query: Kampaundi ya TNT iligunduliwa mwaka gani?

pos:
Trinitrotoluene
TNT ilitengenezwa mara ya kwanza mwaka 1863 na mwanakemia Mjerumani Julius Wilbrand aliyeitumia kama dawa ya rangi njano. Baadaye tabia ya kilipukaji ilitambuliwa lakini haikutumiwa kwa miaka kadhaa kwa sababu vilipukaji kali zaidi kama dainamiti na nitrogliserini zilipendelewa.
Jeshi la Ujerumani lilitambua mnamo 1902 ya kwamba hii ilikuwa faida kwa matumizi ya kijeshi kwa sababu ramia tenye TNT yalikuwa salama zaidi kwa utengenezaji na usafirishaji. Hasa waliona faida ya kwamba ramia ya TNT iliyofyatuliwa na mzinga dhidi ya manowari yenye kinga cha feleji iliweza kutoboa kinga kwanza na kulipuka ndani ya manowari. Hivyo uharibifu wake ulikuwa kubwa zaidi. Waiingereza bado walitumia ramia yenye kilipukaji kali zaidi iliyosababisha mlipuko wakati wa kugonga kinga ya nje na hivyo kuacha nguvu yake nje ya mabnowari. Hivyo Uingereza ulifuata mfano wa Wajerumani tangu 1907 na kujaza ramia zake kwa TNT.

neg:
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Katika mawaka wa 1910 daktari mmoja wa Chicago, James B. Herrick, alichunguza mundu viini katika damu ya mwanafunzi mmoja aliye na ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini (anaemia),Walter Clement Noel. katika mwaka wa 1927 Vernon Hahn na Elizabeth Biermann Gillespie alionyesha kuwa kuingiliwa kwa seli za damu nyekundu ilikuwa ni kutokana na kiwango cha chini cha oksijeni. Katika baadhi ya watu binafsi mabadiliko hayo hutokea katika shinikizo la sehemu ya [12] imefikia katika mwili, na hutoa ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini- anemia na matatizo mengine, yanayozingatiwa kuwa ni uginjwa wa mundu-kiini. Kwa watu wengine uviringwaji hutokea tu katika sehemu zilizo na presha ya chini sana, hawa huwa ni wabebaji a athari za mundu-kiini.
Awamu ya kisasa ya utafiti kuhusu ugonjwa huu ilianzishwa na mwakemia mashuhuri Linua Pauling mnamo mwaka wa 1949. Pauling alithibitisha kwamba himoglobin(HB)katika ugonjwa wa mundu- kiini haikuwa ya kawaida: inapondolewa oksijeni inabadilika kuwa chembechembe ndefu, nyembamba na yenye umbo ya mzunguko ambazo hupoteza umbo asili ya seli za damu nyekundu kuwa na umbo la mundu. Katika maabara yake uchunguzi wa kielektoforetiki ulionyesha kuwa mundu seli HB (S) kwali si ya kawaida, ikiwa na PH(kiwango cha asidi au alkaline) katika hali ya uhai iliyo ya chini kuliko ile ya watu wazima wa kawaida HB (A). Katika wabebaji wa mundu seli kuna karibu kiasi sawa cha HbA na HbS, huku katika watu waliona na ugonjwa wa mundu seli karibu HB ni ya aina ya S, isipokuwa kiasi kidogo cha HB ya kilenga. uchunguzi huu ulionyesha kuwa wagonjwa wengi wa ugonjwa wa mundu seli wako na jeni yenye asili moja yenye kufasiri HbS, huku wabebeji wa ugonjwa huu huwa ni wa jeni za asili tofauti kwa ugonjwa huu. Watu wanaopokea jeni mundu-seli na mwingine wa mabadiliko ya kijeni ya ugonjwa huu sehemu sawa. kwa mfano wa jeni ya thalasemia, anaweza pia kuwa na aina ya ugonjwa wa mundu-kiini. Pauling pia alianzisha neno "ugonjwa wa molukula", ambayo, pamoja na dawa za molekula", ambalo limetumiwqa sana .
maendeleo mengine muhimu sana yalivumbuliwa na Vernon Ingram katika mwaka wa 1959 kuwa HbS inatofautiana na HBS na amino asidi moja tu inayobadilishwa katika mnyororo wa peptidi nyingi (β6Glu → Val). Baadaye ilitambuliwa kwamba matokeo kutokana na ubadilishaji wa thimine badala ya adenine katika kodoni ya DNA kwa Glu (GAG → GTG). Hii ilikuwa mfano wa kwanza katika aina yoyote ya wanyama ya athari za mabadiliko katika ptotini.

neg:
Ugonjwa wa uti wa mgongo
Inaonekana kuwa janga la meninjitisi ni jambo la hivi majuzi kidogo. Mara ya kwanza ya tukio kuu la kuzuka kwa ugonjwa huu ilikuwa mjini [[Geneva]] mnamo mwaka wa 1805.Majanga mengine mengi katika Ulaya na Marekani yalielezwa muda mfupi baadaye, kisha ripoti ya kwanza ya janga hili kutokea mnamo mwaka wa 1840. Majanga ya Afrika yalianza kutokea mara nyingi katika karne ya 20 , yakianza na janga kuu lililotanda nchini[[Nigeria]] na [[Ghana]] mwaka wa 1905–1908.

neg:
Kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine
Monografia za IARC zilihitimisha kuwa kupaka tonesha za moshi wa sigara kwenye ngozi ya panya husababisha uvimbe hafifu na hata vidonda vyenye kudhuru. Ingawa kasinojeni za moshi wa tombako zilitambulika kwa mara ya kwanza katika binadamu, aina mbalimbali ya wanyama pia wamepata kuwekwa wazi kwa kuvuta moshi wa tumbaku katika majaribio ya mavuno zaidi ya ushahidi na udhibiti kwa ajili ya mambo mbalimbali ya majaribio, ikiwa ni pamoja na aina ya tumbaku na kiwango cha mfiduo, ambayo haingekuwa na utu katika masomo ya binadamu. Monografia za IARC, zikihusisha masomo yaliyotumia mbinu mbalimbali za kuvuta moshi, zilihitimisha kuwa kikubwa zaidi uvimbe wa mapafu ulitokea kati ya panya waliopata moshi kuliko wale wa makundi ya kudhibiti. Tangu miaka wa 1960, mnyama aliyetumika sana kwa majaribio ya kasinogeni ya moshi wa tumbaku amekuwa Golden Hamster wa Siria kutokana na upinzani wake kwa maambukizi ya mapafu na kiasi kidogo ambacho anapata uvimbe wa mapafu. Kwa mujibu wa monografi za IARC, utafiti huo umebainisha na kurudia kuthibitisha ukasinojeni wa moshi wa tumbaku kwa wanyama wa hamsters.

neg:
Nairobi
Kitangulizi cha Nairobi kilikuwa kituo kidogo kilichoanzishwa mwaka 1896 kando ya mto Nairobi na wakala Mwingereza wa reli kwa kusudi la kuajiri wafanyakazi wazalendo kwa ujenzi wa reli. Mwaka uliofuata 1897 wakaguzi walioandaa njia ya reli walipiga kambi karibu naye. .
Njia ya reli ilifika kwenye kambi tarehe 30 Mei 1899. Hapo idadi ya wafanyakazi - hasa Wahindi - iliongezeka sana na kambi lilikuwa kubwa ya mahema na ghala za vifaa vya ujenzi. Mwezi wa Juni mizigo ya mabati ilifika kutoka Mombasa - tayari kwa reli - na majengo ya kudumu yalianza kutengenezwa katika mazingira ya eneo la kituo cha reli cha leo. Mwezi wa Agosti kamishna Mwingereza wa jimbo la Ukamba aliamuliwa kuhamisha makao makuu yake Nairobi kutoka Machakos akajenga boma lake kwenye eneo la Moi Avenue, mbali na reli jinsi inavyoonekana hadi leo kwenye majengo ya polisi ya kihistoria yanayotazama Bustani ya Jivanji.

neg:
Lubumbashi
Tshombe alirejea Élisabethville lakini akakaidi mkataba akaanza kupigana upya. Vikosi vya jeshi vya Umoja wa Mataifa vilipinga wanajeshi wa Katanga na kuchukua udhibiti wa mji mnamo Desemba 1961 chini ya mamlaka makuu. Roger Trinquier, anayejulikana kwa machapishwo yake kuhusiana na vita, alikuwa mshauri wa kijeshi Kifaransa wa Rais Tshombe mpaka shinikizo la kimataifa, likiongozwa na Ubelgiji, lilisababishwa kuitwa tena na Ufaransa.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Mabadiliko makuu katika viwanda vya chuma wakati wa zama za Mapinduzi ya Viwanda yalikuwa kukoma kutumia kuni ya vitu vilivyokuwa hai hapo awali kama vile mbao na badala yake kutumia kuni za kifosili zilizopatikana kutoka makaa ya mawe. Mengi kati ya haya yalifanyika kabla ya Mapinduzi ya Viwandani, yakitumia maendeleo ya kiuvumbuzi ya Clement Clerke na wengine tangu mwaka wa 1678, kwa kutumia tanuri za kireveberatori za makaa ya mawe zilizojulikana kama kupola. Hizi ziliendeshwa kwa kutumia mioto, ambayo ilikuwa na kaboni monoksaidi, ikiingia ndani ya mawe ya madini na kupunguza oksaidi ili iwe chuma. Hii ina faida ya kutohamisha uchafu (kama vile madini ya kiberiti) yanayopatikana ndani ya makaa ya mawe hadi yaiingie ndani ya chuma. Teknolojia hii ilitumika na risasi kuanzia mwaka wa 1678 na shaba kuanzia mwaka wa 1687. Pia ilitumika katika kazi ya kuunganisha vifaa vya chuma katika miaka ya 1690, lakini tanuri ya kireveberatori ilijulikana kama tanuri ya hewa. Kupola la kuunganisha chuma ni maendeleo ya uvumbuzi (ya baadaye) na tofauti.

neg:
Toyota Vista
Vista ya kizazi cha pili inayotolewa kwa mara ya kwanza ili kuuzwa Agosti mwaka wa 1986, na tofauti na binamu yake uya kiwango cha juu, Lexus ES, Vista haikupatikana na injini ya V6. Hatchback ya milango mitano ilibadilshwa na aidha sedani ya milango 4 au mwili wenye paa ngumu, na siura inayofanana na Mark II kubwa. Vista iliendeleza mazoea ya Toyota ya mtindo wa spoti ina msingi wa sedani, na kuwa katika jamii ya GT. Injini zote hutumia unyunyuzi wa mafuta pekee.
Oktoba mwaka wa 1987 4WD ilianzishwa kwenye injini ya 2.0 L 4s-Fi , iliyounganishwa na gia ya kujiendesha, na Etoile Vista ilitumia inmjini ya 4s-Fé.

neg:
Kampeni za Kivita katika Afrika ya Mashariki (Vita ya Kwanza ya Dunia)
Katika awamu ya kwanza ya vita vikosi vya Schutztruppe vilishambulia reli ya Uganda na vituo vya mpakani na Kenya. Waingereza walijibu kwa kukusanya walowezi wao katika Kenya bila kufaulu kuwazuia Wajerumani walioteka mji wa Taveta. Hiyvo Waingereza walichukua askari 12,000 Wahindi na 2 Novemba 1914 walishambulia Tanga. Lakini askari Waafrika wa jeshi la Kijerumani waliwashinda Tanga na baadaye pia Longido karibu na mlima Kilimanjaro, wengine huko Yasini.

neg:
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Katanga ilikuwa maarufu kwa shaba iliyochimbwa huko. halafu pia kwa uranium iliyotumiwa kwa mabomu ya kwanza ya kinyuklia ya Marekani mwaka 1945.

neg:
Historia ya Kanisa
Wakiitikia mfano wa Ndugu wa Herrnhut Wakristo kutoka vikundi mbalimbali vya uamsho walianza kuelewa wajibu wao wa kueneza Injili kote duniani.
Mnamo mwaka 1800 Wakristo Waingereza waliunda vyama mbalimbali vya misheni, kama Wabatisti mwaka 1792, Chama cha Misheni cha London mwaka 1795 na Chama cha Misheni cha Kanisa (la Kianglikana = Church Missionary Society/CMS) mwaka 1799. Waprotestanti wa nchi nyingine za Ulaya walifuata.

neg:
Shirika la Msalaba Mwekundu
Wakati Tuzo ya Amani ya Nobel ilitolewa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1901, Kamati ya Nobel ya Norway iliamua kumtuza Henry Dunant pamoja na Frédéric Passy, mwanaharakati wa kimataifa. La umuhimu zaidi kuliko heshima ya tuzo yenyewe, pongezi rasmi kutoka Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu ilikarabati kuchelewa hadhi yake Henry Dunant na kutambua mchango wake muhimu katika uanzilishi wa Shirika la Msalaba Mwekundu. Dunant alikufa miaka tisa baadaye katika kituo kidogo cha kupumziia cha Heiden, Usizi. Miezi miwili tu awali, adui wake wa muda Gustave Moynier alikuwa pia amekufa, na kuacha alama katika historia ya Kamati kama rais aliyehudumu kwa muda mrefu zaidi.

neg:
Tanganyika Rifles
Usiku wa tarehe 19 Januari 1964 kundi la askari Waafrika walijipatia silaha wakakamata maafisa wote Wazungu na Waafrika na kusambaa mjini wakitangaza madai yao. Tarehe 20 Januari kikosi cha pili katika Tabora kiliwafuata. Maafisa Waingereza walipelekwa Kiwanja cha Ndege na kutumwa Kenya. Mawaziri wa serikali pamoja na rais Julius Nyerere walijificha, isipokuwa waziri Kambona alipatikana kujadiliana na waasi.

neg:
Nishati ya nyuklia
Tanuri nyuklia la kwanza lililotengeneza umeme kwa ajili ya nyumba za watu na viwanda lilikuwa mwaka 1954 kituo cha Obninsk karibu na mji wa Moscow nchini Urusi, kikifuatwa na kituo cha Calder Hall, Sellafield huko Uingereza.

neg:
Tmk Wanaume
TMK Wanaume Family ni kundi la muziki wa kizazi kipya kutoka Wilaya ya Temeke Jijini Dar es Salaam Tanzania. Kundi lilianzishwa rasmi mnamo Septemba 16, 2002 mjini Mwanza, wakati wa uzinduzi wa albamu ya Juma Nature iitwayo Ugali na hadi sasa limejijengea umaarufu katika albamu zake mbili ilizotoa ambazo ni Kutokea Kiumeni na Ndio Zetu. Wasanii wa kundi baadhi kabla ya wengine kujiengua ni Juma Nature, KR, Doro, D Chief, Mh Temba, Mzimu, Luteni Karama, Chegge, Yp, Y Dash, na wengineo, halafu baada ya kutengana kukawa na "Tmk Wanaume Halisi" na Tmk Wanaume. Tmk Wanaume kiongozi wa kundi ni Mh Temba na Chegge wakati Tmk Wanaume Halisi kiongozi wa kundi ni Juma Nature na Inspector Haroun.

neg:
Megatani
Mara nyingi hutumiwa kwa kutaja nguvu ya mlipuko wa bomu la nyuklia. Mlipuko mkubwa kabisa wa bomu la nyuklia katika historia ilitokea mwaka 1961 kwenye kisiwa cha Novaya Zemlya nchini Urusi na nguvu ilikuwa megatani 50, yaani sawa na nguvu ya tani milioni 50 za kilipukaji aina ya TNT.

neg:
Freestyle Football Tanzania
FFT kabla ya kuwa chombo kilikuwa kinatambulika kama Chama cha uchezeaji wa mpira wa miguu wa Tanzania - TFFA (Tanzania Freestyle Football Association) , hivyo kilijulikana rasmi na serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mnamo Julai 19, 2015 kama FFT (Freestyle Football Tanzania).. FFT iliweza kusajili klabu ya kwanza iitwayo Genius MP. Morison Mosses Jumanne ndiye rais wa awamu ya I ya FFT na mwenyekiti wa klabu ngazi ya taifa na Pascal Chang'a ndiye makamu wa rais wa awamu ya I ya FFT na makamu mwenyekiti wa klabu ngazi ya taifa tangu Julai 19, 2015.
Ni klabu mama ya mchezo wa kuchezea mpira wa miguu yenye jukumu na mamlaka ya kusimamia, kuendesha na kuratibu mchezo huu. Ilianzishwa 2015 na kusajiliwa Aprili 27, 2016 kwa kupewa namba ya usajili NSC 11410. Klabu ina uhusiano na shirikisho la ulimwengu ambalo balozi wake mkuu ni Ronaldinho Gaucho. Waanzilishi ni Morison Mosses Jumanne na Pascal Chang’a.

neg:
Kaswende
Viumbe vinavyosababishi, "Treponema pallidumu", vilitambuliwa kwa mara ya kwanza na Fritz Schaudinn na Erich Hoffmann mwaka wa 1905. matibabu yaliyofaa ya kwanza(Salvarsan) yalitengezwa mwaka wa 1910 na Paul Ehrlich, ambayo ilifuatiliwa na majaribio ya penisilini
 na uthibitisho wa ufanisi wa dawa hiyo mwaka wa 1943 Kabla ya kuwepo kwa matibabu yaliyofaa, mercury na kwa kawaida utengaji ulitumika mara nyingi, pamoja na matibabu yaliyokuwa mara nyingi mbaya zaidi kuliko ugonjwa Watu wengi maarufu wa kihistoria, ikiwa ni pamoja na Franz Schubert,Arthur Schopenhauer, ÉdouardManet and Adolf Hitler, waliaminika kuwa walikuwa na ugonjwa huo.

neg:
Usimamizi wa Miradi
Mwongo wa 1950 ndio unaoonyesha mwanzo wa enzi ya Usimamizi wa Miradi ya kisasa. Usimamizi wa mradi ulitambuliwa rasmi kama somo maalum linalotokana na somo la usimamizi. Katika nchi ya Marekani, kabla ya mwongo wa 1950, miradi ilikuwa ikisimamiwa kupitia mbinu ya haraka iliyoundwa mahususi kwasababu ya mradi huo iliyotumia Chati za Gantt, mbinu na zana zisizo rasmi . Wakati huo, mifano miwili ya hisabati ya kupanga miradi iliundwa. "Mbini ya Njia Muhimu" (CPM) iliundwa kama ubia kati ya Shirika la DuPont na Shirika la Remington Rand ili kusimamia miradi ya ujengaji wa viwanda. "Tathmini ya Programu na Mbinu ya Marudio" au PERT, ilitengenezwa na Booz-Allen & Hamilton kama sehemu ya programu ya nyambizi na yenye misaili iitwayo Polaris ya jeshi la majini la Marekani (kwa kushirikiana na Shirika la Lockheed ); Mbinu hizi za hisabati zilienea haraka ndani ya makampuni ya kibinafsi.
Wakati huohuo, mifano ya kupanga miradi ilipokuwa ikiundwa, teknolojia ya kupima gharama ya miradi, usimamizi wa miradi, na uhandisi wa kiuchumi ilikuwa ikibadilika, kutokana na na kazi tangulizi za Hans Lang na wengineo. Mwaka wa 1956, Shirika la Marekani la Wahandisi wa Gharama (iitwayoShirika la kimataifa la AACE ; Shirika la Maendeleo na Uhandisi wa Gharama) iliundwa na watendaji wa mapema wa usimamizi wa miradi na wahusika maalum wa upangaji, upimaji gharama , na udhibiti wa gharama / ratiba (udhibiti wa Miradi). AACE iliendelea na kazi yake ya uanzilishi na katika mwaka wa 2006 ilitoa mpango wa kwanza jumuishi wa sitakabadhi, programu na usimamizi wa miradi (Mkakati wa udhibiti wa gharama jumuisho).

neg:
Tropical Teqniks
Tropical Teqniks ni jina la albamu ya pili kutoka kwa kundi zima muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania, Kwanza Unit. Alabmu ilitoka mwaka 1996 chini ya lebo ya Madunia Foundation - Rumba Kali African Hip Hop (RAHH). Nyimbo kali kutoka katika albamu ni pamoja na Suckers, Nata, Play Ya Part na nyingine kibao. Hii ndiyo albamu ya kwanza ya hip hip nchini Tanzania kutolewa katika CD.

neg:
Wilhelm Conrad Röntgen
Wilhelm Conrad Röntgen (27 Machi 1845 – 10 Februari 1923) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa anajulikana kwa ugunduaji wa mionzi ya eksirei. Mwaka wa 1901 alikuwa mshindi wa kwanza wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Muziki wa Tanzania
Inasemekana club ya kwanza Tanzanyika ilianza Tanga, ikiitwa Young Noverty Dancing Club, na baadaye Dar es Salaam ikawa na Young Generation Dancing Club. Club hizi zilikuwa ndio chanzo cha bendi za kwanza Dar es Salaam Social Orchestra ambayo baadaye ilikuja kuwa bendi maarufu Dar es Salaam Jazz Band, na pia kulikuweko na YMCA Social Orchestra, wakati huu ilikuwa katika kipindi cha kati ya 1920 na 1935. Baada ya vita ya pili ya dunia 1945, Wamarekani waliweka radio yenye nguvu katika mji unaoitwa sasa Kinshasa, redio hii iliweza kusikika sehemu nyingi, Afrika mashariki Kati na Magharibi, na kuanza kwa lebo maarufu ya Loningisa nchini Kongo mwaka 1947 ilianzisha kusikika na kuigwa kwa muziki wa Kikongo kuanzia wakati huo.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Kitoboaji mbegu cha Jethro Tull kilichovumbuliwa mnamo mwaka wa 1731 kilikuwa kifaa cha kupanda mbegu ambacho kilizisambaza mbegu vizuri katika ardhi. Jembe ya Rotherham ya Joseph Foljambe ya mnamo mwaka wa 1730, ndiyo iliyokuwa jembe ya chuma ya kwanza kufanikiwa kibiashara. mashine ya kupura ya Andrew Meikle ya 1784 ilikuwa ndiyo mwisho kwa wafanyikazi wengi wa mashamba, na ilisababisha uasi wa kilimo wa Maandamano ya Swing ya mnamo mwaka 1830.
Katika miaka ya 1850 na 1860 John Fowler, aliyekuwa mhandisi na mvumbuzi, alianza kutafuta uwezekano wa kutumia injini za mvuke kwa kulima na kuchimba mifereji ya kupitishia maji. Mfumo aliovumbua ulihusisha injini moja ambayo haikusonga katika sehemu moja ya shamba ikivuta majembe kwa kutumia kamba au injini mbili ziliwekwa katika pande mbili za mwisho za shamba zinazovuta jembe mbele na nyuma. Mfumo wa kulima wa Fowler ulipunguza gharama ya kulima mashamba pakubwa ikilinganishwa na majembe yaliyovutwa na farasi. Pia, mbinu yake ya kilimo , ilipotumika kuchimba mifereji ya kupitishia maji, ilifanya ardhi yenye maji mengi ambayo haingeweza kutumika hapo awali iweze kutumika. Injini ya kuvutwa baadaye ilikuwa inaonekana kwa wingi ikitumika pamoja na mashine za kupura wakati wa kutengeneza nyasi ya mifugo na wakati wa kuyalima mashamba.

neg:
Kanda (kifaa)
Kanda sanifu ya kwanza iligunduliwa mwaka 1962 na kampuni ya Philips. Wao waliita "Compact Cassette". Wakati huo zinapoanza (miaka ya 1960) kanda-kaseti na vifaa vyake vya kurekodia havikuwa bora sana. Lakini ilipofika miaka ya 1970 kila mtu alipenda kusikiliza muziki kupitia kaseti na hivyo polepole teknolojia ikawa poa zaidi.

neg:
Mapambano ya uhuru Tanganyika
Kundi lingine lilikuwa la vyama vya wafanyakazi: vyama mashuhuri vilikuwa vyama vya wafanyakazi wa bandari na reli. Mwaka 1955 umoja mkubwa zaidi wa TFL (Tanganyika Federation of Labour) ulianzishwa.

neg:
Kipindi cha historia ya Tanzania
Mwaka wa 2003, jenasi mpya ya ngedere imegunduliwa nchini, ya kwanza kugunduliwa tangu mwaka wa 1923.

neg:
TTCL
TTCL (Tanzania Telecommunication Company Limited) ni kampuni ya mawasiliano ya simu ya zamani iliyo kubwa zaidi nchini Tanzania.

neg:
Trinitrotoluene
Milipuko mikubwa hasa ya mabomu ya nyuklia hupimwa kwa "kilotani" au "megatani" za TNT. Bomu la nyuklia la kwanza lililotupwa na Marekani huko Hiroshima (Japani) mwaka 1945 lilikuwa na nguvu ya kilotani 15. Mabomu makubwa yaliyotengenezwa wakati wa vita baridi yalikuwa na nguvu zaidi; Marekani iliandaa mabomu hadi megatani 25; mwaka 1961 Umoja wa Kisovyeti (Urusi) ililipusha bomu la nyuklia la jaribio lenye nguvu ya megatani 50 huko kwenye kisiwa Novaya Zemlya.

neg:
Bendera ya Tanzania
Bendera hii imepatikana tangu 30 Juni 1964 kutokana na muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Bendera ya Tanganyika ilikuwa na rangi ya kijani ikiwa na kanda nyeusi katikati yenye milia za njano kando. Buluu imepatikana kutokana na bendera ya Zanzibar ya mwaka 1964 ikimaanisha bahari. Hata hivyo toka mwaka 2005, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilianza kutumia rasmi bendera ya Zanzibar. Hii ni mara ya kwanza toka kuungana kwa Tanganyika na Zanzibar kwa funguvisiwa la Zanzibar kuwa na bendera yake lenyewe.

neg:
Mererani
Eneo ambako tanzanaiti inapatikana line urefu wa kilomita 50 na upana wa kilomita mbili. Tangu kugunduliwa kwa tanzanaiti mnamo mwaka 1967 kampuni ya kiserikali ya Tanzania Gemstone Industries (TGI) ilipewa haki ya pekee ya kuchimba vito Mererani. TGI ilishindwa kuendesha kazi hii; ikaruhusu wachimbaji wadogo kuanzisha migodi pia kwa masharti ya kwamba wangehitaji kuuza vito vyote kwa kampuni. Lakini mapato yalikuwa duni mno, inaaminiwa kuwa sehemu kubwa ya vito haikuonyeshwa na kupelekwa nje ya nchi kwa siri. TGI ikatoka mnamo 1986 wakati serikali iliruhusu makampuni ya kigeni kufanya shughuli nchini. Wachimbaji wadogo wa binafsi waliingia katika sehemu zilizowahi kumilikiwa na TGI.

neg:
Thrombosi ya kina cha mishipa
Kinza mgando ndiyo tiba ya kawaida ya DVT. Kwa ujumla, wagonjwa huanza matibabu ya heparini kwa muda mfupi (yaani, chini ya wiki moja) huku wakianza matibabu ya kati ya miezi 3 hadi 6 ya warfarin (au vizuizi husika vya vitamini K). Heparini yenye uzito wa chini wa molekiuli (LMWH) unapendelewa zaidi, ingawa heparini ambayo haijagawanywa hupewa kwa wagonjwa walio na ukataaji kwa LMWH (kwa mfano, mafigo kushindwa kufanya kazi au uhitaji wa haraka wa upasuaji). Katika wagonjwa wneye "DVT inayorudi mara kwa mara" (mbili au zaidi), kinza mgando kwa ujumla hutumika "kwa maisha." Cochrane Collaboration umechambua matokeo ya hatari na faida za matumizi ya muda mrefu ya kinza mgando.
Mara tu thrombosisi inapotibiwa na vikolezo vya kukondesha RBC (seli nyekundu za damu), eneo lilioathirika lina nafasi nzuri ya kurudi kwa idadi yake ya kawaida. Hata hivyo, vikolezo vya kukondesha havipunguzi uwezekano wa uzibaji wa ateri ya mapafu wala ile ya koronari. Kwa hivyo, ingawa eneo lilioathiriwa na thrombosi ya kina cha mshipa (yaani miguu) linaweza kusita kuganda, uzibaji wa ateri ya mapafu bado unawezekana.

neg:
Kilotani
Mara nyingi hutumiwa kwa kutaja nguvu ya mlipuko wa bomu la nyuklia. Bomu la kwanza la aina hii lililipuka tarehe 16 Julai 1945 karibu na Los Alamos (Marekani likawa jaribio kwa matumizi ya kwanza ya nishati ya nyuklia ya kijeshi yaliyofuata kwenye mashambuluio ya Marekani dhidi ya Japani mjini Hiroshima tarehe 6 Agosti 1945. Bomu la Los Alamos ilikuwa na nguvu ya mlipuko wa tani 20,000 za kilipukaji cha TNT (=kilotani 20), na nguvu ya bomu la Hiroshima lililingana na tani 13,000 za TNT (kilotani 13).

neg:
Trinitrotoluene
Trinitrotoluene au kifupi TNT ni kampaundi ya kikemia inayotumiwa hasa kama kilipukaji cha kijeshi.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilishinda kila uchaguzi chini ya utawala wa kikoloni ikawa chama cha kuongoza Tanganyika hadi ilipopata uhuru wake mwaka 1961. Katiba ya Taifa ya mwaka 1962 ilifanya TANU kuwa chama cha pekee nchini ikifuata mfano wa nchi za kijamaa zenye muundo wa siasa ya chama kimoja.

neg:
Mbinu ya rediokaboni
Mbinu hii ya upimaji iligunduliwa mnamo 1946 na mtaalamu Mmarekani Willard Frank Libby aliyepokea tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka 1960. Libby aliweza kuonyesha usahihi wa mbinu yake kwa kutambua umri wa mbao za jeneza na za boti ya Misri ya Kale. Jeneza na boti zilihifadhiwa katika makaburi ya Misri ambako vitu vingi vimekaa tangu miaka elfu kadhaa bila kuoza kutokana na hewa kame ya nchi hiyo. Hali nzuri ya yaliyomo katika makaburi ya Misri imetunza pia maandiko juu ya vitu hivyo ambayo mara nyingi pia hutaja mwaka wa kifo cha mhusika wa kaburi, na hivyo kutaja umri wa kaburi. Upimaji wa Libby ulilingana na umri uliojulikana tayari, hivyo kuthibitisha uwezo wa mbinu yake.

neg:
Kingamwili
Mwaka wa 1888 Emile Roux na Alexandre Yersin walitenga sumu ya dondakoo, na baada ya ugunduzi wa 1890 wa Emil von Behring na Kitasato wa kinga inayotokana na antitoksini dhidi ya dondakoo na pepopunda, antitoksini ikawa fanikio kuu la kwanza la elimu ya kingamaradhi ya kisasa.

neg:
Tanzanaiti
Tanzanaiti iligunduliwa mara ya kwanza mwaka 1967 katika milima ya Mererani kwenye Wilaya ya Simanjiro, karibu na Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro na mji wa Arusha. Ili gunduliwa na mtanzania aitwaye Jumanne Mhero Ngoma mkoani Manyara. Manuel D'souza alituma Sampo hiyo kwa mwanageologia John saul ambaye ana cheo cha PhD kutoka chuo cha M.I.T, ambaye alituma Sampo hiyo kwababa yake, ika pelekwa havard University kwa wataalamu wa madini na kuthibitishwa kwamba ilikuwa ni kito cha Aina ya Zoizite.

neg:
Nywila
Matumizi ya nywila katika kijeshi yaligeuka na kujumuisha sio nywila tu, lakini pia nywila kinyume; kwa mfano katika siku ya kwanza ya Mapigano ya Normandy, wanajeshi wanaoruka kwa miamvuli kutoka 101 Airbourne Division ya Marekani walitumia nywila - "thunder" - ambayo iliwasilishwa kama changamoto, na kuitikiwa kwa jibu sahihi - "flash". Changamoto na mwitikio ziligeuzwa mara kwa mara. Wanajeshi wa Marekani wanaoruka kwa miamvuli pia walitumia kifaa maarufu kinachojulikana kama "cricket" wakati wa D-Day badala ya mfumo wa nywila kama njia ya kipekee kwa muda ya utambulisho; bofya moja yenye sauti ya chuma iliyotolewa na kifaa hicho kama nywila kulifaa kuitikiwa na bofya mbili.
Nywila zimetumika kwa kompyuta tangu siku za mwanzo za kompyuta. CTSS, kutoka MIT mojawapo ya mifumo ya kwanza ya kugawana muda, ilianzishwa mwaka wa 1961. Ilikuwa na amri ya INGIA ambayo ilimwitisha mtumiaji nywila. "Baada ya kuwekaa NYWILA, mtambo ulifunga kifaa cha uchapishaji, kama ikiwezekana, ili mtumiaji kuweza kutia nywila yake kwa faragha." Robert Morris alizindua wazo la kuhifadhi nywila katika mfumo wa heshi kama sehemu ya mfumo wa uendeshaji wa Unix. Algorithimu yake, ikijulikana kama crypt (3), alitumia chumvi ya bits 12 na kuita mfumo wa algorithm ya DES uliogeuzwa mara 25 na kupunguza hatari ya Pre-computed dictionary attacks.

neg:
Tekineti
Kuwepo kwa elementi hii kulitabiriwa na Mendeleev tangu karne ya 19. Ilitambuliwa mara ya kwanza 1925 Ujerumani lakini jaribio halikuweza kurudiwa.

neg:
TTCL
Kabla ya kuja kwa waendeshaji wa simu mwishoni mwa mwaka 1994, kampuni hiyo ilifurahia kukutana na Tanzania Mainland na duopoly Tanzania Zanzibar, ambapo Zanzibar Telecoms Limited (Zantel) ilikuwa ya pili ya leseni ya msingi ya simu.

neg:
Kingamwili
Kinga tendi inayopatikana kwa kughushi inaweza kusababishwa na chanjo, dutu iliyo na antijeni. Chanjo huchangamsha mwitiko wa msingi dhidi ya antijeni bila kusababisha dalili za ugonjwa huo. Neno kuchanja liliundwa na Edward Jenner na lilitoholewa na Louis Pasteur kwa kazi yake tangulizi katika kuchanja. Mbinu iliyotumiwa na Pasteur ilihusu kutibu vikolezo vya kuambukiza kwa magonjwa hayo na hivyo vilipoteza uwezo wa kusababisha ugonjwa hatari. Pasteur alichukua jina chanjo kama jina tambulishi kwa heshima ya ugunduzi wa Jenner, ambalo kazi ya Pasteur ilitumia kama msingi.
Mwaka wa 1807, Wabavaria walikuwa kundi la kwanza kuwataka makuruta wake wa kijeshi kuchanjwa dhidi ya ndui, kwa sababu kueneza kwa ndui kulihusishwa na mapambano. Baadaye utaratibu wa chanjo uliongezeka kwa sababu ya kuenea kwa vita.

neg:
Toyota Paseo
Kizazi wa kwanza cha Paseo kiliundwa kati ya mwaka wa 1991-1995. Kulingana na Tercel, ilikuwa na 1.5 L E jamii ya injini ya 5E-Fé i4. Katika maeneo mengi, injini ya ya Paseo ilisemekana kuwa na 100 HP (74 kW @ 6400 rpm) na 91 ft · lbf (124 Nm @ 3200 rpm) ya toki. Mwaka wa 1993 katika California na majimbo mengine pamoja na ngazi ya California ya kiwango cha moshi , ilipimwa kuwa na 93 HP (69 kW) na 100 lbf · ft (136 Nm) ya toki. Ilinapatikana aidha katika gia ya kuendeshwa ya spidi 5 au gia ya kujiendesha ya spidi 4-speed .

neg:
Kuomintang
Iliundwa mwaka 1919 na Sun Yat-sen kama chama cha Jamhuri ya China. Mfuasi wake kama kiongozi wa chama alikuwa Chiang Kai-shek. Kuomintang ilitawala China hadi 1949 iliposhindwa na Wakomunisti chini ya Mao Zedong katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya China. Wafuasi wengi walihamia kisiwa cha Taiwan na kuendeleza chama chao huku.

neg:
Kongo ya Kibelgiji
Katanga ilikuwa maarufu kwa shaba iliyochimbwa huko. halafu pia kwa uranium iliyotumiwa kwa mabomu ya kwanza ya kinyuklia ya Marekani mwaka 1945.

neg:
Amfetamini
Mnamo miaka 1997 na 1998, watafiti katika Chuo Kikuu cha Texas A & M walidai kuwa wamepata amfetamini na methamfetamini katika majani ya aina mbili za mgunga zilizopatikana Texas, "A. berlandieri" na "A. rigidula." Hapo awali, michanganyiko hii miwili ilidhaniwa kuwa imebuniwa na binadamu. Matokeo haya hayajawahi kurudufishwa, na wanakemia wengi wanaamini kuwa uchambuzi huo ni matokeo ya makosa katika majaribisho, na kwa hivyo uthabiti wa ripoti hiyo umetiliwa shaka. Alexander Shulgin, mmoja wa wachunguzi wa biokemia mwenye uzoefu mwingi na aliyegundua dawa nyingi mpya za kutibu magonjwa ya kiakili, amejaribu kuwasiliana na watafiti hao wa Chuo Kikuu cha Texas A&M ili kuhakikisha matokeo yao. Waandishi wa makala hayo hawajajibu; amfetamini asilia bado inaelekea kusalia kama uvumbuzi ambao haujathibitishwa.

neg:
Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
Tarehe 20 Januari 1964, bado wakati wa usiku, kikosi cha kwanza cha TR kwenye kambi la Colito Barracks mjini Dar es Salaam kiliasi na kujipatia silaha kutoka ghala. Maafisa Waingereza walikamatwa na kufungwa lakini mkuu Douglas aliweza kujificha. Waasi walivamia kituo cha redio, uwanja wa ndege, ikulu na ofisi ya posta na simu. Maafisa Waingereza na Waafrika wasioshiriki na waasi walisafirishwa Kenya. Rais Nyerere alienda mafichoni katika kanisa moja la kikatoliki ng'ambo ya bandari akamwachia waziri Oskar Kambona kazi ya kuwasiliana na wanajeshi. Madai ya wanajeshi yalikuwa kuachishwa kwa maafisa Waingereza na kupandishwa kwa mishahara. Siku za kwanza ya mgomo wa jeshi ilifuatwa na vipindi vya fujo mjini vilivyobadilika na vipindi vya kimya, mashambulizi dhidi ya maduka ya Wahindi na kukamatwa kwa Wazungu wachache. Hata mbalozi wa Uingereza alikamatwa kwa kipindi kifupi.

neg:
Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa, Kenya
Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa (kwa Kiingereza: National Intelligence Service, kifupi: NIS) ni shirika la upelelezi ndani na nje mwa Kenya ili kuhakikisha usalama wa nchi. Asili yake ilikuwa Tawi Maalum (kwa Kiingereza: Special Branch, kifupi: SB) iliyokuwa idara ya polisi kutoka mwaka 1952 hadi mwaka 1999 kama Idara ya Ujasusi.

neg:
Toyota Vista
Uundaji wa Vista ulikoma mwezi wa Julai 2003, ambapo Toyota ilkuwa tayari kuunganisha wafanyabiashara wa Vista na mtandao wa wafanibiashara wa Netz . Hatua hili la kurahisisha uuzaji wa Toyota lilikuja katika uzinduzi wa Lexus katika Ujapani, uliyopangwa kuwa Agosti 2005. Aprili 2005 mchakato huo ulikamilika na wafanyibiashara wote wa Vista walijiunga na Netz .
Kizazi tano Vista kilipatikana kama sedani, na Wagon iliyoitwa Vista Ardeo. Injini za 1.8 L na 2.0 L zilipatikana . Pia ndani kuna chombo kinachonyesha urambazaji .
Msingi wa gari hii ulitumika katika Toyota Prius ya kizazi cha kwanza, na pia ulitumika na OPA, Wish, Caldina, Avensis na Celica.

neg:
GSM
Mnamo mwaka wa 1982, Mkutano wa Ulaya wa usimamizi wa Posta na Mawasiliano (CEPT) uliunda Groupe Special Mobile (GSM) ili kukuza kiwango cha mfumo wa simu za rununu zinazoweza kutumika kote Ulaya. Mwaka 1987, mkataba wa maelewano ulitiwa saini na mataifa 13 ili kuunda mfumo wa simu za rununu za kutumiwa kote Ulaya. Hatimaye mfumo ulioundwa na SINTEF iliyoongozwa nayeTorleiv Maseng ulichaguliwa.

neg:
Nikolaus Otto
VDI (Chama cha Wahandisi wa Ujerumani) iliunda DIN kiwango cha 1940 kinachosema "Otto Engine: injini ya mwako ndani ambayo mchanganyiko wa mafuta-hewa umesababishwa na kuwaka kwa muda mrefu" ambayo tangu hapo imetumika kwa injini zote za aina hii.

neg:
Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
Jeshi jipya lilijengwa kwa kuajiri hasa wanachama wa umoja wa vijana wa TANU likapewa jina la Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania. Jeshi hili jipya liliwekwa chini ya usimamizi ya chama cha TANU (baadaye CCM) kwa kufuata mtindo wa nchi kama Urusi na China. Kamanda wa kwanza alikuwa Mrisho Sarakikya aliyewahi kusimama upande wa serikali wakati wa uasi akapandishwa cheo kutoka luteni hadi kanali, baadaye kuwa jenerali.
Mwanzoni JWTZ ilikuwa jeshi ndogo lenye askari chache kuliko TR lakini hadi 1967 lilipanushwa kuwa na vikosi 4. Mnamo 1972 JWTZ lilikadiriwa kuwa na askari 10,000 katika vikosi vinne pamoja na vifaa vya vifaru 20 aina ya Kifaru T-59, 14 Kifaru T-62, mizinga ya Kirusi na Kichina. Vipuli vilikuwa haba na sehemu ya vifaa haikuweza kutengenezwa.

neg:
Mitsubishi Fuso Canter
Mitsubishi Fuso Canter 三菱ふそうキャンター) ni moja ya magari madogo ya kibiashara uiliyoundwa na Kampuni ya Mitsubishi Fuso ya lori na basi. Aina hii ya lori ilipatikana katika Ujapani na baadhi ya nchi nyingine za Asia, ingawa pia iliuzwa katika Marekani mwishoni wa miaka ya 1980 na hadi sasa. Uundaji ulianza mwaka wa 1962 pamoja na magari ya kwanza ya kwenda Asia. Nchi zingine za Ulaya na Marekani ambazo zilizgiza gari hii au ziliunda ni pamoja na Ulaya, Mmashariki ya kati na Amerika Kaskazini. Asia-Pacific ilikuwa soko nyingine mpaka mwanzoni wa miaka ya 1970. Katika masoko mengi Canter ilikuwa ghali sana na nafasi yake ilichukuliwa na lori ya Mitsubishi Fuso wakati kwamba mtindo huu uliweza kupatikana soko ya duniani kote mwanzoni wa vmiaka miaka ya 1980.
Australia pia ilikuwa soko maarufu ya Canter - kwa kiasi kwamba ilikuwa iliundiwa huko kuanzia miaka ya 1970 kwa kutumia vipengele vya kawaida.
Mitindo mingi ya lori hii inatambulika kwa alama ya 'Canter' iliyo mbele ya lori hii, lakini kwa kawaida alama ya Mitsubishi huwa nyuma.
Katika Amerika washindani wakuu ni Bering MS, Chevrolet Toleo la W, GMC Toleo la W, Isuzu NPR / NQR na UD 1200/1300/1400. na katika Japani washindani ni Isuzu Elf, UD Atlas, Toyota Dyna, Hino Dutro.
Katika mwishoni wa mwaka wa 2005, Canter mpya ilizunduliwa , pamoja na usalama kuwa suala kuu. Pia lori ilitokana na Canter, Canter Eco Hybrid ilizinduliwa. Inauzwa tu katika Ujapani.
Canter imekuwa ikiundwa na Mitsubishi Fuso katika Tramagal / Ureno tangu mwaka wa 1980. Tramagal iko 150 km kaskazini ya Lisbon. Kiwanda kinafikia na uwezo wa uundaji wa madari 15,000 kwa mwaka na kila muda una wafanyakazi takriban 430 ( Oktoba 2004). Zaidi ya magari 110,000 yameundiwa hapa hadi sasa. Uundaji wa juu, uliodhibitishwa na viwango vya ISO, pamojana majaribio makini na ukaguzi bora husababisha lori ngumu na ya kuaminika .
Katika Uingereza makao makuu ya idara ya Mauzo na Masoko ya Mitsubishi Fusoo yako katika Milton Keynes katika makao makuu ya DaimlerChrysler katika idara ya magari ya Kibiashara sambamba na Mercedes-Benz.
Katika ngazi ya mtaa, Mitsubishi Canter Fuso huuzwa kupitia mtandao wa magari ya kibiashara ya Mercedes-Benz .
Habari zaidi [http://www.mitsubishifusocanter.com [hapa]]

neg:
Tanganyika African National Union
Tanganyika African National Union (TANU) kilikuwa chama kilichotawala Tanganyika na Tanzania hadi muungano wa chama hiki na Chama cha Afro-Shirazi cha Zanzibar ulipounda Chama cha Mapinduzi (CCM) mwaka 1977.

neg:
Tanga (mji)
Kati ya klabu hizi kulikuweko na klabu iliyoitwa Young Nyamwezi, kama jina lake lilivyo ilikuwa ni klabu ya vijana kutoka Unyamwezini. Hatimaye mwaka 1955 klabu hii ilianzisha bendi yake iliyoitwa Young Nyamwezi Band, bendi hii ilikuja kukua na baada ya Uhuru ilibadili jina na kuitwa Jamhuri Jazz Band. Hakika kwa vijana waliokuwa wapenzi wa muziki miaka ya 60 na 70 ilikuwa lazima uifahamu Jamhuri Jazz Band, muziki wake, au kwa lugha ya enzi zile, ‘vibao’ vyake vilijulikana Afrika ya Mashariki nzima. Bendi hii ilikuwa ikibadili mitindo ya upigaji wake na kupiga katika mitindo ya ‘Toyota’ na hatimaye ‘Dondola’. Aliyekuja kumiliki bendi hii, ambayo wapenzi wake pia waliita JJB alikuwa Joseph Bagabuje, kulikuwa hata maelezo wakati fulani kuwa JJB ilikuwa kifupi cha Joseph Jazz Band na si Jamhuri Jazz band. Kama ilivyokuwa kawaida ya bendi za wakati ule Jamhuri Jazz Band ilisafiri sana na kufanya maonyesho katika kila kona ya nchi yetu, jambo hilo pamoja na kuwa bendi hii ilirekodi na kutoa santuri kupitia kampuni za kurekodi za Kenya na pia kurekodi nyimbo zake katika radio ya Taifa uliifanya bendi hii kuwa maarufu sana.

neg:
Kampuni ya Magazeti ya Southern
Kampuni ya Magazeti ya Southern ni kampuni ya uchapishaji ya kuendesha kampuni zingine ambayo ina makao yake makuu katika eneo la Houston, Texas. Kampuni hii ilianzishwa ,hapo awali, kama Kampuni ya Magazeti ya Southern, ya Tennessee katika mwaka wa 1967 na mwanzilishi B. Carmage Walls. Gazeti lake maarufu kabisa ni "Galveston County Daily News", lililoanzishwa 11 Aprili ,1842, na hujulikana kama gazeti kongwe kabisa katika eneo la Texas.

neg:
Homa ya Q
Bakteria ya homa ya Q iligundulika mwaka 1937, wakati Frank Burnet MacFarlane na Mavis Freeman walipoitenganisha kutoka kwa mmoja wa wagonjwa wa Derrick. Awali ilitambuliwa kama aina ya "Rickettsia."

neg:
Tanganyika
Tanganyika ilikuwa sehemu kubwa ya koloni ya Ujerumani hadi vita kuu ya kwanza ya Dunia. Baada ya 1916 ilivamiwa na Uingereza na Ubelgiji. Kuanzia 1922 Tanganyika ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa lililokuwa chini ya Uingereza na nchi huru kati ya 1961 hadi 1964, mwaka wa kwanza kama ufalme, halafu kama jamhuri.

neg:
Biotekinolojia
Tangu mwaka 1916 Chaim Weizmann alitambua namna ya kutengeneza butanoli na asetoni kwa kutumia bakteria za clostridium acetobutylicum akatengeneza dutu hii kwa wingi wa ajili ya viwanda vya baruti wakati wa vita ya kwanza ya dunia.

neg:
Saratani ya mapafu
Utathmini wa kwanza wa hatua ya saratani ya mapafu ya seli kubwa (SMSK) hutumia [[mfumo wa TNM|uainishaji wa TNM]]. Hii huzingatia ukubwa wa tyuma, limfu huhusishaji nodi na kwa umbalimetastasisi. Baadaye, kwa kutumia kielezi TNM, Kikundi hupeanwa, kuanzia saratani ya kwanza kupitia awamu 0, 1-A (moja A), IB, IIA, IIB, IIIA, IIIB na IV (nne). Kikundi hiki cha awamu husaidia kwa uchaguzi wa matibabu na makadirio ya prognosisi.
Kasinoma ya mapafu ya seli ndogo (KMSN) kimapokeo imeainishwa kuwa 'awamu iliyo na mpaka' (iliyofungiwa kwa moja na nusu ya kifua na kati ya eneo la [[radiotherapi]] moja inayoweza kustahimiliwa) au 'awamu pana' (magonjwa yaliyoenea pakubwa zaidi). Hata hivyo, uainishaji wa TNM na upangaji ni muhimu kwa kukadiria prognosisi.

neg:
Malaria
Kabla ya kuvumbuliwa kwa kiuadudu cha DDT,maeneo kadhaa ya kitropiki pia yalitokomeza au kudhibiti malaria kwa kuondoa au kusumisha maeneo ya mbu kuzaliana au maji ambamo lava huishi, kwa mfano kwa kumwaga au kujaza mafuta mahali maji yamesimama. Mbinu hizi hazijatumika vilivyo barani Afrika kwa zaidi ya nusu karne. Katika miaka ya 1950 na 1960 kulikuwa na juhudi kubwa za afya ya umma kutokomeza ugonjwa wa malaria duniani kwa kulenga maeneo ambako malaria ilikuwa imeenea. Hata hivyo, juhudi hizi hazijafaulu kutokomeza malaria katika sehemu nyingi zinazoendelea duniani, tatizo hilo limeenea zaidi barani Afrika.

neg:
Toyota Fortuner
Fortuner ilianzishwa mwaka wa 2005 kujaza pengo kati ya rav4 na Land Cruiser. Inauzwa katika mitindo mitatu: 2.7G petroli, 2.5G dizeli, na 3.0V dizeli.

neg:
Historia ya tarakilishi
Mwaka 1801 Joseph-Marie Jacquard alitengeneza Kitanda Cha Mfumi ambapo bombwe iliyokuwa ikifumwa iliongozwa na Panchi Kadi.

neg:
Saratani ya mapafu
Saratani ya mapafu haikujulikana kabla ya matangazo ya uvutaji wa sigara; haikutambulika kama ugonjwa tofauti hadi mwaka wa 1761. Vipengele tofauti vya saratani ya mapafu yameelezwa zaidi mwaka wa 1810. Tyuma ya mapafu ya kuhatarisha yamechangia asilimia 1 pekee kwa saratani yaliyoonekana kwa otopsi mwaka 1878, lakini yalizidi asilimia 10-15 mwanzoni mwa mwaka 1900. Ripoti za uchunguzi katika maandiko ya matibabu yalikuwa 374 pekee duniani mwaka 1912, lakini uchunguzi wa otopsi ulionyesha hali ya saratani ya mapafu yaliongezeka kutoka asilimia 0.3 mwaka 1852 hadi asilimia 5.66 mwaka 1952. Nchini [[Ujerumani]] mwaka 1929, fizishiani Fritz Lickint alitambua uhusiano baina ya uvutaji wa sigara na saratani ya mapafu, iliyoelekeza kwa [[Muungano wa kupinga uvutaji wa sigara nchini Ujerumani|kampeni ya kupinga uvutaji wa sigara]] ulio mkali. [[Uchunguzi ya madaktari wa Uingereza]], uliochapishwa wa 1950, ili kuwa ya kwanza [[epidemiolojia|epidemiolojia]] ili kuwa ushahidi kuu ya kiunganishi baina saratani ya mapafu na uvutaji wa sigara. Kama matokeo, mwaka 1964 [[Mpasuaji Mkuu nchini Marekani]] aliwashauri wavutaji sigara kuwacha kuvuta.

neg:
Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia
KAST ni kifupi chake cha "Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia" iliyoandaliwa na wataalamu wa TUKI na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 1995.

neg:
Historia ya Intaneti
X.25 ilikuwa huru kutoka itifaki ya TCP/IP ambayo iliinuka kutokana na kuwa kazi ya majaribio ya DARPA kwenye ARPANET, mtandao wa Pakiti za Redio na Mtandao wa Pakiti ya Setilaiti wakati mmoja. Vinton Cerf na Robert Kahn walitengeneza maelezo ya kwanza ya itifaki ya TCP mwaka 1973 na kuchapisha karatasi kuhusu mada hii katika mwezi Mei 1974.

neg:
Kingamwili
"Kinga tulivu" inapatikana kwa njia ya uhamisho wa kingamwili au seli za T zilizoamilishwa kutoka kwa kimelea mwenye kingamaradhi, na inadumu muda mfupi - kwa kawaida miezi michache tu - lakini "kinga tendi" husababishwa katika kimelea mwenyewe na antijeni, na hudumu muda mrefu zaidi, wakati mwingine kwa maisha yote. Mchoro wa hapa chini ni muhtasari wa migawanyiko hii ya kinga.

neg:
Usafiri nchini Tanzania
Reli hii ilijengwa wakati wa koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Sehemu ya kwanza ya kilomita 14 ilikuwa chanzo cha reli ya kaskazini kuanzia Tanga penye bandari muhimu ya Wajerumani hadi Pongwe iliyokamilishwa tar. 16 Oktoba 1894. Reli hii iliendelea polepole ikafikia Mombo wakati wa Februari 1905 ikafikia Moshi mwaka 1912. Reli ya Kati ilianzishwa Februari 1906 ikafikia Morogoro 1907, hadi Tabora 1912 na hadi Kigoma 1914. Njia za Wajerumani ziliunganishwa kati ya Korogwe na Morogoro wakati wa ukoloni wa Uingereza. Njia ya kuunganisha reli ya kaskazini na reli ya Kenya ilifungwa mwaka 1977 wakati wa kuachana kwa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki iliyokuwa na reli ya pamoja.

neg:
Trinitrotoluene
Nguvu ya mlipuko hutajwa kwa kipimo cha "tani ya TNT"; yaani nguvu inayotokea katika mlipuko wa kilogramu 1,000 (= tani 1) za TNT ambayo ni sawa na gigajouli 4.184 .

neg:
Tanganyika African National Union
1951: Kuundwa kwa tawi la siasa la TAA; likiwa na wajumbe wafuatao:1951: Kenyatta akutana tena na viongozi wa TAA. Safari hii mkutano huo ulifanyika Arusha. Wajumbe wa TAA walikuwa Abdulwahid Kleist Sykes, Dossa Aziz na Stephen Mhando.

neg:
Gantt
Katika miaka ya 1980, kompyuta binafsi kuruhusiwa kwa kuenea uumbaji wa Gantt tata na kufafanua chati. Kompyuta ya kipekee ya kwanza walikuwa lengo hasa kwa mameneja wa mradi na waamuzi wa miradi. Na ujio wa mtandao na kuongezeka kwa kushirikiana juu ya mitandao mwishoni mwa miaka ya 1990, chati ya Gantt ikawa kawaida kipengele wa mtandao makao maombi, pamoja na ushirikishi wa vikundi.

neg:
Toyota Fortuner
Fortuner ilianzishwa mwaka wa 2005 wakati wa onyesho la Kimataifa ya Jakarta la magari . Iko chini ya Land Cruiser na juu ya RAV4.
Inauzwa katika 2.7 G na 2.7 V. Baadaye, toleo la 2.5 g liliongezwa. Trimu ya 3.0 dizeli haiuzwi rasmi nchini Indonesia. Iliagizwa hasa kwa masoko ya na Kalimantan , ambayo imeuzwa kwa wingi.
2.7 G ina gia ya kujiendesha ya spidi-4 nakusonga kwa gurudumu mbili na injini ya petroli cc 2694. Mtindo huu unauzwa kwa wingi katika miji mikubwa kwa sababu ya gia yake kya kujiendesha. 2.7 V inaongeza uwezo wa kusonga kwa magurudunu manne, na ni maarufu katika Java, ambapo barabara zilizo na mawe ziko kwa wingi. 4x2 2.7 G na 4x4 2.7 V huja jtu na gia za kujiendesha. 2,5 G baadaye iliongezwa kwenye soko inayo injini ya 2.5 dizeli na kushutumiwa kwa kuwa na nguvu kiasi ikilinganishwa na ukubwa wake. inajulikana kuwa na gia ya kuendeshwa ya spidi-5. Mtindo wake wa mwili umeshutumiwa vikali kwa kuwa si imara inaposonga mwendo wa kasi. Licha ya haya, 2,5 Fortuner anafurahia mafanikio bila kujali kuwa inapatikana katika gia ya kuendeshwa, kwa sababu ya Toyota inaaminiwa na wengi wa wananchi wa Indonesi. Hata hivyo,injini ya dizeli 2.5 injulikana kuwa fanisi zaidi na kudumu katika muda mrefu.
Katikati mwa mwaka wa 2009, toleo nlingine liliongezwa kwenye nstari, ambayo ni pamoja na 2.5 G automatiki uya spidi-4. Wamiliki wa 2.5 G ya gia ya kuendeshwa walishutumu mtindo huo, wakisema kwamba mtindo wa gia ya kuendeshwa ulikuwa hauna nguvu na kuongeza gia ya kujiendesha kungeharibu zaidi. Toyota ina matumaini kuwa mtindo huu utauzwa kwa wingi na kuleta juu uuzaji wa Fortuner ambao unakuwa dhaifu, kwa sababu ya mtindo wa 2.5 G unaouzwa zaidi wa gia ya kuendeshwa haikuuzwa vizuri sana kwa sababu wakati huo soko haingenunua gari ya gia ya kuendeshwa kwa bei hiyo,Kwa hivyo uanzishi wa mtindo wa automatiki ungefaa soko.
Katika uzinduzi wake Fortuner iliuzwa kwa wingi , lakini kamwe haikuuzwa kuliko Honda CR-V na Nissan X-Trail kwa sababu hizi ni aina ya SUV na zina ufanisi zaidi na kuwa bora kwa matumizi ya mijini. Katika maeneo ya kijijini Fortuner ni maarufu kwa kuwa inaweza kubeba watu wengi. Rais wa Indonesia, Susilo Bambang Yudhoyonoanamiliki Fortuner ya kijivu ya V , na mara nyingi huonekana wakati wa kampeni za hivi karibuni zauchaguzi wa rais 2009.

neg:
Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
Mwaka 1919 Uingereza ilikabidhiwa utawala juu ya Tanganyika na Shirikisho la Mataifa. Waingereza walipanusha mfumo wa King's African Rifles waliowahi kuanzishwa Kenya hadi Tanganyika. Askari wa kawaida walikuwa Waafrika waliosimamowa na maafisa Waingeeza. Jeshi la Kings African Rifles lilikuwa na vikosi (battalions) 6 ambazo viwili vilikuwepo Kenya, vitatu Tanganyika na kimoja huko Uganda. Katika kikosi cha sita cha King's African Rifles kilichoanzishwa mwaka 1917 kwa kuajiri askari kutoka Tanganyika walikuwepo pia askari wa awali wa jeshi la Kijerumani la Schutztruppe waliowahi kukamatwa kama wafungwa na kukubali kuendelea upande wa Waingereza.

neg:
Tetanasi
Pepopunda hutokea katika sehemu zote za dunia lakini hutokea mara nyingi zaidi katika hali ya anga iliyo joto na iliyo na unyevunyevu pale ambapo udongo huwa na viumbe hai. Katika mwaka wa 2013 ilisababisha takribani vifo 59,000 – idadi iliyopungua kutoka 356,000 katika mwaka wa 1990. Maelezo ya ugonjwa huu na Hippocrates yamekuwa kutoka angalau karne ya 5 BCE. Kisababishi cha ugonjwa kiligunduliwa katika mwaka wa 1884 huku chanjo ikianzishwa katika mwaka wa 1924.

neg:
Aina ya damu
Mifumo miwili ya aina za damu iliyo muhimu zaidi iligunduliwa na Karl Landsteiner wakati wa majaribio ya kwanza ya kuongezea damu: aina ya ABO mwaka wa 1901 na kwa ushirikiano na Alexander S. Wiener aina ya Rhesus mwaka wa 1937. Uvumbuzi wa jaribio la Coombs mwaka wa 1945, majilio ya udaktari wa kuongezewa damu, na ufahamu wa ugonjwa wa hemolitiki ya mtoto mchanga kuliongoza kwa ugunduzi wa aina zaidi za damu, na sasa mifumo 30 ya vikundi vya damu ya binadamu vinatambuliwa na Shirika la Kimataifa la Utoaji damu (ISBT), na ndani vikundi 30 vya damu, zaidi ya antijeni 600 tofauti za vikundi vya damu zimepatikana, nyingi kati ya hizi ni za nadra sana au zinapatikana katika makabila mengine. Aina za damu zimetumika katika sayansi ya kuchunguza na katika kupima ubaba, lakini nafasi ya matumizi haya mawili inachukuliwa na uchukuaji kijeni wa alama za vidole ambao hutoa uhakika zaidi.

neg:
Mnyanya
Nyanya zilikuwa hazizalishwi huko Uingereza mpaka 1590, kulingana na Smith. Miongoni kati ya wakulima wa mwanzo alikuwa ni John Geral, daktari-Kinyozi. Kitotou Geralds’s Iteneal’, kilichochapishwa mapema 1597, kilizua mjadala wa kwanza kuhusu nyanya huko uingereza. Gereld alijua kuwa nyanya zinaliwa huko Hispania na Italia. Lakini aliamini majani yake yana sumu na tunda lake (nyanya) ni salama. Na hadi kufikia miaka ya 1200, watu wengi walikuwa tayari wanakula sana nyanya.

neg:
Mkanda wa jeshi
Majaribio ya maabara zinapatikana kwa utambuzi wa tutuko zosta. Jaribio maarufu zaidi hutambua zindiko maalum ya VZV IgM katika damu; hii hujitokeza tu wakati wa tetekuwanga au tutuko zosta na wala sio wakati virusi vimetulia. Katika maabara makubwa zaidi, limfu zilizokusanywa kutoka kwa malengelenge hupimwa na mmenyuko fululizi wa polimeresi kwa DNA ya VZV, au kuchunguzwa kwa darubini ua kielektroniki ili kutambua chembechembe za virusi.

neg:
Reli ya Tanganyika
Baada ya mwisho wa ukoloni wa Kijerumani eneo la Tanganyika lilitawaliwa na Uingereza kama [[eneo la kudhaminiwa] ] la [[Shirikisho la Mataifa]]. Katika kipindi hicho Reli ya Tanganyika iliongezwa njia ya kando kutoka [[Tabora]] kwenda [[Mwanza]]. Tangu mwaka 1977 njia hii imetawaliwa na [[Shirika la Reli Tanzania]] ("Tanzania Railways Limited - TRL)".

neg:
Intaneti
Baada ya kazi nyingi, sehemu mbili za kwanza ambazo zingekuwa ARPANET ziliunganishwa kati ya Shule ya Uhandisi na Sayansi Tumikizi ya UCLA na Taasisi ya Kimataifa ya Utafiti ya Stanford (SRI) katika bustani ya Menlo, California, tarehe 29 Oktoba 1969. ARPANET ilikuwa moja ya mitandao tangulizi ya mtandao wa intaneti ya leo. Kufuatia maonyesho kuwa ubadilishaji pakiti ulifanya kazi kwa ARPANET, kituo cha posta cha Uingereza, Telenet, TRANSPAC na DATAPAC zilishirikiana kuunda mtandao wa kwanza wa huduma ya ubadilishaji pakiti. Nchini Uingereza, hii ilikuwa inajulikana kama huduma ya kimataifa ya ubadilishaji pakiti (IPSS), mwaka 1978. Mkusanyiko wa mitandao yenye msingi wa X.25 ilikua kutoka Ulaya na Marekani na kutanda Kanada, Hong Kong na Australia kufikia mwaka 1981. Sheria ya ubadilishaji pakiti ya X.25 ilitengenezwa katika CCITT (sasa inaitwa ITU-T) mwaka 1976.

neg:
Itonjanda
Itonjanda ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45121 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,714 waishio humo.

neg:
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa kingamaradhi yanayohusu seli ambapo seli Asili za Kuua za wagonjwa (NK) na T-Limfositi za sitotoksi (CTL) hutumiwa yamekuwa yakitumiwa katika Ujapani tangu mwaka wa 1990. Seli za NK na CTL kimsingi huua seli za kansa wakati zimekuwa. Matibabu haya hupeanwa pamoja na aina zingine za matibabu kama vile upasuaji, matibabu kwa njia ya eksirei au tibakemo na hujulikana kama Matibabu ya Kuimarisha Kinga ya Aina Moja (Autologous Immune Enhancement Therapy) (AIET)

neg:
Tukani (kundinyota)
Tukani inapatikana kati ya kundinyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu walipozunguka Dunia yote katika karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Hazikujutajwa katika vitabu vya Wagiriki wa Kale au vya Waarabu. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika atlasi ya nyota ya Petrus Plancius.

neg:
Wavuti wa Walimwengu
WWW ulianzishwa mwaka 1989 na Tim Berners-Lee kwenye taasisi ya CERN huko Geneva, Uswisi. Alitunga namna mpya ya ukurasa kwa kutumia lugha ya HTML. Alilenga kupata nafasi ya kubadilishana matokeo ya kazi yake na wataalamu wengine. Kwa maneno yake mwenyewe:

neg:
Ugonjwa wa uti wa mgongo
Tukio la kwanza la maambukizi ya bakteria ya meninjitisi fiche liliripotiwa na msomi wa bakteria wa nchi ya Austria [[Anton Weichselbaum]], ambaye mwaka wa 1887 alieleza kuhusu "meningokokasi". Kima cha uwezo wa kufa kutokana na meninjitisi kilikuwa juu sana (zaidi ya asilimia 90) katika ripoti za kwanza. Mnamo mwaka wa 1906, [[antisera]] ilitoleshwa kutoka kwa farasi; ambayo baadaye ilikuzwa zaidi na mwana sayansi Mmarekani [[Simon Flexner]], ambayo ilipunguza pakubwa uwezo wa kufa kutokana na ungonjwa unaosababishwa na meningokokasiMnamo mwaka wa 1944, [[penicillin]] iliripotiwa kwa mara ya kwanza kuweza kukabiliana na meninjitisi.Kuanzishwa kwa chanjo za "[[Haemophilus]]" katika karne ya 20 kulipelekea kushuka pakubwa kwa visa vya meninjitisi iliyohusishwa na viini hivi. Mwaka wa 2002, ushahidi ulitokea kuwa matibabu ya kutumia steroidi yangeboresha prognosi ya meninjitisi ya kibakteria.[[Jamii:Maradhi ya kuambukiza]]

neg:
Draft: Chanjo ya matumbwitumwi
Leseni ya chanjo ya surua ilitolewa kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 1948; ingawa ufanisi wake haukudumu sana. Chanjo zilizoboreshwa zilianza kuuzwa mnamo mwaka 1960s. Ingawa chanjo za mwanzo zilikuwa Isiyo rasmi chanjo zilizofuatia ni virusi vilivyo hai visivyokuwa na nguvu. Imeandikwa kwenye kitabu cha Orodha ya Madawa Muhimu ya Shirika la Afya Duniani, ni dawa muhimu zinazohitajika kwa ajili ya msingi wa afya. Kuna aina nyingi ya chanjo zinazotumika tangu mwaka 2007.

neg:
Kaswende
Moja ya hali iliyokuwa na sifa mbaya Merikani kuhusumaadili ya kimatibabu katika karne ya 20 ilikuwa niUtafiti wa kaswende ya Tuskegee. Utafiti ulifanywaTuskegee, Alabama, ili fadhiliwa naHuduma ya afya ya umma Marikani (PHS) ikisaidiana naTaasisi ya Tuskegee. Utafiti huu ulianza mwaka wa 1932, wakati kaswende ilikuwa tatizo sana na hakukuwa na matibabu yaliyofaa na salama. Utafiti huo ulinia kupima Maendeleo ya kaswende bila matibabu. Kufikia 1947, penisilini ilikuwa imekubaliwa kuwa ndio tiba sahihi kwa matibabu yaliofaa kwa kaswende na ilikuwa ikitumika sana kwa kutibu ugonjwa huo. Wakurugenzi wa utafiti huu, hata hivyo, waliendelea na utafiti na hawakuwapa washiriki matibabu na penisilini. hiiimejadiliwa, na baadhi yao wamegundua kwamba penisilini alipewa washirika wengiUtafiti haukuisha hadi 1972.

neg:
Intaneti
Matumizi ya neno "Internet" kuelezea mtandao mmoja wa kiulimwengu wa TCP/IP yalianza katika mwezi Desemba 1974 na uchapishaji wa RFC 675, yakiwa maelezo kamili ya kwanza ya TCP iliyoandikwa na Vinton Cerf, Yogen Dalal na Carl Sunshine, waliokuwa katika Chuo Kikuu cha Stanford. Katika miaka tisa iliyofuata, kazi iliendelea kurekebisha itifaki hizo na kuzitekeleza katika mifumo ya oparesheni ya aina mbalimbali. Mtandao wa Kwanza wenye upana mkubwa wa msingi wa TCP / IP ulikuwa ukifanya kazi kufikia tarehe 1 Januari 1983 wakati ambapo viwekaji vyote vya ARPANET vilibadilishwa kutoka itifaki za hapo awali za NCP. Mwaka 1985, Wakfu wa Sayansi wa kitaifa Marekani (NSF) uliamuru ujenzi wa NSFNET, uti wa mgongo wa mtandao wa chuo kikuu wenye kasi ya kilobaiti 56 kwa sekunde kwa kutumia kompyuta zilizoitwa "fuzzballs" na mvumbuzi wake, David L. Mills. Mwaka uliofuata, NSF ilifadhili ubadilishaji hadi mtandao wenye kasi ya juu zaidi ya megabaiti 1.5 kwa sekunde. Maamuzi muhimu kutumia itifaki za DARPA TCP/IP ulifanywa na Dennis Jennings, aliyekuwa msimamizi wa programu ya kompyuta zenye nguvu huko NSF.

neg:
Msondo Ngoma
'Msondo Ngoma Music Band (zamani NUTA Jazz Band, Juwata Jazz Band kisha OTTU Jazz Band) ni bendi kongwe na maarufu ya muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Bendi ilianzishwa mnamo mwaka wa 1964. Wanamuziki mashuhuri wa OTTU Jazz Band ni Joseph Lusungu, Mnenge Ramadhani Muhiddin Maalim, Hassani Bitchuka, Saidi Mabera na Moshi William.

neg:
Mkanda wa jeshi
Dalili za kwanza zilizoonyesha kuwa tetekuwanga na tutuko zosta yalisababishwa na kirusi kile kile zilitambuliwa mwanzoni mwa karne ya 20. Madaktari walianza kuripoti kuwa visa vya tutuko zosta zilifuatiwa mara nyingi na tetekuwanga kati ya vijana walioishi na wagonjwa waliokuwa na vipele. Dhana la kuyahusisha magonjwa hayo mawili yalidhibitishwa zaidi wakati ambapo ilidhihirika ya kuwa limfu kutoka kwa mgonjwa wa tutuko zosta inaweza kuleta tetekuwanga kati ya vijana waliojitolea. Hatimaye jambo hili lilidhibitishwa na utengaji wa kwanza wa kirusi hiki katika vikuza viini, na Thomas Weller, aliyepata tuzo la Nobel katika mwka wa 1953.

neg:
Action Concept
Action Concept Film- und Stuntproduktion GmbH ni kampuni ya filamu kutoka nchini Ujerumani. Inashughulika hasa mambo ya stant na aksheni. Kampuni ilianzishwa mnamo mwaka wa 1992 ikiwa na na waajiriwa wapatao 150 na biashara ya Euro milioni 40 kwa mwaka. Ilijipatia sifa kwa ajili ya stant katika filamu za TV za Kijerumani. 2003 kampuni ilipewa tuzo ya World Stunt Award kwa kazi yake katika filamu za series "Wild Angels" kwa "stant bora ya filamu isiyo ya Kiingereza“. Ilipata pia Taurus Awards kwenye miaka ya 2004, 2005 na 2007. Kampuni inafundisha waigizaji wa STUNT ikiendesha kozi zake yenyewe.

neg:
Schweppes
Bidhaa za msingi alizounda ni sharubati ya tangawizi(1870),sharubati ya machungwa machungu(1957) na maji ya toniki(kinywaji laini chenye ni kongwe kabisa duniani - 1771) Kampeni ya Schweppes,katika filamu ya runinga, ya miaka kati ya 1950 na 1960 ilionyesha mwanajeshi mkongwe wa vita wa Uingereza aliyeitwa Kamanda Whitehead akinywa kinywaji cha Schweppes na kuita hisia ya kukinywa kinywaji hicho kama "Schweppervescence".Alielezea kuwa hii ndio ile utamu mtu anapohisi akinywa kinywaji kilichotiwa na kuchanganywa na kabondayoksaidi.Baada ya hii Kamanda Edward Whitehead alijulikana zaidi kama mwakilishi wa kinywaji cha Schweppes.Aliendelea na akawa Rais wa Schweppes(USA) na Meneja Mkuu(Kampuni za Ng'ambo)

neg:
Intaneti
X.25 ilikuwa huru kutoka itifaki ya TCP/IP ambayo iliinuka kutokana na kuwa kazi ya majaribio ya DARPA kwenye ARPANET, mtandao wa Pakiti za Redio na Mtandao wa Pakiti ya Setilaiti wakati mmoja. Vinton Cerf na Robert Kahn walitengeneza maelezo ya kwanza ya itifaki ya TCP mwaka 1973 na kuchapisha karatasi kuhusu mada hii katika mwezi Mei 1974.

neg:
Toots Mondt
Toots Mondt (jina kamili: Joseph Raymond "Toots" Mondt; alizaliwa Garden Grove, Iowa, 18 Januari 1894 - 11 Juni 1976) alikuwa mtaalamu wa Marekani na mtetezi ambaye alibadili sekta ya ushindani mapema katikati ya 1920 na ushirikiano kuchochea Shirika la Wrestling wote la Dunia.

neg:
Julius Nyerere
Mwaka 1954 alibadilisha jina la chama cha TAA kwenda chama cha Tanganyika African National Union (TANU), ambacho pia kilikuwa cha kisiasa zaidi kuliko TAA. Ndani ya mwaka mmoja chama cha TANU kikawa tayari chama cha siasa kinachoongoza nchini Tanganyika.

neg:
Kilipukaji
Kilipukaji kinachojulikana zaidi ni baruti iliyotumiwa katika silaha lakini leo nafasi yake imechukuliwa na TNT hasa. Vingine hutumiwa kwa milipuko ama ya kijeshi au ya kiraia (ujenzi wa barabara, migodi, windo la mawe).

neg:
Intaneti
Ingawa vifaa msingi na miongozo vinavyofanya uwezekanaji wa intanet vimekuwepo kwa karibu miongo miwili, mtandao huo haukupata kuona nyuso za umma mpaka mwongo wa 1990. Tarehe 6 Agosti 1991, CERN, shirika ya Ulaya ya utafiti wa chembe, ulieleza umma kuhusu mradi mpya wa matandao wa dunia nzima. Mtandao ulizuliwa na mwanasayansi waKiingereza Tim Berners-Lee mwaka wa 1989. Kivinjari cha mtandao kilichokuwa cha kwanza na chenye umaarufu sana kilikuwa ViolaWWW, iliyofuata mtindo wa HyperCard na kujengwa kwa kutumia mfumo wa X Window. Hatimaye ilichujwa na umaarufu wa tovuti ya Mosaic. Mwaka wa 1993, Kikao kikuu cha zana za kompyuta zenye nguvu katika Chuo Kikuu cha Illinois ilitoa aina ya kwanza 1.0 ya Mosaic, na mwisho wa mwaka wa 1994 hamu ya umma iliongezeka Intanet ambayo hapo awali ilikua ya taaluma na ufundi. Kufikia mwaka 1996 matumizi ya neno "Intaneti" yalikuwa kawaida, na kwa hiyo, hata matumizi yake kama kisawe cha mtandao wa ulimwengu mzima.

neg:
Chanjo ya kipindupindu
Chanjo za kwanza zilizotumiwa dhidi ya kipindupindu ziliundwa katika enzi za mwisho za 1880. Zilikuwa za kwanza kutumiwa katika maeneo mengi ya dunia ambazo zilitengenezwa katika maabara.

neg:
Martin Benjamin
Mwaka 2004 akishirikiana na Alberto Escudero-Pascual walitengeneza programu ya Tuksi Koti la Rangi kama zawadi kwa ajili ya mradi wa Kamusi Hai Ya Kiswahili Kwenye Mtandao.

neg:
Uchaguzi wa Kura Tatu
Baada ya kutia saini kwa Azimio la Tabora Mwalimu Nyerere alimpigia simu Zuberi Mtemvu makao makuu Dar es Salaam kumuagiza awatangazie wananchi kuwa TANU imepiga kura kuingia katika uchaguzi wa Kura Tatu. Siku iliyofuata wakati mkutano bado ukiendelea Mtemvu alituma simu ya maandishi kwa rais wa TANU, Mwalimu Nyerere kupitia ofisi ya TANU Tabora, akitangaza kujiuzulu kwake kutoka TANU na kuanzishwa kwa chama chake cha upinzani - African National Congress (ANC) Chama cha Mtemvu kilikuja kujulikana kama 'Congress' neno ambalo kwa mtazamo wa vyama hivyo pinzani lilikuja kunasibishwa na usaliti. Mtemvu akimshutumu Mwalimu Nyerere kwa kusaliti dhamana aliyokabidhiwa na TANU na wananchi kwa kuwatumbukiza katika Kura Tatu; na Mwalimu Nyerere akimshutumu Mtemvu kwa kujitenga na mapambano na kujiunga na upinzani ili kudhoofisha TANU, na hivyo kusaliti harakati za kudai uhuru. Hadi leo Mzee Mtemvu na wazee wengi wa TANU hawafahamu kuwa mkakati wa Tabora ulipikwa Mnyanjani.
Kabla ya kuondoka Tabora Mwalimu Nyerere lifanya mkutano wa hadhara soko kuu la Tabora na kuelezea maamuzi ya mkutano mkuu. Hotuba ya Mwalimu Nyerere ilijaa hisia kali. Aliwaambia wasikilizaji wake kuwa endapo Waingereza watakaidi kutoa uhuru basi wananchi wataelekeza kilio chao kwa Mwenyezi Mungu. Wakati ule TANU ilikuwa na dini hakukuwa na lugha ya sasa ya 'chama chetu hakina dini'. Mwalimu Nyerere alipotamka maneno haya hakuweza kujizuia, akaangua kilio na vilio vya wananchi waliouelewa uchungu wa dhulma vikatanda uwanja mzima. Baada ya hotuba hii iliyowaliza watu, wananchi wengi ambao walisita kujiunga na TANU sasa waliingia kwa wingi. Ni vigumu kuamini lakini watu huko Tabora walisimama msururu usikukucha kukata kadi za TANU.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilianzishwa 7 Julai 1954 kutokana na Tanganyika African Association (TAA). TAA ilikuwa na mwelekeo wa kitamaduni zaidi ya siasa. Mwenyekiti wa kwanza wa TANU alikuwa Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Historia ya Tanzania
Maeneo yaliyoitwa baadaye (1920) "Tanganyika" na baadaye tena Tanzania Bara yaliunganishwa mara ya kwanza tangu mwaka 1886 kama koloni la Ujerumani lililoitwa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.

neg:
Intaneti
Ufunguzi wa mtandao huo kwa maslahi ya kibiashara ulianza mwaka wa 1988. Baraza ya Mitandao ya Kimajimbo Marekani ilikubali ushikanishaji wa NSFNET na mfumo wa barua wa MCI katika mwaka huo, kiungo kilifanywa katika msimu wa joto wa mwaka wa 1989. Huduma zingine za kielektroniki za kibiashara zilishikanishwa zikiwemo: OnTyme, Telemail na Compuserve. Katika mwaka huo, watoaji wa huduma ya Intanet watatu waliundwa: UUNET, PSINet na CERFNET. Muhimu, mitandao tofauti iliyotoa viingilio, na baadaye kuungana na Intanet ilikuwa BITNET na Usenet. Mitandao mingine ya kibiashara na elimu kama Telenet, Tymnet, Compuserve na JANET iliunganishwa na Intanet iliyokuwa ikikua. Telenet (iliyoitwa Sprintnet baadaye ) ulikuwa mtandao mkubwa wa kompyuta wa kitaifa uliofadhiliwa kibinafsi, wenye upigaji simu ya intaneti bure katika miji, kote Marekani na uliyokuwa ukifanya kazi tangu mwongo wa 1970. Hatimaye, mtandao huu uliunganishwa na mingine katika mwongo wa 1980 wakati ambapo itifaki ya TCP / IP iliendelea kuwa maarufu zaidi. Uwezo wa TCP/IP kufanya kazi kwa karibu mtandao wowote wa mawasiliano uliruhusu ukuaji rahisi, ingawa ukuaji wa haraka wa Intanet ulikuwa juu ya upatikanaji rahisi wa safu ya vielekezi vya kibiashara kutoka makampuni mengi, upatikanaji wa vifaa vya kibiashara vya Ethanet ya mitandao ya mitaa, na kuenea kwa utekelezaji na uwekaji sheria mkali wa TCP / IP katika UNIX na karibu kila mfumo mwingine wa oparesheni.


query: Nani alizindua somo la kemia mara ya kwanza duniani?

pos:
Kemia
Hii ilileta sayansi ya kujaribu ambayo iliitwa Alkemia. Wanaalkemia waligundua taratibu aina nyingi za kemikali ambazo zilileta maendeleo ya Kemia ya kisasa. Kemia kama vile twaijua leo iligunduliwa na Antoine Lavoisier ambaye alile sheria ya kuhifadhi uzito mwaka wa 1783.

neg:
Katekista
Chuo cha katekesi cha kwanza kilianzishwa na Panteno huko Aleksandria (Misri) mwishoni mwa karne ya 2, kikapata sifa hasa chini ya uongozi wa waandamizi wake, Klemens wa Aleksandria na Origenes.

neg:
Charles Pedersen
Charles John Pedersen (3 Oktoba 1904 – 26 Oktoba 1989) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani akiwa amezaliwa nchini Korea na kulelewa nchini Japani. Babake alikuwa Mnorwei na mamake Mjapani. Jina lake la Kijapani lilikuwa "Yoshio". Mwaka wa 1922 alihamia nchini Marekani. Hasa alichunguza usanisi wa etha maalumu. Mwaka wa 1987, pamoja na Donald Cram na Jean-Marie Lehn alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Halogeni
Kati ya mwaka 1813 na 1814, Humphry Davy alifanya mlolongo wa majaribia ambayo alithibitisha uwepo wa elementi mpya katika idadi fulani ya kampaundi. Aliita elementi hiyo fluorine. Kwa bahati mbaya alishindwa kupata hata kiwango chake kidogo kikiwa peke yake. Hii iliwezeshwa na mwanakemia wa Kifaransa Henri Moissan. Moissan alipitisha umeme katika hydrogen fluoride kavu iliyokuwa na potassium hydrogenflouride, KHF, iliyoyeyushwa ndani yake. Njia yake hii ya ugunduzi imeendelea kutumiwa viwandani kama njia ya kupata fluorine.

neg:
James Fraser Stoddart
James Fraser Stoddart (amezaliwa 24 Mei 1942) ni mwanakemia kutoka nchi ya Uskoti. Alifanya kazi katika Uskoti, Uingereza, Kanada na tangu mwaka 2002 Marekani. Hasa alichunguza jinsi molekuli kubwa zinaweza kuunganishwa kwa shabaha ya kuunda injini ya kimolekuli. Mwaka wa 2016, pamoja na Jean-Pierre Sauvage na Bernard Feringa alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia kwa michango yake ya kubuni na kuunda injini za kimolekuli .

neg:
Mwendojoto
Ugunduzi wa sheria mpya za joto (mwendojoto) ulitokana na juhudi kubwa za uchunguzi katika kipindi cha mapinduzi ya viwanda kutokana na kuongezeka kwa kiasi kikubwa kwa mahitaji ya nishati, hasa kwa mchango wa mwanafizikia Mfaransa Nicolas Léonard Sadi Carnot (1824). Scottish physicist Lord Kelvin was the first to formulate a concise definition of thermodynamics in 1854Ya kitaalamu zaidi:

neg:
Tekineti
Mwaka 1937 ilipatikana kwa njia iliyokubaliwa na umma wa sayansi kwenye chuo kikuu cha Palermo (Sisilia - Italia). Emilio Segrè na Carlo Perrier walipata elementi mpya katika ubamba wa Molibdeni uliowahi kupigwa kwa mnururisho wa kinyuklia. Hii ilikuwa elementi sintetiki ya kwanza iliyotengenezwa na binadamu. Wafumbuzi wakatoa jina la "technetium" kutokana na neno la Kigiriki kwa "bandia".

neg:
Irène Joliot-Curie
Irène Joliet-Curie (12 Septemba 1897 - 17 Machi 1956) alikuwa mwanasayansi wa Kifaransa. Alishinda tuzo ya Nobel kwa Kemia mwaka wa 1935 pamoja na mumewe, Frédéric Joliot. Curie alikuwa binti Pierre Curie na Marie Curie

neg:
Abdus Salam
Abdus Salam (29 Januari 1926 – 21 Novemba 1996) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Pakistan. Hasa alichunguza usumaku. Mwaka wa 1979, pamoja na Sheldon Glashow na Steven Weinberg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia, Mwislamu wa kwanza kupata tuzo hiyo.

neg:
Georg von Hevesy
Georg Charles de Hevesy (1 Agosti 1885 – 5 Julai 1966) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Hungaria. Alifanya kazi katika nchi mbalimbali, kwa mfano Uingereza, Ujerumani na Uswidi. Hasa alichunguza isotopi. Mwaka wa 1923 aligundua elementi ya hafnium. Mwaka wa 1943 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Hermann Staudinger
Hermann Staudinger (23 Machi 1881 – 8 Septemba 1965) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza plastiki laini. Mwaka wa 1953 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Carl Bosch
Carl Bosch (27 Agosti 1874 – 26 Aprili 1940) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza njia za usanisi kwa kanieneo kubwa. Mwaka wa 1931, pamoja na Friedrich Bergius alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Kemia
Msingi wa kemia waweza kutokana na kuchoma. Moto ulikuwa nguvu ambayo iligeuza vitu kutoka ain amoja hadi nyingine, na hiyo ndiyo iliyoleta shauku ya binadamu. Ni moto ulioleta ufumbuzi wa chuma na glass. Baada ya migodi kugunduliwa na kuwa madini ya mali, watu wengi walitamani kugundua njia ya kupindua madini mengine kuwa migodi.

neg:
Antoine Lavoisier
Antoine-Laurent de Lavoisier (Agosti 26, 1743 - Mei 8, 1794) alikuwa mtaalamu wa biolojia wa Ufaransa ambaye mara nyingi huitwa "Baba wa Kemia ya kisasa".

neg:
Umeme
Utafiti wa kisayansi wa umeme unajulikana kuanza katika karne ya 17 katika bara la Ulaya. Tangu mwaka 1601 Mwingereza William Gilbert alifanya majaribio mbalimbali ya umeme tuli akatambua tofauti kati ya umeme tuli na usumaku.

neg:
Mikolojia
Inadhaniwa kuwa wanadamu walianza kukusanya uyoga kama chakula katika historia ya awali. Uyoga uliandikwa mara ya kwanza katika kazi za Euripides (480-406 KK). Mwanafalsafa wa Kigiriki Theophrastos wa Eresos (371-288 KK) alikuwa wa kwanza kujaribu kutofautisha mimea; uyoga ulionekana kuwa haupo katika kundi lolote.

neg:
Karl Ziegler
Karl Ziegler (26 Novemba 1898 – 12 Agosti 1973) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza sifa za plastiki na usanisi wake. Mwaka wa 1963, pamoja na Giulio Natta alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Irène Joliot-Curie
Curie alianza masomo yake katika kitivo cha Sayansi huko Paris. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza, aliwahi kuwa mbobeaji kwenye mambo ya eksirei. Curie akawa Daktari wa Sayansi mwaka wa 1925. Alifanya tasnifu yake juu ya rasi ya alfa ya poloniamu.

neg:
Carl Wieman
Carl Edwin Wieman (amezaliwa 26 Machi, 1951) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza chembe za atomu, na pia amejitahidi kuboresha jinsi inavyofundishwa sayansi shuleni. Mwaka wa 2001, pamoja na Eric Cornell na Wolfgang Ketterle, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Kiini cha atomu
Uthibitisho kuwa chaji chanya katika kiini zilikuwa chembe za msingi na muhimu ulitolewa na H. G. J. Moseley. Katika majaribio yake ya mwaka 1913 katika chuo kikuu cha Manchester, Moselay aligongesha elementi kadhaa na mionzi ya cathode (elektroni). Nishati iliyotolewa na mionzi ilisababisha elementi kutoa mionzi X. Moselay alichunguza uhusiano kati ya mizunguko (frequency) ya mionzi X na asili ya elementi iliyokuwa inaitoa. Kwa njia hiyo Moselay aliweza kuonyesha kuwa namba ya atomu, ambayo ilikuwa inafahamika kama idadi ya protoni katika nyukliasi, ilipelekea mpangilio wa elementi katika Jedwali la Elementi (Mfumo radidia).

neg:
Kiini cha atomu
Muundo wa atomu wa J. J. Thomson haukuwa na nyukliasi. Mwaka 1909 H. Geiger na E. Marsden walichapisha matokeo ya mlolongo wa majaribio waliyofanya katika chuo kikuu cha Manchester chini ya uongozi wa Ernest Rutherford. Rutherford alikuwa na mvuto mkubwa juu ya sayansi ya mionzi ya radioaktiviti ambayo ilianzishwa na Becquerel na Curies.

neg:
Cyril Hinshelwood
Cyril Norman Hinshelwood (19 Juni 1897 – 9 Oktoba 1967) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mwendo wa athari za kikemia. Mwaka wa 1948 alipewa cheo cha "Sir". Mwaka wa 1956, pamoja na Nikolay Semyonov alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1905 Adolf von Baeyer

neg:
Kemia
Sayansi ya Kemia ni maendeleo ya kisasa kulingana na historia, lakini mizizi yake ni kutokana na alkemia ambayo ilikuwa desturi kwa milenia katika dunia nzima. Jina la kemia ni kutoka alkemia; lakini, etimologia ya alkemia haijavumbuka zaidi (ona alkemia).

neg:
Robert Woodward
Robert Burns Woodward (10 Aprili 1917 – 8 Julai 1979) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usanisi wa misombo, kwa mfano kwinini. Mwaka wa 1965 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Ilya Prigogine
Ilya Prigogine (25 Januari 1917 – 28 Mei 2003) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ubelgiji, ila alizaliwa nchini Urusi. Hasa alichunguza jinsi mfumo wa ulimwengu ukwepavyo hali ya kupoteza nishati. Mwaka wa 1977 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Dimitri Mendeleyev
Dimitri Ivanovich Mendeleyev (kwa Kirusi Дми́трий Ива́нович Менделе́ев; Tobolsk, 8 Februari {kwa K.J. 27 Januari) 1834 – Sankt Petersburg, 2 Februari (K.J. 20 Januari) 1907) alikuwa mtaalamu wa kemia kutoka nchini Urusi.

neg:
Nishati ya nyuklia
Habari hiyo ilisambaa kati ya wanafizikia duniani mwaka 1939. Mwaka uleule Vita Kuu ya Pili ya Dunia ilianza, na mara serikali za Ujerumani, Marekani na Umoja wa Kisovyeti zilikusanya wataalamu kwa kusudi la kugundua njia za kutumia elimu hiyo kwa kutengeneza silaha.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Uzalishaji wa alkali kwa kiasi kikubwa ulikuwa lengo muhimu pia, na Nicolas Leblanc alifanikiwa mnamo waka wa 1791 kuanzisha njia ya kuzalisha sodiamu kabonati. Machakato wa Leblanc ulikuwa mmenyuko wa asidi sulfiriki na sodiamu kloridi ili kupata sodiamu salfeti na asidi haidrokloriki. Sodiamu salfeti ilichomwa na chokaa mawe (kalsiamu kaboneti) na makaa ya mawe ili kupata mchanganyiko wa sodiamu kaboneti na kalsiamu salfaidi. Kuongeza maji kulitenganisha sodiamu kaboneti mmunyifu kutoka kwa kalsiamu salfaidi. Mchakato ulisababisha idadi kubwa ya mchafuko wa mazingira (asidi kloriki wakati wa kwanza ilitolewa hewani, na kalsiamu salfaidi ilikuwa bidhaa taka ya bure). Hata hivyo, hii, jivu ya kisoda ilionekana kuwa yenye gharama ndogo ya kiuchumi ikilinganishwa na kuchomwa kwa mimea maalum (barilla) au kutoka kwa kelp, ambazo zilikuwa vyanzo vikuu vya hapo awali vya jivu ya kisoda,
Na pia kwa potashi (potasiamu kaboneti) iliyotolewa kwa majivu ya miti migumu.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1939 Leopold Ruzicka na Adolf Butenandt

neg:
Tekineti
Kuwepo kwa elementi hii kulitabiriwa na Mendeleev tangu karne ya 19. Ilitambuliwa mara ya kwanza 1925 Ujerumani lakini jaribio halikuweza kurudiwa.

neg:
Metali
Katika Asia na Ulaya shaba ilikuwa metali ya kwanza iliyotumiwa na watu. Baadaye waliiyeyusha na kukoroga pamoja na stani kuwa aloi ya bronzi ambayo ni ngumu zaidi.
Takriban mnamo 1200 KK watu wa kwanza walianza kutumia chuma. Maarifa haya yalienea katika pande nyingi za dunia.

neg:
Irving Langmuir
Irving Langmuir (31 Januari 1881 – 18 Agosti 1957) alikuwa mwanafizikia na mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Alifanya utafiti kuhusu taa za gesi, neli za elektroni na vivuta hewa. Mwaka wa 1932 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Historia ya elimu
Lugha ya mazungumzo iliendelea na kuwa ishara na herufi. Kina na upana wa elimu au maarifa ulioweza kuhifadhiwa na kupitishwa uliongezeka zaidi na zaidi. Wakati ambapo tamaduni zilianza kupanua elimu zaidi ya ujuzi wa kawaida wa mawasiliano, biashara, ukusanyaji chakula, tunu na desturi za kidini na kadhalika, mwishowe elimu rasmi na masomo vilifuatia. Kisomo kwa maana hii kilikuwa kimeshaanza nchini Misri kati ya 3000 na 500 KK.

neg:
Kemia
Kimsingi kemia ni somo la atomi na mkusanyo wa atomi kwa molekyuli, bilauli ama madini ambazo zajenga mata za kawaida. Kulingana na kemia ya kisasa ni ujenzi wa mata kwa kiwango cha atomi.

neg:
Tuzo ya Nobel
Tangu mwaka wa 1901 imetolewa kwa watu waliofaulu katika fani zifuatazo: Fizikia, Kemia, Tiba (au Fiziolojia), Fasihi na Amani. Tangu mwaka wa 1969, tuzo ya sita imeongezewa kwa Uchumi. Siku hizi Tuzo ya Nobel ni tuzo ya kimataifa mashuhuri kabisa duniani.
Wanaotuzwa hupokea hati, medali ya dhahabu na kiasi cha pesa cha takriban € milioni 1,2 (kinategemea mapato ya riba kutokana na mfuko wa fedha iliyotengwa kwa kusudi hii na Alfred Nobel). Maazimio kuhusu tuzo za kila mwaka hutolewa kufuatana na wasia wa Alfred Nobel na kamati zifuatazo:
 Watu walioshinda Tuzo ya Nobel ni wafuatao:
1901 – Wilhelm Conrad Röntgen (Fizikia), Jacobus Henricus van’t Hoff (Kemia), Emil von Behring (Tiba), Sully Prudhomme (Fasihi), Henri Dunant na Frederic Passy (Amani);
1902 – Hendrik Antoon Lorentz na Pieter Zeeman (Fizikia), Hermann Emil Fischer (Kemia), Ronald Ross (Tiba), Theodor Mommsen (Fasihi), Elie Ducommun na Charles-Albert Gobat (Amani);
1903 – Antoine Henri Becquerel pamoja na Pierre Curie na Marie Curie (Fizikia), Svante Arrhenius (Kemia), Niels Ryberg Finsen (Tiba), Bjornstjerne Bjornson (Fasihi), Randal Cremer (Amani);
1904 – Lord Rayleigh (Fizikia), William Ramsay (Kemia), Ivan Pavlov (Tiba), Frederic Mistral na Jose Echegaray y Eizaguirre (Fasihi), Taasisi ya Haki ya Kimataifa (Amani);
1905 – Philipp Lenard (Fizikia), Adolf von Baeyer (Kemia), Robert Koch (Tiba), Henryk Sienkiewicz (Fasihi), Bertha von Suttner (Amani);

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Kutengenezwa kwa poda ya kufanya vifaa view vieupe zaidi (kalsiamu haipoklorati) na mwanakemia wa Kiskoti Charles Tennant karibu mwaka wa 1800, ulikuwa na msingi katika uvumbuzi wa mwanakemia wa Kifaransa Claude Louis Berthollet, na ulisababisha mapinduzi katika mchakato wa kufanya vifaa kuwa viupe zaidi kwa kuupunguza muda uliohitajika (kutoka miezi hadi masiku) ikilinganishwa na mbinu ya kijadi iliyokuwa ikitumika wakati huo, iliyohitaji mfiduo unaorudiwa kwa jua katika mashamba maalum baada ya kulowesha nguo na alkali pamoja na maziwa yaliyoganda. Kiwanda cha Tennant kilichokuwa katika mji wa St Rollox, Glasgow ya kaskazini, kikawa kiwanda kikubwa zaidi cha kemikali duniani kote.

neg:
Poloni
Poloni ilitambuliwa pamoja na Radi mara ya kwanza 1898 na mwanakemia Mpoland Marie Curie na mume wake Mfaransa Pierre.

neg:
Kurusha kisahani
Katika karne ya 19 mwalimu wa michezo Christian Georg Kohlrausch aligundua upya mchezo huu uliosahauliwa pamoja na wanafunzi wake mjini Magdeburg. Kutoka msingi huu kurusha kisahani kuliingia katika michezo ya Olimpiki ya kwanza ya kisasa mwaka 1896.

neg:
Fritz Haber
Fritz Haber (9 Desemba 1868 – 29 Januari 1934) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Pamoja na utafiti mwingine alichunguza maswali ya kemia ya umeme. Mwaka wa 1918 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Historia ya Intaneti
Ingawa vifaa msingi na miongozo vinavyofanya uwezekanaji wa intanet vimekuwepo kwa karibu miongo miwili, mtandao huo haukupata kuona nyuso za umma mpaka mwongo wa 1990. Tarehe 6 Agosti 1991, CERN, shirika ya Ulaya ya utafiti wa chembe, ulieleza umma kuhusu mradi mpya wa matandao wa dunia nzima. Mtandao ulizuliwa na mwanasayansi waKiingereza Tim Berners-Lee mwaka wa 1989. Kivinjari cha mtandao kilichokuwa cha kwanza na chenye umaarufu sana kilikuwa ViolaWWW, iliyofuata mtindo wa HyperCard na kujengwa kwa kutumia mfumo wa X Window. Hatimaye ilichujwa na umaarufu wa tovuti ya Mosaic. Mwaka wa 1993, Kikao kikuu cha zana za kompyuta zenye nguvu katika Chuo Kikuu cha Illinois ilitoa aina ya kwanza 1.0 ya Mosaic, na mwisho wa mwaka wa 1994 hamu ya umma iliongezeka Intanet ambayo hapo awali ilikua ya taaluma na ufundi. Kufikia mwaka 1996 matumizi ya neno "Intaneti" yalikuwa kawaida, na kwa hiyo, hata matumizi yake kama kisawe cha mtandao wa ulimwengu mzima.

neg:
Alfred Nobel
Mwaka wa 1867 aligundua jinsi ya kutengeneza baruti kali. Pia aliboresha utoneshaji wa mafuta. Akafaulu kiuchumi akawa tajiri na wakati uleule mwenye wasiwasi kuhusu matumizi ya baruti aliyogundua kwa sababu aliona matumizi mabaya kwa ajili ya silaha. Hivyo katika hati yake ya wasia alianzisha Tuzo ya Nobel kwa ajili ya mafanikio ya kisayansi lakini pia kwa ajili ya amani duniani.

neg:
James Sumner
James Batcheller Sumner (19 Novemba 1887 – 12 Agosti 1955) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza vimeng'enya. Mwaka wa 1946, pamoja na John Howard Northrop na Wendell Stanley alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Tuzo ya Nobel
1953 – Frits Zernike (Fizikia), Hermann Staudinger (Kemia), Hans Krebs na Fritz Lipmann (Tiba), Winston Churchill (Fasihi), George Marshall (Amani);
1954 – Max Born na Walther Bothe (Fizikia), Linus Pauling (Kemia), John Enders, Frederick Robbins na Thomas Weller (Tiba), Ernest Hemingway (Fasihi), Ofisi ya Kamishna wa Umoja wa Mataifa kwa Wakimbizi (Amani);
1955 – Willis Lamb na Polykarp Kusch (Fizikia), Vincent du Vigneaud (Kemia), Hugo Theorell (Tiba), Halldor Laxness (Fasihi), (hakuna tuzo kwa Amani);
1956 – William Shockley, John Bardeen na Walter Brattain (Fizikia), Nikolay Semyonov na Cyril Hinshelwood (Kemia), Werner Forssmann, Andre Cournand na Dickinson Richards (Tiba), Juan Ramon Jimenez (Fasihi), (hakuna tuzo kwa Amani);
1957 – Tsung-Dao Lee na Chen Ning Yang (Fizikia), Alexander Todd (Kemia), Daniel Bovet (Tiba), Albert Camus (Fasihi), Lester Pearson (Amani);
1958 – Pavel Cherenkov, Ilya Frank na Igor Tamm (Fizikia), Frederick Sanger (Kemia), George Beadle, Edward Tatum na Joshua Lederberg (Tiba), Boris Pasternak (Fasihi), Padre Dominique Pire (Amani);
1959 – Emilio Segre na Owen Chamberlain (Fizikia), Jaroslav Heyrovsky (Kemia), Arthur Kornberg na Severo Ochoa(Tiba), Salvatore Quasimodo (Fasihi), Philip Noel-Baker (Amani);

neg:
William Stein
William Howard Stein (25 Juni 1911 – 2 Februari 1980) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mifumo na athari za protini. Mwaka wa 1972, pamoja na Christian Anfinsen na Stanford Moore alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Johann Wolfgang von Goethe
Katika fizikia alitunga nadharia juu ya rangi inayoendelea kujadiliwa kati ya wataalamu hadi leo.

neg:
Nikolay Semyonov
Nikolay Nikolayevich Semyonov (15 Aprili 1896 – 25 Septemba 1986) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Urusi. Hasa alichunguza nishati mwendo. Mwaka wa 1956, pamoja na Cyril Hinshelwood alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Historia ya biolojia
Hata hivyo, asili ya biolojia ya kisasa na mtazamo wake kwa utafiti wa viumbe mara nyingi hupata asili yake kwa Ugiriki wa kale. Huku mafunzo rasmi ya udaktari yakiwa yalianza wakati wa Hippokrates (460 KK hivi - 370 KK hivi), ni Aristotle (384 KK - 322 KK) ambaye alichangia sana ustawisho wa biolojia. Muhimu hasa ni "Historia ya Wanyama" na kazi zake nyingine ambazo alionyesha mwelekeo wa mwanaviumbe, na baadaye kazi za kijarabati zilizolenga usababisho wa kibiolojia na tofauti za uhai.

neg:
Disprosi
Disprosi ilitambuliwa mara ya kwanza mjini Paris mnamo mwaka 1886 na mwanakemia Mfaransa Paul Émile Lecoq de Boisbaudran.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1907 Eduard Buchner

neg:
Kemikali
Dhana ya kemikali ilianza karne ya 18 baada ya mwanasayansi Joseph Proust kuandika mengi kuhusu kemikali kama copper carbonate. Alieleza kwamba katika kemikali yoyote, mchanganyiko ule huwa na vitu sawa, kwa mfano ukichanganya gramu ya copper na gramu nyingine ya Carbonic acid, basi utapata kwamba mchanganyiko utakaotengenezwa, bado ile gramu ya copper ipo na ile ya Carbonic acid ipo, ingawa pengine ikafifia kwa kubadilika kuwa gesi.

neg:
Ronald Norrish
Ronald George Wreyford Norrish (9 Novemba 1897 – 7 Juni 1978) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa anajulikana kwa kutumia miako mifupi wa nuru ili kuchunguza athari za kikemia. Mwaka wa 1967, pamoja na Manfred Eigen na George Porter alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Adolf Windaus
Adolf Windaus (25 Desemba 1876 – 9 Juni 1959) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza dutu zinazofanya kazi kibiolojia, kama vitamini. Mwaka wa 1928 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Marie Curie
Alizaliwa Poland kama Maria Skłodowska wakati nchi hiyo ilipokuwa chini ya Urusi. Wakati ule hapakuwa na nafasi kwa wanawake kusoma kwenye chuo kikuu nchini, hivyo akahamia Ufaransa mwaka 1891 akajiandikisha katika somo la fizikia akaendelea baadaye kuchukua digrii ya hisabati.

neg:
Jean-Marie Lehn
Jean-Marie Lehn (amezaliwa 30 Septemba 1939) ni mwanakemia kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza usanisi wa molekuli kubwa. Mwaka wa 1987, pamoja na Donald Cram na Charles Pedersen alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
George Simon Ohm
Kama mwalimu wa shule, Ohm alianza utafiti wake na kiini kipya cha electrochemical, kilichopangwa na mwanasayansi wa Italia Alessandro Volta.

neg:
Graviti
Isaac Newton anajulikana kama mtaalamu aliyeweza kueleza graviti kwa mara ya kwanza kama utaratibu wa kimsingi wa sayansi.

neg:
William Ramsay
William Ramsay (2 Oktoba 1852 – 23 Julai 1916) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alivumbua na kuchunguza elementi za gesi, yaani neoni, agoni, kriptoni na xenoni. Mwaka wa 1904 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1929 Arthur Harden na Hans von Euler-Chelpin

neg:
Manfred Eigen
Manfred Eigen (amezaliwa 9 Mei 1927) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza athari mbalimbali za kikemia. Mwaka wa 1967, pamoja na Ronald Norrish na George Porter alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Fizikia
Kazi za mwanzo katika darubini na unajimu wa kiuchunguzi vilifanywa na Galileo Galilei katika karne ya 16 na 17, na ugunduzi wa Isaac Newton na muungano wa sheria zake za mwendo na sheria za jumla za mvutano ambazo zilikuja kubeba jina lake ulifanyika.

neg:
Stephen Hawking
Mwaka 1950 Hawking alienda Shule ya St Albans, shule ya umma ya Hertfordshire. Akiwa na umri wa miaka 17, alipitia mtihani wa kujifunza huko Oxford. Alijifunza fizikia na kemia huko. Kwa sababu aliona ni rahisi sana mwanzoni, hakujifunza mengi kwa ajili ya mitihani ya mwisho.

neg:
André-Marie Ampère
Mwaka 1799 alipata ajira ya kwanza kama mwalimu wa hisabati na mwaka 1802 aliitwa kuwa mwalimu wa fizikia na kemia mjini Bourg-en-Bresse.

neg:
Luis Leloir
Luis Federico Leloir (6 Septemba 1906 – 2 Desemba 1987) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Argentina. Hasa alichunguza athari za kabohaidreti kwa nishati mwilini. Mwaka wa 1970 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Paul Sabatier
Paul Sabatier (5 Novemba 1854 – 14 Agosti 1941) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ufaransa. Alichunguza sifa za elementi mbalimbali. Mwaka wa 1912 pamoja na Victor Grignard alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Adolf Butenandt
Adolf Friedrich Johann Butenandt (24 Machi 1903 – 18 Januari 1995) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza homoni zisababishazo kuvutiwa kijinsia. Mwaka wa 1939, pamoja na Leopold Ruzicka alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Serikali ya Ujerumani walimlazimisha kukataa tuzo lakini aliruhusiwa kuipokea mwaka wa 1949.

neg:
Vladimir Prelog
Vladimir Prelog (23 Julai 1906 – 7 Januari 1998) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi. Hasa alichunguza mfumo wa pande tatu wa molekuli na atomu mbalimbali. Mwaka wa 1975, pamoja na John Cornforth alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Radi (elementi)
Radi ilitambuliwa mara ya kwanza 1898 na mwanakemia Mpoland Marie Curie na mume wake Mfaransa Pierre. Baadaye ilitumiwa kwa ajili ya saa ziliyotakiwa kuonekana usiku kwa sababu radi inang'aa gizani kutokana unururifu wake. Ilitumiwa pia kama dawa hadi ilipoonekana mnamo 1930 ya kwamba inasababisha magonjwa ya kansa.

neg:
Fizikia
Fizikia ilipata kuwa somo peke yake la sayansi wakati Wazungu walipoanza kutumia njia za majaribio na upimaji kugundua kile ambacho leo kinachukuliwa ni sheria za fizikia.

neg:
Alessandro Volta
Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta (kwa Kiitalia: [alessandro vɔlta]; 18 Februari 1745 - 5 Machi 1827) alikuwa mwanafizikia wa Italia, mtaalamu wa dawa, na mwanzilishi wa umeme na kani, mvumbuzi wa betri ya umeme na wa methane. Yeye alinunua rundo la Voltaic mwaka 1799, na aliripoti matokeo ya majaribio yake mwaka wa 1800 katika barua mbili kwenda kwa Rais wa Royal Society.

neg:
Umeme
Mwaka 1745 Mholanzi Pieter van Musschenbroek mjini Leiden na mwaka uliofuata Mjerumani Ewald Jürgen Georg von Kleist walibuni chupa cha kuhifadhi volteji. Vyombo hivyo ambavyo vilikuwa kondesa za kwanza vilijulikana kwa majina "Chupa cha Leiden" na "Chupa cha Kleist".

neg:
Ufuaji metali
Kuna dalili kuwa Wahitti katika Asia Ndogo walikuwa watu wa kwanza waliogundua teknolojia hii. Watu wenye silaha za chuma na feleji waliweza kuwashinda wapinzani waliotumia silaha za bronzi kwa sababu ukali wa upanga wa chuma unazidi ule wa bronzi. Vifaa vya chuma viliongeza uwezo wa kuzalisha mazao, kukata miti pamoja na kuvuna ubao kwa ujenzi na shughuli nyingi nyingine za kila siku.

neg:
Pierre Curie
Pierre Curie alishirikiana na mkewe Marie Curie pia katika ugunduzi wa elementi za poloni na radi hata baada ya kifo chake, mke akapata tuzo ya Nobel ya kemia.

neg:
Victor Grignard
François Auguste Victor Grignard (6 Mei 1871 – 13 Desemba 1935) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ufaransa. Alitafiti usanisi na hasa uunganishaji wa kaboni. Mwaka wa 1912, pamoja na Paul Sabatier alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Alfred Werner
Alfred Werner (12 Desemba 1866 – 15 Novemba 1919) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi. Pamoja na utafiti mwingine alichunguza elementi ya naitrojeni. Mwaka wa 1913 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Kristolojia
Katika karne ya 13, Thomas Aquinas alikuwa wa kwanza kujaribu kukabili masuala yote ya Kristolojia ili kuifundisha kikamilifu.

neg:
Otto Wallach
Otto Wallach (27 Machi 1847 – 26 Februari 1931) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza michanganyiko kama terpini. Mwaka wa 1910 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Biolojia
Neno "biolojia" katika maana yake ya kisasa linaonekana kuwa lilianzishwa na Karl Friedrich Burdach (1800), Gottfried Reinhold Treviranus "(Biologie oder Philosophie der lebenden Natur," 1802), na Jean-Baptiste Lamarck "(Hydrogéologie," 1802).
Ni mchanganyiko wa zamani wenye wahyi ya neno la Kigiriki , "bios," "uhai" na kiambishi tamati ",-logia," "utafiti wa."

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1935 Frederic na Irene Joliot-Curie

neg:
Frederick Sanger
Frederick Sanger (amezaliwa 13 Agosti 1918) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mfumo wa molekuli mbalimbali. Alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mara mbili, mwaka wa 1958 peke yake, na mwaka wa 1980 pamoja na Paul Berg na Walter Gilbert.

neg:
Adolf von Baeyer
Adolf von Baeyer (31 Oktoba 1835 – 20 Agosti 1917) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Mwaka wa 1880 alifaulu kusanisi nili na kuendelea kuichunguza. Mwaka wa 1905 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Johann Wolfgang von Goethe
Pamoja na kuandika alianza kujishughulisha na sayansi. Alipenda sana sayansi mpya za biolojia na kemia. Kama waziri alianzisha idara ya kwanza ya kemia ya Ulaya kwenye chuo kikuu cha Jena.

neg:
Jerome Karle
Jerome Karle (amezaliwa 18 Juni 1918) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza elimu ya fuwele. Mwaka wa 1985, pamoja na Herbert Hauptman alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Tuzo ya Nobel
1931 – (hakuna tuzo kwa Fizikia), Carl Bosch na Friedrich Bergius (Kemia), Otto Warburg (Tiba), Erik Axel Karlfeldt (Fasihi), Nicholas Butler na Jane Addams (Amani);
1932 – Werner Heisenberg (Fizikia), Irving Langmuir (Kemia), Charles Sherrington na Edgar Douglas Adrian (Tiba), John Glasworthy (Fasihi), (hakuna tuzo kwa Amani);
1933 – Erwin Schrödinger na Paul Dirac (Fizikia), (hakuna tuzo kwa Kemia), Thomas Hunt Morgan (Tiba), Ivan Bunin (Fasihi), Norman Angell (Amani);
1934 – (hakuna tuzo kwa Fizikia), Harold Urey (Kemia), George Minot, William Murphy na George Whipple (Tiba), Luigi Pirandello (Fasihi), Arthur Henderson (Amani);
1935 – James Chadwick (Fizikia), Frederic na Irene Joliot-Curie (Kemia), Hans Spemann (Tiba), (hakuna tuzo kwa Fasihi), Carl von Ossietzky (Amani);
1936 – Carl David Anderson na Victor Francis Hess (Fizikia), P. Depye (Kemia), Henry Dale na Otto Loewi (Tiba), Eugene O’Neill (Fasihi), Carlos Saavedra Lamas (Amani);
1937 – Clinton Davisson na George Thomson (Fizikia), Norman Haworth na Paul Karrer (Kemia), Albert Szent-Györgyi (Tiba), Roger Martin du Gard (Fasihi), Cecil of Clelwood (Amani);
1938 – Enrico Fermi (Fizikia), Richard Kuhn (Kemia), Corneille Heymans (Tiba), Pearl S. Buck (Fasihi), Tume ya Nansen kwa Wakimbizi (Amani);

neg:
Tuzo ya Nobel
1915 – William Bragg na Lawrence Bragg (Fizikia), Richard Willstätter (Kemia), Romain Rolland (Fasihi), (hakuna tuzo kwa Tiba wala Amani);
1916 – Verner von Heidenstam (Fasihi), (hakuna tuzo nyingine);
1917 – Charles Glover Barkla (Fizikia), (hakuna tuzo kwa Kemia wala Tiba), Karl Adolph Gjellerup na Henrik Pontoppidan (Fasihi), Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu (Amani);
1918 – Max Planck (Fizikia), Fritz Haber (Kemia), (hakuna tuzo nyingine);
1919 – Johannes Stark (Fizikia), Jules Bordet (Kemia), (hakuna tuzo kwa Tiba), Carl Spitteler (Fasihi), WoodrowWilson (Amani);
1920 – Charles Édouard Guillaume (Fizikia), Walther Nernst (Kemia), August Krogh (Tiba), Knut Hamsun (Fasihi), Leon Bourgeois (Amani);
1921 – Albert Einstein (Fizikia), Frederick Soddy (Kemia), (hakuna tuzo kwa Tiba), Anatole France (Fasihi), Karl Hjalmar Branting na Christian Louis Lange (Amani);
1922 – Niels Bohr (Fizikia), Francis William Aston (Kemia), Archibald Vivian Hill na Otto Meyerhoff (Tiba), Jacinto Benavente (Fasihi), Fridtjof Nansen (Amani);
1923 – Robert Millikan (Fizikia), F. Pregel (Kemia), Frederick Banting na John Macleod (Tiba), William Butler Yeats (Fasihi), (hakuna tuzo kwa Amani);
1924 – Karl Manne Georg Siegbahn (Fizikia), Willem Einthoven (Tiba), Wladyslaw Reymont (Fasihi), (hakuna tuza kwa Kemia wala Amani);
1925 – James Franck na Gustav Hertz (Fizikia), Richard Zsigmondy (Kemia), (hakuna tuzo kwa Tiba), George Bernhard Shaw (Fasihi), Austen Chamberlain na Charles Dawes (Amani);
1926 – Jean Perrin (Fizikia), Theodor Svedberg (Kemia), Johannes Fibiger (Tiba), Grazia Deledda (Fasihi), Aristide Briand na Gustav Stresemann (Amani);
1927 – Arthus Holly Compton na Charles Wilson (Fizikia), Heinrich Otto Wieland (Kemia), Julius Wagner-Jauregg (Tiba), Henri Bergson (Fasihi), Ferdinand-Edouard Buisson na Ludwig Quidde (Amani);
1928 – Owen Richardson (Fizikia), Adolf Windaus (Kemia), Charles Nicolle (Tiba), Sigrid Undset (Fasihi), (hakuna tuzo kwa Amani);
1929 – Louis-Victor Broglie (Fizikia), Arthur Harden na Hans von Euler-Chelpin (Kemia), Christiaan Eijkman na Frederick Hopkins (Tiba), Thomas Mann (Fasihi), Frank Kellogg (Amani);
1930 – Chandrasekhara Raman (Fizikia), Hans Fischer (Kemia), Karl Landsteiner (Tiba), Sinclair Lewis (Fasihi), Nathan Söderblom (Amani);

neg:
Ernest Rutherford
Ernest Rutherford (30 Agosti 1871 – 19 Oktoba 1937) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Utafiti wake hasa uliweka msingi kwa fizikia ya kiini. Mwaka wa 1908 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Alcuin Mtakatifu
Mwaka 781 alisafiri Italia na kumkuta mfalme Karoli aliyemwalika kuwa mwalimu katika kitala chake kule mji wa Aachen. Huko Alkuin alianzisha chuo kilichohudhuriwa hata na Karoli Mkuu mwenyewe na familia yake. Kupitia chuo hicho elimu iliboreshwa na shule nyingi zilianzishwa katika ufalme mzima.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1903 Svante Arrhenius

neg:
Mfumo radidia
Mfumo radidia ilianzishwa na wanakemia wawili mnamo mwaka 1869, ingawa Mrusi Dimitri Mendeleev (1834-1907) na Mjerumani Julius Lothar Meyer (19 Agosti 1830 - 11 Aprili 1895) walifanya kazi kila mmoja peke yake.

neg:
Umeme
Mwaka 1780 Mwitalia Alessandro Volta alibuni kifaa cha kwanza cha kutengeneza umeme kwa njia ya kimemia, bila msuguano. Katika "nguzo ya Volta" aliunganisha metali za shaba na zinki na maji ya chumvi kama elektroliti. Kwa miaka mingi iliyofuata nguzo ya Volta ilikuwa msingi wa uzalishaji umeme hadi kupatikana kwa jenereta.

neg:
Fizikia
Falsafa ya asili ina chanzo chake huko Ugiriki wakati wa kipindi cha kale, (650 KK– 480 KK), ambapo wanafalsafa wa kabla ya Sokrates kama Thales waliyakataa maelezo yasiyo ya kiasili kwa matukio ya kiasilia na kutangaza kwamba kila tukio lilikuwa na sababu za kiasili.

neg:
Sosholojia ya elimu
Historia ya elimu kulingana na Dieter Lenzen rais wa Freie Universitat Berlin mwaka wa 1994, "ilianza miaka mingi iliyopita ama mwishoni wa mwaka wa 1770". Elimu kama sayansi haiwezi kutengwa na tamaduni za elimu iliyokuwepo awali. Wakubwa waliwafunza wadogo wao juu ya jamii kwa kutumia maarifa na ujuzi waliohitaji kufahamu na mwishowe kupitisha.[onesha uthibitisho] Mabadiliko ya tamaduni na binadamu kama spishi kulitegemea mazoea ya kupitisha elimu.[onesha uthibitisho] Katika jamii ambazo hazikujua kusoma, hili liliafikiwa kupitia kwa mdomo na kuiga. Kusimuliana hadithi kuliendelezwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine. Lugha ya mazungumzo iliendelea na kuwa ishara na herufi. Kina na upana wa elimu au maarifa ulioweza kuhifadhiwa na kupitishwa uliongezeka zaidi.[onesha uthibitisho] Wakati ambapo tamaduni zilianza kupanua elimu zaidi ya ujuzi wa kawaida wa mawasiliano, biashara, kukusanya chakula, desturi za kidini na kadhalika, elimu rasmi na kupata kisomo mwishowe kulifuatia.[onesha uthibitisho] Kisomo kwa maana hii kilikuwa kimeshaanza nchini Misri kati ya 3000 na 500 Kabla Kristo (BC).[onesha uthibitisho]

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1928 Adolf Windaus

neg:
Kenichi Fukui
Kenichi Fukui (4 Oktoba 1918 – 9 Januari 1998) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Japani. Hasa alichunguza mizunguko ya sehemu za atomu katika athari za kikemia. Mwaka wa 1981, pamoja na Roald Hoffman alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Nishati ya nyuklia
Majaribio ya kwanza ya kugundua unururifu yalitekelezwa mnamo mwaka 1890 na Antoine Henri Becquerel, Marie Curie na Pierre Curie na wengine.

neg:
Hans von Euler-Chelpin
Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin (15 Februari 1873 – 7 Novemba 1964) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswidi. Hasa alichunguza vimeng'enya na vitamini. Mwaka wa 1929, pamoja na Arthur Harden alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.