query: Je ni sayari gani ndogo zaidi?

pos:
Sayari
Sayari za jua letu hutofautiana kwa ukubwa na muundo. Mshtarii (Jupiter) ni sayari kubwa na masi yake ni mara 318 masi ya dunia yetu. Sayari ndogo ni Utaridi na masi yake ni takriban nusu ya dunia.

neg:
Sayari
Zamani kulikuwa na sayari 5 tu zilizoonekana angani kwa macho matupu kama nyota zinazobadilisha mahali. Tangu kupatikana kwa mitambo kama darubini miaka 400 iliyopita idadi ya violwa angani vyenye miendo ya pekee imeongezeka sana lakini imeonekana pia kuna tofauti kubwa sana kati ya violwa hivi.

neg:
Fahidhi
Fahidhi B inatambuliwa kwa vipimo tu, bado haikutazamiwa moja kwa moja. Ni ndogo kuliko Jua. Nusukipenyo chake bado haijulikani lakini masi yake ni takriban robo tatu ya Jua. Pia jotoridi yake ni chini ya Jua. Muda wa B kuzunguka A ni miaka 20.5

neg:
Mfumo wa Jua
Kuna magimba 8 yanayozunguka Jua letu yanyoitwa sayari. Sayari ya kwanza Utaridi(ing. Mercury) hadi Zohali (ing. Saturn) zinaonekana kwa macho. Tangu zamani ziilpewa majina na watu. Sayari za mbali zaidi ziligunduliwa tu baada ya kupatikana kwa darubini. Hadi mwaka 2006 Pluto iliyopo nje ya mzingo wa Neptuni ilihesabiwa kuwa sayari, lakini baada ya azimio la Umoja wa Wanaastronomia, Pluto inaitwa sasa "sayari kibete“ pamoja na nyingine, si sayari kamili tena.

neg:
Kobe (kundinyota)
Kobe ni kundinyota ndogo inapakana na Kausi (Sagittarius au Mshale) upande wa kaskazini na Akarabu (Scorpius) upande wa magharibi, , Darubini (Telescopium) upande wa kusini, na Madhabahu (Ara) upande wa kusini magharibi.

neg:
Ukanda wa asteroidi
Masi ya ukanda wote huhesabiwa kuwa takriban asilimia 5 ya masi ya mwezi wa dunia yetu. Zaidi ya nusu ya masi hii ya asteroidi za ukanda ni magimba 4 makubwa ambayo ni sayari kibete Ceres na asteroidi kubwa za 4 Vesta, 2 Pallas na 10 Hygiea. Zote 4 huwa na kipenyo kinachozidi kilomita 400. Yote mengine ni madogo zaidi hadi kuwa punje za vumbi tu. Lakini densiti ya masi ya ukanda si kubwa na vyombo vya angani kadhaa vimeshapita ukanda bila kugongana na vipande vyake.

neg:
Kasi ya Masakini (kundinyota)
Kasi ya Masakini ni kundinyota ndogo inapakana na Bakari () upande wa kaskazini, Hayya () upande wa kusini na Rakisi () upande wa mashariki.

neg:
Dira (kundinyota)
Dira (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Jina linataja zana ya Dira.

neg:
Mjusi-kafiri mchana
Spishi nyingi ni ndogo kuliko mijusi-kafiri wengine, k.m. chini ya sm 15. Ile ndogo kabisa ni mjusi-kafiri mchana kibete, ambaye inafika sm 7.1 tu. Spishi nyingine zinafika sm 30 na mjusi-kafiri mkubwa wa Rodrigues, ambaye amekwisha sasa, alikuwa na urefu wa hadi sm 40.

neg:
Sayari kibete
Kwa sasa katika mfumo wa jua letu kuna magimba 5 yanayotambuliwa kama sayari kibete:

neg:
Mjusi (kundinyota)
Mjusi –Lacerta ina nyota hafifu tu.
Nyota angavu zaidi ni Alfa Lacertae ambayo ni nyota yenye [[mag]] 3.8 ikiwa na umbali wa [[miaka ya nuru]] 102 kutoka Dunia..

neg:
Bikari (kundinyota)
Nyota za Bikari ni chache na dhaifu; angavu zaidi ni Alpha Circini ambayo ni nyota kigeugeu yenye mwangaza unaoonekana wa mag 3.19 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 54 kutoka Dunia. Spektra yake inonyesha utokaji wa stronti, chromi na europi .

neg:
Ganimedi (Mshtarii)
Ganimedi "(ing. Ganymede)" ni mwezi mkubwa zaidi wa Mshtarii "(Jupiter)" ambayo ni sayari ya tano kutoka kwa Jua na sayari kubwa katika mfumo wa Jua. Ni pia mwezi mkubwa katika mfumo wa Jua.

neg:
Mfumo wa Jua
Nje ya ukanda wa asteroidi hufuata kundi la sayari za gesi ambazo ni kubwa kushinda sayari za ndani. Sehemu kubwa ya masi yake si mwamba bali ni element za kampaundi zinazopatikana duniani kama gesi hasa hidrojeni(H), heliamu(He), Amonia(NH3) na methani(CH4).Gesi hizi zimeganda na kuwa imara kutokana na shinikizo kubwa na baridi kali.

neg:
Ketusi (kundinyota)
Ketusi ni kundinyota kubwa lakini haina nyota angavu sana. Nyota angavu zaidi ni β Beta Ceti iliyoitwa Chura (lat. Diphda) na mabaharia Waswahili. Ina uangavu unaoonekana wa 2.0 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 96 kutoka Dunia.

neg:
Salibu
Gacrux inaonekana kwa darubini ndogo kuwa nyota pacha lakini hali halisi nyota zake mbili zina umbali wa miaka ya nuru 160 kati yao kwa hiyo zinaonekana tu kama nyota pacha. Nyota kubwa inayoonekana kwa macho ni jitu jekundu chenye umbali wa miaka ya nuru 88 kutoka Dunia.

neg:
Fahidhi
Fahidhi iko kwa umbali wa miakanuru takriban 83 kutoka Jua letu. Hivyo iko karibu na nyota nyingine za Dubu Mkubwa Mizari (umbali wa miakanuru 8.5) na Merak (umbali miakanuru 11). Hii si kawaida kwa sababu mara nyingi nyota za kundinyota hazina uhusiano kato yao hali halisi, zinaonekana tu kama kundi la pamoja ingawa umbali kati yao ni mkubwa.

neg:
Mbwa Mkubwa (kundinyota)
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya . Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru 8.6 (parseki 2.64)

neg:
Gambia
Gambia (jina rasmi: Republic of The Gambia) ni nchi ndogo kabisa ya Afrika bara. Eneo lake lote linazungukwa na Senegal kwa kufuata mwendo wa mto Gambia hadi Bahari ya Atlantiki.

neg:
Nyavu (kundinyota)
Nyota za Nyavu ni chache na dhaifu; angavu zaidi ni Alpha Reticuli yenye mwangaza unaoonekana wa mag 3.3 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 162 kutoka Dunianini . Beta Reticuli huwa na mag 3.84.

neg:
Virusi
Takriban virusi zote ni ndogo kuliko bakteria na huonekana tu tangu kupatikana kwa hadubini ya kielektroniki. Lakini mwaka 2014 virusi kubwa sana, ukubwa wa bakteria ndogo, imeelezwa: "Pithovirus sibericus". Inaambukiza amiba.

neg:
Sayari kibete
Tofauti nyingine muhimu ni no. 4: kuna magimba makubwa kushinda Pluto yanayolingana na masharti ya 1-3 lakini huzunguka sayari za Mshtarii na Zohali kama miezi yake. Kwa mfano Ceres, mwezi wa Zohali, ina kipenyo cha km 5,150. Io ina kipenyo cha km 5,200 (karibu sawa na Utaridi) lakini ni mwezi wa Mshtarii, haifai kuitwa sayari wala sayari kibete.

neg:
Kutubu
Alfa Ursae Minoris ni jina la Bayer ikiwa ni nyota angavu zaidi katika Dubu Mdogo na Alfa ni herufi ya kwanza katika Alfabeti ya Kigiriki.

neg:
Sayari
Sayari nyingine katika mfumo wa jua zimetambuliwa tangu kutokea kwa astronomia ya kisayansi kwa darubini. Hizi ni Uranus na Neptun. Katika lugha ya Kiswahili sayari zinazoonekana kwa macho huwa na majina ya asili ya Kiarabu isipokuwa Zuhura ina jina la Kibantu la Ng'andu pamoja na jina la asili ya Kiarabu. Majina mengine ni ya asili ya Kilatini.

neg:
Kinubi (kundinyota)
Kinubi - Lyra inapaka na kundinyota jirani za Mbweha "()", Rakisi "()", Tinini "()" na Dajaja "()".
Vega au α Lyrae ni nyota angavu zaidi . Ina mwangaza unaoonekana wa mag 0.03 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 25.3 na Dunia.

neg:
Sayari ya nje
Kuwepo kwa sayari ya nje inayozunguka nyota ya kawaida kulithibitishwa mara ya kwanza mwaka 1995 na watafiti wa Geneva waliogundia sayari ya nyota 51 Pegasi. Idadi iliongezeka hasa kutokana na matokeo ya utafiti wa chomboanga Kepler kilichoweza kuthibitisha kuwepo kwa mamia ya sayari za nje zenye ukubwa wa Neptun hadi Utaridi.

neg:
Shira (nyota)
Shira si nyota 1 tu bali nyota pacha. Tangu karne ya 19 inajulikana ya kwamba hapa kuna nyota kubwa inayoitwa sasa Sirius A pamoja na nyota ndogo Sirius B. Zote mbili zinashikamana zikizungukuka kitovu cha graviti cha pamoja (ing. ""). Vipimo vya mwendo wa Shira B vinaonyesha uwezekano wa kuwepo kwa nyota ndogo ya tatu lakini Shira C haikuthibitishwa bado. Shira A na B zinazungukana kwa umbali kati ya vizio astronomia 8.2 na 31.5.

neg:
Satelaiti
Kwa kufuata maana hii ya 2, Satelaiti au "Setilaiti" ni kifaa cha kuundwa na binadamu ambacho huundwa kwa kusudi la kukiweka kwenye obiti kwaajili ya shughuli maalumu kama vile utafiti wa kisayansi. Mara nyingine vifaa hivi huitwa satelaiti za kutengenezwa ili kuzitofautisha na satelaiti asilia kama vile mwezi wa Dunia.
Katika astronomia satelaiti ni gimba dogo linalozunguka gimba kubwa zaidi kwa njia ya obiti "()". Satelaiti ni hasa gimba linalozunguka sayari; kwa maana hii ni sawa na "mwezi" lakini inatumiwa pia kwa galaksi ndogo inayozunguka galaksi kubwa zaidi. Kuna pia asteroidi zenye satelaiti zao.

neg:
Mhindi (kundinyota)
Mhindi haina nayota angavu sana. Nyota angavu zaidi ni α Alfa Indi yenye mwangaza unaoonekana wa mag 3.1 ikiwa na umbali kutuka duniani wa Dunia wa miakanuru 101. Beta Indi ina mag 3.7 ipo kwa umbali wa miakanuru 600 kutoka kwetu. Delta Indi ina mag 4.4 na ipo umbali wa miakanuru 185.

neg:
Dubu Mdogo (kundinyota)
Dubu Mdogo iko karibu na ncha ya anga ya kaskazini; kundinyota jirani ni Dubu Mkubwa "()", Kifausi ("") na Twiga (""). Kutokana na mahali pake karibu na ncha ya anga ya kaskazini ni nyota zake za kusini kabisa tu zinazopita ikweta kwa mtazamaji aliye Tanzania.

neg:
Suheli
Miaka mingi ilikuwa vigumu kukadiria umbali wa Suheli na tabia nyingine. Tangu kupatikana kwa vipimo vya darubini ya angani Hipparcos umbali wake ulipimwa kuwa miaka ya nuru 309-310 kutoka Jua letu. Ni kubwa kuliko Jua letu, kipenyo chake ni mara 70 cha Jua na kama ingekuwepo katika mfumo wa Jua letu ingefikia karibu hadi obiti ya sayari Utaridi. Mwangaza halisi ni mara 13,000 kushinda Jua.

neg:
Sayari ya Tisa
Uhakiki wa nadharia unahitaji kutambua Sayari ya Tisa au magimba mengine kwa vipimo. Hii haitakuwa rahisi. Sayari zinaonekana kwa sababu zinaakisia nuru ya jua. Katika umbali mkubwa vile ni nuru ndogo sana inayofika kutoka jua na kiasi kidogo zaidi kinachoweza kuakisiwa tena. Kwa hiyo ingeonekana kama nukta hafifu sana kwa darubini za astronomia. Njia ya pekee inategemea tabia ya sayari inayobadilisha mahali pake angani hata kama ni polepole, tofauti na nyota zinazokaa mahali pamoja. Hapa watazamaji wanapiga picha nyingi za maeneo wanayochungulia wanapoona mamilioni ya nyota. Sasa wanalinganisha kwa kompyuta kama kuna nukta za nuru zinazobadili mahali. Katika chaguo la sehemu wanapochungulia wanategemea utabiri zinazowezekana kutegemeana na vielelezo.

neg:
Sagita (kundinyota)
Sagita (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota ndogo iliyopo kwenye nusutufe ya kaskazini ya Dunia.
Sagita (Sagitta) iko karibu na nyota angavu za Vega na Tairi. Inapakana na kundinyota jirani za Mbweha "()", Rakisi "()", Ukabu "()" na Dalufnin "()'.

neg:
Pembetatu (kundinyota)
Pembetatu (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu. Ni tofauti na Pembetatu ya Kusini au Pembetatu ya Kiangazi.
Pembetatu - Triangulum inapakana na kundinyota jirani za ) "()", Hutu (Samaki) "()", Hamali (Kondoo) "()" na  Farisi "()":

neg:
Ceres (sayari kibete)
Ceres (tamka "seres") ni sayari kibete ndogo inayojulikana katika mfumo wa jua letu na sayari kibete ya pekee iliyoko ndani ya ukanda wa asteroidi. Jina rasmi katika orodha ya sayari ndogo ni 1 Ceres.

neg:
Neptun
Neptun huwa haionekani kwa urahisi: macho matupu hayawezi kuiona; ni lazima kutumia darubini, na hata hapo huonekana ikiwa imefifia kama kisahani chenye rangi ya buluu-kijani. Rangi hii imetokana na gesi ya methani inayopatikana kwa wingi katika angahewa yake. Kwa kutumia darubini kubwa, sayari huweza kuonekana kama kaduara kadogo chenye kipenyo cha kama sekunde za tao 2.3..

neg:
Dira (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Alpha Pyxidis. ambayo ina mwangaza unaoonekana wa mag 3.68 ikiwa umbali wa miakanuru 880 kutoka Dunia.. Ni nyotajitu yenye rangi nyeupe-buluu; mwangaza halisi ni mara 22,000 kushinda Jua letu na kipenyo chake mara 9-10 cha Jua..

neg:
Dubu Mdogo (kundinyota)
Jina Dubu Mdogo linatokana na ara. الدب الأصغر al dubu al asghar yaani “dubu mdogo zaidi” na jina hili lilitafsiriwa kutoka Kigiriki Μικρή 'Αρκτος mikre arktos iliyokuwa pia asili ya jina la Kilatini Ursa Minor. Wagiriki wa Kale walipokea kundinyota hii kutoka kwa mabaharia Wafinisia. Mitholojia ya Wagiriki ina hadithi ya Arkas mwana wa kando wa mungu Zeus aliyebadilishwa na babake kuwa dubu na kutumwa angani kama kundinyota.

neg:
Mwezi
Sayari inaweza kukosa mwezi au kuwa na miezi mingi. Mshtarii ina miezi zaidi ya 60, mingine mikubwa kama sayari ndogo, mingine midogo yenye kipenyo cha km 1 tu. Dunia yetu ina mwezi mmoja tu. Utaridi haina mwezi.

neg:
Mfumo wa Jua
Karibu masi yote ni ya Jua lenyewe, likiwa na asilimia 99.86 za masi ya mfumo wake. Kwa hiyo sayari zote kwa pamoja na asteroidi ni asilimia 0.14 tu ya masi kwa jumla.

neg:
Guinea Bisau
Guinea-Bisau ni kati ya nchi ndogo sana za Afrika; takriban 22% ni visiwa na bahari. Sehemu ya bara ni tambarare. Funguvisiwa ya Bissagos yenye visiwa 77 iko karibu na pwani.

neg:
Simba Mdogo (kundinyota)
Leo Minor - Simba Mdogo iko kati ya kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa kimataifa wa Astronomia kwa jina la Leo Minor. Kifupi chake rasmi kufuatana na [[UKIA] ni 'CVn'.

neg:
Patasi (kundinyota)
Nyota za Patasi ni chache na dhaifu; angavu zaidi ni Alpha Caeli ambayo ni nyota pacha yenye mwangaza unaoonekana wa mag 4.45 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 65.8 kutoka Dunia.

neg:
Njia nyeupe
Isipokuwa sayari za jua letu na kometi "(zinazoonekana mara chache tu)" na galaksi ya Andromeda "(inayoonekana kama nyota 1)", nyota zote ni kama jua letu.

neg:
Sayari ya Tisa
Katika hesabu yao Sayari ya Tisa ingekuwa sayari jito ya gesi yenye masi takriban mara kumi kuliko dunia. Brown anawaza ya kwamba sayari itagunduliwa katika miaka mitano ijayo. Kama ina masi hii na kama muundo wake unafanana na Uranus na Neptun, ni lazima sayari hii iwe na kipenyo mara 3.7 za dunia (km 46,600) na halijoto usoni ya K 47 (−226°C).
Katika kielelezo obiti ya Sayari ya Tisa ingekuwa kabisa nje ya obiti ya Neptun.

neg:
Mbwa Mdogo (kundinyota)
Mbwa Mdogo (Canis Minor) haikujulikana kwa mabaharia Waswahili kama kundinyota ya pekee. Waarabu waliijua kwa jina la الكلب المتقدّم "al-kalb al-mutaqadam" kwa maana “mbwa wa kutangulia” na hapa walitafsiri jina la Kigiriki liliopatikana kwa Ptolemaio aliyetaja nyota kuu kwa jina la Πρκυον "prokion" kwa maana ileile . Wagiriki waliiona nyota ya Alfa Canis Minoris jinsi ilivyotangulia kuonekana angani kabla ya Shira (Sirius) au “Mbwa Mkubwa”.

neg:
Ndege wa Peponi (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Apodis yenye mwangaza unaoonekana wa 3.83 mag . ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 447 ± 8, .Ni nyota jitu yenye kipenyo mara 48 kuliko Jua na uangavu halisi mara 928 kulio Jua. Halijoto usoni ni 4312 K.

neg:
Nzi (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Muscae yenye mwangaza unaoonekana wa 2.7 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 310 Ni rahisi kuiona maana ni nyota angavu jirani na Salibu kwa kufuata mstari wa urefu wa Salibu kuelekea kusini.

neg:
Sayari kibete
Sababu ya kuanzisha utaratibu mpya wa sayari kibete ilikuwa kutambuliwa kwa Eris mwaka 2005. Wataalamu walio wengi hawakuwa tayari kuikubali kama sayari ya kumi. Lakini ilhali Eris ni kubwa kiasi kushinda Pluto (iliyohesabiwa kati ya sayari hadi wakati ule) yalitokea majadiliano kati ya wataalamu na kitengo kipya cha "sayari kibete" kilianzishwa. Pamoja na hayo Pluto haikuhesabiwa tena kuwa sayari kamili bali sayari kibete.

neg:
Simba Mdogo (kundinyota)
Kundinyota hii haikujulikana kwa mabaharia Waswahili wa Kale wala kwa Waarabu au Wagiriki kwa sababu nyota zake ni hafifu sana. Katika enzi ya kale nyota hizi hazikupangwa kuwa sehemu ya kundinyota maalumu ziliorodheshwa na Klaudio Ptolemaio kando ya Asadi (Leo). Simba Mdogo ni kati ya kundinyota zilizoanzishwa na mwanaastronomia Johannes Hevelius wa Danzig (Gdansk) mnamo mwaka 1690 BK. Akiwa mpika pombe na mfanyabiashara tajiri aliyeshika kwa muda pia umeya wa mji wake alikuwa hasa maarufu kwa kuangalia, kupima na kuorodhesha nyota pamoja na mke wake Elisabeth Hevelius.

neg:
Chura (nyota)
Chura - Diphda ni nyota jitu jekundu yenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.04. Iko kwa umbali na Dunia wa miaka ya nuru 96.
Masi ya Chura ni M☉ 2.8 na nusukipenyo chake R☉ 15 (vizio vya kulinganisha na Jua letu) . Mwangaza halisi ni -0.13 ikiwa katika kundi la spektra "K0 III".
Mng’aro wa III katika "K0 III“ unamaanisha ya kwamba hii ni nyota jitu iliyoishiwa tayari hidrojeni katika kitovu chake ikapanuka kuwa jitu jekundu na sasa inapata nishati yake kwa myeyungano wa heliamu kwenye kitovu. Itaendelea kufanya hivyo kwa miaka milioni 100 inayofuata. * Sägesser, S. N.; Jordan, C. (March 2005). "Emission measures for the single giant β Ceti". In Favata, F.; Hussain, G. A. J.; Battrick, B. Proceedings of the 13th Cambridge Workshop on Cool Stars, Stellar Systems and the Sun, held 5–9 July 2004 in Hamburg, Germany. European Space Agency. p. 931. online hapa

neg:
Upepo jua
Sayari ya Zuhura (Venus) iliyo karibu na Jua kuliko dunia ina angahewa nzito. Vyomboanga vimepima ya kwamba muda wote kuna wingu la gesi kutoka Zuhura kuingia katika anga-nje linalofuata kanuni za mkia wa nyotamkia yaani kuelekea upande wa mbali wa Jua. Maana yake, sawa na kometi, gesi za angahewa ya Zuhura zinasukumwa na upepo wa jua. Gesi ya angahewa ya Zuhura inaendelea kupungua polepole.

neg:
Rakisi (kundinyota)
β Beta Herculis au “Kornephoros" ni nyota angavu zaidi. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.77 ikuwa na umbali unaokadiriwa kuwa miaka ya nuru 148.

neg:
Neptuni
Lugha nyingi duniani zimetumia jina hilo kwa ajili ya sayari ya nane kutoka jua, kwa sababu katika tamaduni mbalimbali astronomia ya zamani haikujua sayari hiyo iliyojulikana tangu kupatikana kwa darubini tu, hivyo hazikuwa na jina kwa ajili yake. Kwa Kiswahili, sayari hiyo wakati mwingine inaitwa Kausi lakini hapa wikipedia tunatumia jina la kimataifa Neptun.

neg:
Sayari kibete
Vilevile magimba kadhaa katika eneo nje ya obiti ya Neptuni, kama vile Orcus, Quaoar, Sedna au Varuna, yanatazamwa kama wagombea wa cheo cha sayari kibete.

neg:
Darubini (kundinyota)
Kuna nyota 57 zenye mwangaza unaoonekana wa zaidi ya mag 6.5 ambazo hivi zinaonekana penye giza kabisa. Nyota angavu zaidi ni Alpha Telescopii yenye mag 3.5 ikiwa umbali wa Miakanuru 350 kutoka Dunia.

neg:
Dubu Mdogo (kundinyota)
Dubu Mdogo (kwa Kilatini na Kiingereza "") . ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu.
Katika kaskazini ya Dunia, Kutubu () ambayo ni nyota angavu zaidi ilitumiwa sana na mabaharia kwa sababu inaonyesha daima upande wa kaskazini.

neg:
Tanuri (kundinyota)
Nyota tatu angavu zaidi ni Alfa, Beta na Nu Fornacis zinazofanza pembetatu bapa. Nyota sita zilitambuliwa kuwa na sayari za nje.

neg:
Simba Mdogo (kundinyota)
Simba Mdogo –Leo Minor ina nyota hafifu tu. Simba Mdogo haina nyota yenye jina la α Alfa kwa sababu Hevelius mwenyewe hakutoa majina kwa nyota zake; kazi hii ilifanywa baadaye na mwanaastronomia Mwingereza Francis Baily aliyesahau kuorodhesha nyota angavu zaidi kwa "α" akanza kutoa herufi za Kigiriki kwa β.

neg:
Galaksi ya Andromeda
Galaksi ya Andromeda (ing. Andromeda Galaxy, inajulikana pia kama Messier 31, M31 au NGC 224) ni galaksi kubwa iliyo karibu zaidi na galaksi yetu ya Njia Nyeupe. Umbali wake na Dunia ni takriban miakanuru milioni 2.5. Inaonekana katika eneo la kundinyota la Mara linaloitwa "Andromeda" kwa jina la kimataifa na hii ni chanzo cha jina lake. Ni sehemu ya kundi janibu la galaksi pamoja na Njia Nyeupe, Mawingu ya Magellan na takriban galaksi 40 nyingine.

neg:
Asteroidi
Asteroidi (kutoka Kigiriki ἀστήρ "aster = nyota" na είδες "-eides= ya kufanana") ni kiolwa cha angani kinachozunguka jua jinsi inavyofanya sayari. Ni ndogo kuliko sayari kibete lakini kubwa kushinda kimondo. Mara nyingi huitwa pia "planetoidi" kwa sababu tabia zao zinalingana katika mengi na sayari.
Istilahi ya asteroidi ilianzishwa na William Herschel mnamo mwaka 1802 kutokana na neno la Kigiriki ἀστεροειδής "astero-eides" inayomaanisha "ya kuonekana kama nyota". Tangu siku zake neno hili lilitumiwa kutaja violwa vidogo kwenye anga la nje vinavyoakisia nuru ya kutosha ili kuonekana kwenye darubini. Kutokana na maendeleo ya teknolojia idadi ya magimba yanayoweza kuangaliwa iliongezeka.

neg:
Ulimwengu
Kwa maana hiyo dunia ni hasa sayari tunapoishi. Zamani watu waliona dunia kwa maana hiyo ni sawa na ulimwengu wote. Lakini maendeleo ya sayansi yametuonyesha upeo mkubwa zaidi uliopo ng'ambo ya sayari yetu na hata ng'ambo ya mfumo wa jua letu na sayari zake. Kwa hiyo neno "ulimwengu" limekuwa muhimu kwa sababu linalenga kiasili kwa jumla la vitu vyote si kwa sayari yetu hasa.

neg:
Uruguay
Uruguay ni kati ya nchi ndogo kabisa za Amerika Kusini pamoja na Surinam.

neg:
Simba Mdogo (kundinyota)
Simba Mdogo inapakana na kundinyota za Asadi (Simba) (Leo), Pakamwitu (Washaki) (Lynx) na Dubu Mkubwa (Ursa Major) ikigusana pia na Saratani (Kaa) (Cancer).

neg:
Eris (sayari kibete)
Njia yake ya kuzunguka jua ni nje ya njia ya Pluto. Eros inaonekana ina angalau mwezi mmoja unaoitwa Dysnomia. Makadirio ya kipenyo chake ni 2400 km ambacho ni kikubwa kidogo kuliko Pluto. Inazunguka jua katika muda wa miaka 556.7 ya dunia. Umbali wake na jua ni mara 97 umbali wa dunia yetu. Kutoka Eris hata jua letu laonekana kama nyota ndogo tu.

neg:
Ceres (sayari kibete)
Ina kipenyo cha kilomita 950 hivyo ni gimba kubwa kabisa ndani ya ukanda wa asteroidi. Sababu ya kuihamisha katika kundi la sayari kibete ni ya kwamba inaonyesha umbo la tufe kama sayari. Hii inasababishwa na Tungamo yake inayosababisha graviti yake kutosha kusawazisha umbo lake kuelekea tufe, tofauti na magimba madogo yanayoonekana kwa maumbo mbalimbali yasiyofuata muundo maalumu.

neg:
Panji (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Doradus ambayo ni nyota maradufu ambayo ni badilifu yenye mwangaza unaoonekana wa 3.3 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 176

neg:
Ukabu (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Aquilae inayojulikana pia kwa jina Altair yenye uangavu unaoonekana wa 0.75 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 17. .

neg:
Shahini
Nyota kuu inafanana kiasi na Jua letu lakini masi yake ni kubwa kwa kiwango cha robo moja. Haionyeshi dalili za kuwa na sayari. Mng'aro wake ni mara sita wa Jua na hii inachukuliwa kama dalili ya kwamba imeshamaliza kumemenyusha heliamu katika kiini chake ikielekea kulipuka na kuwa jitu jekundu.

neg:
Birisi
Nyoka hawa ni wafupi na wembamba, sm 95 kwa kipeo lakini sm 30-50 kwa kawaida. Spishi fupi sana ni birisi-Asia mdogo (sm 5-15) na huyu ni nyoka mfupi kabisa duniani. Rangi yao ni nyeusi, kijivu, kahawia au pinki pengine pamoja na madoa au mabaka.

neg:
Shuja (kundinyota)
Nyota za Shuja ni dhaifu kiasi kuna moja pekee ambayo ni angavu na hii ni Faridi (Alphard). Ina mwangaza unaonekana wa mag 2.0. Jina lake lamaanisha „Kipweke“ kwa Kiarabu yaani الفرد (al-fard) kwa sababu ni nyota angavu ya pekee, hakuna nyingine jirani nayo iliyopo angani.

neg:
Munukero (kundinyota)
Monucero ina nyota chache na dhaifu tu. Nyota angavu zaidi ni α Alfa Monocerotis yenye mwangaza unaoonekana wa mag 3.93 ikiwa umbali wa Dunia miaka ya nuru 148

neg:
Mhindi (kundinyota)
Epsilon Indi yenye mag 4.69 ni kati ya nyota zilizo karibu sana na Dunia ikiwa na umbali wa miakanuru 11.8.

neg:
Kimondo
Kimsingi hakuna tofauti kati ya vimondo na asteroidi: ni suala la ukubwa tu. Violwa vidogo kuanzia ukubwa wa punje ya mchanga hadi kufikia kipenyo cha mita kadhaa huitwa vimondo. Vikubwa zaidi huitwa asteroidi. Hivyo kimondo ni kidogo kuliko asteoridi na kikubwa kushinda vumbi la angani.

neg:
Saa (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Alpha Horologii ambayo ni nyota jitu yenye rangi ya kichungwa. Mwangaza unaoonekana ni mag 3.9 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 115 kutoka Dunia. .

neg:
Ukanda wa asteroidi
Sayari za Utaridi (Mercury) hadi Mirihi (Mars) zilizopo ndani ya ukanda huu huitwa "sayari za ndani"; sayari zilizoko nje ya ukanda kutoka jua kuanzia Mshtarii (Jupiter) hadi Neptuni huitwa "sayari za nje".

neg:
Shetri (kundinyota)
ζ Dzeta Puppis au “Naos" ni nyota angavu zaidi. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.21 ikuwa na umbali unaokadiriwa kuwa miaka ya nuru 1100 au 970 kutoka Dunia.

neg:
Pluto
Pluto ina miezi mitano inayoitwa Charon, Styx, Nix, Kerberos na Hydra. Charon ni kama nusu ya ukubwa wa Pluto (kipenyo km 1200) na umbali wa wastani ni km 19,410. Styx, Nix, Kerberos na Hydra ni miezi midogo (vipenyo: km 10-25, 56x26, 31 na 43x33) yenye umbali wa km 42,600, 48,600, 57,700 na 64,700 kutoka Pluto.

neg:
Eris (sayari kibete)
Eris (pia (136199) Eris au 136199 Eris) ni sayari kibete kubwa inayojulikana katika mfumo wa jua letu.

neg:
Mfumo wa Jua
Sayari hupatikana katika vikundi viwili mara nying zinaitwa "Sayari za ndani" na "Sayari za nje".Sayari nne za ndani ni Utaridi, Zuhura, Dunia na Mirihi ambazo ni ndogo na ni sayari za mwamba kama Dunia.

neg:
Dola la Papa
Kwa mapatano ya tarehe 11 Februari 1929, badala yake ilianzishwa Mji wa Vatikani, nchi ndogo kuliko zote duniani (kilometa mraba 0.44, wakazi 600 hivi), lakini huru ili mamlaka ya kiroho ya Papa isiingiliwe na watawala wa dunia kama ilivyotokea zamani.

neg:
Mwangaza unaoonekana
Mwanzoni nyota ya Kutubu (Polaris) ilifafanuliwa kuwa na mag +2. Baada ya kutambua ya kuwa Kutubu ni nyota geugeu sasa ni Vega inayotumiwa kama nyota ya kurejelea yenye mag 0 (inaweza kuonekana angavu zaidi kidogo). Kuna nyota nne tu zinazoonekana angavu zaidi nazo ni Shira Shira "(Sirius)", Suheli "(Canopus)", Rijili Kantori "(Rigil Kentaurus, α Cen)" na Simaki (Arcturus)), Shira ina mag -1.46.

neg:
Zuhura
Zuhura (pia: Ng'andu; kwa Kiingereza Venus) ni sayari ya pili katika mfumo wa jua na sayari zake. Kati ya sayari zote za jua ndiyo inayofanana zaidi na dunia yetu.

neg:
Sayari ya Tisa
Walipotafuta kwa nini obiti hizo si za kawaida, wataalamu walianza kuwaza ya kwamba kuna kitu chenye masi kubwa kinachoathiri magimba hayo na kubadilisha njia zake. Awali mawazo yalitofautiana kama ni kitu kimoja au labda vitu viwili huko nje.Kufuatana na makadirio ya Konstantin Batygin na Michael E. Brown wa California Institute of Technology (Caltech) ya mwaka 2016, uwezekano wa kuwepo kwa Sayari ya Tisa ni mkubwa. Waliingiza data zote za obiti katika vielelezo vya kompyuta, wakafikia suluhisho la kwamba, kuwepo kwa sayari kubwa inayozunguka jua katika umbali mkubwa nje ya ukanda wa Kuiper kunaweza kueleza mambo yasiyo ya kawaida ya obiti zilizochunguliwa. New evidence suggests a ninth planet lurking at the edge of the solar system, The Washington Post 2016-01-20, iliangaliwa 2016-01-21

neg:
Mirihi
Mirihi (kutoka Kiarabu المريخ "al-miriikh"; pia: Murihi, Meriki; lat. & ing. Mars inayomtaja mungu wa vita katika dini ya jadi ya Waroma wa Kale) ni sayari ya nne katika mfumo wa Jua. Hivyo ni sayari jirani ya Dunia iliyo sayari ya tatu.

neg:
Mbwa Mdogo (kundinyota)
Kwa hiyo hata Wagiriki hawakuangalia hapa kundinyota lakini walijali tu nyota yake ya Alfa au Procyon. .
Canis Minor - Mbwa Mdogo ni kati ya kundinyota 48 zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika kitabu cha Almagesti wakati wa karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Canis Minor. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'CMi'.
Nyota angavu zaidi ni Alfa Canis Minoris au Procyon . Ina mwangaza unaoonekana wa mag 0.34 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 11.4 kutoka Dunia yetu.

neg:
Hawaa (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Alpha Ophiuchi au Rasalhague ("kichwa cha mwenye nyoka"). Ina mwangaza unaoonekana wa mag 2.07 ikiwa umbali wa mwakanuru 47 na Dunia.

neg:
Proxima Centauri
Proxima Centauri ni nyota kibete nyekundu inayofuata wenzake Alfa Centauri A na B kwa umbali mkubwa unaobadilika kati ya vizio astronomia 5,270 hadi 12,900. Uangavu unaonekana ni mag 11.05 ilitambuliwa mwaka 1915 tu. Kipenyo chake ni kilomita 200,000 na hii sehemu ya saba ya kipenyo cha Jua letu, au mara mbili kipenyo cha sayari Mshtarii. Masi yake ni asilimia 12.3 za masi ya Jua.

neg:
Meli
Bila kuangalia maboti madogo, duniani kuna

neg:
Mfumo wa Jua
Pamoja na sayari kuna idadi kubwa ya violwa vingine. Vingi ni vipande vidogo vya mwamba vinavyokusanyika katika kanda 3 zenye umbo la mwiringo ambazo ni ukanda wa asteroidi, ukanda wa Kuiper na wingu la Oort.

neg:
Kirukanjia (mamalia)
Virukanjia au sange ni wanyama wadogo wanaofanana na vipanya wenye pua refu, lakini wanyama hawa si wagugunaji (oda Rodentia) na hula wadudu na nyungunyungu hasa lakini mbegu na makokwa pia na spishi kadhaa hukamata samaki wadogo. Meno yao yamechongoka yenye ncha kali. Virukanjia ni wadogo sana. Spishi kubwa kabisa ina sm 15 na uzito wa g 100; ile ndogo kabisa ina sm 3.5 tu na uzito wa g 2 (Kirukanjia wa Etruski, mamalia wa ardhi mdogo kabisa duniani). Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia.

neg:
Panzimaji (kundinyota)
Fungunyota ya Panzimaji ina nyota chache na dhaifu kiasi. Angavu zaidi ni β Beta Volantis yenye uangavu wa 3.77 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 108.

neg:
Ukanda wa asteroidi
Idadi ya magimba ya ukanda haihesabiki lakini mengi ni madogo sana. Vipande vilivyohesabiwa ni kama 400,000. Gimba la pekee linaloonekana kwa macho bila darubini ni 4 Vesta kwa sababu uso wake unaakisisha nuru nyingi kushinda asteroidi nyingine hata kushinda sayari kibete Ceres.

neg:
Sayari ya Tisa
Uwepo wa Sayari ya Tisa haujakubaliwa na wanaastronomia wote. Kuna nadharia mbadala. Zote zinakubali kuna kitu nje ambacho kutokana na graviti yake kinasumbua obiti za magimba zilizopimwa.

neg:
Pluto
Pluto ilikuwa ikitambulika kama sayari ya tisa katika mfumo wa jua na sayari zake toka mwaka 1930 hadi Agosti 2006. Vipimo vipya vilileta wasiwasi juu ya swali: Je, sayari ni kitu gani?, hasa baada ya kugundua magimba ya ziada nje ya Pluto yanayokaribia ukubwa wake lakini hayafai kuitwa sayari.

neg:
Sayari ya nje
Sayari ya nje (ing. , au extrasolar planet) ni sayari inayozunguka nyota isiyo Jua letu. Iko nje ya mfumo wetu.

neg:
Sayari
Nyingi kati ya hizo zilikuwa na ukubwa kufanana na Mshtarii au kubwa zaidi. Lakini sayari ndogo zaidi zimetambuliwa pia.

neg:
Dunia
Dunia yetu ni sayari pekee inayojulikana mpaka sasa ambapo binadamu na viumbe vingine vinaweza kuishi. Wanasayansi bado wanafanya ufafiti kujua kama kuna kuna viumbe hai kwenye sayari nyingine.

neg:
Mwakanuru
Kipimo hiki kinahitajika kutaja umbali kati ya nyota na nyota angani. Umbali huu umepimwa kuwa miaka ya nuru mia, elfu au hata milioni kadhaa. Kutokana na ukubwa wa ulimwengu umbali katika anga ni kubwa sana. Nyota jirani kabisa na jua letu inaitwa Alpha Centauri umbali wake ni 4.2 miaka ya nuru maana yake nuru yake inahitaji zaidi ya miaka minne hadi imefika kwetu. Kwa maana nyingine tunaiona nyota hii jinsi ilivyoonekana miaka minne iliyopita.

neg:
Mpito wa sayari
Kuna sayari mbili zinazoweza kupita mbele ya Jua kwa macho ya mtazamaji duniani: Utaridi ("Mercury") na Zuhura ("Venus").

neg:
Haumea
Haumea ni sayari kibete inayozunguka jua letu katika umbali mkubwa kwenye ukanda wa Kuiper. Ilitambuliwa mwaka 2004.


query: Jina Hydrox linatokana na nini?

pos:
Hydrox
Hydrox ni aina ya kuki iliyojazwa chokoleti ambayo ilianzishwa katika mwaka wa 1908 na ikatayarishwa na Kampuni ya Sunshine Biscuits. Jina lake la "Hydrox" linatokana na vipengele vya atomu vinavyounda maji: hasa haidrojeni na oksijeni. Baadhi ya ripoti kadhaa ,inasemekana kuwa Oreo ,iliyoanzishwa baadaye katika mwaka wa 1912, ilikuwa imeundwa ikiiga mfano wa Hydrox. Ingawaje, Hydrox imeshambuliwa na wengi kuwa bidhaa hii ilikuwa ikiiga Oreo. Ikilinganishwa na Oreo, kuki ya Hydrox ilikuwa inaonja "tamu kidogo" na ilikuwa ngumu na bora kuliwa na maziwa.

neg:
Dubu Mdogo (kundinyota)
Jina Dubu Mdogo linatokana na ara. الدب الأصغر al dubu al asghar yaani “dubu mdogo zaidi” na jina hili lilitafsiriwa kutoka Kigiriki Μικρή 'Αρκτος mikre arktos iliyokuwa pia asili ya jina la Kilatini Ursa Minor. Wagiriki wa Kale walipokea kundinyota hii kutoka kwa mabaharia Wafinisia. Mitholojia ya Wagiriki ina hadithi ya Arkas mwana wa kando wa mungu Zeus aliyebadilishwa na babake kuwa dubu na kutumwa angani kama kundinyota.

neg:
Samaki (kundinyota)
Katika mitholojia ya Wagiriki nyota zake zilionyesha mungu wa kike wa mapenzi Aphrodite pamoja na mwanawe Eros waliokimbia dubwana Typhoni kwa kuruka katika mto Frati na kuchukua umbo la samaki. Ili wasipoteane kwenye maji walifunga kamba kati yao, na hapo asili ya jina la Kiarabu la nyota Alfa Piscium "Al-Risha" linalomaanisha "kamba" maanake kwenye picha iko mahali pa kamba inayounganisha samaki mbili.

neg:
Kalisi
Kalisi ni elementi na metali ya udongo alikalini yenye namba atomia 20 kwenye mfumo radidia ina uzani atomia 40.078. Alama yake ni Ca. Jina lahusiana na neno la kilatini "calx" (mawe ya chokaa).

neg:
Kiini cha atomu
Kutokana na matokeo aliunda “kanuni ya namba ya jumla“. Kutokana na kanuni hii uwiano wa chaji na tungamo wa kila ayoni ulikuwa mara kadhaa ya ule wa ayoni za Hydrojeni. Ilionyesha Hydrojeni kuwa ni ayoni iliyojenga ayoni (na atomu) nyingine. Hivyo jina protoni, kutoka neno la Kigiriki ‘protos’ ikimaanisha ‘ya kwanza’, ilipewa ayoni ya hydrojeni.

neg:
Faridi
Alfa Hydrae ni jina la Bayer kwa sababu Alfa ni herufi ya kwanza katika Alfabeti ya Kigiriki na Faridini nyota angavu zaidi katika Shuja - Hydra.

neg:
Samaki (kundinyota)
Nyota za Samaki huwa haziko pamoja kihalisi lakini zinaonekana tu vile kutoka duniani. Kwa uhalisi kuna umbali mkubwa kati yao, kama ziko mbali au jirani nasi. Kwa hiyo kundinyota "Samaki" inaonyesha eneo la angani jinsi tunavyoiona kutoka Duniani.
Mabaharia Waswahili wamejua nyota hizi kwa jina la Hutu linalotokana na Kiarabu الحوت "al-hut" ambalo linamaanisha "samaki". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Ιχθύες ("Ikhthies") na majina yenye maana hiyohiyo ya "samaki" yalitumiwa pia na mataifa mengi ya kale.

neg:
Bahari ya Aegean
Kuna baadhi ya watu wanasema kwamba jina hili linatoka chimbuko la lugha ndogondogo (neno) αἶγες (aiges) au "mawimbi" .

neg:
Hidrografia
Hidrografia (ing."hydrography") ni tawi la jiografia linalohusika upimaji wa magimba ya maji duniani kama vile bahari, maziwa na mito na tabia zao . Neno hidrografia latokana na maneno ya Kigiriki ὕδωρ (hidor), "maji" na γράφω (grafō), "andika".

neg:
Bawasiri
Bawasiri (au Kikundu au Futuri au Puru au Mjiko au Hemoroidi kutoka Kiingereza "hemorrhoid") ni hali ya kutuna kwa mishipa ya damu katika mfereji wa mkundu ambayo husaidia kudhibiti kinyesi. Katika hali yake ya fiziolojia, hutenda kazi kama mto uliotengenezwa kwa njia ya vena na tishu unganishi. Huwa patholojia ikiwa hufungana kwa kuvimba au kupata inflamesheni.
Dalili za hemoroidi hulingana na mahali. Hemoroidi za ndani kwa kawaida hujitokeza kwa kinyesi kilicho na damu bila maumivu, ilhali hemoroidi za nje zinaweza kutoa dalili chache au ikiwa zina thrombasi maumivu na uvimbe katika sehemu ya mkundu. Watu wengi hurejelea kimakosa dalili yoyote inayotokea karibu na sehemu ya rektamu ya mkundu kuwa "hemoroidi" na visababishi hatari vya dalili vinapaswa kutupiliwa mbali. Huku kisababishi halisi kikisalia kutojulikana, baadhi ya vipengele vinavyoongeza shinikizo la fumbatio la ndani, hasa kufungika kwa choo, vinaaminika kuchangia ukuaji wa hemoroidi.
Matibabu ya mwanzo ya maradhi madogo hadi yale ya kawaida huwa na ongezeko la kula chakula kilicho na faiba, vinywaji ili kudumisha haidresheni, dawa za kutibu inflamesheni husaidia kwa maumivu, na mapumziko. Baadhi ya taratibu ndogo zinaweza kutekelezwa ikiwa dalili ni kali au hazistawi kwa mwelekeo wa kudhibiti usiobadilika. Upasuaji hutengewa wanaokosa kuonyesha mabadiliko. Hadi nusu ya idadi ya watu wanaweza kuwa na matatizo na hemoroidi kwa wakati fulani maishani mwao. Matokeo kwa kawaida huwa mema.
 Hemoroidi za ndani na za nje zinaweza kujitokeza vitofauti; hata hivyo, watu wengi wanaweza kuwa na zote mbili. Kuvuja damu kunakotosha kusababisha anemia ni nadra, na uvujaji wa damu unaohatarisha maisha ni nadra. Watu wengi wanaweza kuona haya wanapokumbana na tatizo na mara nyingi hutafuta matibabu tu wakati hali inapozidi.

neg:
Winnie Madikizela-Mandela
Jina lake la asili la Kixhosa ni Nomzamo linalomaanisha „Anayejaribu“. Alizaliwa katika kijiji cha Mbogoweni, sehemu ya Bizana katika Mkoa wa Pondo ambayo sasa ni mkoa wa Eastern Cape huko Afrika Kusini. Baadaye alipokea ajira na kuishi katika sehemu mbalimbali kama Bantustan ya Transkei, Banzana, Shawbury na Johannesburg .

neg:
Havok
Havok (Kiswahili: "Uangamizi"; Alexander "Alex" Summers ) ni supa-shujaa wa ulimwengu wa Marvel Comics, mwanachama wa X-Men na ndugu wa Cyclops. Havok ana uwezo wa ajabu wa kufyonza nishati ya ulimwengu ili kupiga mionzi ya utegili kutoka mikono yake.

neg:
Papa Callixtus II
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Guido wa Vienna.

neg:
Kali
Jina Kali latokana na neno la Kiarabu "qalia" kwa majivu lakini jina la potasiamu ni kawaida vilevile kutokana na neno "potassium" kwa sababu kampaundi zake zimo kwa wingi ndani ya majivu ya ubao yaliyosafishwa kwa kuchemsha katika sufuria (Kiing.: "ash" na "pot").

neg:
Uliberali
Mzizi wa jina hilo ni neno la Kilatini "liber", yaani "huru".

neg:
Voodoo
Jina linatokana na neno lenye asili ya Kiafrika "vodu", linalommanisha "roho", "mungu", au "ishara ya dhati".

neg:
Hariri
Hariri ni uzi asilia inayopatikana kutoka kwa kifukofuko cha kivawi cha kipepeo Bombyx mori. Nyuzi zake zatumiwa kwa kutengeneza kitambaa.

neg:
Zebaki
Jina la kisayansi "hidragiri" latokana na Kigiriki "ὑδράργυρος" "hidragiros". Ndani yake kuna maneno mawili ya ύδωρ ("hidor - maji") na Άργυρος ("argiros - fedha") yaani hidragiri = "fedha ya majimaji".

neg:
Upara
Istilahi "alopeshia" hutokana na neno la Kigiriki αλώπηξ, "alópex", inayomaanisha mbweha. Asili ya matumizi hayo ni kuwa mnyama huyu huvua manyoya yake mara mbili kwa mwaka.

neg:
Bitlis
Jina la kiasili linaelezea jina la Bitlis, bila ya kuwa na historia ya misingi ya wali ya jina, ni kwamba linatokana na neno "Bedlis", ambalo ni jina la kamanda aliyemuriwa ajenge ngome ya Bitlis na Alexander Mkuut, ambaye ni Mfalme wa Macedonia.

neg:
Unju bin Unuq
Jina lake linatokana na Kiarabu Udj bin Unuq / ‘Anaq عوج بن عنق anayejulikana katika visa vya nchi nyingi za Uislamu kama jitu kubwa sana. Waislamu walipokea hadithi kutoka kwa Wayahudi anakojulikana kwa jina la Og עוֹג.

neg:
Nissan X-Trail
Kampuni hii sasa imetowa mtindo wa mafuta hidrojeni inayoitwa X-Trail FCV juu ya kukodisha kwa biashara.

neg:
Ubatizo
Jina la Kiswahili na la lugha nyingine nyingi linatokana na kitenzi cha Kigiriki βαπτίζω ("baptizo", maana yake "nazamisha (nazika, nafunika) majini", "naosha", lakini pia "nanawa").

neg:
Trichuriasis
Jina: Uambukizo wa mnyoo aitwaye whipworm katika Kiingereza. Halina jina maalum katika Kiswahili ama mimi silijui.
Kichwa cha makala: Mzunguko wa maisha ya Trichuris trichiura

neg:
Bara la Antaktiki
Tabia ya pekee ya Antaktiki ni pia uhaba wa mito. Mito yote inayotokea ni ya maji ya barafu ya kuyeyuka wakati wa "majira ya joto" katika miezi ya Februari na Machi. Katika sehemu nyingine ya mwaka mito yote inaonekana kama kanda la barafu. Mto mkubwa ni Onyx unaofikia urefu wa kilomita 30 ukiishia katika Ziwa Vanda.

neg:
Liuli
Wakati wa koloni ya Kijerumani Liuli iliitwa "Sphinxhafen" yaani bandari ya sfinksi kwa sababu hapa kuna miamba mikubwa inayofanana na sanamu mashuhuri kwenye piramidi za Giza (Misri).

neg:
Nadhifa (kundinyota)
Jina la Kiswahili ni Nadhifa ambalo ni kifupisho cha Kiarabu العذراء النظىفة "al-azra an-nadhifa" yaani "bikira safi". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale. hao walipokea kundinyota hii tayari kutoka Babeli na tangu mwanzo watu waliona uhusianio kati ya nyota hizi na rutba pamoja na miungu wa kike.

neg:
Maji
Kikemia maji ni kampaundi ya elementi za oksijeni na hidrojeni, ikiunganisha atomi mbili za hidrojeni na atomi moja ya oksijeni kuwa molekuli ya HO au maji.

neg:
Jabari
Jina la Kiswahili ni Jabari na linatokana na Kiarabu "al-jabar" ambalo linamaanisha "jitu". Jina hili lilipokewa na Waarabu kutoka kwa Waaramu waliosema "gabbara" "jitu". Wote walimaanisha hapa tabia ya mwindaji mkuu na nusu-mungu katika mitholojia ya Kigiriki aliyeitwa Ὠρίων "orion" na hivyo alitajwa katika kitabu cha Almagesti cha Klaudio Ptolemaio.

neg:
Milioni
Jina linatokana na lugha ya Kiitalia asili ambapo "millione" ("milione" katika Kiitalia cha kisasa) lina mzizi katika neno "mille", "1000", likiongezea mnyambuliko "-one" unaodokeza ukubwa.

neg:
Hidrojeni
Hidrojeni (ing. ) ni elementi ya kikemia yenye namba atomia 1 na uzani wa atomi 1.00794. Alama yake ni H. Ni atomi nyepesi kati ya elementi zote hivyo ina nafasi ya kwanza katika mfumo radidia

neg:
Washaki (kundinyota)
Hevelius aliyeandika kwa Kilatini alichagua jina “Lynx” ambacho ni jenasi wa pakamwitu mkubwa katika Eurasia. Mpakamwitu huyu ni maarufu kwa macho yake makali na hapo chaguo la jina ni changamoto kwa watazamaji wa nyota kuwa na „macho ya pakamwitu“ ili waweze kutambua nyota hizi ambazo zote ni hafifu sana.

neg:
Rhodesia ya Kaskazini
Jina lilitokana na Cecil Rhodes aliyetwaa eneo hili pamoja na "Rhodesia ya Kusini" au Zimbabwe na kuliweka chini ya Kampuni ya Kiingereza ya Afrika Kusini (British South Africa Company).

neg:
Ekliptiki
Kundinyota karibu zote kwenye mstari wa ekliptiki zinataja wanyama wa mitholojia ya Kigiriki. Wagiriki wa Kale wakiona hasa sura za wanyama fulani katika mstari huu wakaita mzingo wote ζῳδιακὸς κύκλος "zoodiakos kiklos", yaani "mzingo wa wanyama". Hapa ni asili ya jina la Zodiaki (pia Zodiki) linalotumiwa katika lugha nyingi.

neg:
Choroa
Choroa ni wanyamapori wakubwa wa jenasi "Addax" na "Oryx" katika familia Bovidae. Kwa asili jina hili lilitumika kwa nususpishi "O. beisa callotis", nususpishi "O. b. beisa" ilikuwa ikiitwa bara bara. Siku hizi spishi zote za "Oryx" huitwa choroa. Wanatokea maeneo makavu (jangwa na nyika) katika Afrika na Bara Arabu. Wana pembe ndefu nyembamba na nyofu au zilizopindika kidogo. Rangi yao ni ya mchanga au takriban nyeupe na wana mabaka meusi kichwani na miguuni, lakini choroa wa Sahara hana mabaka meusi. Wanyama hawa wanaweza kuendelea bila maji kwa wiki nyingi, kwa sababu huzidi halijoto ya mwili wao kuzuia kutoa jasho, na mkojo wao ni mzito sana. Hula manyasi, majani na matunda.

neg:
Sphinx Observatory
Kimepewa jina la Sphinx, kutokana na mkutano wa mawe mahali kilipo.

neg:
Katoliki
Katoliki kwa Kiswahili limetokana na neno la Kigiriki καθολικός (katholikos), maana yake "kadiri ya utimilifu", "zima".

neg:
Homa ya matumbo
Homa ya matumbo (kwa Kiingereza "typhoid fever") husababishwa na bakteria anayeitwa "Salmonella" Typhi. Ugonjwa huu huambukizwa kwa mtu kula au kunywa chakula au maji yaliyo na kinyesi cha mtu aliyambukizwa. Bakteria hawa hutoboa na kunyonya chakula kwenye matumbo ya binadamu.

neg:
Aramex
Aramex au kwa kiarabu (Arabic: ارامكس "’arāmaks") ni kampuni ya kimataifa ya maswala ya usafirishaji na uwekaji katika ghala wa bidhaa, usafirishaji kwa njia ya ndege na usafirishaji wa mizigo ndani ya nchi mbalimbali. Kampuni hii ilianzishwa mwaka 1982 na makao yake makuu yako Amman, Jordan. Aramex pia inatoa huduma za reja reja kama vile usambazaji wa barua.

neg:
Iyogwe
Jina la Iyogwe lilitokana na mabishano ya Wakagulu wawali ambao walikuwa wakibishana kuhusu njia mwingine akisema "iyogweye" akiwa na maana 'hiyohiyo njia' lakini mwenzake alikuwa hakubaliani naye, hapo ndipo jina la Iyogwe lilipatikana mpaka leo.

neg:
Batiya (kundinyota)
Jina la Batiya limepokelewa kutoka kwa Waarabu wanaosema باطية "batiya" na hao walitafsiri jina la Wagiriki wa Kale walioona hapa chombo cha kukoroga divai na maji na kukiita Κρατερ "krater", lililotafsiriwa kwa Kilatini kama "Crater" ambalo sasa ni jina la kimataifa.

neg:
Mto Ure
Jina hili laweza kuwa lilitokana na jina la ardhi yenye rutuba nzuri. . Jina la kwanza kurekodiwa ni Earp, lakini katika 1142 ulirekodiwa kama Jor, hivyo Jervaulx (Jorvale) Abbey. Mwaka wa 1530 ulirekodiwa kama Yeure, na majina badala ni pamoja na Yorebridge na Yoreburgh, lakini katika nyakati za Tudor Leland na Camden uliashiriwa na jina lake la sasa.

neg:
Dizeli
Jina la dizeli ni kumbukumbu ya mhandisi Mjerumani Rudolf Diesel aliyebuni injini maalumu.

neg:
Ununheksi
Jina latokana na maneno ya kilatini kwa "1" (unum) na kigiriki kwa "6" (heksa). Un-un-heksi yamaanisha hivyo moja-moja-sita yaani namba atomia ya elementi. Ununheksi ni jina la muda inawezekana ya kwamba jina lingine litatolewa kama wataaalamu hukubaliana.

neg:
Hydrox
Sunshine Biscuits ilinunuliwa na kampuni ya Keebler katika mwaka wa 1996 na katika mwaka wa 1999 ,Keebler ilibadilisha Hydrox na kuki zinazofanana na hizo mpya zilizoitwa Droxies. Keebler ilinunuliwa , baadaye, na kampuni ya Kellog's katika mwaka wa 2001. Kellog's ilitoa bidhaa za aina ya Droxies kutoka kwenye soko katika mwaka wa 2003. Kellog's ,hivi sasa, inauza kuki za chokoleti chini ya jina la "Famous Amos". Mashabiki kadhaa wa Hydrox ya hapo awali hushuku kuwa hizi ni ni kuki za Hydrox zinazoanzishwa tena huku wengine wakitafuta furaha kwa kuki zingine kama za Newman-O's na zingine mbalimbali. Kampuni ya Kellog's husema upishi wa Hydrox ni wa kipekee usiojulikana na kampuni zingine.

neg:
Hawara
Njia ya kuingia katika piramidi hii leo imefurika na maji yenye kina cha mita sita, hii ni kutokana na maji kutoka katika mfreji wa Bahr el-Yusuf (Joseph's Canal) ambao unatiririka katika njia mbili na kupita katika mita 30 ndani ya piramidi.
Haekalu la kuekea maiti ambalo awali lilikuwa limesimama mkabala na piramidi hili, linaonekana kuwa, ndilo jengo lenye michoro mizuri inayojulikana kama "labyrinth" ilichorwa na Herodotus na pia imetajwa na Strabo na Diodorus Siculus.

neg:
Parasite (Heroes)
"Parasite" ni sehemu ya kumi na nane ya msimu wa kwanza wa mfululizo wa kipindi cha ubunifu wa kisayansi kinachorushwa hewani na televisheni ya NBC, "Heroes". Kipengele hiki kilikuwa maarufu kwamba, kwenye baadhi ya masoko, maneno ya utangulizi "Previously on Heroes" yaliandikwa kwa Kijapani na kuzungumzwa na Hiro, tofauti na yale ya Kiingereza ambayo daima hutumiwa.

neg:
Hydrox
Katika mwaka wa mia wa kuki hizi, Kellog's ilianzisha tena usambazaji wa Hydrox chini ya jina la Sunshine. Bidhaa za kwanza zilianza kusambazwa katika mwisho wa mwezi wa Agosti 2008. Mashabiki wa Hydrox waliisumbua kampuni ya Kellog's huku maelfu wakipiga simu na kuandika ombi la kutaka kuki hizo zitayarishwe tena. Upishi wa Hydrox mpya ulibadilishwa kidogo kutoka ile ya zamani; walitoa mafuta ya aina ya "trans-fats" kutoka matumizi katika upishi. Kuki hizo zilikuwa zinafaa kupatikana katika taifa zima kwa muda mfupi lakini baada ya muda chini wa mwaka mmoja Kellog's ilitoa Hydrox kutoka tovuti yao.

neg:
Mto Aire
Mto Aire huingia ndani ya mto Ouse katika Airmyn, 'myn' kuwa neno la zamani la Kiingereza la ' kinywa cha mto'. Jina hili linauwezekano wa kutoka katikaBrythonia * Isara, na maana kuwa "nguvu mto". Aire ingeweza kuwa "winwæd" ya "winwœd" iliyoandikwa juu yake katika Kiingereza cha zamani, kutoka vipengele vya Kiingereza cha zamani "winnan au kushinda" ( "ugomvi", "kupambana") na "wæd" ( "kina kifupi cha maji", "ford"), hata hivyo wengine wanapendekeza kwamba ni kuwa Went (pia huitwa "wynt" katika Kiingereza cha zamani) au Cock Beck (tazamavita vya Winwaed) ambapo wengine wamedai kuwa ni jina la vita na sio eneo hili la maji..

neg:
Sundakuwili
Sundakuwili ni spishi za nyoka wa jenasi "Eryx" katika familia Boidae. Wamepewa jina hili kwa sababu ncha zote mbili zinaonekana sawa.

neg:
Farasi (kundinyota)
Jina la Farasi linatokana na Kiarabu الفرس al-fars ambalo ni umbo la jina asilia la Kigiriki Ίππος hippos yaani farasi. Baadaye ilikuwa Πήγασος au Pegasus kwa tahajia ya Kilatini. Wagiriki wa Kale walitumia jina hili kwa kutaja farasi mwenye mabawa katika mitholojia yao.

neg:
Wilaya ya Karagwe
Jina Karagwe inasemekana lilitokana na simulizi za wazee mbalimbali na watafiti wa historia ya Karagwe, eti jina linatokana na Kilima (ziwa kitete) kinachopatikana kusini magharibi mwa makao makuu ya wilaya hii, kijiji cha Kandegesho Kwa Omukama (nono ya malija, yaani ukoo wa abhasita)

neg:
UNIX
UNIX ni mfumo wa uendeshaji wa kompyuta. Ulianzishwa mwaka 1969 na Ken Thompson, Dennis Ritchie, Douglas McIlroy na wengine wengi huko Bell Labs. Walitumia lugha ya msimbo au ishara za ufupisho kuiandika.

neg:
Britania
Jina la Britania limetokana na Waroma wa Kale waliovamia kisiwa na kufanya sehemu ya kusini kuwa jimbo la dola lao. Jimbo la Britania ya Kiroma liliunganisha nchi za Uingereza na Welisi za leo.

neg:
Salibu
Jina "Salibu" latokana na Kiarabu صليب "(salib)" ambalo ni tafsiri ya kilatini Crux inayomaanisha "msalaba". Jina lilibuniwa na mabaharia kutoka Ulaya walipoanza kuzunguka kwenye nusutufe ya kusini ya Dunia baada ya safari ya Magellan wakafurahi kuona ishara ya dini yao angani.

neg:
Mara (kundinyota)
Jina la Mara linatokana na kifupi cha Kiarabu المرأة المسلسلة "al-mara al-musalsalah" ambalo linamaanisha "mwanamke aliyefungwa kwa nyororo ". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa mitholojia ya Wagiriki wa Kale walioziita nyota hizi Ανδρομέδα ("Andromeda") kufuatana na masimulizi ya binti wa mfalme aliyefungwa kwa nyororo kwenye ufuko wa bahari ili aliwe na dubwana wa baharini lakini aliokolewa na Perseus. Hadithi hii ina mizizi katika mitholojia ya Babeli. .

neg:
Nguva
Jina la Kisayansi Sirenia linatoka na neno la Kigiriki Σειρῆνες "Seirēnes". Neno la "nguva" pia ina maana ya mtu mwenye mwili wa mwanamke na mkia wa samaki kama sireni wa mitholojia ya Kigiriki. Hula manyasi ya bahari na mimea ya maji mingine.

neg:
Hidekeli
Jina la Kiswahili lina asili yake katika Kiebrania cha Biblia kinachohifadhi jina la kale kabisa cha Kiakkadi linaloendelea pia katika maumbo la jina hili kwa Kiarabu, Kituruki, Kikurdi na Kiaramu.

neg:
Sokotra
Sokotra imejulikana tangu zamani za Wagiriki wa Kale kama kituo cha biashara kati ya nchi za Bahari ya Shamu na Uhindi. Katika Periplus ya Bahari ya Eritrea inaitwa "Dioskouridou". Mtaalamu G.W.B. Huntingford amedai ya kwamba asili ya jina ni lugha ya Kihindi Sanskrit "dvipa sukhadhara" (kisiwa cha heri).

neg:
Homa ya Q
Mara ya kwanza ulielezwa na Edward Holbrook Derrick katika machinjio ya Brisbane, Queensland, Australia. Herufi "Q" husimama kwa "query" na ilitumika wakati kimelea kisababishi hakijulikani, na iliteuliwa baada ya mapendekezo kama, "homa ya machinjio" na "homa ya Queensland rickettsial", ili kuepuka ukinzani mbaya, aidha katika sekta ya mifugo au jimbo la Queensland.

neg:
Yordani
Jina la nchi limetokana na mto Yordani ambao ni mpaka wake upande wa magharibi na Israel na eneo la Palestina ya leo.

neg:
Simba Mdogo (kundinyota)
Hevelius aliyelenga kujaza mapengo kati ya kundinyota akiandika kwa Kilatini alichagua jina “Leo Minor” (Simba Mdogo) kwa kuitofautisha na Asadi au Simba Mkubwa. Petrus Plancius aliwahi kubuni hapa kundinyota mpya ya Jordanus (mto Yordani) lakini hii haikuendelea na Hevelius badala yake aliona hapa Leo Minor, Leo Minor na Lynx.

neg:
Maji
Jina la maji hutumika hasa kwa hali ya kiowevu ya HO. Hali mango huitwa barafu na hali ya gesi huitwa mvuke. Yenyewe hayana rangi wala ladha au harufu.

neg:
Kantarusi
Asili ya jina ni Kigiriki Κένταυρος "Kentauros", au Kilatini chake kiliichoingia katika lugha za Ulaya kama "". Kiarabu kilipokea jina la Kigiriki kwa umbo la قنطورس "qantarus" na kutoka hapo liliingia katika Kiswahili.

neg:
Audi
Jina la kampuni linategemea tafsiri ya Kilatini ya jina la mtangulizi, Agosti Horch. "Horch", maana ya "kusikiliza" kwa Kijerumani, inakuwa "sauti" katika Kilatini. Vipande vinne vya alama ya Audi kila mmoja huwakilisha moja ya makampuni ya magari manne ambayo yameunganishwa pamoja ili kuunda kampuni ya awali ya Audi, Auto Union.

neg:
Estrojeni
Estrojeni (kutoka neno la Kiingereza "estrogen" lenye asili ya Kigiriki: οἶστρος, oistros, linaloweza kudokeza "hamu ya ngono" na kiambishi tamati γεν, gen, "sababishi") ni homoni ya kike muhimu zaidi ambayo imo mwenye mwili wa wanyama aina ya Chordata (wenye uti wa mgongo) na baadhi ya wadudu. Jina estrojeni pia linaweza kutumika kwa kitu chochote ambacho chaiga homoni hii ya estrojeni kama vile dawa ambazo hupewa wanawake ili wawe na ashiki ya ngono.

neg:
Onyx
Orodha ya nyimbo
1: Strike Bac (feat. SickFlo) 3:47
2: Against All Authorities 2:48
3: Look Like a Criminal (feat. Merkules) 4:02
4: Black Fatigue (feat. SickFlo) 3:34
5: Da Liquor Store (feat. Ras Kass, Jasia'n) 4:27
6: F**k Da Law 3:28

neg:
Buruji za falaki
"Buruji" yatokana na Kiarabu "برج", burj, tafsiri ya neno la Kigiriki πυργοι "pirgoi", yaani mnara au boma.

neg:
Suheli
Suheli (ing. na lat. Canopus "ka-no-pus", pia α Alpha Carinae, kifupi Alpha Car, α Car) ni nyota angavu zaidi kwenye kundinyota ya Mkuku (""). Ni pia nyota angavu ya pili kabisa kwenye anga baada ya Shira (Sirius).
Nyota ya Suheli ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka Waarabu wanaoijua kama سهیل "suhail" na katika hadithi moja ya Waarabu hii ni jina la mtu mbaya aliyeishi Uarabuni hadi aliondolewa duniani na Mungu na kupelekwa angani akawa nyota . Pia nyota λ Lambda Velorum inaitwa "Suhail" - hili ni jina lilelile kama Suheli (Canopus). Sababu yake ni ya kwamba Waarabu walitumia jina hili kwa nyota tatu katika kundinyota ya Argo iliyovunjika baadaye. Suhail inayotokana na neno سَهُلَ sahula “tambarare, isiyo na matata” ikitumiwa na Waarabu kwa nyota mbalimbali na pia kama jina la mwanaume. .
Jina la kimataifa ni Canopus ambalo lilipokelewa na kuthibitishwa na UKIA kama jina maalum.. Asili yake iko katika lugha ya Kigiriki; ilionekana kwa Wagiriki wa Kale kama vile Eratosthenes na Klaudio Ptolemaio waliokaa Misri (maanake haionekanI katika Ulaya penyewe) walioipa jina la Κονοβος "ko-no-bos" kwa kumbukumbu ya nahodha wa mitholojia yao; kwa uzoefu wa Kilatini jina hili lilikuwa Canopus . Hapa ni mfano ambako UKIA haukufuata kawaida ya kupokea majina ya Kiarabu kwa sababu « Suhail » ilitumiwa kwa nyota mbalimbali.

neg:
Eleuteri
Eleuteri ni jina la kiume. Pengine linaandikwa kifupi kwa kuacha herufi ya kwanza: Leuteri, au kwa kufuata matamshi ya Kiingereza: Eliuta.

neg:
Nyahururu
Mji huu ulianzishwa kwa jina la Thomson Falls kutokana na maporomoko ya mto Ewaso Narok unaotiririka kutoka milima ya Aberdare.

neg:
Nile
"Nile" au "Naili" ni umbo la Kiingereza la jina la mto kutokana na jina lililotumiwa na Wagiriki wa Kale "Neilos" (Νεῖλος). Haijulikani Wagiriki walipata jina hilo kwa njia gani, lakini lilikuwa kawaida nje ya Misri. Wamisri wa Kale waliita mto huu kwa jina "Ḥ'pī" au "iteru" linalomaanisha "mto mkubwa". Wakopti walikuwa na jina la "piaro" lakini tangu utawala wa Kiroma jina la Kigiriki lilizidi kutumika, na Waarabu waliendelea na jina la Kigiriki pia, hivyo leo hii wananchi wanasema "an-nil".

neg:
Haidra (mnyama)
Haidra au hidra (kutoka Kigiriki Ὕδρα, hyudra, "wa majini", kupitia Kiingereza hydra) ni wanyama wasio na uti, mwenye tabaka mbili za seli za mwili. Wanaishi katika maji safi. Mwili wao ni kama mwale. Wana kama mfuko katika miili yao ambayo hutumika kwa wote kuchukua chakula na kuondosha taka.

neg:
Eleuteri
Linatokana na jina la lugha ya Kigiriki "Eleutherios", linalofuata kivumishi "eleutheros": huru. Kwa Kilatini ni "Eleutherius".

neg:
Zebaki
""
Zebaki (jina la kisayansi: hidragiri) ni elementi na metali duniani. Kikemia ni elementi ya mpito yenye kifupi cha Hg na namba atomia 80 katika mfumo radidia.
Jina la kawaida "zebaki" lina asili ya Kiarabu زئبق "(tamka "zibaq")".

neg:
Hafni
Hafni ni elementi na metali ya mpito yenye namba atomia 72 katika mfumo radidia. Jina latokana na "Hafnia" jina la Kilatini la mji wa Kopenhagen ilipogunduliwa mara ya kwanza.
Hafni hutokea ndani ya mitapo ya zirkoni tu. Uzalishaji wote duniani hauzidi tani 100 kwa mwaka. Hivyo bei yake ni juu.

neg:
Delta
Delta (kutoka jina la herufi ya alfabeti ya Kigiriki) ni mdomo wa mto wenye umbo la kufanana na herufi ya Kigiriki Δ (=delta) sawa na pembetatu.

neg:
Ando Masahashi
Ando Masahashi (安藤 マサハシ) ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha mfululizo wa televisheni unaorushwa hewani na kituo cha NBC, "Heroes". Uhusika umechezwa na James Kyson Lee.
Uhusika uliwekwa kama uhusika wa chini wa msimu wa kwanza, na ukaja kupandishwa hadi kuwa uhusika wa kawaida kwenye msimu wa pili wa mfululizo. Ametambulishwa kwa watazamaji wa televisheni katika sehemu ya kwanza ya mfululizo “Genesis” akiwa kama mwajiriwa katika kampuni ya Yamagato Industries, Ando ni rafiki wa karibu na mfanyakazi mwenzake Hiro Nakamura katika safari kadhaa za kukoa dunia.

neg:
Nakuru
Historia ya Nakuru inaweza kurejelewa zamani kutokana na uvumbuzi wa vitu vilivyokuwa uhai, kilomita 8 kutoka hifadhi ya Hyrax Hill.

neg:
Anthropolojia
Jina linatokana na neno la Kiingereza "anthropology" lililotumika mara ya kwanza kwa Kilatini mwaka 1593 kuhusiana na historia.[ Asili yake ni maneno mawili ya Kigiriki, ἄνθρωπος, "ánthrōpos" "mtu") na λόγος, "lógos", "neno, somo, elimu").

neg:
Majusi
Neno la Kiswahili limetokana na Kiarabu مجوس "majus" lililopokelewa kutoka Kiajemi cha kale kupitia Kigiriki.

neg:
Mto Effra
Mto Effra ni mto katika kusini London, Uingereza. Hasa huwa chini ya ardhi. Jina limetokana na neno la Celtic mafuriko "(taz." 'ffrydlif' katika lugha ya welsh ya sasa) lililotolewa na makabila kabla ya Kirumi (angalia Petro Akroyd's 'Thames') au jina la shamba katika Brixton.

neg:
Nikaragua
Jina la nchi linasemekana kuwa mchanganyiko wa jina la wakazi asilia walioitwa "Nikarao" na neno la Kihispania la "agua" (=maji) kutokana na maziwa makubwa mawili nchini yanayoitwa Lago Managua na Lago Nicaragua. Maelezo mengine yanamtaja chifu wa wazalendo wakati wa kufika kwa Wahispania aliyeitwa "Nikarao".

neg:
Guadalquivir
Guadalquivir ni mto nchini Hispania na mto mkubwa wa Andalusia. Jina limetokana na lugha ya Kiarabu "Wadi al-Kabir (الوادي الكبير)" yaani "mto mkubwa".

neg:
Colombo
Asili ya jina ni neno la Kisinhala "Kolamba" linalomaanisha bandari.

neg:
Vienna Fingers
Mwishoni mwa Agosti katika mwaka wa 1994, Sunshine Biscuits ilichangia kikosi cha wanajeshi wa Marekani kutoka Kituo cha Jeshi cha Fort Eustis zaidi ya Vienna Fingers na kuki za Hydrox 21,000. Kampuni hii ilifanya hivi kufuatia shehena kama hiyo ilyotumiwa kwa wanajeshi katika Vita ya Gulf War na maandishi ya mwanajeshi mmoja kwenye pakiti ya Oreo,"Tafadhali tuma kuki". Katika maneno ya kampuni:" mchango wa kuki zinazopendwa zitawapa wanajeshi ladha ya nyumbani na kufanya muda ambao wako mbali na familia kupendeza kidogo ". Vienna Fingers na kuki za Hydrox zilisafirishwa pamoja na wanajeshi hadi kwenye mpaka wa Rwanda na Zaire uliojaa wakimbizi.

neg:
Bosnia na Herzegovina
Jina la Bosnia limetokana na mto Bosna. Jina la Herzegovina lilitokana na watemi wa kusini katika eneo la mji wa Mostar waliotumia cheo cha Kijerumani cha "Herzog" na eneo lao liliitwa "nchi ya Herzog" au "Herzegovina".

neg:
Roho Mtakatifu
Kwa Kiebrania רוח (""ruah"") ni jina la kike linalomaanisha "roho", lakini pia "upepo", "pumzi". "Roho Mtakatifu" ni רוח הקודש, ""ruah hakodesh"".

neg:
Mto Adur
Neno "Adur" linaaminika kutoka kwa jina la Celtic (Welsh) neno la maji, "dwyr" Mto huu huwa mizizi wa jina lake (dur-) pamoja na mito kadhaa kote Ulaya.


query: Je,Tanzania ina mikoa ngapi?

pos:
Mikoa ya Tanzania
Tanzania imegawanyika katika mikoa 31.

neg:
Mkoa wa Bagamoyo (DOA)
Mkoa wa Bagamoyo ilikuwa mkoa mmojawapo kati ya mikoa 21 ya koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (DOA = Deutsch Ostafrika) lililokuwa mtangulizi wa nchi za Tanzania, Rwanda na Burundi wa leo.

neg:
Jimbo Katoliki la Bunda
Jimbo Katoliki la Bunda (kwa Kilatini "Dioecesis Bundanus") ni mojawapo kati ya majimbo 34 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Mkoa wa Kaskazini (Uganda)
Mkoa wa Kaskazini (kwa Kiingereza: Northern Region) ni kati ya mikoa mitano ya Uganda. Kwa sasa linaundwa na wilaya 30.

neg:
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo
Kwa takwimu za kisasa angalia 17 Population Distribution and Average Annual Intercensal Growth Rate by Region, Tanzania, Tanzania in Figures, tovuti ya Tanzania National Bureau of Statistics

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Hivi ni vigezo vya Wilaya vilivyoandaliwa kwa mikoa yote kufuatana na sensa 2012

neg:
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo
Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania bara zinatolewa na Utoaji wa Takwimu 2011, Ofisi ya Taifa ya Takwimu Tanzania. Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania visiwani, yaani, Unguja na Pemba hutolewa na Regions of Tanzania, Statoids.

neg:
Jimbo Katoliki la Geita
Jimbo katoliki la Geita (kwa Kilatini "Dioecesis Geitaensis") ni mojawapo kati ya majimbo 34 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Donge Karange | Donge Kipange | Donge Mbiji | Donge Mchangani | Donge Mtambile | Donge Vijibweni | Fujoni | Kidanzini | Kilombero Unguja | Kinduni | Kiombamvua | Kitope Unguja | Kiwengwa | Mafufuni | Mahonda | Makoba | Mangapwani | Matetema | Mbaleni | Mgambo | Misufini | Mkadini | Mkataleni | Mnyimbi | Muwanda | Njia ya Mtoni | Pangeni | Upenja | Zingwezingwe
Wilaya ya Kati Unguja | Wilaya ya Kusini Unguja
Wilaya ya Kati Unguja

neg:
Simanjiro
Simanjiro imepakana na mkoa wa Arusha upande wa kaskazini, mkoa wa Kilimanjaro upande wa kaskazini-mashariki, mkoa wa Tanga upande wa kusini-mashariki, wilaya ya Kiteto upande wa kusini, mkoa wa Dodoma upande wa kusini-magharibi na wilaya ya Babati kwenye magharibi.

neg:
Kaunti ya Taita-Taveta
Kaunti ya Taita-Taveta ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Makao makuu yako Mwatate. Imepakana na Kaunti za Kwale, Kitui, Kilifi, Tana River, Kajiado na Makueni. Pia, imepakana na Jamuhuri ya Muungano wa Tanzania.

neg:
Tanzania
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.

neg:
Mkoa wa Tanga
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:1.     Tanga            -           Thobias Mwilapwa.

neg:
Mkoa
Katika Tanzania na Kenya mkoa ni ngazi ya utawala chini ya serikali ya kitaifa hivyo ni kitengo cha ngazi ya kwanza; ndani ya mkoa kuna wilaya kama mgawanyo wa ngazi ya pili yaani ni kitengo chini ya ngazi ya kwanza ya mikoa.

neg:
Mkoa wa Singida
Mkoa wa Singida ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania: mkoa huu upo kanda ya kati, ukipakana na mikoa ya Manyara upande wa kaskazini , Dodoma mashariki, Iringa, Mbeya kusini, Tabora upande wa magharibi na Shinyanga. msimbo wa posta ni 43000

neg:
Mkoa wa Mwanza
Mkoa wa Mwanza ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 33000. Umepakana na Geita upande wa magharibi, Shinyanga na Simiu upande wa kusini na Mara upande wa mashariki. Ziwa la Viktoria Nyanza liko kaskazini.

neg:
Kanisa la Biblia Tanzania
Kanisa la Biblia Tanzania (KLB) ni kanisa dogo la Uprotestanti lenye shirika 90 hasa kusini mwa Tanzania, katika mikoa ya Mtwara, Lindi na Ruvuma; kuna pia shirika kadhaa katika mikoa ya Dodoma, Dar es Salaam na Kilimanjaro.

neg:
Pemba (kisiwa)
Pemba kuna miwili ya mikoa 26 za Tanzania ambayo ni

neg:
Mkoa wa Rukwa
Mkoa wa Rukwa ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 55000. Unapakana na mikoa ya Kigoma, Tabora na Katavi upande wa kaskazini, mkoa wa Mbeya upande wa mashariki, Zambia kusini na upande wa magharibi Ziwa Tanganyika lililo mpaka na Kongo pia.

neg:
Jimbo Kuu la Songea
Jimbo Kuu la Songea (kwa Kilatini Archidioecesis Songeana) ni mojawapo kati ya majimbo makuu 7 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania, likiongoza majimbo ya kusini, yakiwemo Mbinga, Tunduru-Masasi, Mtwara, Lindi na Njombe.

neg:
Angola
Angola imegawiwa katika mikoa 18 ("províncias") na manispaa 162 ("municípios"). Mikoa ni:

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Kwa jumla mikoa mitano ya Tanzania imo ndani ya Zanzibar ikiwa mitatu iko Unguja na miwili Pemba.

neg:
Mkoa wa Pangani
Mkoa wa Pangani (kwa Kijerumani Bezirk Pangani) ulikuwa mkoa wa kihistoria katika koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ukahesabiwa kama mkoa wa tatu kati ya mikoa 24 ya koloni hilo lililojumlisha Tanzania bara, Rwanda na Burundi za kisasa.

neg:
Mikoa ya Tanzania
Tangu mwaka 1918/1919 eneo la Tanganyika lilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa Uingereza bila maeneo ya Rwanda (Ruanda) na Burundi (Urundi). Tanganyika likigawiwa mwaka 1922 kuwa na mikoa ileile ilhali majina ya Kijerumani yalibadilishwa kuwa majina ya kienyeji kama vile :

neg:
Mkoa wa Tanganyika
Mkoa wa Tanganyika ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Liko upande wa Mashariki wa nchi likipakana na nchi ya Tanzania na Ziwa la Tanganyika. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,482,009. Mji wake mkuu ni Kalemie.

neg:
Mkoa wa Tanga
Mkoa wa Tanga ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania na uko Kaskazini Mashariki mwa nchi, ukipakana na Kenya upande wa Kaskazini, Bahari Hindi upande wa mashariki na mikoa ya Morogoro, Manyara na Kilimanjaro wenye Postikodi namba 21000. Mpaka upande wa kusini unafuata mto Mligaji kuutenganisha na mkoa wa Pwani.

neg:
Tanzania
Kuna makabila 125 hivi. Makabila yenye watu zaidi ya milioni moja ni Wasukuma, Wanyamwezi, Wachaga, Waha, Wagogo, Wahaya, Wajaluo na Wamakonde.

neg:
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo
Hii ni orodha ya tawala za mikoa ya Tanzania katika mpangilio wa: *jumla ya eneo,

neg:
Mikoa ya Tanzania
Mikoa hiyo yote imegawanyika tena kwenye "wilaya" 169. Wilaya zimeganyika katika kata kibao.

neg:
Mkoa wa Kati (Uganda)
Mkoa wa Kati (kwa Kiingereza: Central Region) ni kati ya mikoa mitano ya Uganda na eneo lake ni sawa na Ufalme wa Buganda. Kwa sasa unaundwa na wilaya 24.

neg:
Wilaya za Tanzania 4
"1. Dodoma | 2. Arusha | 3. Kilimanjaro | 4. Tanga | 5. Morogoro | 6. Pwani | 7. Dar-es-salaam | 8. Lindi | 9. Mtwara | 10. Ruvuma | 11. Iringa | 12. Mbeya | 13. Singida | 14. Tabora | 15. Rukwa | 16. Kigoma | 17. Shinyanga | 18. Kagera | 19. Mwanza | 20. Mara | 21. Manyara | 22. Njombe | 23. Katavi | 24. Simiyu | 25. Geita |" 26. Kaskazini Unguja | 27. Kusini Unguja | 28. Mjini Magharibi | 29. Kaskazini Pemba | 30. Kusini Pemba

neg:
Jiji
Nchini Tanzania ni Dar es Salaam pamoja na Arusha, Dodoma, Mbeya, Mwanza na Tanga, inayoitwa "jiji"; nchini Kenya ni Nairobi pamoja na Mombasa na Kisumu. Kati ya miji hiyo ni Nairobi na Dar es Salaam pekee yenye wakazi zaidi ya milioni mbili.

neg:
Jiografia ya Tanzania
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.

neg:
Mkoa wa Dodoma
Mkoa wa Dodoma ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 41000. Uko katikati ya nchi na umepakana na mikoa ya Manyara, Morogoro, Iringa na Singida.

neg:
Mkoa wa Ruvuma
Mkoa wa Ruvuma ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania.

neg:
Jamhuri ya Afrika ya Kati
mikoa ni: Bamingui-Bangoran, Basse-Kotto, Haute-Kotto, Haut-Mbomou, Kémo, Lobaye, Mambéré-Kadéï, Mbomou, Nana-Mambéré, Ombella-M'Poko, Ouaka, Ouham, Ouham-Pendé, na Vakaga; maeneo ya uchumi ni Nana-Grébizi na Sangha-Mbaéré; na mji ni Bangui.

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Bwejuu | Dongwe | Jambiani Kibigija | Jambiani Kikadini | Kajengwa | Kibuteni | Kijini | Kiongoni | Kitogani | Kizimkazi Dimbani | Kizimkazi Mkunguni | Mtende Unguja | Muungoni | Muyuni 'A' | Muyuni 'B' | Muyuni 'C' | Mzuri | Nganani | Paje | Pete | Tasani

neg:
Tanzania
Mji mkuu ni Dodoma (wenye wakazi 410,956), lakini rais bado yupo Dar es Salaam, jiji kubwa zaidi, lenye watu zaidi ya milioni 4,364,541.

neg:
Wilaya ya Hanang
Wilaya ya Hanang ni wilaya moja ya Mkoa wa Manyara Tanznia yenye postikodi namba 27300
. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Hanang ilihesabiwa kuwa 275,990 waishio humo.
Hanang imepakana na wilaya za Mbulu na Babati upande wa kaskazini halafu mikoa ya Dodoma upande wa kusini mashariki na Singida kwa kusini-magharibi.

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Bambi | Binguni | Bungi | Charawe | Cheju | Chwaka | Dunga Bweni | Dunga Kiembeni | Ghana | Jendele | Jumbi | Kiboje Mkwajuni | Kiboje Mwembeshauri | Kidimni | Kikungwi | Koani | Machui | Marumbi | Mchangani | Mgeni Haji | Michamvi | Mitakawani | Miwani | Mpapa | Ndijani Mseweni | Ndijani Mwembepunda | Ng'ambwa | Pagali | Pongwe | Tindini | Tunduni | Tunguu | Ubago | Ukongoroni | Umbuji | Unguja Ukuu Kaebona | Unguja Ukuu Kaepwani | Uroa | Uzi | Uzini

neg:
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo
Taarifa hii inalingana na uanzishwaji wa mikoa mipya minne mnamo Machi 2012, ambao umefikisha jumla ya idadi ya mikoa kuwa 31. Baada ya hapo ulianzishwa Mkoa wa Songwe wenye eneo la km 26,595 kutokana na mkoa wa Mbeya.

neg:
Rwanda
Kuanzia mwaka 2006 kuna mikoa mitano inayogawanyika katika wilaya kadhaa:

neg:
Mkoa wa Lindi
Mkoa wa Lindi ni kati ya mikoa 31 iliyopo nchini Tanzania yenye postikodi namba 65000

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Bopwe * Chwale * Fundo * Gando * Jadida * Junguni * Kambini * Kangagani * Kinyikani * Kipangani * Kisiwani * Kiungoni * Kiuyu Kigongoni * Kiuyu Minungwini * Kizimbani * Kojani * Limbani * Maziwani * Mchanga Mdogo * Mjini Ole * Mpambani * Mtambwe Kaskazini * Mtambwe Kusini * Mzambarauni Takao * Ole * Pandani * Pembeni * Piki * Selem * Shengejuu * Ukunjwi * Utaani

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Chachani | Chanjaani | Chonga | Dodo | Kibokoni | Kichungwani | Kilindi | Kwale | Madungu | Matale | Mbuzini | Mfikiwa | Mgelema | Mgogoni | Michungwani | Mkoroshoni | Msingini | Mvumoni | Ndagoni | Ng'ambwa | Pujini | Shungi | Tibirinzi | Uwandani | Vitongoji | Wara | Wawi | Wesha | Ziwani Pemba

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Bububu | Bumbwisudi | Bweleo | Chuini Unguja | Chukwani | Dimani | Dole Unguja | Fumba | Fuoni Kibondeni | Fuoni Kijitoupele | Kama Unguja | Kianga | Kibweni Unguja | Kiembesamaki | Kihinani | Kinuni | Kisauni | Kizimbani | Kombeni | Magogoni | Maungani | Mbuzini Unguja | Meli nne | Mfenesini | Mombasa Unguja | Mto Pepo | Mtoni Unguja | Mtoni Kidatu | Mtufaani | Mwakaje | Mwanakwerekwe | Mwanyanya | Mwera | Nyamanzi | Pangawe | Shakani | Sharifu Msa | Tomondo | Welezo

neg:
Idhaa ya Kiswahili ya Radio Tehran
Kwa hivi sasa Idhaa imeongeza wafanyakazi wake ambapo matangazo ya mchana nayo sasa yanasikika kwa njia ya moja kwa moja kuanzia saa 5:30 hadi 6:30 mchana kwa saa za Afrika Mashariki. Inarusha matangazo yake kwa ajili ya nchi za Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, Congo, mashariki mwa Zambia, kaskazini mwa Malawi na Msumbiji pamoja na Afrika Kusini. Inarusha pia matangazo yake kwa ajili ya nchi za Mashariki ya Kati hususan za Ghuba ya Uajemi na ina waandishi wake katika maeneo ya Afrika Mashariki na Kati kama vile Kenya, Tanzania, Uganda, Burundi na Kongo.

neg:
Jiografia ya Tanzania
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.

neg:
Bara
Kwa lugha ya kawaida “bara” ni eneo mfululizo wa nchi kavu. Kwa maana hii “Tanzania bara” ni eneo lote la Tanzania isipokuwa visiwa ambavyo ni sehemu ya nchi ya Tanzania bila visiwa vya Unguja, Pemba, Mafia na kadhalika.

neg:
Mkoa wa Dodoma
Kuna wilaya saba zifuatazo: Wilaya ya Bahi, Wilaya ya Chamwino, Wilaya ya Chemba, Wilaya ya Dodoma Mjini, Wilaya ya Kondoa, Wilaya ya Kongwa, Wilaya ya Mpwapwa. Wilaya ya awali ya Dodoma Vijijini imegawiwa kwa wilaya mpya za Chamwino na Bahi. Mnamo Machi 2012 ilianzishwa wilaya mpya ya Chemba.

neg:
Mkoa wa Songwe
Mkoa wa Songwe ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania yenye postikodi namba 54000 ukiwa umemegwa kutoka ule wa Mbeya mwaka 2016.

neg:
Afrika ya Mashariki
Tanzania, Kenya na Uganda zina ukubwa wa eneo la maili za mraba; Tanzania 360,000 ikifuatiwa na Kenya 224,960 na Uganda 93,980 upande wa mashariki nchi hizi zimepakana na bahari ya Hindi na upande wa kaskazini mashariki zimepakana na Somalia, upande wa kaskazini zimepakana na Ethiopia na Sudan Kusini upande wa magharibi ni Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na jamuhuri ya Rwanda na Burundi, kusini ni Zambia, Malawi na Msumbiji.

neg:
Mkoa wa Pemba Kusini
Mkoa wa Pemba Kusini mi mojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 74000 .. Uko katika sehemu ya kusini ya Kisiwa cha Pemba ambacho ni sehemu ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

neg:
Kaunti za Kenya
Katiba hiyo inaeleza kuwepo kwa kaunti 47 nchini katika mafungu 191 na 192, pamoja na ‘County Governments Act of 2012”. Kaunti hizi zilichukua nafasi za Mikoa ya Kenya. Mipaka ya kaunti iliwekwa kulingana na mipaka ya wilaya za kenya zilizokuwa zimeanzishwa kisheria mwaka wa 1992.

neg:
Mkoa wa Arusha
Umepakana na Kenya upande wa kaskazini. Mikoa ya jirani,i kufuatana na mwendo wa saa, ni: Kilimanjaro, Manyara, Shinyanga na Mara.

neg:
Mkoa wa Geita
Mkoa wa Geita ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepakana na Kagera upande wa magharibi, Shinyanga upande wa kusini na Mwanza upande wa mashariki. Ziwa la Viktoria Nyanza liko kaskazini.

neg:
Mkoa wa Manyara
Mkoa wa Manyara umetengwa na Mkoa wa Arusha mwaka 2002 kwa azimio la rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ukiwa na eneo la km² 46,359.
Babati ndiyo makao makuu ya mkoa.

neg:
Wilaya za Kenya
Nchini Kenya kulikuwa na wilaya zifuatazo 71 zilizogawiwa katika tarafa 262. Makao makuu ya kila wilaya hutajwa katika mabano. Kuundwa kwa wilaya 30 za nyongeza imetangazwa mwaka 2006 lakini kulifutwa na katiba mpya ya mwaka 2010.
Tarafa hizi ziligawiwa katika 1,088 "locations" ("mitaa") halafu "sublocations" ("vijiji").

neg:
Mkoa wa Tanga
Kuna wilaya 10 ambazo ni Handeni Vijijini, Handeni Mjini, Kilindi, Korogwe Vijijini, Korogwe Mjini, Lushoto, Mkinga, Muheza, Pangani na Tanga Mjini.

neg:
Jimbo Katoliki la Shinyanga
Jimbo katoliki la Shinyanga (kwa Kilatini "Dioecesis Shinyangaënsis") ni mojawapo kati ya majimbo 34 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Wilaya ya Micheweni

neg:
Mkoa wa Dar es Salaam
Dar es Salaam ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepakana na Mkoa wa Pwani pande zote barani na Bahari ya Hindi upande wa mashariki.

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Amani | Chumbuni | Gulioni | Jang'ombe | Karakana | Kidongo Chekundu | Kikwajuni Bondeni | Kikwajuni Juu | Kilimahewa Bondeni | Kilimahewa Juu | Kilimani Zanzibar | Kiponda | Kisimamajongoo | Kisiwandui | Kwa Wazee | Kwaalimsha | Kwaalinatu | Kwahani | Kwamtipura | Magomeni Zanzibar | Makadara Zanzibar | Malindi Zanzibar | Matarumbeta | Mchangani | Meya Zanzibar | Miembeni | Migombani | Mikunguni | Mkele | Mkunazini | Mlandege | Mpendae | Muungano Zanzibar | Mwembeladu | Mwembemakumbi | Mwembeshauri | Mwembetanga | Nyerere Zanzibar | Rahaleo | Sebleni | Shangani | Shaurimoyo Zanzibar | Sogea | Urusi Zanzibar | Vikokotoni

neg:
Jimbo Katoliki la Kayanga
Jimbo Katoliki la Kayanga (kwa Kilatini "Dioecesis Kayangana") ni mojawapo kati ya majimbo 34 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Mkoa wa Tabora
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:[[Jamii:Mikoa ya Tanzania|T]]
[[Jamii:Mkoa wa Tabora| ]]

neg:
Shirika la Huduma za Maktaba Tanzania
Shirika hili la umma linafanya kazi chini ya Wizara ya Elimu Tanzania na limesambaa katika mikoa yote Tanzania isipokuwa mkoa wa Singida peke yake. Lipo pia katika wilaya 33 za Tanzania bara.

neg:
Mfumo wa Msimbo wa Posta Tanzania
Kanda ni hizi zifuatazo, na kila mkoa wa Tanzania ni sehemu ya kanda fulani:

neg:
Wilaya ya Monduli
Wilaya hii iko katika kaskazini mashariki ya Tanzania. Imepakana na Kenya upande wa kaskazini, Mkoa wa Kilimanjaro na Wilaya ya Arusha Vijijini upande wa mashariki, Mkoa wa Manyara upande wa Kusini na Wilaya ya Ngorongoro pamoja na Wilaya ya Karatu upande wa magharibi.

neg:
Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
=Wilaya ya Tandahimba=

neg:
Tanzania
Ndani ya wilaya kuna ngazi za tarafa (division) na kata (ward).

neg:
Mkoa wa Pangani (DOA)
Mkoa wa Pangani ilikuwa mkoa mmoja kati ya mikoa 21 ya koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (DOA, Deutsch Ostafrika) iliyokuwa mtangulizi wa nchi za Tanzania, Rwanda na Burundi wa leo.

neg:
Wilaya ya Kilindi
Wilaya ya Kilindi ni kati ya wilaya 10 za Mkoa wa Tanga katika Tanzania yenye postikodi namba 74208 .. Imepakana na wilaya ya Handeni upande wa mashariki, Mkoa wa Kilimanjaro upande wa magharibi-kaskazini na Mkoa wa Morogoro upande wa kusini.

neg:
Tanzania
Nchini Tanzania kuna lugha za kikabila zaidi ya mia moja na ishirini, kwa kuwa kila kabila lina lugha yake.

neg:
Wilaya za Tanzania 4
Wilaya ya Chake Chake | Wilaya ya Mkoani
Wilaya ya Chake Chake

neg:
Mkoa wa Kagera
Mkoa wa Kagera umepakana na Burundi, Rwanda na Uganda upande wa Magharibi na Kaskazini. Upande wa Kusini umepakana na mikoa mingine ya Tanzania ya Kigoma, Shinyanga na Geita.

neg:
Mkoa wa Shinyanga
Mkoa wa Shinyanga ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye msimbo wa posta 37000. Mkoa umepakana upande wa kaskazini na mikoa ya Mwanza, Geita na Kagera, upande wa kusini na Mkoa wa Tabora. Mkoa wa Kigoma uko upande wa magharibi, na mkoa wa Simiyu upande wa mashariki.

neg:
Wizara za Serikali ya Tanzania
Hii ni orodha ya Wizara za Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Orodha hii inahusisha wizara zote pamoja na zile ambazo hazipo katika masuala ya Muungano.

neg:
Bunge la Tanzania
Tofauti ni kubwa zaidi pale Zanzibar. Kwa mfano Wilaya ya Kaskazini B katika Mkoa wa Unguja Kaskazini ina wakazi 81,675 pekee lakini inachagua wabunge 4 katika majimbo ya Bumbwini, Donge, Kiwengwa na Mahonda.

neg:
Mkoa wa Shinyanga
Mkoa wa Shinyanga una wilaya 5: Kahama mjini, Kahama Vijijini, Kishapu, wilaya ya Shinyanga vijijini na wilaya ya Shinyanga mjini.

neg:
Mkoa wa Mtwara
Ukiwa na km² 16,720 Mtwara ni mkoa mdogo katika Tanzania pamoja na Kilimanjaro.

neg:
Wilaya ya Ngorongoro
Wilaya ya Ngorongoro ni moja kati wilaya saba zinazounda mkoa wa Arusha nchini Tanzania yenye postikodi namba 23700. Wilaya hii inapakana na nchi ya Kenya kwa upande wa kaskazini, Wilaya ya Monduli kwa upande wa Mashariki, Wilaya ya Karatu kwa upande wa Kusini na mkoa wa Mara kwa upande wa Magharibi.

neg:
Mkoa wa Katavi
Mkoa wa Katavi ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 50000 .. Ulianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 kwa kumega mkoa wa Rukwa.

neg:
Mkoa wa Dar es Salaam
Kuna wilaya tano: Kinondoni (wakazi 1,775,049), Ilala (wakazi 1,220,611) na Temeke (wakazi 1,368,881) ambazo zimeongezewa Kigamboni na Ubungo. Kila moja inaangaliwa kama mji. Takwimu hizi ni za mwaka 2012, kwa ujumla idadi ya wakazi ilikuwa 4,364,541.

neg:
Tabianchi ya Tanzania
Tanzania ni nchi iliyopo mashariki mwa bara la Afrika na imepakana na nchi zifuatazo: upande wa kaskazini imepakana na nchi za Kenya na Uganda, upande wa magharibi imepakana na nchi za Rwanda, Burundi na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, upande wa kusini kuna nchi za Zambia, Malawi na Msumbiji wakati upande wa mashariki kuna Bahari ya Hindi.

neg:
Kanisa la Moravian Tanzania
Kuna majimbo matano ya KMT ambayo ni

neg:
Bunge la Tanzania
Majimbo yanatofautiana kwa kiasi kikubwa katika idadi ya wakazi. Wastani ya Tanzania bara ni mbunge mmoja kwa wakazi 227,461. Kuna majimbo katika mikoa ambako mbunge mmoja anawasilisha watu wengi zaidi kama vile Dar es Salaam (wakazi 546,542/mbunge 1), Mwanza (346,999) na Kagera (309,953). Kinyume chake kuna majimbo mengine ambako mbunge anawasilisha watu wachache kama vile Pwani(wakazi 133.104/mbunge), Katavi (128.513), Njombe (120.795) au Lindi (112.192).

neg:
Historia ya Tanzania
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961.

neg:
Mkoa wa Kagera
Mkoa wa Kagera kati ya mikoa 31 ya Tanzania ndio mkoa wa kaskazini-magharibi kabisa wenye postikodi namba 35000 .. Jina lake linatokana na mto Kagera.

neg:
Wilaya za Tanzania
Mikoa ya Tanzania imegawanyika katika wilaya zinazoongozwa na halmashauri. Wilaya hizo zimeorodheshwa hapo chini kimkoa:
Wilaya nyingine mkoani

neg:
Mikoa ya Tanzania
Tarehe 26 mwezi wa Aprili mwaka 1964 Tanganyika na Zanzibar zikaungana. Tanzania sasa ilikuwa na majimbo 12. Majimbo haya yalibadilishwa mnamo 1966 kuwa mikoa 20.

neg:
Mfumo wa Msimbo wa Posta Tanzania
Utaratibu huo unatunza nafasi kwa kuanzishwa kwa vitengo vipya; kanda linaweza kuongezwa mikoa hadi 10, kila mkoa wilaya hadi 10, na kata hadi 100 kila wilaya. Kuna pia nafasi kwa kanda mpya 2.

neg:
Jimbo Katoliki la Mbinga
Jimbo katoliki la Mbinga (kwa Kilatini Dioecesis Mbingaensis) ni mojawapo kati ya majimbo 34 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Mkoa wa Mtwara
Mkoa wa Mtwara ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Uko katika pembe la kusini-mashariki kabisa la nchi. Umepakana na Mkoa wa Lindi upande wa kaskazini, Bahari Hindi kwa mashariki, Msumbiji katika kusini na Mkoa wa Ruvuma upande wa magharibi. Mpaka wa kusini ni Mto Ruvuma.

neg:
Tanganyika (ziwa)
Eneo lote la ziwa limegawiwa baina ya nchi jirani yaani Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Burundi na Zambia. Sehemu kubwa iko chini ya Tanzania (46%) na Kongo (40%).

neg:
Jimbo Katoliki la Kahama
Jimbo katoliki la Kahama (kwa Kilatini Dioecesis Kahamaensis) ni mojawapo kati ya majimbo 34 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

neg:
Mikoa ya Kenya
Katiba ya Kenya ya mwaka 2010 ilifuta ngazi ya mikoa. Tangu mwaka 2013 wilaya za Kenya ni ngazi ya kwanza ya mgawanyo wa kiutawala. Kuna wilaya 47 nchini Kenya ambazo ni maeneo ya kujichagulia bunge na serikali ya kieneo.

neg:
Mikoa ya Gabon
Gabon imegawanyika katika mikoa tisa (miji mikuu imewekwa kwenye mabano)-Mikoa hii imegawanyika zaidi katika wilaya takriban 37 (departments).


query: Je,mlima Kilimanjaro ina urefu wa kiasi gani?

pos:
Kilimanjaro (Volkeno)
Kilimanjaro ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika. Mlima huu uko nchini Tanzania katika Mkoa wa Kilimanjaro. Una urefu wa mita 5,895 (futi 19,340).

pos:
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Kilele cha Kibo, chenye urefu wa mita 5895 (futi 19340), ndicho kivutio kikubwa kwa wageni kutoka ndani na nje ya nchi kwa sababu ya kufunikwa na theluji mwaka mzima.

neg:
Mlima Ipala
Kilele kina urefu wa mita 1,609 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Chasamila
Kilele kina urefu wa mita 1,893 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kirangi
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Uhuru Peak ni sehemu ya juu kwenye ukingo wa kasoko la Kibo. Taasisi ya Tanzania National Parks Authority na UNESCO vinataja kimo cha Uhuru Peak kuwa mita 5895. Kipimo hiki kimetokana na upimaji wakati wa ukoloni wa Uingereza mwaka 1952. Tangu upimaji ule kimo cha mlima kimepimwa tena: kinaonyesha kuwa mlima unapungua polepole. Kipimo kilikuwa mita 5892 mwaka 1999 na mita 5891 mwaka 2014.

neg:
Mlima Yamba
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mueza
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Ufa Mashariki
Milima ya Ufa Mashariki ni safu mbili za milima ya eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, katika nchi a Kenya, Uganda, Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda na Burundi.
Inaitwa hivyo kutokana na uhusiano wake na Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki; safu ya magharibi ina: Milima ya Virunga, Milima ya Mitumba na Milima ya Rwenzori, wakati ile ya mashariki ina vilele vya juu zaidi katika bara zima la Afrika: Mlima Kilimanjaro (mita 5,895, sawa na futi 19,340) na Mlima Kenya (mita 5,199, futi 17,058). Kati ya milima mingine kuna Mlima Elgon kati ya Kenya na Uganda. Yote, isipokuwa Ruwenzori ina asili ya volkeno.

neg:
Orodha ya milima mirefu duniani
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza "centripetal force") inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia.

neg:
Dunia
Lakini si tufe kamili. Ina uvimbe kidogo kwenye sehemu ya ikweta; ilhali umbali kati ya ncha mbili ni kilomita 12,713 lakini umbali kati ya sehemu za kinyume kwenye ikweta ni km 12,756, yaani kipenyo hiki kinazidi takriban kilomita 43 kipenyo kati ya ncha na ncha. Tofauti hii inasababishwa na mzunguko wa dunia. Kani nje inasukuma sehemu za ikweta nje zaidi. Kwa hiyo mahali duniani palipo karibu zaidi na anga la nje si Mlima Everest kwenye Himalaya bali mlima Chimborazo nchini Ekuador.
Kwenye uso wake dunia huwa na tofauti kati ya nusutufe zake mbili. Nusu moja ina eneo kubwa la mabara yaani nchi kavu ambayo ni asilimia 47 ya sehemu hii. Kinyume nusutufe nyingine inafunikwa na maji ya bahari na eneo la nchi kavu ni asilimia 11 pekee za maeneo yake.

neg:
Mlima Karambatu
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Nyakipamba
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Kuna njia sita za kukwea mlima Kilimanjaro hadi kileleni.

neg:
Mlima Kibiti
Kilele kina urefu wa mita 286 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Kilimanjaro ni volkeno iliyolala kwa sasa. Kwenye kilele cha Kibo gesi bado inatoka. Kumbukumbu ya wenyeji ina habari ya mlipuko mnamo mwaka 1730.

neg:
Milima ya Ngabora
Kilele kina urefu wa mita 1,314 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Boru
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mavumbi
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kipolo
Una urefu wa mita 752 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Maji yatoka mlimani kwa njia ya mito na vijito hasa upande wa kusini unaopokea mvua zaidi hasa juu ya mita 1200. Chini ya kimo hiki maji kwenye mito inapungua kutokana na mvukizo na matumizi ya binadamu. Mito ya Lumi na Pangani inabeba maji ya Kilimanjaro kuelekea mashariki na kusini.

neg:
Orodha ya milima mirefu duniani
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana.
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203

neg:
Mlima Nyavarwanga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Orodha ya milima mirefu duniani
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

neg:
Mlima Nankungulu
Una urefu wa mita 1,930 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Lihamo
Una urefu wa mita 1,083 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Bumba
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Nyumbenito
Kilele kina urefu wa mita 2,339 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mbogo
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Nyaburuma
Kilele kina urefu wa mita 1,254 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Isisimba
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Uporo
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Munguru
Kilele kina urefu wa mita 1,267 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kamakota
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Rwanzira
Kilele kina urefu wa mita 1,261 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Leya
Kilele kina urefu wa mita 2,386 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Nantare
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mkoa wa Kilimanjaro
Mkoa wa Kilimanjaro ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 25000. Mlima Kilimanjaro, mlima mrefu kupita yote barani Afrika, umo ndani ya mkoa wa Kilimanjaro. Jina la mlima huu ndilo limeupatia mkoa jina lake.

neg:
Mlima Karenga
Kilele kina urefu wa mita 2,244 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Loleza
Una urefu wa mita 2,656 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Circeo
Una urefu wa mita 541 na uko ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Circeo.

neg:
Orodha ya milima mirefu duniani
Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali.

neg:
Mlima
Kwa kawaida mlima huwa na kilele kimoja au zaidi; kwa mfano Kilimanjaro huwa na vilele vitatu vya Kibo, Mawenzi na Shira. Kama mlima ni mpana sana vilele vyake vinaweza kuitwa mlima kila mmoja; kama mwinuko fulani hutazamwa kama mlima wa pekee au kama kilele kimojawapo hutegemea uzoefu. Wakati mwingine Kibo hutajwa kama "mlima" si kama kilele cha Kilimanjaro pekee, halafu kwa maana huu Kilimanjaro si mlima mmoja bali safu ndogo ya milima.

neg:
Mlima Makindu
Kilele kina urefu wa mita 249 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Sayaga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Kilimanjaro inapanda hadi mita 4877 juu ya tambarare karibu na mji wa Moshi uliopo miguuni pake. Hii inafanya kilele chake kuwa mita 5895 juu ya uwiano wa bahari.

neg:
Milima ya Buliguru
Kilele kina urefu wa mita 1,609 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Zulia
Urefu wake unafikia mita 2,149 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Ngera
Una urefu wa mita 1,640 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kasoze
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Orodha ya milima mirefu duniani
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

neg:
Mlima Benamapinde
Kilele kina urefu wa mita 1,226 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania.

neg:
Milima ya Ulua
Kilele kina urefu wa mita 1,785 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mbwelere
Kilele kina urefu wa mita 1,323 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Sehemu za chini za mtelemko wa kusini hupokea milimita za mvua 800 – 900 kwa mwaka. Kiwango hiki kinaongezeka kwa milimita 1,500 hadi 2,000 kwenye kimo cha mita 1,500 na hadi juu ya milimita 3,000 kwenye ukanda wa msitu kwa mita 2,000 hadi 2,300. Juu zaidi usimbishaji unapungua tena hadi milimita 200.

neg:
Mlima Kilanga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Hali halisi Kilimanjaro ni zaidi ya mlima tu, ni kama safu ndogo ya milima mitatu: Kibo, Mawenzi na Shira. Hii mitatu inaonekana kama vilele vitatu vya mlima mmoja hivyo si vibaya kusema Kilimanjaro ni mlima.

neg:
Mlima Hanang
Una urefu wa mita 3,417 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Nengoma
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mirihi
Katika kizio cha kusini ndipo milima mikubwa inayojulikana ulimwenguni hadi leo. Mlima mkubwa kabisa, wenye kimo cha km 26 (zaidi ya mara nne urefu wa Kilimanjaro), ndio Olympus Mons (Mlima wa Olimpiki), volkeno , ambayo ni kubwa kuliko zote za mfumo wa jua. Mazingira yake mengine yenye milima mikubwa huitwa Tharsis kuna pia volkeno.

neg:
Mlima Kwagoroto
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Zaidi ya watalii 20,000 hupanda mlima huu kila mwaka wakiwemo wageni kutoka nje ya nchi na Watanzania. Mpandaji wa mlima huu huhitaji angalau siku tano, siku tatu kupanda na siku mbili kuteremka.

neg:
Mlima Nyangombe
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kavuma
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Bukulu
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kibwezi
Kimo chake ni mita 1,956 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Loilenok
Kilele kina urefu wa mita 1,567 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Msala
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Zumbu
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Chaufu
Kilele kina urefu wa mita 1,709 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Katazi
Kilele kina urefu wa mita 1,826 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Kama barafu juu ya Kilimanjaro ingepotea kabisa hii isingekuwa tatizo kubwa kwa maji yanayopatikana katika maeneo yanayozunguka mlima. Kiasi cha barafu juu ya mlima ni kidogo sana kuliko kiasi cha maji yanayohifadhiwa na misitu kwenye mitelemko ya mlima chini zaidi. Misitu hii ni chanzo cha maji yanayotiririke chini katika mito na vijito vya mlima mkubwa.

neg:
Milima ya Kosio
Kilele kina urefu wa mita 1,321 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Lugoro
Una urefu wa mita 761 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Mlima Kilimanjaro hujulikana kuwa kuwa ni mlima wa Afrika mwenye kofia ya barafu ya kudumu. Pamoja na Kilimanjaro kuna sehemu mbili nyingine tu barani Afrika, ni Ruwenzori na Mlima Kenya. Lakini kiasi cha barafu imepungua kwa kipindi cha zaidi ya miaka 100. Mwingereza P.C. Spink aliona mwaka 1944 ya kwamba barafu ilipungua sana kulingana na taarifa aliyojua kutoka mpandaji wa kwanza Hans Meyer. Baina 1912 eneo la ngao ya barafu limepungua kutoka kilomita za mraba 12 hadi 1.85 km² kwenye mwaka 2009. Hii inalingana na kupunguzwa asilimia 85%. Sababu kuu ya mabadiliko haya ni kupungukiwa kwa kiwango cha usimbishaji katika mazingira ya mlima tangu mwisho wa karne ya 19.

neg:
Mlima Mzogoti
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Nyarugongo
Kilele kina urefu wa mita 1,342 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mlowa
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kwakanda
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima kunjamano
Milima kunjamano ni umbo la kawaida kati ya milima mirefu duniani. Mifano ni milima ya Atlas katika Afrika ya Kaskazini, Alpi katika Ulaya na Himalaya katika Asia. Kilimanjaro ni mlima mrefu kwa upande wa Afrika lakini si mlima kunjamano kwa sababu ni volkeno ya pekee.

neg:
Milima ya Yaruvano
Kilele kina urefu wa mita 1,023 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Juu zaidi kati ya mita 3,100 na 3,900 hufuata kanda la vichaka vya "Erica" (mdamba) na juu yake kunamajanimajani tu kama "Helichrysum" hadi mita 4500.

neg:
Milima ya Nyakagando
Kilele kina urefu wa mita 1,386 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mkinga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Ohakwandali
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Sarakaputa
Kilele kina urefu wa mita 1,132 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Miamba ya kijana kwenye Mawenzi ilitokea miaka 448,000 iliyopita. Mawenzi huwa na mgongo wenye umbo la kiatu cha farasi mwenye ncha kali na kufunguka upande wa kaskazini-magharibi. Mgongo unakatwa na mabonde kadhaa na upande wa mashariki wa mlima umepungua kutokana na mmomonyoko. Mawenzi huwa na kilele cha pili kinachojulikana kwa jina la “Neumann Tower” chenye mita 4425.

neg:
Mlima Mwauporo
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mhundugulu
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Mnavu
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kwaraha
Kilele kina urefu wa mita 2,408 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kenya
Mlima Kenya ni volkeno rusu iliyokuwa hai kati ya miaka milioni 2.6 na 3.1 iliyopita. Kasoko ya awali ilikuwa pengine katika urefu wa m 6,000; juu kuliko Kilimanjaro. Tangu izimike, kumekuwa na vipindi viwili vya barafu. Barafuto za leo hazipiti m 4,650 .

neg:
Mlima Kokoto
Kilele kina urefu wa mita 1,941 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Kijumbura
Kilele kina urefu wa mita 1,659 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Chaluhangi
Una urefu wa mita 2,930 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Oldoinyo Orok
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Gonja
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Chikoo
Kilele kina urefu wa mita 170 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Kejanja
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mlima Lisenga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kilimanjaro (Volkeno)
Kilimanjaro ni volkeno ya rusu iliyojengwa na rusu za majivu, zaha na mata nyingine. Ni volkeno ndefu kuliko zote duniani nje ya Amerika Kusini.