query: Je,Zambia ilipata Uhuru mwaka upi?

pos:
Zambia
Tarehe 24 Oktoba 1964, Zambia ikawa huru na waziri mkuu Kenneth Kaunda akawa rais wa kwanza.

pos:
Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1962 Algeria, Burundi, Rwanda, na Uganda zikawa huru, na 1963 zikafuatia Zanzibar, Gambia na Kenya, na katika mwaka wa 1964 Malawi (Nyasaland), na Zambia (Rhodesia ya Kaskazini) zikapata uhuru.

neg:
Kabinda
1964 mkutano wa Umoja wa Muungano wa Afrika ulidai uhuru kwa maeneo ya Kireno katika Afrika kwa kuurodhesha Kabinda kama nchi ya 39 ya Afrika.

neg:
Yahya Jammeh
Yahya Abdul-Aziz Jemus Junkung Jammeh (* 25 Mei 1965) alikuwa rais wa nchi ya Gambia hadi tarehe 19 Januari 2017. Alichukua madaraka mwaka 1994 alipokuwa luteni wa jeshi mwenye umri wa miaka 29 na kupindua serikali ya mtangulizi wake Dawda Jawara.
Baada ya kutawala kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi aliunda chama cha "Alliance for Patriotic Reorientation and Construction" akachaguliwa mara ya kwanza kuwa rais mwaka 1996. Aligombea tena miaka 2001, 2006 na 2011. Alishinda kila mara lakini chaguzi zote zilikosolewa kuwa si halali.

neg:
Zambia
Jamhuri ya Zambia ni nchi ya Kusini mwa Afrika isiyo na mwambao baharini.

neg:
Bendera ya Jamhuri ya Kongo
Ilianzishwa Agosti mwaka 1958 Kongo ilipopata madaraka ya kujitawala ndani ya Umoja wa Kifaransa ikaendelea kuwa bendera ya taifa baada ya uhuru kamili mwaka 1960.
Mwaka 1970 wakati wa Jamhuri ya Watu wa Kongo bendera ilibadilishwa kuwa bendera nyekundu yenye nyota na jembe pamoja na nyundo za njano halafu majani ya mnazi ya kijani.

neg:
Kombe la Mataifa ya Afrika
Ule mpango wa timu 12, na tatu kila kundi kundi ulitumika tena miaka miwili baadaye, ambapo Tunisia iliyokuwa nyumbani iliwezwa kuondolewa katika shindano hili. Nigeria, ambayo ilifaulu katika Kombe la Dunia kwa mara ya kwanza katika historia, ilishinda shindano hili baada ya, kuchapa Zambia, ambayo mwaka kabla ilipatwa na msiba wa maafa ambapo wengi wa wachezaji wao waliaaga dunia katika ajali ya ndege wakielekea katika mchuano wa kufuzu katika kombe la dunia. Mchezaji wa mbele kutoka Nigeria , Rashidi Yekini, aliyekuwa akiongoza kwa mabao wa 1992 aliweza kuongoza tena kwa mabao matano mwaka huo.

neg:
Lusaka
Mji wa Lusaka ulianzishwa mwaka wa 1905 na wakoloni Wazungu kwenye mahali pa kijiji ambacho mwenyekiti wake aliitwa Lusaaka. Kwa vile Lusaka iko katikati ya nchi, mwaka wa 1935 wakoloni Waingereza walihamishia mji mkuu wao wa Rhodesia ya Kaskazini huko kutoka mji wa Livingstone. Baada ya kupata uhuru, Lusaka ikaendelea kama mji mkuu wa Zambia hadi hivi sasa.

neg:
Zambia
Baada ya wapelelezi Wazungu kufika katika karne ya 18, Zambia ikawa nchi lindwa ya Uingereza kwa jina la Northern Rhodesia mwishoni mwa karne ya 19.

neg:
Historia ya Afrika
Baada ya miaka miwili, katika mwaka wa 1966 Botswana (Bechuanaland) na Lesotho (Basutoland) zikajinyakulia uhuru. Mauritius na Swaziland katika mwaka wa 1968 na vile vile Guinea ya Ikweta. Hispania ikairudisha Ifni katika mwaka wa 1969 katika mamlaka ya Morocco.

neg:
Kwame Nkrumah
Aliendelea kuongoza serikali na mwaka 1957 wakati wa uhuru alibadilisha jina la nchi kuwa Ghana. Hii ilikuwa koloni la kwanza kupata uhuru katika Afrika ya Magharibi, baada ya Liberia. Mwaka huohuo alifunga ndoa na Fathia Helen Ritzk, Mkristo wa Kikopti kutoka nchi ya Misri.

neg:
Historia ya Liberia
Wamarekani Weusi hao walikuwa watumwa waliopata uhuru ambao kwa kushirikiana na chama cha American Colonization Society waliunda taifa hili na kutangaza uhuru wa nchi hiyo tarehe 26 Julai 1847.

neg:
Bendera ya Zanzibar
Baada ya kupata uhuru mwaka 1963 usultani uliongeza alama ya karafuu katika bendera yake.

neg:
Zimbabwe
Koloni la Uingereza lilianzishwa mwaka 1923 kwa jina la Southern Rhodesia.

neg:
Arusha (mji)
Hati rasmi za uhuru wa Tanzania zilitiwa sahihi hapa na Uingereza mwaka 1961.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Chama cha Zimbabwe African National Union (ZANU) kiliundwa mnamo 1963 huku Robert Mugabe akiwa Katibu wake Mkuu. Shirikisho la Rhodesia na Nyasaland lilivunjwa mnamo Dsemba 31, 1963 wakati Zambia na Malawi zikikaribia kupata uhuru. Serikali ilimweka Joshua Nkomo, kiongozi na mwanzilishi wa Zimbabwe African Peoples Union katika kizuilio mnamo 16 Aprili 1964 Northern Rhodesia ilipata uhuru na Southern Rhidesia ikawa eneo la ukoloni la Rhodesia mnamo Oktoba 1964.

neg:
Historia ya Gambia
Tarehe 21 Januari Jammeh alikubali kuachia.

neg:
Zambia
Aliyefuata tena ni rais Rupiah Banda (2008-2011), halafu Michael Sata wa Patriotic Front party (2008-2014).

neg:
Viwanja vya Mnazi Mmoja
Viwanja vya Mnazi Mmoja ni maeneo yaliyopo katika mji wa Dar es Salaam. Ni viwanja vinavyokumbusha uhuru wa Tanganyika tarehe 9 Desemba 1961 na muungano mwaka mmoja baadaye. Eneo la mnazi mmoja lina historia kubwa sana ya nchi. Kama mkutano wa kwanza wa TANU wa mwaka 1954 ulifanyikia hapo, Mwenge wa Uhuru, kutangazwa kwa Azimio la Arusha na raisi wa kwanza wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Zambia
Idadi kubwa ni wakulima wa kujitegemea, ingawa 44% wanaishi mijini.

neg:
Historia ya Zanzibar
Waanglikana wa chama cha Misheni ya Vyuo Vikuu kwa Afrika ya Kati U.M.C.A. (Universities` Mission to Central Africa) ambacho kiliundwa ili kutekeleza wito kutoka David Livingstone kuhubiri Injili na kukomesha utumwa katika Afrika, waliingia Zanzibar mwaka 1864.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Halafu koloni za Ujerumani hazikukabidhiwa tu kwa Uingereza (Tanganyika, sehemu za Kamerun na Togo), Ufaransa (sehemu kubwa za Kamerun na Togo), Ubelgiji (Rwanda, Burundi) na Afrika Kusini (Namibia) hivi lakini kama maeneo ya kukabidhiwa chini ya uangalizi wa Shirikisho la Mataifa. Utaratibu huu ulikuwa muhimu baadaye wakati wa uhuru. Namibia ilikuwa sehemu ya Afrika Kusini chini ya sheria za nchi ile lakini jumuiya ya kimataifa haikukubali kwa sababu Namibia ilikuwa kati ya maeneo ya kukabidhiwa - mwishoni Afrika Kusini iliiacha Namibia iwe huru mwaka 1990 miaka 44 baada ya mwisho wa shirikisho lenyewe.

neg:
Myanmar
Baada ya vita Burma ikapata uhuru wake tarehe 4 Januari 1948.

neg:
Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1977 Jibuti (Nchi ya Afars na Issas) iliyokuwa ikitawaliwa na Wafaransa ikarudi kwa wenyewe. Rhodesia (Zimbabwe) ikapata uhuru halisi mwaka wa 1980, na South West Africa, iliyokuwa ikitawaliwa na Afrika ya Kusini ikapata uhuru katika mwaka 1990 na kuitwa Namibia.

neg:
Bendera ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Bendera ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo imepatikana tangu Februari 2006 kutokana na katiba mpya ya nchi. Katiba iliazimia kurudi kwa mfano wa bendera iliyowahi kutumiwa kati ya 1963 na 1971 kabla ya nchi haijaitwa "Zaire". Buluu yake imebadilishwa kuwa buluu ya angani sawa na bendera ya uhuru ya mwaka 1960.

neg:
Tanzania
Tanganyika na Zanzibar zilikuwa nchi mbili tofauti hadi 1964, zilipoungana na kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hapo kiongozi wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipata kuwa Rais wa kwanza na kiongozi wa mapinduzi ya Zanzibar Abedi Amani Karume akawa Makamu wa Kwanza wa Rais.

neg:
Historia ya Zambia
Chama chake cha kijamaa United National Independence Party (UNIP) kilitawala kuanzia mwaka 1964 hadi 1991, kikiwa chama pekee halali kuanzia mwaka 1972.

neg:
Wazanaki
Mwaka [1961] aliipatia Tanganyika uhuru, halafu mwaka 1964 Tanganyika na Zanzibar ziliungana kuunda Tanzania. Mwl. Julius Kambarage Nyerere alifariki mwaka 1999 na kifo chake kilihuzunisha watu wa taifa lote la Tanzania.

neg:
Idi Amin
Aliendela kupanda vyeo vilivyopatikana kwa Waafrika katika jeshi la KAR na muda mfupi baada ya uhuru alipewa cheo cha luteni yaani afisa kamili kama mmoja wa Wauganda wawili. Baada ya uhuru wa Uganda mwaka 1962 alikuwa kapteni halafu mwaka 1963 meja. Mwaka 1964 alikuwa makamu wa mkuu na mwaka 1965 mkuu wa jeshi, mwaka 1970 mkuu wa mikono yote ya kijeshi. In 1970, he was promoted to commander of all the armed forces.

neg:
Historia ya Zambia
Baada ya kifo chake, Guy Scott alikaimu hadi uchaguzi wa tarehe 20 Januari 2015, ambapo Edgar Lungu alipata kuwa rais wa sita.

neg:
Jacob Zuma
Mwaka 1963 alikamatwa akafungwa jela miaka 10 huko Robben Island pamoja na Nelson Mandela. Baada ya kuondoka gerezani akatoka Afrika Kusini akashiriki katika shughuli za nje za ANC huko Msumbiji na Zambia.

neg:
Zambia
Chama chake cha kijamaa United National Independence Party (UNIP) kilitawala kuanzia mwaka 1964 hadi 1991, kikiwa chama pekee halali kuanzia mwaka 1972.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Mnamo 1968, YMCA ilifunguliwa na Gonarezhou National Park ikaaxhwa bila ulinzi. Umoja wa Mataifa ulikubalia vikwazo vya lazima dhidi ya Rhodesia kupitia kifungu cha 253 mnamo 29 Mei. Ian Smith, waziri Mkuu wa Rhodesia, na Harold Wilson, waziri mkuu wa Britain, walikutana katika HMS Fearless kwa mazungumzo kutoka 10 Oktoba hadi 13 Oktoba. George Thomson, katibu wa Nchi wa Kaswala ya Jumuia ya Madola na Maurice Foley, katibu mdogo wa Nchi ya Britain walizuru Rhodesia kwa mazungumzo mnamo 2 Novemba, ambayo yaliisha bila matokeo ya muhimu. George Thomson and Maurice Foley walikutana na wanamgambo waliotiwa kizuiziniJoshua Nkomo wa Zimbabwe African People's Union na Ndabaningi Sithole, mwanzilishi wa Zimbabwe African National Union, 7 Novemba.

neg:
Paul von Lettow-Vorbeck
Katika September 1918 Lettow-Vorbeck alivuka tena mto Ruvuma akarudi katika eneo la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (Tanzania, mkoa wa Songea) akiepukana na mapigano dhidi ya jeshi kubwa la Waingereza akapita hadi kuingia katika Rhodesia ya Kaskazini (Zambia) pasipo na jeshi la Kiingereza. Hapo kwenye siku ya 13 Novemba 1918 Waingereza walituma ujumbe ya kumwarifu kuwa vita ilikwisha tayari huko Ulaya. Walipatana kutopigania tena na tarehe 25 Novemba 1918 Lettow-Vorbeck aliongoza jeshi lake hadi mji wa Abercorn (sasa Mbala, Zambia) aliposalimisha amri na kukabidhi silaha kwa Waingereza. Wakati huu jeshi lake bado lilikuwa na Wajerumani 1155, askari Waafrika 1,168 na wapagazi 3,500.

neg:
Historia ya Zambia
Baada ya Kaunda kuanguka, Frederick Chiluba wa Movement for Multi-Party Democracy alitawala tangu mwaka 1991, akafuatwa na Levy Mwanawasa (2002-2008).

neg:
Bendera ya Panama
Bendera ya Panama imetungwa wakati nchi ilipotangaza uhuru wake kutoka Kolombia mwaka 1903 na kukubaliwa rasmi kwa maazimio mbalimbali ya bunge la nchi katika miaka 1904, 1925 na 1941.

neg:
Rangi za Umoja wa Afrika
Tangu kuenea kwa uhuru kwenye nchi za Afrika katika miaka ya 1950 na 1960 kuna nchi mbalimbali zilizochagua rangi zilezile kwa kuonyesha upendeleo wao kwa umoja wa Afrika. Ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya kutoka katika ukoloni mwaka 1957 ikateua rangi za Ethiopia kwa bendera yake.

neg:
Ufaransa
Makoloni yake mengi katika Afrika yalipata [[uhuru]] bila vita mnamo [[1960]]. Ila Aljeria, iliyowahi kutangazwa kuwa sehemu ya Ufaranya yenyewe, ilipata uhuru wake baada ya vita vikali vya kupigania uhuru vya miaka 1954 - [[1962]].

neg:
Historia ya Zimbabwe
Historia ya Zimbabwe inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Zimbabwe.

neg:
Historia ya Afrika
Kati ya miaka 1880 na 1912, Wazungu waligawana bara la Afrika, na nchi zote zikawa chini ya utawala wa Wazungu isipokuwa Liberia na Ethiopia.

neg:
Rhodesia
Rhodesia ni jina la kihistoria kwa ajili ya maeneo ya nchi za kisasa Zimbabwe na Zambia wakati wa ukoloni kuanzia 1895.

neg:
Historia ya Gambia
Tangu uhuru wa nchi zote mbili palikuwa na mpango wa kuziunganisha kwa njia ya shirikisho lililoanzishwa mwaka 1982 lakini Gambia ilitoka katika mapatano hayo mwaka 1989.

neg:
Zimbabwe
Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Chama cha Zimbabwe African People's Union (ZAPU) kiliundwa mnamo mnamo 1961 huku Joshua Nkomo akiwa kiongozi wake.

neg:
Bendera ya Zimbabwe
Hivyo bendera inaunganisha bendera ya nchi ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya ukoloni na bendera ya kwanza katika Afrika iliyopata uhuru baada ya ukoloni.

neg:
Zambia
Imepakana na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Tanzania upande wa kaskazini, Malawi upande wa mashariki, Msumbiji, Zimbabwe na Botswana upande wa kusini, Namibia na Angola upande wa magharibi.

neg:
Bendera ya Zambia
Rangi ni zilezile za Ethiopia au rangi za Umoja wa Afrika pamoja na rangi nyeusi.

neg:
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mwaka 1959 mkutano wa wanasiasa Wakongo ulidai uhuru wa nchi.

neg:
Historia ya Zanzibar
Usultani wa Zanzibar ulikuwa umepewa na Uingereza uhuru wake mwaka 1963. Kabla ya hapo, Waarabu walikuwa wamefaulu kudumisha katika mfululizo wa chaguzi utawala waliokuwa nao tangu zamani za Zanzibar kuwa chini ya Usultani wa Omani.

neg:
Tanganyika
Mwaka 1964 imeunganika na Zanzibar kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

neg:
Bamako
Tarehe 22 Septemba 1960 Mali ikapata uhuru wake Bamako ikawa mji mkuu wa jamhuri.

neg:
Rhodesia ya Kusini
Rhodesia ya Kusini lilikuwa jina la koloni la Uingereza katika nchi ya Kusini mwa Afrika iliyopata uhuru kwa jina la "Zimbabwe" tangu mwaka 1980.

neg:
Historia ya Zanzibar
Tarehe 10 Desemba 1963 Waingereza waliipa uhuru Zanzibar chini ya jumuiya ya madola.

neg:
Historia ya Afrika
Wazungu walianza kugundua bara la Afrika katika karne ya 15, wakati Wareno walipokuja kwenye fukwe za bara la Afrika kutafuta njia nyepesi na ya amani ya kufikia India, na kuweza kupata nafasi ya kushikilia biashara ya dhahabu na pembe na watumwa ambayo ilikuwa ikiendelea wakati huo katika bara la Afrika. Katika mwaka 1488 Bartolomeo Dias alizunguka Rasi ya Tumaini Jema (kwa Kiingereza: Cape of Good Hope), na katika mwaka 1498 Vasco da Gama alifika ufukwe wa Afrika Mashariki na kuendelea mpaka India.

neg:
Historia ya Tanzania
Zanzibar ilipata uhuru wake tarehe 10 Desemba 1963. Uhuru wa usultani ukadumu muda mdogo tu. Mapinduzi ya tarehe 12 Januari 1964 yakamuondoa Sultani. Mauaji ya familia nyingi zenye asili ya Kiarabu yakafuata.

neg:
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Koloni la Kongo ya Kibelgiji lilipata uhuru tarehe 30 Juni 1960.

neg:
Historia ya Tanzania
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961.

neg:
Historia ya Uganda
Uganda ilipata uhuru wake tarehe 9 Oktoba 1962 kwa katiba ya jamhuri yenye serikali ya kibunge.

neg:
Mkimbizi
Kufuatia Mauaji ya Kimbari ya Rwanda ya mnamo mwaka wa 1994, zaidi ya watu milioni mbili walikimbilia nchi jirani, hususan Zaire. Makambi ya wakimbizi baada ya hapo yalidhibitiwa na serikali ya awali na Wanamigambo wa Kihutu ambao walitumia makambi kama maeneo misingi ya kufanya mashambulizi dhidi ya serikali mpya nchini Rwanda. Hatua chache zilichukuliwa kuitatua shida hiyo na mgogoro haukuisha hadi wakati ambapo waasi walioungwa mkono na Rwanda walipowalazimisha wakimbizi kuvuka mpaka na kurudi Rwanda ndipo Vita vya Kwanza vya Kongo vilipoanza.

neg:
Zambia
Upande wa dini, karibu wote ni wafuasi wa Ukristo ambayo ndio dini rasmi kwa mujibu wa katiba ya nchi. 67% ni Waprotestanti, 21% ni Wakatoliki na 9% ni Wakristo wa aina nyingine.

neg:
Bendera ya Zambia
Bendera ya Zambia ni ya kijani. Katika kona ya chini kuna eneo ndogo la milia mitatu ya kusimama ya nyekundu, nyeusi na dhahabu. Juu yake iko tai ya dhahabu.

neg:
Historia ya Zambia
Aliyefuata tena ni rais Rupiah Banda (2008-2011), halafu Michael Sata wa Patriotic Front party (2008-2014).

neg:
Livingstone (mji)
Baada ya uhuru wa Zimbabwe, idadi ya watalii wengi waliotaka kuona maporomoko walipendelea kukaa upande wa Zimbabwe lakini tangu miaka ya nyuma matatizo ya kiuchumi na kisiasa ya Zimbabwe yalisababisha kupanda kwa idadi ya watalii upande wa Zambia.

neg:
Muungano wa Afrika Kusini
Tarehe 31 Mei 1961 nchi ilitangaza uhuru wake kama Jamhuri ya Afrika Kusini.

neg:
Bujumbura
Lakini, baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, Bujumbura ilichukuliwa na Ubeljiji ambapo Shirikisho la Mataifa ilisimamia Ruanda-Urundi. Jina la mji likabadilishwa kutoka Usumbura hadi Bujumbura. Burundi ilipopata uhuru, mwaka wa 1962.

neg:
Tanganyika
Tanganyika ilikuwa sehemu kubwa ya koloni ya Ujerumani hadi vita kuu ya kwanza ya Dunia. Baada ya 1916 ilivamiwa na Uingereza na Ubelgiji. Kuanzia 1922 Tanganyika ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa lililokuwa chini ya Uingereza na nchi huru kati ya 1961 hadi 1964, mwaka wa kwanza kama ufalme, halafu kama jamhuri.

neg:
Zimbabwe
Baada ya miaka 14 ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia Waafrika katika miaka ya 1970, mapatano ya mwaka 1979 yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la Zimbabwe mwaka 1980.

neg:
Historia ya Gambia
Mwaka 2013 Jammeh alitoa Gambia katika Jumuiya ya Madola kama chombo cha ukoloni mamboleo.

neg:
Namibia
Imepata uhuru wake kutoka Afrika Kusini mwaka 1990.

neg:
Mapinduzi ya Zanzibar
Usultani wa Zanzibar ulikuwa umepewa na Uingereza uhuru wake mwaka 1963. Kabla ya hapo, Waarabu walikuwa wamefaulu kudumisha katika mfululizo wa chaguzi utawala waliokuwa nao tangu zamani za Zanzibar kuwa chini ya Usultani wa Omani.

neg:
Kabinda
Wakati wa mapinduzi ya Ureno ya 1974/75 iliyoleta uhuru wa koloni zake kikundi cha kupigania uhuru wa Kabinda FLEC kiliandaa kutangaza serikali mpya. Lakini MPLA ya Angola haikukubali ilituma wanajeshi waliotwaa mamlaka mwisho wa 1975.

neg:
Zimbabwe African National Union
1975 kulitokea farakano baada ya kuuawa kwa Chitepo na azimio la Sithole la kutafuta usuluhisho bila mabavu wa vita ya ukombozi.
Wakati ule ZANU iligeukia kuwa harakati wa Kishona ilhali Wandebele walisimama upande wa Sithole au kwa upande wa ZAPU. Katibu Mkuu Robert Mugabe alikuwa kiongozi mpya wa ZANU.

neg:
Historia ya Tanzania
Tarehe 26 Aprili 1964 Tanganyika na Zanzibar ziliungana kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hapo kiongozi wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipata kuwa Rais wa kwanza (1964-1985) na kiongozi wa mapinduzi ya Zanzibar Abedi Amani Karume akawa Makamu wa Kwanza wa Rais.

neg:
Historia ya Afrika
Vile vile, katika mwaka huohuo wa 1960 Congo (Kinshasa), Nigeria, Somalia, na Togo zikapata uhuru, na katika mwaka wa 1961 Sierra Leone na Tanganyika zikapata uhuru, na Afrika ya Kusini ikawa Jamhuri.

neg:
Sierra Leone
Mwaka 1961 Sierra Leone ilipewa uhuru wake.

neg:
Historia ya Zambia
Historia ya Zambia inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Zambia.

neg:
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Koloni la Kongo ya Kibelgiji lilipata uhuru tarehe 30 Juni 1960.

neg:
Historia ya Gambia
Hadi 1994 Gambia ilifuata mfumo wa demokrasia ya vyama vingi lakini mwaka ule uasi wa wanajeshi ulipindua serikali na kuwa chanzo cha utawala wa Yahya Jammeh aliyekuwa kiongozi, kwanza kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi, baadaye kama rais aliyechaguliwa mwaka 1996 na tena miaka 2001, 2006 na 2011. Isipokuwa mwaka 2001 wapinzani na watazamaji wa nje walilalamika ya kwamba kura hizi hazikuwa huru.

neg:
Joshua Nkomo
Serikali ambayo haikwa maarufu ilioyitwa Zimbabwe-Rhodesia ilioyokuwa inaongozwa na Abel Muzorewa iliundwa mwaka 1979kati ya Ian Smith na Ndabaningi Sithole’s . ZANU ambayo kwa wakati huo, ilikuwa tayari imeshagawanyika kutokana na Mambo ya kijeshi ya Mugabe. Lakini vita ilioyanzishwa na Nkomo na Mugabe viliendelea bila kupiganwa. Na Uingereza pamoja na Marekani havikuweka vikwazo katika nchi hiyo
Uingereza ulivishawishi vyama hivyo kwenda katika Lancaster House mwezi wa tisa mwaka 1979, kwa ajili ya kuanzisha katiba na kuitisha uchaguzi upya. Mugabe na Nkomo walifanya makubaliano yaliyoitwa Patriotic Front (PF) katika makubaliano yaliyoendeshwa na Lord Carrington. Uchaguzi ulifanyika mwaka 1980, na katika macho ya wengi chama cha ZAPU kilichokuwa kinaongozwa na Nkomo kilishindwa katika uchaguzi huo na chama cha ZANU kilichoongozwa na Mugabe
Matokeo ya uchaguzi huo. Yaliweka vyama vyote viwili ZAPU na ZANU katika vyama vinavyoegamia mfumo wa kikabila , yaani chama cha ZANU kikiwa na iadi kubwa ya ya kabila la Shona na chama cha ZAPU kikiwa na idadi kubwa ya kabila la Ndebele Nkomo alikaribishwa katika sherehe ya uraisi lakini alikataa.

neg:
Gambia
Mwaka 2015 Jammeh alitangaza Gambia kuwa nchi ya Kiislamu.

neg:
Rwanda
Uhuru katika mwaka 1961 ulifika pamoja na vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya Wahutu na Watutsi. Uhusiano kati ya vikundi hivi viwili uliendelea kuwa vigumu.

neg:
Nigeria
Nigeria imepata uhuru wake tarehe 1 Oktoba 1960, ikiunganisha maeneo ya koloni la Nigeria na sehemu ya kaskazini ya eneo lindwa la Kamerun ya Kiingereza.

neg:
Kenya
Mfumo wa kwanza wa elimu nchini Kenya baada ya uhuru uliletwa na wakoloni Waingereza. Baada ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963, Tume ya Ominde iliundwa ili kuleta mabadiliko ya kielimu ambayo yangeakisi matarajio ya taifa huru la Kenya. Tume hii ilimulika maswala ya usawa na umoja, ambayo yalikuwa maswala muhimu wakati huo. Mabadiliko ya kilichofundishwa katika historia na geografia yalifanywa ili kuakisi umoja wa kitaifa. Kati ya 1964 na 1985, mfumo wa 7-4-2-3 ulifuatwa (miaka saba masomo ya msingi, miaka minne sekondari ya daraja la chini, miaka miwili sekondari ya daraja la juu, na miaka mitatu masomo ya chuo kikuu). Shule zote zilifuata mtaala mmoja.

neg:
Zimbabwe African National Union
Chama kilianzishwa mwaka 1983 kama farakano kutoka chama cha ZAPU na mchungaji Ndabaningi Sithole (1920-2000) pamoja na wakili Herbert Chitepo wasiopendezwa na mwelekeo mkali wa Joshua Nkomo kiongozi wa ZAPU na mweleko wake upane wa Umoja wa Kisovyeti.

neg:
Zambia
Nchi kwa sehemu kubwa ni nyanda za juu kuanzia mita 1.000 hadi 1.400 juu ya UB. Milima ya Muchinga imepanda hadi mita 2.164, kilele cha juu kabisa kiko kwenye mita 2.301 huko milima ya Mafinga Hills.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Ian Smith aliitangaza Rhodesia kuwa huru kutoka kwa UK mnamo 11 Novemba 1965. Serikali ya Rhodesia iliunda katiba mpya. Herold Wilson, waziri Mkuu wa Britain aliutangaza uhuru huo usio wa halali na kitendo cha uzushi mnamo 12 Novemba. KItengo cha Usalama wa Umoja wa Mataifa kiliutangaza uhuru huo usio halali mnamo 19 Novemba, huku ukiita Britain kumaliza mzozo huo. Serikali ya Britain ilimtimua Gavana na Direkta wa Hazina ya Rhodesia na ikasimamisha hazina zote za Rhodesia nchini Britain mnamo 3 Desemba. Harold Wilson, Britain iliiwekea Rhodesia Vikwazo vya Kiuchumi, huku Waziri Mkuu wa Britain akiuomba umoja wa Mataifa kusaidia katika kmaliza mzozo huo mnamo 16 Desemba. Britain ilitangaza vikwazo vya Mafuta kuingia Rhodesia mnamo 17 Desemba.

neg:
Uislamu nchini Zambia
Ujio wa Uislamu nchini Zambia unarudi nyuma kabisa katika karne ya Hijri ya nne wakati Waislamu wanaanzisha imarati katika pwani ya Afrika Mashariki. Katika zama hizo wafanyabiasha wa Kiislamu walipanua biashara zao hadi maeneo ya ndani na kufikia Zambia katika zama za nasaba ya Omani Al Bu Said. Wafanyabiashara Waarabu waliingia Zambia kutoka katika makao yao makuu ya biashara katika pwani ya Tanzania, Malawi na Msumbiji.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilishinda kila uchaguzi chini ya utawala wa kikoloni ikawa chama cha kuongoza Tanganyika hadi ilipopata uhuru wake mwaka 1961. Katiba ya Taifa ya mwaka 1962 ilifanya TANU kuwa chama cha pekee nchini ikifuata mfano wa nchi za kijamaa zenye muundo wa siasa ya chama kimoja.

neg:
Historia ya Zambia
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.

neg:
Historia ya Gambia
Mwaka 2015 Jammeh alitangaza Gambia kuwa nchi ya Kiislamu na mwaka uliofuata alitangaza Kiarabu kuwa lugha rasmi badala ya Kiingereza.

neg:
Achieng Oneko
Oneko alikuwa mmoja wa wapigania uhuru sita ambao walikamatwa na serikali ya kikoloni ya Uingereza wilayani Kapenguria mwaka wa 1952. Wanachama wengine wa kikundi hicho waliokuwa wanajulikana kama "Kapenguria six" walikuwa Jomo Kenyatta, Paul Ngei, Bildadi Kaggia,Kungu Karumba na Fred Kubai. Wasita hao walikamatwa kwa madai ya kuhusishwa na harakati ya Uasi ya Mau Mau. Wasita hawa waliachiliwa miaka tisa baadaye, mnamo mwaka wa 1961, miaka miwili kabla ya Kenya kupata uhuru.

neg:
Muungano wa Afrika
Baada ya mazungumzo marefu wazo hilo lilikubaliwa na viongozi wa nchi huru za Afrika akiwemo Mwalimu Julius Kambarage Nyerere wa Tanzania. Hivyo basi umoja wa Afrika OAU ambao sasa unaitwa AU uliundwa mwaka 1963 nchini Ethiopia iliyokuwa nchi ya pekee ya Afrika ambayo ilifaulu kujitetea dhidi ya uenezaji wa ukoloni katika karne ya 19. Addis Ababa ndipo makao makuu yake. Nyerere na Nkrumah walifikiri zaidi ni kwa vipi bara la Afrika lingeungana.
Nyerere na mwenzake Brazaville na kikundi cha Monrovia walitaka hatua hizo za kutengeneza nchi moja ya Afrika zisiharakishwe. Nyerere alitoa mawazo ambayo kwake yeye aliona yasingeruhusu muungano wa haraka kama alivyotaka Nkrumah.

neg:
Burundi
Mwaka 1962 Umoja wa Mataifa uliamua kuipa Ruanda-Urubdi uhuru kamili, lakini kila nchi pekee.

neg:
Boma la Kale, Dar es Salaam
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Dar es Salaam ilivamiwa na jeshi la Uingereza kwenye mwaka 1916. Tanganyika iliendelea kuwa chini ya Uingereza na Dar es Salaam kuwa mji mkuu. Boma la Kale lilikuwa kituo cha polisi hadi uhuru wa nchi tarehe 9 Desemba 1961.

neg:
Rhodesia ya Kaskazini
Rhodesia ya Kaskazini (kwa Kiingereza: Northern Rhodesia) ilikuwa jina la koloni halafu eneo lindwa la Uingereza katika Afrika ya Kusini lilipopata uhuru wake kwa jina la Zambia tarehe 24 Oktoba 1964.

neg:
Tunisia
Tarehe 20 Machi 1956 ilipata uhuru.

neg:
Umoja wa Muungano wa Afrika
Umoja wa Muungano wa Afrika (Kiingereza: Organisation of African Unity, OAU; Kifaransa: Organisation de l'Unité Africaine, OUA) ulikuwa jumuiya ya nchi huru za Afrika iliyoanzishwa 1963 na kudumu hadi 2002. Ulikuwa mtangulizi wa Umoja wa Afrika ambao ni jumuiya ya nchi za Afrika tangu Julai 2002.

neg:
Historia ya Namibia
Mwaka 1978 Umoja wa Mataifa uliamua ya kwamba Afrika ya Kusini-Magharibi unapaswa kupewa uhuru. Baada ya miaka ya vita vya kupigania uhuru kati ya SWAPO na jeshi la Afrika Kusini, mchakato wa kimataifa wa kuelekea uhuru ulianza mwaka 1988 na hatimaye mwaka 1990 nchi ilipata uhuru wake kwa jina la Namibia.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Mchezaji wa Criketi Ebrahim Essop-Adam alizaliwa mjini Harare mnamo 16 Novemba. Serikali ilipanga kura za maoni kwa katiba mpya na kugeuza ncchi hiyo kuwa taifa mnamo 24 Juni. British Residual Mission mjini Salisbury pamoja na Chiumba la Rhodesia Jijini London zote zilifungwa mnamo 14 Julai 1969.


query: Mkufunzi wa real madrid anaitwaje?

pos:
Zinedine Zidane
Zinedine Yazid Zidane (maarufu kama "Zizou"; alizaliwa tarehe 23 Juni 1972) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Ufaransa na klabu ya Real Madrid aliyecheza kama kiungo mshambuliaji. Kwa sasa ni kocha wa Real Madrid.

neg:
Keylor Navas
Keylor Antonio Navas Gamboa alizaliwa tarehe 15 Disemba 1986 nchini Costa Rica anajulikana kama Keylor Navas ni mchezaji wa mpira wa miguu anayecheza nafasi ya golikipa katika klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Costa Rica.

neg:
Salomon Kalou
Meneja wa zamani wa Chelsea Jose Mourinho alimsifu mchezaji huyu kutoka Ivory Coast kama kijana mwenye bidii,anayeweza kufanya vitu vingi, mwenye nia ya kuboreka, na asiye na uwoga.. Kalou alikiri kwamba alileta kamera katika mazoezi yake ya kwanza katika kituo cha mafunzo cha Chelsea kilicho Cobham kwa sababu hakuweza kuamini kwamba atakuwa anacheza na wachezaji maarufu kama Michael Ballack, John Terry na Didier Drogba. Akielezea uzoefu huo , Kalou alisema:
"Hii ilikuwa ndoto ya maisha yangu na sikutaka kuamka na kutambua kuwa haikuwa kweli."
Kulingana na Soccernet, Kalou alibaini kuwa mchezaji ambaye alikuwa anataka kumuiga alikuwa mshambulizi wa Ufaransa na mshikilia rekodi ya mabao katika klabu ya Arsenal ,Thierry Henry, wa Barcelona, na hujaribu kuiga ujuzi wa Henry akipata nafasi. Mapenzi yake kwa mchezo wa Henry ulikuwa sababu ya uamuzi wake wa kucheza katika ligi kuu ya Uingereza, kwani ni ligi hii ambayo Henry alikuwa nyota.

neg:
Luis Enrique
Luis Enrique Martínez (anajulikana kama Luis Enrique tu; alizaliwa 8 Mei 1970), ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Hispania na sasa ni meneja wa klabu ya FC Barcelona.

neg:
Zinedine Zidane
Zidane alienda AS Cannes kwa muda wa wiki sita,lakini akiishiia kukaa kwenye klabu kwa miaka minne.Ambapo aliacha familia yake alikaribishwa na meneja wa Cannes,Jean-Claude Elineau alipokaa na wenzake kama familia alikuta ushindani mkubwa.

neg:
Real Madrid
Timu imecheza mechi zake za nyumbani katika uwanja wa Santiago Bernabéu wenye uwezo wa 81,044 huko downtown Madrid tangu mwaka 1947. Tofauti na mashirika mengi ya michezo ya Ulaya, wanachama wa Real Madrid (kijamii) wamemiliki na kuendesha klabu hiyo katika historia yake.

neg:
Isco
Fransisco Román Alarcón Suárez (maarufu kama Isco; alizaliwa 21 Aprili 1992) ni mchezaji wa Real Madrid na timu ya taifa ya Hispania anayecheza kama kiungo mshambuliaji. Ni mchezaji anayejulikana kuwa ni mmoja kati ya viungo washambuliaji bora kabisa duniani.

neg:
Frank Yallop
Mnamo 7 Juni 2006, Yallop alijiuzulu kama kocha wa timu ya taifa ya soka ya Kanada, akatangazwa kama kocha mpya wa Los Angeles Galaxy. Tarehe 4 Novemba 2007,ilitokea kuwa Yallop aliajiriwa kama kocha mkuu wa San Jose Earthquakes tena katika msimu wa 2008.Ruud Gullit,Mholanzi maarufu, alichukua nafasi yake.

neg:
Manchester United F.C.
Kabla ya kuanza kwa msimu wa 2008-09, United walishiriki na kushinda tuzo ya ngao yaFA Community Shield ya 2008. United walifunga Portsmouth katika mikwaju ya penalti 3-1, washindi wa Kikombe cha FA cha 2007-08, baada ya mechi kukamilika kwa sare tasa ya 0-0 ndani ya dakika 90. Mnamo tarehe 21 Desemba 2008, United waliongezea nishani zaidi kwenye hazina yao ya tuzo kwa kushinda katika fainali ya Kombe la Ulimwengu la Vilabu vya FIFA kwa kuishinda LDU Quito kutoka Ecuador kwa bao 1-0 kule Japan, Wayne Rooney ndiye aliyefunga bao la ushindi. Miezi miwili baadaye, waliliongezea kombe la Ligi ya 2009 katika hazina yao ya tuzo kwa kuishinda Tottenham Hotspur mabao 4-1 kwenye mikwaju ya penalti. Mnamo tarehe 16 Mei, United waliweza kuwahi taji la 11 katika Ligi ya Primia - na taji la ujumla la 18 katika Ligi – baada ya kuenda sare tasa ya 0-0 nyumbani kwao wakicheza na Arsenal huku wakishinda mataji matatu mtawalia ya Ligi ya Premier kwa mara ya pili. Mnamo tarehe 27 Mei 2009, Barcelona waliweza kuishinda Manchester United mabao 2-0 katika fainali ya Ligi Mabingwa kule Rome, yaliyofungwa na Samuel Eto'o na Lionel Messi. Fainali ya Ligi ya Mabingwa ilitokea kuwa mechi ya mwisho kwa Carlos Tévez – ambaye mkataba wake ulikamilika mnamo tarehe 30 Juni – na Christiano Ronaldo – aliyeuzwa kwa Real Madrid kwa gharama ya milioni £80, kuvunja rekodi ya dunia ya kuhamisha na kusajiliwa kwa Kaka na Real Madrid kutoka Milan kwa gharama ya milioni £56. Hata hivyo, United waliitikia hasara hizo kwa kumhamisha na kumsajili Michael Owen bila gharama yoyote, Antonio Valencia kwa milioni £17 na Gabriel Obertan kwa gharama ya milioni £3.

neg:
Gerard Pique
Piqué alihamia Manchester United mnamo Oktoba 2004, kwa nafasi ya marehemu John O'Shea katika ushindi wa Kombe la Ligi kwenye Crewe Alexandra kama kituo cha chake. Alifanya kazi yake ya kwanza tarehe 29 Machi 2006 dhidi ya West Ham United, katika mechi ya Ligi Kuu ya Old Trafford, akicheza nyuma, kwa kuwa Gary Neville hakuwepo kwasababu ya kuumia.
Mnamo tarehe 5 Mei 2007, ilitangazwa kwamba Piqué atakaa Old Trafford kwa msimu unaofuata. Sir Alex Ferguson alikuwa na nia ya kutathmini fomu ya Piqué huko La Romareda tarehe 6 Mei 2007, kabla ya mkutano ambapo vyama viwili vinaweza kujadili matarajio ya baadaye ya Piqué na klabu hiyo. Hata hivyo, Ferguson hakuweza kuhudhuria kwa sababu ya matatizo ya ndege.

neg:
Rodrigo Moreno Machado
Rodrigo Moreno Machado (anajulikana tu kama Rodrigo; amezaliwa tarehe 6 Machi mwaka 1991) ni mchezaji wa soka wa Hispania anayecheza kama winga au mshambuliaji.

neg:
Dani Carvajal
Daniel "Dani" Carvajal Ramos (alizaliwa tarehe 11 Januari 1992) ni mchezaji wa klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Hispania kama beki wa kulia.

neg:
Mwalimu wa Kanisa
Jina hilo linatolewa na Papa au Mtaguso. Mpaka sasa, katika miaka karibu 2000 ya historia ya Kanisa wanaume 32 na wanawake 4 tu wamepewa heshima hiyo.

neg:
Alvaro Morata
Kwa Real Madrid, Morata alishinda kwenye La Liga na Ligi ya Mabingwa kabla ya kujiunga na Chelsea mwaka 2017 kwa £ 58 milioni.

neg:
Jorge Merodio
Jorge Resurrección Merodio (anajulikana sana kwa jina la Koke; alizaliwa Vallecas, jijini Madrid, 8 Januari 1992) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anachezea timu ya Atletico Madrid na timu ya taifa ya Hispania kama kiungo wa kati.

neg:
Marcelo Vieira
Marcelo Vieira da Silva Junior (alizaliwa tarehe 12 Mei 1988) ni mchezaji wa klabu ya Real Madrid ya Hispania na mchezaji wa timu ya taifa ya Brazil. Anacheza kama beki wa kushoto na pia anaweza kucheza kama winga wa kushoto.

neg:
Gareth Bale
Tarehe 1 Septemba 2013 aliuzwa Real Madrid kwa ada ya £ 90 milioni,na January 2016 vyombo vya habari vilisema uhamisho huo ulivunja rekodi ya dunia kwa kumpita Cristiano Ronaldo (£80) mwaka 2009. Akiwa Real Madrid alicheza sehemu kubwa na kuiwezesha kushinda 2013-14 Copa Del Rey, UEFA Champions League na kufunga kwenye mashindano hayo mawili. Alishinda UEFA Super cup na kuiwezesha timu yake kushiriki FIFA Club World Cup.

neg:
David de Gea
Huvaa namba moja mgongoni. Mchezaji huyu mwenye umri wa miaka 26 kamili kwa sasa. Mchezaji huyu alitokea Atletico Madrid na kisha kwenda Manchester United.

neg:
Arsene Wenger
Vilevile kwa kukuza vipaji kwa klabu, Wenger pia ameonekana kufufua wasifu ya wachezaji wakongwe akiwa Arsenal. Dennis Bergkamp, ambaye alikuwa amesajiliwa na Arsenal mwaka mmoja kabla Wenger kijiunga na Arsenal, alifikia upeo wake chini ya uonngozi wa Wenger. Wenger pia alisaidia mwanafunzi wake wa awali akiwa Monako, Thierry Henry, kuwa mchezaji wa hadiri ya dunia na kumwona akiwa nahodha na mfungaji bora wa boa kwa historia ya Arsenal.

neg:
Lucas Radebe
Mwishoni mwa msimu wa mwaka wa 2005, Radebe alistaafu kutoka kandanda ya utaalamu katika mechi ya ushuhuda iliyohudhuria na wachezaji nyota pamoja na watu wakuu katika uwanja wa Elland Road na ambayo ilishirikisha wachezaji kutoka pande zote za dunia, na wachezaji wa zamani na wa sasa wa Leeds United. Amepewa jukumu kama mmoja wa wakufunzi wa Leeds United.

neg:
Arsene Wenger
Wenger mara nyingi imekuwa akikosolewa na meneja wengine wa wa Ligi kuwa amekosa kuchezesha wachezaji kutoka uingereza , hasa katika Ligi ya Mabingwa. Aliyekuwa meneja wa West Ham United, Alan Pardew alisema kuwa mafanikio ya Arsenal katika Ligi ya mabingwa si lazima kuwa ushindi kwa soka ya Uingereza". Wenger aliona suala la utaifa kama lisilo na msingi wowote na akasema, "Wakati wewe unawakilisha klabu, ni kuhusu maadili na sifa, si kuhusu paspoti", pia inaonyesha kuwa kulikuwa na kile kipengele cha kirangi alivyosema Pardew. Katika kukabiliana, Pardew alisema kuwa, "Meneja ambaye ameowa mswidi na amawazajili wachezaji kutoka duniani kote huwezi kuitwa mpaguzi wa rangi." Wajambuzi wengine, pamoja Trevor Brooking, mkurugenzi wa mpira wa maendeleo katika shirikisho la kandanda, alitetea Wenger. Brooking alibainisha kuwa ukosefu wa wachezaji kutoka Uingereza katika mojawebo ya vilabu yenye mafanikio zaidi katika Uingereza ilikuwa tafakari ya kutokuwepo na talanta nchini Uingereza kuliko Wenger mwenyewe. Wachezaji kadhaa wa Uingereza walianzia wasifu wao Arsenal chini ya usimamizi wa Wenger, wakiwemo David Bentley, Steve Sidwell, Jermaine Pennant, Mathayo Upson na Ashley Cole na vijana wa Uingereza wenye vipaji kama vile Theo Walcott, Kieran Gibbs na Jack Wilshere na sasa wanajenga wasifu wao katika Arsenal.

neg:
Atlético Madrid
Atletico Madrid ni timu ya soka ya Madrid, mji mkuu wa Hispania, ambayo hucheza La Liga.

neg:
Cristiano Ronaldo
Katika Hispania, Ronaldo ameshinda tuzo 13, ikiwa ni pamoja na mataji mawili ya La Liga,mataji mawili ya Copa del Rey,mataji matatu ya Ligi ya Mabingwa na michuano mawili ya UEFA Super. Baada ya kujiunga na Real Madrid, Ronaldo alimaliza mchezaji wa Ballon d'Or mara tatu, nyuma ya Lionel Messi, mpinzani wake wa kazi, kabla ya kushinda Ballons d'Or ya 2013 na 2014.

neg:
Borja Mayoral
Borja Mayoral Moya (alizaliwa tarehe 5 Aprili 1997) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Hispania ambaye anacheza kama mshambuliaji katika timu ya klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Hispania.

neg:
Zinedine Zidane
Baada ya kustaafu alikuwa kocha msaidizi wa Real Madrid chini ya Carlo Ancelotti msimu wa 2013-14. Baada ya kushinda UEFA Champions League na Copa del Rey, Zidane alikuwa kocha wa Real Madrid B.

neg:
André Villas Boas
Andre Villas Boas (amezaliwa 17 Oktoba 1977 mjini Porto) ni kocha wa mpira wa Kireno. Yeye ni mwanafunzi wa José Mourinho.

neg:
Borja Mayoral
Tarehe 2 Machi 2016, kutokana na kuumia kwa Karim Benzema, meneja Zinedine Zidane alimpa Borja Mayoral nafasi ya kucheza kwa mara ya kwanza katika mechi ya Real Madrid dhidi ya Levante UD. Siku ya mwisho ya msimu wa akiba, alifunga mara mbili kwa ushindi wa 6-1 dhidi ya La Roda CF.

neg:
Rafael Correa
Rafael Vicente Correa Delgado (*6 Aprili 1963) ni mwanasiasa nchini Ekuador na tangu Januari 2007 amekuwa rais wa nchi hiyo. Ni Mkristo (Kanisa Katoliki), humanist na mchumi. Aliapata elimu yake katika vyuo vikuu vya Ekuador, Ubelgiji na Marekani. Yeye anasema Kihispania, Kiingereza, Kiquechua na Kifaransa.

neg:
Francisco Carrasco
Francisco José Carrasco (alizaliwa mnamo 6 Machi 1959) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye alicheza kama mshambuliaji wa timu ya FC Barcelona, na sasa ni kocha wa timu ya FC Malaga.

neg:
Marcos Alonso Mendoza
Alianza kazi yake na Real Madrid, lakini alifanya jina lake na Bolton Wanderers nchini England na baadaye na Fiorentina nchini Italia. Mafanikio yake katika klabu hiyo ya mwisho ilisababisha Chelsea kumsajili kwa wastani wa milioni 24 milioni mwaka 2016.

neg:
Mohamed Zidan
Kutokufahamiana na kocha wa Werder Bremen:
Zidan alikua hana uhusiano mzuri na kocha wa Bremen bwana Thomas Schaaf kutokana na kutokumshirikisha mara nyingi katika mechi baada ya kocha huyo kufadhilisha washambuliaji maarufu duniani kama vile Miroslav Klose (Mshambuliaji wa timu ya Taifa ya Ujerumani) na Hugo Almeida (Mshambuliaji wa timu ya Taifa ya Ureno)na Ivan Klasnic (Mshambuliaji wa timu ya taifa ya Kroatia).

neg:
Sergio Romero
Sergio German Romero (alizaliwa 22 Februari 1987) ni mchezaji wa soka wa Argentina ambaye anacheza kama golikipa wa klabu ya Uingereza Manchester United na timu ya taifa ya Argentina.

neg:
Jose Callejon
Alikuwa mchezaji wa klabu ya Real Madrid. Mwaka 2011 alirudi kwenye timu yake ya awali na, miaka miwili baadaye, akaenda kwa Napoli.

neg:
El Clásico
El Clásico (matamshi ya Kihispania: [el klasiko]; ya Kikatalani: El Classsic, kwa Kiingereza "The Classic") ni jina la mechi kati ya wapinzani wenye nguvu wa nchini Hispania Real Madrid FC na FC Barcelona.

neg:
Mwalimu
Kazi hiyo inaweza kufanywa na yeyote katika nafasi maalumu, kwa mfano mzazi au ndugu akimfundisha mtoto nyumbani, lakini kwa wengine ndiyo njia ya kupata riziki inayomdai karibu kila siku kwa miaka mingi, kwa mfano shuleni. Huko mwalimu anatakiwa kuwa na shahada au stashahada, kadiri ya sheria za nchi na ya ngazi ya elimu inayotolewa.

neg:
Saul Niguez
Amezaliwa huko Elche, Alicante, Jumuiya ya Valencian. Saúl alihamia Atletico Madrid mwaka 2008 akiwa na umri wa miaka 13, baada ya kuanza timu ya vijana ya Real Madrid jirani. Alifanya mwanzo wake wa kwanza mwaka 2010-11, akiwa na akiba katika mgawanyiko wa tatu, na lengo lake la kwanza lilikuwa limefanikiwa 3-1 dhidi ya Extremadura UD mnamo tarehe 10 Aprili 2011, msimu wake wa pekee wa mwisho kumaliza.

neg:
Alfredo Di Stefano
Alfredo Di Stefano (4 Julai 1926 - 7 Julai 2014) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Argentina na timu ya klabu ya Real Madrid aliyecheza katika nafasi ya mshambuliaji.

neg:
Ricardo Gallego
Ricardo Gallego (alizaliwa 8 Februari 1959) ni mchezaji wa zamani wa timu ya taifa ya Hispania na klabu ya Real Madrid aliyekuwa anacheza katika nafasi ya kiungo.

neg:
André Villas Boas
Alikuwa ni msaidizi wa Mourinho katika timu ya Porto mwaka 2003, Chelsea 2004-2007 na hatimaye na Inter Milan mwaka 2008. Baada ya msimu wa 2009, aliamua kuwa kocha mkuu wa Académica de Coimbra. Hivi sasa ni kocha wa timu ya  Shanghai SIPG iliyokuwa ikifunzwa na Sven-Göran Eriksson.

neg:
Arsene Wenger
Ingawa Wenger amefanya baadhi ya uzajili ya wachezaji wenye pesa mingi kwa Arsenal, rekodi ya matumizi yake ni nadra zaidi kuliko timu nyingine inayoongoza Ligi. Utafiti wa mwaka wa 2007,ilipata kuwa alikuwa meneja wa pekee kwenye Ligi eamefanya faida kwa uhamisho wa wachezaji, na kati ya mwaka wa 2004 na mwaka wa 2009 Wenger alifanya faida wastani ya pauni dola million nne nukta nne kwamsimu kutokana na uhamisho, mbali zaidi kuliko vilabu vingine vyovyote. Mfano mzuri ni ya ununuzi wa Nicolas Anelka kutoka Paris St Germain kwa pauni elfu mia tano tuna baadaye kuuzwa pauni millioni ishirini na mbili kwa Real Madridbaada ya miaka miwili tu. Hiyo ilimwezesha Wenger kununua wachezaji watatu, wakiwemo Thierry Henry, Robert Pires na Sylvain Wiltord, ambao wote walicheza nafasi muhimu katika kushinda mataji mawili katika msimu wa 2001-02 na kushinda ligi katika msimu wa 2003-04.

neg:
Real Madrid
Klabu ilikuwa inakadiriwa kuwa yenye thamani ya € 3,24 bilioni ($ 3.65 bilioni) mwaka 2015, na msimu wa 2014-15 ilikuwa klabu ya soka ya juu ya dunia, na mapato ya kila mwaka ya € 577,000. Klabu hiyo ni mojawapo ya timu zilizoungwa mkono sana duniani. Real Madrid ni moja ya wanachama watatu wa wanzilishi wa La Liga ambao hawajawahi kuchanganywa na mgawanyiko wa juu, pamoja na Athletic Bilbao na Barcelona. Klabu hiyo ina mashindano mengi na ya muda mrefu, hasa El Clásico na Barcelona na El Derbi na Atlético Madrid.

neg:
James Rodriguez
James akawa maalumu katika Ulaya wakati wake katika Porto, kushinda vikombe kadhaa na tuzo binafsi wakati wa miaka yake mitatu katika klabu. Mwaka 2014, james akinunuliwa kutoka AS Monaco na Real Madrid kwa ada ya uhamisho wa € milioni 80, na kumfanya kuwa mmoja ya wachezaji ghali katika mpira wa miguu.

neg:
Fernando Torres
Fernando José Torres Sanz (matamshi ya Kihispaniola: [fernando tores]; alizaliwa 20 Machi 1984) ni mchezaji wa kihispania wa soka ambaye anacheza kama mshambuliaji wa La Liga klabu ya Atlético Madrid na timu ya kitaifa ya Hispania.

neg:
Zinedine Zidane
Zidane alimuoa Véronique Fernández mwaka 1994. Wana watoto wanne: Enzo Alan Zidane Fernández (alizaliwa tarehe 24 Machi 1995), Luca Zinedine Zidane Fernández (alizaliwa 13 Mei 1998), Theo Zidane Fernández (aliyezaliwa 24 Mei 2002), na Elyaz Zidane Fernández (aliyezaliwa 28 Desemba 2005). Enzo anachezea timu ya Deportivo Alavés, Luca anachezea timu ya Real Madrid, na Elyaz yuko Real Madrid Academy.

neg:
Xavi
Xavi anahesabiwa kama mwandamizi wa Josep Guardiola katika chumba cha injini cha Barca baada ya GUARDIOLA kutoka klabu, Xavi akawa mchezaji mkuu katika upande. Tangu ushindi wa msimu wa 2004-05, yeye imekuwa makamu nahodha wa timu. Katika msimu wa 2005-06, Xavi alijeruhi misuli katika goti lake la kushoto katika mazoezi; na hakuchezi kwa miezi mitano, na kuhata msimu mkubwa wa michezo, lakini alirudi Aprili na alikuwa kwenye benchi la wasaidizi katika fainali ya ligi Mabingwa wa UEFA 2006.

neg:
Xavi
Xavier Hernandez Creus (anajulikana kama Xavi; amezaliwa mjini Terrassa, Barcelona, Catalonia, 25 Januari 1980) ni mchezaji wa kandanda Mhispania, ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo wa kati katika klabu ya Kihispania katika La Liga huko Barcelona. Kufikiriwa sana miongoni mwa wanakandanda bora katika dunia, Xavi alitajwa kama rasmi Mtu mwenye ushawishi mwingi katika mechi katikaa fainali ya Ligi ya Mabingwa 2009 kwani alisaidia Barcelona kushinda Manchester United na kuibuka washinid wa Kombe Ulaya kwa mara ya tatu. Alitajwa kama mchezaji bora na UEFA katika Euro 2008
na alikuwa mmoja wa wagombeaji watano 2007-08 wa tuzo la FIFA Mchezaji bora duniani. Kwa jumla ameteuliwa mara 80 na timu ya taifa ya Kihispania na amechezea nchi yake katika 2000 Olimpiki, 2002 FIFA Kobe la Dunia, Uefa Euro 2004, 2006 FIFA Kombe la Dunia, Uefa Euro 2008, na 2009 FIFA Kombe la Mashirikisho.

neg:
Hugo Sánchez
Hugo Sánchez Márquez (alizaliwa 11 Julai 1958) ni mchezaji mstaafu wa soka wa Mexiko ambaye alicheza kama mshambuliaji katika timu ya Real Madrid.

neg:
Mwalimu
Mwalimu (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza "teacher", "school teacher" na pengine "educator") ni mtu anayesaidia wengine kupata ujuzi, maarifa na tunu.

neg:
Frank Yallop
Katika mwaka wa 2001, Yallop aliajiriwa kama kocha mkuu wa San Jose Earthquakes,siku mbili tu kabla ya Orodha Kuu ya Ligi kuandikwa.Yallop aliajiri wachezaji Jeff Agoos,Landon Donovan,Dwayne DeRosario,Manny Lagos,Ramiro Corrales na Ronnie Ekelund, na vilevile kocha msaidizi Dominic Kinnear. Katika mwaka wake wa kwanza, Yallop aliongoza San Jose Earthquakes na kushinda taji lao la kwanza la Ligi Kuu ya Soka.

neg:
Borja Mayoral
Borja Mayoral alizaliwa huko Parla, Madrid. Mayoral alijiunga na vijana wa timu ya Real Madrid mwaka 2007.

neg:
Zinedine Zidane
Uchezaji wake wa kwanza wa mpira ulianzia Castellane ambapo alianza kucheza mpira akiwa na miaka mitano.July 2011,Zidane aliwataja wachezaji wa zamani wa Marseille, Blaž Slišković, Enzo Francescoli na Jean-Pierre Papin kama ni watu aliokuwa akiiga mfano wao wakati akikuwa. Akiwa na miaka kumi, Zidane alipata kibali cha uchezaji akijiunga na timu ya mtaani kutoka Castellane inayoitwa US Saint-Henri.Baada ya kuitumikia US Saint-Henri kwa mwaka mmoja na nusu, Zidane alijiunga na SO Septèmes-les-Vallons ambapo kocha wa timu hiyo Robert Centenero alipomshawishi meneja watimu hiyo kumchukua Zidane.Zidane alikaa Septèmes mpaka alipofikia umri wa miaka 14,mpaka alipochaguliwa kwenda kwenye majaribio ya siku tatu ya CREPS (Regional Centre for Sports and Physical Education) huko kwenye jimbo la Aix-en,ambayo huendeshwa na shirikisho la mpira wa miguu la Ufaransa.Ni hapo ambapo Zidane alipochaguliwa na Jean Varraud mchezaji wa zamani wa AS Cannes kuitumikia timu hiyo.Akiwa na umri wa miaka 14 akiangalia kombe la dunia la mwaka1986,uwezo wa Diego Maradona uliacha alama isiyofutika kichwani pake,ambapo alipoanza kusema kuwa Maradona ni mwenye uwezo mkubwa sana.

neg:
David de Gea
David de Gea (amezaliwa 7 Novemba 1990) ni mchezaji mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Hispania pia anachezea timu ya ligi kuu Uingereza.

neg:
Francisco Gento
Gento alianza kazi yake na Racing Santander mwaka wa 1952 na akahamia Real Madrid msimu uliofuata.

neg:
Adnan Januzaj
Adnan Januzaj (matamshi ya Kialbania: [adnan januzaj]; alizaliwa 5 Februari 1995) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza kama winga kwa klabu ya Hispania Real Sociedad.

neg:
José Mourinho
José Mourinho (amezaliwa 26 Januari 1963 katika Setúbal) ni Kireno football meneja. Yeye ni meneja wa la liga klabu Real Madrid . Mourinho ni kuwa ni moja ya makocha bora katika Ulaya. Alishinda ligi vyeo katika mstari nne (mbili kwa Porto na mbili kwa Chelsea). Yeye pia alishinda UEFA Ligi ya Mabingwa na Kombe la UEFA na Porto. Kwa miaka miwili mfululizo (2004 na 2005), Mourinho alikuwa mmoja aitwaye bora duniani football kocha na Shirikisho la Kimataifa la Soka Historia na Takwimu (IFFHS). Baada ya kuondoka Chelsea FC, nafasi yake ilichukuliwa na Avram Grant. Alikwenda kwa kocha Internazionale Warsaw na alishinda Kiitaliano Super Cup mwezi Agosti 2008.

neg:
Juanfran
Alizaliwa huko Crevillent, katika jamii ya Valencian, Juanfran alikuwa bidhaa ya chuo cha vijana wa Real Madrid. Alikuwa na nafasi ya kikosi cha kwanza tarehe 24 Januari 2004, alicheza dakika 15 katika ushindi wa nyumbani wa 2-1 dhidi ya Villarreal CF baada ya maonyesho imara na timu B.

neg:
Javier Hernandez
Javier Hernández Balcázar (hujulikana kwa jina lake la utani, Chicharito; alizaliwa 1 Juni 1988) ni mchezaji wa soka wa Mexico ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya West Ham United na timu ya taifa ya Mexico.
Alianza kazi yake mwaka 2006, akicheza klabu ya Mexican Guadalajara, kabla ya kuwa mchezaji wa kwanza wa Mexiko alijiunga na Manchester United mwezi Julai 2010. Baada ya kuanguka chini ya mamlaka chini ya mameneja David Moyes na Louis van Gaal, alitumia msimu wa 2014-15 juu ya mkopo kwa Real Madrid, kisha akahamia klabu ya Bayer Leverkusen

neg:
Xabi Alonso
Alonso alianza kazi yake katika Real Sociedad, timu kuu ya jimbo lake la nyumbani Gipuzkoa. Baada ya muda mfupi wa mkopo huko Eibar, alichaguliwa kuwa nahodha wa timu ya Real Socieded na meneja wa wakati huo alikuwa John Toshack. Alifanikiwa katika majukumu yake, akichukua klabu yake mahali pa pili katika msimu wa 2002-03. Alihamia Liverpool mnamo Agosti 2004 kwa £ 10.5 milioni na alishinda Ligi ya Mabingwa ya UEFA msimu wake wa kwanza, chini ya meneja wa Rafael Benítez, akisawazisha bao dhidi ya Milan. Msimu uliofuata, alishinda Kombe la FA na "FA Community Shield".

neg:
Nani
Nani husherehekea mabao yake kwa "mfu" au, kwa Kiingereza, "mruko ya kifo", sawa na ule wa Obafemi Martins na Lomana LuaLua. Njia hii ya kusheherekea, asili yake ni nyumbani anakotoka Nani katika "capoeira" , ambayo alikuwa anaifanyia mazoezi kama mtoto. Kwa muda, iliripotiwa kwamba meneja wa Manchester United, Alex Ferguson, alikuwa amempiga marufuku Nani kutosherehekea bao namna hiyo, kuogopea usalama wake, ingawa kamwe hii haikuungwa mkono na maneno yoyote ya moja kwa moja kutoka kwa Ferguson au Nani. Licha ya walidhani marufuku, Nani imeendelea kuadhimisha katika namna hii.

neg:
Sergi Roberto
Sergi Roberto ana kiwango kikubwa akiwa nyuma kama beki, lakini pia anaweza kucheza katikati. Katika msimu wa 2016-17, chini ya Luis Enrique, alicheza nafasi saba tofauti. Uchangamano huu, pamoja na kasi yake, nguvu, kiwango cha kazi kali na kupitisha pasi sahihi kulimpata sifa meneja Luis Enrique kwamba ni meneja mzuri.

neg:
Zinedine Zidane
Kwenye ngazi ya klabu, Zidane alishinda taji la La Liga na UEFA Champions League akiwa na Real Madrid,mataji mawili ya Serie A akiwa na Juventus na kombe la mabara na UEFA Super Cup na mataji yote akishinda kwa timu zote zilizotajwa.Uhamisho wake wa 2001 kutoka Juventus kwenda Real Madrid uliweka rekodi ya dunia ya £77.5 milioni.

neg:
Manchester United F.C.
Alex Ferguson amekuwa meneja wa kilabu hicho tangu 6 Novemba 1986 alipojiunga na kilabu hicho kutoka Aberdeen baada ya kung'atuka kwa Ron Atkinson. Nahodha wa kilabu wa sasa ni Garry Neville, aliyechukua nafasi ya Roy Keane Novemba 2005.

neg:
Maurizio Sarri
Alishinda tuzo kadhaa za binafsi, wakati akifundisha klabu hiyo ya Naples, na baada ya kumaliza nafasi ya pili katika ligi mwaka 2017-18 alihamia Chelsea.

neg:
Ryan Giggs
Ryan Joseph Giggs (alizaliwa 29 Novemba 1973) ni kocha wa soka wa Welisi na mchezaji wa zamani wa soka aliyecheza katika klabu ya Manchester United F.C.

neg:
Kiko Casilla
Mnamo tarehe 17 Julai 2015, Casilla baada ya kuchezea timu ya Espanyol alirudi Real Madrid kwa mkataba wa miaka mitano kwa € 6,000,000. Alifanya ushindani wake wa kwanza mnamo Oktoba 31, katika ushindi wa 3-1 dhidi ya UD Las Palmas.

neg:
Diego Godin
Diego Roberto Godín (alizaliwa 16 Februari 1986) ni mchezaji wa soka wa Uruguay ambaye anachezea katika klabu ya Hispania Atlético Madrid na timu ya taifa ya Uruguay kama mlinzi/beki wa kati. Godin anaonekana kuwa mmoja wa mabeki bora wa kizazi chake Ulimwengini.

neg:
Real Madrid
Real Madrid ilitambuliwa kama Klabu ya FIFA ya karne ya 20 tarehe 11 Desemba 2000, na kupokea Halmashauri ya Milioni ya FIFA ya Mei 20, 2004.

neg:
Emmanuel Adebayor
Tar 13 Januari 2006, Adebayor aliweka mkataba na klabu mashuhuri duniani na barani Ulaya kwa kiwango cha pesa milioni tatu paund (£3m, zilizokadiriwa) Adebaryor alipewa lakabu (Jina) la " Baby Kanu" (kanu mtoto) kutokana na namna alivyo kimaumbile nakumfanana kanu kwa kila kitu hadi uchezaji pia na Adebayor mchezaji anaependa tangu angali mdogo ni Kanu mchezaji mashuhuri barani Afrika na Ulaya na ulimwengu.
Mechi yake ya kwanza katika Ligi kuu ya Uingereza
Katika tar 4 Fubruari 2006,Adebayor alicheza mechi yake ya kwanza katika Ligi kuu ya Uingereza ilikua dhidi ya klabu ya Birmingham City na alifunga goli katika dakika ya 21
Katika mwaka 2005-2006 Hakuweza kushiriki na timu yake mpya ya Arsenal katika Ligi ya klabu bingwa barani Ulaya kwani alishiriki baadhi ya mechi na klabu ya Monaco na sheria ya chama cha mpira cha ulaya hakiruhusu kushiriki na timu mbili katika mashindano hayo kwa hiyo hakufaanikisha kucheza hata fainali dhidi ya timu Barcelona klabu kutoka Uhispania ni mashuhuri duniani pia, lakini alicheza na timu hiyo pindi mashindano hayo yalipokwisha mwaka ufwatao.
Mechi maarufu aliyofunga goli la ufundi wa hali ya juu ilikua katika msimu wa 2006-2007 dhidi ya timu mashuhuri nyingine duniani iitwayo Manchester United ambayo alifunga goli la ushindi katika dakika za mwanzo na mechi hiyo ilichezeka katika uwanja wa Manchester uitwao Old Trafford

neg:
Ernesto Valverde
Ernesto Valverde Tejedor (alizaliwa 9 Februari 1964) ni mchezaji wa zamani wa Hispania ambaye alicheza nafasi ya mbele, na ndiye meneja wa sasa wa klabu ya Barcelona F.C..

neg:
Marco Asensio
Asensio alifunga lengo lake la kwanza la kitaaluma mnamo Machi 16, 2014, akiwashawishi wa kwanza katika ushindi wa nyumbani wa 2-0 juu ya CD Tenerife. Alianzishwa chini ya kocha mpya Valeri Karpin, akifunga dhidi ya CA Osasuna, Deportivo, Alavés na UE Llagostera ndani ya mwezi mmoja.
Mnamo 24 Novemba 2014, Real Madrid ilifikia makubaliano kwa kanuni ya kusaini Asensio. Mnamo tarehe 5 Desemba mpango huo ulitangazwa rasmi, na mchezaji huyo akiwa saini mkataba wa miaka sita kwa ada ya milioni 3.9 na kukaa na Bermellones kwa mkopo hadi mwisho wa kampeni.

neg:
Toni Kroos
Toni Kroos (aliyezaliwa tarehe 4 Januari 1990) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Ujerumani.

neg:
Marcelo Vieira
Baada ya kumaliza msimu, Marcelo alisifiwa na magwiji wa soka kama Paolo Maldini na Diego Maradona ambaye alisema kuwa Marcelo ndiye mchezaji bora kwa nafasi yake. Na alianza kulinganishwa na Roberto Carlos ambaye alisema kwamba Marcelo ni mrithi wake, ni beki bora wa kushoto na akasema "Marcelo anacheza vizuri zaidi yangu".

neg:
Real Madrid
Real Madrid ilianzishwa tarehe 6 Machi 1902 kama club ya Soka ya Madrid, klabu hiyo ina kitambaa cha nyumbani jadi cheupe tangu ilipoanzishwa. Neno Real ni Kihispania kwa Royal na alipewa klabu hiyo na Mfalme Alfonso XIII taji mwaka 1920 pamoja na taji ya kifalme katika ishara.

neg:
Andres Iniesta
Iniesta alitokea La Masia,akademi ya Barcelona,baada ya kuhama mahali alipozaliwa.Alicheza kwenye klabu hiyo akiwa na umri wa miaka 18 mwaka 2002.alianza kuitumikia Barcelona tangu msimu wa 2004-05 mpaka sasa.Iniesta ana mchango mkubwa Barcelona alipoiwezesha kuchukua makombe ya kihistoria miaka ya 2009 na 2015,na tuzo zake 33 zimemfanya kuwa mchezaji mwenye heshima kubwa pale Hispania wa muda wote.

neg:
Francisco Gento
Katika kazi ya kitaifa ya miaka 14, Gento alipata kofia 43 za Hispania, alicheza Kombe la Dunia mwaka 1962 na 1966. Kufuatia kifo cha Alfredo Di Stéfano, Gento alichaguliwa kuwa nahodha au kiongozi wa Real Madrid.

neg:
Arsene Wenger
Mnamo Oktoba 2004, yeye alitia saini mkataba wa kuongoza kandarasi yake ambayo ingeweka ugani Emireti kupita msimu wa 2007-08 /0} Aliyekuwa makamu mwenyekiti Arsenal wakati huo David Dein alisema kuwa Wenger ana kazi ya arsenal " kwa maisha" , na alipangia kumpatia Wenger jukumu kazi ya mwanabodi wa klabu mara tu atakopo Arsenal retires mara moja yeye kama meneja. Maisha ya baadaye ya Wengerkatika Arsenal ilikuwa na maswahili chungu baada ya Daudi Dein kutoka bodi la Arsenal mnamo tarehekumi na nane mwezi wa Aprili 2007, na uvumi kuvuma kwamba Wenger atawacha kazi yake ili awe meneja wa Real Madrid. Hata hivyo, mnamo tarehe 6 Septemba 2007, Wenger ilikubali kandarasi mpya ya miaka mitatu katika Arsenal.

neg:
Carlo Ancelotti
Yeye sasa ni meneja wa klabu ya Chelsea F.C..

neg:
José Ramón Sauto
José Ramón Sauto (12 Septemba 1912 - 16 Aprili 1994) alikuwa mchezaji wa soka wa Mexico ambaye alichezea timu ya Real Madrid miaka ya 1930 hadi 1940.

neg:
Arsene Wenger
Arsène Wenger, OBE (alizaliwa Strasbourg, Ufaransa, 22 Oktoba 1949) ni meneja ambaye ameweza kuongoza kilabu cha ligi ya Uingereza, yaani Arsenal F.C. tangu mwaka wa 1996 hadi 2018. Yeye ni meneja mwenye mafanikio zaidi katika historia ya Arsenal katika suala la nyara na pia ni meneja aliyedumu sana.

neg:
Real Madrid
Real Madrid Club De Fútbol (matamshi ya Kihispania: [real maðɾið kluβ ðe fuðβol]; Club ya Soka ya Kifalme ya Madrid), inayojulikana kama Real Madrid, au tu kama Real, ni klabu ya soka ya kitaaluma iliyoko Madrid, Hispania.

neg:
La Masia
La Masia pia ni jina la mafunzo ya soka ya FC Barcelona, Awali chuo hicho kipo karibu na Camp Nou katika wilaya ya Les Corts. Mfano wa wachezaji wakubwa waliokuzwa na chuo cha La Masia ni Xavi, Andreas Iniesta, Lionel Messi, Carles Puyol, Cesc Fàbregas, Jordi Alba, Sergio Roberto, Sergio Busquets, Pedro, Pep Guardiola na wengine wengi.

neg:
Arsene Wenger
Katika mwezi wa Oktoba na Novemba mwaka 2005, Wenger alijiingiza katika cheche la maneno na aliyekuwa meneja wa Chelsea José Mourinho. Mourinho alimstumu Wenger kuwa hana anapenda Chelsea kinyume na maadili ya kazi, akiwita Wenger kama panya na mtu anayependa maswala ya watu wengine Mourinho alinukuliwa akisema, "Yeye's ana wasiwasi kuhusu sisi, yeye daima anazungumza kuhusu sisi - ni Chelsea, Chelsea, Chelsea, Chelsea". Wenger alijitetea kuwa alikuwa anajibu waandishi wa habari kuhusu maswali juu ya Chelsea, na akaelezea mtizamo wa Mourinho kama "isiyo na nidhamu". Mourinho tangu imenukuliwa akisema kuwa yeye anajutia kusema neno hilo "voyeur" , na Wenger amakubali msamaha wake.

neg:
Santiago Bernabeu Yeste
Bernabeu ndiye mchezaji muhimu kuliko wote katika historia ya klabu ya Real Madrid kwani alisaidia madrid kuingia miongoni mwa klabu zenye mafanikio Hispania na Ulaya.Mpaka sasa uwanja unaotumiwa na Real Madrid wanauita kwa jina lake.

neg:
Ander Herrera
Alianza kazi yake huko Real Zaragoza na baadae alihamia Athletic Bilbao mwaka 2011 na kisha Manchester United kwa € 36 milioni mwaka 2014. Aliitwa mchezaji wa klabu mwaka huo msimu wa 2016-17 baada ya jitihada za Manchester United kumtaka Herrera kushindikana na alihamia mwaka mmoja baadae.

neg:
Jesús Vallejo
Jesús Vallejo Lázaro (alizaliwa tarehe 5 Januari 1997) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anachezea timu ya Real Madrid kama mkabaji wa kati.

neg:
Kiko Casilla
Francisco Kiko Casilla Cortés (alizaliwa 2 Oktoba 1986 ) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anacheza katika timu ya Real Madrid kama golikipa.

neg:
Ernesto Valverde
Valverde baadaye alipata muendelezo mkubwa kama meneja, ikiwa ni pamoja na kuwa msimamizi wa klabu zote tatu. Alifanya klabu mbili zishinde akiwa na Barcelona mwaka 2017-2018.

neg:
Toni Kroos
Mnamo tarehe 17 Julai 2014, Real Madrid ilitangaza kwamba walikuwa wamefikia makubaliano ya uhamisho wa Kroos, wakisaini mkataba wa miaka sita kwa ada isiyojulikana. Waandishi wa habari waliripoti kwamba Kroos ilikuwa na gharama kati ya € milioni 24 na € milioni 30.

neg:
Lucas Vázquez
Lucas Vázquez Iglesias (aliyezaliwa 1 Julai 1991) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anachezea klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Hispania kama winga wa kulia.

neg:
Nemanja Matic
Mnamo Julai 2017, aliungana tena na meneja wake wa zamani wa Chelsea Jose Mourinho akiwa mchezaji wa Manchester United.

neg:
Mauricio Pochettino
Mauricio Roberto Pochettino Trossero (alizaliwa 2 Machi 1972) ni mchezaji wa zamani wa Argentina ambaye alicheza kama kituo cha nyuma, na ndiye meneja wa sasa wa klabu ya Premier League Tottenham Hotspur.

neg:
Sergio Ramos
Alitokea katika akademi ya Sevilla na mwaka 2005 alihamia Real Madrid na akawa mchezaji muhimu na mpaka sasa ameshinda mataji ya UEFA mara tatu na La Liga mara nne na akawa mfungaji bora anayecheza nafasi ya ulinzi.

neg:
Roberto Di Matteo
Tangu katikati ya mwaka 2008, ndiye meneja wa timu ya soka ya Uingereza, Milton Keynes Dons F.C. (pia inajulikana kama "MK Dons")

neg:
Professor X
Professor X (Kiswahili: "Profesa X", Charles Francis Xavier) ni mwanazalishi wa X-Men na mkuu wa Xavier Institute for Higher Learning. Professor X ana uwezo wa ajabu wa kupeleka au kupokea fikira bila kusema kwa wala kuashiria, pia inajulikana kama telepathi.

neg:
Marcelo Vieira
Mwaka 2005 alishinda taji la Campeonato Carioca akiwa na klabu ya Fluminense na mwaka 2006 alikuwa mchzaji bora wa Brazil akiwa na miaka 18 tu. Mwisho wa msimu huo alinunuliwa na Real Madrid kwa $ 8 milioni. Mpaka mwaka 2017 bado anacheza Real Madrid akiwa na magoli 28 akiwa amecheza mechi 408 amecheza misimu 11. Amebeba UEFA Champions Leagues mara tatu na ameshinda La Liga mara nne.

neg:
Carlos Henrique Casimiro
Ametokea huko São Paulo, ambapo alifunga mabao 11 katika michezo 112 rasmi, alihamia Real Madrid mwaka 2013, na pia alitumia msimu alikokwenda kwa mkopo huko Porto. Alikuwa kwenye kikosi cha Real Madrid kikosi kilichoshinda Ligi ya Mabingwa mara tatu, kutoka 2013-2014 hadi 2016-2018.

neg:
Lassana Diarra
Katika kazi yake Diarra amechezea klabu ya Chelsea, Arsenal, Portsmouth na Real Madrid na sasa PSG. Mfaransa huyo pia alichezea klabu za Kirusi Anzhi Makhachkala na Lokomotiv Moscow.

neg:
Mariano
Muda mfupi baada ya kuanza katika klabu ya Badalona mwaka 2011, Mariano alijiunga na Real Madrid, ambako alicheza katika timu C ambapo alikuwa mchezaji bora katika daraja hilo msimu wa 2015-16.

neg:
Raúl Blanco
Anajulikana kama mchezaji muhimu wa muda wote katika historia ya timu ya klabu ya Real Madrid. Akiwa Real Madrid Raul alifanikiwa kuchukua makombe sita ya ligi kuu ya Uhispania,matatu ya UEFA Champions League na UEFA super cup.

neg:
Nampalys Mendy
Mnamo tarehe 3 Julai 2016, Mendy alihamia kwa mabingwa wa Ligi Kuu ya Uingereza Leicester City, mkataba huo uliyosimamiwa na bosi wake wa zamani huko Monaco, Claudio Ranieri, akiisaini mkataba wa miaka minne kwa £ 13 milioni.

neg:
Francisco Gento
Francisco Gento López (pia unaweza kumuita Paco; alizaliwa 21 Oktoba 1933) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Hispania, ambaye alicheza kama winga wa kushoto katika timu ya Real Madrid.