query: Homa ya Bonde la Ufa iligunduliwa lini?

pos:
Homa ya Bonde la Ufa
mizuko ya ugonjwa huu imetokea barani Afrika na Arabia pekee. Mizuko kwa kawaida hutokea katika misimu ya mvua nyingi inayosababisha ongezeko la idadi ya mbu. Ugonjwa huu uliripotiwa mara ya kwanza katika mifugo katika Bonde la Ufa la Kenya miaka ya kwanza ya 1900, navyo virusi vyake vilitambuliwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1931.

neg:
Bonde la Ufa
Mabonde ya ufa makubwa kabisa yapo chini ya maji kwenye misingi ya bahari.

neg:
Piramidi za Giza
Eneo la makaburi ya Giza hujulikana hasa kutokana na piramidi kubwa pamoja na sfinksi kubwa zilizokuwa maarufu tayari katika nyakati za kale. Mwanahistoria wa Ugiriki wa Kale aliyeitwa Herodoti alizihesabu kati ya Maajabu Saba ya Dunia na tangu siku zile miaka 2,500 iliyopita zilitembelewa na watalii.

neg:
Vasco da Gama
Mfalme wa Ureno alituma wapelelezi na maafisa wengine Uhindi walioanzisha koloni na vituo vya Kireno.
Vasco da Gama alirudi Uhindi mara mbili. Safari iliyofuata ilifanywa mwaka 1502 na safari ya tatu mwaka 1524. Baada ya kufika Uhindi mara ya tatu aliambukizwa malaria akaaga dunia huko Cochin tarehe 24 Desemba 1524.

neg:
Ghuba ya Aden
Kijiolojia ghuba ya Aden ni sehemu ya kaskazini ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki linaloendelea hapa chini ya uso wa bahari.
Siku hizi ghuba hii ni kati ya njia za bahari hatari kwa usafiri kwa meli kwa sababu ya maharamia wenye vituo vya hasa Somalia lakini pia Yemen. Manowari za kimataifa yajaribu kulinda eneo hili.

neg:
Mtama
Waakiolojia maalumu waitwao wapalaeoethnobotanisti, hutegemea takwimu kama wingi wa nafaka inayopatikana katika maeneo ya akiolojia, hudokeza kwamba kulima mtama kulikuwa kumeendelezwa kuliko mchele, hasa katika kaskazini mwa China na Korea. Ilikuwa mtama, kuliko mchele, uliochukua sehemu muhimu ya chakula katika historia ya Kichina na jamii za Mumun za Kikorea. Mtama aina ya Ufagio wa Mahindi "(Panicum miliaceum)" na mtama aina ya Mkia wa Mbwehailikuwa mazao muhimu mwanzo katika historia ya ki[[Neolithic]] ya [[Uchina.]] Kwa mfano, baadhi ya ushahidi wa mwanzo kabisa katika Uchina kulima mtama ulikutwa katika Cishan (kaskazini) na Hemudu (kusini). Tarehe za Cishan za maganda ya kawaida ya mtama phytoliths na vipengele vya mtama zimetambuliwa kuwa katika miaka 8300-6700 KK, huku ikihifadhiwa mashimoni pamoja na mabaki ya shimo za nyumba, vyungu, na mawe yaliyohusiana na kilimo wa mtama. Ushahidi katika "Cishan" kwa mtama aina ya mkia wa mbweha unaanza karibu 6500 KK. Bakuli iliyohifadhiwa vizuri kwa miaka 4.000 yenye mbegu zilizotengenezwa kutoka mtama wa aina ya mkia wa mbweha na uwele aina ya ufagio wa mahindi ilipatikana katika tovuti ya kiakiolojia ya Lajia katika Uchina.

neg:
Pandemia
Katika karne ya 20 ilikuwa hasa pandemia ya homa ya mafua iliyoitwa "influenza ya Kihispania" ambayo iliambukiza watu milioni 500 na kuua milioni 20-25 kote duniani kati ya miaka 1918 na 1920. Inakadiriwa ya kwamba kati yao laki kadhaa walikufa Afrika ya Mashariki.

neg:
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Mpakani na Tanzania kuna maziwa ya magadi kama Lake Natron. Ndani ya Tanzania baada ya kupita mlima Kilimanjaro bonde lapanuka hadi kutotambulika tena kwa macho. Kwenye uwanja wa Usangu linaonekana tena kama bonde lenye safu za milima kando. Mjini Mbeya mkono huu unakutana tena na mkono wa mashariki na kuendelea pamoja katika ziwa Nyasa.

neg:
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki lina urefu wa kilomita 6,000 kuanzia chanzo chake katika Syria hadi mwisho wake upande wa kusini katika Msumbiji. Upana wake ni kati ya kilomita 30 na zaidi ya 100; kina chake ni kati ya mita mia kadhaa hadi maelfu.

neg:
Yordani (mto)
Bonde la Yordani ni sehemu ya kaskazini ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki linaloendelea katika bonde la Araba na kupita Bahari ya Shamu hadi kuonekana tena Eritrea.

neg:
Homa ya Bonde la Ufa
Kinga ya ugonjwa huu katika binadamu ni kwa kuwachanja wanyama dhidi ya ugonjwa wenyewe. Chanjo lazima ifanywe kabla ya mzuko kwa sababu ikifanywa wakati wa mzuko inaweza kuzorotesha hali hii. Kuzuia kuhama kwa wanyama wakati wa mzuko pia kunaweza kusaidia. Kupunguza idadi ya mbu na kujikinga dhidi ya kuumwa nao pia husaidia. Kuna chanjo ya binadamu; hata hivyo, kufikia mwaka wa 2010, chanjo hii haipatikani katika sehemu nyingi. Hakuna tiba maalum baada ya kuambukizwa.

neg:
Hela
Asili ya pesa iliyoitwa "heller" ni mji wa Kijerumani wa Hall inayoitwa leo Schwäbisch Hall. Kule sarafu za fedha zilitolewa tangu mwaka 1288 zilizosambaa haraka zikaitwa "Haller" au "Heller" kutokana na jina la mji. Polepole kiasi cha fedha ndani ya sarafu kilipungukiwa hadi kuwa sarafu ya shaba yenye thamani ndogo.

neg:
Homa ya ini
Homa ya ini (kwa Kiingereza "") ni uvimbe wa ini inayohusishwa na seli kuvimba kiini katika tishu ya ini.

neg:
Kenya
Kutoka pwani ya Bahari ya Hindi, nyanda za chini zimeinuka hadi milima ya kati. Milima hii imetenganishwa na eneo la Bonde la Ufa; sehemu tambarare yenye rutuba upande wa mashariki. Milima ya Kenya ni kati ya iliyofaulu kwa kilimo barani Afrika.

neg:
Hifadhi ya Taifa ya Hell's Gate
Hifadhi ya Taifa ya Hell's Gate iko kusini mwa Ziwa Naivasha nchini Kenya, kaskazini magharibi mwa Nairobi. Mbuga ya Taifa ya Hell's Gate inapata jina lake kutokana na vifusi vyembamba vilivyovunjika kutoka kwa miinuko, kwa wakati mmoja ilikuwa vijito vya ziwa la kale lililolisha binadamu wa kwanza katika Bonde la Ufa. Ilianzishwa mwaka wa 1984. Mbuga hii ndogo inajulikana kwa wingi wake wa aina ya wanyamapori na kwa ajili mandhari yake. Hii ni pamoja na minara ya Fischer's Tower na Central Tower na Giba ya Hell's Gate. Hifadhi hii ya Taifa pia ni makao ya vituo vitatu vya nishati za mvuke zilizoko Olkaria. Hifadhi hii ina kambi tatu msingi na inajumuisha a Kituo cha Utamaduni wa Wamasai, kinachotoa elimu kuhusu kabila la Kimasai utamaduni na mila zake.

neg:
Rukwa (ziwa)
Ziwa liko kwenye kimo cha mita 800 juu ya UB katika bonde ambalo ni mkono wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. Bonde hili ni sehemu ya kusini ya mkono wa magharibi wa bonde hili na mikono yote miwili inaungana huko Mbeya kabla ya kuendelea kwa pamoja katika Ziwa Nyasa.

neg:
Chimbuko la mwanadamu
Sehemu ya bonde la Ufa lijulikanalo kama bonde la Oltupai lililoko ndani ya Hifadhi ya Serengeti nchini Tanzania ndiko kulikogunduliwa masalia ya kale kuliko yote yanayojulikana hivi sasa kati ya viumbehai wanaokaribiana na binadamu.

neg:
Homa ya Q
Muda mpaka utokee ni wiki kati ya 2 mpaka 3. Kwa kawaida hutokea kama dalili ya mafua ikiambatana na utokeaji wa haraka wa homa, mwili kutokuwa katika hali ya kawaida, jasho, kuumwa kichwa sana, myalgia (maumivu ya misuli), maumivu ya maungio, kupoteza hamu ya chakula, matatizo ya kupumua, kukohoa kikohozi kikavu, maumivu ya kuvimba kwa plura, baridi, kuchanganyikiwa na dalili zitokanazo na njia ya chakula kama vile kichefuchefu, kutapika na kuhara. Homa huchukua takriban siku 7-14.

neg:
Homa
Halijoto ya kawaida ya mwanadamu ni kati ya 36.6 na 37 sentigredi za Selsiasi ikipimwa chini ya ulimi.

neg:
Robert Baden-Powell
Mwaka wa 1876 Baden-Powell alijiunga na Hussars ya 13 nchini India na cheo cha lieutenant. Aliimarisha na kuheshimi ujuzi wake wa kijeshi na kuwafundisha Wazulu katika miaka ya 1880 katika jimbo la Natal la Afrika Kusini, ambapo jeshi lake lilikuwa limewekwa, na ambako alielezewa katika Despatches. Wakati wa safari zake, alipata kamba kubwa ya shanga za mbao. Ijapokuwa Baden-Powell alidai kuwa shanga hizo zilikuwa ni za mfalme wa Zulu yaani Dinizulu, mtafiti mmoja alijifunza kutoka kwa jarida la Baden-Powell tu kwamba alikuwa amechukua shanga hizo kutoka kwenye mwili wa mwanamke aliyekufa,na mfumo wa shanga hizo sawa na shanga za posa kuliko shanga za shujaa. Shanga baadaye ziliingizwa katika mpango wa mafunzo ya Wood Badge alianza baada ya kuanzisha Movement Scouting. Ujuzi wa Baden-Powell uliwavutia wakuu wake na alikuwa Mchungaji wa Jeshi na Mkurugenzi Mkuu wa Kambi ya Kamanda Mkuu na Gavana wa Malta, mjomba wake Sir Henry Augustus Smyth. Aliwekwa Malta kwa miaka mitatu, pia alikuwa anafanya kazi kama afisa wa akili kwa ajili ya Médereji , Mkurugenzi wa Upelelezi wa Jeshi. Mara nyingi alisafiri akijificha akikamata vipepeo, kuingiza mipangilio ya mitambo ya kijeshi katika michoro yake ya mabawa ya kipepeo.Mwaka 1884 alichapisha Utukufu na Scouting.

neg:
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Ufa inaonekana tena upande wa Afrika kwenye Pembetatu ya Afar mpakani wa Eritrea, Jibuti na Ethiopia. Hapa ufa imegawanyika. Mkono moja unaelekea mashariki-kaskazini katika Ghuba ya Aden.

neg:
Reli ya Uganda
Mwaka 1899 reli ilifika eneo la Nairobi ya leo. Whitehouse aliamua kujenga hapa kambi kubwa kwa sababu mahali palikuwa na maji, tena takriban katikati ya Mombasa na Kampala, halafu kabla ya njia kupanda juu kwa milima inayoongozana na Bonde la Ufa. Kambi hii ilidumu ikawa mji wa Nairobi.

neg:
Aulakogenia
Ugubaji wa Mississippi unaohusika na Eneo za mtetemeko wa arthi ambao inaitwa eneo za seismik za Madrid mpya, nimoja wapo ya mfano wa aulakogenia ambao unatokana na upasukaji wa bara ya karne ya kale, ilioitwa Rodinia. Kwa kusini magharibi ukingo wa Europa kwa (ufuo wa Ureno) kuna ufa beseni inayoitwa (Beseni ya Lusitania) ambao ilitokana pamoja na eneo ya Canada ya Grand banks, ambapo viwanja za mafuta za Hibernia ziko. Beseni za ufa zilizo achwa na kusonga wima na kutoa ufuo, kama beseni ya Lusitanian, nimoja wapo ya mifano ya beseni zilizo chini ya bahari za ufa za kale.

neg:
Mkoa wa Bonde la Ufa
Ndani ya mkoa kuna maeneo yenye rutba sana lakini pia nchi yabisi hata jangwa. Maziwa makubwa ya magadi ni tabia mojawapo wa mkoa huu kama vile Ziwa Turkana, Ziwa Nakuru au Ziwa Naivasha.

neg:
Homa ya ndengi
Neno" homa ya kuvunja mifupa" lilitumika kwa mara ya kwanza na Benjamin Rush aliyekuwa daktari (fizishiani) na "Mwanzilishi". Katika mwaka wa 1789, Rush alitumia jina "homa ya kuvunja mifupa” katika ripoti inayohusu kuzuka kwa dengi mwaka wa 1780 nchini Philadelphia. Katika ripoti hiyo, Rush alitumia sana neno rasmi "homa ya kuondoa nyongo". Neno "homa ya dengi halikutumika sana hadi baada ya mwaka wa 1828. Kabla ya hapo, watu tofauti walitumia majina tofauti kwa ugonjwa huo. Kwa mfano, homa ya dengi pia iliitwa "homa ya kuvunja moyo" na "la dengue" Majina mengine pia yalitumika kwa dengi kali: kwa mfano, "thrombocytopenic purpura ya kuambukiza", "Philippine," "Thai," na "homa ya kihemorajiki ya Singapore".

neg:
Faustina Kowalska
Mnamo tarehe 13 - [[14 Septemba]] [[1935]] Yesu alimtajia maneno ya sala inayojulikana kama [[Rozari ya Huruma]]. Kwa mujibu wa hafidhi yake mtakatifu Faustina, Yesu aliwaahidia wote wanaosali [[dua]] hiyo kwa imani kwamba wao watajaliwa [[neema]] zake zote, hasa neema ya [[kifo chema]] chenye shwari na hiyo itawahusu hata wao ambao wakifa wataoombewa sala hiyo na watu wengine.

neg:
Pompei
Tangu karne ya 18 maghofu ya Pompei yalifunuliwa tena polepole. Nyumba pamoja na vifaa zilihifadhiwa vizuri sana chini ya majivu zinaleta picha nzuri ya maisha ya Roma ya Kale.

neg:
Historia ya Afrika
Wazungu walianza kugundua bara la Afrika katika karne ya 15, wakati Wareno walipokuja kwenye fukwe za bara la Afrika kutafuta njia nyepesi na ya amani ya kufikia India, na kuweza kupata nafasi ya kushikilia biashara ya dhahabu na pembe na watumwa ambayo ilikuwa ikiendelea wakati huo katika bara la Afrika. Katika mwaka 1488 Bartolomeo Dias alizunguka Rasi ya Tumaini Jema (kwa Kiingereza: Cape of Good Hope), na katika mwaka 1498 Vasco da Gama alifika ufukwe wa Afrika Mashariki na kuendelea mpaka India.

neg:
Homa ya ndengi
Maelezo ya kwanza ya homa ya dengi yaliandikwa mwaka wa 1779. Mapema katika karne ya 20, wanasayansi waligundua kuwa ugonjwa huu husababishwa na virusi vya dengi na kuwa huenezwa na mbu.
Takribani asilimia 80 ya watu (au 8 kwa kila watu 10) ambao wameambukizwa virusi vya dengi hawana dalili au wana dalili ndogo tu (kama joto jingi la kawaida ). Takriban asilimia 5 ya watu walioambukizwa (au 5 kwa kila watu 100) huwa wagonjwa zaidi. Katika idadi kidogo ya watu hawa, ugonjwa huu huwa wa kuhatarisha maisha. Dalili hutokea kati ya siku 3 na 14 baada ya mtu kutangamana na virusi vya dengi. Mara nyingi dalili hutokea baada ya siku 4 hadi 7. Kwa hivyo, ikiwa mtu atarudi kutoka sehemu ambapo dengi inapatikana sana na awe na joto jingi au dalili zingine baada ya zaidi ya siku 14 tangu siku aliporudi, huenda asiwe na homa ya dengi.

neg:
Homa ya ini
Idadi ndogo ya watu wenye Homa ya ini kali huendelea kuwa na ushinde wa ini ambapo ini hushindwa kutoa viungo hatari kwenye mwili [ambayo husababisha utatanishi na kukosa fahamu kutokana na kuharibika ubongo wa ini] na kutoa protini za damu (ambayo husababisha uvimbe wa pembeni na kutoa na damu). Hii inaweza kutishia maisha na mara kwa mara inahitaji kuhamisha ini.

neg:
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Mpakani wa Ethiopia na Kenya bonde la ufa lajigawa kuwa na mikono miwili.

neg:
Andorra
Asili ya Andorra kama nchi ya pekee ni katika karne ya 12 na katika mahali pake mlimani na mpakani kati ya Ufaransa na Hispania. Bonde la Andorra lilikuwa chini ya mtemi wa Urgell. Wakati ule hapakuwa bado na himaya moja kwa Hispania nzima. Kama historia ingeendelea kama kawaida, leo hii Andorra ingekuwa tu sehemu ya wilaya ndani ya Hispania. Lakini katika karne ya 11 palitokea ugomvi kati ya mtemi wa Urgell na jirani yake. Majirani walipatana ya kwamba watatawala bonde kwa pamoja.

neg:
Ufuaji metali
Baada ya karne kadhaa za zama za shaba watu waligundua njia ya kuboresha ugumu wa shaba kwa kuichanganya na stani na hivyo kupata aloi ya bronzi (shaba nyeusi). Hii ilikuwa aloi ya kwanza inayojulikana kuwa ilitumiwa na binadamu katika historia yake. Shoka na vyembe vya bronzi viliboresha shughuli za kila siku, silaha za bronzi ziliongeza nguvu ya wanajeshi.

neg:
Pumu
Pumu uligunduliwa kitambo nchini Misri na ulitibiwa kwa kunywa ubani mchanganyiko unaoitwa kyphi. Ulitajwa rasmi kama tatizo la upumuaji na Hippocrates mwaka 450 KK hivi, kutoka kwa neno la Kigriki kumaanisha "kuhema" ikiunda asili ya neno la kisasa. Mnamo 200 KK uliaminika kuhusiana kidogo na hisia.

neg:
Wabondei
Kama marehemu alikua ameoa ama kuolewa Linaandaliwa tambiko la kimila ambalo linaitwa kucha au mkucha ambapo mtu anachuku jembe na kikapu kisha panakokwa moto, mtu Yule anakwenda kujificha akishajificha anagonga lile jembe kidogo kisha anasema “Mkucha mkucha” mwengine anaitikia “Eehee” Yule mtu anasema tena “Fulani kafa” (Kwa kulitaja jina la aliekufa) Yule muitikiaji anauliza “Kafa?” kisha “kaolewa/kaoa wakati gani?” Yule mtu anautaja ule wakati “Wakati Fulani” Muitikiaji anauliza tena “Mahali kalipa?” atajibiwa kuwa amelipa ama hajalipa kisha watauliza madeni yake ya ndoa tu na atauliza pia alioa wake wangapi atajibiwa katika mfumo huo huo, ana watoto wangapi.. atajibiwa baada ya ukucha kumalizika sasa inafuata Ngoma ya Tindia na kisha Ngoma ya ukaa

neg:
Homa ya ndengi
Homa ya dengi ndio ugonjwa wa virusi ulioenea sana ambao huenezwa na wadudu. Homa ya dengi inakisiwa kuweza kusababisha ulemavu kwa maisha ya mtu kwa taktiban miaka 1600 kwa kila milioni moja ya watu. Hii ina maana kuwa kwa kila milioni moja ya watu, homa ya dengi husababisha takriban miaka 1600 ya maisha kupotea. Hii ni takriban ni karibu sawa na athari zinazosababishwa na magonjwa mengine ya utotoni na ya tropiki kama vile kifua kikuu. Homa ya dengi inakisiwa kuwa ugonjwa wa pili muhimu wa tropiki baada yamalaria. Shirika la afya duniani pia huainisha denge kama mojawapo wa magonjwa 16 ya tropiki yaliyotelekezwa (kumaanisha kuwa haichukuliwi kuwa jambo zito ipasavyo).

neg:
Ghuba ya Akaba
Ghuba ya Akaba (Kar. Bahr al-'Aqaba; pia: Ghuba ya Eilat) ni mkono wa kaskazini-mashariki ya Bahari ya Shamu. Imetenganisha Bara Arabu na Rasi ya Sinai. Kijiolojia ghuba ni sehem ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

neg:
Zama za Mawe
Mifano ya kale kabisa ya mawe yaliyogongwa kwa mawe mengine kwa kusudi la kupata kona kali zimepatikana katika eneo la ziwa Turkana (leo nchini Kenya) yalitegenezwa miaka milioni 3.3 iliyopita.

neg:
Mkoa wa Bonde la Ufa
Mkoa wa Bonde la Ufa ni mkubwa kati ya mikoa minane ya Kenya. Umepakana na Sudani, Ethiopia, Uganda na Tanzania, halafu na mikoa ya Magharibi, Nyanza, Mashariki, Kati na Pwani. Jina latokana na Bonde la Ufa linalopita katika mkoa.

neg:
Hifadhi ya Taifa ya Hell's Gate
Hell's Gate National Park ilipata jina lake kutokana na kuvunjika kwembamba kwa miamba yake, ambayo kwa wakati mmoja ilikuwa vijito vya ziwa la kale lililolisha binadamu wa awali katika Bonde la Ufa. Ilipokea jina la "Hell's Gate" kutoka kwa Wapelelezi Fisher na Thomson mwaka wa 1883.

neg:
Ghuba ya Suez
Mkono nchi wa Suez, unachukua upande wa Kaskazini-Magharibi wa bahari nyekundu au kwa jina la kueleweka Bahari ya Shamu kati ya Bara la Afrika mkwa upande wa magharibi na Mkono nchini wa Sinai. Kwa upande wa Mashariki mwa Misri. Ni mkono wa tatu wa bonde la ufa. Mkono wa pili ni ule wa ghuba ya Aqaba.
Urefu wa ghuba hii kuanzia kuanza kwake katika eneo la Jubal hadi mwisho katika mji wa Suez ni km 195, na kwa upande wa upana huhuwa ni kati ya namba hizi.

neg:
Ngome ya Yesu
Baada ya Wareno utawala wa ngome ulipiganiwa kati ya Sultani wa Omani na maliwali wa Mombasa wa nasaba ya Mazrui waliojaribu kuendelea bila mabwana wa Omani.1856 Mombasa pamoja na Boma la Yesu ilikuwa sehemu ya usultani wa Zanzibar

neg:
Mbinu ya rediokaboni
Mbinu hii ya upimaji iligunduliwa mnamo 1946 na mtaalamu Mmarekani Willard Frank Libby aliyepokea tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka 1960. Libby aliweza kuonyesha usahihi wa mbinu yake kwa kutambua umri wa mbao za jeneza na za boti ya Misri ya Kale. Jeneza na boti zilihifadhiwa katika makaburi ya Misri ambako vitu vingi vimekaa tangu miaka elfu kadhaa bila kuoza kutokana na hewa kame ya nchi hiyo. Hali nzuri ya yaliyomo katika makaburi ya Misri imetunza pia maandiko juu ya vitu hivyo ambayo mara nyingi pia hutaja mwaka wa kifo cha mhusika wa kaburi, na hivyo kutaja umri wa kaburi. Upimaji wa Libby ulilingana na umri uliojulikana tayari, hivyo kuthibitisha uwezo wa mbinu yake.

neg:
Shirika la Msalaba Mwekundu
[[File:Flag of the Red Crescent.svg|left|100px|border]]
Nembo ya Hilali Nyekundu ilitumiwa kwa mara ya kwanza na wafanyikazi wa kujitolea wa ICRC wakati wa vita kati ya [[Urusi]] na [[Uturuki]] (1877-1878). Ishara ilichukuliwa rasmi mwaka wa 1929, na hadi sasa imetambuliwa na nchi 33 za Kiislamu.[[File:Flag of the Red Crystal.svg|left|100px|border]]
Mnamo 8 Desemba 2005, kwa kukabiliana na shinikizo za kumkubalia [[Magen David Adom]] kama mwanachama kamili wa shirika la Msalaba Mwekundu na Hilali Nyekundu, nembo mpya rasmi nembo rasmi ya tatu katika itifaki, ikijulikana kama Bilauri nyekundu) ilichukuliwa baada ya kuhaririwa kwa [[Mikataba ya Geneva]] inayojulikana kama [[Itifaki ya III.]][[File:Red Lion with Sun.svg|left|100px|border]]
[[Chama cha Simba Mwekundu na Jua]] cha Iran kilianzishwa mwaka wa 1922 na kutiwa katika Muungano wa Msalaba Mwekundu na Hilali Nyekundu mnamo 1923. Hata hivyo, baadhi ya ripoti zinasema kwamba ishara hii ililetwa Geneva mwaka wa 1864 kama jawabu kwa Hilali na msalaba zilizotumiwa na Himaya mbili wapinzani wa Iran, ya Ottoman na ya Urusi. Ingawa dai hilo haliambatani na historia ya Hilali Nyekundu, historia hiyo inapendekeza kwamba Simba Mwekundu na Juo, kama Hilali Nyekundu, zawezakuwa ziliundwa wakati wa vita vya 1877-1878 kati ya Urusi na Uturuki.
Mnamo 1980, kwa sababu ya kuhusishwa kwa nembo na Shah [[Jamhuri ya Kiislamu ya Iran]] ilibadilisha Simba Mwekundu na Juo na badala yake kuweka Hilali Nyekundu, sawia na mataifa mengine ya Kiislamu. Ingawa Simba Mwekundu na Jua haitumiki sasa, Iran imehifadhi haki ya kuichukua tena wakati wowote; Mikataba ya Geneva bado inaitambua kama nembo rasmi, na ilithibitishwa na Itifaki III wakati wa kupitisha Bilauri Nyekundu.

neg:
Herman Wouk
Herman Wouk (amezaliwa 27 Mei 1915) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Anajulikana hasa kwa riwaya zake zinazoeleza hali ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Mwaka wa 1952 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Caine Mutiny".

neg:
Mbwa Mchungaji wa Kijerumani wa Zamani
Nchini Ujerumani, kabla ya miaka ya 1890, mbwa yeyote alichunga kondoo alijulikana kama "Mbwa Mchungai wa Kijerumani", kabla ya uumbaji wa mbwa anejulikana sasa. Mbwa walizalishwa kwa ajili ya uwezo wao wa kazi kwani mbwa wenye uwezo maalumu walizalishwa pamoja, bila jitihada ya kuwa na sura moja, kuondoa kasoro za maumbile au kuunda aina ya mbwa thabiti; tu kuboresha ulindaji wa mifugo. Katika mwaka wa 1899 Horand von Grafrath ilitangazwa kuwa mbwa wa kwanza Mchungaji rasmi wa Kijerumani, na kusajiliwa na Jamii ya Mbwa Mchungaji wa Kijerumani . Horand alizaa na mbwa wengine wa kawaida ambao walionyesha sifa nzuri, lakini pia kwamba walikuwa huru ya kasoro za maumbile na walikuwa na sura sawa. Mbwa waliokuwa wa mbegu hii walijulikana kama "Mbwa Wachungaji wa Kijerumani " jina "Altdeutscher Schäferhund" Mbwa Wachungaji wa Kijerumani wa Zamani lilipewa mbwa hawa wa kazi kwa muda ambnao hakukuwa na mbegu dhabiti. Horand mwenyewe alikuwa Mchungaji wa Zamani (kwani mbegu ya Mchungaji wa Kijermani haikuwepo kabla yake) na kuzaa pamoja na mbwa waliojulikana kama Wachungaji wa zamani .Ni kutoka mbwa hawa kwamba mbwa wa kisasa wa hawa mbwa wa Mchungaji wa Kijerumani alitoka Licha ya jitihada kuja na mbegu moja, wengi wafugaji wajerumani waliendelea kuzalisha mbwa wao kwa uwezo huo, kama iliviyofanyika hapo awali, na hivyo kuendeleza mfumo usio dhabiti wa Mbwa Mchungaji wa Kijerumani, ambao ulitofautiana na mfumo uliokubalika na jamii ya Mbwa Mchungaji wa Kijerumani.

neg:
Simba
Fuvu la kale zaidi la simba lilipatikana Laetoli, Tanzania, na ni la karibu miaka milioni 3.5 iliyopita. Wanasayansi kadhaa waliita mabaki haya Panthera leo. Rekodi hizi hazijathibitishwa sana na kinachoweza kusemwa ni kuwa zinakaribiana na zile za Panthera. Panthera aliyethibitishwa ni yule wa miaka milioni 2 iliyopita.

neg:
Kenya
Katika mwaka wa 1984, uvumbuzi uliofanywa na mtafiti maarufu Richard Leakey na Kamoya Kimeu huko Ziwa Turkana ulikuwa wa mifupa ya mvulana iliyohusishwa na "Homo erectus" wa miaka milioni 1.6 iliyopita. Utafiti wa awali wa viumbe hawa unahusishwa na Mary Leakey na Louis Leakey, ambao ndio waliofanya uchunguzi wa mwanzo wa kiakiolojia huko Olorgesailie na Hyrax Hill. Baadaye utafiti wa Olorgesailie uliendelezwa na Glynn Isaac.

neg:
Mbozi
Eneo la wilaya liko kati ya mita 900-2750 juu ya UB. Maeneo ya bonde la ufa ni Msangano na Kamsamba yapo kati ya mita 900-1400 juu ya UB yana ardhi yenye asili ya kivolkeno na rutuba nzuri.

neg:
Goat Island (New York)
Fred Stedman mwanzilishi na msagaji alifuga mbuzi katika kisiwa hicho. Aliporudi katika kisiwa hiki baada ya msimu wa baridi ya kutisha wa 1780, Stedman alipata mbuzi wake isipokuwa moja wamekufa; hivyo kupa kisiwa hiki jina hilo.
Utunzaji wa kisiwa ni kutokana na juhudi za mapema za August Porter ambaye katikati ya karne 19 alitambua thamani ya muda mrefu ya maporomoko haya kama vivutio vya watalii. Porter alinunua kisiwa hiki na baadaye kuruhusu kundi la Wamarekani la Tuscarora kuishi katika kisiwa hiki na kuuza sanaa kwa watalii ambao walikuja katika maporomoko hayo kwa njia ya basi au reli s. Licha ya mvuke, Porter alikataa kutuliza mazingira ya kisiwa hicho. Katika Mwaka wa 1817, alijenga daraja katika kisiwa hiki kwa ajili ya watalii. Lilifagiliwa mbali na na barafu, hivyo lingine lilijengwa mwaka ulifuata katika upande wa chini. Basil Hall aliliita "moja ya vipande vya umoja vya uhandisi katika dunia". Karibu urefu wa futi mia saba ,lilikuwa moja ya njia bora za kusafiri katika kanda.

neg:
Ngoma Iko Huku
Ngoma Iko Huku ni jina la kutaja albamu yenye nyimbo mchanganyiko kwa vipindi tofauti ya hayati Salum Abdallah akiwa na Cuban Marimba. Albamu imekusanya vibao vyake vyote ambavyo ni vikali na kuviweka pamoja. Hasa kutoka 1955 hadi 1965 mwaka ambao ndio kifo chake kilitokea. Rekodi hizi zilikusanywa na kampuni ya Kijerumani Dizim Records ili kuenzi kazi za mkongwe huyu. Albamu ilitolewa mwaka wa 2000 ikiwa na nyimbo zipatazo 22. Ufundi aliounesha katika nyimbo hizi unapelekea kuonekana kijana hadi sasa. Hata baada ya miaka kupita tangu kufa kwake, lakini bado hata kwa vijana waliozaliwa baadaye wanaelewa mchango wa Salum Abadallah na kuzisikiliza nyimbo zake kwa kiasi kikubwa. Nyimbo nyingi zilikuwa za mapenzi na ukombozi. Hasa kwa vile miaka ile ya 1960 mwanzoni tungo nyingi zilihusu hamasa ya kuileta Afrika huru. Nyimbo kama Beberu na nyimbo zingine za kusifu juhudi za TANU kwa wakati ule.
Hii ni orodha ya nyimbo zilizopo katika albamu hii.

neg:
Homa ya ndengi
Mara ya kwanza kuandika kuhusu dengi ilikuwa takribani miaka mingi iliyopita. Ensaiklopidia ya tiba ya Uchina kutoka katika Nasaba ya Jin (iliyokuwepo tangu 265 hadi 420 AD) ilizungumzia kumhusu mtu ambaye huenda alikuwa na homa yadengi. Kitabu hicho kilizungumzia "sumu ya maji" iliyosababishwa na wadudu wanaopaa.Kunazo pia nakala zilizoandikwa tangu karne ya 17 (miaka ya 1600) kuhusu kinachoweza kuwa epidemiki ya homa ya dengi (ambapo ugonjwa huo ulienea kwa haraka kwa muda mfupi). Ripoti za hapo awali za epidemiki ya homa ya dengi huenda ni za tangu mwaka ya 1779 na 1780. Ripoti hizi zinazungumzia epidemiki iliyomaliza Asia, Afrika na Kaskazini mwa Marekani. Tangu wakati huo hadi mwaka wa 1940, hapakuwa na epidemiki nyingine nyingi.

neg:
Limau
Hata hiyo mmea huuulikua hauliwi sana na kilimo cha limao kilianza karne ya kumi na tano huko Genoa. Baada yalifika mpaka mpaka America mwaka 1493 wakati ambapo Cliristopher Columbus alichukua mbegu za limao na kwenda nazo Hispania wakati wa safari zake. Kutoka Hispania malimao yalisambaa sana na yalikuwa yakitumika hasa kwa mapambo na dawa na miaka ya 1700 na 1800, malimao yalikuzwa sana huko Fhorida na Calfonia baada ya malimao kuanza kutumika kupikia na kama viungo vya kuongeza laza. Mnamo 1747 utafiti wa James Lind ulithibitisha kwamba unavitamini C kutoka kwenye limao, yaliweza kuwatibu baharia ugonjwa wa ngozi wa kiseyeye.

neg:
Pembetatu ya Bermuda
"Ellen Austin" ainadhaniwa ilipata na meli, iliyokuwa imewekwa kwenye ubao wa tuzo wa mabaharia, na akajaribu kuenda nayo New York mwaka 1881. Kulingana na hadithi, meli hii ilitoweka; wengine wanafanunua kuwa meli ilitokea tena bila ya mabaharia, kisha kupotea tena na mabaharia wengine juu ya ubao. Ilipotazamwa kwenye rekodi za Lloyd ya London alithibitika kuwepo kwa "Meta," iliyojengwa katika mwaka wa 1854 na kwamba mnamo 1880 "Meta" ilibadilishwa jina na kuitwa "Ellen Austin." Hakuna majeruhi yanaorodheshwa ya chombo hiki, au chombo chochote wakati ule, ambayo ingeonyesha idadi kubwa ya watu waliokosekana ambao waliwekwa ndani ya meli ambayo ilitoweka baadaye.

neg:
Faustina Kowalska
Terehe 5, Aprili 1978, kufuata ombi la Kardinali Karol Wojtyła, Ikulu Takatifu ilibatili ibada ya Huruma ya Mungu kwa namna zilizochipukiza kutoka Maono ya Sista Faustina.
Tarehe 7, Machi 1992 Yohane Paulo II alitoa azimio yake Faustina Kowalska, tena tarehe 21, Disemba 1992 – akatoa azimio la muujiza uliotokana na maombezi wake.
Mnamo 18, Aprili 1993 lilitokea tukio Faustina mwenye heri ambalo liliongozwa na Papa Yohane Paulo II. Kaama muujiza unaohitajika kwa ajili ya kumwinua mtu altareni lilichukuliwa tukio ambapo mwanamke aliyekuwa ameshambuliwa na maradhi ya Lymphedema alipona (Lymphedema (kiingereza), Lymphedema (kifaransa)) .
Tarehe 30, Aprili 2000 uliwadia wakati kwa kumtangaza Faustina mtakatifu, na tukio hili liliongozwa na Papa Yohane Paulo II pia. Sherehe zilifanyika mijini Roma na Kraków. Hapo ndipo sikukuu ya Huruma ya Mungu ilianzishwa Kanisa nzima. Kama muujiza, lilichukuliwa tukio la kumponya padre Mpolandi ventrikali yake ya upande wa kushoto ambayo ilikuwa imeharibiwa ([[Moyo#|http://sw.wikipedia.org/wiki/Moyo#]]). Mnamo tarehe 10, Desemba 2005 kutokana na amri ya Askofu Mkuu Władysław Ziółek, alitangazwa mlinzi mtakatifu wa mji wa Łódź.
[[Category:Waliozaliwa 1905]]
[[Category:Waliofariki 1938]]
[[Category:Mabikira]]
[[Category:Watakatifu wa Polandi]]

neg:
Isimila
Bonde la Isimila lilikaliwa na watu tangu Zama za Mawe za Kale. Ni katika eneo hilo ndipo zana za mawe za kale na nguzo za asili za Isimila zilipogunduliwa tangu mwaka 1951.

neg:
Nakuru
Uko kwenye kimo cha m 1860 juu ya UB katika mashariki ya Bonde la Ufa la Afrika Mashariki kando ya ziwa Nakuru.

neg:
Karafuu
Karafuu zilifanyiwa biashara tangu kale. Kuna ushuhuda wa karafuu katika chombo kilichopatikana nchini Syria kilichogunduliwa kuachwa huko mnamo mwaka 1721 KK.

neg:
Homa ya ndengi
Kwa watu wengine, ugonjwa huu huingia katika awamu ya ukali baada ya joto hili jingi kuisha. Awamu hii hudumu siku 1 au 2. Katika awamu hii viowevu vinaweza kujikusanya kwenye kifua nafumbatio. Hii hutendeka kwa sababu mishipa midogo ya damu huvuja. Viowevu hujikusanya na kukomakuzunguka Mwilini. Hii ina maana kuwa ogani muhimu zaidi hazipati damu ya kutosha kama kawaida. Kwa sababu hii ogani hizi hazifanyi kazi kikawaida. Pia mtu huyu anaweza kutokwa na damu nyingi(huwa kutoka kwa ufereji wa utumbo.)

neg:
Hagia Sophia
Mwaka 1453 Waturuki Waislamu waliteka mji wa Konstantinopoli na kuifanya mji mkuu wa Dola la Osmani. Hapo Hagia Sofia likabadilishwa kuwa msikiti na Waturuki wakatamka jina la kigiriki kama "Ayasofya". Jengo la kanisa likaongezekwa minara minne ya mtindo wa Kiislamu.

neg:
Homa ya ini
Homa ya ini ni "kali" wakati inapodumu chini ya miezi sita na "sugu" wakati unapozidi miezi sita.

neg:
Vesuvio
Ilipolipuka mwaka 79 BK iliharibu miji ya Pompei na Herkulaneo ikaua watu maelfu. Mlipuko huu una maarufu kwa sababu mwandishi Mroma Plinio aliutazama akaandika taarifa juu yake. Miji miwili iliyofunikwa na majivu ya Vesuvio ilifunuliwa tena katika karne ya 20 imetupa picha nzuri ya maisha ya Kiroma ya kale.

neg:
Uchoraji
Waroma wa Kale walituachia mifano mingi ya uchoraji wa ukutani; nje ya makaburi ni hasa nyumba za miji ya Pompei na Herkulaneo zilizofunikwa na majivu ya volkeno Vesuvio ambako picha nzuri zimehifadhiwa tangu mwaka 79 BK. Wakati ule wasanii walitofautisha tayari kati ya mandharimbele na mandharinyuma.

neg:
Hifadhi ya Taifa ya Hell's Gate
Mbuga ya Taifa ya Hell's Gate imekalia eneo ndogo kiasi kwa viwango vya Afrika. Hifadhi hii iko futi 5000 juu ya usawa wa bahari. Iko ndani ya Wilaya ya Nakuru, karibu na Ziwa Naivasha na wastani kutoka Nairobi. Mbuga iko baada ya mpinduko wa zamani katika barabara ya Nairobi kwenda Naivasha , na ina hali ya hewa ya joto na ukavu. Volkano za zamani za Olkaria na Hobley, zilizoko katika mbuga hii zinaweza kuonekana pamoja na miundo ya obsidian kutoka kwa mawe yaliyoyeyushwa na volkano kisha kupoa. Ndani ya Hell's Gate kuna Giba ya Hells Gate, na kuzungukwa na miamba miekundu ambayo ina hasho mbili za volkeno: Fischer's Tower na Central Tower. Kutoka kwa Central Tower kuna giba ndogo ambayo huelekea kusini na njia hushuka kutoka kwayo hadi katika chemchemi moto.

neg:
Malaria
Tafiti za kisayansi kuhusu malaria zilipata mafanikio muhimu ya kwanza mwaka 1880, wakati daktari wa jeshi la Ufaransa [[Constantine Alphonse Laveran]] aliyekuwa akifanya kazi katika hospitali ya kijeshi nchini [[Algeria]] alipotambua kwa mara ya kwanza vimelea ndani ya [[chembechembe nyekundu za damu]] ya watu waliokuwa wakiugua malaria. Kwa hiyo, alipendekeza kwamba ugonjwa wa malaria unasababishwa na kiumbe huyo, mara ya kwanza kabisa ambapo kijiumbe mwenye seli moja (Protista) alitambuliwa kusababisha ugonjwa. Kwa sababu hii na vumbuzi nyingine za baadaye , alipokea [[Tuzo ya Nobel ya Tiba]] mwaka 1907. Kimelea cha malaria kiliitwa "Plasmodium" na wanasayansi wa Kiitalia [[Ettore]] [[Marchiafava]] na [[Angelo Celli]]. Mwaka mmoja baadaye, [[Carlos Finlay]], daktari wa [[Kuba]] aliyekuwa akitibu wagonjwa wa [[homa ya manjano]] huko [[Havana,]] alitoa ushahidi madhubuti kuwa mbu walihusika katika kusambaza ugonjwa huo miongoni mwa binadamu. Kazi hii ilifuata mapendekezo ya awali ya [[Yosia C. Nott,]] na [[Patrick Manson]] kuhusu maambukizi ya [[homa ya mitoki.]]

neg:
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Mkono mkuu umepasua nyanda za juu za Ethiopia na nyanda za juu za Somalia ukielekea kusini. Mto Awash unafuata sehemu ya kaskazini ya bonde hili. Katika sehemu ya kusini kuna maziwa kama ziwa Abaya.

neg:
Bamba la Uhindi
Tar. 8 Oktoba 2005 mwendo wa bamba la Uhindi chini ya Himalaya ulisababisha tetemeko la ardhi lililoua takriban watu 60,000 na kuharibu nyumba za watu milioni 2.5. Kitovu cha mshtuko kilikuwako karibu na Muzaffarabad katika eneo la Azad Kashmir upande wa Kipakistani ya Kashmir.

neg:
Boga
Asili ya maboga haifahamiki vizuri japo yanasenekana kuanzia huko Amerika ya kaskazini ushahidi wa zamani kabisa ni ule wa maboga, zinazoonesha kuwepo tangu mwaka 7000 na 5000kk, zilizo patikana huko maksiko maboga huwa na saizi mbalimbali . kwanzia kilogramu 0.4 mpaka kilogram 453.

neg:
Mto Ututa
Mto Ututa ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Samburu, nchini Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).

neg:
Hekla
Hekla ni volkeno hai inayojulikana kuwa ililipuka zaidi ya mara 20 tangu mnamo mwaka 1104 BK. Kutokana na milipuko hii ya mara kwa mara imeitwa pia "geti la jahanamu".

neg:
Homa ya mafua
Tatizo ni hasa ya kwamba virusi ya homa ya mafua inabadilika haraka; hii ni sababu ya kwamba watu wengine huambukizwa upya mwaka baada ya mwaka. Hali ya hatari inatokea hasahasa wakati aina ya virusi ya influenza inahamia kutoka wanyama kumwathiri binadamu. Hii inatokea kila baada ya miaka kadhaa na kusababisha vifo.

neg:
Mkoa wa Bonde la Ufa
Watu wa mkoa wa Bonde la Ufa ni wa makabila mengi. Wenyeji ni wafugaji kama Wamassai au Samburu au wakulima kama sehemu kubwa ya Wakalenjin ambao ni kundi la makabila yaliyo karibu kiutamaduni. Kundi kubwa ni Wakalenjin.

neg:
Punda milia
Captain Horace Hayes, katika “Points of the Horse” (circa 1893) aliainisha matumizi ya aina mbalimbali za punda milia. Huyu bwana alitumia punda milia wa milimani na kumwendesha kwa siku mbili na punda milia alimudu pamoja na mkewe na kupiga naye picha. Aligundua kuwa punda milia wa aina ‘Burchell’ ni rahisi kuwatumia na ndio chaguo sahihi hasa kwa kufuga sababu walikuwa na kinga ya kung'atwa na mbung’o. Pia alionelea wengine waitwao ‘quagga’ wanafaa vilevile kwa sababu ilikuwa rahisi kuwafundisha kupandwa na kuvuna.

neg:
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Maelezo ya kitambo ya uwezekano wa emfisema ni: Katika mwaka wa 1679 na T. Bonet kuhusu ugonjwa wa "mapafu makubwa” na katika mwaka wa 1769 na Giovanni Morgagni kuhusu mapafu yaliyokuwa yamevimba hasa kutokana na hewa". Katika mwaka wa 1721 michoro ya kwanza ya emfisema ilifanywa na Ruysh. Michoro hii ilifuatwa na picha za Matthew Baillie katika mwaka wa 1789 na maelezo ya hali ya uharibifu wa ugonjwa huo. Katika mwaka wa 1814 Charles Badham alitumia "katara" kueleza kikohozi na kamasi Zaidi katika bronkitisi sugu. René Laennec, fizishiani aliyevumbua stethoskopu, alitumia neno "emfisema" katika kitabu chake "A Treatise on the Diseases of the Chest and of Mediate Auscultation" (1837) kueleza mapafu yasiyosinyaa alipofungua kifua wakati wa otopsi. Aligundua kuwa hayakusinyaa kikawaida kwa sababu yalikuwa yamejaa hewa na njia za hewa zilikuwa zimejaa kamasi.. Katika mwaka wa 1842, John Hutchinson aligundua kipima pumzi, kilichoruhusu kupimwa kwa ujazo pumzi wa mapafu. Hata hivyo kipima pumzi chake kingeweza kupima ujazo tu, si kupita kwa hewa. Tiffeneau and Pinelli katika mwaka wa 1947 walieleza kanuni za kupima kupita kwa hewa.

neg:
Bonde la Ufa
Mabonde ya ufa hutokana na mvutano wa tektoniki. Mwendo huu huleta utengano wa mabamba hayo. Bonde la ufa latokea kama mabamba ya gandunia huachana na kuacha nafasi.

neg:
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Mkono wa magharibi huonekana vizuri kuanzia ziwa Albert na kuendelea katika maziwa ya Edward, Kivu, Tanganyika na Rukwa. Mbeya unakutana na mkono wa mashariki.

neg:
Milima ya Ukinga (Njombe)
Ni sehemu ya kusini ya Milima ya Kipengere, safu ya milima inayoelekea kusini mashariki kutoka bonde la mto Ruaha Mkuu upande wa kaskazini hadi lile la mto Ruhuhu upande wa kusini kwa kufuata Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

neg:
Kidonda cha duodenamu
Vidonda vya tumbo hupatikana katika takribani asilimia 4 ya watu. Takribani asilimia 10 ya watu hupata kidonda cha tumbo katika wakati fulani maishani mwao. Vilisababisha vifo 301,000 katika mwaka wa 2013 idadi iliyopungua kutoka kwa vifo 327,000 katika mwaka wa 1990. Maelezo ya kwanza ya kidonda cha peptisi kilichotobokayalikuwa katika mwaka wa 1670 katika Princess Henrietta ya Uingereza. "filori H." iligunduliwa kwanza katika mwaka wa 1981 na Barry Marshall na Robin Warren.

neg:
Mtukutiko wa homa
Mtukutiko wa homa (pia unajulikana kama mikazo ya homa au msukosuko wa homa) ni mtukutiko  wa homa unaohusiana na halijoto ya mwili lakini bila hatari yoyote kwa afya. Hutokea mara nyingi kwa watoto kati ya umri wa miezi sita na miaka 5. Mitukutiko mingi huwa chini ya dakika tano kwa wakati mmoja na mtoto anarudi katika hali yake ya kawaida kabisa chini ya dakika sitini ya tukio.

neg:
Kilima cha Hyrax
Kilima cha Hyrax ni eneo la kihistoria ya zamani mjini Nakuru katika mkoa wa Bonde la Ufa nchini Kenya. Inachukuliwa kama mmojawapo wa maeneo muhimu zaidi ya neolithic nchini Kenya. Mlima Hyrax iligunduliwa mnamo 1500 BK na iligubuliwa na Louis Leakey na Mary Leakey mwaka wa 1926.

neg:
Homa ya Q
Bakteria ya homa ya Q iligundulika mwaka 1937, wakati Frank Burnet MacFarlane na Mavis Freeman walipoitenganisha kutoka kwa mmoja wa wagonjwa wa Derrick. Awali ilitambuliwa kama aina ya "Rickettsia."

neg:
Sodoma
Sodoma ulikuwa mji wa Bonde la Ufa kati ya Palestina na Yordani za leo.

neg:
Bonde la Ufa
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki ni mojawapo kati ya mabonde maarufu zaidi duniani.

neg:
Tepu ya sumaku
Tepu za sumaku ziligunduliwa kwa mara ya kwanza na mtaalamu wa mambo ya sauti wa Kijerumani Fritz Pfleumer mnamo 1928 nchini Ujerumani. Uvumbuzi wa Pfleumer ulitumia iron oxide (FeO) ungaunga alioupakaa katika ukanda wa karatasi.

neg:
Muhindi
Mhindi ni kati ya nafaka ya kwanza kulimwa kama chakula cha binadamu. Asili yake ni Amerika ya Kati ulipogundiliwa na Maindio. Wahispania walipeleka nafaka hii Ulaya; taarifa za kwanza za mashamba ya muhindi katika Hispania zilipatikana mwaka 1525 yaani miaka michache tu baada ya safari ya Kolumbus.

neg:
Kristoforo Kolumbus
Kolumbus aliondoka Hispania kwa jahazi tatu tarehe 3 Agosti 1492. Tarehe 12 Oktoba 1492 alikanyaga mara ya kwanza eneo la Amerika katika kisiwa kimoja kisichojulikana ni kipi kwa hakika katika funguvisiwa ya Bahama. Akaendelea hadi Kuba na kisiwa cha Dominica akarudi Hispania mwaka 1493.

neg:
Haramia
Katika historia maharamia wamejulikana tangu habari za kwanza juu ya usafiri kwenye bahari. Kati ya habari za kwanza ni zile kuhusu maharamia kwenye Mediteranea mnamo karne ya 13 KK.

neg:
Dunia Uwanja wa Fujo
Baada ya Tumaini kutafutiwa majambazi na kuwa amehadabishwa hali hiyo inatumika kama usababishi wa Tumaini kuichukia kazi yake na kuamua kutafuta kazi nyingine ya kujiajili yeye mwenyewe, kazi yenyewe ilikuwa ni kazi ya ukulima japo alianza kama mkulima mdogo lakini baadae akajikuta akipata maendeleo makubwa katika kazi yake mfano alinunua shamba kubwa na alitumia Trekta katika shuguli zake za kilimo. Lakini ng'ombe wa maskini hazai: serikali ikapitisha mfumo wa ujamaa ambapo ilidai hakuna umiliki binafsi na mali zote ni za ni za umma hali hiyo ilisababisha kumuingiza tumaini matatani kwa hakukubaliana na hali hiyo na kupelekea kufanya tukio la mauaji ambapo alimuua mkuu wa wilaya ambaye ndiye alikuwa ni kiongozi wa ujamaa (uk. 114). Kitendo hicho kilitumika kama usababishi kwa Tumaini kuwekwa chini ulinzi wa polisi na hatimaye kuhukumiwa kunyongwa (uk. 131).

neg:
Vuga
Tangu kuja wa Mbegha Vuga ilikuwa mji mkuu wa wafalme wa Washambaa kwa kipindi cha karne ya 18 na 19. Mnamo 1850 ilikuwa na wakazi 3,000 ambayo ni idadi kubwa katika kipindi kile. Wakati wa kuongezeka kwa biashara mnamo katikati ya karne ya 19 mahali pa Vuga mlimani palijionyesha kama hasara kwa sababu machifu wa bondeni walitajirika haraka zaidi. Baada ya kifo cha mtemi Kimweri ye Nyumbai mwaka 1862 Semboja wa Mazinde alipata kipaumbele na Vuga haikuwa tena makao ya kifalme ikarudi kuwa kijiji tu.

neg:
Homa ya ndengi
Homa ya dengi ilianza kuenea kwa haraka katika na baada ya Vita vya Pili Duniani. Hii inakisiwa kuwa kutokana na vita kubadili mazingira kwa njia tofauti. Aina tofauti za homa ya dengi pia huenea katika maeneo mapya. Kwa mara ya kwanza watu walianza kupata homa ya kihemorajiki ya dengi. Aina hii kali ya ugonjwa huu iliripotiwa kwa mara ya kwanza nchini Ufilipino mnamo mwaka wa 1953. Kufikia miaka ya 1970, homa ya kihemorajiki ya dengi ilikuwa kisababishi kikuu cha vifo kwa watoto. Ilikuwa pia imeanza kutokea Marekani na Pasifiki. Homa ya kihemorajiki ya dengi na dalili za sindromu ya mshtuko ya dengi ziliripotiwa kwa mara ya kwanza katika Marekani ya Kati na Kusini mwaka wa 1981. Wakati huu, wataalam wa afya waligundua kuwa watu ambao walikuwa tayari wamepata aina ya 1 ya virusi vya dengi walikuwa wakipata aina ya 2 miaka michache baadaye.

neg:
Homa ya Q
HR Cox na Davis waliitenganisha kutoka kwenye kupe kule Montana, Marekani mwaka 1938. Ni ugonjwa wa wanyama,ambao unapatikana sanasana kwenye ng'ombe, kondoo na mbuzi. "Coxiella burnetii" hachukuliwi kama anahusiana kwa karibu na Rickettsiae bali ni kama sawa na "Legionella" na "Francisella" na ni bakteria ya kwenye protini.

neg:
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Mkono wa mashariki unaonekana katika Ziwa Turkana na kuelekea kusini. Karibu na Nairobi unatokea kama bonde kubwa lenye kina kikubwa. Maziwa mengine ni maziwa kama Baringo, Bogoria, Elementaita, Nakuru na Naivasha.

neg:
Hordaland
Ngao ilikubali rasmi mnamo tar. 1 Desemba 1961. Zilisanifiwa na Magnus Hardeland, lakini sanifio kuu la awali lilitumiwa kwenye kanda ya Sunnhordland wakati wa karne ya 14t. Mwanzoni mwa karne ya 20, viongozi wa jimboni hapa wakaanza kutumia ngao za zamani ikiwa kama alama ya jimbo kwa mara nyingine tena. Ngao ina rangi nyekundu kwa nyuma ikiwa pamoja na mashoka mawili ya rangi ya dhahabu na taji juu yake.

neg:
Homa ya Bonde la Ufa
Ugonjwa huu husababishwa na virusi, vya RVF vya aina ya "Phlebovirus". Ugonjwa huu husambazwa kwa kuguza damu ya wanyama walioambukizwa, kupumua hewa ya eneo kuchinjia mnyama, kunywa maziwa mabichi ya mnyama aliyeambukizwa, au kuumwa na mbu walioambukizwa. Mifugo kama vile ng’ombe, kondooo, mbuzi, na ngamia wanaweza kuathiriwa. Ugonjwa huu mara nyingi husambazwa katika mifugo hawa kupitia mbu. Si dhahiri kwamba binadamu anaweza kumwambukiza mwingine. Utambuzi hufanywa kwa kutafuta antibodi za kukabiliana na virusi au uwepo wa virusi vyenyewe katika damu.

neg:
Mbozi
Mbozi Mission kama jina lilivyo maarufu kwa mission hiyo ndipo mche wa kwanza wa zao la kahawa ulipopandwa mwaka 1902 na baadaye kuenea katika maeneo mengi ya nyanda za juu za wilaya ya Mbozi, kituo cha kwanza cha ununuzi wa kahawa kilijengwa eneo la Igamba jirani na ilipo mahakama ya mjerumani kwenye eneo la mwene Nzowa.
Katika kijiji cha Magamba kilichopo kata ya Isansa kumegunduliwa makaa ya mawe hazina kubwa zaidi ya tani milioni 52, kujulikana kwa makaa hayo kulikuwa tangu 1850 ambapo wakoloni walifanya majaribio ya makaa hayo mwaka 1934 kuendeshea garimoshi na katika kufua umeme kwenye kituo cha umeme Mombasa mwaka 1935.

neg:
Mpito wa Zuhura
Edmond Halley alitambua mwaka 1715 ya kwamba upimaji wa mpito wa Zuhura unaweza kuleta data za kuelewa umbali kati ya jua na dunia. Kutokana na makadirio yake jozi la mipito iliyofuata kwenye miaka 1761 na 1769 iliangaliwa na wanaastronomia wengi waliojiandaa na kusafiri kwenda maeneo tofauti ya dunia ili kupata vipimo vyenye nyuzi tofauti kati ya mtazamaji na jua. Safari mashuhuri ya nahodha na mpelelezi James Cook ilikuwa na lengo kuu kuwapeleka wanaastronomia hadi visiwa vya Tahiti kwa kutazama na kupima mpito huo.

neg:
Dola Takatifu la Kiroma
Dola Takatifu la Kiroma (Kijerumani: Heiliges Römisches Reich, Kilatini: Sacrum Romanum Imperium) lilikuwa jina la Ujerumani kati ya takriban mwaka 1000 na 1806. Lakini dola hilo, licha ya Ujerumani, lilikuwa pia na maeneo makubwa, yakiwa ni pamoja na Austria, Italia ya Kaskazini, Ubelgiji, Uholanzi na Ucheki wa leo.

neg:
Kuba
Kuba ilikuwa koloni la Hispania kuanzia kufika kwa Kristoforo Kolumbus mwaka 1492 hadi mwaka 1898. Wenyeji asilia walikuwa Waindio lakini wengi wao walikufa haraka kutokana na magonjwa kutoka Ulaya na ukali wa ukoloni wa Wahispania.

neg:
Hawara
Hawara ni eneo la kihistoria katika Misri ya Kale lililopo kusini mwa Crocodilopolis (Arsinoe) kuelekea katika mteremko wa Oasisi ya Fayyum. Mgunduzi wa kwanza wa eneo hili alikuwa Karl Lepsius, mnamo mwaka 1843. William Flinders Petrie, alifika katika eneo hili kwa ajili ya uchunguzi mwaka 1888, pia walikuta karatasi za Mafunjo zilizotengenezwa na Wamisri ya karne ya kwanza na ya pili.Kwa Upande wa kaskazini mwa Piramid, kulikuwa na sehemu kubwa iliyokuwa na taswira za majeneza 146, iliyokuwa inakadiriwa kuwa katika eneo hilo tangu kipindi cha watu kutika Roma. Hii ikijulikana kuwa moja kati ya moja ya michoro ya zamani za kale iliyochorwa katika vitaby vya Roma

neg:
Homa ya ndengi
Katika mwaka wa 1906, wanasayansi walidhibitisha kuwa watu walipata maambukizi kutokambu aina ya "Aedes". Katika mwaka wa 1907, wanasayansi walionyesha kuwa homa ya dengi husababishwa na virusi. Huu ulikuwa ugonjwa wa pili kuonyeshwa kusababishwa na virusi. (Wanasayansi walikuwa tayari washadhibitisha kuwa virusi husababisha homa ya manjano).John Burton Cleland na Joseph Franklin Siler walizidi kutafiti kuhusu virusi vya homa ya dengi,na kutambua jinsi vinavyoenea.


query: Amos Biwott alizaliwa mji gani?

pos:
Amos Biwott
Amos Biwott (alizaliwa 8 Septemba 1947 katika Wilaya ya Nandi) ni mwanariadha wa zamani wa Kenya. Yeye alikuwa mshindi wa mbio ya 3000m ya urukaji viunzi katika Olimpiki ya 1968.

neg:
Alex Song
Song alizaliwa katika mji mkuu wa Douala nchini Kamerun na kupoteza baba yake akiwa na umri wa miaka tatu. Tangu wakati huo, mjomba wake maarufu zaidi, Rigobert Song, amekuwa kama babake wa pili na alikuwa mshawishi mkubwa katika kumfanya Alex kuchagua kandanda kama wasifu. Alex Song alitaka kuwapa watoto wake malezi mazuri katika maisha, ambayo anadai hakuipata yeye; alioa akiwa na umri wa miaka 18 na sasa ni baba wa watoto wawili, na yule mkubwa ana umri wa miaka miwili na anaitwa Nolan.

neg:
Issa G. Shivji
Amezaliwa katika wilaya ya Kilosa mwaka 1946, Profesa Shivji kwa miaka 36 amekuwa profesa katika Sheria ya Katiba katika Kitivo cha Sheria chaChuo Kikuu cha Dar es Salaam. Yeye ni Profesa maarufu katima medani ya kimataifa, sifa yake ikiwa imejengeka kupitia uchapishaji wa zaidi ya vitabu 18, makala mbalimbali na sura za vitabu. Shivji aliwahi kuwa wakili wa Mahakama Kuu na Mahakama ya Rufaa ya Tanzania tangu 1977 na wakili wa Mahakama Kuu ya Zanzibar tangu mwaka 1989. Amewahi kupokea tuzo kadhaa za kitaifa na kimataifa za wasomi waliotambulika kwa kazi zao, ikiwa ni pamoja udaktari wa heshima kutoka Chuo Kikuu cha East London, Uingereza. Profesa Shivji alitumia maisha yake kushughulikia masuala ya unyonyaji wa Watanzania wote kupitia nyanja za kitaifa, kimataifa, kiuchumi na kisheria. Issa Shivji sasa ni mwenyekiti wa Kiti cha Uprofesa cha MwalimuJulius Nyererekatika Pan-African Studies wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Hivi karibuni, amekuwa akifanya kazi uchumi wa kisiasa wa mageuzi ya kiuchumi nchini Tanzania. Wakati makazi yake kwa muda mrefu yakiwa Tanzania, amekuwa profesa wa kutembelea katika maeneo mbalimbali: El Colegio De Meksiko, Chuo Kikuu cha Zimbabwe, Chuo Kikuu cha Warwick, Shule ya sheria ya taifa ya chuo kikuu cha India, Chuo Kikuu cha Hong Kong, Kituo cha Mafunzo ya Afrika ya chuo kikuu cha Cape Town, Afrika ya Kusini, na CODESRIA, Dakar, Senegal.

neg:
Ommy Dimpoz
Omary Faraji Nyembo (amezaliwa tar. 12 Septemba, 1987) ni jina la mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania ambaye anajulikana kwa jina la kisanii kama Ommy Dimpoz. Ommy alianza kuvuma kwa wimbo wake wa Nai Nai aliomshirikisha Ali Kiba, Baadaye, Mama alioshirikishwa na Christian Bella, Me and You alioshirikishwa na Vanessa Mdee, Utamu alioshirikishwa na Dully Sykes, Hello Baby alioshirikishwa na Avril kutoka Kenya, Cheche, Achia Body, Tupogo, Ndagushima, Wanjera na Kajiandae. Ommy Dimpoz ni msanii mwenye masihara na maneno mengi ya kuchekesha. Sawa na Rayvanny wa WCB. Ommy ni moja kati ya wasanii ambao wanajali sana faragha za maisha yao.

neg:
Amosi
Ni kwamba, tofauti na manabii Eliya na Elisha waliomtangulia wasiache maandishi, nabii Amos (786 - 746 hivi K.K.) ana kitabu chenye mafundisho yake aliyoyatoa katika ufalme wa Israeli (Kaskazini) ingawa alikuwa mtu wa ufalme wa Yuda (Kusini).

neg:
Amaury Nolasco
Nolasco alizaliwa Puerto Rico, aliposoma baiolojia muda wote katika chuo cha Puerto Rico ili aje kuwa daktari. Kwa ufupi hakuwa na mpango wa kuja kuwa muigizaji. Baada ya kufanya shughuli ndogondogo za uigizaji, Nolasco alihamia New York, ambapo alipata mafunzo katika American British Dramatic Arts.

neg:
John Michael Talbot
Alizaliwa katika familia ya Wamethodist wenye historia ya muziki huko mjini Oklahoma City, Oklahoma. Aliamza kujifunza kupiga gitaa akiwa na umri wa miaka 10. Akiwa na umri wa miaka kumi na tano aliacha shule na akawa akifanyakazi kama mpiga gitaa wa Mason Proffit, bendi ya muziki wa rock/asili ilioanzishwa na kaka yake mkubwa, Terry. Bendi ilitoa albamu tano na ilikuwa moja kati ya bendi za muziki wa rock zilizopiga hatua na kupata mafanikio makubwa kama ilivyikubwa bendi ya Eagles
Baada ya kuvutwa karibu na kupata mafanikio, Talbot akajiingiza katika safari ya kiroho ambayo ilimwongoza mpaka katika dini za jadi za Kiamerika, Ubudha hadi Ukristo. Kwa maana hii yeye na ndugu yake wakajiunga katika Jesus Movement, wakarekodi albamu moja ilioitwa "Reborn" ambayo pia ilitoliewa tena na studio ya Sparrow Records(albamu asilia ilitolewa na jina la "The Talbot Bros." katika studio za Warner Brothers.

neg:
Carrie-Anne Moss
Carrie-Anne Moss alizaliwa mjini Burnaby, British Columbia. Pia ana kaka yake mkubwa aitwaye Brooke. Mama yake na Moss (Bi. Barbara) alimwita mwanae jina la Carrie Anne, kwakuwa Moss alizaliwa wakati wa kibao maarufu cha The Hollies cha mwaka wa 1967, kilikwenda kwa jina la "Carrie-Anne" hivyo mama kwa mapenzi yake akaamua kumwita mwanawe jina hilo la wimbo.

neg:
Justin Timberlake
Justin Timberlake (amezaliwa tar. 31 Januari 1981 mjini Memphis, Tennessee) ni mwimbaji wa muziki wa pop na R&B kutoka nchini Marekani. Timberlake alianza kujipatia maarufu baada ya kucheza kipindi cha televisheni (Mickey Mouse Club) kilichokuwa maalum kwa ajili ya watoto, na baadaye katika kuwa kama mmoja wa washindi wa tuzo ya Grammy-bendi bora ya vijana *NSYNC. Baadaye alianza kuimba akiwa kama msanii pekee na akafanikiwa kutoa albamu mbili za muziki, Justified na FutureSex/LoveSounds.

neg:
Steve Biko
Stephen Bantu Biko alizaliwa mjini King Williams Town, ndani ya jimbo la Eastern Cape nchini Afrika Kusini. Biko alikuwa mwananfunzi wa Chuo Kikuu cha Natal Medical School.

neg:
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
‘’’Matukio ya miaka ya 1960 nchini Zimbabwe’’’ yanaanza wakati Zimbabwe bado haijapata uhuru.
Mnamo 9 Mei,1960 mchezaji wa criketi wa Zimbabwe Iain Peter Butchart, alizaliwa katika mji wa Bulawayo.

neg:
Winnie Madikizela-Mandela
Jina lake la asili la Kixhosa ni Nomzamo linalomaanisha „Anayejaribu“. Alizaliwa katika kijiji cha Mbogoweni, sehemu ya Bizana katika Mkoa wa Pondo ambayo sasa ni mkoa wa Eastern Cape huko Afrika Kusini. Baadaye alipokea ajira na kuishi katika sehemu mbalimbali kama Bantustan ya Transkei, Banzana, Shawbury na Johannesburg .

neg:
James Dewey Watson
James Dewey Watson (amezaliwa 6 Aprili 1928) alikuwa mwanafizikia wa biolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza virusi na mfumo wa molekuli mbalimbali, hasa DNA. Mwaka wa 1962, pamoja na Francis Crick na Maurice Wilkins alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Bessie Head
Bessie Emery Head (6 Julai 1937 - 17 Aprili 1986) hutazamwa kama mwandishi muhimu zaidi wa nchi ya Botswana. Alizaliwa katika eneo la Pietermaritzburg, Afrika Kusini, mwana wa mwanamke tajiri mweupe wa Afrika Kusini na mtumishi mweusi wakati ambapo uhusiano kati ya watu wa rangi tofauti ulikuwa kinyume cha sheria. Mamake alikuwa na ugonjwa wa kiakili; matukio yenyewe si hakika lakini kutokana na taarifa chache za Bessie Head, ambazo hudokezwa kana kwamba zimetoka katika kitabu alichoandika kuhusu maisha yake, mara nyingi huwa zimetungwa.

neg:
Will Smith
Smith, ni Mwafrika-Mwamerika, alizaliwa na kukulia mjini West Philadelphia na Germantown huko Northwest Philadelphia. Mama yake, Caroline, alikuwa msimamizi wa shule ambaye alifanya kazi kama msimamizi wa bodi ya shule Philadelphia, na baba yake, Willard Christopher Smith, Sr., alikuwa mhandisi wa majokofu. Kiimani, alilelewa Kibaptist. Wazazi wake walitengana akiwa na umri wa miaka kumi na tatu na kuja kupeana talaka rasmi akiwa na umri wa miaka thelathini na mbili. Ucheshi wa Smiths na jinsi anavyoonekana akiwa shuleni, wakampa jina la utani kama "Prince", ambalo hatumaye likaja kugeuka na kuwa "Fresh Prince". Wakati yuujanani mwake, Smith akaanza kurao na hatimaye akaanza kushirikiana na Jeff Townes (a.k.a. DJ Jazzy Jeff), ambaye alikutana naye kwenye sherehe moja hivi. Akanza kuhudhuria kwenye shule ya Overbrook High School ya mjini West Philadelphia. DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince ilizaliwa na Smith huku yeye akiimba mistari wakati Townes anashughurikia suala zima la kusugua na kuchanganya midundo—mwungano huo ulikuwa gumzo sana kwenye nyanja za muziki wa hip hop hasa katika miaka ya 1980 na mwazoni mwa 1990.

neg:
Plies
Algernod Lanier Washington (amezaliwa 1 Julai 1976) anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii Plies, ni rapa wa Marekani na mwanzilishi Rekodi ya wa Rekodi ya Big Gates Baada ya kuacha chuo, yeye alianzisha Rekodi ya Big Gates pamoja na ndugu yake. Alitia mkataba na kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide , 2007-2008 yeye iliyotolewa Albamu tatu. Plies ilipata kushika nafasi ya mwaka 2007 na "kupitia Agano" na chati-ya nyimbo bora "shawty" na "Hypnotized". Plies pia alitoaAlbamu bestselling mbili mwaka 2008, "Definition of Real" na "Da REAList" na mipango ya "Goon Affiliated" itakayotolewa mwaka 2010.

neg:
Nate Dogg
Nate Dogg alizaliwa mjini Clarksdale, Mississippi. Alihamia mjini Long Beach, California akiwa na umri wa miaka 14 kwa kufuata kuchana kwa wazazi wake. Alikuwa rafiki na mwenza wa katika gumu hili la rap na marapa kama vile Snoop Dogg, Warren G, RBX, Daz Dillinger na binamu yake Butch Cassidy na Lil' ½ Dead. Ameanza kuimba akiwa bwana mdogo katika kanisa la New Hope Baptist Church huko mjini Long Beach na Life Line Baptist Church huko Clarksdale, Mississippi ambapo baba'ke bwana Daniel Lee Hale alikuwa mchungaji katika kanisa hilo. Akiwa na umri wa miaka 16 ameacha shule na kwenda kujiunga na United States Marine Corps, akitumikia kwa miaka mitatu.

neg:
Errol Barnett
Errol alizaliwa mjini Milton Keynes, Uingereza, wazazi wake ni Pamela na Michael Christie. Yeye ana kaka mmoja mkubwa, aitwaye Danny Christie. Mamake aliolewa na Gary Barnett baadaye, aliyekuwa akifanya kazi kama jeshi wa US Air Force, ambayo iko nchini Uingereza na baadaye alihudumu katika Vita vya Gulf. Familia yote ilihamia Phoenix, Arizona mwaka 1993. Errol alihudhuria Shule ya Msingi ya Garden Lakes na Shule ya Upili ya Westview kabla ya kuajiriwa naChannel One News.

neg:
Cecil Rhodes
Alizaliwa Bishop's Stortford (Uingereza) akiwa mtoto wa mchungaji wa kanisa. 1870 wazazi walimtuma kijana kwenda Afrika Kusini kwa shabaha ya kuboresha afya yake akiwa na matatizo kutokana na hali ya hewa Uingereza. Baada ya kufika alijishughulisha na biashara ya migodi ya almasi ya Kimberley (Afrika Kusini) akatajirika haraka. Akarudi Uingereza akasoma kwenye chuo kikuu cha Oxford lakini alipaswa kurudi Afrika kwa sababu ya afya. Akajiunga na siasa akawa mbunge wa koloni ya rasi tangu 1881.

neg:
Richard Limo
Alizaliwa mwaka wa 1980 katika kijiji cha Cheptigit, wilayani Uasin Gishu. Baada ya shule ya msingi alihudhuria Polytechnic na kupokea daraja katika masomo ya waya na umeme mwaka wa 1996. Hakuwa ameanza kukimbia hadi mwaka wa 1997 wakati alijiunga na kambi ya mafunzo iliyoko karibu na nyumbani kwake. Mwaka uliyofuata alishinda medali ya fedha katika mbio ya vijana katika mchuano wa World Cross Country. Mwaka huo huo alivunja rekodi ya dunia ya vijana katika[mita 3000 kwa kukimbia kwa muda wa dakika 7:36.76, lakini alikosa mchuano wa dunia wa vijana . Mwaka wa 2001 akawa bingwa wa dunia na pia akawa mtendaji bora duniani wa mwaka huo ambao ulikuwa mwaka wa 2001 katika mbio za mita 5000 na muda wake wa dakika 12:56.72, bado ni rekodi yake bora ya kibinafsi. Tangu mwaka wa 2004 hajakuwa akionekana sana na vyombo vya habari, lakini tangu wakati huo amebadilika na kuanza kukimbia mbio ya masafa marefu zaidi ya marathon. Alichukua nafasi ya pili mwaka wa 2007 katika Amsterdam Marathon, mbio yake ya marathon ya kwanza ambapo rekodi yake bora na mpya ya kibinafsi (masaa 2:06:45)

neg:
Justin Long
Long alizaliwa mjini Fairfield, Connecticut. Baba yake, R. James Long, alikuwa mwanafalsafa na profesa wa Kilatini katika Chuo Kikuu cha Fairfield, na mama yake, Wendy Lesniak, mwigizaji ambaye ameigiza zaidi kwenye majukaa. Long amekulia katika makuzi ya Romani Katoliki. Bibi yake ni Msicili. Kaka yake mkubwa, Damian, ni mwigizaji mtaani vilevile mwalimu na mwongozaji wa tamthilia kwenye shule ya Weston High School. Ndugu yake mdogo, Christian, ameonekana kwenye filamu ya ndugu yake "Accepted" kama mleta bahati wa shule. Long amehitimu kwenye shule ya Fairfield College Preparatory School, shule ya Jumuia ya Yesu, na Vassar College, ambapo alikuwa mchekeshaji kwenye moja ya kundi lililoitwa Laughingstock na kushiriki kwenye michezo kadhaa, ikiwa ni pamoja na "Butterflies Are Free". Ameacha chuo mapema ili ajiendeleze zaidi na shughuli za uigizaji. Kabla ya kuacha, Long alifanyakazi katika Vhuo Kikuu cha Sacred Heart mjini Fairfield, Connecticut, akiwa kama mwelekezi/mashauri ya kikundi cha watoto.

neg:
Agnez Mo
Agnes Monica Muljoto (amezaliwa tar. 1 Julai 1986) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za pop dansi kutoka nchini Indonesia. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Agnez Mo.

neg:
John Wayne
Wayne alizaliwa na jina la Marion Robert Morrison mjini Winterset, Iowa. Jina lake la kati lilibadilishwa mapema kutoka Robert na kuwa Mitchell pale wazazi wake walipoamua kumwita mtoto wao aliyefuatia jina la Robert. Familia yake walikuwa Wapresbyteri. Baba yake, Clyde Leonard Morrison, (1884–1937), alikuwa na asili ya Kiere, Mskoti-Mweire na Mwingereza, na ni mtoto wa mkongwe aliyepigana Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani Bw. Marion Mitchell Morrison (1845–1915). Mama yake, zamani Mary Alberta Brown (1885–1970), alikuwa anatokea Lancaster County, Nebraska.

neg:
Missy Elliott
Melissa Arnette Elliott (amezaliwa tar. 1 Julai 1971) ni msanii wa rekodi, mtayarishaji, mwigizaji na mwanachama wa zamani wa bendi ya Sista kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Missy "Misdemeanor" Elliott. Akiwa na mauzo ya zaidi ya milioni saba kwa Marekani pekee, ni rapa wa kike pekee kuwa na albamu sita zilizotunukiwa platinamu na RIAA, ikiwa pamoja na moja kuwa na platinamu maradufu, "Under Construction". Mpaka sasa, rapa huyu ameuza zaidi ya rekodi milioni 16 kwa hesabu ya dunia nzima.

neg:
Chinwendu Ihezuo
Ihezuo alizaliwa na kulelewa katika mtaa maskini wa Ajegunle ambayo ni sehemu ya jiji la Lagos. Alijifunza mpira wa miguu akicheza na wavulana barabarani. Hadi leo anapendelea kufanya mazoezi na wanaume. Wazazi wake walimkubali tangu mwanzoni afuate mchezo wake.

neg:
Amos Biwott
Baada ya kufeli katika riadha, Biwott alifanya kazi katika Idara ya Kenya Prisons mpaka alipotoka huko katika mwaka wa 1978 aliposhtakiwa kwa wizi. Baadaye, akawa bawabu wa uwanja wa mazoezi.

neg:
Layal Abboud
Alizaliwa na familia ya muziki katika Kusini mwa Lebanon Tyrian kijiji cha Kniseh, Abboud ni wa zamani wa ISF afisa na alisoma fasihi ya kiingereza katika Lebanon chuo Kikuu, tafsiri katika Beirut Kiarabu chuo Kikuu na kujieleza muziki katika chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia. Yeye alionekana kwa mara ya kwanza katika Studio El-Shabiki wa mfululizo debuts kama South Lebanon mshindani wa 2001/02. Abboud ya muziki kazi flourished na kutolewa kwa albamu yake ya kwanza "Fi Shouq" (: juu ya hamu) kuchapishwa mwishoni mwa mwaka 2007. Kuimba katika tofauti lahaja ya kiarabu, maarufu kwa ajili yake uwasilishaji wa lebanon ngano muziki na ndani majira ya matamasha. Abboud ni mwimbaji mwanachama katika chama Hicho ya Wasanii wa Kitaalamu katika Lebanon.

neg:
Amos Biwott
Alimwoa Cherono Maiyo, aliyeshiriki katika Michezo ya Olimpiki ya 1972 akawa mmojawapo wa wanawake wa Kenya wa kwanza kushiriki katika Michezo ya Olimpiki. Walifunga ndoa katika mwaka wa 1973 na wana watoto watano.

neg:
Hamoud Abuu Jumaa
Hamoud Abuu Jumaa (amezaliwa 10 July 1970) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kibaha Vijijini kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Nkem Owoh
Owoh alizaliwa Enugu Nigeria Baada ya masomo yake ya msingi na ya upili, alienda Chuo Kikuu cha Ilorin alikosomea uhandisi. Kama bado anasoma masomo ya chuo kikuu, Owoh alianza uigizaji katika televisheni na filamu.

neg:
Ames, Iowa
Ames ni mji wa Marekani katika jimbo la Iowa. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 57,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 287 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 55.9 km².

neg:
Nikolaus Otto
Nikolaus (au Nicholas) Agosti Otto alizaliwa tarehe 14 Juni 1832 huko Holzhausen an der Haide, Ujerumani. Alikuwa mdogo kuliko watoto sita. Baba yake alikufa mwaka 1832. Alianza shule mwaka wa 1838. Baada ya miaka sita ya utendaji mzuri alihamia shule ya sekondari huko Langenschwalbach hadi 1848. Hakuwa na kumaliza masomo yake lakini alitajwa kwa utendaji mzuri.

neg:
Beyoncé Knowles
Beyoncé Giselle Knowles (alizaliwa 4 Septemba 1981), anayefahamika zaidi kwa jina moja Beyoncé ni mwimbaji wa R & B, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa rekodi, mwigizaji na mwanamitindo kutoka Marekani. Alizaliwa na kukulia Houston, Texas na alihudhuria shule mbalimbali zinazofunza sanaa. Pia alianza kushiriki katika mashindano ya kuimba na kucheza ngoma akiwa mtoto. Knowles alikuja kujulikana katika mwisho wa miaka ya 1990 kama mwimbaji kiongozi wa kikundi cha wasichana cha R & B, Destiny's Child. Kulingana na Sony, mauzo ya rekodi za Knowles, yakiunganishwa na yale ya kikundi cha Destiny's Child, yamezidi milioni 100.

neg:
Ahmed Kipande
Ahmed Mohamed Kipande (1937 - 27 Aprili 1987) alikuwa mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa kuwa mwanzilishi wa bendi ya muziki wa dansi maarufu kama "Kilwa Jazz Band.

neg:
Beyoncé Knowles
Mnamo 1990, Knowles alijiunga na Parker Elementary School, shule inayofunza muziki huko Houston, ambapo alikuwa akiimba katika kwaya ya shule. Pia alihudhuria shule ya The High School for Performing and Visual Arts katika Houston na baadaye akaenda Alief Elsik High School, iliyo katika eneo la Houston la Alief. Knowles alikuwa kiongozi wa nyimbo katika kwaya ya kanisa lake, la St John's United Methodist. Hata hivyo, yeye alikaa katika kwaya kwa miaka miwili kwa sababu alikuwa anashughulikia kazi yake ya muziki.

neg:
Beyoncé Knowles
Knowles na mama yake walianzisha House of Deréon, aina ya mitindo ya kisasa ya mavazi, ya wanawake, katika mwaka wa 2005. Wazo hili lilichochewa na vizazi vitatu vya wanawake katika familia yao, waliotumia jina Deréon na waliotaka kuonyesha heshima zao kwa bibi yake Knowles, Agnèz Deréon, ambaye alifanya kazi ya kushona. Kulingana na Tina Knowles, mtindo huu wa mavazi kwa jumla unaonyesha ladha na mitindo wanayoipendelea na wanawake kutoka familia ya Knowles. Bidhaa za 'House of Dereon', zilizozinduliwa mwaka 2006, ziliwekwa kwenye maonyesho kwa umma wakati wa ziara ya kikundi hiki ya "Destiny Fulfilled." Duka za bidhaa hizi, ambazo zinapatikana kote Marekani na Kanada, zinauza nguo za michezo, denimu pamoja na manyoya, nguo za kawaida pamoja na mikoba na viatu. Bidhaa hizi pia zinahusisha viatu, ambazo hutengenezwa na Knowles wakishirikiana na 'House of Brands', kampuni ya viatu ya huko kwao. Katika mwaka wa 2004, Knowles na mama yake walianzisha kampuni ya familia yao inayoitwa 'Beyond Productions', ambayo inatoa leseni kwa na usimamizi wa bidhaa za House of Deréon. Mapema mwaka 2008, wao walianzisha 'Beyoncé Fashion Diva', mchezo wa simu ulio na sehemu ya mitandao ya kijamii, ikishirikisha 'House of Deréon'.

neg:
Beyoncé Knowles
Knowles alizaliwa katika Houston, Texas, na ni binti wa Mathew Knowles, meneja mashuhuri wa rekodi, na Tina Beyincé, mtengenezaji wa mavazi na nywele. Babake Knowles 'ni Mmarekani mwenye asili ya Kiafrika na mama yake ni Mkrioli mwenye asili ya (Mwafrika Mmarekani, Mmarekani alisia, na Mfaransa). Knowles alibatizwa na kuchukua jina la mama yake la kati, kama ishara ya shukrani kwa mama yake na kuzuia jina hilo lisisahaulike, kwani ni wanaume wachache tu wa familia ya Beyincé wanaolitumia jina hilo. Babu na bibi wa mama yake, Lumis Albert Beyincé na Agnéz Deréon, walikuwa Wakrioli kutoka Louisiana.waliozungumza Kifaransa Yeye ni dada mkubwa wa Solange, mwimbaji - mtunzi wa nyimbo, na mwigizaji.

neg:
Tshimanga Assosa
Assossa alizaliwa katika mji wa Kamina uliopo Jimbo la Shaba huko Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo mnamo tarege 4 Aprili, 1949. Alipata elimu ya Sekondari katika Shule iliyojulikana kama Charles Ruangwa hapo Kamina. Assosa alianza kuimba akiwa bado mdogo na kwamba aliyejipeleka mwenyewe katika kwaya ya Kanisa la Mtakatifu Baram huko Kamina ambako Mapadri walimsaidia kumfundisha muziki. Pamoja na juhudi zake hizo, Baba yake mzazi kamwe hakutaka mwanaye ajitumbukize katika muziki na kumtaka afuate masomo yake shuleni.

neg:
Shane & Shane
Everett alizaliwa katika mji wa Dallas, Texas na baadaye akahamia Rowlett, kitongoji kilichokuwa karibu na hapo. Everett pia alisomea Chuo Kikuu cha Texas A & M. Usiku mmoja baada ya kucheza na bendi lake katika baa moja, Everett alipatwa na tukio lililomfanya ajue Mungu.Hii ilisababisha yeye kujiondoa katika bendi lake na akaanza kuhudhuria kanisa mara kwa mara. Muda mfupi baada ya hayo, yeye alikutana na Barnard, na akawa akishiriki katika ibada ya wanafunzi ya kila wiki ya kusifu na kuabudu huko Texas A & M.

neg:
Kaizer Chiefs F.C.
Kaizer Chiefs ni klabu ya Afrika Kusini, iliyoanzishwa mnamo 7 Januari 1970 katika sehemu ya Soweto, mjini Johannesburg. Jina lingine la timu hii ni Amakhosi ambayo inamaanisha "mabwana" au "Chiefs" katika lugha ya Zulu. Wao kwa kawaida kucheza mechi zao za nyumbani katika viwanja wa FNB, ABSA au Ellis Park. . Hiki ndicho klabu kubwa zaidi nchini Afrika Kusini katika masuala ya mafanikio. Pia klabu hii ni yenye wafuasi wengi zaidi nchini Afrika Kusini na nchi jirani za Botswana, Zimbabwe, Zambia nk Inasemekana kwamba klabu hii ina zaidi ya wafuasi milioni 16.
Wao wana uelekezano wa kimitaa na Orlando Pirates, ni klabu ya Soweto ambayo mwanzilishi wa Chiefs, Kaizer Motaung aliichezea mapema katika wasifu wake.
Chiefs wamepigwa marufuku na Shirikisho la kandanda la Afrika (CAF) kutoshiriki katika mashindano ya klabu ya Afrika hadi mwaka wa 2009 baada ya kujiondoakutoka kwa kombe la Shirikisho la CAF mwaka wa 2005. Hii ni mara ya pili katika muda wa miaka minne kwamba Chiefs wameadhibiwa na CAF kwa kukataa kushiriki katika shindano hilo lililopangwa la CAF.
Kaiser Chiefs, bendi ya Uingereza inayocheza muziki wa Indie / britpop, ilipata jina lake kutoka kwa klabu kwa sababu Lucas Radebe, mchezaji wa zamani wa Kaizer Chiefs, alikuwa nahodha wa Leeds United, timu waliokuwa wakiishabikia.

neg:
Salif Keïta
Keita alizaliwa katika mji wa Djoliba. Akatupwa na familia yake na jamii kwa sababu ya uzeruzeru wake, iliyochukuliwa kama ishara ya bahati mbaya katika utamaduni wa Mandinka. Alitoka Djoliba kuelekea Bamako mwaka 1967, ambapo yeye alijiunga na bendi iliyodhaminiwa na serikali iitwayo Super Rail Band de Bamako. Mwaka 1973 Keita alijiunga na kundi, "Les Ambassadeurs". Keita na "Les Ambassadeurs" walikimbia kutoka nchini kwa sababu za rabsh za kisiasa nchini Mali wakati wa miaka ya 1970 hadi Abidjan, Cote d'Ivoire na hatimaye walibadilisha jina la kundi lao kuwa les "Les Ambassadeurs internationales." Sifa ya "Les Ambassadeurs internationales" ilivuma hadi wakajulikana kimataifa katika miaka ya 1970 na mwaka 1977 Keita alipokea "Tuzo la Taifa" kutoka rais wa Guinea, Sékou Toure.

neg:
T. S. Eliot
Thomas Stearns Eliot (26 Septemba 1888 – 4 Januari 1965) alikuwa mwandishi kutoka nchi za Marekani na Uingereza. Alizaliwa Marekani lakini alikata uraia wa Uingereza mwaka wa 1927. Hasa aliandika mashairi. Shairi lake "Nchi Kame" (kwa Kiingereza "The Waste Land") lilitolewa mwaka wa 1922. Mwaka wa 1948 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Mkwawa
Mkwawa alizaliwa mnamo mwaka 1855 mahali palipoitwa Luhota karibu na Iringa mjini. Alikuwa mtoto wa chifu Munyigumba aliyeaga dunia mwaka 1879.

neg:
Bill Nye
Nye alizaliwa huko Washington, D.C. akaenda shule katika Chuo Kikuu cha Cornell. Mapema katika maisha yake, Nye alifanya kazi kama mhandisi kwa Boeing huko Seattle.

neg:
Abu Nuwas
Mshairi Abu Nuwas alizaliwa Ahwaz (Uajemi). Mama yake alikuwa Mwajemi na baba alikuwa mwanajeshi Mwarabu ambaye hakupata kumjua. Jina lake halisi lilikuwa Hasan ibn Hani al-Hakami, 'Abu Nuwas' ni jina la kutania kutokana na nywele zake ndefu.

neg:
Beirut
Kitovu cha kihistoria kiko kando ya rasi inayoitwa Ras Beirut penye kitovu cha mji wa kisasa kabla ya vita vya wenyewe kwa wenyewe ya Lebanon kati ya miaka 1975 na 1990.

neg:
Des Moines, Iowa
Des Moines ni jina la mji mkuu wa jimbo la Iowa nchini Marekani. Mji wa
Des Moines ulianzishwa mnamo mwaka wa 1843 mahali ambapo Mto Raccoon na Mto Des Moines inapokutana. Mji wa Des Moines umekuwa mji mkuu wa Iowa mnamo mwaka wa 1857.

neg:
Ester Amos Bulaya
Ester Amos Bulaya (amezaliwa tarehe 3 Machi 1980) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Jimbo la Bunda kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Kwaya ya Wasichana ya Cantamus
Kwaya ya Wasichana ya Cantamus ni kwaya yenye makao katika Mansfield, Nottinghamshire na lina takriban wasichana arobaini wenye umri kati ya miaka kumi na tatu na kumi na tisa. Kwaya hii ilianzishwa mwaka wa 1968 na Pamela Cook (Mkurugenzi), Geoffrey Thompson (mumewe Cook na Mweka hazina), Sheila Haslam (Katibu) na Ivan Haslam (mwuuzaji wa Tiketi na CD).
Michael Neaum akawa kiongozi mwaka wa 1976. Ann Irons alijiunga kama Mkurugenzi Msaidizi mwaka wa 1976. Elaine Guy alikuwa mwanachama wa zamani na akawa mkufunzi wa sauti mwaka 1983. Joy Nicol akawa mwalimu wa sauti mwaka wa 1995. Philip Robinson aliteuliwa kama kiongozi mwaka wa 200
Mataji mashuhuri ambayo kwaya hii imeshinda ni taji la kwaya ya Dunia mwaka wa 1997 katika Llangollen Eisteddfod, taji la mabingwa wa Olimpiki katika Michezo ya kwaya ya Dunia mwaka wa 2004 na 2006 na tuzo la Grand Prix katika tamasha ya Riva de Garda mwaka wa 1996.
Hivi karibuni Cantamus ilishiriki katika michezo ya nne ya kwaya ya Dunia huko Xiamen, China mwezi Julai mwaka wa 2006, na kushinda medali mbili za dhahabu, na kufanikiwa kupata alama ya juu zaidi katika shindano hili na alama ya 89.13
Kwaya ya Cantamus waliimba katika tamsha yao ya kwanza kwa umma mwaka wa 1968 na tangu wakati huo wasichana 340 wameimba pamoja na Cantamus.

neg:
Ibn Battuta
Abu Abdullah Muhammad Ibn Battuta (kwa Kiarabu: أبو عبد الله محمد بن بطوطة) alikuwa mpelelezi na mtaalamu Mwarabu wa karne ya 14. Kwa usafiri mgumu wa siku zile alitembelea nchi mbalimbali na kuvuka umbali mkubwa kushinda mtu yeyote wa siku zile anayejulikana. Kutoka kwake tunayo taarifa ya kwanza kuhusu mji wa Kilwa Kisiwani.

neg:
Achieng Abura
Alizaliwa mjini Eldoret. Anamiliki shahada ya Falsafa na Masomo ya Mazingira. Ana mtoto mmoja.

neg:
Kylie Minogue
Kylie Ann Minogue (amezaliwa tar. 28 Mei 1968 mjini Melbourne, Australia) ni mwimbaji na mwigizaji wa filamu wa Kiaustralia. Alianza kujibebea umaarufu kunako miaka ya 1980 hivi, kwa sababu ya kucheza katika moja ya sehemu ya tamthilia ya Neighbours, kabla ya kuwa dansa-mwimbaji wa pop.

neg:
Bill Gates
William Gates III H anajulikana kama Bill Gates alizaliwa tarehe 28 Oktoba 1955 na kulelewa katika kijiji cha Seattle pamoja na dada zake wawili. Katika umri wake mdogo Bill Gates alivutiwa na utengenezaji wa programu akiwa katika mojawapo wa shule kijijini Seattle. Akiwa huko shuleni Seattle, Bill Gates alikutana na Paul Allen, mwanafunzi mwenzake wakawa marafiki. Hapo ndipo wakaanza kutumia tarakilishi ndogo ya shule kujiendeleza ujuzi wao.

neg:
Diskografia ya Amr Diab
Aligunduliwa kwa mara ya kwanza na Freat Emad Bediwi akiwa na umri wa miaka 7 tu.

neg:
Jeff Agoos
Agoos (alipewa jina la utani la "Goose"), alizaliwa Uswisi, wakati baba yake alikuwa akifanya kazi huko. Hata hivyo, alilelewa katika eneo la Texas, na alishinda mataji matano ya Ligi Kuu ya Soka ya Marekani:tatu na D.C. United na mbili akiwa na San Jose Earthquakes. Yeye ,pia, alishinda Kombe la Marekani la 1996 na alikuwa difenda bora kabisa katika Ligi Kuu ya Soka ya Marekani katika msimu wa 2001. Alichaguliwa kuwa mmojawapo wa watu waliorodheshwa katika Ukumbi wa Taifa wa Umaarufu katika Soka katika mwaka wa 2009.

neg:
Lil Wayne
Alizaliwa kama Dwayne Michael Carter, Jr. na kukulia mjini Hollygrove karibu kidogo na mji wa New Orleans, Louisiana. Akiwa na umri wa miaka kumi na moja, akakutana na Bryan Williams, rapa na ndiyo mmiliki wa studio ya Cash Money Records.
Baada ya makutano hayo, Wayne akarekodi rap flani ya michano katika studio hiyo ya Williams kwa kutumia chombo maalum cha kuweza kukujibu wakati unachana. Na kwa bahati nzuri michano hiyo ilimwacha hoi mmiliki huyo wa studio na kuthubutu hata kumwingiza Wayne katika studio yake.
Wayne pia ana mtoto wa kike mmoja aitwaye Reginae Carter, aliyezaa na Bi. Antonia "Toya" Johnson, demu wake wa kitambo toka shule. Wawili hao walikuja kuoana wakati ule wa Siku Kuu ya Wapendanao ya mwaka wa 2004, lakini wawili hao walikuja kutarikiana mnamo mwaka wa 2006.
And

neg:
Mbosso
Mbwana Yusuph Kilungi (amezaliwa 3 Oktoba,1991) ni jina la mwimbaji, mtunzi na mwanamuziki maarufu kutoka nchini Tanzania - ambaye anajulikana kwa jina lake la kisanii kama Mbosso. Umaarufu ulianza kujulikana akiwa na kundi zima la Yamoto Band ambalo ndani yake kuliwa na Aslay, Beka Flavour, Enock Bella na Mbosso. Kwa pamoja walikuwa wanaunda Yamoto Band chini ya Mkubwa Fella na Wanawe. Jina la Mkubwa na Wanawe lilikuwa na hadi sasa bado lipo hivyo hivyo kama Mkubwa na Wanawe. Ndani ya mkubwa na Wanawe kuna vipaji mbalimbali.

neg:
Thomas Edison
Edison alizaliwa katika familia ya Ohio kama mtoto wa saba akasoma miezi michache tu shuleni alipofukuzwa kwa sababu hakupenda kutulia na kusikiliza akafundishwa na mamake nyumbani. Aligonjeka mara kadhaa na tokeo moja ilikuwa ya kwamba kuanzia umri wa miaka 15 alikuwa karibu kiziwi.

neg:
Lewis Carroll
Charles Lutwidge Dodgson, au Lewis Carroll (Daresbury 27 Januari 1832 – Guildford 14 Januari 1889), alikuwa mwandishi wa riwaya nchini Uingereza. Hususani anafahamika zaidi kwa riwaya yake ya "Alice's Adventures in Wonderland" (1865) na "Through the Looking-Glass, and What Alice Found There" (1871).

neg:
Emin Pasha
Emin Pasha alizaliwa kwa jina la Isaak Eduard Schnitzer mjini Opole (leo iko nchini Poland), wazazi wake wakiwa Wayahudi. Baada ya kifo cha baba mwaka wa 1845, mama aliolewa tena na kubatizwa pamoja na watoto wake kuwa Wakristo. Alihitimu chuo kikuu cha Berlin katika somo la tiba mwaka wa 1864 na kuondoka moja kwa moja kusafiri mji wa Konstantinopoli ili kufanya kazi chini ya Milki ya Osmani. Kuanzia mwaka wa 1875 alitumia jina la Mehmet Amin; wakati huo aliishi mjini Khartoum (leo iko nchini Sudani). Mwaka wa 1878 alimfuata Charles George Gordon kuwa gavana wa jimbo la Ekwatoria. Tangu mwaka wa 1881 alilazimishwa kujitegemea katika jimbo lake kwa sababu ya uasi wa Muhammad Ahmad. Mwaka wa 1886 alipewa cheo cha "Pasha". Mwaka wa 1888, Emin Pasha alikombolewa na Henry Morton Stanley, nao pamoja wakaanza safari ya kwenda Bagamoyo ambapo walifika mwaka wa 1890. Emin Pasha aliuawa na Waarabu wawili wakati alipochunguza maziwa ya Afrika Mashariki.

neg:
Angelique Kidjo
Kidjo alizaliwa mjini Ouidah, Benin. Wakati kidjo ana umri wa miaka sita alikuwa akijushughulisha na kikundi cha kibisa kilichokuwa kinamilikiwa na mama yake mzazi, mama yake akawa anampa kipaumbele sana katika muziki na kucheza pia.
Kuendelea kwa machafuko ya kisiasa nchini Benin kulimpelekea Kidjo kukimbilia Paris Ufaransa mnamo miaka ya 1982.

neg:
Nyota Ndogo
Ndogo anatoka katika mji mkuu wa mwambao wa Mombasa. Alikuwa mwanafunzi wakati mmoja katika maisha yake lakini aliacha skuli kwa sababu zisizojulikana na baada ya kuacha skuli, alifanya kazi kama mjakazi wa nyumba. Babake, Atib Abdala , pia alikuwa mwanamuziki katika bendi ya mtaa, lakini Nyota Ndogo hakuchukua wasifu wa muziki hadi alipokuwa furahishwa sana na maneno katika muziki wa kundi la hip-hop la K-South. Baadaye, talanta yake iligunduliwa na Andrew Burchell, mtengeneza muziki mwenye makao katika mji mkuu wa Mombasa.

neg:
Beyoncé Knowles
Knowles alisomea St Mary's Elementary School katika Texas, ambapo yeye alihudhuria madarasa ya kucheza dansi, ikiwa ni pamoja na ballet na jazz. Kipawa chake cha kuimba kiligunduliwa wakati mwalimu wake wa dansi alipoanza kuimba wimbo na yeye akaumaliza wimbo huo, na kuweza kuimba noti za juu. Ingawa alikuwa msichana mwenye soni, kama mama yake alivyosema, upendo wa Knowles wa kuimba na kucheza muziki ulianza bila kutarajiwa baada ya kushiriki katika shindano la kuonyesha vipawa shuleni. Mara tu alipopata nafasi ya kupanda jukwaani, yeye aliweza kukabiliana na soni zake na akataka kuwa mwimbaji na mchezaji dansi. Akiwa na umri wa miaka saba, Knowles aliingia shindano lake la kwanza la kuonyesha kipawa chake, na kuimba wimbo wa John Lennon, "Imagine". Yeye alishinda na akapongezwa kwa shangwe na vifijo. Akiwa na umri huo, Knowles alianza kuwavutia waandishi wa habari, alipotajwa katika "Houston Chronicle" kama mmoja wa walioteuliwa kushindana katika maonyesho ya mtaani ya 'The Sammy'.

neg:
Tom Mboya
Thomas Mboya Odhiambo alizaliwa tarehe 15 Agosti, 1930 katika Kilima Mbogo, karibu na mji  Thika  wakati huo sehemu yenyewe ilijulikana kama “ White Highlands “ kwa Kiingereza. [2]

neg:
Sade
Sade alizaliwa katika mji wa Ibadan katika Jimbo la Oyo. Baba yake, Bisi Adu, alikuwa ni Mnigeria, mhadhiri wa masuala ya uchumi, na mama yake, Anne Hayes, alikuwa ni nesi toka Uingereza. Baada ya baba na mama yake kuachana, mama yake alirudi Uingereza ambapo aliwachukua Sade na kaka yake, Banji. Akiwa Uingereza, Sade alijenga mapenzi na masuala ya mitindo, dansi, na kuimba. Wakati huo alipenda kuwasikiliza wanamuziki kama Marvin Gaye, Curtis Mayfield, na Donny Hathaway.

neg:
Nunavut
Nunavut (kwa Kiinuktitut:ᓄᓇᕗᑦ, "nchi yetu") ni eneo kubwa la Kanada upande wa kaskazini ya nchi, ambalo tangu 1999 limetengwa na Northwest Territories kwa ajili ya Waeskimo. Mji mkuu na mji mkubwa ni Iqaluit.

neg:
Vijiji Vya SOS Vya Watoto
Vijiji Vya SOS Vya Watoto ni shirika huru, lisilo kuwa la serikali na huendeleza maendeleo ya kimataifa. Imekuwa ikifanya kazi hii ili kukidhi mahitaji, na kulinda maslahi na haki za watoto tangu mwaka 1949. Ilianzishwa na Hermann Gmeiner huko Imst, Austria. Imeshinda Tuzo ya Amani ya Nobel mara 14 na kupokea Conrad N. Hilton Humanitarian Nobel. mwaka wa 2002 Kulingana na "Financial Times," mwaka 2004 mauzo ya Vijiji Vya SOS Vya Watoto ilikuwa dola za Marekani milioni 807, na ilikuwa ranked 33 kati ya mashirika yasiyokuwa ya kiserikali 100 ya kimataifa kwa ajili ya "uwajibikaji wa kimataifa". . Shirika mwamvuli wake wa kimataifa, SOS-Kinderdorf International, ilianzishwa mwaka 1960, baada ya vyama vya kitaifa kuwa imara katika Ufaransa, Ujerumani, Italia na kuongeza chama awali cha Austria . Juu ya vyama mia vya kitaifa duniani kote vimeanzishwa tangu.

neg:
Akon
Aliuane Badara Akon Thiam (amezaliwa tar. 30 Aprili 1973), anayefahamika zaidi kwa jina lake la kati ambalo analitumia kwa usanii; Akon ni chotara wa Msenegali na Mwamerika ambaye ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za R & B, mtayarishaji wa rekodi, mfanyabiashara, na mhisani.

neg:
The Notorious B.I.G.
Alikulia Brooklyn, mji wa New York City, Wallace amekua kwenye kipindi cha matatizo ya uigaji tabia chafu kwenye miaka ya 1980, hivyo basi akaanza kujishughulisha na uuzaji haramu wa dawa za kulevya akiwa bado bwana mdogo kabisa. Wakati Wallace ametoa albamu yake ya kwanza yenye jina la rekodi ya mwaka 1994 "Ready to Die", alikuwa umbo la kati kwenye uwanja wa East Coast hip hop na kuongeza mwonekano wa New York kwa kipindi hicho wakati wasanii wa West Coast tayari wamekuwa maarufu kwenye nyanja kuu za hip hop kitambo. Mwaka uliofuatia, Wallace akaongoza marafiki zake wa utotoni hadi kwenye mafanikio ya kichati kupitia kundi la wafuasi wake la Junior M.A.F.I.A.. Wakati anarekodi albamu yake ya pili, Wallace alijishughulisha sana na masuala ya kigomvi ya East Coast-West Coast, ilitawala katika uwanja wa hip hop kwa kipindi hicho.

neg:
Anthony Anderson
Anderson alizaliwa mjini Los Angeles, California, akiwa kama mtoto wa Dora, mshughulikiaji simu na mwigizaji; baba yake wa kufikia, Sterling Bowman, ana miliki maduka mengi ya nguo. Anderson ni mhitimu wa Los Angeles County High School for the Arts na [[Chuo Kikuu cha Howard. Amesoma na waigizaji wenzake kama vile [[Avery Brooks]], [[Ruby Dee]] na [[Ossie Davis]].

neg:
Dennis Mitchell
Alizaliwa Havelock, Carolina Kaskazini, kocha wake Dennis Mitchell katika Chuo Kikuu cha Florida alikuwa Joe Walker(ambaye sasa yuko Ole Miss). Mitchell alichukua nafasi ya nne katika mbio ya 100m katika Olimpiki ya 1988 na akakosa kushinda medali katika mbio ya 4 x 100m kwa sababu timu ya Marekani ilitolewa katika mbio za mchujo.Timu yao ilitolewa baada ya Calvin Smith na Lee McNeill kubadilishana kijiti maalum wakiwa nje ya eneo maalum ya kubadilishana.

neg:
Nas
Nasir Jones (amezaliwa tar. 14 Septemba 1973) ni mwanamuziki wa rap na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake kisanii kama Nas. Zamani alikuwa akijiita Nasty Nas. Nas ni mtoto wa mwanamuziki wa jazz wa zamani Mzee Olu Dara. Alizaliwa na kukulia katika nyumba za miradi za mjini (nyumba za watu wenye kipato cha chini) Queensbridge, New York.

neg:
Massachusetts
Massachusetts ni jimbo (commonwealth) la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu na mji mkubwa wa jimbo ni Boston. Kwa miji mingine, angalia orodha ya miji. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 6,497,967 (2007) wanaokalia eneo la 27,336 km² ambalo ni hasa milima na jangwa. Imepakana na Vermont, New Hampshire, Rhode Island, Connecticut, na New York. Upande wa mashariki maji ya Atlantiki.

neg:
Al-Qaeda
Maktab al-Khidamat iliundwa na Abdullah Azzam na Bin Laden katika Peshawar, Pakistan, mwaka wa 1984. Kuanzia 1986 ilianzisha mtandao wa kuajiri ofisi Marekani, ambazo kwazo ya kitovu ilikuwa Kituo cha Wakimbizi cha Al Kifah katika Msikiti wa Farouq kwenye barabara ya Atlantic Avenue, Brooklyn. Miongoni mwa watu mashuhuri katika kituo cha Brooklyn walikuwa "ajenti mara mbili" Ali Mohamed, ambaye wakala maalum wa FBI Jack Cloonan alimwita "mkufunzi wa kwanza wa Bin Laden," na "Sheikh Kipofu" Omar Abdel-Rahman, msajili mkuu wa mujahideen kwa Afghanistan.

neg:
Jimmy Jam na Terry Lewis
James Samuel "Jimmy Jam" Harris III (amezaliwa mnamo 6 Juni 1959, mjini Minneapolis, Minnesota) na Terry Steven Lewis (amezaliwa mnamo 24 Novemba 1956, mjini Omaha, Nebraska) ni watayarishaji wa muziki wa R&B na pop, na watunzi kutoka nchini Marekani. Wanafahamika zaidi kwa kushirikiana sana na msanii wa kike Bi. Janet Jackson. Watayrishaji hawa, walitamba sana kuna miaka ya 1980 na wamefanyakazi na wasanii kibao.

neg:
Mesut Ozil
Mesut Özil (alizaliwa tarehe 15 Oktoba 1988 mjini Gelsenkirchen) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani. Tangu mwaka 2013 anachezea timu ya klabu ya Arsenal. Mwaka 2014 alishinda Kombe la Dunia la FIFA katika timu ya taifa ya Ujerumani.

neg:
Tom Davies
Davies alizaliwa Liverpool, Merseyside. Yeye ni mpwa wa mchezaji wa zamani wa Everton Alan Whittle, ambaye alifanya maonyesho 74 kwa klabu kati ya 1967 na 1972, na ndugu yake mkubwa, Liam, ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kwa Chester.

neg:
George Moseti Anyona
Anyona alizaliwa mnamo 1945 katika Kijiji cha Tombe, Kitutu Masaba, Wilaya ya Kisii Kati iliyo Mkoani Nyanza nchini Kenya.

neg:
Gervais Yao Kouassi
Gervinho alizaliwa katika eneo la Ányama, mji sawa kama mshambulizi wa Sevilla na wa kimataifa wa Ivory Coast Arouna Koné.

neg:
Amos Kimunya
Kimunya alirudishwa kwa Bunge na Rais Kibaki kama Waziri wa Biashara tarehe 23 Januari 2009.
Tarehe 15 Agosti 2009 mlinzi wake alipigwa risasi na majambazi kama anaendesha gari Nairobi. Kimunya hakuwa pale

neg:
Mayotte
Mji mkuu ni Mamoudzou tangu 1977. Mji mkuu wa zamani ni Dzaoudzi kwenye kisiwa cha Pamanzi.Kuna lugha tatu ambazo hzungumzwa kisiwani Mayotte, yaani Kifaransa (lugha rasmi), Kimaore ya Komori, na Kibushi.

neg:
Bimbo Odukoya
Abimbola Rosemary "Bimbo" Odukoya (nee Abimbola Rosemary Williams) (12 Septemba 1960 - 11 Desemba 2005) alikuwa mchungaji kutoka Nigeria na mhubiri wa runinga ambaye alikuwa ameolewa na mwanzilishi wa Kanisa la chemchemi ya uzima, Taiwo Odukoya.
Odukoya, mara nyingi aliitwa "Mchungaji Bims," alipokea zaidi ya tuzo 60 kitaifa na kimataifa kwa mchango wake wa ujenzi wa taifa, maendeleo ya nchi yake, Nigeria, na kanda ndogo ya Afrika Magharibi, na kwa uongozi kama mwanamke wa kiwango cha maadili na mfano wa kuigwa na wengi Kma mwandishi, mwinjilisti wa runinga maaarufu, msemaji katika mikutano ya kiwango cha juu,mshauriwa vijana na mshauri wa ndoa, alikuwa mmoja wa watu kadhaa waliochaguliwa kwa Samsung kuwakilisha Nigeria katika kubeba mwenge wa Olimpiki mjini Athens, Ugiriki katika 2004 Olympic Games.

neg:
Jimmy Wales
Jimmy "Jimbo" Donal Wales (amezaliwa tar. 7 Agosti 1966) ni mwanzilishi na ni rais wa sasa wa Wikimedia Foundation. Anafahamika zaidi kama mwanzilishi wa kamusi elezo huru ya Wikipedia. Kwa sasa anaishi mjini St. Petersburg, Florida.

neg:
Chris Brown (mwimbaji)
Akiwa na umri wa miaka 13, Brown alichukuliwa na kikundi kilichohusika na utayarishaji wa muziki kutoka mtaani kilipotembelea kituo cha baba yake cha kuuzia gesi kikitafuta talanta mpya. Kisha mwimbaji huyu, alihamia New York. Katika mwaka wa 2004, Tina Davis-aliyekuwa mkuu wa A & R katika kampuni ya utayarishaji ya Def Jam Recordings-alimgundua wakati Brown alikuwa anafanya kazi na baadhi ya wazalishaji wa mtaa. Bi. Tina alipendezwa na Brown pamoja na sauti yake wakati alipokuwa akifanyiwa majaribio ya sauti katika ofisi yake huko Island Def Jam Records mjini New York. Bila kusita, alimpeleka kukutana na mkuu wa zamani wa Island Def Jam Music Group Antonio "LA"Reid, ambaye alimchukua Brown siku iyo hiyo. "Mimi nilijua kwamba Chris alikuwa na kipawa," alisema Davis. "Na nilitaka kuwa sehemu ya uvumbuzi wa kipawa hiki."

neg:
John Agyekum Kufuor
Kufuor amezaliwa katika kabila la Waashanti na familia ya Wakristo wakatoliki. Baada ya shule alisoma chuo cha Premeph College mjini Kumasi akaendelea kusoma sheria na siasa kwenye chuo kikuu cha Oxford (Uingereza) hadi digrii ya kwanza. 1961 akawa mwanasheria katika Uingereza.

neg:
Amos Kimunya
Amos Muhinga Kimunya (aliyezaliwa 6 Machi 1962) ni mwanasiasa wa Kenya na Mbunge wa Jimbo la Kipipiri, sasa yeye ni Waziri wa Biashara. Alikuwa Waziri wa Fedha kutoka mwaka 2006 hadi Julai 2008, wakati alijiuzulu kutokana na kashfa ya Hoteli ya Grand Regency. Hapo awali, alikuwa Waziri wa Ardhi na Makazi.

neg:
N.W.A
N.W.A (kifupisho cha Niggaz Wit Attitudes) lilikuwa kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini Compton, California, nchini Marekani. Kundi hili hutazamiwa kama miongoni mwa makundi yaliyochochea mtindo wa gangsta rap, wakati mwingine hutazamiwa tena kama kundi muhimu sana katika historia nzima ya muziki wa hip hop. Lilianza kazi zake tangu mwaka wa 1986 hadi 1991, kundi lilizua minong'ono ya hapa na pale hasa kwa hali halisi ya mashairi yao makali, na hatimaye kufungiwa nyimbo zao zisipigwe katika vituo kadha wa kadha huko nchini Marekani. Licha ya hilo kutokea, kundi liliuza nakala zaidi ya milioni 10 ya CD kwa Marekani pekee.

neg:
Adiutus
Adiutus alizaliwa Italia ya kati, akafia dini ya Ukristo huko Morocco pamoja na Ndugu Wadogo wenzake Berardo, Petro wa San Gemini, Oto na Akursius.

neg:
Abbasizo
Abbas Ally Mlyuka (pia Abbasizo; amezaliwa 1981 katika mji wa Iringa nchini Tanzania) ni mtangazaji katika redio, pia ni mwandishi wa habari.

neg:
Amos Wako
Wako alizaliwa nchini Kenya. Alipata Shahada ya Sayansi katika Uchumi kutoka Chuo Kikuu cha London, shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, na Mwalimu wa Sheria kutoka Chuo Kikuu cha London. Yeye aliwahi kufanya kazi katika mashirika kadhaa ya kitaaluma, ikiwa ni pamoja kuishikilia nafasi ya Katibu Mkuu wa Afrika Bar Association kutoka 1978 hadi 1980, na kama katibu mkuu wa kwanza wa 'Inter-African Union of Lawyers'. Yeye ni mjumbe wa Bodi ya Kitivo cha Sheria katika Chuo Kikuu cha Nairobi.

neg:
Awasa
Awasa (pia "Awassa" au "Hawassa", Kige'ez አዋሳ) ni mji mkuu wa Jimbo la Mataifa ya Kusini katika kusini ya Ethiopia. Iko kando la Ziwa Awasa katika Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki takriban kilomita 280 kusini ya Addis Abeba.

neg:
Chiwale
Kijiji cha Chiwale kilipata usajili wa kudumu kama kijiji rasmi cha ujamaa kati ya miaka ya 1973-1975, hivi, wakati huo kilikuwa na wakazi takribani 200 wengi wao wakiwa ni wahamiaji kutoka katika vijiji vya kusini mwa Masasi na wengine Msumbiji. Viongozi wa kwanza wa kijiji wakiwa ni Edmundi Akili, (Katibu wa kijiji), Muhidin Alias (Mwenyekiti), Mfaume Hassan Hinchuppi (Mkuu wa mabalozi wa nyumba kumi), pamoja na viongozi wengine. Mwaka 1973, ilianzishwa shule ya msingi ambapo mwalimu Edward George Kazibure alihamishiwa kutoka Lukuledi kwa madhumuni ya kuanzisha shule hiyo.

neg:
Akwa Ibom (jimbo)
Akwa Ibom ni jimbo la kujitawala la Nigeria lenye eneo la 7,081 km² na wakazi milioni 4,8 (2005). Mji mkuu ni Uyo na mji mkubwa jimboni ni Ikot Ekpene mwenye wakazi 254,821 (2005).

neg:
Plies
Plies alizaliwa Algernod Lanier Washington tarehe 1 Julai 1976, katika Fort Myers, Florida na kukulia katika Mashariki Dunbar, Florida. Wakati alikua Fort Myers Junior High School, yeye alicheza katika timu ya mpira, iliyonyakua taji la Mfalme, na alichaguiwa kama "Mwanafunzi aliyeng'ara zaidi" katika darasa lake. Yeye alihudhuria Chuo Kikuu Miami kwa mwaka na kucheza katika timu yake ya mpira wa kikapu, kisha kuhamishiwa Chuo Kikuu cha Florida Kuu kwa mwaka na kjichuja mwihoni mwa mwaka. Katika miaka ya 1990, Plies na ndugu yake Ronnell Lawrence Lavatte, pia anajulikana kama Big Gates, walianzisha studio ya kujitegemea, Rekodi ya Big Gates. Ingawa mwanzoni alikataa Plies rap, baada ya maandamano kwa wasanii wake mmoja, Big Gates aliamua kushika Plies 'mstari kwenye wimbo "Tell Den Krackers dat". Plies na Big Gates kukuzwa kwa moja na mara nyingi alisafiri hadi Miami, ambayo hatimaye ilisababisha mpango Plies tarehe kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide . Mpenzi wa Pliers Brandy Lacole Lyons aliyemzalia mwana, Nijier Lanier Washington, katika Hospitali ya University Community iliyoko Tampa, Florida tarehe 20 Oktoba 2003. Baada ya kutia mkataba na kuingizwa Slip-n-Slide mwaka 2004, Plies alitoa tepu za kuchanganya kadhaa.

neg:
Babyface
Edmonds alizaliwa mnamo tarehe 10 Aprili, 1959, mjini Indianapolis, Indiana, na Marvin na Barbara Edmonds. Barbara alikuwa msimamizi wa uzalishaji katika kiwanda cha dawa. Edmonds, ambaye ni wa sita kati ya familia ya watoto sita wa kiume (ikiwa ni pamoja na wanachama wa baadaye wa kundi la After 7 bwana Melvin na Kevon Edmonds, ambaye baadaye akaja kuwa msanii wa kujitegemea mwenye mafanikio makubwa sana). Edmonds alihitimu North Central High School huko mjini Indianapolis, na akiwa kijana mwenye aibu, alitunga wimbo wa kuelezea hisia zake. Akiwa darasa la nane, baba mzazi wa Edmonds anafariki kansa ya mapafu, anamwacha mama yake akilea watoto peke yake. Katika umri huu, Edmonds anatazamia sasa kubaki na kazi ya muziki.

neg:
Amos Kimunya
Wakati National Rainbow Coalition (NARC) ilishinda uchaguzi mkuu Desemba 2002, Rais Mwai Kibaki alimteua Kimunya kama Waziri wa Ardhi na Makazi. Alikuwa kuchaguliwa Mbunge wa Jimbo la Kipipiri. Tarehe 14 Februari 2006 aliteuliwa kama Waziri wa Fedha na Rais Kibaki kufuatia kujiuzulu kwa David Mwiraria, ambaye alikuwa amejiuzulu ili uchunguzi wa kashfa ya Anglo leasing uweze kuendelea.

neg:
Josh Tymon
Tymon alizaliwa huko Hull, na alikulia katika eneo la Kaskazini,Hull Estate ambapo alihudhuria Shule ya Msingi ya Endike na alicheza katika Ligi ya Jumapili ya Hull Boys na Pelican United, Pinefleet na Skirlaugh. Kisha akaenda katika Chuo cha Ferens Thomas na hatimaye,katika shule ya Malet Lambert.

neg:
Matt Damon
Matthew Paige Damon (amezaliwa tar. 8 Oktoba 1970) ni mwigizaji wa filamu na mhisani kutoka nchini Marekani. Ameshinda Tuzo ya Akademi akiwa kama mwandishi bora muswaada andishi kwa filamu ya Good Will Hunting, ana tunukiwa unyota bora kwa filamu hiyohiyo.

neg:
Ngugi wa Thiongo
Ngugi amezaliwa Kenya katika kijiji cha Kamiriithu karibu na Limuru, wilaya ya Kiambu katika jamii ya Wagikuyu akabatizwa James Ngugi. Alikuwa mtoto wa tano wa mke wa tatu wa baba yake Thiong'o wa Nducu. Baba alikuwa mkulima aliyepotea shamba lake kutokana na Waingereza kuteka na kutwaa Nyanda za Juu za Kenya. James alisoma shule za wamisionari za Kamaandura (Limuru), Karinga (Mangu) na Alliance High School (Kikuyu). Katika miaka ile akawa Mkristo. Wakati alikisoma shule familia yake iliathiriwa na vita ya Maumau ikawa kaka yake aliuawa na mama yake aliteswa.

neg:
Papa Wemba
Akiwa nyumbani kwake huko Matonge karibu na Kinshasa, Papa Wemba strukturerad Viva la Musica vijana wenye vipaji kote wasanii kama waimbaji Kisangani Esperant, Jadot le Cambodgien, Pepe Bipoli naPetit Aziza, mupiga Rigo Star, Syriana, na Bongo Wende. Kijana mtu wa jina la Antoine Agbepa, ambaye alikuwa akiitwa "chéri O" na marafiki zake, alikuwa hajulikani lakini alikuwa mwandishi wa nyimbo nyingi za kundi. Kundi kilikuwa na mafanikio, pamoja na nyimbo maarufu kama "Mere Superieure," "Mabele Mokonzi", "Bokulaka," "Princesse ya Sinza," na wengine.

neg:
Abdulaziz Mohamed Abood
Ablulaziz Mohamed Abood (amezaliwa 27 Mei 1959) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Morogoro Mjini kwa miaka 2015 – 2020.