query: Satelaiti ya kwanza ilianza kuzunguka dunia mwaka gani?

pos:
Satelaiti
Satelaiti ya kwanza iliyorushwa angani ilikuwa Sputnik 1. Ilitumwa na Umoja wa Kisovyeti tarehe 4 Oktoba 1957.

neg:
Voyager 1
Voyager 1 ni chombo cha angani kilichorushwa mwaka 1977 na shirika la NASA nchini Marekani kwa kusudi la kupeleleza anga katika mfumo wa jua letu hadi anga-nje kati ya nyota. Inaendelea kufanya kazi na kutuma data inayokusanya kwa kutumia vyombo vya upimaji ndani yake.

neg:
Kituo cha Anga cha Kimataifa
Kituo cha Anga cha Kimataifa (kwa Kiingereza International Space Station, ISS) ni satelaiti inayozunguka Dunia katika anga la nje kwenye umbali wa takriban kilomita 400. ISS ilianzishwa kutokana na mapatano baina ya mamlaka za usafiri wa angani za NASA (Marekani), Roskosmos (Urusi), ESA (Umoja wa Ulaya), Japani na Kanada.

neg:
Fizikia
Kazi za mwanzo katika darubini na unajimu wa kiuchunguzi vilifanywa na Galileo Galilei katika karne ya 16 na 17, na ugunduzi wa Isaac Newton na muungano wa sheria zake za mwendo na sheria za jumla za mvutano ambazo zilikuja kubeba jina lake ulifanyika.

neg:
Kituo cha Anga cha Kimataifa
Kilianza kujengwa kwa kuunganisha sehemu zilizobebwa angani kwa roketi tangu Novemba 1998. Sehemu ya kwanza ilikuwa kitengo cha Kirusi chenye injini na nafasi ya kutunza fueli ikafuatwa na vitengo viwili kutoka Marekani na Urusi vyenye nafasi ya kukaliwa na wanaanga. Sehemu zilizofuata na kuunganishwa na kiini hiki zilibebwa kwa feri ya anga Space Shuttle ya Marekani na roketi za Kirusi. Tangu mwisho wa mradi wa Space Shuttle safari zote zinategemea roketi za Kirusi.

neg:
Panji (kundinyota)
Panji inapatikana kati ya kundinyota zilizobuniwa tangu mabaharia, Wazungu walipozunguka Dunia yote katika karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Hazikutajwa katika vitabu vya Wagiriki wa Kale au Waarabu. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius.

neg:
Kipimaanga
Tofauti na satelaiti, haizunguki Dunia bali inafuata njia iliyopangwa nje ya uga wa graviti ya Dunia..

neg:
Mwanaanga
Mwanaanga wa kwanza katika historia ya binadamu alikuwa Mrusi Yuri Gagarin kutoka Umoja wa Kisovyeti aliyerushwa tarehe 12 Aprili 1961 kwa chombo cha angani Vostok akizunguka dunia lote mara moja katika muda wa dakika 108.

neg:
Telegramu
Pale mwanzoni teknolojia hii ilitumiwa na makampuni ya reli, baadaye pia kati ya miji kama huduma za posta. Tangu mwaka 1850 nyaya za kwanza zilitandazwa pia chini ya bahari na kuwezesha mawasiliano ya haraka ya kimataifa. Mnamo mwaka 1870 nchi nyingi za Dunia ziliunganishwa na mtandao wa telegrafu.

neg:
NASA
Mradi huo ulifuatiwa na Mradi wa Gemini kuanzia mwaka 1965 ulionyesha ya kwamba watu wanaweza kukaa angani kwa muda wa siku kadhaa hata kutekeleza shughuli fulani. Gemini iliandaa Mradi wa Apollo uliopeleka watu wa kwanza mwezini. Chombo cha angani "Apollo 11" kilifikisha wanaanga Neil Armstrong na Buzz Aldrin kwenye uso wa mwezi tarehe 20 Julai 1969 na kuwarudisha dunia tena.

neg:
Baruti
Baruti iligunduliwa na Wachina mnamo mwaka 1200. Kuna taarifa kutoka karne ya 13 kuhusu matumizi ya baruti kwa mabomu vitani. Kutoka China teknolojia ya baruti ilienea magharibi kupitia Waarabu na kufika Ulaya katika karne ya 13.

neg:
GSM
Mnamo mwaka wa 1989, jukumu la GSM lilihamishiwa kwa shirika la European Telecommunications Standards Institute (ETSI) na awamu ya kwanza ya maelezo ya GSM ilichapishwa mwaka 1990. Mtandao wa GSM wa kwanza ulizinduliwa mwaka wa 1991 na Radiolinja nchini Finland kwa ushiriakiano wa kampuni ya Ericsson katika matengenezo ya miundombinu na ya kiufundi . Kufikia mwisho wa 1993, zaidi ya wateja milioni walikuwa wanatumia mitandao ya simu ya GSM iliyokuwa ikiendeshwa na watoa huduma 70 katika nchi 48.

neg:
Mlipuko mkuu
Takriban miaka bilioni 14 iliyopita anga ya ulimwengu lilianza kupanuka haraka na katika mchakato huo atomi ziliundwa zilizoendelea kujenga mata tunavyoijua na kuwa nyota na magalaksi.

neg:
Satelaiti
Kila satelaiti inashikwa na graviti ya gimba kubwa zaidi, kama ni sayari au asteroidi au galaksi.

neg:
Mfumo radidia
Mfumo radidia ilianzishwa na wanakemia wawili mnamo mwaka 1869, ingawa Mrusi Dimitri Mendeleev (1834-1907) na Mjerumani Julius Lothar Meyer (19 Agosti 1830 - 11 Aprili 1895) walifanya kazi kila mmoja peke yake.

neg:
Eleveta
Siku hizi eleveta huendeshwa kwa msaada wa injini ya umeme unaovuta kamba au kuendesha pampu ya jeki. Katika historia kuna mifano ya eleveta zilizoendeshwa kwa nguvu ya kibinadamu au kinyama. Mfano wa kwanza unaojulikana ni eleveta iliyotengenezwa na mtaalamu wa Ugiriki wa Kale o reported Archimedes (mnamo 287 KK – 212 KK) mjini Sirakusa.

neg:
Jiometri
Maumbo ya jiometri yalionekana kwanza nchini Mesopotamia na Misri katika milenia ya pili baada ya Yesu Kristo. Maumbo haya yalikuwa na urefu, uwanda ambazo zilitumika katika kupima ardhi na kuzuru sayari nyingine.

neg:
Geji sanifu
Reli za Afrika ya Mashariki zilianzishwa wakati wa ukoloni kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia na wakati ule geji nyembamba ya mita 1 ilichaguliwa kwa kusudi la kupunguza gharama za ujenzi. Njia ya TAZARA pekee kati ya Dar es Salaam na Zambia ina upana wa milimita 1067 ambayo ni kawaida ya mtandao wa Afrika ya Kusini.

neg:
Historia ya tarakilishi
Equatorium na Universal Latitude-independent Astrolabe zilivumbuliwa na Abū Ishāq Ibrāhīm al-Zarqālī mnamo 1015 baada ya Kristo.

neg:
Historia ya tarakilishi
Astronomical Clock Tower ilivumbuliwa na Su Song miaka ya 1090 BK wakati wa kipindi cha utawala wa kinasaba wa mfalme Song.

neg:
Ukulele
Ukulele ni ala ya muziki yenye nyuzi nne ingawa nyuzi sita au nane pia huweza kutumiwa. Ala hii ilianzishwa karne ya 19 huko Hawaii na wahamiaji wa Kireno kutoka Madeira na Cabo Verde baada ya kuiga miundo ya magitaa madogo ya Kireno kama machete, cavaquinho, timple na rajão. Ukulele ilipata umaarufu huko Marekani katika karne ya 20 na baadaye umaarufu wake ukaenea dunia nzima.

neg:
Vostok
Mradi wa Vorstok ilikuwa na safari sita za kupeleka wanaanga nje ya angahewa ya Dunia kati ya 1961 na 1963; safari ndefu ilidumu siku tano ambapo Vostok 6 ilimpeleka mwanaanga Valentina Tereshkova aliyekuwa mwanamke wa kwanza katika anga-nje.
Mradi ulitumia roketi za kijeshi zilizobeba chomboanga chenye sehemu mbili

neg:
Ndege (uanahewa)
Ndege ya kwanza ilibuniwa na ndugu Orville na Wilbur Wrigth mwaka 1930. Mwanzoni ndege hazikuwa na uwezo wa kubeba abiria wengi, lakini wanasayansi wameboresha usafiri huo wa anga kwa kutengeneza ndege zenye uwezo wa kubeba abiria wengi na kwenda umbali mrefu kwa kutumia muda mfupi.

neg:
Obiti
Mwanafizikia Isaac Newton aliwaza mfano unaoeleza vizuri kani zinazoathiri obiti. Aliwaza mfano wa mzinga uliowekwa juu ya mlima mrefu. Mzinga huu unaweza kurusha risasi kwa mwelekeo wa ulalo kwa kasi mbalimbali. Athari ya msuguano wa hewa kupunguza kasi dhidi ya risasi aliacha kando au kuwaza mlima mrefu kiasi cha kupenya juu ya angahewa ya dunia.Kwa hali halisi makadirio ya makombora ya kurusha satelaiti na vyombo vya angani vinafuata maelezo hapo juu. Kama kombora linatakiwa kubeba satelaiti kama vile satelaiti ya televisheni au ya mawasiliano ni lazima kukadiria velositi ya kombora kulingana na uzito wake na mahali panapotakiwa kufikia angani ili kuweza kupeleka satelaiti katika obiti aina ya (C) au (D).

neg:
Nebula ya Jabari
Kabla ya karne ya 17 ilijulikana kama nyota ya kawaida. Baada ya kugunduliwa kwa darubini Mfaransa Peiresc alikuwa mtu wa kwanza aliyeiangalia kwenye mwaka 1610 kwa kutumia darubini na kutambua si nyota.

neg:
ʻOumuamua
ʻOumuamua (kitaalamu: 1I/ʻOumuamua, 1I/2017 U1) ni kiolwa cha angani kilichotambuliwa mara ya kwanza katika darubini kwenye Oktoba 2017. Kutokana na tabia za njia yake na kasi mkubwa ilionekana asili yake si katika mfumo wa Jua letu. Hii ni mara ya kwanza ya kwamba kiolwa kisichotoka katika mfumo wa Jua letu kilitazamiwa kikipita karibu nasi.

neg:
Mizari
Kwa kutumia darubini bora zaidi ilitambuliwa katika karne ya 19 ya kwamba Mizar A ni nyota mbili pia. Leo hii inajulikana kuwa Mizar ni mfumo wa nyota nne zinazoshikamana na kuzunguka kitovu cha graviti cha pamoja. Kwa jumla ni ni jozi mbili za nyota yaani Mizar A 1+2 na Mizar B 1+2.

neg:
Historia ya Intaneti
Ingawa vifaa msingi na miongozo vinavyofanya uwezekanaji wa intanet vimekuwepo kwa karibu miongo miwili, mtandao huo haukupata kuona nyuso za umma mpaka mwongo wa 1990. Tarehe 6 Agosti 1991, CERN, shirika ya Ulaya ya utafiti wa chembe, ulieleza umma kuhusu mradi mpya wa matandao wa dunia nzima. Mtandao ulizuliwa na mwanasayansi waKiingereza Tim Berners-Lee mwaka wa 1989. Kivinjari cha mtandao kilichokuwa cha kwanza na chenye umaarufu sana kilikuwa ViolaWWW, iliyofuata mtindo wa HyperCard na kujengwa kwa kutumia mfumo wa X Window. Hatimaye ilichujwa na umaarufu wa tovuti ya Mosaic. Mwaka wa 1993, Kikao kikuu cha zana za kompyuta zenye nguvu katika Chuo Kikuu cha Illinois ilitoa aina ya kwanza 1.0 ya Mosaic, na mwisho wa mwaka wa 1994 hamu ya umma iliongezeka Intanet ambayo hapo awali ilikua ya taaluma na ufundi. Kufikia mwaka 1996 matumizi ya neno "Intaneti" yalikuwa kawaida, na kwa hiyo, hata matumizi yake kama kisawe cha mtandao wa ulimwengu mzima.

neg:
Rosetta (chombo cha angani)
Mwezi wa Agosti 2014 ilifika ikaanza kuzunguka nyotamkia hiyo. Mwezi wa Novemba 2014 ilirusha lander yake Philae ambayo ilishuka kwenye uso wa nyotamkia tarehe 11 Novemba 2014 ikiwa mara ya kwanza ya chombo kilichotengenezwa na binadamu kufikia kwenye nyotamkia yoyote.

neg:
Almagesti
Umuhimu wa Ptolemaio ulipungua haraka tangu ugunduzi wa darubini ulioleta mlipuko wa elimu ya astronomia. Mfumo wake wa ulimwengu ulitambuliwa kuwa na kosa la kimsingi katika kitabu "De Revolutionibus“ cha Nicolaus Copernicus aliyetambua ya kwamba Dunia si kitovu cha ulimwengu bali Dunia pamoja na sayari zinazunguka Jua. Hii ilithibitishwa baadaye na Galileo Galilei na Johannes Kepler.

neg:
Klaudio Ptolemaio
Katika kitabu chake cha Almagest alieleza jinsi Wagiriki walivyoona ulimwengu. Walidhani Dunia iko kwenye kitovu cha ulimwengu. Magimba mengine ya angani yaani Mwezi, Jua na sayari tano zilizojulikana ziliizunguka kwa njia za mizingo yenye umbo la duara. Mizingo hii ilidhaniwa kama tufe za kioo. Tufe la nje kabisa lilikuwa tufe la nyota. Ili kupatanisha mwendo wa sayari na miendo yao jinsi ilivyotazamwa angani ilikuwa lazima kuwaza pia miendo mingine ya sayari ya kuzunguka tena katika duara ndogo wakati wa kufuata njia zao kwenye mzingo katika tufe husika.

neg:
Historia ya Intaneti
Baada ya kazi nyingi, sehemu mbili za kwanza ambazo zingekuwa ARPANET ziliunganishwa kati ya Shule ya Uhandisi na Sayansi Tumikizi ya UCLA na Taasisi ya Kimataifa ya Utafiti ya Stanford (SRI) katika bustani ya Menlo, California, tarehe 29 Oktoba 1969. ARPANET ilikuwa moja ya mitandao tangulizi ya mtandao wa intaneti ya leo. Kufuatia maonyesho kuwa ubadilishaji pakiti ulifanya kazi kwa ARPANET, kituo cha posta cha Uingereza, Telenet, TRANSPAC na DATAPAC zilishirikiana kuunda mtandao wa kwanza wa huduma ya ubadilishaji pakiti. Nchini Uingereza, hii ilikuwa inajulikana kama huduma ya kimataifa ya ubadilishaji pakiti (IPSS), mwaka 1978. Mkusanyiko wa mitandao yenye msingi wa X.25 ilikua kutoka Ulaya na Marekani na kutanda Kanada, Hong Kong na Australia kufikia mwaka 1981. Sheria ya ubadilishaji pakiti ya X.25 ilitengenezwa katika CCITT (sasa inaitwa ITU-T) mwaka 1976.

neg:
Obiti
Kuanzia utafiti wa akina Koperniko na Galilei ilitambuliwa ya kwamba dunia ndiyo inayozunguka Jua pamoja na sayari nyingine, kila moja kwenye obiti yake. Ilionekana pia ya kwamba obiti hizo si duara kamili lakini zinalingana zaidi na duaradufu.

neg:
Johannes Hevelius
Orodha hii pamoja na atlasi ya nyota (Prodromus Astronomiae) zilitolewa mwaka 1690 na mke wake anayetazamwa kuwa mwanastronomia wa kike wa kwanza anayejulikana.

neg:
Apollo 11
Apollo 11 ilikuwa chombo cha angani cha kwanza kufikisha watu kwenye Mwezi. Hii yote ilifanywa na NASA (Mamlaka ya Marekani ya Usafiri wa Anga). Kilirushwa angani mnamo 16 Julai 1969 kikibeba wanaanga watatu Neil Armstrong, Buzz Aldrin na Michael Collins.

neg:
Voyager 1
Voyager 1 ilipita karibu na sayari za Jupiter na Saturn na kupiga picha za sayari hizi na miezi yao. Inaendelea kupima mnururisho uliopo angani na kutuma data duniani. Inachukua nguvu yake kutoka beteri zenye Plutoni nururifu zinazopangwa kutoa umeme hadi mwaka 2020.

neg:
Satelaiti
Siku hizi kuna nchi zaidi ya 50 zilizopeleka satelaiti katika anga la nje. Idadi za nchi zenye uwezo wa kuzirusha ni ndogo zaidi.

neg:
Mnara wa taa
Minara ya taa ya kwanza ilikuwa na moto juu yake na nuru ya moto ilionekana mbali. Mnara wa kwanza unaojulikana vizuri kihistoria ulikuwa Pharos ya Aleksandria nchini Misri uliyojengwa mnamo mwaka 282 KK. Ulisimama hadi mwaka 1303 BK ulipobomolewa na tetemeko la ardhi. Umekadiriwa kuwa na urefu wa mita 115 hadi 160. Wagiriki wa Kale waliuhesabu kati ya maajabu saba ya dunia.
Maendeleo ya teknolojia yaliona taa za mafuta kuchukua nafasi ya moto halafu taa za gesi kutumiwa badala ya mafuta. Siku hizi taa zote ni za umeme. Taa hizi zinazunguka ndani ya chumba cha juu cha mnara na lenzi zinaongeza ukali wa mwanga.

neg:
Kima (mnyama)
Nchi nyingi zinawatumia kima kama sehemu yao ya tafiti za anga kujumuisha Marekani na Ufaransa. Kima wa kwanza kwenda angani aliitwa Albert II, ambaye aliruka angani na roketi ya Marekani, mnamo Juni 14, 1949.

neg:
Nyotamkia ya Halley
Nyotamkia inaonekana kutoka Duniani wakati inakaribia periheli yake, yaani sehemu ya obiti ambayo ipo karibu zaidi na Jua. Tarehe ambazo Halley ilifika periheli zinaweza kukadiriwa kwa kutumia kanuni za fizikia. Taarifa ya kwanza iliyoweza kuthibishwa kuhusu nyotamkia ya Halley inapatikana katika kitabu cha historia ya China kuhusu kuonekana kwake kwenye mwaka 240 KK. Kwa jumla kumbukumbu ya wataalamu wa China inaonyesha taarifa nyingi katika karne za nyuma hadi kuboreka kwa astronomia na kumbukumbu yake katika magharibi yaani Ulaya na katika Mashariki ya Kati. Mipito mingine katika karne kabla ya Kristo iliripotiwa pia kwenye kumbukumbu ya Babeli.

neg:
Eris (sayari kibete)
Eris ilitambuliwa 2005 na wanaastronomia walioongozwa na Dr. Michael E. Brown kwenye paoneaanga Mount Palomar (Marekani). Walichungulia picha za anga zilizopigwa mwaka 2003 wakatambua nukta ya anga lililobadilika mahali.

neg:
Historia ya Intaneti
X.25 ilikuwa huru kutoka itifaki ya TCP/IP ambayo iliinuka kutokana na kuwa kazi ya majaribio ya DARPA kwenye ARPANET, mtandao wa Pakiti za Redio na Mtandao wa Pakiti ya Setilaiti wakati mmoja. Vinton Cerf na Robert Kahn walitengeneza maelezo ya kwanza ya itifaki ya TCP mwaka 1973 na kuchapisha karatasi kuhusu mada hii katika mwezi Mei 1974.

neg:
Petrus Plancius
Tangu mwaka 1589 alianza kuchora ramani za nyota ambako aliingiza mara ya kwanza kundinyota nyingi za nusutufe ya kusini zilizoanza kujulikana Ulaya baada ya mabaharia wa Ulaya kuzunguka dunia yote. Hapo alichora mara ya kwanza Salibu, Pembetatu ya Kusini na Mawingu ya Magellan.

neg:
Usafiri wa anga-nje
Usafiri wa anga-nje ni kila aina za safari au usafiri inayofikia nje za angahewa ya Dunia kwenye anga-nje. Ilhali hakuna mpaka kamili baina ya angahewa na anga-nje kuna mapatano ya kutazama umbali wa kilomita 100 kama chanzo cha anga-nje
Chombo cha kwanza kilichofikia juu ya km 100 kilikuwa roketi ya Kijerumani aina ya V-2 katika majaribio ya mwaka 1944.

neg:
Isaac Newton
Alichangia pia astronomia kwa kuboresha darubini ya kuakisia iliyoleta matokeo mazuri. Alitambua ya kwamba kanuni za mvutano zinatawala pia mwendo wa sayari. Alitunga ramani ya nyota kufuatana na tafiti za Flamsteed.

neg:
Samoa
Mzungu wa kwanza alifika mwaka 1722.

neg:
Nyotamkia
Tarehe 11 Novemba 2014 kifaa cha kutua(lander) ya chomboanga Rosetta ilitua juu ya nyotamkia Churyumov–Gerasimenko baada ya safari ya miaka 10 (zaidi ya kilometa bilioni 6). Ndiyo mara ya kwanza ya chombo kilichotengenezwa na binadamu kutua juu ya nyotamkia yoyote.

neg:
Google Earth
Kiigiza kupepea cha Google Earth kinajumuisha uwezo wa kupaa hadi maeneo yoyote yaliyowezeshwa duniani. Rubani anaweza kuchagua mahali popote kuanzia kupepea au ajaribu kutua popote duniani. Muda wa kupaa si wa kasi sana, kwani F-16 ikiwa katika kasi ya juu kabisa angalau huchukua dakika 60 kuruka kutoka ufuo hadi ufuo mwingine wa Marekani kwa kutumia ndege hiyo. Ndege inaweza kutua mahala popote tambarare duniani (pamoja chini ya bahari katika Google Earth 5,0) iwapo kasi ya ndege ni chini ya 250 knots na inaanguka kwa kasi chini ya kwa dakika inapogusa ardhi.Google Sky ni kipengele kilichoanzishwa katika Google Earth 4.2 mnamo 22 Agosti 2007, na kinawaruhusu watumiaji kutazama nyota na miili mingine ya mbingu. Ilitengezwa na Google kwa ushirikiana na Space Telescope Science Institute (STScI) kutoka Baltimore, kituo cha sayansi ya Darubini ya Hubble Space. Daktari Alberto Conti na mtengeza mwenza Daktari Carol Christian wa STScI wana mpango wa kuongeza picha za umma za 2007, pia picha za rangi zilizohifadhiwa za Hubble's Advanced Camera for Surveys. Picha zilizotolewa karibuni kutoka picha za Hubble zitaongezwa kwa programu ya Google Sky haraka kama zinavyotolewa. Vipengele vipya kama vile data yenye masafa mengi, mahali setilaiti zilipo na njia zao, vilevile rasilimali za elimu zitatolewa kwa jamii ya Google Earth pia kwa tovuti ya Christian na Conti ya website for Sky. Pia inayoonekana katika hali ya angani ni mpangilio wa nyota, nyota, mkusanyiko wa nyota na mifano kwa michoro inayoonyesha sayari na mizunguko yao. Google Sky ya wakati-halisi ni mchanganyiko wa muda mfupi wa angani wa karibuni, kwa kutumia itifaki yaVOEvent, inayotolewa na ushirikiano wa VOEventNet. Ramani za Google Earth zinatayarishwa upya kila dakika 5.
Google Sky inapata ushindani kutoka kwa Microsoft Worldwide Telescope (ambayo inaendeshwa tu kwa programu inayoendesha kompyuta ya Microsoft Windows) na kutoka Stellarium (programu ya kompyuta), programu huru na ishara wazi ya usayari inayoendeshwa na programu zinayoendesha kompyuta za Microsoft Windows, Mac OS X, na Linux.
13 Machi 2008, Google ilitoa toleo la Google Sky linalopatikana katika tovuti ya http://www.google.com/sky/.

neg:
Kipimaanga
Chombo kilichosafiri mbali kabisa ni Voyager 1 iliyorushwa angani kwenye mwaka 1977 na kwenye Januari 2018 imeshapita obiti ya Pluto na kufikia umbali wa kilomita bilioni 21 kutoka kwenye Jua.

neg:
Kipimaanga
Kuna aina mbalimbali za vipimaanga kama vile
Kipimaanga cha kwanza kilikuwa Luna 1 ya Umoja wa Kisovyeti kilichopita karibu na Mwezi kwenye Januari 1959. Kilikusanya data kuhusu Ukanda wa van Allen na kuthibitisha kuwepo kwa upepo wa Jua.

neg:
Astronomia
Wataalamu wa kale katika nchi kama Uhindi au Ugiriki ya Kale walianza kutambua mwendo wa sayari na kuunda nadharia yuu ya uhusiano wa dunia, jua na sayari nyingine. Ndiyo chanzo cha imani ya kwamba nyota zinaweza kuwa na tabia fulani na athira juu ya maisha duniani na hasa kama mtu alizaliwa wakati nyota fulani ilionekana, basi tabia zilizoaminiwa kuwa za nyota ziliweza pia kuathiri maisha ya mtu huyo. Hapa kuna asili ya "kupiga falaki" na unajimu wa kisasa. Wakati uleule wataalamu hao walitazama nyota jinsi zilivyo, kuziorodhesha na kupiga hesabu za kalenda. Orodha ya kale iliyoendelea kutumiwa kwa zaidi ya miaka 1,000 ilikuwa ya Klaudio Ptolemaio kutoka Misri.

neg:
Sayari kibete
Sayari kibete ("dwarf planet") ni jina jipya katika mafundisho ya astronomia. Lilianzishwa mwaka 2006 baada ya kugundua violwa mbalimbali vinavyozunguka jua letu ambavyo ni vikubwa kuliko asteoridi zilizojulikana hadi wakati ule lakini hazifai kuitwa "sayari" kamili. Azimio la kuyaita "sayari kibete" lilifanywa kwenye mkutano wa mwaka huo wa Umoja wa kimataifa wa wanaastronomia.

neg:
Globu ya nyota
Ramani za aina hii zilitengenezwa tangu zamani na mfano wa kale iliyohifadhiwa ni globu ya Farnese ya karne ya 2 BK inayomwonyesha shujaa Atlasi anayebeba globu ya nyota kama ishara ya ulimwengu wote mabegani. Globu za aina hii zilikuwa kifaa muhimu cha mafundisho ya astronomia katika karne zilizopita.

neg:
Ceres (sayari kibete)
Ilivumbuliwa 1 Januari 1801 na Giuseppe Piazzi aliyeiona kama sayari kamili. Piazzi aliteua jina lake kutokana na mungu wa Kiroma wa kike Ceres aliyehusika na mambo ya ustawi wa mimea hasa ya kilimo, mavuno na upendo wa kimama.
Katika mwendo wa karne ya 19 magimba mengi mengine yalivumbuliwa hasa katika ukanda kati ya Mrihi na Mshtarii kwa hiyo wanaastronomia walipatana kutumia majina kama asteroidi au pia planetoidi kwa ajili ya magimba yale madogo. Kwa ajili asteroidi hizi ilikuwa kawaida kuweka namba mbele ya jina lenyewe na Ceres iliyokuwa asteroidi ya kwanza iliyovumbuliwa ilipata namba "1" hivyo jina lake likawa "1 Ceres".

neg:
Ukristo barani Afrika
Mabaharia Wareno wakaanza kufuata pwani za Afrika Magharibi kuelekea kusini. Elimu mpya iliwasaidia. Mnamo mwaka 1450 vitabu vya kwanza vilikuja kupatikana vikieleza uhusiano kati ya nyota, majira ya mwaka na jiografia. Pamoja na chombo kipya cha "compass" vikawawezesha mabaharia kupiga hesabu juu ya safari zao baharini wakipima nyota hata bila kuona pwani.

neg:
Saa (ala)
Dhana ya saa ya mkono ina historia ndefu toka wakati wa uzalishaji wa saa za mwanzo kabisa katika karne ya 16. Malkia Elizabeth I wa Uingereza alipokea saa ya mkono kutoka kwa Robert Dudley mnamo mwaka wa 1571. Mwaka wa 1775 saa ilipatikana yenye uwezo wa kukaza kamani yake kwa nishati ya msuko suko wa mkono mtu akitembea na mpaka wa leo inatumika na watu wengi. Saa ya mkono ya zamani kabisa iliyopo hadi hivi sasa (iliyokuwa ikiitwa saa ya bangili) ilitengenezwa mwaka 1806. Mwanzoni saa za mkono zilikuwa zikivaliwa na wanawake tu, wakati wanaume walikuwa wakitumia saa za mfukoni hadi karne ya 20.
Saa za mkono zilianza kuvaliwa na wanaume wanajeshi mwisho mwa karne ya 19 kwa ajili ya kupanga vyema vita. Kampuni ya Garstin ya London ilipata hati miliki ya "Watch Wristlet" mwaka 1893, lakini walikuwa wakitengeneza saa miundo kama hiyo tangu miaka ya 1880. Maofisa wa Jeshi la Uingereza walianza kutumia saa za mkonononi wakati wa kampeni ya kijeshi ya kikoloni katika miaka ya 1880, kama vile wakati wa Vita ya Anglo-Burma ya 1885. Wakati wa Vita ya kwanza ya Makaburu, umuhimu wa kuratibu harakati za vikosi na kusawazisha mashambulizi dhidi ya Makaburu ulikuwa muhimu sana, na matumizi ya saa za mkono ulianza kuenea miongoni mwa maofisa wa kijeshi. Kampuni ya Mappin & Webb ilianza uzalishaji wa saa za wanajesho wakati huko Sudan mnamo mwaka 1898 na kuongeza kasi ya uzalishaji wakati wa Vita ya Pili ya Makaburu miaka michache baadaye. Katika bara la Ulaya kampuni ya Girard-Perregaux na kampuni nyingine za Uswisi zilianza kutengeneza saa za mkono za maofisa wa jeshi la Ujerumani mwaka 1880.

neg:
Shirika la Msalaba Mwekundu
Vita vya kwanza vya Dunia vilipozuka, ICRC ilijipata imekabiliwa na changamoto kubwa hivi kwamba ingeweza kufaulu tu kama kwa ushirikiano wa karibu na Vyama vya kitaifa vya Msalaba Mwekundu. Wauguzi wa Msalaba Mwekundu kutoka duniani kote, ikiwemo Marekani na Japan, walikuja kusaidia kutoa huduma za matibabu kwa Jeshi za nchi za Ulaya zilizokuwa zikishiriki katika vita. Mnamo 15 Oktoba 1914, punde tu baada ya kuanza kwa vita, ICRC ilianzisha Uwakala wake wa Kimataifa kwa Wafungwa-wa-Vita (POW), ambao walikuwa 1,200 wengi wao wakiwa wafanyakazi wa kujitolea kabla ya mwisho wa 1914. Mwishoni mwa vita, Uwakala alikuwa umehamisha takriban barua na jumbe milioni 20, vifurushi milioni 1.9, na karibu faranga za Usizi milioni 18 katika michango ya fedha kwa Wafungwa-wa-Vita katikaa nchi zote husika. Aidha, kutokana na hatua za Uwakala huu, takriban wafungwa200,000 walibadilishanwa kati ya pande zilizokuwa zikizozana, kuachiliwa kutoka kifungoni na kurejea nyumbani kwao. Uwakala huo ulikusanya rekodi za Kadi za usajili karibu milioni 7 kati ya 1914 na 1923, kila kadi ikiwakilisha mfungwa binafsi au mtu aliyepotea. Usajili wa Kadi ulipelekea kutambulishwa kwa zaidi ya Wafungwa-wa-Vita milioni 2 na kuwawezesha kuwasiliana na familia zao. Daftari kamili imetolewa kwa mkopo kutoka kwa ICRC katika Makavazi ya Mashirika ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu na Hilali Nyekundu mjini Geneva. Haki ya kupata Daftari hiyo bado inahifadhiwa madhubuti na ICRC.

neg:
The Tech (gazeti)
"The Tech" ndilo gazeti la kwanza kuchapishwa kwenye mtandao wa tarakilishi za ulimwengu. Katika ukurasa mmoja wa tovuti yake kumeandikwa "Gazeti la kwanza la dunia kwenye mtandao ,lilianzishwa mwaka wa 1993." Hapo awali, "StarText" , mfumo wa aina ya "videotex" ya "Fort Worth Star- Telegrams" wa kuonyesha makala ya magazeti kwenye skrini za kompyuta, ilianzishwa katika mwaka wa 1982 katika Fort Worth, Texas. Ingawaje, mfumo wa "StarText" haukutumika kwenye mtandao mpaka mwaka wa 1996.Katika mwaka wa 1987, gazeti la "Middlesex News" (Framingham, Massachusetts) ilianzisha "Fred Kompyuta", mfumo wa BBS uliotumika kuangalia toleo la siku inayofuata na ,hapo baadaye, mfumo huu ulitumika kuandaa makala ya filamu ya gazeti hili.

neg:
Galileo Galilei
Alihamia chuo kikuu cha Padua alipofanya kazi kati ya 1592 na 1610. Alisikia kuhusu chombo kipya cha darubini (kionambali) kilichobuniwa na Mholanzi Hans Lipperhey akaiiga na kujenga ya kwake. Alikuwa mtu wa kwanza aliyetumia chombo hicho kwa kutazama mwezi, sayari na nyota. Aliona milima kwenye mwezi akawa mtu wa kwanza aliyeona miezi ya sayari Mshtarii.

neg:
Usafiri wa anga-nje
Katika mazingira ya karibu zaidi ya Dunia kuna satelaiti nyingi zinazozunguka sayari yetu na kutekeleza kazi hata za kibiashara kama vile upimaji wa hali ya hewa, kurusha programu za runinga na redio, kutuma data za GPS au za simu.

neg:
Muda sanifu wa dunia
Ni tangu kuanzishwa kwa usafiri wa reli na mawasiliano kwa simu ya kwamba haja ilitokea kulinganisha muda wa kila mahali. Maana kama zamani mtume alitembea kwa miguu au kupanda farasi kubeba barua tangu karne ya 19 ujumbe ulifika kwa simu mara moja kwenye mahali penye saa tofauti.

neg:
Voyager 1
Voyager 1 ni chombo cha kutengenezwa na binadamu kilichofikia umbali mkubwa na dunia yaani 123.5 vizio astronomia vinavyolingana na kilomita bilioni 18.35; nuru ya jua inahitaji zadi ya masaa 17 kufikia voyager 1 (hali ya Desemba 2012).

neg:
Chombo cha angani
Ilhali maandalizi ya safari za kupeleka watu anga-nje ni ghali sana bila kuleta faida kubwa kiuchumi au kisayansi, kuna mamia ya vyombo vya anga vinavyozunguka dunia na kutekeleza kazi muhimu. Hivi huitwa pia satelaiti zikifuata mwendo wa kudumu wa kuzunguka dunia au kukaa mahali pamoja angani juu ya uso wa dunia. Utabiri wa hali ya hewa hutegemea data na picha kutoka vyomboanga. Sehemu ya majadiliano kwa simu na sehemu kubwa ya picha za televisheni hupitia satelaiti, na vilevile data za teknolojia kama GPS.

neg:
Bara la Antaktiki
Katika miaka iliyofuata idadi ya misafara iliongezeka. Tangu mwaka 1929 eropleni zilitumika pia katika upelelezi. Ni hasa Mmarekani Richard Byrd aliyeongoza misafara kadhaa akitumia ndege akaweza kuweka msingi wa ramani kamili ya Antaktiki.

neg:
NASA
Miradi ya NASA ilianzishwa kutokana na Mshtuko wa Sputnik yaani baada ya Warusi kushtusha dunia kwa kupeleka vyombo vya angani vya kwanza katika mradi wao wa Sputnik. Uliofuatiwa na mradi wa "Vostok" ambao tarehe 12 Aprili 1961 ulimfikisha Yuri Gagarin angani akiwa mtu wa kwanza kwenda angani.

neg:
Mtandao wa kompyuta
"Mawasiliano ya Satelaiti" - Satelaiti hutumia mawimbi madogo ya redio kama njia yake ya mawasiliano ambayo hayapindwi na anga ya dunia. Satelaiti huwekwa katika anga, karibu maili 22,000 juu ya ikweta. Mifumo hii inayozunguka-Dunia huwa na uwezo wa kupokea na kupeperusha sauti, data, na siginali za TV.

neg:
Buzz Aldrin
Aldrin na Armstrong walifika mwezini tarehe 20 Julai 1969 wakiwa watu wa kwanza waliomaliza safari hadi gimba la angani tofauti na Dunia yetu.

neg:
Fahrenheit
Skeli ya fahrenheit ilibuniwa 1724 na mwanafizikia Mjerumani Daniel Gabriel Fahrenheit. Ilikuwa skeli ya kupima halijoto iliyotumiwa sana duniani lakini wakati wa karne ya 20 skeli ya selsiasi ilichukua nafasi yake kwa sababu inalingana na vipimo sanifu vya kimataifa. Leo hii fahrenheit hutumiwa hasa Marekani na nchi chache nyingine kama Belize.

neg:
Darubini
Darubini (kutoka Kiajemi: دوربين, "dorbin") ni kifaa cha kutazamia vitu ambavyo viko mbali. Kutegemeana na kusudi lake kuna aina mbalimbali:Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba.

neg:
Mwanaanga
Mwanamke wa kwanza angani alikuwa Mrusi Valentina Tereshkova mwaka 1963.

neg:
Satelaiti
Tangu Sputnik 1 takriban satelaiti 6,600 zimepelekwa angani. Mwaka 2013 ilikadiriwa ya kwamba 3,600 bado zilifuata obiti zake.
Takriban 1,000 zilifanya kazi; lakini nyingine hazikufanya kazi tena, zilikuwa takataka ya angani.

neg:
Njiwa (kundinyota)
Njiwa inapatikana kati ya kundinyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu walipozunguka Dunia yote katika karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota ya kusini na wachoraji wa ramani kukamilisha atlasi za nyota. Mnamo mwaka 1612 Mholanzi Petrus Plancius alitenga nyota hizi kutoka kundinyota ya Mbwa Mkubwa na kuzitaja "Njiwa" kwa kumbukumbu ya njiwa iliyetumwa na Nuhu katika masimulizi ya Biblia na kuzichora hivyo katika globu ya nyota yake. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni Col.

neg:
Historia ya Intaneti
Matumizi ya neno "Internet" kuelezea mtandao mmoja wa kiulimwengu wa TCP/IP yalianza katika mwezi Desemba 1974 na uchapishaji wa RFC 675, yakiwa maelezo kamili ya kwanza ya TCP iliyoandikwa na Vinton Cerf, Yogen Dalal na Carl Sunshine, waliokuwa katika Chuo Kikuu cha Stanford. Katika miaka tisa iliyofuata, kazi iliendelea kurekebisha itifaki hizo na kuzitekeleza katika mifumo ya oparesheni ya aina mbalimbali. Mtandao wa Kwanza wenye upana mkubwa wa msingi wa TCP / IP ulikuwa ukifanya kazi kufikia tarehe 1 Januari 1983 wakati ambapo viwekaji vyote vya ARPANET vilibadilishwa kutoka itifaki za hapo awali za NCP. Mwaka 1985, Wakfu wa Sayansi wa kitaifa Marekani (NSF) uliamuru ujenzi wa NSFNET, uti wa mgongo wa mtandao wa chuo kikuu wenye kasi ya kilobaiti 56 kwa sekunde kwa kutumia kompyuta zilizoitwa "fuzzballs" na mvumbuzi wake, David L. Mills. Mwaka uliofuata, NSF ilifadhili ubadilishaji hadi mtandao wenye kasi ya juu zaidi ya megabaiti 1.5 kwa sekunde. Maamuzi muhimu kutumia itifaki za DARPA TCP/IP ulifanywa na Dennis Jennings, aliyekuwa msimamizi wa programu ya kompyuta zenye nguvu huko NSF.

neg:
Cherehani
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa mwaka 1790 na mwingereza Thomas Saint na baadaye ikaendelea kuboreshwa ili iwe ya kufana Zaidi na kufanya kazi kwa haraka zaidi.

neg:
Astronomia
Katika karne ya 17 darubini za kwanza zilibuniwa Ulaya. Hivyo utazamaji wa nyota uliboreshwa na magimba ya angani mengi yalianza kuonekana. Galileo Galilei aliweza kuona miezi ya Mshtarii mwaka 1609 iliyokuwa haijajulikana hadi siku ile.

neg:
Panzimaji (kundinyota)
Panzimaji inapatikana kati ya kundi nyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu kuzunguka dunia yote yaani karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius.
Keyser alitumia jina la "Vliegendenvis" (samaki anayeruka yaani panzimaji) iliyotafsiriwa na Bayer kwa kilatini kuwa « Piscis Volans » iliyoendelea kufupishwa baadaye kuwa « Volans ».

neg:
Sputnik 1
Sputnik 1 ilizungukua Dunia mara 1,440 katika muda wa miezi 3 hadi kushuka na kuungua katika angahewa ya Dunia tarehe 4 January 1958.

neg:
Christiaan Huygens
Alikuwa kati ya watu wa kwanza waliofikiri ya kwamba nuru ina tabia ya wimbi. Kutokana na nadharia yake juu ya tabia za nuru aliweza kuboresha umbo la lenzi. Mwaka 1655 alitengeneza darubini iliyoboreshwa na kuchungulia sayari ya Zohali (Saturnus). Alitambua mwezi wa Titan na mwaka uliofuata aliweza kutangaza ya kwamba bangili za Zohali zinafanywa kwa miamba.
Alibuni pia saa makini kushinda saa nyingine za wakati wake.

neg:
Rosetta (chombo cha angani)
Ilhali hakuna roketi bao yenye nguvu ya kufikisha chombo moja kwa moja hadi nyotamkia, Rosetta ilitumia njia ya kuzunguka mara kadhaa Dunia yetu na sayari ya Mirihi kwa kusudi la kuongeza mwendo wake kwa msaada wa graviti ya sayari hizi.

neg:
Historia ya Intaneti
Ufunguzi wa mtandao huo kwa maslahi ya kibiashara ulianza mwaka wa 1988. Baraza ya Mitandao ya Kimajimbo Marekani ilikubali ushikanishaji wa NSFNET na mfumo wa barua wa MCI katika mwaka huo, kiungo kilifanywa katika msimu wa joto wa mwaka wa 1989. Huduma zingine za kielektroniki za kibiashara zilishikanishwa zikiwemo: OnTyme, Telemail na Compuserve. Katika mwaka huo, watoaji wa huduma ya Intanet watatu waliundwa: UUNET, PSINet na CERFNET. Muhimu, mitandao tofauti iliyotoa viingilio, na baadaye kuungana na Intanet ilikuwa BITNET na Usenet. Mitandao mingine ya kibiashara na elimu kama Telenet, Tymnet, Compuserve na JANET iliunganishwa na Intanet iliyokuwa ikikua. Telenet (iliyoitwa Sprintnet baadaye ) ulikuwa mtandao mkubwa wa kompyuta wa kitaifa uliofadhiliwa kibinafsi, wenye upigaji simu ya intaneti bure katika miji, kote Marekani na uliyokuwa ukifanya kazi tangu mwongo wa 1970. Hatimaye, mtandao huu uliunganishwa na mingine katika mwongo wa 1980 wakati ambapo itifaki ya TCP / IP iliendelea kuwa maarufu zaidi. Uwezo wa TCP/IP kufanya kazi kwa karibu mtandao wowote wa mawasiliano uliruhusu ukuaji rahisi, ingawa ukuaji wa haraka wa Intanet ulikuwa juu ya upatikanaji rahisi wa safu ya vielekezi vya kibiashara kutoka makampuni mengi, upatikanaji wa vifaa vya kibiashara vya Ethanet ya mitandao ya mitaa, na kuenea kwa utekelezaji na uwekaji sheria mkali wa TCP / IP katika UNIX na karibu kila mfumo mwingine wa oparesheni.

neg:
Unajimu
Kuna aina nyingi za unajimu:
Unajimu na astronomia zilianza pamoja kama kazi ileile zikaendelea hivyo kwa karne nyingi. Tangu mwanzo wa sayansi ya kisasa takriban miaka 500 iliyopita wataalamu walitambua tabia za nyota kuwa magimba ya angani yenye sifa za kifizikia si pepo, roho au miungu wanaoweza kutawala dunia au wanadamu. Kwa hiyo njia za unajimu (astrolojia) na astronomia zimeachana tangu karne kadhaa. Lakini miaka 400 iliyopita wanasayansi muhimu kama Tycho Brahe, Johannes Kepler, Giordano Bruno au Galileo Galilei walitengeneza horoskopi, ingawa waliweka misingi ya astronomia ya kisasa.
Tangu mwanzo wa historia wanadamu katika sehemu mbalimbali za dunia walitazama nyota.

neg:
Anga-nje
Utafiti kamili wa Anga-nje ni vigumu kutokana na ukubwa wake. Nadharia zote zinategemea vipimo vya nuru na mnururisho zinazofika duniani au karibu nayo. Njia nyingine ni kutuma vyombo vya angani kwenda safari ya anga za nje lakini kutokana na umbali mkubwa mno haziwezi kufika mbali kweli. Chombo cha angani kilishosafiri mbali hadi sasa ni Voyager 1 iliyoondoka duniani mwaka 1977 na hadi sasa imepita sayari za Uranus na Neptuni. Chombo cha New Horizon kiliondoka dunaini mwaka 2006 kiliipita Pluto mwaka 2015 na kuendelea hadi ndani ya kanda la Kuiper.

neg:
Nicolaus Copernicus
Copernicus hakuwa mtu wa kwanza aliyewaza ya kwamba Dunia inazunguka Jua: miaka 2000 kabla yake wanafalsafa kadhaa wa Ugiriki waliwahi kufundisha hivyo. Lakini tangu maandiko ya Ptolemaio wataalamu wa nyota pamoja na walimu wa dini za Ukristo na Uislamu walikubaliana kwamba Dunia ni kitovu cha Dunia na Jua pamoja na sayari zote zinaizunguka. Kitabu cha Copernicus kilikuwa cha kwanza kilichoondoa Dunia katika kitovu cha Dunia na kwa ujumla alipingwa na wataalamu wengi.

neg:
Wingu Kubwa la Magellan
Maelezo ya kwanza yaliyoeleweka yalitolewa na Ferdinand Magellan aliyekuwa mtu wa kwanza wa kuzunguka Dunia yote katika safari ya miaka 1519 - 1522. Hapo alichora pia ramani za nyota na kufanya vipimo vya kwanza vya mawingu angavu vya anga yaliyopokea baadaye jina lake.

neg:
Sputnik 1
Kurushwa kwa Sputnik 1 kulitokea wakati wa mashindano makali baina ya Umoja wa Kisovieti na Marekani. Marekani ilishtuka kabisa kwa sababu waliwahi kuamini ya kwamba walikuwa mbele. Mshtuko wa Sputnik ulisababisha mabadiliko katika siasa ya Marekani iliyoongeza juhudi zake katika teknolojia na elimu. Hapo yalianza mashindano ya anga ( baina ya Marekani na Umoja wa Kisovieti ambapo pande zote ziliendelea kupeleka satelaiti nyingi kwenye anga zilizofuatwa na vyomboanga vya kubeba watu hadi Marekani ilifauli kufikisha watu mwezini mwaka 1969.

neg:
Cassini–Huygens
Cassini-Huygens imepewa jina kutokana na wataalamu wawili. Hao ni wanaastronomia Mwitalia Giovanni Domenico Cassini na Mholanzi Christiaan Huygens waliokuwa watu wa kwanza kuifanyia Zohali utafiti katika historia. Chombo kilirushwa angani 15 Oktoba 1997 kikafikia Njia mzingo ya Zohali 1 Julai 2004.

neg:
Pieter Dirkszoon Keyser
Mwaka 1595 alikuwa nahodha wa safari ya kwanza ya Waholanzi kuelekea "Uhindi ya Mashariki", yaani visiwa vya Indonesia. Katika safari hii alichora ramani za nyota za nusutufe ya kusini, ambazo kwa jumla hazikujulikana bado huko Ulaya, na kubuni kundinyota mpya 12 .

neg:
MESSENGER
Njia ya chombo cha angani haikuelekea moja kwa moja kwenda Utaridi kwa sababu hii ingehitaji fueli nyingi mno. Kwa hiyo MESSENGER ilizunguka jua na sayari mbalimbali mara kadhaa hadi kufikia umbali na Utaridi ambako ilishikwa na graviti ya sayari katika njia imara.
Kwa ujumla MESSENGER ilielea kilomita bilioni 8 hadi kufikia njia yake ya kuzunguka sayari ya Utaridi. Kwa kusudi la kupunguza matumizi ya fueli chombo kilipita karibu kwenye sayari za Dunia (2 Agosti 2005) na Zuhura (5 Juni 2007) hadi kukaribia Utaridi mara ya kwanza 14 Januari 2008. Halafu ilipita Utaridi mara tatu kwenye njia ambako graviti ya sayari inachelewesha mwendo wa chombo cha angani yaani mpito wa "swing-by".

neg:
Yuri Gagarin
Tarehe [[12 Aprili]] [[1961]] alirushwa na chombo cha angani [[Vostok]] 1 akizunguka dunia lote mara moja katika muda wa dakika 108. Akashuka [[Siberia]].

neg:
Zulia
Inaaminiwa kuwa mazulia yalianza kutumika karne ya 3 au 2 KK huko Asia ya Magharibi, labda eneo la Bahari ya Kaspi (Irani ya kaskazini) au Miinuko ya Armenia. Zulia zee kabisa duniani ni zulia la Pazyryk ambalo ni la karne ya 5 KK. Zulia hili lilifukuliwa na Sergei Ivanovich Rudenko mwaka wa 1949 kutoka kwenye milima Altai huko Siberia.

neg:
Paralaksi
Kwa nyota za mbali zaidi ni vigumu zaidi kupata vipimo kamili. Chombo cha angani Hipparcos ("High Precision Parallax Collecting Satellite") cha taasisi ya ESA kilichorushwa kwenye anga ya nje mwaka 1989 kiliweza kuleta vipimo vipya kwa nyota 118,000. Tangu mwaka 2013 chombo cha Gaia kinaendelea na vipimo vya bilioni 1 ya nyota.

neg:
Kundinyota
Mwanzo wa karne ya 20 mpangilio wa kundinyota haukuridhisha kwa sababu sehemu za mipaka kati ya kundinyota hazikueleweka vema. Hivyo mkutano mkuu wa kwanza wa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia (IAU) mwaka 1922 kufafanua idadi ya kundinyota kuwa 88. Mwanaastronomia Eugène Delporte kutoka Ubelgiji alipewa kazi ya kupanga eneo lote la anga kwa makundi na kuchora mipaka kati ya kundinyota. Tokeo la kazi yake lilikubaliwa kwenye mkutano mkuu wa mwaka 1928.

neg:
Historia ya Intaneti
Historia yake inaweza kuanza na uzinduzi wa Sputnik na USSR uliochochea Marekani kuanzisha shirika la utafiti wa juu wa miradi, iliyojulikana kama ARPA, katika mwezi Februari 1958 ili kuongoza kiteknolojia. ARPA ilitengeneza ofisi ya teknolojia za kuchambua habari (IPTO) ili kuendeleza utafiti wa programu inayojitekeleza ya mazingira ya chini (Sage), ambayo iliunganisha mifumo ya rada za nchi nzima kwa mara ya kwanza.

neg:
Sumaku
Wachina ni watu wa kwanza waliotambua matumizi ya sumaku kwa manufaa ya kibinadamu. Tangu karne ya 11 walitumia sindano ya magnetiti yenye tabia ya kisumaku iliyolea juu ya maji ndani ya dira. Ncha za sindano sumaku huathiriwa na uga sumaku wa dunia na ncha zake zinatazama kaskazini au kusini. Kwa msaada wa dira mabaharia waliweza kuvuka bahari na kulenga pwani la mbali lisiloonekana mara moja bila kupoteza njia.

neg:
Neil Armstrong
Tarehe 20 Julai 1969 Neil Armstrong pamoja na Edwin Aldrin waliukanyaga uso wa mwezi wakiwa wanadamu wa kwanza mwezini. Walitoka katika chombo cha angani na kutembea mwezini kwa mara ya kwanza. Picha hizo zilionyeshwa kote duniani kwa wakati huohuo. Akiwa katika hali hiyo, Armstrong alitamka maneno yafuatayo: "Hii ni hatua ndogo kwa mtu lakini hatua kubwa kwa ubinadamu."

neg:
Darubini
Mfano wake ulichukuliwa na kuboreshwa na mwanaastronomia Mwitalia Galileo Galilei aliyeanza kuitumia mwaka 1610 kwa kuangalia nyota. Aligundua mara moja miezi ya sayari Mshtarii.

neg:
Alan Shepard
Alijiunga na wanamaji wa jeshi la Marekani akawa rubani na 1959 aliteuliwa kwa mradi wa kuandaa safari kwenda anga-nje. Wakati ule MArekani ilishindana na Umoja wa Kisovieti katika upelelezi wa anga -nje na Marekani ilitarajia kumpeleka mtu wa kwanza angani. Lakini matatizo ya kifundi yalichelewesha safari na Yuri Gagarin aliwatangulia 12 Aprili 1961.

neg:
Kanda (kifaa)
Kanda sanifu ya kwanza iligunduliwa mwaka 1962 na kampuni ya Philips. Wao waliita "Compact Cassette". Wakati huo zinapoanza (miaka ya 1960) kanda-kaseti na vifaa vyake vya kurekodia havikuwa bora sana. Lakini ilipofika miaka ya 1970 kila mtu alipenda kusikiliza muziki kupitia kaseti na hivyo polepole teknolojia ikawa poa zaidi.

neg:
Sayari
Zamani kulikuwa na sayari 5 tu zilizoonekana angani kwa macho matupu kama nyota zinazobadilisha mahali. Tangu kupatikana kwa mitambo kama darubini miaka 400 iliyopita idadi ya violwa angani vyenye miendo ya pekee imeongezeka sana lakini imeonekana pia kuna tofauti kubwa sana kati ya violwa hivi.

neg:
Nyoka Maji (kundinyota)
Nyoka Maji ni kati ya kundinyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu walizunguka Dunia yote yaani karne ya 16. Hazikutajwa katika vitabu vya Wagiriki wa Kale au vya Waarabu. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia iliyoonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius na kuingizwa baadaye katika ramani ya nyota ya Johann Bayer iliyokuwa muhimu kwa elimu ya nyota.

neg:
Usultani wa Zanzibar
Mapadri Wakatoliki wa kwanza pamoja na masista walitokea Reunion wakakaa Unguja tangu tarehe 12 Desemba 1860 hadi mwaka 1863, walipokabidhi misheni kwa shirika la mapadri wa Roho Mtakatifu.


query: Je,Tha Trademarc alizaliwa mwaka upi?

pos:
Tha Trademarc
Marc Predka (aliyezaliwa 21 Aprili 1975), ambaye anajilikana kwa jina la kisanii kama Tha Trademarc, ni mwanamuziki wa Rap kutoka Marekani. Mara ya kwanza kujulikana kwa umaarufu ilikuwa wakati yeye na binamu yake wa kwanza mwanamiereka wa WWE John Cena walishirikiana mnamo 2005 kutoa albamu "You Can't See Me". Pia anaonekana katika video za nyimbo , ‘’Bad Bad Man’’ na ‘’Right Now’’ ambazo amefanya na John Cena. Leo hii yeye hufanya kazi katika kitengo cha elimu ya waiosjiweza katika Shule ya Maynard kule Maynard, Massachusetts.

neg:
Richard Heck
Richard Frederick Heck (15 Agosti, 1931 – 10 Oktoba, 2015) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usanisi kaboni. Mwaka wa 2010, pamoja na Ei-ichi Negishi na Akira Suzuki, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Roger Martin du Gard
Roger Martin du Gard (23 Machi 1881 – 22 Agosti 1958) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Anajulikana hasa kwa riwaya zake "Akina Thibault" (kwa Kifaransa "Les Thibaults" zilizotolewa miaka ya 1922-40). Mwaka wa 1937 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Ja Rule
Alizaliwa mjini Hollis, Queens, alianza kutamba kunako mwaka wa 1999 akiwa na albamu ya "Venni Vetti Vecci" na kibao chake kikali cha "Holla Holla". Kuanzia 1999 hadi 2005, Ja Rule amekuwa na vibao kadhaa vilivyoingia kwenye 20 bora ya chati za "Billboard" Hot 100, ikiwa ni pamoja na "Between Me and You" akishirikiana na Christina Milian, "I'm Real (Murder Remix)" na Ain't It Funny akiwa na Jennifer Lopez, ambazo zote zilitingisha katika chati za US "Billboard" Hot 100, kibao namba 1 kilichobahatika kuchaguliwa katika Tuzo za Grammy, "Always on Time" akiwa na Ashanti, "Mesmerize" nacho pia alikuwa na Ashanti, na "Wonderful" akiwa na R. Kelly na Ashanti.

neg:
SaRaha
Sara Larsson (alizaliwa 1983 Juni 26 ), anajulikana kwa jina la kisanii la SaRaha ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za kiSweden-Tanzania. Alianza kutambulika Swedeni mwaka 2016 katika tamasha la Melodifestivalen.

neg:
Tegan Moss
Tegan Moss (amezaliwa tar. 7 Februari 1985, mjini Vancouver, British Columbia, Kanada) ni mshindi wa Tuzo ya Msanii Mdogo kutoka nchini Kanada-anayeonekana sana katika filamu na vipindi vya televisheni.

neg:
Taylor Swift
Taylor Alison Swift (amezaliwa tar. 13 Desemba 1989) ni mwimbaji na mtunzi wa muziki wa country-pop kutoka nchini Marekani. Alitoa kibao chake cha kwanza, "Tim McGraw", mnamo mwaka wa 2006 akiwa na umri wa miaka 16.

neg:
Joshua Lederberg
Joshua Lederberg (amezaliwa 23 Mei 1925) ni mwanajenetiki kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza jeni za chembe hai. Mwaka wa 1958, pamoja na George Beadle na Edward Tatum alikuwa mshindi wa ‘’’Tuzo ya Nobel ya Tiba’’’.

neg:
Shakira
Shakira Isabel Mebarak Ripoll (alizaliwa 2 Februari 1977), au Shakira kulingana na eneo mtaalamu music, dalampenyanyi, mtunzi, mwanamuziki, mtayarishaji wa rekodi, dancer na philanthropist Colombiaidd kuonekana katika nyanja ya muziki nchini Colombia na Amerika ya Kusini katika miaka ya 1900 mapema.

neg:
Thomas Sigismund Stribling
Thomas Sigismund “T.S.” Stribling (4 Machi 1881 – 8 Julai 1965) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1933 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Store".

neg:
Chiang Kai-shek
Alizaliwa 31 Oktoba 1887 karibu na Shanghai akajiunga na chama cha Kuomintang. Baada ya kifo cha Sun Yat-sen alichukua uongozi wa Kuomintang na kuungunisha China kijeshi. Tangu 1949 alikaa kisiwani Taiwan alipoongoza serikali ya Jamhuri ya China. Aliaga dunia 5 Aprili 1975 mjini Taipei.

neg:
T.I.
Clifford Joseph Harris Jr. (amezaliwa tar. 25 Septemba 1980) ni rapa wa muziki a hip hop, mwigizaji, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa muziki na mmiliki wa studio ya Grand Hustle Records. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama T.I. pia humwita T.I.P.

neg:
Takaaki Kajita
Takaaki Kajita (amezaliwa 9 Machi, 1959) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza mbembeo wa nyutrino unaoonyesha kwamba nyutrino ina masi. Mwaka wa 2015, pamoja na Arthur B. McDonald, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Tawakel Karman
Tawakkol Abdel-Salam Karman (amezaliwa 7 Februari, 1979 mjini Mekhlaf) ni mwanasiasa na mwandishi wa habari kutoka nchi ya Yemen. Jina lake pia huandikwa Tawakel katika alfabeti ya Kilatini. Mwaka wa 2011, pamoja na Ellen Johnson Sirleaf na Leymah Gbowee alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Tawasifu ya Malcolm X
Kimechapishwa baada ya mwenyewe kufa, kwa jina la "The Autobiography of Malcolm X" kimetaja maisha ya Malcolm X, aliyezaliwa kwa jina la Malcolm Little (1925–1965), ambaye akaja kuwa mwanaharakati wa haki za binadamu. Kwa kuanza na ujauzito wa mama yake, kitabu kinaelezea maisha ya utotoni ya Malcolm akiwa mjini Michigan, kifo cha baba yake kilichotokea katika mazingira ya kutatanisha, na hali iliyopelekea mama yake kuwehuka na kuishia hospitali ya vichaa bila kutaka na kutiwa katika kitengo cha uchunguzi wa kisaikolojia. Maisha ya ujana wa Little yameelezewa pia akiwa huko Boston na New York City, halkadhalika kujihusisha kwake na jamii za kihalifu. Uhalifu huo ambao ulipelekea kutumikia kifungo cha miaka nane-hadi-kumi jela, kifungo ambacho alitumikia miaka sita na nusu (1946–1952) baada ya kupata msamaha. Kitabu kinaelezea ukasisi wake na mkuu wa jumuia Nation of Islam ndugu Elijah Muhammad (1952–1963) na kuibuka kwake kuwa kama msemaji mkuu taifa wa jumuia hiyo. Kinaelezea kuachia kwake ngazi kwenye jumuia hiyo ya Nation of Islam mnamo Machi 1964, na safari yake ya kwenda hija Makka, ambayo ilipelekea kubadili dhehebu na kuwa Sunni, na safari zake za Afrika. Malcolm X aliuawa mjini New York katika jengo la Audubon Ballroom mnamo mwezi wa Februari 1965, kabla kitabu hakijaisha. Mwandishi mwenzake , mwanahabari Alex Haley, alimuhtasarisha siku za mwisho za maisha ya Malcolm X, na kuelezea kwa kina makubaliano yao, ikiwa pamoja na maoni binafsi ya Haley kuhusu muhusika, kwenye hitimisho la "tawasifu".

neg:
Twariqah Ahmadiyah Idrisiyah
Sheikh Muhammad Al-dandarawi (Qadasallahu Sirrahu) alizaliwa huko mji wa Dandara, nchini Misri mnamo mwaka 1813. Sheikh huyu alikuwa ni Muridi wa Sayidna Sheikh Ibrahim Ar-Rashid Qadasallahu Ruhahu , mbali ya kupewa khirqah ya Twariqah na sheikhe lake alirithi pia uchamungu, elimu na harakati za kida'awa kueneza twariqah hii katika miji mbali mbali duniani.

neg:
Taff B.
Haule alizaliwa tarehe 16 Mei, 1978 huko jijini Dar es Salaam katika Hospitali ya Taifa ya Muhimbili na kukulia Ilala Bungoni/Sharif Shamba. Alisoma Shule ya Msingi Olympio na kiasi katika shule ya Msingi Mlimani wakati huo alikuwa akiishi na mama yake mzazi huko Sinza. Aliendelea na elimu ya secondari kuanzia kidato cha kwanza 1 Bagamoyo Sec, kidato cha 2-4 Kibaha Sec School na kufika mwaka 1996 akawa amemaliza. Elimu ya juu, yaani, kidato cha 5-6 alisoma Kampala 1997-1999. Mnamo mwaka 2001 alifanya Associate Degree of Business Admin (DMACC). Na sasa katika kujiongezea elemu anachukua Shahada ya Business Information System katika Shule hiyo hiyo.. Hapo awali, alisimama kabisa na masuala ya shule. Lakini kwa sasa anasoma huku anafanya kazi.
Kwa upande wa muziki, alianza kujishuhulisha nao tangu 1993 - 2002. Hapo awali kwenye 1993 alikuwa akijirusha na ndugu yake Nigga Jay ambaye alikuwa na kundi zima la Pyscho Tak ambalo lilikuwa likiongozwa na Badi Sangu. Pia alikuwa na ukaribu na kaka yake mkubwa ambaye ni Julius Haule almaarufu kama Mr Teacher. Mwaka wa 1995-96 waliunda Kundi la KNT Squad ambalo lilikuwa na wasanii watatu, "K" Killa B, "N" Nigga J na "T'" Taff B. Walifanikiwa kurekodi wimbo mmoja ulioitwa "Right Stuff" bahati mbaya huu wimbo walipoteza nakala yake kuu ya kuhifadhia. Mwaka 1997 yeye na Jay wakaunda Underground Shadow Warriors. na Killa B akaunda kundi la mtaani kwao Kimara lililoitwa Imeditaiton Kingdom. Jay na Taff walibahatika kupanda katika majukwaa kibao ikiwa ni pamoja na Korean Culture, Pool Side na kumbi nyingine chungu mzima. 1997 wakarekodi wimbo mmoja ambao Jay alishiriki kwenye kiitikio na kifungio ulioitwa "Rap ndo Yenyewe" katika studio za Soundcrafters chini ya Producer Henrico. 1998 wakarekodi Fascinating Rhymes ambao ulitayarishwa na Papa Luv aka Dj Boniluv. Mwaka 2000 akarekodi Dereva Mchovu na ndugu yake upande wa mama kwa Master Jay na Boaz Kapaya almaarufu Diz K. Mdundo wa dereva Mchovu uliandaliwa na Prof Ludigo hapo hapo kwa Master Jay wakati Mdundo wa "Ndugu upande wa mama" ulitayarishwa na John Mahundi. Diz K na Taff B walirekodi nyimbo hizo mbili muda mmoja na kundi la Hard Blasters. Wakati huo walikuwa wanarekodi albamu yao ya Funga Kazi. Prof Jay alikuwa ndio kajiunga rasmi 1999 na HBC baada ya Chuzi Limekubali kufanya vizuri sana katika vituo vya Radio. Wimbo wa mwisho ambao Taff B aliweza kurekodi akiwa Tanzania ulikuwa ni Bado "Nakutesa Remix" ya Soggy Doggy Anter katika studio ya Bongo Records kabla ya kuondokea na kuelekea nchini Marekani mnamo Disemba, 2000. Akiwa nchini Marekani, amefanya kazi nyingi sana na mtayarishaji John Mahundi baye pia ni binamu yake wa damu. Bahati mbaya, kazi nyingi zilipotea baada ya kompyuta yake kuharibika ghafla. Alitengenza kama nyimbo 30 hivi na wasanii mbalimbali. Ambazo zimebaki kama mfano-awali hazizidi hata 10 katika Maktaba yake.

neg:
Usimamizi
Nadharia pana ya kwanza ya usimamizi ilitokeza karibia 1920. Shule ya Kibiashara ya Harvard ilizindua shahada ya Masta ya Usimamizi wa Biashara (MBA) mnamo 1921. Watu kama Henri Fayol (1841 - 1925) na Alexander Church alielezea matawi mbalimbali ya usimamizi na uhusiano kati yao. Mapema katika karne ya 20, watu kama Ordway Tead (1891-1973), Walter Scott na J. Mooney walitumia kanuni za saikolojia katika uongozi, wakati waandishi wengine, kama vile Elton Mayo (1880-1949), Mary Parker Follett (1868 - 1933), Chester Barnard (1886-1961), Max Weber (1864-1920), Rensis Likert (1903 - 1981), na Chris Argyris (1923 -) waliutama uzushi wa usimamizi kutoka mtazamo wa kisoshiolojia.

neg:
Baruch Blumberg
Baruch Samuel Blumberg (amezaliwa 28 Julai 1925) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza damu ya watu. Mwaka wa 1976, pamoja na Carleton Gajdusek alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Tanomura Chikuden
Tanomura Chikuden (14 Julai 1777 – 20 Oktoba 1835) alikuwa mchoraji maarufu kutoka nchi ya Japani. Jina lake la asili lilikuwa Tanomura Koken. Hasa alichora maua, ndege na mandhari.

neg:
Luka Modric
Alizaliwa Zadar na alisajiliwa na Dinamo Zagreb baada ya kuonesha uaminifu kwenye timu yake ya mtaani.Alipata maendeleo kwenye ya Zagreb na baadaye kusajiliwa Zrinjski Mostar na baadaye Inter Zaprešić. Alipata mafanikio makubwa akiwa Dinamo na kubeba mataji ya ligi kuu matatu mfululizo na baadaye kuhamia Premier League akiwa na Tottenham Hotspur na ndiye aliyechangia kwenye ushindi wa mara ya kwanza wa UEFA Champions League baada ya miaka hamsini,ambako mara ya mwisho ilfika robo fainali mwaka 2010-11.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Kutengenezwa kwa poda ya kufanya vifaa view vieupe zaidi (kalsiamu haipoklorati) na mwanakemia wa Kiskoti Charles Tennant karibu mwaka wa 1800, ulikuwa na msingi katika uvumbuzi wa mwanakemia wa Kifaransa Claude Louis Berthollet, na ulisababisha mapinduzi katika mchakato wa kufanya vifaa kuwa viupe zaidi kwa kuupunguza muda uliohitajika (kutoka miezi hadi masiku) ikilinganishwa na mbinu ya kijadi iliyokuwa ikitumika wakati huo, iliyohitaji mfiduo unaorudiwa kwa jua katika mashamba maalum baada ya kulowesha nguo na alkali pamoja na maziwa yaliyoganda. Kiwanda cha Tennant kilichokuwa katika mji wa St Rollox, Glasgow ya kaskazini, kikawa kiwanda kikubwa zaidi cha kemikali duniani kote.

neg:
Tyra Banks
Tyra alianza uanamitindo alipokuwa darasa la 11. Baadaye, alienda mjini Paris kwa ajili ya kufanya kazi hii. Katika wiki yake ya kwanza mjini Paris, Tyra alipata umaarufu na mafanikio yaliyovunja rekodi kwani ilikuwa mwanzo wake katika uanamitindo. Yeye alishirikiana Anna Sui, CoverGirl, Badgley Mischka, Bill Blass, Chanel, Christian Dior, Dolce & Gabbana, H&M, McDonald's, Pepsi, Nike, Victoria's Secret na Yves Saint Laurent. Yeye ameonekana kwenye majalada maarufu kama "Vogue", "Harper's Bazaar", "Cosmopolitan" na "Elle". Mnamo 1997, Tyra alipokea tuzo la "VH1 Award for Supermodel of the Year". Mwaka huo huo, yeye alikuwa Mwamerika mweusi wa kwanza kutokea kwenye kasha ya jalada la "Victoria's Secret".

neg:
Souk Ahras
Mji unajulikana kwa jina la kihistoria Thagaste hasa kama mahali alikozaliwa Agostino wa Hippo mnamo mwaka 354 kama mtoto wa Patricius na Monika. Wakati ule ilikuwa mji muhimu wa jimbo la Numidia ndani ya Dola la Roma uliotajwa mara ya kwanza na mwandishi Mroma Plinius Mzee (23-79). Hakuna habari zaidi juuy a mwanzo wa mji.

neg:
Karl Urban
Karl-Heinz Urban (amezaliwa tar. 7 Juni 1972) ni mwigizahu wa filamu kutoka nchini New Zealand. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Éomer katika sehemu ya pili na ya tatu ya mfululizo wa filamu za Peter Jackson ya "The Lord of the Rings" trilogy, na Dr Leonard McCoy kwenye filamu ya mwaka wa 2009 "Star Trek". Amecheza kama Vaako katika "The Chronicles of Riddick" na mwuaji wa Kirusi Kirill katika filamu ya "The Bourne Supremacy", na kupata tuzo kwa ajili ya michakaliko yake ya katika filamu za Kinew Zealand "The Price of Milk" na "Out of the Blue".

neg:
Albert Camus
Albert Camus (7 Novemba 1913 – 4 Januari 1960) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Alizaliwa katika nchi ya Algeria. Hasa anajulikana kwa riwaya zake, k.m. "Mgeni" (kwa Kifaransa "L'Étranger", mwaka wa 1942) au "Tauni" ("La Peste", mwaka wa 1947). Mwaka wa 1957 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Aliuawa katika ajali ya motokaa.

neg:
Nikolaas Tinbergen
Nikolaas Tinbergen (15 Aprili 1907 – 21 Desemba 1988) alikuwa mwanazuolojia kutoka nchi ya Uholanzi lakini alikata uraia wa Uingereza mwaka wa 1955. Hasa alichunguza tabia za wanyama mbalimbali. Mwaka wa 1973, pamoja na Karl von Frisch na Konrad Lorenz alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Go-Tsuchimikado
Go-Tsuchimikado (3 Julai 1442 – 21 Oktoba 1500) alikuwa mfalme mkuu wa 103 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Fusahito". Tarehe 21 Agosti 1464 alimfuata baba yake, Go-Hanazono, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake, Go-Kashiwabara.

neg:
Nu-Mixx Klazzics Vol. 2
Toleo hili limejumlisha maremixi kadhaa ya rekodi zake albamu mbili zilizouza sana, "All Eyez on Me" na "". Mtayarishaji wa hip-hop na rapa Daz Dillinger, Sha Money XL, na Street Radio walikuwa moja kati ya watu wa upande wa utayarishaji wa rekodi. Albamu ilifikia nafasi ya #45 kwenye chati za Billboard 200 ikiwa na karibu ya mauzo 15,000 kwenye wiki yake ya kwanza ya chati.

neg:
Tony Jaa
Tatchakorn Yeeramu (maarufu zaidi duniani kama Tony Jaa na nchini Thailand kama Jaa Phanom; alizaliwa 5 Februari 1976) ni msanii wa karate wa Thailand, mwigizaji, mtendaji wa choreographer, mchezaji, mkurugenzi, na mtawala wa Buddha.

neg:
Majek Fashek
Majek Fashek alianza kupata umaarufu mwanzoni mwa miaka ya 1980 alipotokea kwenye kipindi cha televisheni nchini Nigeria. Baada ya hapo alifanya ziara za kimuziki na kundi lililoitwa The Mandators. Mwaka 1987 alijitoa kwenye kundi hilo na kuwa peke yake. Alipata jina kubwa nchini Nigeria hasa kufuatia wimbo wake ulioitwa 'Send Down the Rain.' Alifanikiwa kupata tuzo sita za PMAN na baada ya hapo kusaini mkataba na kampuni ya CBS ya Nigeria. Baadaye alijitoa toka kwenye kampuni hiyo na kujiunga na Island Records, kampuni ambayo ina jina kubwa katika muziki wa Reggae duniani. Alipojiunga na kampuni hiyo alirekodi wimbo wa Bob Marley wa Redemption Song.

neg:
Ada Lovelace
Ada Lovelace (jina kamili: Augusta Ada King-Noel, malkia mdogo wa Lovelace, ukoo wa kuzaliwa Byron; 10 Desemba 1815 – 27 Novemba 1852) alikuwa mtaalamu wa hisabati na mwandishi wa Kiingereza.

neg:
Nargis
Nargis Dutt (, ; 1 Juni 1929 – 3 Mei 1981), alizaliwa na jina la "Fatima Rashid" alkini alifahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nargis, alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini India. Huhesabiwa kama mmoja kati ya waigizaji filamu wakali katika historia ya sinema za Kihindi. Alipata kuonekana kwa mara ya kwanza akiwa kama mtoto kwenye seti ya "Talash-E-Haq" mnamo 1935, lakini kazi yake ya uigizaji ilianza rasmi 1942 na "Tamanna". Wakati wa kazi zake ambazo zilitamba sana kunako miaka ya 1940 na 60, Nargis amepata kuonekana katika kazi kadhaa zenye-mafanikio, vilevile kwenye kazi ambazo ziliheshimika vibaya mno, nyingi katika hizo humshirikisha mwigizaji mwenzi na mtengenzaji wa filamu Raj Kapoor. Moja kati ya nyusika maarufu alizocheza ni pamoja na Radha (-liopa kushindanishwa kwenye Academy Award)- "Mother India" (1957), kazi ambayo alijipatia tuzo ya kama mwigizaji bora na Filmfare Awards na Karlovy Vary International Film Festival. Mnamo 1958, Nargis ameolewa na mshiriki mwenzake wa katika filamu ya "Mother India", mwigizaji Sunil Dutt, na akaachana na masuala ya soko la filamu. Alionekana mara kadhaa tu kwenye filamu za miaka ya 60.

neg:
Otto Wallach
Otto Wallach (27 Machi 1847 – 26 Februari 1931) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza michanganyiko kama terpini. Mwaka wa 1910 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Ray C.
Rehema Chalamila (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Ray C; amezaliwa Iringa, Tanzania, 15 Mei 1982) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, dansi, afro-jazz, taarab na bongo-bhangra kutoka nchini Tanzania.

neg:
Fadi Ghandour
Fadi Ali Ghandour (1959) ni mjasiriamali mwenye asili ya Kijordania, ambaye anafahamika zaidi kama mwanzalishi na mkurugenzi mtendaji wa kampuni ya usafirishaji ya Aramex, ambayo hujihusisha na maswala ya usafirishiji wa mizigo mbalimbali duniani. Ghandour alihusika katika uanzishwaji wa Aramex mwaka 1982 huko Amman, Jordan na amekuwa mkurugenzi mtendaji wa kampuni hiyo tangu wakati huo. Aramex ndio kampuni ya kwanza ya kiarabu kujisajili katika soko la hisa la NASDAQ.Halikadhalika, Ghandour ni mwanzilishi mshiriki wa tovuti ya Maktoob.com, ambayo ndio mtandao mkubwa zaidi ya watu wa jamii ya waarabu duniani. Mtandao wa Maktoob ilichukuliwa na Yahoo! mwaka 2010. Ghandour pia ni mwanachama wa bodi ya Abraaj Capital ambayo ni moja ya makampuni makubwa zaidi katika ukanda wa Mashariki ya kati na Asia ya kusini. Pia ni moja kati ya waanzilishi wa Endeavor, iliyopo Jordan, na pia anashiriki kama mshauri katika kamati ya shule ya biashara ya Suliman S, Olayan School of Business iliyopo katika chuo kikuu cha Beirut. Kati ya mwaka 2003 na 2005, alikuwa mwenyekiti wa taasisi ya Young Presidents' Organization kwa upande wa Mashariki ya kati na Afrika ya kaskazini.
Gandour ana shauku ya kusaidia na kukuza wajasiriamali wadogo wadogo hasa katika jamii ya waarabu na pia amekuwa akiwekeza katika miradi mbalimbali ya kijasiariamali iliyopo Mashariki ya kati na Afrika ya kaskazini. Pamoja na mambo mengine, pia ni mwanzilishi wa mtandao wa Ruwwad for Development, ambao ni mtandao wa kijamii wenye lengo la kuinua jamii iliyo ukingoni kwa kutumia harakati mbalimbali za kijamii na kielimu. Pia ni moja kati ya wanakamati katika bodi ya benki ya National Microfinance Bank ya Jordan.
Pia amefanya kazi kama makamu mwenyekiti wa bodi ya Jordan River Foundation kwa takribani miaka 10

neg:
Tagged
Tagged Inc. ni mtandao ulioanzishwa na wanafunzi waliohitimu wa Chuo kikuu cha Harvard wajasirimali Greg Tseng na Johann Schleier-Smith". Wawili hao walikuwa wameanzisha Avavin, Inc., ambayo ilikuwa ni kampuni ya kulinganisha vitabu.[14] Tseng hapo awali alikuwa mwanzilishi na Mkurugenzi Mkuu wa mtandao huru wa 'Jumpstart Technologies', ambao baadaye ulitozwa faini ya $ 900.000 kwa madai ya ukiukaji wa sheria za CAN-spam, ambayo ilikuwa ndiyo adhabu kubwa iliyowahi kupeanwa ya kosa la aina hiyo. Tseng amehitimu na A.B. katika kemia, fizikia na hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Harvard. Schleier-Smith pia amehitimu na A.B. katika fizikia na hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Harvard.
Mtandao huu wa Tagged ambao mwanzoni iliwalenga vijana wa US, ulifunguliwa kwa watumiaji duniani kote wenye umri wa miaka 13, mnamo Oktoba 2006 na bado unaendelea kudumisha usalama mkali kwa watumiaji walio chini ya miaka 18. Watumiaji walio juu ya umri wa miaka 16 na umma hawawezi kuona habari za kibinafsi za watumiaji walio na umri wa miaka 13 na 14, na habari za kibinafsi za watumiaji wa miaka 15-16 huwa zimefichwa ili zisisomwe na umma na watumiaji wa zaidi ya miaka 18. Njia pekee ya kuongeza vijana kama marafiki ni kwa kujua au barua pepe au majina ya kifamilia kuomba urafiki na mtumiaji mdogo ni lazima akubali ombi hilo la urafiki. Hata hivyo, hatua hizi za usalama hazina mafanikio kamili. Katika mwezi wa Februari 2009 mwalimu wa shule ya upili alikamatwa baada ya kuwa na uhusiano wa kimapenzi na msichana mwenye umri wa miaka 14 aliyekutana naye kwenye tagged.com. Mwalimu huyo mwenye umri wa miaka 32 alikuwa na marafiki wa kike zaidi ya 100 waliokuwa wa umri chini ya miaka 17.
Mnamo Machi 2008 shirika la Microsoft lilitangaza makubaliano ya ushirika wa kibiashara na mtandao wa Tagged, Facebook, Linkedln, Bebo na hi5 kuhusu anwani za barua pepe APIs makubaliano hayo yametekelezwa. Ushirikiano mwingine unajumuisha Slide, RockYou, PhotoBucket, Meebo, Razz na Jangl.
Tagged ina wafanyakazi 40 kwa sasa.
Tagged ni mwanachama wa Social Media Advertising Consortium, ambao ni muungano wa sekta ya biashara unaolenga kuongeza ushiriki na viwango ndani ya chama.
Mnamo Septemba 2009, Hitwise iliripoti kuwa Tagged.com ilikuwa katika nafasi ya tatu katika ukubwa baina ya mitando ya jamii nchini Marekani kulingana na watu wanaoutumia kila mwezi.

neg:
Bongo Flava
Asili ya mwanzo kabisa na jinsi "Bongo flava" ilivyoanzishwa nchini Tanzania ni kutokana na Taji Liundi akiwa kama kiini cha hadithi hii. Kifupi hakuna asili bila yeye.
Taji Liundi pia anajulikana kama Master T, mwasisi, mwanzilishi na vilevile mtayarishaji wa kipindi cha Dj Show alishaanza kupiga nyimbo za wasanii wa ndani tangu mwishoni mwa miaka ya 1994. Mike Mhagama baadaye akajiunga na kipindi akiwa chini ya ukufunzi wa Master T. Aliendelea na kutangaza kipindi hicho peke yake hata baada ya Master T kuondoka Radio One mnamo 1996.

neg:
Dan Chupong
Chupong Changprung (amezaliwa tar. 23 Machi 1981 mjini Kalasin, Thailand, Kithai: ชูพงษ์ ช่างปรุง, jina la utani la Kithai: "Deaw") ni mwigizaji filamu za martial arts kutoka nchini Thailand. Pia anajulikana kwa jina lake alililopewa na watu Magharibi kama Dan Chupong (jina alilopewa linaandikwa mara mbili tofauti, huandikwa Choopong au Choupong, na jina la kwanza pia huitwa Danny).

neg:
Erwin Schrödinger
Erwin Schrödinger (12 Agosti 1887 – 4 Januari 1961) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Austria. Hasa alichunguza sifa za mawimbi ndani ya nadharia ya kwanta. Mwaka wa 1933, pamoja na Paul Dirac alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Katika mwaka wa 1935, baada mawasiliano na rafikiye binafsi Albert Einstein, alipendekeza majaribio ya fikra ya Schrödinger's cat.

neg:
Diskografia ya Tupac Shakur
Hii ni diskografia ya Tupac Shakur, rapa kutoka nchini Marekani. Kumepata kutolewa albamu takriban kumi na moja; nne zilitolewa kabla ya kifo cha Shakur mnamo Septemba 13, 1996 na saba zilitolewa baada ya kifo chake, ya kwanza ikiwa "The Don Killuminati: The 7 Day Theory" ilitolewa mnamo Novemba 5, 1996 (ijapokuwa albamu ilikamilika kabla hata Shakur hajafa). Tupac Shakur ameuza nakala za rekodi milioni 75 kwa hesabu ya dunia nzima,

neg:
Sarah Wayne Callies
Sarah Wayne Callies (Sarah Anne Callies amezaliwa tar. 1 Juni 1977 huko La Grange Illinois) ni mwigizaji filamu na tamthiliya wa Kimarekani, anayejulikana vizuri baada ya kuigiza kama Dr. Sara Tancredi katika misimu miwili ya kwanza ya tamthilia ya Kimarekani "Prison Break".

neg:
Tha Trademarc
Mnamo Aagosti 2008 Trademarc aliungana na wasanii wa rap kutoka Massachusetts Esoteric na DC The Mid Alien kuunda kundi la East Coast Avengers. Albamu yao ya kwanza ilitoka baadaye 2008 ikiitwa "Prison Planet". Kufikia sasa wametoa single iliyo na utata ya "Kill Bill O'Reilly" wakionyesha kuudhika kwao kwa msimulizi wa maswala ya siasa Bill O'Reilly na show yake katika televisheni ya Fox News Channel .
Katika wimbo huu wanaongelea jinsi O’Reilly huongea uongo na kubadili ukweli mara kwa mara. Uchambuzi wa wimbo huo na Michelle Malkin uliwafanya kutoa wimbo mwingine wa "Dear Michelle" kama jibu. .. Wametoa pia wimbo mwingine uitwao "Hey America".

neg:
Kazunori Yamauchi
Kazunori Yamauchi(Kijapani: 山内 一典, amezaliwa 5 Agosti 1967) ni muundaji wa michezo ya video kutoka nchi ya Japan ambaye ni Mkurugenzi Mtendaji wa Kampuni ya Polyphony Digital na muumba na mtayarishaji wa mchezo maarufu unaoitwa Gran Turismo. Alipata cheo cha rais katika PolyPhony Digital baada ya kujenga mchezo wake wa kwanza unaoitwa "Motor Toon Grand Prix" mchezo ambao ulikuwa asili kabisa na wa kipekee. Tangu hapo, Yamauchi ametimiza ndoto yake ya kuunda mchezo bora wa gari kupitia kwa mafanikio ya"Gran Turismo" .

neg:
Nicole Scherzinger
Nicole Prescovia Elikolani Valiente Scherzinger (pia anajulikana kama Nicole Kea) (amezaliwa tar. 29 Juni 1978) ni mwimbaji wa R&B, mtunzi wa nyimbo, mnenguaji, mwanamitindo, na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuwa kama mwimbaji kiongozi wa kundi la muziki la The Pussycat Dolls. Amechekua jina la Scherzinger kwa sababu alilielewa na baba wa kufikia aliyekuwa Mjerumani.

neg:
Teri Bauer
Teri Bauer alizaliwa mnamo mwaka wa 1968. Ni mke wa Jack Bauer na ndiye mama wa Kim Bauer. Ana digrii ya mambo ya upambaji na ubunifu wa mavazi, aliyoipatia katika Chuo Kikuu cha California, na alifanya kazi kama mbunifu wa kujitegemea.

neg:
Henri de Toulouse-Lautrec
Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Monfa (24 Novemba 1864 - 9 Septemba 1901) alikuwa mchoraji kutoka Ufaransa. Huhesabiwa kati ya wasanii muhimu zaidi wa Post-Impressionistm.

neg:
Shaka Zulu
Shaka (pia: Tshaka, Tchaka au Chaka; halafu: Shaka Zulu, Shaka ka Senzangakhona) (* takriban 1781 - 1828 BK) alikuwa kiongozi wa Wazulu aliyebadilisha ukoo mdogo wa Kinguni kuwa kabila au taifa kubwa lililotawala maeneo mapana ya Afrika Kusini hasa Natal ya leo.

neg:
Shania Twain
Shania Twain (amezaliwa na jina la Eilleen Regina Edwards; mnamo 28 Agosti, 1965) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka nchini Canada. Kwa karibia miaka 25 akiwa katika tasnia ya muziki, Twain ameuza zaidi ya rekodi milioni 85 na msanii aliyeuza vyema katika historia ya muziki wa country kwa upande wa wanawake. Mafanikio yake yamempatia heshima kubwa na kupewa cheo cha "Malkia wa Country Pop".

neg:
Sara Teasdale
Sara Teasdale (8 Agosti 1884 – 29 Januari 1933) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Sarah Trevor Teasdale; baada ya kufunga ndoa mwaka wa 1914 akatumia jina lake kama Sara Teasdale Filsinger. Mwaka wa 1918 alipokea tuzo maalumu ya Pulitzer kwa ajili ya mashairi yake.

neg:
Allan Cormack
Allan MacLeod Cormack (23 Februari 1924 – 7 Mei 1998) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Afrika Kusini. Mwaka wa 1966 alikata uraia wa Marekani. Hasa anajulikana kwa uchunguzi wa eksirei na matumizi ya kompyuta katika uchunguzi huo. Mwaka wa 1979, pamoja na Godfrey Hounsfield alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
The Don Killuminati: The 7 Day Theory
The Don Killuminati: The 7 Day Theory ni albamu ya mwisho ya Tupac Shakur, chini ya jina jipya la Makaveli, aliimaliza kabla ya kifo chake na ya kwanza kutolewa baada ya kifo chake. Shakur alikamilisha ubunifu wa kila na kuweka jina la kava la albamu alama ambayo inaonyesha kiasi vyombo vya habari jinsi walivyomsulubisha. Albamu ilikamilika kabisa katika kipindi cha siku saba katika kipindi cha mwezi wa Agosti 1996. Mashairi yaliandikwa na kurekodiwa katika siku tatu pekee na kui-mixi na kuchukua siku nyingine nne kwa kuikamalisha kabisa. Hizi ni miongoni mwa nyimbo zake za mwisho kabisa kabla ya kuuawa kwake mnamo 7 Septemba 1996.

neg:
Karl Marx
Karl Marx (1818 - 1883) alikuwa mwanafalsafa kutoka nchini Ujerumani ambaye pamoja na Friedrich Engels alianzisha siasa ya ukomunisti.

neg:
Masakazu Morita
Masakazu Morita|森田 成一|"Morita Masakazu" ni mwigizaji na seiyū alizaliwa tarehe 21 Oktoba 1972, huko Tokyo, Ujapani. Hivi sasa anafanya kazi na Aoni Productions. Yeye pia ni mtangazaji wa kipindi cha Bleach B-Station cha redio. Morita afaamika sana kwa jukumu lake kama Ichigo Kurosaki (Bleach), Tidus (Final Fantasy X), Auel Neider "(Gundam Seed Destiny)," Pegasus Seiya "(Saint Seiya Hades: Chapter Inferno)," na Troy Bolton (Toleo ya kijapani wa "High School musical" na "High School Musical 2)."

neg:
Me Against the World
Mwaka wa 1993, Tupac Shakur tayari alishakuwa na mafanikio katika tasnia ya muziki wa hip hop, akiwa na kwa ajili ya single zake zilizompeleka katika ishirini bora kwa chati za pop ("I Get Around", "Keep Ya Head Up"), na kwa albamu mbili ambazo zimeweza kushika ishirini-na-tano bora za "Billboard" 200 ("Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z."). Hata hivyo, msanii huyu mwenye umri wa miaka 22 amepata kuwa na mfululizo wa matukio na kushtakiwa kwa makosa kadha wa kadha ya uvunjaji wa sheria.

neg:
Erasmus wa Rotterdam
Desiderius Erasmus wa Rotterdam (Rotterdam, leo nchini Uholanzi, 27 Oktoba 1466 – Basel, leo nchini Uswisi, 12 Julai 1536), anayejulikana kifupi kama Erasmus tu, alikuwa Mholanzi aliyechangia sana tapo la Renaissance, pia padri na mwanateolojia wa Kanisa Katoliki aliyehimiza urekebisho wake.

neg:
Mariah Carey
Mariah Carey (amezaliwa tar. 27 Machi 1970) ni mwanamuziki, mtunzi, mtayarishaji na pia ni mwigizaji wa Kimarekani. Alitengeneza albamu yake iliyofanya vizuri katika masoko mbalimbali na chati mbalimbali mwaka 1990, chini ya studio ya Columbia Records chini ya Tommy Mottola na kuwa mwanamuziki wa kwanza wa kike kufikisha wimbo katika nafasi ya kwanza nchini Marekani. Hii ikiwa ni chati ya Billboard Hot 100. Baada ya kuolewa na Mttola mwaka 1993, mfululizo wa nyimbo bora zilimfanya moja kati ya wanamuzki bora wa Columbia na pia alikuwa anaongoza katika mauzo ya albamu mbalimbali. Kwa mujibu wa gazeti la "Billboard" Carey alikuwa mwanamuzi mwenye mafanikio zaidi katika miaka yab 1990 nchini Marekani

neg:
Nu-Mixx Klazzics
Nu-Mixx Klazzics ni remix albamu ya hayati 2Pac, ilitolewa mnamo mwaka wa 2003 kupitia studio ya Death Row Records. Albamu lina nyimbo kadhaa kutoka kwenye "All Eyez on Me", ikiwa na nyimbo saidizi kadhaa na sauti za wasanii wapya waalikwa kama vile Aaron Hall, K-Ci na JoJo, na Tha Outlawz. "Nu Mixx Klazzics" ilitolewa macho na watahakiki wakati wa kutolewa kwake . Maremixi yalipondwa na watahakiki kwa kuwa toleo lingine la Death Row la kutaka fedha za haraka kwa kuchukua matoleo halisi ya nyimbo za awali. Hakuna wala video zilizotolea kwenye mradi huu. Albamu imeuza kiasi cha nakala 75,000 tu, basi.

neg:
Tad Mosel
Tad Mosel (1 Mei 1922 – 24 Agosti 2008) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1961, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya kwa tamthiliya yake "All the Way Home".

neg:
Chandrasekhara Raman
Chandrasekhara Venkata Raman (7 Novemba 1888 – 21 Novemba 1970) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uhindi. Hasa alichunguza mambo ya mwanga na jinsi unavyosambazwa kupitia vitu mbalimbali. Mwaka wa 1930 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Akon
Akon amedai katika mahojiano kwamba jina lake kamili ni Aliuane Damala Bouga Time Puru Nacka Lu Lu Lu Badara Akon Thiam ingawa kuna utata na mjadala kuhusu jina lake halisi na tarehe yake ya kuzaliwa. Akon kwa kawaida anajulikana kama Aliuane Thiam. Juu ya jina lake refu , jina kamili la Akon limeripotiwa kuwa Aliaune Badara Thiam na Alioune Badara Thiam na mtandao wa About.com unadai kwamba jina lake la katikati halijawahi kuthibitishwa. Kuhusu tarehe yake ya kuzaliwa, baadhi ya vyombo vya habari vimeripoti kwamba Akon alizaliwa mwaka 1981. Taasisi zingine, ikiwemo AP, wanadai kuwa Akon alizaliwa mwaka wa 1973, na mamake alisaidiwa kujifungua na daktari msenegali aitwaye Magueye Seck.

neg:
Rudolf Clausius
Rudolf Julius Emanuel Clausius (2 Januari 1822 - 24 Agosti 1888) alikuwa mwanafizikia na mwanahisabati wa Ujerumani, mwanzilishi wa sayansi ya themodanamikia.

neg:
John Lloyd Cruz
John Lloyd Cruz (Alizaliwa tar. 24 Juni 1983, Ufilipino) ni mmoja kati ya waigizaji wenye umri mdogo katika medani ya Tamthilia na filamu kutoka nchini Philippines. Aliibukia katika tamthilia "Gimik" na "Tabing Ilog". Tamthilia zilizompa umashuhuri mkubwa ulimwenguni ni pamoja ""Kay Tagaal Kang Hinitay"" na ""It Might Be You"", na ""Maging Sino Ka Man"" ambapo alishirikiana vema na "Bea Alonzo".

neg:
Thomas Mann
Thomas Mann (6 Juni 1875 – 12 Agosti 1955) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa anajulikana kwa riwaya zake, k.m. "Akina Buddenbrook" (kwa Kijerumani "Buddenbrooks", iliyotolewa mwaka wa 1900), "Kifo katika mji wa Venice" ("Tod in Venedig", 1912), "Mlima wa Ajabu" ("Der Zauberberg", 1924) au "Maungamo ya Felix Krull, Tapeli" ("Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull", 1954). Pia aliandika insha nyingi. Mwaka wa 1929 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Masta Killa
Elgin Turner (amezaliwa tar. 8 Agosti 1969) ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Masta Killa. Huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip hop la Wu-Tang Clan. Japokuwa yeye ni miongoni mwa wanachama ambao wanajulikana kidogo sana kundini (amepata kushirkishwa kwenye wimbo mmoja tu wa katika albamu yao ya kwanza ya mwaka wa 1993, "Enter the Wu-Tang (36 Chambers)"), kwa kufuatia kuwekwa kando kwenye matayarisha kibao ya albamu, amepata kushiriki kwenye kazi za albamu za kundi na za kujitegemea tangu katikati mwa miaka ya 1990, na kuweza kutoa albamu yake ya kwanza kunako mwaka wa 2004, "No Said Date", na kupata tathmini nzuri na waainishaji wa muziki.

neg:
Gao Xingjian
Gao Xingjian (amezaliwa 4 Januari 1940) ni mwandishi kutoka nchi ya Uchina. Hasa ameandika tamthiliya. Kwa vile alionewa na serikali ya Kichina, alihamia Ufaransa mwaka wa 1987. Mwaka wa 2000 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
SaRaha
Larsson alizaliwa tarehe 26 Juni 1983 katika mji wa Vänersborg, Swedeni. Mwaka 1985 yeye na familia yake walihamia nchini Tanzania. Alipotimiza miaka 18 alihamia Zimbabwe na ndipo alipoanzia kazi yake ya kimuziki, alifanya muziki na bendi nyingi za Zimbambwe katika mji wa Harare.. Alirudi Tanzania mwaka 2009. Mwaka 2011, alitoa wimbo uliomfanya atambulike sana Tanzania ulitambulika kwa jina la "Tanesco".. Baadae aliachia wimbo wa "My Dear", na kutoa album yake ya kwanza iliyoitwa Mblele Kiza mwaka 2014. Wimbo wa "Mblele Kiza" ulipendwa pia nchini Swedeni. SaRaha alishiriki tamasha la Melodifestivalen 2016 kwa wimbo wa "Kizunguzungu", na kushinda kwenda kwenye nusu fainali ya raundi ya tatu. Fainali alishinda kwa ujumla wa wote walioshiriki kwa nafasi ya tisa na nafasi ya saba katika jamii ya Swedeni.

neg:
Tanganyika African National Union
TANU ilianzishwa 7 Julai 1954 kutokana na Tanganyika African Association (TAA). TAA ilikuwa na mwelekeo wa kitamaduni zaidi ya siasa. Mwenyekiti wa kwanza wa TANU alikuwa Julius Kambarage Nyerere.

neg:
Ella Fitzgerald
Ella Fitzgerald alizaliwa 25 Aprili 1917 mjini Newport News (Va- Marekani). Ella ameshirikiana na wanamuziki wengi mojawapo ni Louis Armstrong "Satchimo" huyu alikuwa ni mpiga tarumpeta mashuhuri. Mama Ella alizama zaidi katika mtindo wa Swing Jazz.

neg:
Sheikh Suleiman Takadir
Sheikh Suleiman Takadir na huyu ndiye Nyerere kama alivyokuja kutambulishwa kwa watu wa Dar es Salaam na Sheikh Suleiman Takadir kwa mara ya kwanza mwaka wa 1954. Kabla ya hapo Nyerere alikuwa akijulikana na watu wachache katika TAA. Sheikh Takadir alimpenda sana Nyerere kiasi kuwa mwaka 1957 katika hotuba aliyotoa katika tafrija moja ya taarab Mtaa wa Mvita, alimwita Nyerere, "Mtume wa Afrika," aliyetumwa na Mungu kuwaokoa Waafrika. Maneno yale ya Sheikh Suleiman Takadir alikuwa kama anamtabiria Nyerere makubwa katika mustakabali wa Afrika, kwani miaka mingi baadaye Nyerere alikuja kusimama mstari wa mbele katika kuikomboa Afrika kutoka makucha ya wakoloni.

neg:
Manga
Katika miaka ya 1980 hadi katikati ya miaka ya 1990, anime kama "Akira, Dragon Ball, Neon Genesis Evangelion," na "Pokémon," zilikuwa na athiri kubwa zaidi katika uzoefu wa mashabiki na katika soko kuliko manga. Masuala yalibadilika wakati mtafsiri na mjasiriamali Toren Smith alianzisha kampuni liitwalo Proteus Studio mwaka wa 1986. Smith na Studio Proteus walijifanya kama kikali na watafsiri wa manga nyingi, kama vile "Appleseed" kutoka Masamune Shirow na "Oh My goddess!" kutoka Kosuke Fujishima kwa niaba ya wachapishaji wa Dark Horse na Eros Comix, ili kuondoa haja ya wachapishaji hawa kutafuta mawasiliano yao binafsi katika Ujapani.
Soko la manga nchini Marekani lilipata usaidizi katikati ya miaka ya 1990 ambamo manga na anime ya Masamune Shirow jinale "Ghost in the Shell" (iliyotafsiriwa na Frederik Yale Schodt na Toren Smith) ilipata umaarufu sana miongoni mwa mashabiki Marekani. Manga nyingine iliyopata mafanikio katikati ya miaka ya 1990 ilikuwa "Sailor Moon." Katika miaka ya 1995 hadi 1998, manga ya "Sailor Moon" iliuzwa katika nchi zaidi ya 23 kama vile Uchina, Urusi, Uitaliani na Amerika Kaskazini. Mwaka wa 1997, jumba la uchapishaji jinale Mixx Entertainment ilianza kuchapisha, "Sailor Moon," pamoja na manga kutoka jumba la uchapisaji nchini Ujapani CLAMP iitwayo "Magic Knight Rayearth," "[[Parasyte]]" iliyotunzwa na [[Hitoshi Iwaaki]] na "[[Ice Blade]]" iliyotungwa na [[Tsutomu Takahashi]], katika gazeti la manga lililotolewa kila mwezi jinalo "[[MixxZine.]]" Miaka miwili baadaye, "MixxZine" lilipewa jina "Tokyopop" kabla ya kukamilishwa mwaka wa 2000.

neg:
Edward Tatum
Edward Lawrie Tatum (14 Desemba 1909 – 5 Novemba 1975) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza uhusiano kati ya jeni na vimeng’enya. Mwaka wa 1958, pamoja na George Beadle na Joshua Lederberg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
John Michael Kosterlitz
John Michael Kosterlitz (amezaliwa 1942) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2016, pamoja na David James Thouless na Frederick Duncan Michael Haldane, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. ""for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter"")
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

neg:
Taj Hotels Resorts
Jamshetji Nusserwanji Tata, ambaye ni mwasisi wa Tata Group, alifungua Taj Mahal Palace & Tower, ambayo ilikuwa mali ya kwanza ya Taj, mnamo tarehe 16 Desemba 1903. Yeye alitaka kufungua hoteli yake baada ya tukio la ubaguzi wa rangi iliyotokea kwenye Hoteli ya Watson's mjini Mumbai, ambapo alikatzwa kuingia kwa sababu hoteli hiyo haikuruhusu Wahindi. Hoteli ambazo zilikubali watu kutoka Ulaya zilikuwa nyingi katika kanda la Uingereza Uhindi. Jamsetji Tata alisafiri hadi miji ya London, Paris, Berlin na Düsseldorf kupata vifaa bora na vipande vya sanaa, samani na ndani zilizotumika kujenga hoteli yake. Hoteli hii ilijulikana sana mjini Mumbai kutokana na mji uliojengwa, usanifu wa jadi na ukubwa wake.

neg:
Ilya Mechnikov
Ilya Ilich Mechnikov (16 Mei 1845 – 16 Julai 1916) alikuwa mwanazuolojia kutoka nchi ya Urusi. Tangu mwaka wa 1888 alifanya kazi Ufaransa ambapo jina lake liliandikwa Elie Metchnikoff. Hasa alichunguza mfumo wa kingamaradhi wa wanyama. Mwaka wa 1908, pamoja na Paul Ehrlich alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
John Mott
John Raleigh Mott (25 Mei 1865 – 31 Januari 1955) alikuwa kiongozi wa YMCA na mashirikia mengine ya kikristo kutoka nchi ya Marekani. Kuanzia mwaka wa 1895 hadi 1920 alikuwa katibu mkuu wa Chama cha Wanafunzi Wakristo Duniani. Mwaka wa 1910, aliongoza Mkutano wa Misheni Duniani mjini Edinburgh. Mwaka wa 1946, pamoja na Emily Balch alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani kwa ajili ya kazi yake ya kuanzisha na kuimarisha jumuiya za wanafunzi kwa ajili ya amani duniani.

neg:
William Murdock
William Murdock (25 Agosti 1754 – 15 Novemba 1839) alikuwa mhandisi kutoka nchi ya Uingereza. Alivumbua na kubuni taa ya gesi.

neg:
Tupac Shakur
Tupac Amaru Shakur (16 Juni 1971 - 13 Septemba 1996) alikuwa mwigizaji, mwanaharakati wa haki za binadamu, na pia mwanamuziki maarufu wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama 2Pac. Ni mmoja kati ya wasanii wa hip hop waliouza rekodi nyingi za muziki dunia.

neg:
Ice-T
Tracy Marrow (amezaliwa tar. 16 Februari, 1958), anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama Ice-T, ni rapa na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Alizaliwa mjini Newark, New Jersey na kisha baadaye akahamia mjini Los Angeles, California. Baada ya kuhitimu masomo ya elimu ya juu, alimtukia katika Jeshi la Ulinzi la Marekani kwa takriban miaka minne. Alianza kazi ya kurap mwanzoni mwa miaka ya 1980 na aliingia mkataba na Sire Records mnamo 1987, pale alipotoa albamu yake ya kwanza, "Rhyme Pays". Mwaka uliofuata, akaanzisha studio ya kurekodia iliyoitwa Rhyme Syndicate na kuweza kutoa albamu nyingine iliyokwenda kwa jina la "Power". Amekuwa mwimbaji kiongozi kwenye bendi ya muziki wa heavy metal, Body Count, ambao aliitambulisha kwenye albamu yake ya mwaka wa 1991 "". Body Count wakatoa albamu ya kwanza iliyoitwa jina lao wenyewe mnamo mwaka wa 1992. Ice-T akawa gumzo la matata kwa kibao chake cha "Cop Killer", ambacho kilionekana kuchochea mauaji ya maafisa wa polisi. Kwa sababu ya hili, akaondoka Warner Bros. Records mnamo 1993 na badala yake katoa albamu yake ya "Home Invasion" kupitia studio ya Priority Records. Albamu ya pili ya Body Count ilitolewa mnamo 1994, na Ice-T akatoa albamu mbili zaidi mwishoni mwa miaka ya 1990.

neg:
Willy Brandt
Willy Brandt (18 Desemba 1913 - 8 Oktoba 1992) alizaliwa na jina la Herbert Ernst Karl Frahm mjini Lübeck, Ujerumani. Alikuwa Chansela wa Ujerumani kuanzia 1969 hadi 1974. Alikuwa kiongozi wa chama cha Chama cha Kijamii-Demokrasia cha Ujerumani ("Social Democratic Party of Germany") miaka 1964 – 1987. Mwaka wa 1971 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
You Can't See Me
You Can't See Me ni albamu ya kwanza ya mpiganaji miereka wa WWE John Cena na binamu yake Tha Trademarc. Wimbo huu ulitolewa mnamo 2005 na ulianza katika nafasi ya 15 katika tamasha za Billboard na #3 katika orodha ya Rap.. Nchini UK, albamu hii ilianza katika nafasi ya 103 katika tamasha za UK Album Charts ya albamu mia nbili za kwanza. ]].. albamu hii iliendelea kuimarika hadi kufikia kiwango cha ‘’Gold’’ kulingana na RIAA.

neg:
Donald Gordon (Mfanyibiashara)
Alizaliwa Oldmedrum, Scotland akahamia Kanada akiwa umri mdogo sana. Akiwa umri wa miaka 15,alijiunga na Benki ya Nova Scotia jijini Toronto, kabla ya kuwa naibu wa mhasibu mkuu na naibu wa meneja wa tawi la benki hiyo jijini Toronto. Katika mwaka wa 1935, aliteuliwa kama Katibu wa Benki ya Kanada na akawa naibu wa gavana wa benki hiyo hapo baadaye. Kati ya miaka ya 1941-1947, alikuwa Mwenyekiti wa bodi ya "War-Time Prices and Trade Board". Alikuwa mkuu wa Shirika la Kitaifa la reli la Kanada katika miaka ya 1950 - 1966.

neg:
Jada Pinkett Smith
Jada Koren Pinkett Smith (/ˌdʒeɪdə ˌpɪŋkɨt ˈsmɪθ/; amezaliwa na jina la Jada Koren Pinkett; mnamo Septemba 18, 1971) ni mwigizaji wa filamu, mtunzi-mwimbaji wa nyimbo, na mfanyabiashara kutoka nchini Marekani. Alianza shughuli zake mnamo 1990, wakati alipofanya uhusika wa kualikwa katika ucheshi uliodumu kiasi "True Colors". Amecheza katika  "A Different World", imetayarishwa na Bill Cosby, na alishiriki ubavuni mwa Eddie Murphy kwenye filamu ya "The Nutty Professor" (1996). Ameshiriki filamu za maigizo kama vile "Menace II Society" (1993) na "Set It Off" (1996). Ameonekana katika filamu zaidi ya 20 za mitindo mbalimbali, ikiwa ni pamoja na "Scream 2", "Ali", "The Matrix Reloaded", "The Matrix Revolutions", "Madagascar", "Madagascar: Escape 2 Africa", na "Madagascar 3: Europe's Most Wanted".

neg:
Alan MacDiarmid
Alan Graham MacDiarmid (14 Aprili 1927 – 7 Februari 2007) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya New Zealand. Hasa alichunguza sifa za polimeri. Mwaka wa 2000, pamoja na Alan Heeger na Hideki Shirakawa alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Willis Lamb
Willis Eugene Lamb (12 Julai 1913 – 15 Mei 2008) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usumaku wa atomu na kuboresha nadharia ya kwanta. Mwaka wa 1955, pamoja na Polykarp Kusch alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Historia ya tarakilishi
Ada Lovelace (Augusta Ada Byron) mtoto wa mwinyi Byron wa London Uingereza, anaaminika kama mwasisi wa uandishi wa programu za Tarakilishi na anachukuliwa kama mtu mwenye kipaji halisi cha hesabu.

neg:
Yung Trace
Dao Ranaldo (amezaliwa 8 Desemba 2000 ) bora know na wake hatua jina Yung Trace ni Kiingereza Rapa , mwimbaji-mtunzi na muigizaji , kutoka Epsom, United Kingdom. Yeye ni sahihi kwa Dao Ranaldo Official . Yeye anajulikana kwa albamu yake ya kwanza Main Oppening ilitolewa mwaka 2015 na albamu yake "White Pharaoh" Imetolewa 2015. Pia alijiunga na UK DA SQUAD mwaka 2015 na Patgriller.

neg:
Tadeus Reichstein
Tadeus Reichstein (20 Julai 1897 – 1 Agosti 1996) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi, lakini alizaliwa Poland. Hasa alichunguza homoni katika gamba la tezi adrenali. Mwaka wa 1950, pamoja na Edward Kendall na Philip Hench alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Roland Emmerich
Roland Emmerich (amezaliwa tar. 10 Novemba 1955) ni mwongozaji wa filamu, mwandishi-skrini, na mtayarishaji kutoka nchini Ujerumani. Anafahamika sana kwa kutengeneza filamu nyingi za majanga na mapigano. Filamu zake zimepata jumla ya mauzo zaidi ya bilioni $3 kwa hesabu ya dunia nzima, na kuwa zaidi ya hao wazawa wengine-waongozaji filamu kutoka barani Ulaya. Filamu zake zimepata mapato zaidi ya bilioni $1 kwa nchini Marekani, na kumfanya kuwa mwongozaji filamu wa nchini humo wa 14 kwa mapato makubwa wa muda wote. Ameanza shughuri zake katika soko la filamu kwa kuongoza filamu ya "The Noah's Ark Principle" ikiwa kama moja ya tasnifu yake akiwa Chuo Kikuu na kuwa mmoja kati walioanzisha kampuni ya utengenezaji wa filamu ya Centropolis Film Productions mnamo 1985 akiwa na dada'ke. Vilevile anafahimika kwa kuweka bayana kuwa yeye ni bwabwa.

neg:
Historia ya tarakilishi
Ada Lovelace alianza kufanya kazi na Charles Babbage kama msaidizi wakati Babbage akiunda Analytical Engine. Katika kipindi chake cha kazi na Babbage, Ada Lovelace akawa mbunifu wa kwanza wa seti za maelekezo ya kihesabu ambayo lazima yafuatwe katika mpango imara (hasa na Tarakilishi) ili kutafuta ufumbuzi wa tatizo flani la hesabu.

neg:
Washirika Tanzania Stars
Mambo yakaenda yakiongezeka! Lakini si kwa mema. Kizaazaa kwenye bendi hiyo kikatokea mwaka 1993 wakati wa mwezi mtukufu wa Ramadhan, ambao mara nyingi huwa ni likizo kwa wasanii wote kutokana na watu wengi kufunga, hususan waumini wa Kiislamu, hivyo burudani zote hupungua. Wanamuziki wa bendi hiyo walipoanza kudai ‘mafao’ yao ili waende likizo, viongozi wa Ushirika wakaweka ngumu na kutaka waendelee kutumbuiza! Wanamuziki walijitahidi kuuelewesha uongozi kwamba kipindi hicho mapato huwa haba kutokana na wapenzi wengi wa dansi kuwa katika funga ya Ramadhan. Lakini viongozi hao hawakusikia la Muadhini wala Mnadi Swala! Wakwaambia wanamuziki, kwamba mlango uko wazi, anayetaka kuondoka aondoke, anayetaka kubaki, apige kazi kama kawaida. Waliobaki wakabaki, walioondoka wakaondoka. Mwaka wa 1994, Adam Bakari, mwanamuziki huyo alisema kwamba aliamua kumwendea rafiki yake aitwaye Mwakibinga na kumshawishi waanzishe bendi, naye bila hiyana akaridhia na kutafuta vyombo Sinza kwa Mzee Mbaga, ambavyo walivinunua kwa Shs. 2 milioni tu. Kama masikhara vile, wakaanzisha bendi ya MCA International mwaka 1994, ambayo iliundwa na yeye Sauti ya Zege, Said Makelele (tarumbeta), Abdallah Kimeza (sax), Noordin Athumani (rhythm), George Kessy Omojo (bass), na Kassim Rashid Kizunga (solo), ambaye alikuwa amechukua nafasi ya Kalala kule Washirika katika awamu ya pili. Bendi ya MCA International ikaweka kambi yake Bagamoyo. Washirika Tanzania Stars ikabaki ikisuasua tu pamoja na jukumu la kuiendeleza kukabidhiwa Zahir Ally Zorro na Hassan Show. Zorro akaibuka na kibao cha ‘Mikufu ya Dhahabu’, lakini juhudi zake hazikuzaa matunda na hatimaye bendi hiyo ikatoweka kwenye anga la muziki wa dansi. Baada ya serikali kuvunja Vyama vya Ushirika na kuamuru kila mkoa ujitegemee, CUT ikaamua kuja na mtindo wa kuiunda au kuikusanya bendi hiyo kila mwaka inapokaribia sikukuu ya Wakulima (Nane Nane), ambao walikuwa wakiwashawishi baadhi ya wanamuziki waliopata kuimbia bendi hiyo na kwenda kwenye sherehe hizo. Hata hivyo, juhudi hizo zilikoma mwaka mwaka 1996 na mpaka sasa hakuna anayeikumbuka. Imekufa kama zilivyokufa Urafiki Jazz, UDA Jazz, Bima Lee Orchestra, na nyinginezo zilizokuwa zikimilikiwa na mashirika ya umma.

neg:
Otto von Bismarck
Mwaka 1847 akafunga ndoa na Marie von Thadden akazaa naye watoto watatu: Marie (1847–1926), Herbert (1849–1904) na Wilhelm (1852–1901).

neg:
Paul Dirac
Paul Adrien Maurice Dirac (8 Agosti 1902 – 20 Oktoba 1984) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza sifa za elektroni ndani ya nadharia ya kwanta. Mwaka wa 1933, pamoja na Erwin Schrodinger alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Shuji Nakamura
Shuji Nakamura (amezaliwa 22 Mei, 1954) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani; baadaye akakata uraia wa Marekani. Hasa amechunguza dutu za nusu kipitishi na kubuni diodi ya kutoa nuru. Mwaka wa 2014, pamoja na Hiroshi Amano na Isamu Akasaki, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Historia ya biolojia
Mawazo makubwa ya mageuko yalitokana na kazi ya Jean-Baptiste Lamarck. Hata hivyo, ni mwanaviumbe Mwingereza Charles Darwin, akiunganisha mtazamo wa jiografia kama inavyoathiriwa na biolojia wa Humboldt, jiolojia ya kulingana ya Lyell, maandishi ya Thomas Malthus juu ya ukuaji wa idadi ya watu, na utaalamu wake mwenyewe wa kimofolojia, aliyeunda nadharia ya mageuko iliyokuwa na mafanikio zaidi iliyotokana na uteuzi asilia; mawazo sawa na ushahidi yalimfanya Alfred Russel Wallace kufikia uamuzi sawa.

neg:
Gabriel García Márquez
Gabriel García Márquez (6 Machi 1928 - 17 Aprili 2014) ni mwandishi kutoka nchi ya Kolombia na kufanya kazi kama mwandishi wa habari katika nchi mbalimbali za Amerika na Ulaya. Anajulikana hasa kwa riwaya zake, kwa mfano "Upendo wakati wa Kipindupindu" (kwa Kihispania "El amor en los tiempos del cólera") iliyotolewa mwaka wa 1985. Mwaka wa 1982 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Michał Tomaszek
Michał Tomaszek (aliyezaliwa Łękawica tarehe 23 Septemba 1960) ni mmojawao Wafiadini wa Pariacoto, mapadri wawili wa utawa wa Ndugu Wadogo Wakonventuali kutoka Polandi waliouawa na magaidi wa Sendero Luminoso huko Pariacoto (Peru) tarehe 9 Agosti 1991.

neg:
Otto von Bismarck
Otto von Bismarck (1 Aprili 1815 – 30 Julai 1898) alikuwa mwanasiasa mashuhuri wa Ujerumani katika karne ya 19.

neg:
Titanic (filamu 1997)
Mnamo 1912, Rose DeWitt Bukater (Kate Winslet) aliye na miaka kumi na saba anaingia kwenye meli mjini Southampton pamoja na mchumba wake aitwaye Caledon "Cal" Hockley (Billy Zane), tajiri mmoja aliye na miaka thelathini na mamake - Ruth DeWitt Bukater (Frances Fisher). Cal na Ruth wanasisitiza kuhusu sherehe ya uchumba wa Rose, kwani kuoana kwao kutatoa madeni yote ambayo familia ya DeWitt Bukater wanayo. Rose anataka kujiuwa kwa kujirusha baharini kutokamana na kulazimishwa kuolewa na mtu asiyempenda. Kabla hajajirusha, mchoraji mmoja aitwaye Jack Dawson (Leonardo DiCaprio) anamzuia. Papo hapo, Cal na rafiki zake wanaskia kelele alizopiga Rose na wakifika hapo wanadhania kuwa Jack alikuwa anataka kumbaka Rose. Rose anawaelezea kuwa Jack ameokoa maisha yake, kwani aliteleza na karibu aanguke pindi Jack alimshikilia. Hakusema ukweli kuwa alikuwa anataka kujiuwa. Jack na Rose wanaanza kuwa marafiki.

neg:
Amaru Entertainment
Amaru Entertainment ilianzishwa na mama'ke Tupac Shakur, Afeni Shakur, mwanzoni mwa mwaka wa 1997 ili kudhiti haki za kazi za Tupac Shakur ambazo hazitolewa na zile alizotengeneza kabla ya kifo chake mnamo tar. 13 Septemba, 1996. Baada ya kifo cha Tupac Shakur, studio imerithi haki zote za "2Pacalypse Now", "Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z", "Thug Life Vol. 1", na "Me Against the World". Amaru Entertainment pia imetoa albamu nane baada ya kufa kwa Tupac Shakur na filamu moja ya maisha ya Tupac, "".

neg:
Carleton Gajdusek
Carleton Gajdusek (amezaliwa 9 Septemba 1923) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Baadhi ya utafiti mwingine hasa alichunguza maradhi za neva. Mwaka wa 1976, pamoja na Baruch Blumberg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.