akachaguliwa mara ya tatu.

neg:
Kaunti ya Busia
Shughuli kuu ya kiuchumi ni biashara na nchi jirani ya Uganda, pamoja na mji wa Busia kituo cha mpakani.

neg:
Historia ya Uganda
Rais wa kwanza alikuwa Kabaka Sir Edward Mutesa II na waziri mkuu Milton Obote.

neg:
Nembo ya Uganda
Upande wa kulia ngao imepakana na Crested Crane (Balearica regulorum gibbericeps), ambayo ni moja ya uzao wa Grey-crowned Crane na ndege wa taifa wa Uganda. Upande wa kushoto ni Kob wa Uganda (Kobus kob thomasi), ambaye ni aina ya Kob na hapa anawakilisha wingi wa wanyamapori.

neg:
Historia ya Uganda
Tangu karne ya 15 himaya mbalimbali zilianza kujengwa na kati ya hizo ni hasa falme za Buganda, Ankole, Bunyoro Toro zilizoendelea kuwa muhimu hadi kuja kwa ukoloni na kwa kiasi fulani kama urithi wa kiutamaduni hata katika Uganda ya kisasa.

neg:
Mbale, Kenya
Kuna mji nchini Uganda ulio na jina sawa.

neg:
Nakapiripirit
Nakapiripirit ni mji mkuu wa Wilaya ya Nakapiripirit nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,000.

neg:
Dokolo
Dokolo ni mji mkuu wa Wilaya ya Dokolo nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 16,200.

neg:
Nakaseke
Nakaseke ni mji mkuu wa Wilaya ya Nakaseke nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 5,600.

neg:
Uganda
Nchini kuna lugha asilia 40 hivi, ambazo zinagawanyika katika makundi makubwa mawili: lugha za Kibantu upande wa kusini na lugha za Kinilo-Sahara upande wa kaskazini. Hata hivyo lugha rasmi ni Kiingereza na Kiswahili.

neg:
Uganda
Makabila makubwa ni Waganda (17.4%), Wanyankole (9.8%), Wasoga (8.4%), Wakiga (7.0%), Waiteso (6.1%), Waacholi (4.8%), Wagisu (4.1%), Walugbara (4.1%), Walangi (3.2%), Wabunyoro (2.7%). Wengineo ni 30.6%.

neg:
Chuo Kikuu cha Kyambogo
Chuo Kikuu cha Kyambogo ni chuo kikuu cha umma nchini Uganda. Kilianzishwa mwaka wa 2001 kama chuo kikuu cha tatu cha umma nchini Uganda.

neg:
Lyantonde
Lyantonde ni mji mkuu wa Wilaya ya Lyantonde nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 7,900.

neg:
Reli ya Uganda
Reli ilijengwa kwa sababu Kampuni ya Kifalme ya Uingereza kwa Afrika ya Mashariki IBEA (Imperial British East Africa Company) ilitaka kuboresha usafiri wa kwenda Uganda baada ya Uganda ilitangazwa nchi lindwa na Uingereza na kampuni ilitaka kuchukua nafasi hii ya kuanzisha mashamba ya kibiashara huko yasiyokuwa na faida bila usafiri wa kupeleka mazao kwenye masoko ya dunia.

neg:
Nakasongola
Nakasongola ni mji mkuu wa Wilaya ya Nakasongola nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 6,500.

neg:
Uganda
Uganda inamiliki sehemu ya ziwa la Viktoria Nyanza ikipakana huko na Kenya na Tanzania.
Uganda ni nchi mwanachama wa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki na wa miundo mingine mbalimbali ya kimataifa.

neg:
Kibaale
Kibaale ni mji mkuu wa Wilaya ya Kibaale nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 6,500.

neg:
Kisiwa cha Migingo
Tarehe 27 Machi mawaziri wa Uganda na Kenya walisafiri kwa kisiwa ambapo walifanya makubaliano na kuzungumza na wakazi. Hii ilileta ugomvi, kwani Naibu Waziri Mkuu wa kwanza wa Uganda, Eriya Kategaya alikasirishwa na Waziri wa Ardhi wa Kenya, James Orengo, kwa kuwaita wa Uganda "mafisi" wakati wa mkutano . Balozi wa Kenya walisitiza Uganda waondoe Polisi. Balozi wa Uganda walisisitiza kwamba wangetoa bendera tu baada ya kushauri Ofisi ya Rais wa Uganda, na kwamba polisi wa Uganda walikuwa na jukumu la kuweka utaratibu. Naibu waziri wa usalama wa Kenya, Orwa Ojode, alijibu kuwa angetuma polisi wa Kenya katika kisiwa.

neg:
Bogota
Bogota au kwa jina kamili Santa Fe de Bogotá ni mji mkuu wa Kolombia pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi milioni saba takriban.

neg:
Mbale
Mbale ni mji wa Uganda ya kusini-mashariki mwenye wakazi 76,000 kwenye mguu wa mlima Elgon. Ni makao makuu ya wilaya ya Mbale. Umbali na Jinja ni 120 km na 190 km na Kampala.

neg:
Uganda
Upande wa dini, kadiri ya sensa ya mwaka 2014, 84.5% za wakazi wanafuata Ukristo, hasa katika madhehebu ya Kikatoliki (39.3%) na ya Kianglikana (32%), halafu Wapentekoste (11.1%) na mengineyo. Waislamu ni 13.7%, wengi wao wakiwa Wasuni. Wanaoendelea kufuata dini asilia za Kiafrika ni 0.1% tu.

neg:
Mayuge
Mayuge ni mji mkuu wa Wilaya ya Mayuge nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 10,700.

neg:
Busia, Uganda
Busia ni mji katika mashariki mwa Uganda. Huu ndio mji mkubwa katika Wilaya ya Busia na makao makuu ya wilaya yako hapo.

neg:
Mkoa wa Nyanza
Nyanza ni mkoa wa magharibi ya Kenya kando la ziwa Viktoria Nyanza. Mji mkuu ni Kisumu. Mkoa umepakana na Tanzania, Uganda halafu mikoa ya Kenya ya Magharibi na Bonde la Ufa.

neg:
Wilaya za Uganda
Uganda imegawanywa katika wilaya 121 na mji mkuu wa Kampala zilizosambaa katika mikoa minne.

neg:
Rwanda
Kigali ni mji mkuu wenye kiwanja cha ndege cha kimataifa na mahoteli makubwa.

neg:
Kumi (Uganda)
Kumi ni mji mkuu wa Wilaya ya Kumi nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 11,400.

neg:
Uganda
Uganda ilipata uhuru wake tarehe 9 Oktoba 1962 kwa katiba ya jamhuri yenye serikali ya kibunge.

neg:
Kiboga (Uganda)
Kiboga ni mji mkuu wa Wilaya ya Kiboga nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 15,200.

neg:
Entebbe
Entebbe ni mji nchini Uganda. Wakati mmoja,mji huu ulikuwangome ya serikali kwa eneo la Uganda, kabla ya Uhuru mwaka wa 1962. Entebbe ndiko eneo la Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkubwa wa Uganda wa kibiashara na kijeshi.Uwanja huu unajulikana kwa shughuli ya kishindo ya kuwaokoa mateka 100 waliotekwa nyara na kundi za kigaidi za PFLP na Revolutionary Cells (RZ).

neg:
Yoweri Kaguta Museveni
Yoweri Kaguta Museveni (* 1944 Ntungamo, Wilaya ya Ntungamo, Uganda) ni Rais wa Uganda tangu 29 Januari 1986. Alichukua madaraka baada ya kushinda vita vya msituni chini ya kundi la National Resistance Movement na kushinda katika chaguzi za urais za mwaka 1996, 2001 na 2006.

neg:
Kasubi
Kasubi ni jina la kilima ndani ya mji wa Kampala mji mkuu wa Uganda. Kasubi imejulikana hasa kama mahali pa Makaburi ya Kasubi ya wafalme wa Buganda.

neg:
Ziwa Edward
Miji ya karibu ni Kasese nchini Uganda kaskazini-mashariki na Butembo katika D R Kongo kaskazini-magharibi, ambayo ni karibu km 50 na km 150 mbali.

neg:
Ulaanbaatar
Ulaanbaatar (pia: Ulan Bator; Kimongolia Улаанбаатар - ""mshujaa mwekundu"") ni mji mkuu wa Mongolia mwenye wakazi 844,818. Sehemu ya wakazi hufuata mapokeo ya Mongolia wakiishi mjini miezi ya baridi tu lakini miezi ya joto huhamahama kwenye hema pamoja na mifugo yao.

neg:
Kapchorwa
Kapchorwa ni mji mkuu wa Wilaya ya Kapchorwa nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 11,300.

neg:
Rukungiri
Rukungiri ni mji mkuu wa Wilaya ya Rukungiri nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 14,000.

neg:
Kisiwa cha Migingo
Hata hivyo, baadhi kama si mengi ya maandamano ya Uganda yanahusu haki ya uvuvi iliyo faida kubwa, kutoka maji ya Uganda yanayofikaJ kisiwa hicho. Julai 2009 serikali ya Uganda ilihamisha msimamo wake rasmi, na kusema kuwa kisiwa cha Migingo kilikuwa ukweli kiko Kenya, lakini maji yaliyozunguka kisiwa yalikuwa ya Uganda. Kisiwa kimekuwa kikidaiwa na serikali ya Uganda mwaka 2008-2009 hadi 11 Mei 2009 wakati Rais Yoweri Museveni wa Uganda alikubali kuwa kisiwa kiko nchini Kenya, lakini aliendelea kusema kuwa wavuvui wa Kenya walikuwa katika biashara haramu katika maji ya Uganda ambayo hupatikana mita mia chache (kama futi 700) wa magharibi wa Migingo . Bendera ya Uganda ilishukishwa, askari wa Uganda waliondoka pamoja na jeshi lao, na walikubaliana kuwa afisa wa polisi wake wote wangeondoka kisiwani. Mstari wa kutenga mpaka ulizinduliwa tarehe 2 Juni 2009 ili kufidia na kuweka alama kwenye ardhi, ili kufanya maamuzi ya dawali ya nchi katika ziwa sahihi zaidi, na matokeo yaliyotolewa mwishoni mwa Julai 2009 kuthibitisha kwamba kisiwa kiliangukia mita kwenye upande wa Kenya.

neg:
Kabaka
Tarehe 24 Julai 1993 Ronald Muwenda Mutebi II aliruhusiwa kurudi Uganda kutoka Uingereza alikokuwa amemfuata baba yake akapokea rasmi taji la Kabaka mjini Kampala.

neg:
Kabale
Kabale ni mji mkuu wa Wilaya ya Kabale nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 43,500.

neg:
Uganda
Mwaka 2005 ulikuwa na uchaguzi wa vyama vingi wa kwanza. Museveni alipata kibali cha bunge kwa badiliko la katiba lililomruhusu kugombea urais tena mwaka 2006 akachaguliwa mara ya tatu.Wakazi wa Uganda wameongezeka kutoka 9,500,000 (1969) hadi 34,634,650 (2014), hivyo wengi wao ni vijana kuliko nchi zote duniani. Umri wa wastani ni miaka 15 tu.

neg:
York
Tangu mwaka 2005 John Sentamu mwenyeji wa Uganda amekuwa askofu mkuu.
Kando ya mji wa kihistoria kuna maeneo ya Chuo Kikuu cha York kilichoanzishwa mwaka 1963.

neg:
Timothy Dennis Awany
Timotheo Dennis Awany (alizaliwa 6 Agosti 1996) ni mchezaji wa soka wa kimataifa wa Uganda ambaye anacheza kama kiungo katika klabu ya Authority ya jiji la Kampala ambalo ni mji mkuu wa nchi.

neg:
Nembo ya Uganda
Nembo ya Uganda imetengenezwa na ngao na mikuki miwili kwenye mlima wenye rangi kijani.
Ngao na mikuki vinawakilisha utayari wa watu wa Uganda katika kutetea nchi yao. Kuna taswira tatu juu ya ngao hii: ya juu inawakilisha mawimbi ya Ziwa Victoria; jua lililopo katikati linawakilisha siku nyingi za mwanga mzuri wa jua ambao Uganda inafurahia; na ngoma ya jadi chini ni mfano wa dansi, na mayowe ya watu kwenye mikutano na hafla.

neg:
Oyam
Oyam ni mji mkuu wa Wilaya ya Oyam nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 13,000.

neg:
Kigali
Kigali ni mji mkuu wa Rwanda na pia mji mkubwa kuliko mingine yote nchini.

neg:
Koboko
Koboko ni mji mkuu wa Wilaya ya Koboko nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 42,600.

neg:
Bukedea
Bukedea ni mji mkuu wa Wilaya ya Bukedea nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 32,200.

neg:
Mongolia
Miji mikubwa ni mji mkuu Ulaanbaatar (Улаанбаатар) (takriban wakazi milioni moja - zaidi ya theluthi ya watu wote wa taifa), halafu Erdenet (wakazi 79,649), Darchan (72,386) na Choibalsan (44,367).

neg:
Historia ya Uganda
Wamisionari Wakatoliki kutoka Ufaransa na Waanglikana kutoka Uingereza walishindana na Waislamu kwenye ikulu ya Kabaka Mutesa I wa Buganda (1856–1884) kati yao na dhidi ya wafuasi wa dini za jadi. Mashindano hayo yalisababisha kutokea kwa vyama mbalimbali vilivyoleta nchi katika hali ya vurugu.