query: Imamu wa kwanza anaitwa nani?

pos:
Hussein ibn Ali
Hussein ibn Ali (ar. حسين بن علي
, *11 au 13 Januari 626 BK – 10 Oktoba 680 BK, au 3 Shaabani 4 BH - 10 Muharram 61 BH) (3 شعبان 4 هـ - 10 محرم 61 هـ ) alikuwa mjukuu wa Mtume Muhammad akitazamiwa kama imamu wa kwanza wa Washia. Alizaliwa mjini Makka, babake alikuwa Ali ibn Abi Talib (khalifa wa nne na mamake Fatimah Zahra binti wa Muhammad. Kakaye alikuwa Hasan ibn Ali imamu wa pili wa Washia.

pos:
Washia
Ali alimwoa mtoto wa pekee wa mtume aliyeishi yaani binti yake Fatima akawa pia baba wa Hassan na Husain wajukuu wa pekee wa mtume . Baada ya kifo cha Ali wafuasi wake walitaka Hasan na Husein kumfuata katika nafasi ya uongozi wa Uislamu wote lakini idadi kubwa ya Waislamu walishikamana na Muawiya

neg:
Wamuawiya
Wamuawiya na Wahashemi walishindana kati yao The Umayyads and the Hashimites were bitter rivals. Sababu yake ilikuwa upinzani wa Abu Sufyan (baba wa khalifa wa kwanza wa Wamuawiya) dhidi ya Uislamu na Mahamad. Baadaye Abu Sufyan na wanawe walijiunga na imani mpya na Muawiya alikuwa karani ya mtume.

neg:
Aisha
Alikuwa na nafasi katika siasa ya Uislamu wa kwanza jinsi inavyoonekana katika uasi dhidi ya Ali ibn Abi Talib mwaka 656. Ali alichaguliwa kuwa khalifa wa nne akikataliwa na sehemu ya wandani wa Muhammad. Aisha alikusanya jeshi kati ya watu wa Makka akaelekea Basra alipomshambulia Ali na jeshi lake katika mapigano ya ngamia. Aliposhindwa Alim alimrudisha Madina alipoishi hado kifo chake mwaka 678.

neg:
Washia
Washia waligawanyika baada ya imamu wa sita Ismail ibn Dschafar kuhusu swali ni nani imamu halali wa saba. Kutokana na farakano hili vikundi mbalimbali vilijitokeza.
Kutokana na uhamiaji wakati wa karne ya 19 matawi ya Waismaili yamepatikana pia katika Afrika ya Mashariki. Hasa Wakhodja wamejitolea katika mazingira wanapoishi kwa kujenga shule, sahanati na mahospitali vinavyoitwa mara nyingi "Aga Khan".

neg:
Mitume na Manabii katika Uislamu
Abrahamu, Isaka, Yakobo, Mose, Haruni, Yoshua, Samueli, Solomoni, Obadia, Jehu bin Hanani, Azaria bin Odedi, Jahazieli Mlawi, Eliezeri bin Dodavahu, Hosea, Amos, Mika, Amoz (baba wa nabii Isaya), Eliya, Elisha, Yona, Isaya, Yoeli, Nahumu, Habakuki, Sefania, Uria, Yeremia, Ezekieli, Shemaia, Baruku, Neria (baba wa Baruku, Meseia (baba wa Neria), Hagai, Zekaria, Malaki yaani Ezra, Hasofer, Mordekai Bilshan, Oded (baba wa Azaria), na Hanani (baba wa Jehu)

neg:
Ali ibn Abu Talib
Ali Ibn Abu Talib (Kar.: علي ابن أبي طالب * mnamo 600 BK Makka - + Januari 661 Kufah / Irak) alikuwa mkwe wa mtume Muhammad, khalifa wa nne wa Uislamu na imamu wa Shia wa kwanza. Alikuwa pia baba wa wajukuu wa pekee wa mtume.

neg:
Waabbasi
Khalifa wa kwanza Mwabbasi alikuwa Abu al-'Abbas as-Saffah aliyemshinda Marwan II na kutumia cheo cha khalifa. Al Mansur aliyemfuata alipeleka mji mkuu kwenda Baghdad.

neg:
Perpetua Mtakatifu
Kwanza Perpetua alifungwa ndani na kupewa nafasi ya kuachana na imani yake. Alipokataa alihukumiwa adhabu ya kifo pamoja na wenzake. Gerezani walipokea ubatizo.

neg:
Eberi
Katika maandiko wa Kiyahudi Eberi hutazamwa kama mmoja kati ya manabii wa kwanza aliyeendelea kufundisha Abrahamu na Yakobo. Wakati mwingine anatazamwa kama nabii anayetajwa katika Qurani kwa jina la Hūd.

neg:
Mtume Thoma
Thoma (au Didimo, yaani Pacha) alikuwa Myahudi wa karne ya 1, mmojawapo kati ya Mitume wa Yesu anayeheshimiwa kama mtakatifu, kwa namna ya pekee na Wakristo wa maeneo yaliyokuwa mashariki kwa Dola la Roma, kuanzia Iraq hadi India.

neg:
Gautama Buddha
Gautama, anayejulikana pia kama "Śākyamuni" ("Mwenye hekima wa Śākyas"), ni mwalimu mkuu wa Ubuddha, lakini anaheshimiwa pia katika dini ya Ubanyani, tapo la Ahmadiyya katika Uislamu na katika imani ya Baha'í.

neg:
Kitabu cha Nehemia
Baada ya kukiri makosa yao, watu walitoa ahadi ya agano kuwa waaminifu kwa Mungu. Walithibitisha ahadi yao kwa kiapo kilichoandikwa na kutiliwa sahihi na viongozi wao kwa niaba yao (38). Nehemia alikuwa wa kwanza kutia sahihi (10:1), akifuatwa na makuhani (2-8), Walawi (9-13) na viongozi wa kiraia (14-27). Watu wote waliapishwa juu ya maandiko ya agano hilo kuwa waaminifu kwa sheria ya Mungu (28-29).

neg:
Nabii
Katika Islam mtume Muhammad anapewa nafasi ya pekee kati ya manabii wengi waliotumwa na Mungu kwa binadamu wa nyakati na mahali tofauti. Ndiye anayesadikiwa na Waislamu wengi kuwa nabii wa mwisho na wa kudumu ("mhuri wa manabii" - "khātim al-nabiyyīn" ("Kurani", XXXIII:40).

neg:
Iman
Iman ni Muislamu, na anaweza kuzungumza lugha tano kwa ufasaha (Kiarabu, Kiingereza, Kifaransa, Kiitaliano, na Kisomali).

neg:
Kitabu cha Nehemia
Ibada ilianza kwa kumtukuza Mungu mkuu aliye Mwumbaji, na kwa kumsifu kwa sababu ya kumchagua Ibrahimu na kufanya naye agano lake (6-8). Mungu siku zote alikuwa mwaminifu kwa watu wake wa Israeli, wakati wa shida zao huko Misri na hata katika safari kubwa ya jangwani (9-15). Hata walipomwasi, aliwasamehe na kuwaleta katika nchi ya ahadi yake (16-25). Wakaendelea kuasi, naye akaendelea kuwasamehe. Lakini waliendelea na ukaidi wao, hata mwisho, baada ya kushindwa na kunyanyaswa mara nyingi na maadui wao, walipelekwa kifungoni katika nchi za kigeni, kusudi Mungu aweze kuwanyenyekeza na kusababisha watubu (26-31). Ingawa wakati huo walikuwa wamerudi katika nchi yao, bado walikuwa chini ya utawala wa wageni. Walikubali kwamba mambo hayo yalikuwa adhabu ya haki kwa ajili ya dhambi zao, kwa sababu walikuwa wakiasi agano la Mungu (32-37).

neg:
Khalifa
Khalifa ni cheo cha kihistoria kwa ajili ya kiongozi wa "ummah" (jumuiya ya Uislamu). Ni neno la Kiarabu خليفة "khalīfah" linalomaanisha "makamu". Khalifa ni kifupi chake cha خليفة رسول الله "khalifatu-rasul-i-llah" kinachomaanisha "Makamu wa mtume wa Allah/Mungu". Hivyo mana yake ni makamu au mfuasi wa Mtume Muhammad katika nafasi yake kama kiongozi wa Waislamu.

neg:
Ally Sykes
Kleist alikuwa ndiye katibu muasisi wa African Association mwaka 1929 chama kilichokuja baadae kujibadili na kuwa TANU Ally Sykes akiwa mmoja wa hao waasisi. Baba yake Kleist aliasisi Al Jamiatul Islamiyya Fi Tanganyika (Umoja wa Waislam wa Tanganyika) na kupitia jumuia hii akajenga shule ya kwanza ya Kiiislam Dar es Salaam, shule ambayo ilisomesha Qur’an pamoja na masomo ya kisekula. Hii Al Jamiatul Islamiyya ndiyo iliyotoa viongozi wa kwanza kuiendesha TAA na baadaye TANU katika harakati za kudai uhuru.

neg:
Aga Khan
Maimamu wa Wanizari walianza kutumia cheo cha Aga Khan wakati wa karne ya 19 ambako Hasan Ali Shah aliyehesabiwa kama imamu wa 46 wa Kiismaili alipewa cheo hiki na mfalme au shah wa Uajemi.

neg:
Aga Khan
Aga Khan (Kifarsi: آقا خان) ni cheo cha imamu au kiongozi wa Wanizari ambao ni kundi kubwa la pili ndani ya Waislamu Washia wakihesabiwa katika dhehebu la Waismaili.

neg:
Ndoa katika Uislamu
Kwa ujumla suala la ndoa ni muhimu na ni lazima kwa jamii. Maneno haya yanathibitishwa na wanazuoni kama Imamu Abu Hanifa, Ahmad bin Hanbal na Malik wanaosema, "Ingawa asili yake inaonekana ni jambo lisilokuwa la lazima, lakini kwa baadhi ya watu linakuwa ni lazima (wajibu)".

neg:
Tohara
Kufuatana na habari za Biblia (Mwanzo 17), Ibrahimu alikuwa mtu wa kwanza kupokea amri ya kutahiriwa kama alama ya agano.

neg:
Hussein ibn Ali
Hussein ibn Ali ni mtu muhimu sana kati ya Washia wanaomwangalia kama mtu mtakatifu kutokana na uhusiano wake wa karibu na mtume Muhammad na kama kielelezo kwa ushujaa wake katika mapigano ya Karbala. Washia wanamkumbuka na kukumsifu kwa upinzani wake dhidi ya Yazid I aliyekuwa khalifa wa Wamuawiya. Aliuawa katika Mapigano ya Karbala pamoja na wengi wa familia yake kwenye siku ya Ashura. Hivyo anatazamiwa kama mfia dini hasa kati ya Washia na kukumbukwa kwenye sherehe za mwezi Muharram, hasa siku za Tasua na Ashura.

neg:
Historia ya Wokovu
Nchi ambayo Yesu alizaliwa akafundisha ni nchi ileile ambayo Mungu aliwaahidia Waisraeli tangu zamani za Abrahamu, ni nchi ileile waliyoiteka chini ya Yoshua, ni nchi ileile waliyoirudia kutoka utumwani Babeli. Lakini wakati wote wa Agano Jipya, yaani tangu Yesu alipozaliwa hadi mwisho wa maisha ya mitume wake, nchi hiyo haikuwa huru, bali chini ya himaya ya Warumi, ingawa pengine hao waliwakabidhi vibaraka, yaani watawala wenyeji waliowekwa na wakoloni. Vibaraka hao ni Herode Mkuu (37-4 K.K.) na wazawa wake, ambao tena hawakuwa Waisraeli halisi bali Waedomu ingawa kabila lao lililazimishwa kuingia dini ya Kiyahudi karne iliyotangulia. Ukoo huo unajulikana kwa ukatili, uchu wa madaraka na uzinifu wake.

neg:
Ali bin Muhammad
Ali alikuwa Mwislamu Mshia wa asili ya Kiajemi lakini alidai alitoka katika ukoo wa Ali ibn Abu Talib na Fatimah bint Muhammad. Akaanzisha uasi wa watumwa wa Zanj akiwahotubia kuwa kutendewa kwao na mabwana hakulingana na amri za dini ya Kiislamu. Ali alisema ya kwamba Allah alimtuma kuwaokoa watumwa na kuwaongoza katika jihadi akajitangaza yeye ni mahdi. Akifuata mafundisho ya Wakhariji alihotubia ya kwamba Mwislamu yeyote wa kweli anafaa kuwa khalifa hata mtumwa mweusi.

neg:
Nabii Isaya
Katika kutuliza watu alimtabiria mfalme Ahazi kwamba mwanamwali atamzaa mtoto wa kiume atakayethibitisha uwepo wa Mungu pamoja na watu wake, jina lake Emanueli linavyomaanisha. (7:1-17) Kweli mke wa Ahazi alimzaa Hezekia atakayeendeleza ufalme wa ukoo wa Daudi, lakini utabiri huo ulimlenga zaidi Yesu, mwana wa Bikira (walivyoelewa watafsiri wa kwanza wa Biblia katika Kigiriki) ambaye kweli ni Mungu pamoja nasi, na ni mwana wa Daudi ambaye atatawala milele kwa amani na haki (11:1-9).

neg:
Washia Ithna ashari
Huamini ya kwamba Mungu aliwateua binadamu 14 wasioweza kukosa; hao ni Mtume Muhammad, binti yake Fatima na maimamu 12 ambao ni wajukuu wa Muhammad na wana wao. Imamu wa mwisho na wa 12 ni Muhammad al Mahdi aliyeingia katika hali ya mafichoni akipatikana duniani bila kuonekana. Wanasubiri kurudi kwake atakaposhinda maadui wa Mungu na kutawala Dunia. Katika mafundisho mengi hukubaliana na Wailamu wengine lakini wana mafundisho kadhaa ya pekee.

neg:
Abedi Amani Karume
Baada ya miezi mitatu Zanzibar iliungana na Tanganyika iliyokuwa ikiongozwa na Mwalimu Nyerere. Baada ya muungano wa nchi hizi mbili uliozaa Tanzania, Karume alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

neg:
Masiya
Hadithi za Uislamu pia zinafundisha kwamba nabii Isa, mwana wa Bikira Mariamu, alikuwa ametabiriwa kama "Masih" (المسيح) wa Waisraeli, na kwamba atarudi duniani siku ya Kiyama, pamoja na "Mahdi", ili kumsinda "Masih ad-Dajjal", yaani Mpingakristo.

neg:
Kufa
Baada ya uvamizi wa Kiislamu mwaka 637 palikuwa na kambi kubwa la kijeshi lililoendelea kuwa mji mkuu wa kwanza wa Uislamu. Wanajeshi Waislamu 30,000 walipelekwa hapo kama walowezi. Khalifa Ali ibn Abu Talib alipeleka makao makuu yake hapo mwaka 656 akafa mjini mwaka .

neg:
Historia ya Uislamu
Historia ya dini ya kiislamu haikuanza na Mtume Muhammad (SAW) kama wanavyofikiria watu wengi bali imeanza tangu alipoletwa Nabii wa kwanza ulimwenguni, ambaye kwa mujibu wa Waislamu ni Nabii Adam alipoteremshwa ulimwenguni na kupewa mwongozo na Mwenyezi Mungu wa namna gani kuishi hapa duniani kwa njia nzuri ya wema na hisani kwa kushikamana na mafunzo yake Mwenyezi Mungu na kujiepusha na makatazo yake.

neg:
Ali ibn Abu Talib
Mkutano wa viongozi Waislamu ulimchagua Abu Bakr kuwa khalifa wa kwanza badala ya Ali aliyedai ya kwamba aliteuliwa na mtume mwenyewe kuwa kiongozi baada yake. Hata baada ya kifo cha Abu Bakr wakateuliwa mara mbili makhalifa wengine yaani Umar ibn al-Khattab kama khalifa wa pili halafu Uthman ibn Affan kama khalifa wa tatu.

neg:
Idris I wa Libya
Idris I "(kwa Kiarabu:" إدريس الأول "idris-al-auwwal)" (12 Machi 1890 - 25 Mei 1983) alikuwa mfalme wa kwanza na wa mwisho wa Libya kati ya miaka 1951 na 1969.

neg:
Abrahamu
Lakini Abrahamu anazeeka pamoja na Sarai bila ya kuzaa watoto. Baada ya kusubiri muda mrefu mno Sarai akamwambia azaliane na Hagar aliye mtumishi wa kike. Mwana huyu wa Hagar akaitwa Ismaeli (Mwa 16:1-15). Lakini baadaye kukawa na fitina kati ya Sarai na Hagar hivyo huyo akafukuzwa pamoja na mtoto. Biblia inamtaja Ismaeli kama babu ya Waarabu wote.

neg:
Uislamu
Uhamisho huu unaitwa hijra na tangu khalifa wa pili Umar ibn al-Khattab huhesabiwa kuwa ni chanzo cha kalenda ya Kiislamu.

neg:
Abrahamu
Hata katika Uislamu Abrahamu-Ibrahimu ni kielelezo muhimu cha imani. Kwenye Qurani hutajwa mara kwa mara katika sura 25 na mistari 245. Kwa jumla habari zake zimekuwa tofauti na taarifa za Biblia lakini heshima inalingana.

neg:
Twariqah Ahmadiyah Idrisiyah
Katika masimulizi ya karama zake, alikuwa na kijakazi na pia hicho kijakazi kama suria wake. Ikatokea kijakazi hicho kilifanya yasiosimulika na kijakazi hiko kikamfuata Sheikh amuadhibu kwa kumpiga bakora. Sheikh alighadhibika akasema wewe kinakufaa kifo na sio bakora. Basi Sheikh akavua Imama yake kisha akaanza kumuapiza yule kijakazi na papo hapo alianza kusikia maumivu makali shingoni kama akinyongwa na baada ya siku mbili yule kijakazi akawa amefariki.

neg:
Mmonaki
Pakomi (288-346) aliongokea imani kwa kuzingatia Wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote. Hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni Misri Kusini. Ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa, na ndani yake jina “ndugu” linashika nafasi ya “mmonaki”.

neg:
Muharram
Sikukuu ya Ashura iko mnamo tar. 10 Muharram. Hasa Waislamu Washia hukumbuka kifo cha Hussein ibn Ali (mjukuu wa Mtume Muhammad anayeheshimiwa kama Imamu wa Washia) kwenye mapigano ya Kerbela.

neg:
Historia ya teolojia
Kati ya wale wa kwanza, kuna Yustino mfiadini (100/114 – 162/168), Ireneo wa Lyons (130 hivi – 202) na Klementi wa Aleksandria (hadi 215).

neg:
Utoto wa Yesu
2:1 Siku zile amri ilitoka kwa Kaisari Augusto ya kwamba iandikwe orodha ya majina ya watu wote wa ulimwengu. 2 Orodha hii ndiyo ya kwanza iliyoandikwa hapo Kirenio alipokuwa liwali wa Shamu. 3 Watu wote wakaenda kuandikwa, kila mtu mjini kwao. 4 Yusufu naye aliondoka Galilaya, toka mji wa Nazareti, akapanda kwenda Uyahudi mpaka mji wa Daudi, uitwao Bethlehemu, kwa kuwa yeye ni wa mbari na jamaa ya Daudi; 5 ili aandikwe pamoja na Mariamu mkewe, ambaye amemposa, naye ana mimba. 6 Ikawa, katika kukaa huko, siku zake za kuzaa zikatimia, 7 akamzaa mwanawe, kifungua mimba, akamvika nguo za kitoto, akamlaza katika hori ya kulia ng’ombe, kwa sababu hawakupata nafasi katika nyumba ya wageni.

neg:
Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy
Shaykh Muhsin bin Ali bin Issa Barwan aliyekuwa mwalimu wake Msikiti Gofu, alikuwa mwanachuoni wa mwanzo katika mwaka 1944 kumruhusu Shaykh Abdullah Saleh Farsy kusomesha Jalalayn Msikiti Barza katika mwezi wa Ramadhani. Baadaye Shaykh Abdullah Saleh Farsy alijifunza kwa Shaykh al-Amin Ali bin Abdullah bin Nafi al-Mazrui mwaka (1875-1947), aliyeupendezesha kwa watu Uislamu wa kisasa kama ulivyoshereheshwa na Shekh Muhammad Abduh (1845-1905), aliyemsomesha Shaykh Ahmed Muhammad Mlomry katika chuo kikuu cha al Azhar, Misri.
Shaykh Abdullah Saleh Farsy alipewa Ijaza (shahada) na Shaykh ‘Umar bin Ahmad bin Abu Bakar al-Sumait (1896) aliyemsomesha vitabu vya Fiq'hi, Mantiq (Logic) na Hadith, pamoja na vitabu vingine. Bahati mbaya mwanachuoni huyu alirudi Yemen katika mwaka wa 1965 kutokana na udikteta uliokuwepo Zanzibar chini ya serikali iliyoongozwa na mkiristo Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Historia ya Kanisa
Mwaka 622 B.K. Mwarabu kwa jina Muhammad alikimbia mji wa Maka. Wakazi wa Maka walikuwa wamemkasirikia Muhamad. Kwa miaka 12 aliwahi kuhubiri juu ya ufunuo aliodai ameupokea kutoka kwa malaika wa Mungu. Alipinga desturi na maadili ya watu wa mji wake. Akatangaza "Uislamu" yaani imani katika Mungu mmoja aliyetoa amri zake kwa wanadamu. Kumbe viongozi wa Maka waliona anaharibu dini ya asili ya kuabudu sanamu za miungu. Makabila ya Waarabu walikuja kila mwaka kuabudu sanamu za Maka katika jengo la Kaaba. Wakati wa ziara hizo biashara ya Maka ilistawi vizuri sana. Muhammad alionekana anaweza kuwazibia viongozi hao riziki wakakasirika wakajaribu kumwua lakini akakimbia.

neg:
Historia ya Uislamu
Inasemekana katika historia ya Uislamu kuwa Mwenyezi Mungu alileta Mitume na Manabii kiasi cha 124,000 kwa ajili ya kuwaongoza binadamu kutokana na giza la ujinga na ujahili na utumwa wa kuabudu miungu mingi kuwatia kwenye nuru na mwangaza wa elimu na maarifa na ujuzi wa kumjua Mwenyezi Mungu wao aliyewaumba na kuwafanya wawakilishi wake hapa duniani. Mitume hawa na Manabii waliletwa na Mola wao kuwafahamisha wanadamu ukweli na haki iko wapi na wengine katika wao wakapewa vitabu ili wawaongoze wenziwao katika wanadamu kuwaelekeza kwenye njia ya haki.

neg:
Historia ya Uislamu
1- Maisha ya Muhammad - Tangu kuzaliwa kwa Mtume Muhammad mpaka kufa kwake.
2- Makhalifa Waongofu - Tangu aliposhika ukhalifa Abubakar mpaka alipouliwa Ali bin Abi Talib
3- Ukhalifa wa Bani Umayya
4- Ukhalifa wa Bani Abbas
5- Ukhalifa wa Wafatimi
6- Salajiqa
7- Vita vya Misalaba
8- Mamaliki
9- Hujuma za Wamongoli
10-Ukhalifa wa Maothmani - mpaka 1924
11-Utawala wa Wazungu
12-Kupata uhuru dola za kiislamu
13-Historia ya Uislamu mamboleo

neg:
Wabondei
Wabondei hawakuwa na kiongozi kutokana na choyo, kujiona pia kujivuna kwa kila mtu akitaka awe yeye zaidi ya mwenzie, Kuna kipindi wazungu waliwataka wabondei wawe na kiongozi wao ili wakifika wajue nani watakaeongea nae na huyo aweze kuwafikishia watu wake, Lakini pale wazungu walipowaita wabondei ili wachague kiongozi wao wabondei wote walifika wakiwa wamevaa vilemba na kila mmoja akataka achaguliwe yeye kitu kilichopelekea wazungu kumleta Ashrafu Mohammedi ili awe kiongozi wa Wabondei, Ashrafu alikuwa mmbugu hakuwa mbondei na alijulikana kwa cheo cha Jumbe mkuu nae aliishi eneo la Muheza ikawa ndio maskani yake na makao yake makuu, Kiongozi huyu hakuwa akijua kusoma wala kuandika wakati kipindi hicho tayari elimu ilishaanza kuingia ubondeini
Baadae wazungu wakamchukua jumbe mkuu ashrafu na kumpeleka ulaya hata hivyo aliporejea alikuwa bado hajui kusoma wala kuandika, Baadae Ashrafu akaachia ngazi ya uongozi katika bonde

neg:
Historia ya Wokovu
Katika kutuliza watu alimtabiria mfalme Ahazi kwamba mwanamwali atamzaa mtoto wa kiume atakayethibitisha uwepo wa Mungu pamoja na watu wake, jina lake Emanueli linavyomaanisha. (7:1-17) Kweli mke wa Ahazi alimzaa Hezekia atakayeendeleza ufalme wa ukoo wa Daudi, lakini utabiri huo ulimlenga zaidi Yesu, mwana wa Bikira (walivyoelewa watafsiri wa kwanza wa Biblia katika Kigiriki) ambaye kweli ni Mungu pamoja nasi, na ni mwana wa Daudi ambaye atatawala milele kwa amani na haki (11:1-9).

neg:
Muharram
Siku ya kwanza wa Muharram ni Mwaka Mpya wa Kiislamu.

neg:
Khalifa
Baada ya kifo cha Ali lilitokea farakano kati ya Waislamu: wachache waliwataka wana wa Ali kundelea kuongoza lakini walio wengi walimfuata Muawiya (mkuu wa jeshi la Waislamu huko Dameski) aliyepigana na Ali na mwanawe Hussain kijeshi na kushinda.
Muawiya kama jemadari ya Waislamu wa Dameski alikuwa khalifa mwaka 661 baada ya kifo cha Ali. Tangu Muawiya hakuna khalifa tena aliyechaguliwa; Muawiya alimteua mwanawe Yazid amfuate. Tangu siku zile cheo cha Khalifa kiliendela ama kwa mfuasi aliyeteuliwa na mwenye cheo au kilinyanganywa kwa njia ya kijeshi.

neg:
Nehemia
Baada ya kukiri makosa yao, watu walitoa ahadi ya agano kuwa waaminifu kwa Mungu. Walithibitisha ahadi yao kwa kiapo kilichoandikwa na kutiliwa sahihi na viongozi wao kwa niaba yao (38). Nehemia alikuwa wa kwanza wa kutia sahihi (10:1), akifuatwa na makuhani (2-8), Walawi (9-13) na viongozi wa kiraia (14-27). Watu wote waliapishwa juu ya maandiko ya agano hilo kuwa waaminifu kwa sheria ya Mungu (28-29).

neg:
Mwislamu
Kulingana na msomiErnstCarl, matumizi ya maneno "Uislamu" na "Waislamu" kwa ajili ya imani na ahali yake ni jambo la kisasa. Kama inavyoonekana katika Qur'ani ilitaja kifungu hapo juu,Waislamu wa hapo awali walijitofautisha kama mwislamu, ambaye ana kiwango kinachohitajika kuchukuliwa katika jamii, na MU'MIN, mwamini, ambaye amejitolea kwa moyo, imani na nafsi. Ernst aandika:

neg:
Mtunduru
Baada ya kuanzishwa vijiji vya Ujamaa, Yohana Dule alikuwa [[mwenyekiti]] wa kwanza, akifuatiwa na Jackson Mwanja, Hamisi Mughenyi, Jumanne Lissu Mdida na sasa ni Andrea Joseph Mangu.

neg:
Ufunuo
Uislamu pia unakubali ufunuo wa Mungu kwa Wayahudi kupitia manabii, Isa (Yesu) akiwa mmojawao, lakini unaamini ufunuo huo umekamilishwa kupitia Muhammad, nabii wa mwisho na mkuu kuliko wote, na umeandikwa katika Kurani, inayohesabiwa "neno la Mungu" kwa maana kamili, kwa kuwa limetoka kwake na kuandikwa bila mabadiliko.

neg:
Sikomi
Kwa kuwa haya yalikuwa mapenzi yake ya kwanza kuwa na mtu maarufu, Diamond alijimwaga na kujitia mjuzi wa mapenzi ili asimwagwe. Umaarufu wa Wema ulikuwa mkubwa sana kiasi Diamond wivu ukawa moto. Hasikii la mwadhini wala mnadi swala, wivu ukatawala maisha yake.
Rejea:
""Wivu ukanifanya nikagombana na marafiki,
Ugomvi na mamangu akiniambia siambiliki"",

neg:
Khalifa
Hawa wanne ni viongozi katika historia wanaokubaliwa na mikondo karibu yote ya Uislamu kwa sababu walichaguliwa na wafuasi wa Mtume Muhammad wenyewe. Isipokuwa kikundi kidogo cha Wakhariji wanaokubali makhalifa wawili wa kwanza pekee. Washia wanafundisha ya kwamba Ali angepaswa kuwa khalifa tangu mwanzo.

neg:
Mtunduru
Miongoni mwa wasomi wa mwanzo waliokuwa na [[Stashahada]] ya juu (Advanced Diploma) alikuwa ni Muhidini Muna Msuta, Martini C.Kisuda: hawa walisomea masuala ya [[Utawala]]. Waliosoma [[Diploma]] [[miaka ya 1980]] ni Mwangi Mpahi Kaunda - Diploma ya Misitu, Aroni Labia - Diploma ya Afya, Shabani Muhuri kidamui - Diploma ya Ardhi, Jumanne NKhambi - Diploma ya Ualimu. Aidha, baadaye wakaibuka [[vijana]] ambao wamesoma mpaka [[Shahada]] ya [[Uzamili]] (Master Degree) ambaye ni Jumanne Muna Msuta. Wapo wengine wengi ambao wamemaliza miaka ya karibuni katika shahada ya kwanza.

neg:
Mitazamo juu ya Yesu
Katika Uislamu, Yesu (akiitwa kwa heshima nabii Isa bin Mariamu) ni kati ya manabii wakuu na wanaopendwa zaidi, lakini ni mtu tu, asiyetakiwa kabisa kulinganishwa na Mungu.

neg:
Aisha
Aisha alizaliwa Maka akiwa binti wa Abu Bakr. Baba huyu alikuwa rafiki wa karibu wa Muhammad na baadaye khalifa wa kwanza wa Uislamu. Alipokuwa mdogo alimfuata baba aliyekimbia Ethiopia mwaka 615 wakati wa kudhulumiwa kwa Waislamu wa kwanza mjini Maka. Baada ya kurudi aliposwa na Muhammad.

neg:
Historia ya Wokovu
Hapo Mungu akamtuma Eliya (1Fal 17-18) ambaye jina lake lina maana ya kwamba, “Mungu wangu ni YHWH” na linajumlisha kazi yake ya kutetea kwa ari zote imani ya kweli hata akaiokoa. Ili kuondoa utata wa kuabudu pande mbili, Eliya kwanza alizuia mvua isinyeshe nchini miaka mitatu na nusu, ibada kwa Baali zisifanikiwe hata kidogo, halafu akashindana na manabii hao hadhara ya Israeli yote juu ya mlima Karmeli. Tofauti na mbinu za manabii 450 wa Baali, waliofikia kujichanja na kutoka damu ili kuvuta moto kutoka mbinguni wasifaulu, Eliya aliomba tu kwa unyofu kwamba Mungu ajitokeze ili kugeuza mioyo ya watu wake wamrudie. Kwa kuteremsha moto toka mbinguni juu ya sadaka yake YHWH alithibitisha kuwa ndiye Mungu pekee na kuwa anaendelea kuwaokoa watu wake. Baada ya Eliya kuwachinja wote aliruhusu mvua inyeshe tena. Ndiyo sababu anasifika kwa nguvu ya sala yake (Yak 5:17-18).

neg:
Al-Andalus
Waislamu walitawala nchi. Mwanzoni walikuwa wachache waliofika kama wanajeshi waliokuwa mchanganyiko wa Waarabu na Waberber waliofuata Uislamu wa Kisunni. Katika miaka ya kwanza ni hasa makabaila Wakristo waliogeukia Uislamu kwa sababu waliweza kutunza mali na utawala wa kieneo kwa kuwa Waislamu. Baadaye watu wapya walifika kutoka pande mbalimbali za dunia ya Kiislamu. Wengine walikuwa watumwa Waslavoni walioitwa Saqaliba kutoka Ulaya ya Mashariki walionunuliwa na Waislamu na kutumiwa kama wanajeshi hasa. Baada ya kusilimu waliweza kupanda ngazi jeshini na serikalini.

neg:
Muhammad
Baadaye alisimulia kuwa katika mwezi wa Ramadhani 17, Jumatatu katika mwaka wa 40 unusu wa umri wake alimuona mtu kamsimamia mbele yake bila ya kumuona wapi katokea, akamwambia: “Soma”. Mtume akamjibu: “Mimi sijui kusoma kwani sijapata kujizunza”. Akaja, akamkamata, akambana, akamwambia tena: “Soma”. Mtume akamjibu jawabu yake ileile. Hata mara ya tatu akamwambia: “Soma – Iqraa Bismi Rabbik - ” akamsomea sura ya 96 mpaka kati yake, kisha Mtume akaisoma kama alivyosomewa. Hii ndiyo sura ya kwanza kushuka katika Qurani, ingawa haijawekwa mwanzo.

neg:
Kingamwili
Maelezo ya kwanza ya kiafya ya kinga ambayo yalitokana na kiumbehai maalumu mwenye kusababisha ugonjwa huenda ni "Kitab fi al-jadari wa-al-hasbah (Tasnifu juu ya Ndui na Surua," ilitafsiriwa 1848 ) yaliyoandikwa na daktari wa Kiislamu Al-Razi katika karne ya 9. Katika tasnifu, Al Razi anaeleza wasilisho la kiafya la ndui na surua na anaendelea kuonyesha kwamba ufichuo kwa vikolezo hivi maalum kufikia kinga ya kudumu (ingawa si kutumia muda). Hata hivyo, ni nadharia ya viini-maradhi ya ugonjwa ya Louis Pasteur iliyoiruhusu sayansi mpya ya elimu ya kingamaradhi kueleza jinsi ugonjwa unavyosababishwa na bakteria, na jinsi, kufuatia maambukizo, mwili wa binadamu unapata uwezo wa kupinga maambukizo zaidi.

neg:
Mitume na Manabii katika Uislamu
Miongoni mwao, watano ni Mitume wakubwa ambao walipewa mitihani mingi wakawa na subira kustahimili matatizo ya umma zao. Hawa ni Nuhu, Ibrahimu, Musa, Isa na Muhammad.

neg:
Ibn Khaldun
Ibn Khaldūn (jina kamili kwa Kiarabu ni أبو زيد عبد الرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي  "Abū Zayd ‘Abdu r-Raḥman bin Muḥammad bin Khaldūn Al-Hadrami"; mara nyingi kama Abdul Rahman Ibn Khaldun) alikuwa mtaalamu Mislamu kutoka Afrika ya Kaskazini alyieishi wakati wa karne ya 14.
Alizaliwa mjini Tunis mnamo 1332 akaishi baadaye Fez na Granada na miaka ya mwisho alikaa Kairo alipokufa 1406.

neg:
Uislamu
Kundi dogo zaidi ni Washia ambao wamegawanyika kati yao katika vikundi vingi. Washia walijitenga na Wasunni baada ya makhalifa wanne wa kwanza kuhusu swali ni nani anayefaa kuongoza Waislamu. Washia ni wale waliosisitiza sharti awe mtu kutoka ukoo wa Muhammad kupitia binti yake Fatima. Vikundi vya Washia vinatofautiana juu ya viongozi hawa. Jumuiya kubwa ya Washia ni Ithnashara walio wengi huko Uajemi, Irak na Lebanoni.

neg:
Uislamu nchini Zambia
Ujio wa Uislamu nchini Zambia unarudi nyuma kabisa katika karne ya Hijri ya nne wakati Waislamu wanaanzisha imarati katika pwani ya Afrika Mashariki. Katika zama hizo wafanyabiasha wa Kiislamu walipanua biashara zao hadi maeneo ya ndani na kufikia Zambia katika zama za nasaba ya Omani Al Bu Said. Wafanyabiashara Waarabu waliingia Zambia kutoka katika makao yao makuu ya biashara katika pwani ya Tanzania, Malawi na Msumbiji.

neg:
Chuo Kikuu cha Al-Azhar
Al-Azhar imejulikana hasa kama chuo cha Kiislamu, lakini leo hii kuna idara nyingi kama vile madhab (Sheria ya Kiislamu), lugha ya Kiarabu, tiba, ualimu, uhandisi na fani nyingine.
Al-Azhar kilianzishwa wakati wa makhalifa Wafatima (wa Shia) kama chuo cha sharia kando ya msikiti wa Al-Azhar iliyojengwa mwaka 969 BK. Mwaka 975 mafundisho ya sheria ya Kiislamu yalianzishwa. Madrasa ya kufundisha kalam (teolojia ya Kiislamu) ilianzishwa mwaka 988.

neg:
Ashura
Asili ya jina ni neno la Kiarabu "ashara" (عَشَرَة) yaani kumi, maana tarehe yake ni siku ya kumi kwenye mwezi wa kwanza katika kalenda ya kiislamu na mwezi huu huitwa Muharram. Kutokana na tabia ya kalenda ya kiislamu kufuata uonekanaji wa mwezi angani Muharram na siku ya Ashura hubadilika kila mwaka kulingana na kalenda ya Gregori ambayo ni kawaida.

neg:
Usultani wa Adal
TMtawala wa Adal, aliyeibuka na kuwa mmoja kati ya waislamu wenye misimamoi, inasemekana alikuwa akichukua wapiganaji wake kutoka katika jamii ya Wasomali.
Lewis, kwa upande mwingine anagundua kuwa, asili ya Imam bado haijajulikana.Kuna ushahidi mwingine unoonesha kuwa, kuna uwezekano Mtawala huyu akawa Afar kwa asili. Eward anaunganisha jina la ʿAdäl na kabila la Dankali (Afar)Aḏaʿila na Jina la Kisomali kutoka katika ukoo wa Oda ʿAlï. Na kupendekeza kuwa, kuna uwezekano kuwa, Ufalme huu unawezekana kuwa ulijumuisha watu wa kabila Afars. Japokuwa sehemu ya Afars inajumuisha sehemu kubwa ya of Adal, Didier Morin anasema kuwa, "Mwamko mkubwa wa ʿAfar upo juu ya ufalme wa `Adal bado ni wa wasiwasi kutokana na kuwa na makabila mbalimbali" Nevertheless, Franz-Christoph Muth identifies Ahmad ibn Ibrihim al-Ghazi as Somali.

neg:
Klemens wa Aleksandria
Huhesabiwa kati ya walimu muhimu wa Kanisa la kwanza.

neg:
Ibn Khaldun
Ajira ya kwanza ilikuwa kwenye ikulu ya mtawala wa Tunis alipokuwa na miaka 20. Alipewa cheo cha kātib al-ʿalāma  كاتب العلامة yaani karani na mwandishi aliyetoa amri na matangazo rasmi ya sultani kwa maandishi mazuri. 1357 alitupwa jela kwa miezi 22 hadi sultani alikufa na mfuasi wake alimrudishia cheo chake. Alipanda ngazi hadi kuwa katibu mkuu wa mtawala. Sultani huyu alipopinduliwa aliondoka Tunis akaenda Granada ya Andalusia alipopokelewa vema na amiri Muhammad V aliyemfanya balozi wake kwa mfalme Mkristo wa Kastilia Pedro I akafaulu kupatana na mfalme a kupata mkataba wa mani kati ya Kastilia na Granada. Baada ya kurudi Granada alionewa mafanikio yake na waziri wa amiri akapaswa kuondoka tena akarudu Afrika ya Kaskazini.

neg:
Biolojia
Maendeleo muhimu katika utafiti na ustawisho wa biolojia yalikuzwa kwa juhudi za madaktari Waislamu kama vile msomi Mwafrika na Mwarabu al-Jahiz (781-869) katika zuolojia, mwanabiolojia wa Kikurdi Al-Dinawari (828-896) katika botania, na daktari wa Kiajemi Rhazes (865-925) katika anatomia na fiziolojia. Wanafalsafa hao walifafanua, kupanua, na kuboresha nadharia na utaratibu wa Kigiriki wa biolojia. Udaktari ulisomwa vizuri zaidi na wasomi wa Kiislamu waliofanya kazi katika mila za kifalsafa za Kigiriki, huku historia ya asili ikivutiwa sana na mawazo ya Aristotle, hasa katika kuunga mkono mfumo thabiti wa ngazi wa uhai.

neg:
Jeromu
Baada ya kuishi kama mmonaki miaka 3 akarudi Roma (382) na kuanza kutafsiri vitabu vya Origene, mpaka alipoteuliwa na Papa Damaso I kuwa karani na mshauri wake kutokana na sifa aliyokuwanayo kama mtawa na msomi.

neg:
Mitume na Manabii katika Uislamu
Adam, Idris, Nuh, Hud, Salih, Lut, Ibrahim, Ismail, Is-haq, Yaqub, Yusuf, Shu'aib, Ayyub, Dhulkifl, Musa, Harun, Daud, Sulaiman, Ilyas, Ilyas'a, Yunus, Zakaria, Yahya, Isa, na Muhammad.

neg:
Papa Damaso I
Papa Damaso I (takriban 304 – 11 Desemba 384) alikuwa papa kuanzia mwezi wa Oktoba 366 hadi kifo chake. Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Damasus.

neg:
Adamu
Humo Adamu anatajwa kwa namna inayofanana na ile ya Biblia. Anahesabiwa kuwa mtume wa kwanza.

neg:
Khalifa
Utaratibu wa uongozi wa khalifa ulianzishwa baada ya kifo cha Muhammad mw. 632 na kuishia 3 Machi 1924 katika mapinduzi ya Atatürk.
Mtu wa kwanza aliyetumia cheo hiki alikuwa (Abu Bakr aliyeongoza ummah ya Waislamu baada ya kifo cha Muhammad mwaka 632. Alichaguliwa na viongozi wa Waislamu kwa sababu Muhammad hakumwacha mrithi wala maagizo kuhusu atakayemfuata kama kiongozi.

neg:
Mitume na Manabii katika Uislamu
Mitume wengine walitajwa katika Agano la Kale, kati yao ni:
Adamu, Noah (Nuh), Yuda (Yahuda), Daudi.

neg:
Waalevi
Wana pia imani kubwa katika maimamu 12 (sawa na jina kaa maimamu 12 wa Shia) lakini wanaamini tofauti na Ithnasheri wakiamini kila imamu ni umbo la Ali aliyerudi ndani yao. Imamu wa mwisho amefichwa -sawa na imani ya Ithanasheri- atarudi.

neg:
Historia ya Mali
Anayejulikana zaidi alikuwa Alhaj Omar aliyepiga vita kwa jina la dini ya Kiislamu dhidi ya Wabambara waliofuata utamaduni na dini asilia za Kiafrika.

neg:
Fatimah
Fatimah bint Muhammad (606 Makka - 632 BK au 11 BH Madina) (ajulikana pia kama Fatimah Zahra - فاطمة الزهراء) alikuwa binti wa Mtume Muhammad aliyezaa wajukuu wake wa pekee.

neg:
Sayyid
Hata nje ya Waarabu neno linatumiwa kati ya Waislamu kama cheo cha heshima kwa ukoo wa Mtume Muhammad. Mara nyingi lataja wote wanaohusiana na Husain na Hasan wajukuu wa Mtume kupitia binti yake Fatima na Ali ibn Abi Talib.

neg:
Ali ibn Abu Talib
Ali alikuwa binamu wa Mohammed na kati ya wafuasi wa kwanza wa mtume. Alimwoa Fatimah binti wa mtume akazaa naye watoto watano: * Hasan ibn Ali (imamu wa pili wa Shia)

neg:
Remigius wa Reims
Remigius au Remi wa Reims, (kwa Kifaransa: Rémi au Rémy; Cerny-en-Laonnois, karibu na Laon, Picardy, 437 – Reims, Champagne, 13 Januari 533) alikuwa askofu wa Reims (Ufaransa) anaheshimiwa kama "mtume wa Wafaranki". Tarehe 25 Desemba 496 alimbatiza mfalme Clovis I na kwa njia hiyo alivutia Wafaranki wengi katika Ukristo, jambo muhimu sana katika historia ya Kanisa na ya Ulaya kwa kuwa hilo lilikuwa kabila la kwanza la Wagermanik kuingia Kanisa Katoliki bila kupitia Uario halafu lilitawala sehemu kubwa ya Ulaya magharibi na kuunda ustaarabu wake.

neg:
Historia ya Uislamu
Zama za Adam hadi Isa (Amani iwe juu yao)

neg:
Alberto Mkuu
Akiwa safarini alisikilizwa na Thoma wa Akwino, kijana mkimya mwenye kutafakari, ambaye Alberto alitambua ukuu wa akili yake akamtabiri umaarufu wa kimataifa. Kati yao kukawa na heshima na urafiki mkubwa hadi mwisho. Huyo mwanafunzi mpya aliongozana naye hadi Paris halafu (1248) Cologne, ambapo Alberto alikuwa amechaguliwa kuwa gombera wa kwanza, wakati Thoma akawa mwalimu wa pili na "Magister Studentium" ("mwalimu wa wanafunzi").

neg:
Ashura
Washia hukumbuka hapo kifo cha Hussein ibn Ali, mjukuu wa mtume Muhamad, aliyekuwa kwao imamu na mfuasi halali wa mtume katika uongozi wa umma wa Waislamu. Hussein alikufa kwenye Mapigano ya Karbala siku ya 10 Muharram, mwaka 61 BH (=10 Oktoba 680 BK).

neg:
Al-Ghazali
Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī (kwa Kiarabu:ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی; kwa kifupi Al Ghazali, 1058-1111), alikuwa mwalimu mashuhuri wa dini, falsafa na sheria ya Kiislamu. Anahesabiwa kati ya walimu wa dini muhimu zaidi katika historia ya Uislamu.

neg:
Pakomi
Wa kwanza kutunga kanuni kwa watawa ni Pakomi, askari aliyeongokea imani kwa kuona Wakristo waliotumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote.

neg:
Mitume na Manabii katika Uislamu
Kufuatana na mafundisho ya Uislamu katika dini zote za mbinguni ambazo Mwenyezi Mungu amewaletea wanadamu kwa njia ya Mitume na Manabii, kama dini ya Kiyahudi, dini ya Kinasara (Ukristo) na dini ya Kiislamu, hao Mitume na Manabii wametajwa katika vitabu walivyokuja navyo, na hii ni ishara moja kubwa kuwa dini hizo zina asili moja na Mwenyezi Mungu mmoja.

neg:
Uislamu
Uislamu ni ile imani kuwa muumba ni mmoja tu kwa dhati na sifa zake. Nguzo nyingine za imani zinajengwa juu ya imani ya Mungu mmoja wa kweli, imani juu ya maisha baada ya kifo, imani juu ya Malaika wa Mungu, vitabu vyake na kudra na tafsiri ya vitendo ya imani hii ni: Sala, Zakah, Saumu na Hija.
Imani katika Uislamu ni kumwamini Mungu mmoja tu peke yake anayeitwa Allah, ambaye hajazaa wala hajazaliwa na hafanani na yeyote yule. Kitabu kitakatifu cha Waislam ni Qur'an ambayo inaaminiwa ilifunuliwa kwa Mtume Muhammad kutoka kwa Mwenyezi Mungu mbinguni kupitia malaika Jibrili; ni kawaida kusema Qurani "iliteremshwa" kwa Muhammad.

neg:
Historia ya Kanisa
Wakati wa maisha ya Mitume, dhuluma zilizotabiriwa na Yesu zilianza kutoka kwa Wayahudi wasiomuamini na kutoka kwa watu wengine. Wa kwanza kuuawa alikuwa Stefano, na kati ya Mitume Yakobo Mkubwa.

neg:
Idi Amin
Kufuatana na Fred Guweddeko wa Chuo Kikuu cha Makerere Idi Amin alikuwa mwana wa Andreas Nyabire (1889–1976) wa kabila la Wakakwa, ambaye alikuwa Mkatoliki aliyehamia Uislamu mnamo 1910 akibadilisha jina lake kuwa Amin Dada na kumpa mwana wa kwanza jina hilo pia.

neg:
Mali
Anayejulikana zaidi alikuwa Alhaj Omar aliyepiga vita kwa jina la dini ya Kiislamu dhidi ya Wabambara waliofuata utamaduni na dini asilia za Kiafrika.

neg:
Shahada (Uislamu)
Mfano wa kale wa shahada uko kwenye maandiko yaliyopo kwenye ukuta wa nje wa msikiti wa Kubba ya Mwamba mjini Yerusalemu uliojengwa kwa amri ya khalifa Abd al-Malik ibn Marwan mnamo mwaka 691. Hapa ina umbo lifuatalo:
لا اله إلا الله وحده لا شريك له محمد رسول الله  / "la ilaha ila allahu wahdahu la sharika la-hu Muhammadun rasulu ʾllah"(i) /„Hakuna mungu ila Allah peke, hana mwenzake, Muhammad ni mtume wa Allah". Sehemu yenye maneno yasiyotazamiwa leo kuwa sehemu ya shahada "lā šarīka la-hu" ni kutoka Kurani sura 6, 163.

neg:
Mapenzi
Maulana Rumi, Hafez na Sa'di ni ikoni/ishara za uchu na mapenzi ambazo huwasilishwa na lugha na utamaduni wa Kiajemi. Neno la Kiajemi linalorejelea mapenzi ni "eshgh," lililotokana na la Kiarabu "Ishq." Katika utamaduni wa Kiajemi, kila kitu kinazungukwa na mapenzi na yote huwa ni kwa ajili ya mapenzi, kuanzia kupenda marafiki na familia, mabibi na mabwana, na hatimaye kufikia upendo wa kimungu ambao ndio Lengo halisi katika maisha. Zaidi ya karne saba ziliyopita, Sa'di aliandika:

neg:
Ibada
Uislamu unaona ibada kuwa lengo lenyewe la uumbaji wa binadamu na majini. Katika karne ya 13 mwanachuo Ibn Taymiyyah aliieleza ibada ni "neno pana linalojumlisha kila jambo ambalo Allah analipenda na anapendezwa nalo - lile usemi au matendo, ya nje na ya ndani".

neg:
Ujio wa pili
Katika Islam, عيسى (ʿĪsā, Isa) anaheshimiwa kama mtume na Masihi aliyetumwa kwa Waisraeli ("banī isrā'īl") akiwaletea kitabu kipya, Injili.

neg:
Alfajiri
Katika Uislamu, ndiyo kipindi cha kwanza kati ya vitano vya sala vya kila siku, tena ndio mwanzo wa saumu katika mwezi wa Ramadhani.

neg:
Muhammad Ali (maana)
Muhammad Ali ni jina la watu mbalimbali. Jina hili linaunganisha majina mawili ambayo ni muhimu katika Uislamu yaani Muhammad (nabi wa Uislamu) na Ali (mkwe wa Muhammad, baba wa wajukuu wake na khalifa wa nne).

neg:
Historia ya Utawa
Pakomi (288-346) aliongokea imani kwa kuzingatia Wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote. Hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni Misri Kusini. Ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa, na ndani yake jina “ndugu” linashika nafasi ya “mmonaki”.

neg:
Mahdi
Katika imani ya Washia mahdi anajulikana tayari jina lake: ni Muhammad ibn Hasan al-Mahdi aliyezaliwa tarehe 29 Julai mwaka 869 akawa imamu wa 12 wa Washia, lakini tangu mwaka 874 alifichwa na Allah mbele ya maadui zake na tangu wakati ule anaishi mafichoni (ghaiyba).


query: Mwanasoka Christiano Ronaldo alizaliwa mwaka upi?

pos:
Cristiano Ronaldo
Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro GOIH, ComM (matamshi ya Kireno: [kɾiʃ'tjɐnu ʁunaɫdu]; alizaliwa 5 Februari 1985) ni mtaalamu wa soka wa Ureno. Nafasi yake ni ushambuliaji anacheza nchini Italia katika klabu ya Juventus na timu yake ya taifa.

neg:
Angel Correa
Angel Correa (amezaliwa Rosario huko Argentina tarehe 3 Machi 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu anayecheza timu ya taifa ya Argentina na klabu ya Atletico Madrid huko Hispania. Nafasi yake ya uchezaji ni mshambuliaji anayecheza winga wa kushoto.

neg:
Cristiano Ronaldo
Baada ya kushinda tuzo yake ya kwanza, Kombe la FA, wakati wa msimu wa kwanza huko Uingereza, alisaidia Machester United kushinda makombe ya ligi kuu ya UEFA Champions League, na Kombe la Dunia la FIFA Club. Alipokuwa na umri wa miaka 22, alikuwa amepokea Ballon d'Or na uteuzi mchezaji bora wa mwaka wa FIFA alipo kuwa na umri wa miaka 23, alishinda mpira wake wa kwanza wa Ballon d'Or na tuzo ya FIFA World ya Mwaka.

neg:
Alessandro Florenzi
Alessandro Florenzi (matamshi ya Kiitalia: [alessandro florɛntsi]; alizaliwa 11 Machi 1991) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya AS Roma na timu ya taifa ya Italia.

neg:
Cristiano Ronaldo
Ronaldo alikuwa Mchezaji bora zaidi wa Kireno wakati wote wa Shirikisho la Soka la Ureno mwaka 2015. Ronaldo alicheza mechi yake ya kwanza ya kimataifa mwezi Agosti mwaka 2003, akiwa mwenye umri wa miaka 18.

neg:
Julián Speroni
Julián Maria Speroni (alizaliwa Buenos Aires, 18 Mei 1979) ni golikipa wa Argentina ambaye anachezea klabu ya Crystal Palace.

neg:
Edin Dzeko
Edin Džeko (amezaliwa 17 Machi 1986) ni mchezaji wa kandanda mwenye uraia wa Kibosnia na ambaye ni mshambulizi katika klabu ya Manchester City F.C. na timu ya kandanda ya kitaifa ya Bosnia na Herzegovina.

neg:
Ronaldo
Ronaldo alishinda tuzo ya mchezaji bora wa Dunia wa FIFA mara tatu, 1996, 1997 na 2002, na Ballon d'Or mara mbili, mwaka 1997 na 2002, pamoja na mchezaji wa klabu ya UEFA mwaka 1998. Alikuwa mchezaji bora wa La Liga wa kigeni mwaka 1997, wakati alishinda pia Golden Boot ya Ulaya baada ya kufunga mabao 34 huko La Liga na Mchezaji wa Mwaka wa Serie A mwaka 1998.

neg:
Leonardo DiCaprio
Leonardo Wilhelm DiCaprio (amezaliwa tarehe 11 Novemba, 1974) ni mwigizaji na mtaarishaji wa filamu maarufu kutoka nchini Marekani.

neg:
Cristiano Ronaldo
Mnamo mwaka 2009, Ronaldo alikuwa mchezaji aliye tumia gharama zaidi kutoka Manchester United kwenda Real Madrid kwa uhamisho wa thamani ya milioni (£ 80 milioni).

neg:
Isco
Fransisco Román Alarcón Suárez (maarufu kama Isco; alizaliwa 21 Aprili 1992) ni mchezaji wa Real Madrid na timu ya taifa ya Hispania anayecheza kama kiungo mshambuliaji. Ni mchezaji anayejulikana kuwa ni mmoja kati ya viungo washambuliaji bora kabisa duniani.

neg:
Antoine Griezmann
Antoine Griezmann (matamshi ya Kifaransa: [ɑtwan ɡʁijɛzman]; alizaliwa 21 Machi 1991) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza nafasi ya mbele katika klabu ya Hispania Atlético Madrid na timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Rivaldo
Rivaldo (alizaliwa 19 Aprili 1972) alikuwa mchezaji wa soka wa timu ya taifa ya Brazili na klabu ya Barcelona F.C. ya nchini Hispania aliyekuwa anacheza nafasi ya kiungo mshambuliaji.

neg:
Leonardo Bonucci
Leonardo Bonucci (alizaliwa 1 Mei 1987) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kama beki wa kati katika klabu ya Juventus F.C. na timu ya taifa ya Italia.

neg:
Gareth Bale
Gareth Frank Bale (alizaliwa tarehe 16 Julai 1989 nchini Wales) ni mchezaji anayecheza kama winga katika klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Wales. Ana umaarufu wa kupiga mipira ya mbali, kupita katikati ya mabeki, na spidi kubwa na uwezo wake wa kutumia mguu wa kushoto na nguvu pia.

neg:
Ronaldo
Alipokuwa na umri wa miaka 23, alifunga mabao zaidi ya 200 kwa klabu na nchi. Ronaldo alijiunga na Real Madrid mwaka 2002, ambayo ilikuwa ikifuatiwa na A.C. Milan na Wakorintho.

neg:
Christina Aguilera
Christina Maria Aguilera (amezaliwa tar. 18 Desemba 1980) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za pop dansi kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Christina Aguilera.

neg:
Diego Costa
Diego Costa (alizaliwa 7 Oktoba 1988) ni mchezaji wa Hispania. Jina lake kamili anaitwa Diego da Silva Costa. Anacheza kama mshambuliaji wa Atletico Madrid.

neg:
Cristiano Ronaldo
Akiwa na umri wa miaka 14, Ronaldo aliamini kuwa alikuwa na uwezo wa kucheza ligi ya vijana chipukizi, na alikubaliana na mama yake kusitisha elimu yake ili kuzingatia kikamilifu kwenye soka. Alipokuwa shuleni na wanafunzi wenzake alimtukana mwalimu na alifukuzwa shule na huyo mwalimu, ambaye alisema "hakumheshimu."

neg:
Raúl Blanco
Raúl Blanco (alizaliwa 27 Juni 1977) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Hispania na klabu ya Real Madrid.

neg:
Sebastian Giovinco
Sebastian Giovinco (alizaliwa mnamo 26 Januari 1987 mjini Turin) ni mwanakandanda mwenye uraia wa Italia anayeichezea klabu ya Serie A ya Juventus. Giovinco ni mchezaji wa kiungo kati anayeshambulia na mwenye ujuzi wa kuchenga na kutengeneza mchezo unaovutia.

neg:
Raphaël Guerreiro
Raphaël Adelino José Guerreiro (alizaliwa 22 Desemba 1993) ni mchezaji wa soka wa Ureno ambaye anacheza klabu ya Ujerumani Borussia Dortmund na timu ya taifa ya Ureno.

neg:
Ricardo Kaka
Ricardo Izecson dos Santos Kaka (alizaliwa 22 Aprili 1982) ni mchezaji wa soka wa zamani wa Brazil aliyecheza kama kiungo mshambuliaji.

neg:
Kristoffer Nordfeldt
Kristoffer Nordfeldt (alizaliwa 23 Juni 1989) ni mchezaji wa soka wa Sweden ambaye anacheza kama kipa wa klabu ya Swansea City na timu ya taifa ya Sweden.

neg:
Christian Eriksen
Christian Eriksen (alizaliwa tarehe 14 Februari mwaka 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Denmark ambaye anacheza kama kiungo mshambuliaji katika klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza iitwayo Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya Denmark.

neg:
José Mourinho
José Mourinho (amezaliwa 26 Januari 1963 katika Setúbal) ni Kireno football meneja. Yeye ni meneja wa la liga klabu Real Madrid . Mourinho ni kuwa ni moja ya makocha bora katika Ulaya. Alishinda ligi vyeo katika mstari nne (mbili kwa Porto na mbili kwa Chelsea). Yeye pia alishinda UEFA Ligi ya Mabingwa na Kombe la UEFA na Porto. Kwa miaka miwili mfululizo (2004 na 2005), Mourinho alikuwa mmoja aitwaye bora duniani football kocha na Shirikisho la Kimataifa la Soka Historia na Takwimu (IFFHS). Baada ya kuondoka Chelsea FC, nafasi yake ilichukuliwa na Avram Grant. Alikwenda kwa kocha Internazionale Warsaw na alishinda Kiitaliano Super Cup mwezi Agosti 2008.

neg:
Francisco Gento
Francisco Gento López (pia unaweza kumuita Paco; alizaliwa 21 Oktoba 1933) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Hispania, ambaye alicheza kama winga wa kushoto katika timu ya Real Madrid.

neg:
Jorginho
Jorginho (alizaliwa tarehe 20 Desemba mwaka 1991) ni mchezaji wa Italia ambaye anacheza kama kiungo wa timu ya Chelsea F.C. na timu ya taifa ya Italia.

neg:
Romelu Lukaku
Romelu Menama Lukaku Bolingoli (alizaliwa 13 Mei 1993) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza katika klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Manchester United na timu ya taifa ya Ubelgiji. Yeye ni mmoja wa wachezaji watano tu waliofunga mabao 50 ya Ligi Kuu kabla ya kuzaliwa kwake 23, na ni mchezaji wa nne (na mgeni wa kwanza)kupata alama 80 kabla ya kuzaliwa kwake.

neg:
Sami Khedira
Sami Khedira (alizaliwa 4 Aprili 1987) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama kiungo wa kati katika timu ya Italia Juventus na timu ya taifa ya Ujerumani.

neg:
Cristiano Ronaldo
Ameshinda tuzo 24 katika kazi yake, ikiwa ni pamoja na mataji matano ya ligi kuu, vyeo vinne vya UEFA Champions League na moja ya michuano ya UEFA Ulaya.

neg:
Sergio Aguero
Sergio Leonel "Kun" Agüero (Kwa matamshi ya Kihispania: [seɾxjo aɣweɾo]; aliyezaliwa 2 Juni 1988) ni mchezaji wa kitaalamu wa Argentina ambaye anacheza kama mchezaji wa Ligi Kuu ya Uingereza kwenye timu ya Manchester City na timu ya taifa ya Argentina.

neg:
Dario Argento
Dario Argento (amezaliwa tar. 7 Septemba mwaka 1940) ni mwongozaji wa filamu, mtaarishaji na mtunzi kutoka nchini Italia. Argento alifahamika sana kwa umahili wake wa kutengeneza filamu za kutisha. Dario pia aliwahi kutunga na kuongoza baadhi ya Filamu za Western ya Italia, maarufu kama Spaghetti Western.

neg:
Cristiano Ronaldo
Katika Hispania, Ronaldo ameshinda tuzo 13, ikiwa ni pamoja na mataji mawili ya La Liga,mataji mawili ya Copa del Rey,mataji matatu ya Ligi ya Mabingwa na michuano mawili ya UEFA Super. Baada ya kujiunga na Real Madrid, Ronaldo alimaliza mchezaji wa Ballon d'Or mara tatu, nyuma ya Lionel Messi, mpinzani wake wa kazi, kabla ya kushinda Ballons d'Or ya 2013 na 2014.

neg:
Daniele De Rossi
Daniele De Rossi (matamshi ya Kiitalia: [danjɛːle de rossi]; alizaliwa 24 Julai 1983) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kama kiungo wa kuzuia mashambulizi wa AS Roma na zamani wa timu ya taifa ya Italia.

neg:
Fernando Llorente
Fernando Javier Llorente (alizaliwa 26 Februari 1985) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Uingereza Tottenham Hotspur FC na timu ya taifa ya Hispania.

neg:
Keylor Navas
Keylor Antonio Navas Gamboa alizaliwa tarehe 15 Disemba 1986 nchini Costa Rica anajulikana kama Keylor Navas ni mchezaji wa mpira wa miguu anayecheza nafasi ya golikipa katika klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Costa Rica.

neg:
Cristiano Ronaldo
Kwa kuwa sifa yake ilikua kutoka wakati alipokuwa Manchester United, Ronaldo amesajili mikataba mingi ya udhamini kwa bidhaa mbalimbali, ikiwa ni pamoja na vifaa vya michezo , vinywaji, mafuta ya magari, huduma za kifedha, umeme na michezo ya video ya kompyuta (FIFA 18, Pro Evolution Soccer:2008,2012,2013.

neg:
Salomon Kalou
Salomon Kalou (alizaliwa tarehe 5 Agosti 1985 mjini Oumé, Côte d'Ivoire) ni mchezaji kandanda kutoka Ivory Coast, ambaye sasa anasakata kabumbu katka klabu ya Chelsea na zamani alikuwa anachezea klabu ya Kiholanzi ya Feyenoord

neg:
Marco Asensio
Marco Asensio Willemsen (aliyezaliwa 21 Januari 1996) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anacheza kama kiungo wa Real Madrid na timu ya kitaifa ya Hispania.
Baada ya kutembelewa na Real Madrid na FC Barcelona, Marco Asensio alifanya majadiliano makubwa na akiba ya timu Mallorca msimu wa 2013-14.

neg:
Sebastian Giovinco
Giovinco alizaliwa mjini Turin kwa wavyele wahamiaji wa Italia ya kusini; mama yake anatoka Catanzaro, Calabria na baba yake anatoka Palermo, Sicily. Alilelewa akiwa na hamu sana ya kucheza kandanda na mchezo wake wa kusisimua uliivutia klabu ya Juventus ambao ilimleta katika mfumo wao wa mwaka wa 2001, akiwa na umri wa miaka 14. Kisha akapanda safu za klabu za mfumo wao wa vijana, na alisisimua kwa kushinda "Campionato Primavera" na "bianconeri" katika kampeni yao msimu wa 2005-06.

neg:
Carlo Rota
Carlo Rota (amezaliwa tar. 17 Aprili 1961) ni mzaliwa wa Uingereza-mwigizaji filamu na tamthilia wa Kikanada. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama Morris O'Brian kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24.

neg:
Luka Modric
Luka Modrić (kwa Kiserbokroatia: [lûːka mǒːdrit͡ɕ]; alizaliwa tarehe 9 Septemba 1985). Anacheza Hispania klabu ya Real Madrid na nahodha wa timu ya taifa ya Croatia.

neg:
Arthur Melo
Arthur Henrique Ramos de Oliveira Melo (anayejulikana kama Arthur; alizaliwa 12 Agosti 1996) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Hispania Barcelona F.C. akitokea kwenye academy ya Gremio mwaka 2017 amesajiliwa Barcelona kwenye dirisha la usajili 2018/2019.

neg:
Diego Costa
Alizaliwa huko Brazil na alicheza kwa timu ya soka ya taifa la Brazil kwa mara ya kwanza mwaka 2013. Hata hivyo, sasa anacheza Hispania. Hii imemfanya meneja wa Brazil, Luiz Felipe Scolari, kupatwa na hasira sana. Mwezi Machi 2014, Diego Costa alibadilisha timu ya taifa na kuchezea ile ya Hispania: hii ilikuwa wakati alipopewa uraia wa Hispania. Aliwakilisha Hispania katika Kombe la Dunia la FIFA la 2014.

neg:
Alejandro Gómez
Alejandro Darío Gómez (alizaliwa tarehe 15 Februari mwaka 1988) ni mchezaji wa soka wa Argentina ambaye anacheza kama mchezaji wa mbele/winga au nafasi ya kiungo wa kushambulia wa klabu ya Italia iitwayo Atalanta na timu ya taifa ya Argentina.

neg:
Alvaro Morata
Álvaro Borja Morata Martín (kwa matamshi ya Kihispania: [alβaɾo moɾata]; alizaliwa 23 Oktoba 1992) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anacheza kama mchezaji wa Chelsea na timu ya taifa ya Hispania.

neg:
Renato Augusto
Renato Augusto (alizaliwa tarehe 8 Februari mwaka 1988) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya China Beijing Guoan.

neg:
Diogo Dalot
Diogo Dalot (alizaliwa 18 Machi 1999) ni mchezaji wa soka wa Ureno ambaye anayecheza katika klabu ya ligi kuu ya Uingereza Manchester United.

neg:
Marcelo Brozovic
Marcelo Brozovic (alizaliwa tarehe 16 Novemba mwaka 1992) ni mchezaji wa klabu ya Italia iitwayo Internazionale ambaye anacheza pia timu ya taifa ya Kroatia.

neg:
Cristiano Ronaldo
Alizaliwa na kukulia kwenye kisiwa cha Madeira, Ureno, alipata ugonjwa wa moyo akiwa na umri wa miaka 15. Alipata operesheni ya kutibu hali yake, na kuanza kazi yake ya mpira wa miguu katik klabu ya Sporting CP, kabla ya kusaini Manchester United akiwa na miaka 18 ndaniya mwaka 2003.

neg:
Diego Simeone
Diego Pablo Simeone (alizaliwa 28 Aprili 1970) anajulikana kama mchezaji wa zamani wa soka wa Argentina, ambaye alicheza kama kiungo, na sasa ni meneja wa klabu ya La Liga Atletico Madrid. Simeone mara nyingi amekuwa mwenye mafanikio yake kama mchezaji na meneja.

neg:
Lionel Messi
=Maisha ya zamani=
Lionel Andrés Messi alizaliwa tarehe 24 Juni 1987 huko Rosario, wa tatu wa watoto wanne wa Jorge Messi, meneja wa kiwanda cha chuma, na mke wake Celia Cuccittini, ambaye alifanya kazi katika viwanda vya sumaku. Kwa upande wa baba yake, yeye ni wa asili ya Kiitaliano na Kihispania, mjukuu wa wahamiaji kutoka Marche na Catalonia, na kwa upande wa mama yake, ana asili ya Kiitaliano. Kukua katika familia yenye kuunganishwa sana na ya soka, "Leo" alifanya shauku kwa ajili ya mchezo tangu mwanzo, akicheza mara kwa mara na ndugu zake mkubwa, Rodrigo na Matías, na binamu zake, Maximiliano na Emanuel Biancucchi, wote wawili akawa wavulana wa soka. Alipokuwa na umri wa miaka minne alijiunga na klabu ya Grandoli, ambapo alipigwa na baba yake, ingawa mvuto wake wa kwanza kama mchezaji alikuja kutoka kwa bibi yake ya uzazi, Celia, ambaye alimpeleka naye kwa mafunzo na mechi. Aliathirika sana na kifo chake, muda mfupi kabla ya kuzaliwa kwake kumi na moja; tangu wakati huo, kama Katoliki mwenye kujitolea, ameadhimisha malengo yake kwa kutazama na kuelezea angani kwa ushuru wa bibi yake.
"Wakati ulipomwona ungefikiri: mtoto huyu hawezi kucheza mpira, yeye ni mdogo, yeye ni tete sana, mdogo sana. Lakini mara moja utajua kwamba alizaliwa tofauti, kwamba alikuwa ni jambo la ajabu na kwamba alikuwa akienda kuwa kitu cha kushangaza. "
-Newell's Old Boys kocha wa kijana Adrián Coria anahisi hisia yake ya kwanza ya Messi mwenye umri wa miaka 12.

neg:
Fred
Fred (jina kamili: Frederico Rodrigues de Paula Santos; alizaliwa tarehe 5 Machi mwaka 1993) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza iitwayo Manchester United na timu ya taifa ya Brazil.

neg:
Toni Kroos
Kroos alikuwa mchezaji wa tisa wa Ujerumani, baada ya Günter Netzer, Paul Breitner, Uli Stielike, Bernd Schuster, Bodo Illgner, Christoph Metzelder, Mesut Özil, na Sami Khedira, kujiunga na Real Madrid.
Alikuwa sehemu ya kikosi cha katikati na James Rodríguez pamoja na Luka Modrić ambayo imesababisha Real Madrid kwa kushinda mechi 22 mwishoni mwa mwaka. Mnamo 8 Novemba, Kroos alifunga bao lake la kwanza la Real Madrid kwa kushinda 5-1 dhidi ya Rayo Vallecano.

neg:
Ronaldo
Mmojawapo wa michezo maarufu zaidi duniani, viatu vya kwanza vya Nike Mercurial- R9-waliagizwa kwa Ronaldo mnamo mwaka 1998. Aliitwa jina la FIFA 100, orodha ya wachezaji wengi walioishi katika mwaka 2004 na Pelé, na aliingizwa kwenye Burudani ya Burudani ya Soka ya Familia ya Brazili na Hall ya Fame ya Italia.

neg:
Fernando Gago
Fernando Rubén Gago (aliyezaliwa tarehe 10 Aprili 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Argentina ambaye anachezea timu ya klabu ya Boca Juniors na timu ya taifa ya Argentina.

neg:
Roberto Baggio
Roberto Baggio (alizaliwa tarehe 18 Februari mwaka 1967) ni mchezaji wa zamani wa Italia ambaye alikuwa mchezaji wa pili, au kama kiungo wa kushambulia, ingawa alikuwa na uwezo wa kucheza katika nafasi kadhaa. Yeye ni rais wa zamani wa sekta ya kiufundi ya Shirikisho la Soka (FIGC).

neg:
Mrisho Ngassa
Mrisho Ngassa (amezaliwa 5 Mei 1989) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Tanzania ambaye anaichezea klabu mashuhuri Tanzania Young Africans FC na pia huichezea timu ya taifa ya Tanzania.

neg:
Cristiano Ronaldo
Mwaka 1997, akiwa na umri wa miaka 12, alijaribu alicheza katika timu ya Sporting CP, alisajiliwa kwa ada ya £ 1,500. Baadaye alihamia Madeira kwa Alcochete, karibu na Lisbon, kujiunga na wachezaji wengine wa vijana wa Sporting katika klabu hio.

neg:
Bruno Fernandes
Bruno Fernandes (alizaliwa tarehe 8 Septemba mwaka 1994) ni mchezaji wa Kireno ambaye anacheza kama kiungo katika klabu ya Sporting C.P. iliyopo nchini Ureno na pia timu ya taifa ya Ureno.

neg:
Alex Sandro
Alex Sandro (alizaliwa tarehe 26 Januari mwaka 1991) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama beki wa kushoto wa klabu ya Italia ya Juventus na timu ya taifa ya Brazil.

neg:
Roberto Firmino
Roberto Firmino Barbosa (alizaliwa 2 Oktoba 1991) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anachezea klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Liverpool na timu ya taifa ya Brazil. Ni mchezaji mwenye uwezo wa kucheza kama kiungo mshambuliaji, mfungaji na winga wa kushoto.

neg:
Thiago Cionek
Thiago Rangel Cionek (alizaliwa Curitiba, Paraná, Brazil, 21 Aprili 1986) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kama beki wa kati wa klabu ya Italia S.P.A.L. na timu ya taifa ya Poland.

neg:
Antonio Valencia
Valencia aliichezea timu ya taifa kwa mara ya kwanza katika mechi ya kufuzu kushiriki katika Kombe la Dunia la FIFA dhidi ya Paragwei tarehe 27 Machi 2005, na alifunga mabao mawili katika ushindi wa 5-2. Aliichezea Ecuador katika kombe la dunia la 2006, na alichaguliwa kama mteule wa timu ya FIFA ya wachezaji 11 bora, ambayo inatambua wachezaji nyota katika kila nafasi katika Kombe la Dunia. Pia aliorodheshwa kama mmoja wa wagombea sita kwa tuzo la mchezaji bora mchanga wa Gillette. Barua pepe lilisambazwa nchini Uingereza na liliwapa moyo watu kumpigia kura Valencia, katika jaribio la kuzuia Cristiano Ronaldo kushinda. Valencia alipokea idadi kubwa ya kura katika uchaguzi wa mtandao wa tarakilishi, [34] lakini tangu Mshindi wa tuzo anadhamiriwa na kura za wafuasi na jopo la majaji, hatimaye tuzo alipewa Lukas Podolski.

neg:
Sergio Aguero
Agüero alianza kazi yake katika timu ya Independiente. Mnamo tarehe 5 Julai 2003, alikuwa mchezaji mdogo kabisa katika Primera División ya Argentina wakati wa miaka 15 na siku 35, kuvunja rekodi iliyowekwa awali na Diego Maradona mwaka wa 1976. Mwaka 2006, Agüero alihamia Ulaya kwenda kucheza La Liga upande wa Atlético Madrid , kwa ada ya uhamisho ya € 23,000,000. Alijitambulisha jina lake, akivutia klabu za Ulaya za juu na kufunga magoli 101 katika mechi 234 huku akishinda UEFA Europa League na UEFA Super Cup mwaka 2010.

neg:
Mariano
Mariano Díaz Mejía (matamshi ya Kihispania: [maɾjano ði.az mexi.a]; anayejulikana sana kama Mariano; alizaliwa 1 Agosti 1993]) ni mchezaji wa soka ambaye anachezea klabu ya Hispania CF Real Madrid kama mshambuliaji.

neg:
Corentin Tolisso
Corentin Tolisso (amezaliwa tarehe 3 Agosti mwaka 1994) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Ujerumani Bayern Munich na timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Christian Benteke
Cristian Benteke (alizaliwa tarehe 3 Desemba 1990) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Uingereza Crystal Palace na timu ya taifa ya Ubelgiji.

neg:
Raheem Sterling
Raheem Shaquille Sterling (alizaliwa mnamo 8 Desemba 1994) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anachezea timu ya Manchester City na timu ya taifa ya Uingereza.

neg:
Nacho
Nacho José Ignacio Fernández (alizaliwa 18 Januari 1990), ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anachezea Real Madrid na timu yake ya taifa ya Hispania hasa kama kiungo wa kati lakini pia kama beki wa kulia na wa kushoto.

neg:
Claudio Marchisio
Claudio Marchisio (alizaliwa Januari 19, 1986) ni mchezaji wa soka wa Italia.

neg:
Lautaro Acosta
Lautaro Germán Acosta (alizaliwa 14 Machi 1988) ni mchezaji wa soka wa Argentina ambaye anacheza katika klabu ya Atlético Lanús na timu ya taifa ya Argentina kama mshambuliaji.

neg:
Claudio Bravo
Claudio Andrés Bravo (alizaliwa 13 Aprili 1983) ni mchezaji wa soka wa Chile ambaye anacheza kama golikipa wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Manchester City na timu ya taifa ya Chile.

neg:
Francesco Totti
Francesco Totti (amezaliwa 27 Septemba 1976 katika mji wa Roma) alikuwa mchezaji wa kandanda wa Italia akicheza kama mshambuliaji katika klabu ya A.S. Roma katika ligi ya Serie A ya Italia.

neg:
Cristiano Ronaldo
Yeye ni mchezaji aliye shinda ziadi zaidi nchini Portugal na na kupata kofia zaidi ya 140, na amehusika katika mashindano makuu saba ambayo yanajumuisha vikombe vitatu vya fifa (2006, 2010 na 2014). Yeye ni mshambuliaji wa juu kabisa Ureno wakati wote. Alifunga bao lake la kwanza la kimataifa mwaka wa Euro 2004 na alisaidia Ureno kufikia fainali. Alikuwa nahodha kamili Julai 2008, akiongoza Ureno kwa ushindi wao wa kwanza katika mashindano makubwa kwa kushinda Euro 2016, na akapokea Silver Boot kama mchezaji wa pili katika mashindano hayo. alikuwa na mchezaji wa kibiashara, alikuwa alikuwa akilipwa zaidi duniani kwa Forbes mwaka 2016 na 2017, pamoja na mwanariadha maarufu zaidi wa dunia na ESPN mwaka 2016 na 2017.

neg:
Rodrigo Santoro
Rodrigo Junqueira dos Reis Santoro (amezaliwa tar. 22 Agosti 1975) ni mwigizaji filamu na tamthilia kutoka nchi ya Brazil. Hapo awali alikuwa akiigiza katika baadhi ya tamthilia za kilatini zinazojulikana kwa jina telenovela, zilizopo nchini kwake. Kunako mwaka wa 2003 akaanza kujipatia umaarufu baada ya kucheza katika filamu ya "Love actually" na "300" iliyochezwa mwaka 2007.

neg:
Lionel Messi
Msaidizi wa maisha ya Newell's Old Boys, Messi alijiunga na klabu ya Rosario akiwa na umri wa miaka sita. Katika kipindi cha miaka sita alicheza kwa Newell's, alifunga malengo karibu 500 kama mwanachama wa "Machine ya '87", upande wa vijana wa karibu ambao haukubalika kwa jina la mwaka wa kuzaliwa kwao, na mara kwa mara kuvutia makundi kwa kutekeleza mbinu za mpira wakati wa nusu wakati wa michezo ya nyumbani ya timu ya kwanza. Hata hivyo, maisha yake ya baadaye kama mchezaji wa kitaaluma yalitishiwa wakati, akiwa na umri wa miaka 10, alipata ugonjwa wa homoni ya kukua. Kama bima ya afya ya baba yake ilipatikana kwa miaka miwili tu ya matibabu ya homoni ya kukua, ambayo ilikuwa na gharama angalau $ 1,000 kwa mwezi, Newell alikubali kuchangia, lakini baadaye akajiunga tena na ahadi zao. Alipigwa na klabu ya Buenos Aires Mto Plate, ambaye mchezaji wa michezo, Pablo Aimar, aliwahi, lakini pia hawakuweza kulipa matibabu yake kutokana na kuanguka kwa kiuchumi nchini.
Messi alijiunga na chuo cha vijana wa Barcelona, La Masia, akiwa na umri wa miaka 13

neg:
Leonardo da Vinci
Leonardo alizaliwa tarehe 15 Aprili 1452, mkoani Toscana, katika mji mdogo wa kilimani wa Vinci, katika mabonde ya Mto Arno, karibu na Florence nchini Italia.

neg:
Cristiano Ronaldo
Ronaldo ata staafu na kumbukumbu za malengo mengi ya rasmi yaliyofanywa katika ligi za juu za Ulaya, Ligi ya Mabingwa ya UEFA na michuano ya UEFA ya Ulaya , pamoja na malengo mengi yaliyopagwa katika michuano ya UEFA Msimu wa Ligi. Amefunga mabao zaidi ya 600 katika klabu yake na nchi yake.

neg:
Matteo Darmian
Matteo Darmian (matamshi ya Kiitalia: [mattɛo darmjan]; alizaliwa 2 Desemba 1989) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kwenye klabu ya Uingereza Manchester United na timu ya taifa ya Italia.

neg:
Cristiano Ronaldo
Mara nyingi huchukuliwa kuwa mchezaji bora duniani na kuonekana kuwa mojawapo ya mchezaji mzuri wa nyakati zote, Ronaldo ana tuzo tano za FIFA Ballon d'Or, ni mcheza soka mzuri zaidi Ulaya, na ni mchezaji wa kwanza katika historia kushinda viatu vinne vya dhahabu.

neg:
Hernán Crespo
Hernán Jorge Crespo (amezaliwa 5 Julai 1975) ni mchezaji mpira wa miguu wa zamani kutoka nchi ya Argentina. Crespo alichezea vilabu vya River Plate, Parma F.C., S.S. Lazio, Inter Milan, Chelsea F.C., A.C. Milan na Genoa C.F.C.,

neg:
Facundo Conte
Facundo Conte (aliyezaliwa tarehe 25 Agosti 1989) ni mchezaji wa voliboli wa Argentina, mwanachama wa timu ya taifa ya voliboli ya Argentina na klabu ya Kichina Shanghai Golden Age. Alikuwa mshiriki wa Olimpiki ya 2012, mchezaji wa medali ya dhahabu wa 2015 Michezo ya Umoja wa wamarekani , mchezaji wa medali ya fedha wa michuano ya Amerika Kusini ya 2011, bingwa wa polandi (2014), bingwa wa China (2017).

neg:
Wayne Rooney
Amezaliwa tarehe 28 Oktoba 1985 katika mji wa Liverpool katika nchi ya Uingereza.

neg:
Santiago Bernabeu Yeste
Santiago Bernabeu Yeste (8 Juni 1895 - 2 Juni 1978) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Hispania na klabu ya Real Madrid aliyekuwa anacheza katika nafasi ya mshambuliaji.

neg:
Xavi
Xavier Hernandez Creus (anajulikana kama Xavi; amezaliwa mjini Terrassa, Barcelona, Catalonia, 25 Januari 1980) ni mchezaji wa kandanda Mhispania, ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo wa kati katika klabu ya Kihispania katika La Liga huko Barcelona. Kufikiriwa sana miongoni mwa wanakandanda bora katika dunia, Xavi alitajwa kama rasmi Mtu mwenye ushawishi mwingi katika mechi katikaa fainali ya Ligi ya Mabingwa 2009 kwani alisaidia Barcelona kushinda Manchester United na kuibuka washinid wa Kombe Ulaya kwa mara ya tatu. Alitajwa kama mchezaji bora na UEFA katika Euro 2008
na alikuwa mmoja wa wagombeaji watano 2007-08 wa tuzo la FIFA Mchezaji bora duniani. Kwa jumla ameteuliwa mara 80 na timu ya taifa ya Kihispania na amechezea nchi yake katika 2000 Olimpiki, 2002 FIFA Kobe la Dunia, Uefa Euro 2004, 2006 FIFA Kombe la Dunia, Uefa Euro 2008, na 2009 FIFA Kombe la Mashirikisho.

neg:
Ronaldo
Ronaldo alicheza Brazil katika mechi 98, akifunga malengo 62, na ndiye mchezaji wa pili kwa lengo la timu yake ya kitaifa, akiwa na Pelé tu. Wakati wa miaka 17, Ronaldo alikuwa mwanachama mdogo sana wa kikosi cha Brazil ambacho alishinda Kombe la Dunia ya FIFA ya 1994. Katika Kombe la Dunia ya 1998, alipokea mpira wa dhahabu kwa mchezaji wa mashindano hayo, akisaidia Brazil kufikia mwisho ambapo alipata masaa machache kabla ya kushindwa kwa Ufaransa. Alishinda Kombe la Dunia ya pili mwaka 2002 ambapo alifunga mbele tatu na Ronaldinho na Rivaldo. Ronaldo alifunga mara mbili mwisho, na alipokea Golden Boot kama mchezaji bora wa mashindano. Wakati wa Kombe la Dunia ya 2006, Ronaldo alifunga bao la 15 la Kombe la Dunia, ambayo ilikuwa rekodi ya Kombe la Dunia wakati huo. Pia alishinda Copa América mwaka 1997, ambako alikuwa mchezaji wa mashindano hayo, na 1999, ambako alikuwa mchezaji bora.

neg:
Andrea Belotti
Andrea Belotti (amezaliwa 20 Desemba 1993) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kama mshambuliaji kwa Torino, na pia yeye ni nahodha wa timu ya taifa ya Italia.

neg:
Angel Di Maria
Angel Fabian Di Maria (alizaliwa 14 Februari 1988 huko Rosario, Argentina) ni mchezaji wa soka ambaye anachezea klabu Paris Saint German [PSG] ya Ligi daraja la kwanza na timu ya taifa ya Argentina. Anaweza kucheza kama winga au kiungo mshambuliaji.

neg:
Rio Ferdinand
Rio Ferdinand (alizaliwa 7 Novemba 1978) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Uingereza na klabu ya Manchester United anayecheza katika nafasi ya beki wa kati.
Alianza kuichezea Manchester United kuanzia mwaka 2002 hadi mwaka 2014.

neg:
Iker Casillas
Iker Casillas Fernández(alizaliwa 20 Mei 1981) ni mchezaji kutoka Hispania anayecheza kwenye klabu ya FC Porto na timu ya taifa ya Hispania kama golikipa.
Cassilas anajulikana kama golikipa mwenye mafanikio makubwa kwa muda wote katika soka.Casillas alianza kucheza mpira mwaka 1999 katika timu ya wadogo ya Real Madrid.
Akiwa Madid Casillas alipata mafanikio mengi ikiwemo kuchukua kombe la UEFA mara tatu na kuchukua kombe la LA LIGA.
Katika timu ya taifa Casillas amefanikiwa kuiwezesha kuchukua kombe la Dunia mwaka 2010 nchini Afrika kusini walipocheza fainali na timu ya taifa ya Uholanzi.
Kwenye mafanikio yake amewahi kushinda tuzo ya golikipa bora wa dunia nyuma yake akiwa Buffon wa Italia mwaka 2010.

neg:
Giacomo Tedesco
Giacomo Tedesco (amezaliwa 1 Februari 1976 katika mji wa Palermo) ni mchezaji wa kandanda wa Italia ambaye alicheza kama mchezaji wa kati katika ligi za Italia.
Giacomo Tedesco alianza kucheza katika klabu yake ya kinyumbani ya US Citta di Palermo katika mwaka wa 1994. Alicheza katika mji wa Palermo kwa misimu mitatu akicheza katika mechi takriban 70 na kufunga mabao matatu. Katika mwaka wa 1997, alihamia klabu ya Salernitana, alipoenda na kucheza katika mechi 133 na kufunga mabao 13 kati ya miaka ya 1997 na 2007. Alihamia klabu ya Napoli katika msimu wa 200-2001. Katika miezi sita na klabu hiyo ya kusini mwa Uitalia,alicheza katika mechi 14. Katika mwaka wa 2003, yeye alihamia kwa muda mfupi klabu ya Cosenza ambapo yeye alifunga bao moja katika mechi 14. Baadaye katika mwaka wa 2003, alitia saini mkataba na klabu ya Reggina Calcio,alikocheza kwa miaka minne katika Ligi Kuu ya Uitalia. Alicheza zaidi ya mechi 120 katika klabu ya Reggina huku akifunga mabao 5. Katika mwaka wa 2007, licha ya kuwa na mafanikio katika mji wa Calabria, Tedesco alihamia klabu ya Kisicilia ya Calcio Catania. Tangu kujiunga na Catania, yeye alicheza katika mechi 50 na kufunga mabao manne katika misimu miwili. Alipokuwa na makocha , Walter Zenga na Silvio Baldini Tedesco, alikuwa akicheza mara kwa mara na alikuwa mchezaji wa bidii sana katika upande wa kushoto wa uwanja. Tarehe 9 Julai 2009, huduma za Tedesco ziliuziwa klabu ya Bologna FC iliyokuwa na mkataba na Tedesco wa urefu wa miaka miwili. Mnamo tarehe 14 Januari 2010, Tedesco alirudi Reggina kwa mpango uliopea Bologna Antonio Busce.

neg:
Antonio Valencia
Luis Antonio Valencia Mosquera (amezaliwa 4 Agosti 1985), anayejulikana sana kama Antonio Valencia , ni mchezaji wa kandanda wa kiungo cha kati mwenye uraia wa Ecuador na ambaye kwa sasa anaichezea klabu ya Manchester United [5] na timu ya taifa ya Ecuador.

neg:
Mauricio Pineda
Mauricio Héctor Pineda (alizaliwa Buenos Aires 13 Julai 1975) ni mlinzi wa zamani wa soka wa Argentina. Alionekana kwa Argentina katika Kombe la Dunia la FIFA la 1998, akifunga mabao yao ya kushinda katika mechi yao ya mwisho dhidi ya Croatia.

neg:
Giorgio Chiellini
Giorgio Chiellini (alizaliwa 14 Agosti 1984) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kama mkabaji katika timu ya klabu ya Juventus na timu ya taifa ya Italia.

neg:
Bruno Alves
Bruno Alves (amezaliwa tarehe 27 Novemba mwaka 1981) ni mchezaji wa soka wa Ureno ambaye anacheza klabu ya Rangers na timu ya taifa ya Ureno.

neg:
Julian Draxler
Julian Draxler (matamshi ya Kijerumani: [juːli̯aːn dʁakslɐ]; alizaliwa Septemba 20, 1993) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama winga wa klabu ya Ufaransa Paris Saint-Germain (PSG) na timu ya taifa ya Ujerumani. Anajulikana kwa uwezo wake wa kutumia miguu yote, kasi yake, na nguvu za kupiga mashuti makali.

neg:
Roberto Di Matteo
Roberto Di Matteo (alizaliwa 29 Mei 1970) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Italia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Italia.

neg:
Alberto Moreno
Alberto Moreno (alizaliwa 5 Julai 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Hispania na klabu ya Liverpool F.C. ya nchini Uingereza ambaye anacheza katika nafasi ya beki wa kushoto.

neg:
Cristian Rodriguez
Alianza kucHeza mpira akiwa mdogo sana; jina lake la utani waliokuwa wanamuita ni Cebolla lilitoka huko penalo kwa baba yake na sababu ya kulipenda jina hilo lilikuwa na maana nzuri ni mtu mwenye kasi, uwezo na maarifa.


query: Japani iko na idadi ngapi ya watu?

pos:
Japani
Nchi ina eneo la km² 377.944; na wakazi milioni 127; idadi hiyo imeanza kupungua.

neg:
Osaka
Osaka (大阪市) ni mji wa Japani. Mji ndiyo mji mkuu katika Mkoa wa Osaka. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 2.7 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Java
Java ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Sumatra. Eneo la kisiwa ni 138,794 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Jakarta. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa milioni 143 . Watu wakaao kisiwani kwa Java huongea lugha mbalimbali, hasa Kijava, Kisunda na Kimadura.

neg:
Akihito wa Japani
Akihito (amezaliwa 23 Desemba 1933) ni mfalme mkuu ("Tenno") wa Japani. Alimfuata baba yake, Hirohito, tarehe 7 Januari 1989. Bunge la Japani lilibadilisha sheria ili kumruhusu kujiuzulu mwaka 2018 au 2019 kwa ajili ya uzee na afya yake.

neg:
Kujiua
Mfano wa kujiua kwa halaiki ni [[kujiua kwa kidini]] mwaka wa [[1978]] mjini [[Jonestown]], ambapo wanachama 918 wa [[Peoples Temple]], wa [[madhehebu]] ya Kimarekani, wakiongozwa naye [[Jim Jones]], walijiua kwa kunywa [[Flavor Aid]] ya [[zabibu]] iliyochanganywa na [[Sianidi ya potasiamu|sianidi]]. Mwaka wa 1944, zaidi ya Wajapani 10,000 walijiua katika siku za mwisho za [[Vita vya Saipan]], baadhi yao wakiruka kutoka "Suicide Cliff" na "Banzai Cliff".

neg:
Jiji
Kimataifa kulikuwa na makubaliano kwenye mkutano wa kimataifa wa takwimu ya mwaka 1887 ya kuhesabu kila mji wenye wakazi zaidi ya 100,000 kama "mji mkubwa", miji kati ya wakazi 20,000 na 100,000 kama miji ya wastani na ile kati ya wakazi 5,000 na 20,000 kama miji midogo. Kufuatana na hesabu hii kulikuwa na miji mikubwa 1,700 duniani mnamo mwaka 2002.

neg:
Mongolia
Ni nchi kubwa ya 19 duniani lakini kuna wakazi wachache tuː jumla milioni 2.6 hivyo msongamano wa watu ni mdogo sana.

neg:
Japani
Japani ni nchi ya tatu duniani kwa ukubwa wa uchumi.

neg:
Gazeti
Magazeti ya Japani huwa na wasomaji wengi kuna tatu za kila siku zinazotolewa kwa nakala kati ya milioni 5 hadi 14 kila siku. Gazeti kubwa la Ujerumani "Bild" hutoa nakala milioni 3.8 kwa siku, gazeti kubwa la Marekani "America Today" milioni mbili. Gazeti kubwa la Afrika ya Mashariki ni Daily Nation wa Kenya yenye nakala 200,000 kila siku.

neg:
Visiwa vya Karibi
Wakazi wote ni 43,489,000 (2016). Mara nyingi ni wa mchanganyiko wa asili ya Kiafrika, ya Kizungu na pia ya Waindio pamoja na watu wenye asili ya Asia (hasa Uhindi, Indonesia na Uchina) katika visiwa ambako wafanyakazi walitafutwa ng'ambo baada ya mwisho wa utumwa.

neg:
Sklerosisi ya sehemu nyingi
Idadi ya watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi kufikia mwaka wa 2010 ni millioni 2-2.5  (takriban watu 30 kwa kila 100,000) duniani, na viwango tofauti katika sehemu tofauti. Imekadiriwa kuwa ulisababisha vifo 18,000 mwaka huo. Katika Afrika viwango ni chini ya 0.5 kwa kila 100,000, ilihali ni 2.8 kwa kila 100,000 Kusini Mashariki mwa Asia, 8.3 kwa kila 100,000 katika mabara ya Amerika, na 80 kwa kila 100,000 Uropa. Kwa watu wengine walio kwenye bonde la Kaskazini mwa Uropa, viwango huzidi 200 kwa kila 100,000 . Idadi ya visa vipya vinavyotokea kila mwaka ni takriban 2.5 kwa kila 100,000.

neg:
Asahi, Chiba
Asahi (旭市, "Asahi-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 70,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 8 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 129.91 km².

neg:
Let's Talk About Love
Albamu hii imeuza zaidi ya nakala milioni 1.1 nchini Japan, na milioni 1 nchini Brazil.

neg:
Wikipedia ya Kijapani
Wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa Septemba ya mwaka wa 2002, na kunako mwezi wa Aprili katika mwaka wa 2006, ilifikisha makala 200,000 na kwa mwezi wa Juni katika mwaka wa 2008, ikafikisha makala 500,000. Hii ni Wikipedia kubwa kwa upande wa lugha ambazo si za Lugha za Ulaya, na ya pili kwa ukubwa ni ile Wikipedia ya Kichina.

neg:
Nasaba
Kati ya nasaba za kifalme za leo ni hasa nasaba ya Matenno wa Japani iliyodumu muda mrefu. Tangu Tenno wa kwanza ni watawala 125 wanaohesabiwa katika familia hiyohiyo hadi Kaisari au Tenno Akihito wa leo.

neg:
Uingereza
Uingereza (pia: Ingilandi, England) ni nchi kubwa ndani ya Ufalme wa Muungano yenye wakazi milioni 50 au 83% ya wakazi wa Ufalme wote na eneo lake ni theluthi mbili ya kisiwa cha Britania.

neg:
Yotsukaidō, Chiba
Yotsukaidō (四街道市, "Yotsukaidō-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 86,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 25 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 34.70 km².

neg:
Kijapani
Kijapani kinafanana kiasi na Kikorea na kwa kawaida nyingi kimepangwa katika jamii ya lugha za Kialtai. Lakini kuna tabia kadhaa katika Japani ya kale zisizolingana na Kialtai, hivyo majadiliano ya kitaalamu yaendelea.

neg:
Indonesia
Nchi ina wakazi 238,452,952 (2004) hivyo ina nafasi ya nne kati ya mataifa makubwa duniani. Ni nchi yenye Waislamu wengi kuliko nyingine zote duniani. Makabila asili ni 300 hivi; kubwa zaidi ni Wajava (42 %).

neg:
New Jersey
Jimbo lina wakazi wapatao 8,682,661 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 22,608.

neg:
British Kolumbia
British Kolumbia (kwa kifupi huitwa B.K.t) ni jimbo la Kanada upande wa Bahari Pasifiki lililopo kati ya Marekani bara na Alaska. Ni mmoja kati ya majimbo makubwa ya Kanada yenye kilomita za mraba zipatazo 944,735. Kunako mwaka wa 2001, idadi ya wakazi ilikuwa 3,907,738. Kunako mwaka wa 2005, iliaminika ya kwamba idadi ya watu imefikia 4,220,000.

neg:
Noda, Chiba
Noda (野田市, "Noda-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 153,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 17 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 103.54 km².

neg:
Afrika
Afrika ni bara la pili duniani kwa ukubwa, likiwa na eneo la kilometa za mraba zipatazo 30,370,000 na kwa idadi ya wakazi, hao wakiwa 1,225,080,510 (mwaka 2016). Asia ndiyo bara pekee la kushinda Afrika.

neg:
Jimbo la Oromia
Idadi ya wakazi wake ni takriban 27,158,471, hivyo linaongoza nchini kwa ukubwa wa eneo na kwa idadi ya watu.

neg:
Korea Kaskazini
Jeshi la Wananchi wa Korea ni jeshi la Korea Kaskazini lenye askari 1,106,000, kwa hiyo nchi hii iko kati ya nchi tano duniani zilizo na jeshi la kudumu lenye askari zaidi ya milioni. Kulingana na idadi ya wakazi wanajeshi ni wengi kabisa; kuna mwanajeshi 1 kwa raia 20. (kwa ulinganifu Uhindi uhusiano ni 1:865, Marekani 1:220). Pamoja na wanamgambo kuna watu milioni 4.7 waliotayarishwa kubeba silaha.

neg:
Trakoma
Ulimwenguni, takriban watu milioni 80 wako na maambukizi ya hivi karibuni. Katika maeneo mengine maambukizi yanaweza kuwepo kwa ukubwa wa kati ya asilimia 60–90 ya watoto na mara nyingi huathiri wanawake kuliko wanaume kwa sababu ya kuwa karibu na watoto. Ugonjwa huu ni ksababishi cha ukosefu wa kuona vizuri kwa watu milioni 2.2 ambapo milioni 1.2 ni vipofu kabisa. Hutokea mara nyingi kwa nchi 53 za Afrika, Asia, Amerika Kusini na ya Kati na karibu watu milioni 230 wako hatarini. Inachangia hasara ya dola bilioni 8 ya kiuchumi kila mwaka. Ni ya kikundi cha magonjwa kinachojulikana kama magonjwa ya tropikali yasiyozingatiwa.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Idadi ya wakazi wa Zanzibar ilikuwa 1,303,569 mwaka 2012, tarehe ya sensa ya mwisho, iliyoonyesha ongezeko la 3.1% kwa mwaka.

neg:
Yamagata, Yamagata
Yamagata (山形市) ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Yamagata. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, mji una wakazi wapatao 250,000 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Umoja wa Ulaya
Jumla ya wakazi ni milioni 507.4 (2013). Kuna miji 16 yenye watu zaidi ya milioni moja kila mmojawapo, kuanzia London na Paris ambayo inazidi milioni 10.

neg:
Indiana
Jimbo lina wakazi wapatao 6,376,792 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 94,321.

neg:
Kuoza kwa meno
Kote duniani, takribani watu bilioni 2.43 (asilimia 36 ya idadi ya watu)  wana meno yaliyooza ya kudumu. Shirika la Afya Duniani linakadiria kuwa karibu watu wote wazima huwa na meno yaliyooza kwa wakati fulani. Meno ya watoto wachanga huathiri karibu watu milioni 620 au asilimia 9 ya idadi ya watu. Uozaji wa meno hutokea sana kwa watu wazima na watoto kwa miaka ya hivi karibuni. Ugonjwa huu unapatikana sana katika nchi zinazostawi na kiasi kwa nchi zilizostawi kwa sababu ya matumizi ya sukari kiasi.

neg:
Mji
Kimataifa kulikuwa na makubaliano kwenye mkutano wa kimataifa ya takwimu ya mwaka 1887 ya kuhesabu kila mji mwenye wakazi zaidi ya 100,000 kama "mji mkubwa", miji kati ya wakazi 20,000 na 100,000 kama miji ya wastani na miji kati ya wakazi 5,000 na 20,000 kama miji midogo. Kufuatana na hesabu hii kulikuwa na miji mikubwa 1,700 duniani wakati wa mwaka 2002.

neg:
Fukushima, Fukushima
Fukushima (福島市) ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Fukushima. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 290,000 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Latvia
Idadi ya watu inapungua, na sasa iko chini ya milioni 2.

neg:
Yokohama, Kanagawa
Yokohama (横浜市) ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Kanagawa. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 3.7 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Kyoto
Kyoto ni mji wa Japani uliokuwa mji mkuu wa nchi kati ya 794 na 1868. Ilikuwa makao makuu ya Tenno (Kaisari) wa taifa. Iko takriban kilomita 400 kusini magharibi ya Tokyo kwenye kisiwa cha Honshu.

neg:
Mikoa ya Japani
Mikoa mitatu ni miji ya Tokyo, Osaka na Kyoto.

neg:
Ghana
Nguvukazi ya Ghana katika mwaka wa 2008 ilikuwa jumla ya watu milioni 11.5. Uchumi unaendelea kutegemea sana kilimo ambacho huchangia 37% ya Pato la Taifa na kutoa ajira kwa kwa 56% ya watu wanaofanya kazi, hasa wenye ardhi ndogo. Sekta ya viwanda ni sehemu ndogo tu ya uchumi wa Ghana iliyochangia kwa ujumla 7.9% ya Pato la Taifa mnamo 2007.

neg:
San Jose, California
Idadi ya wakazi ni 989,496 na pamoja na rundiko la mji ni watu milioni saba.

neg:
Tokyo
Jiji la Tokyo (東京都) ni mji mkuu wa Japani. Takriban watu milioni 12 huishi katika jiji hilo ambao ni 10% ya Wajapani wote. Rundiko la mji lina wakazi milioni 35 na ni rundiko kubwa duniani.

neg:
Wamasai
Idadi ya Wamasai ilikadiriwa kuwa 841.622 katika sensa ya 2009 na 800.000 katika Tanzania mwaka 2011 ; kwa jumla inakadiriwa kuwa inakaribia 1.700.000 Makadirio hayo ya Wamasai katika nchi zote mbili huenda ikawa vigumu kuyathibitisha kwa sababu ya umbali wa maeneo ya vijiji vyao vingi, na asili yao ya uhamaji.

neg:
Funabashi, Chiba
Funabashi (船橋市, "Funabashi-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao 600,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 6 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 85.64 km².

neg:
Honduras
Idadi ya wakazi ni zaidi ya milioni 8.

neg:
Sri Lanka
Idadi ya wakazi ni takriban milioni 20.

neg:
Antoku wa Japani
Antoku (22 Desemba, 1178 – 25 Aprili, 1185) alikuwa mfalme mkuu wa 81 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Tokohito", na alikuwa mwana wa Tenno Takakura. Mwaka wa 1180 alimfuata babake. Ingawa mdogo wake, Go-Toba, alitangazwa kumfuata mwaka wa 1183, Antoku akachukuliwa na kukimbia mji mkuu, yaani kulikuwa na wafalme wawili hadi kifo chake Antoku.

neg:
Mikoa ya Japani
Visiwa vingine vimegawiwa kwa mikoa 43 vingine.

neg:
Botswana
Watu wa Botswana hujiita "Batswana" kutokana na jina la kabila kubwa kabisa nchini (79%). Kuna wakazi takriban milioni 1.6. Kwa sababu nchi ni kubwa msongamano wa watu kwa kilometa za mraba ni 3.4 pekee. Idadi hiyo ndogo imetokana na sehemu kubwa ya nchi hiyo kuwa jangwa.

neg:
Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki
Tangu kwa na nchi wanachama 10 eneo la umoja huu ulikuwa 4,500,000 km na uchumi wake unakua haraka ulifikia pato la trilioni USD $1.4 mnamo mwaka 2008. Jumla ya wakazi ilikuwa watu 575,000,000 ambayo ni sawa na 8% za watu wote duniani.

neg:
Uturuki
Uturuki una wakazi zaidi ya milioni 76. Wengi wao (70-75%) ni Waturuki.

neg:
Kisarazu, Chiba
Kisarazu (木更津市, "Kisarazu-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao 130,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 5 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 138.73 km².

neg:
Italia
Eneo lake ni km² 301.338 ambalo lina wakazi 60,579,000 (1-1-2017): ni nchi ya 23 duniani kwa wingi wa watu, lakini ya 8 kwa uchumi.
Imepakana na Ufaransa, Uswisi, Austria na Slovenia.

neg:
Nagoya
Nagoya (名古屋市, "Nagoya-shi") ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Aichi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao milioni 2.3 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 9 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 326.45 km².

neg:
Katsuura, Chiba
Katsuura (勝浦市, "Katsuura-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao 20,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 30 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 36.4 km².

neg:
Tenno
Historia ya Japani inamkumbuka tenno wa kwanza kabisa aliyekuwa Jimmu mnamo 660 KK. Wataalamu wengine huwa na mashaka lakini wanakubali ya kwamba watawala hawa walikuwepo angalau tangu karne ya 5 BK. Hadi karne ya 19 ikulu yao ilikuwa mjini Kyoto, tangu Meiji iko Tokyo.

neg:
Japani
Japani ni funguvisiwa lenye visiwa zaidi ya 3.000 mbele ya pwani ya Uchina, Korea na Urusi (Siberia).

neg:
Japani
Visiwa vilikaliwa na binadamu tangu miaka 30,000 KK.

neg:
Japani
Japani ni nchi ya visiwa katika Pasifiki, mkabala wa mwambao wa mashariki ya Asia. Wajapani wenyewe hutumia jina la "Nihon" au "Nippon" lenye maana ya "Mwanzo wa jua". Hivyo Japani huitwa pia "Nchi ya Macheo".

neg:
Japani
Kwa sasa manispaa za Japani zinaundwa upya kwa kuunganisha mikoa, miji na baadhi ya vijiji. Mabadiliko haya yatapunguza idadi ya miji nchini Japani.

neg:
Pikipiki za majini
Kuna aina mbili za pikipiki ikiwemo hii na nyingine ni pikipiki ambayo hutembea barabarani: hizi hutumika na watu tofautitofauti kwenye ardhi tu. Katika nchi zinazoendelea, pikipiki zinachukuliwa kuwa za matumizi kwa sababu ya bei za chini na uchumi mkubwa wa mafuta. Kati ya pikipiki zote duniani, 58% ni katika Asia-Pasifiki na Kusini na Mashariki mwa Asia, isipokuwa Japan ya kati.

neg:
Vidonge vya kupanga uzazi vilivyochanganywa
Katika Japan, ushawishi kutoka kwa Shirika la Japan Medical Association ulizuia kuhalalishwa kwa Kidonge kwa karibu miaka 40. Vipingamizi viwili vikuu vilivyotolewa vilikuwa wasiwasi kuhusu usalama baada ya matumizi ya Kidonge kwa muda mrefu, na wasiwasi kuwa matumizi ya muda mrefu ya Kidonge yangesababisha kupunguka kwa matumizi ya kondomu na hivyo basi kuongeza uwezekano wa kuambukizwa magonjwa ya zinaa (STI). Kufikia mwaka wa 2004, matumizi ya kondomu yalichukua asilimia 80 ya njia zilizotumiwa kupanga uzazi katika Ujapani, na jambo hili linaweza kueleza viwango vya chini vya UKIMWI nchini Ujapani ikilinganishwa na nchi zingine.

neg:
Jamaika
Mwaka 2012 Jamaika ilikuwa na wakazi 2,889,187. Nusu yao waliishi mjini. Umri wa wastani ni miaka 23, thuluthi moja ni watoto hadi miaka 14.

neg:
Demografia ya Afrika
Kwa sasa ongezeko ni la asilimia 2.6 kwa mwaka na wakazi wa Afrika wamekuwa 1,225,080,510 (2016), sawa na 15% za watu wote duniani. Umoja wa Mataifa unatabiri kwamba wanaweza kufikia 26% mwaka 2050 (2,500,000,000) na 39% mwaka 2100 (4,400,000,000).

neg:
Otsu, Shiga
Otsu (大津市) ni mji wa Japani. Mji ndiyo mji mkuu katika Mkoa wa Shiga. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 330 000 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Katori, Chiba
Katori (香取市, "Katori-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao 83,000 wanaoishi katika mji huu. Eneo lake ni 262.31 km².

neg:
Miyazaki, Miyazaki
Miyazaki (宮崎市) ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Miyazaki. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 370 000 wanaoishi katika mji huu.

neg:
Brazil
Majiji ya kufuata ni Rio de Janeiro (wakazi milioni 11.4), Belo Horizonte (wakazi milioni 4.3), Curitiba (wakazi milioni 4), Recife (wakazi milioni 3.6), Brasilia (wakazi milioni 2.9), Salvador da Bahia (wakazi milioni 2.9), Fortaleza (wakazi milioni 2.6).

neg:
Urayasu, Chiba
Urayasu (浦安市, "Urayasu-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 160,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 4 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 6.7 km².

neg:
Kuku
Idadi ya kuku duniani inakadiriwa kuwa zaidi ya bilioni 10 (mpaka kufikia bilioni 24 mwaka 2003) na wengi wanafugwa kwa wingi wakiotamiwa na kuishi zizini. Kwa njia ya ufugaji aina nyingi za kuku zimeendelezwa kwa kuchagua wale wenye tabia maalumu na kuzaliana. Wanaofugwa siku hizi ni aina zinazotoa hasa nyama na aina nyingine zinatoa hasa mayai.
Kuku dume huitwa jogoo na jike ni tembe; mtoto wa kuku ni kifaranga. Kutokana na ufugaji uwezo wa kuruka umepotea.

neg:
Jalisco
Jimbo lina wakazi wapatao 7,000,000 (2005) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 79,085.

neg:
Japani
Wajapani wengi hukalia sehemu ndogo ya 10% za nchi. Kuna miji kumi yenye wakazi zaidi ya milioni moja. Miji mikubwa ni Tokyo, Yokohama, Nagoya, Osaka, Kyoto, Kobe, Hiroshima, Fukuoka, Kitakyushu, Sendai na Sapporo.
Usafiri ndani ya Japani ni hasa kwa treni, mabasi na ndege. Treni ya Shinkansen visiwani Honshu na Kyushu ni kati ya treni zenye mkasi mkubwa duniani.

neg:
Unene wa kupindukia
Kwa sababu watu wa asili ya Asia wameendelea kuathiriwa vibaya katika kiwango cha KUM cha chini kuliko kile cha Wazungu, baadhi ya mataifa yamefasili upya unene wa kupindukia; Wajapani wameufasili kama kiwango chochote cha KUM kinachozidi 25 huku China ikitumia kipimo cha KUM cha juu ya 28.

neg:
Skizofrenia
Mnamo mwaka wa 2002, neno skizofrenia nchini Ujapani lilibadilishwa kutoka “Seishin-Bunretsu-Byō”　精神分裂病 (“ugonjwa wa kugawanyika kwa akili) hadi “Tōgō-shitchō-shō”　統合失調症 (“tatizo la uunganisho”), katika harakati za kupunguza aibu au maudhi. Dhana ya kuwa ugonjwa huu husababishwa na vipengele tofauti (wala sio kisababishi kimoja tu) ilichangia jina hili mpya. Badiliko hili liliongeza idadi ya watu waliokuwa wamehamasishwa kuhusu utambuzi huu kutoka asilimia 37 hadi 70 kwa kipindi cha miaka 3.

neg:
Australia
Idadi ya wakazi ni 23,648,300 (mwaka 2014).

neg:
Kata ya Antelope, Nebraska
Katika sensa ya mwaka wa 2000, kulikuwa na watu 7452, kaya 2953 , familia 2073 zilizoishi katika kata hii. Wiani ya wakazi ilikuwa watu 9 katika maili 1 mraba (3/km ²). Kulikuwa na vitengo vya nyumba 3,346 katika wiani ya wastani ya 4 kwa kila maili mraba (2/km ²). Ujumuisha awa rangi ulikuwa 98.82% weupe, 0.05% weusi au Afrika Amerika, 0.31% Amerika wa Asili, 0.05% Asia, 0.28% kutoka jamii nyingine, na 0.48% kutoka jamii mbili au zaidi. 0.70% ya idadi ya watu walikuwa wahispani au Latino wa rangi yoyote. 57.9% walikuwa wa Kijerumani, 6,6% Waingereza , 6,6% Amerika na 5,9% asili ya Kiayalandi kulingana na Sensa ya 2000.
Kulikuwa na kaya 3640 ambazo 36.0% zilikuwa na watoto chini ya umri wa miaka 18 , 62.50% walikuwa wamefunga ndoa , 5.50%zilikuwa na mwanamke bila bwana , na 29.80%zisizo na familia. 26.3% ya kaya zote ni watu binafsi na 16.20%ni mtu anayeishi peke yake ambaye alikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Ukubwa wa wastani wa kaya ulikuwa 2.49 na ukubwa wa familia ya wastani ilikuwa 3.05. .
Katika kata hii wakazi walitandaa kote kwa 27.50% chini ya umri wa miaka 18, 6.20% 18-24, 23.30% 25-44, 23.20% 45-64, na 19.90% ambao walikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Umri wa wastani ulikuwa miaka 31. Kwa kila wanawake 100 kulikuwa wanaume 96.80 Kwa kila wanawake 100 katika umri wa 18 na juu, kulikuwa na wanaume 94.30.
Mapato ya wastani kwa kaya katika kata hii ilikuwa $ 30.114, na kipato cha wastani kwa familia kilikuwa $ 36.240. Wanaume walikuwa na kipato cha wastani cha $ 26.288 dhidi ya $ 16.926 kwa wasichana. Pato la wastani la kata hii lilikuwa $ 14.601. Karibu 10.30% ya familia na 13.60% ya idadi ya watu walikuwa chini ya mstari wa umaskini, ikiwa ni pamoja na 17.20% ya wale walio chini ya umri wa 18 na 11.90% ya wale walio na wa 65 au zaidi.

neg:
Manga
"Dōjinshi" ni aina ya manga zilizotayarishwa na wachapishaji wasiostadi na ambazo hasa huanguka nje ya mkondo mkuu wa biashara ya uchapishaji wa manga. Comiket, ni mkutano mkuu ya mashabiki wa manga (wasomaji na wasanii)ambao huvutia idadi ya watu inayopita 510,000 kila mwaka. Hasa mkutano huh hujishugulisha na "dojinshi" . Mara nyingi hadithi zilizohusishwa katika dojinshi yana asili huru lakini kuna baadhi ya hadithi ambazo zimeshawishiwa na manga na anime zilizoimarishwa awali. Baadhi ya "dōjinshi" huendeleza hadithi fulani au huhusisha wahusika wa hadithi fulani katika tunzo nyingine na huwa kama fan fiction yaani hadithi iliyotunzwa na mashabiki. Mwaka wa 2007, "dōjinshi" ziliuzwa kwa bilioni za yen 27.73(milioni za dola 245).

neg:
Kijapani
Kwa jumla kuna wasemaji milioni 124, karibu wote wakiishi nchini Japan. Kutokana na uhamiaji kuna takriban wasemaji 420,000 katika Marekani (zaidi ya nusu wako Hawaii) na 380,000 huko Brazil.

neg:
Manga
Katika mwaka wa 2007 manga ilizalisha mapato ya dola mia nne na sita bilioni nchini Ujapani. Hivi karibuni, sekta ya manga imeenea kote duniani huku makampuni yakinunua leseni ya manga kutoka wachapishaji nchini Ujapani na kuzichapisha na kusambaza manga hizo katika lugha nyingine.

neg:
Umaskini
Kati yao, milioni 347.1 hivi walikuwa Afrika Kusini kwa Sahara (35.2% za wakazi) na 231.3 Asia Kusini (13.5%), lakini ufukara ni changamoto kwa nchi zote duniani.

neg:
Dola la Roma
Idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa ilifikia milioni 50-90, yaani asilimia 20 hivi za watu wote duniani wakati huo.

neg:
Kenya
Idadi ya watu imeongezeka sana katika miaka ya karibuni na kufikia milioni 49.

neg:
Ashikaga, Tochigi
Ashikaga (足利市, "Ashikaga-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Tochigi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 160,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 93 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 177.82 km².

neg:
Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa
Kila nchi mwanachama inaweza kuingia na wawakilishi 5 lakini wakati wa kupiga kura kila nchi ina kura moja. Hakuna tofauti kama nchi ina wakazi wengi (kama China yenye wakazi zaidi ya bilioni 1) au wachache (kama Tuvalu yenye wakazi 10,600). Katika maswali yaliyo muhimu azimio linahitaji theluthi mbili za kura za mkutano.

neg:
Idaho
Jimbo lina wakazi wapatao 1,523,816 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 216,632.

neg:
Samoa
Wakazi ni 194,320, karibu wote wakiwa wametokana na wakazi asili.

neg:
Matsudo, Chiba
Matsudo (松戸市, "Matsudo-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 480,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 4 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 61.33 km².

neg:
Wakutu
Mwaka 1987 walikadiriwa kuwa 45,000 .

neg:
Udhibiti wa uzazi
Kufika mwaka 2012, asilimia 57 ya wanaoendelea kuzaa wanataka kuepukana na ujauzito (milioni 867 kati ya 1520  Hata hivyo wanawake karibu milioni 222 hawakuweza kupata udhibiti wa kuzaa, milioni 53 wakiwa Kusini mwa Jangwa la Sahara na milioni 97 wakiwa Asia. Hii inasababisha milioni 54 ya mimba zisizopangwa na vifo 80,000 hivi vya kina mama kila mwaka. Baadhi ya sababu za wanawake kutokuwa na huduma ya udhibiti ni sababu za kidini na kisiasa, ilhali umaskini huchangia pia.

neg:
Ichikawa, Chiba
Ichikawa (市川市, "Ichikawa-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2003, mji una wakazi wapatao 460,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 7 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 57.46 km².

neg:
Paulo Miki
Hadi sasa Wafiadini wa Japani waliotangazwa watakatifu ni 42, mbali na wenye heri 393.

neg:
Nagareyama, Chiba
Nagareyama (流山市, "Nagareyama-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 160,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 11 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 35.28 km².

neg:
Wawanji
Mwaka 2003 idadi ya Wawanji ilikadiriwa kuwa 28,000. Lugha yao ni Kiwanji.

neg:
Nigeria
Kwa sasa ni nchi ya Afrika yenye watu wengi na uchumi mkubwa kuliko zote. Kimataifa, ni ya 7 kwa idadi ya watu na ya 20 kwa uchumi.

neg:
Gabon
Umma hasa kwa ujumla yasemekana ni kama watu milioni 1.5 lakini mambo haya yamebaki bila kuwaziwa.

neg:
Sakura, Chiba
Sakura (佐倉市, "Sakura-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 170,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 25 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 103.59 km².

neg:
Togo
Idadi ya wakazi ilikuwa zaidi ya milioni 7 u nusu mwaka 2015.

neg:
Jumuiya ya Madola
Leo zipatao asilimia 30 ya watu wote duniani (watu 1,800,000) huishi katika nchi wanachama za Jumuiya ya Madola. Nchi za jumuiya hii wenye wakazi wengi ni hasa Uhindi, Pakistan, Bangladesh na Nigeria. Kuna pia nchi ndogo sana kama Tuvalu yenye wakazi 11,000 pekee.

neg:
Nikolai wa Japani
Kama mmisionari, ndiye aliyeingizwa Ukristo wa Kiorthodoksi nchini Japani. Alipofariki nchini kulikuwa na waumini 33,000 katika jumuia 266.

neg:
Manga
Tangu miaka ya 1950, manga imekua na kujiendeleza hadi sasa inawakilisha sehemu kubwa ya sekta ya kuchapisha humo Ujapani, ni sekta iliyowakilisha yen bilioni 406 katika soko nchini Japan mnamo mwaka 2007 (wastani wa dola bilioni 3.6). Manga imekuwa maarufu duniani kote pia. Mwaka wa 2008, soko la manga katika nchi za Marekani na Kanada ilikuwa $ milioni 175.

neg:
Pakistan
Pakistani ina nafasi ya sita kati ya nchi duniani zenye watu wengi.

neg:
Kyoto
Sasa Kyoto ni mji mkubwa wa tatu nchini iliwa na wakazi milioni moja na nusu. Ni makao makuu ya mkoa wa Kyoto. Kuna taasisi za utamaduni na elimu pamoja vyuo vikuu.