query: Christopher Columbus aligundua Amerika mwaka upi?

pos:
Historia ya Amerika
Historia ya awali inaanza na kilele cha Enzi ya barafu, watu walipoweka kuingia Alaska kupitia nchi kavu. Baada ya hapo watu hao na wajukuu wao hawakuwa tena na uhusiano na wale wa "Dunia ya zamani" (Afrika, Asia na Ulaya) mpaka walipofikiwa na Wazungu kutoka Norway (karne ya 10) na Christopher Columbus mwaka 1492.

pos:
Amerika
Kuja kwa Wahispania na Wazungu wengine kuanzia Kolumbus (1492) kulibadilisha historia na uso wa Amerika. Kolumbus aliamini ya kwamba aligundua njia ya kufika Uhindi akaita nchi mpya "Uhindi wa Magharibi" na wenyeji wake "Wahindi" - jina hili limebaki kwao katika lugha mbalimbali kama "Indio" (kihisp.) au "Red Indians" (kiing.). Tamaduni zote za Amerika hazikuwa zimeanza bado kutumia chuma - silaha zao za mawe na mbao hazikuweza kushindana na silaha za watu wa Ulaya.

pos:
Kristoforo Kolumbus
Kolumbus aliondoka Hispania kwa jahazi tatu tarehe 3 Agosti 1492. Tarehe 12 Oktoba 1492 alikanyaga mara ya kwanza eneo la Amerika katika kisiwa kimoja kisichojulikana ni kipi kwa hakika katika funguvisiwa ya Bahama. Akaendelea hadi Kuba na kisiwa cha Dominica akarudi Hispania mwaka 1493.

neg:
Amerika
Hakuna uhakika jinsi gani uhamiaji huo ulitokea. Lakini wataalamu wote wanakubaliana ya kwamba karibu wakazi asilia wote walitokea kutoka vikundi vya wawindaji walioingia Amerika kutoka Siberia na kusambaa hadi kusini kabisa. Kutoka vikundi hivyo vilijitokeza mataifa na makabila mengi ya wenyeji jinsi walivyoonekana wakati wa kuja kwa Kolumbus na Wahispania ambapo habari za maandishi zinaanza kupatikana.

neg:
Jamhuri ya Dominika
Kristoforo Kolumbus alikanyaga ardhi ya Amerika mara ya kwanza katika eneo la Jamhuri ya Dominika.

neg:
Jack Kirby
Mnamo mwaka 1940 yeye pamoja na mwenzie Joe Simon waliunda mhusika mkubwa anayejulikana kama Captain America. Katika miaka ya 1940 Kirby aliungana na mwenzie Joe Simon na kutengeneza wahusika mbalimbali katika kampuni ya National Comics Publications ambayo kwa sasa ni Dc Comics.

neg:
Columbus, Mississippi
Columbus ni mji wa Marekani katika jimbo la Mississippi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 26,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 66 kutoka juu ya usawa wa bahari.

neg:
James Cook
James Cook ("tamka: jems kuk"; * Uingereza, 27 Oktoba 1728 † Hawaiʻi, 14 Februari 1779) alikuwa nahodha, mpelelezi na mchoraji wa ramani Mwingereza katika karne ya 18.

neg:
Alexander von Humboldt
Kati ya miaka 1799 na 1804 Humboldt alisafiri katika Amerika ya Kusini akiwa mwanasayansi wa kwanza kuandika juu ya safari yake katika maeneo haya. Alitambua tayari ya kwamba Amerika Kusini na Afrika ziliwahi kuwa bara moja kutokana na aina za mimea na wanyama zilizofanana pande zote mbili.

neg:
Anthropolojia ya Kimarekani
Franz Boas alianzisha anthropolojia ya kisasa ya Kimarekani pale ilipoanzishwa programu ya kwanza katika anthropolojia chuo kikuu cha Columbia mnamo mwaka wa 1896. Wakati huo nadharia kubwa ya utamaduni ilikuwa ile ya utamaduni ukuaji, ambayo ilielezea kuwa jamii za kibinadamu ziliendelea kupitia hatua za ujahili, ushenzi hadi ustaarabu, hivyo jamii ambazo kwa mfano zimejikita katika kilimo cha mboga na matunda na mfumo wa ujamaa wa froquois ni jamii ambazo hazijakua sana ikilinganishwa na zile zilizojikita katika kilimo na mfumo wa ujamaa wa Eskin. Mojawapo ya ufanisi wa Boaz ni kuonyesha kwa njia ya kuridhisha kuwa nadharia hii kimsingi ina hitilafu, kiujarabati, kaika njia za utafiti na kinadharia. Isitoshe, alidhani ya kwamba ufahamu wetu wa tamaduni tofauti ulikuwa haujakamilika na hujikita kwa utafiti usio na mpangilio wala siyo wa kisayansi. Alisema kwamba ilikuwa muhali kubuni kisayansi nadharia ya kijumla ya tamaduni za binadamu. Badala yake alibuni wazo la utamaduni mabadiliko (cultural relativism) na akawapa wanafunzi wake mafunzo kufanya utafiti husishi wa nyanjani katika jamii tofautitofauti. Boas alielewa uwezo wa utamaduni kuhusisha mawazo kiishara na kujifunza kijamii na alizingatia ukuaji wa uwezo wa utamaduni kwenda sambamba na ukuaji wa nyanja zingine kama bayolojia, sifa zinazoelezea genus Homo. Hata hivyo, alielezea kuwa utamaduni hauwezi kulinganishwa na bayolojia au matamshi mengine ya mawazo ya kiishara kama lugha. Boas na wanafunzi wake walielewa utamaduni kijumlishi na walipinga kubuni ufafanuzi wa kijumla wa utamaduni. Hakika, walipinga kutambulisha utamaduni kama kitu, badala yake utumiwe kama kivumishi badala ya nomino. Boas alielezea kuwa aina au namna za utamaduni huwa katika hali ya kubadilikabadilika. Mwanafunzi wake Alfred Kroeber alielezea kuwa upokezi huria na usimilisho wa utamaduni ulifanya muhali kufikiria tamaduni kama vitu vya kisiri.

neg:
Ukristo
Yesu alizaliwa miaka kama 1800 baada ya Abrahamu. Vitabu vya Injili vinaeleza matukio na mafundisho ya Yesu ambayo ndiyo mwongozo wa imani hiyo. Maisha na kazi ya Yesu vimeibua mambo mengi katika historia. Ndiyo sababu kalenda iliyoenea duniani huhesabu miaka kutoka ujio wake; huu ni mchango mmojawapo wa Ukristo katika ustaarabu.

neg:
William Herschel
Mwaka 1780 aliweza kugundua sayari ya Uranus. Hii ilikuwa sayari ya kwanza iliyogunduliwa tangu nyakati za kale na hadi wakati ule haikujulikana. Ugunduzi huu ulimsababisha kupokelewa kwake katika Shirika la Kifalme la Sayansi pamoja na mshahara uliomwezesha kutumia wakati wake kwa sayansi. Katika miaka iliyofuata alichaguliwa kama mwanachama katika shirika mbalimbali za kisayansi za Ujerumani na Marekani. Mnamo 1820 alikuwa mwenyekiti wa kwanza wa Shirika la Kifalme la Astronomia la Uingereza. Alipokufa mwaka 1822 marafiki waliweka kwenze jiwe la kaburi yake maneno ya Kilatini "Caelorum perrupit claustra" (Alivuka mipaka ya anga)

neg:
Historia ya Hispania
Wiki chache kabla ya kushinda huko Granada wafalme wa Hispania walimkubalia nahodha Kristoforo Kolumbus kutafuta njia ya kufika Bara Hindi kupitia magharibi. Badala ya kufika India Kolumbus alifika kwenye visiwa vya Amerika ya Kati.

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1832
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1832 ulikuwa wa 12 katika historia ya Marekani. Ukafanywa tarehe 2 Novemba hadi 5 Desemba. Upande wa "Democratic Party", Rais Andrew Jackson (pamoja na kaimu wake Martin Van Buren) aliwashinda wagombea Henry Clay (pamoja na kaimu wake John Sergeant), John Floyd (pamoja na kaimu wake Henry Lee) na William Wirt (pamoja na kaimu wake Amos Ellmaker).

neg:
Kristoforo Kolumbus
Kolumbus alitaka kufika Uhindi kwa meli bila kupitia maeneo ya Waislamu upande wa mashariki. Alitaka kufanya majaribio: kama dunia ilikuwa kweli tufe ya mviringo -jinsi walivyoanza kufundisha wataalamu- ni lazima kuwe na njia kufika mashariki kwa kuelekea magharibi. Alijua taarifa ya msafiri Marco Polo aliyewahi kufika Uchina akaona bahari kubwa upande wa mashariki. Kolumbus aliamini ya kwamba bahari ile ingekuwa ileile ya Atlantiki inayoanza upande wa magharibi ya Ulaya. Hakutegemea ya kwamba angekuta nchi mpya kabisa kati ya Ulaya na Uhindi.

neg:
Ukimwi
Visa vilivyonakiliwa vyema vya VVU katika mwanadamu ni vya mwaka 1959 katika eneo la nchi ya Kongo. Kuna uwezekano kuwa virusi hivyo vilikuwemo huko Marekani mwaka 1966,lakini maambukizi mengi yanayotokea nje ya Kusini kwa Sahara yanaweza kufuatiliwa hadi kwa mtu mmoja aliyeambukizwa na VVU katika nchi ya Haiti na kisha kuyapeleka maambukizi hayo nchini Marekani takriban mwaka 1969. Janga hili kisha lilienea kwa haraka katika vikundi vilivyo katika hatari kubwa ya kuambukizwa (mwanzoni ilikuwa ni wanaume waliofanya ngono na wanaume). Kufikia mwaka 1978, maambukizi ya VVU-1 katika mashoga wenyeji wa New York na San Francisco yalikadiriwa kuwa 5%, kuonyesha kuwa maelfu ya watu nchini Marekani tayari walikuwa wameambukizwa.

neg:
Vita ya uhuru wa Marekani
Tarehe 4 Julai 1776 wawakilishi kutoka makoloni yote walitangaza uhuru wa Muungano wa Madola ya Amerika. Bado Waingereza walisonga mbele wakatwaa pia mji wa New York.

neg:
Biashara ya utumwa kupitia Atlantiki
Biashara hii inaaminika ilianza mwishoni mwa karne ya 15 na kukua hadi mwishoni mwa karne ya 18 ambapo ilikomeshwa mazima.
Washiriki wakuu wa biashara hii walikuwa wanatoka Ulaya ambao hao ndio waliokuwa wanashikilia biashara hii. Wengine walikuwa wenyeji wa Kiafrika (Watemi) ambao walikuwa wanatoa watumwa kwa wafanyabishara Wazungu kwa kubadilishana nao bidhaa za viwandani. Kituo kikuu cha kuanzia shughuli hizi za Biashara ya Utumwa ya Pembetatu ilikuwa Ulaya na biashara pia ilimalizikia hukohuko Ulaya (kifupi: Biashara inaanza barani Ulaya na kumalizikia barani Ulaya).
Kutoka Ulaya, wafanyabishara walileta Afrika bidhaa za viwandani kama vile nguo, vinywaji, sigara, bunduki na unga wake, mapambo, vyombo vya kupikia na vinginevyo ambavyo vilibadilishana kwa watumwa na mali njema nyinginezo za Kiafrika.
Kutoka Afrika, wafanyabiashara wa Kizungu walibadilishana biashara zao na kuchukua watumwa na bidhaa nyingine za thamani kama vile dhahabu, pembe za ndovu, fedha, na ngozi za wanyama. Watumwa walichukuliwa hadi Amerika na India-za-Magharibi (Visiwa vya Karibi) ili kufanya kazi katika mashamba makubwa na migodi iliyoanzishwa na Wazungu.
Kutoka Amerika, Wazungu walichukua malighafi za kilimo kwa mfano pamba, mkonge, majani ya chai na tumbaku na madini kisha kwenda nayo Ulaya kwa ajili ya kuzalisha viwandani.
Kuna sababu mbalimbali zilizochangia kuibuka na kukua kwa Biashara ya Utumwa ya Pembetatu - nazo ni kama ifuatavyo:
Kuibuka kwa wafanyabiashara barani Ulaya kwenye karne ya 15 kulipelekea hitaji la mtaji mkubwa kwa ajili ya ukuzaji wa viwanda. Hili nalo lilipelekea kukua kwa biashara hii.
Kugunduliwa kwa Amerika na Christopher Columbus mnamo 1492 kuliandaa kukua kwa Biashara ya Utumwa ya Pembetatu.
Baada ya kugunduliwa Amerika, Wazungu walianzisha mashamba makubwa ya mazao aina mbalimbali kama vile pamba na tumbaku huko Magharibi mwa Indi. Hili lilihitaji wafanyakazi, hivyo basi lilipelekea kukua kwa biashara.
Awali, Wazungu waliwatumia wenyeji wa Amerika (Wahindi Wekundu) katika mashamba yao kama wafanyakazi. Lakini watu hawa walishindwa kufanya kazi kikamilifu jinsi Wazungu walivyotarajia. Hilo liliwafanya Wazungu waje Afrika kutafuta wafanyajikazi na hivyo basi biashara ikakua.
Kukua kwa teknolojia ya meli (utengenezaji wa meli na mwongozo wa kidira) ulirahisisha usafirishaji baina ya Afrika, Amerika, na Ulaya. Kwa mfumo huu, ukuaji wa biashara ukawa hauepukiki tena.
Amerika, Afrika na Ulaya zimekaribiana mno. Hili nalo lilirahisisha ukuaji wa biashara.
Watumwa na vitu vingine vya thamani kama vile pembe za ndovu, dhahabu na almasi vilipatikana kwa wingi Afrika Magharibi. Hili lilipelekea ukuaji wa biashara kuwa hauepukiki.
Huko Afrika Magharibi, baadhi ya viongozi walishirikiana na Wazungu kinaganaga katika kuratibu Biashara ya Pembetatu hasa kwa kukusanya watumwa na kuwasaidia wafanyabiashara wa Kizungu kupanga mikakati ya kibiashara na utelekezaji wake huko Afrika Magharibi. Kati ya hao viongozi alikuwemo Mfalme Agaja, Alfin Abipa, Alfin Ojago, na Alafin Ojig. Hili nalo lilichangia ukuaji wa biashara ya Pembetatu.
Baadhi ya matokeo ya biashara ya Pembetatu hasa huko Afrika Magharibi yalikuwa kama hivi:
Waafrika wengi walichukuliwa kama watumwa na kupelekwa Amerika ili wakafanyaje kazi katika mashamba na migodi ya Wazungu. Hili lilipunguza idadi ya Waafrika hasa Afrika Magharibi.
Biashara ilipelekea kuleta ukame na njaa kwa sababu uzalishaji ulisimama hasa kwa kupoteza nguvukazi ya Afrika. Waliokuwa wanachukuliwa utumwa ni wale wenye miili yenye uwezo tu na si watoto wala watu wazima.
Biashara ya Pembetatu ilichochea mno utenganisho wa familia hasa kwa kufuatia kuchukua Waafrika kama watumwa na kuwapeleka Amerika na Indi-za-Magharibi.
Biashara ilichangia mazima kuanguka kwa Biashara ya Ng'ambo ya Sahara. Mwishoni mwa karne ya 15, Biashara ya Ng'ambo ya Sahara ilishindwa kabisa kuendelea hasa kwa kuibuka kwa Biashara ya Pembetatu.
Biashara pia ilichochea (kufanya watu wapende biashara ya kuuza wenzao) vilivyo huko Afrika hasa katika upande wa Afrika Magharibi. Viongozi wengi wa Kiafrika walijihusisha vilivyo katika kununua na kuuza watumwa katika kanda hiyo.
Biashara ya Pembetatu ilipelekea kuanguka kwa baadhi ya falme/dola huko Afrika Magharibi hasa zile ambazo zilitegemea kuuza bidhaa na si watumwa kwa Wazungu. Baadhi ya hizo dola ni pamoja na [[Dola la Ghana], [[Dola la Mali]] na [[Dola la Songhai]] na mengine mengi.
Biashara ilipelekea kukua kwa baadhi ya madola hasa yale yaliyokuwa yanategemea kuuza na kununua watumwa kama vile [[Tokolar]], [[Ife]], [[Dahomey]] na kadhalika.
Kiujumla biashara ilichochea kufifisha [[maendeleo]] ya Afrika katika nyanya zote ikiwa ki[[jamii]], ki[[siasa]] na kiuchumi.
Watumwa waliopelekwa Amerika na sehemu nyingine walizaliana wenyewe kwa wenyewe au wanawake wao walipata mimba kwa Wazungu au wengineo. Ndiyo asili ya makundi makubwa ya watu wenye asili ya Afrika katika nchi kama [[Brazil]], [[Marekani]] n.k. Hasa katika visiwa vingi vya Karibi, wakazi wengi leo wana asili hiyo.
[[Jamii:Historia ya Afrika]]
[[Jamii:Historia ya Amerika]]
[[Jamii:Biashara]]
[[Jamii:Utumwa]]

neg:
Vita ya uhuru wa Marekani
Vita vilitokea kutokana na kutoelewana kati ya Dola la Uingereza na walowezi wake katika Amerika ya Kaskazini. Huko Uingereza ulikuwa na makoloni 13 (Connecticut, Delaware, Georgia, Maryland, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Virginia) yaliyokaliwa na wahamiaji kutoka Uingereza wenyewe na nchi nyingine.

neg:
Kristoforo Kolumbus
Nia ya Kolumbus ilikuwa kugundua njia ya kufika Uhindi kwa kuelekea magharibi. Sababu yake ilikuwa hali ya siasa ya wakati wake: njia zote za mawasiliano kati ya Ulaya na Uhindi zilitawaliwa na Waislamu. Bei za bidhaa zote zilizofika Ulaya kutoka Uhindi zilikuwa ghali sana kwa sababu ya vituo vingi vya biashara kati ya Uhindi na Ulaya.

neg:
Kristoforo Kolumbus
Kristoforo Kolumbus (kwa Kiitalia: Cristoforo Colombo; kwa Kihispania: Cristóbal Colón; kwa Kilatini: Columbus; Genova, 1451; Valladolid, 20 Mei 1506) alikuwa mfanyabiashara na mpelelezi aliyegundua njia ya usafiri kati ya Hispania na Amerika.

neg:
Vita ya uhuru wa Marekani
Vita ya Uhuru wa Marekani ilipigwa kati ya Uingereza na walowezi wa makoloni yake 13 kwenye pwani ya Amerika ya Kaskazini katika miaka 1775 hadi 1783.
Jeshi la walowezi lililoongozwa na George Washington na wengineo lilishinda jeshi la Dola la Uingereza kwa msaada wa Ufaransa.

neg:
Jamaika
Miji muhimu iko mwambaoni kwa sababu ya milima ya ndani.
Wakazi wa kwanza wa Jamaika walikuwa Wataino ambao ni kabila mojawapo la Waarawak kutoka Amerika Kusini. Walikuwa wakulima na wavuvi. Wamepotea kama utamaduni wa pekee baada ya kufika kwa Wazungu kutokana na magonjwa mageni yaliyofika na Wahispania na mauaji wakati wa vita. Waliobaki waliingia katika ndoa na Wazungu au Waafrika waliofika baadaye na kuwa sehemu ya wakazi chotara kisiwani.
Kristoforo Kolumbus alifika mwaka 1494 na kuweka kisiwa chini ya utawala wa Hispania. Aliamini ya kwamba alifika Uhindi akaita visiwa hivi "Uhindi wa Magharibi" na wenyeji wakaitwa "Indios" (kwa Kihispania "Wahindi") na baadaye mara nyingi "Wahindi wekundu".

neg:
Vita ya uhuru wa Marekani
Lakini tangu mwaka 1777 Ufaransa ulianza kwa siri kutuma silaha kwa Wamarekani; mwaka 1778 Ufaransa, Hispania na Uholanzi ziliungana na kutangaza vita dhidi ya Uingereza. Manowari za Ufaransa zilishambulia meli za Waingereza zilizopeleka silaha na askari kwenda Marekani.

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1888
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1888 ulikuwa wa 26 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 6 Novemba. Upande wa "Republican Party", Benjamin Harrison (pamoja na kaimu wake Levi Morton) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Rais Grover Cleveland (pamoja na kaimu wake Allen Thurman).

neg:
Curi
Curi iligunduliwa mwaka 1944 na wanasayansi Wamarekani waliofanya utafiti kwa mradi wa bomu ya nyuklia. Ilipatikana kutokana na majaribio ya plutoni.

neg:
Chama cha Jamhuri cha Marekani
Kilianzishwa mwaka wa 1854 na tangu pale kikawa chama chenye nguvu kikigombeana na Chama cha Kidemokrasia.

neg:
Ukristo barani Afrika
Pamoja na hayo, katika karne ya 16 biashara ya watumwa ilianza kuongezeka. Wareno na Wahispania waliunda utawala wao kule Amerika. Walitafuta madini ya nchi hizo wakaanzisha mashamba makubwa.

neg:
Malcolm X
Mwaka wa 1946, kidogo alifungwa gerezani na akagundua Taifa la Uislamu wakati alipokuwapo.

neg:
Limau
Hata hiyo mmea huuulikua hauliwi sana na kilimo cha limao kilianza karne ya kumi na tano huko Genoa. Baada yalifika mpaka mpaka America mwaka 1493 wakati ambapo Cliristopher Columbus alichukua mbegu za limao na kwenda nazo Hispania wakati wa safari zake. Kutoka Hispania malimao yalisambaa sana na yalikuwa yakitumika hasa kwa mapambo na dawa na miaka ya 1700 na 1800, malimao yalikuzwa sana huko Fhorida na Calfonia baada ya malimao kuanza kutumika kupikia na kama viungo vya kuongeza laza. Mnamo 1747 utafiti wa James Lind ulithibitisha kwamba unavitamini C kutoka kwenye limao, yaliweza kuwatibu baharia ugonjwa wa ngozi wa kiseyeye.

neg:
Ukristo barani Afrika
Hapo alijitokeza nahodha Mwitalia kwa jina Kristoforo Kolombo aliyetaka kujaribisha mafundisho haya mapya. Ikiwa dunia kweli ina umbo la chungwa inawezekana kuelekea magharibi kutoka Hispania na kufika mashariki katika Bara Hindi. Kwa njia hiyo inawezekana kufanya biashara moja kwa moja na nchi tajiri za mashariki bila kuwapa faida wafanyabiashara Waarabu. Mfalme wa Hispania akampa Kolombo fedha za kuandaa meli tatu.

neg:
Kuba
Kuba ilikuwa koloni la Hispania kuanzia kufika kwa Kristoforo Kolumbus mwaka 1492 hadi mwaka 1898. Wenyeji asilia walikuwa Waindio lakini wengi wao walikufa haraka kutokana na magonjwa kutoka Ulaya na ukali wa ukoloni wa Wahispania.

neg:
Marekani
Katika vita ya uhuru wa Marekani makoloni yalipata uhuru wao uliotangazwa mwaka 1776 na kukubaliwa na Uingereza baada ya vita mwaka 1783.

neg:
Mkimbizi
Bunge la nchini Marekani lilipitisha Sheria ya Dharura ya Kikuota mnamo mwaka wa 1921, ikifuatiwa na Sheria ya Uhamiaji ya mnamo mwaka wa 1924. Sheria ya Uhamiaji ya mwaka wa 1924 ililenga kudhibiti zaidi watu wa Ulaya ya Kusini na Mashariki, hasa Wayahudi, Waitaliano na Waslavu, waliokuwa wameanza kuingia nchini humo kwa idadi kubwa kuanzia miaka ya 1890. Wengi wa wakimbizi wa Ulaya (hasa Wayahudi na Waslavu) waliokuwa wakikimbia Stalin, Wanaksi na Vita Vikuu vya Pili vya Dunia walizuiwa kuingia Marekani.

neg:
Alexander Chambers
Alexander Chambers (23 Agosti 1832 - 2 Januari 1888) alikuwa afisa wa Jeshi la Marekani, aliyekuwa mkuu wakati wa Vita vya Vyama vya Marekani.

neg:
James Cook
Amejulikana hasa kutokana safari tatu katika Bahari ya Pasifiki na taarifa zake juu ya safari hizi. Cook alitembelea visiwa vingi visivyojulikana Ulaya hadi wakati ule akivipima na kuvichora kwenye ramani za Ulaya kwa mara ya kwanza.

neg:
Amerigo Vespucci
Amerigo Vespucci (Firenze, Italia, 9 Machi 1451 - Sevilla, Hispania, 22 Februari 1512) alikuwa mfanyabiashara, nahodha na mpelelezi kwenye pwani za Amerika Kusini. Bara la Amerika limepokea jina kutoka kwake (Amerigo - Amerika).

neg:
Captain America
Aliyeigiza filamu ya Captain America anaitwa Chris Evans. Mhusika huyu ameigiza katika filamu mbalimbali kama vile Captain America The First Avenger, Captain America Civil War, Captain America the winter soldier n.k.

neg:
Sint Eustatius
Baada ya kuonekana na Kristofa Columbus mwaka 1493, umiliki wa kisiwa ulibadilikabadilika mara 22.

neg:
Chris Evans
Christopher Evans (alizaliwa Boston, 13 Juni 1981) ni muigizaji wa Marekani anayejulikana sana kwa jina la "Captain America" kama shujaa katika filamu zake.

neg:
Ghuba ya Hudson
Ghuba imepokea jina lake kutokana na mpelelezi Mwingereza Henry Hudson aliyekuwa mzungu wa kwanza kufika hapa mwaka 1610 kwa meli yake "Discovery".

neg:
Chuo Kikuu cha Columbia
Chuo Kikuu Cha Columbia ni chuo chenye masomo ya shahada katika mji wa New York. Kilibuniwa mwaka 1754 na Kanisa la Uingereza kikiitwa King's College (Chuo Cha Mfalme), baada ya kupata idhini ya kutoa mafunzo kutoka kwake mfalme George II wa Uingereza.
Miongoni mwa waliofuzu kutoka katika chuo hiki ni rais wa Marekani, Barack Obama, rais wa Estonia Toomas Hendrik Ilves, na wasanii waimbaji Alicia Keys na Lauryn Hill.

neg:
Ukristo barani Amerika
Kati ya Wazungu walioongozana na Kristofa Columbus kulikuwa na mapadri waliokuwa tayari kufanya umisionari walifika kaskazini kabisa mwa bara.

neg:
Marco Polo
Kati ya wapelelezi wengine wa Italia alikuwepo Christopher Columbus, ambaye alifuata nyayo za Marco, lakini kupitia magharibi.

neg:
Ukristo barani Amerika
Ukristo barani Amerika uliingia mara Wazungu walipofikia huko. Kabla ya hapo wakazi walifuata dini za jadi, zikiheshimu roho na uasilia, lakini pengine zikidai pia binadamu atolewe kama kafara.

neg:
Abraham Lincoln
Abraham Lincoln (12 Februari 1809 – 15 Aprili 1865) alikuwa Rais wa 16 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1861 hadi 1865.

neg:
Marekani
Eneo la Marekani lina ukubwa wa kilometa mraba 9,826,675 na liko hasa katika bara la Amerika Kaskazini kati ya Kanada upande wa kaskazini na Meksiko upande wa kusini.

neg:
Kristoforo Kolumbus
Alipofika kwenye visiwa vya Karibi katika Amerika ya Kati aliamini ya kwamba hivi vilikuwa visiwa vya Kihindi. Akaviita "Uhindi wa Magharibi" na wakazi kwa lugha ya Kihispania "Indio" yaani Wahindi. Hadi kifo chake hakutaka kukubali ya kwamba nchi hii haikuwa Uhindi wala sehemu yoyote ya Asia ila kitu kipya.

neg:
Jacques Cartier
Cartier alikuwa mwenyeji wa mji wa Saint-Malo katika kaskazini-magharibi ya Ufaransa iliyokuwa bandari ya wavuvi wenye uzoefu wa kuwa na safari ndefu baharini. 1534 alifanya safari yake ya kwanza ya kwenda Amerika Kaskazini kwa amri ya mfalme François I aliyemwagiza "kupeleleza visiwa na nchi zinaposemekana kuwa na dhahabu na vitu vingine vyenye thamani". Wakati ule taarifa juu ya dhahabu na fedha za Amerika zilipatikana tayari kupitia Wahispania waliowahi kuvamia sehemu kubwa za Amerika ya Kati na Kusini.

neg:
Ukristo barani Afrika
Hali ilibadilika baada ya mageuzi ya kisiasa. Kipindi kipya cha ukoloni kilianza. Mwaka 1885 serikali za Ulaya ziligawanya Afrika kati yao. Sehemu zote za Afrika ziliwekwa chini ya utawala wa kikoloni, isipokuwa Ufalme wa Kikristo wa Ethiopia, uliojitetea dhidi ya Waitalia, na Liberia iliyokuwa chini ya ulinzi wa Marekani. Ukoloni ulileta mabadiliko gani kwa kazi ya misheni katika Afrika?

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1924
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1924 ulikuwa wa 35 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 4 Novemba. Upande wa "Republican Party", Rais Calvin Coolidge (pamoja na kaimu wake Charles G. Dawes) aliwashinda mgombea wa "Democratic Party" John W. Davis (pamoja na kaimu wake Charles Bryan) na mgombea wa "Progressive Party" Robert La Follette (pamoja na kaimu wake Burton Wheeler).

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1904
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1904 ulikuwa wa 30 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "Republican Party", Rais Theodore Roosevelt (pamoja na kaimu wake Charles Fairbanks) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Alton Parker (pamoja na kaimu wake Henry Davis).

neg:
Charles Dawes
Charles Gates Dawes (27 Agosti 1865 – 23 Aprili 1951) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Kuanzia 1925 hadi 1929 alikuwa Kaimu Rais chini ya Rais Calvin Coolidge. Mwaka wa 1925, pamoja na Austen Chamberlain alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel kwa Amani.

neg:
Marekani
Vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Marekani vilipigwa kuanzia 1861 hadi 1865 kati ya majimbo ya kusini na majimbo ya kaskazini nchini Marekani. Sababu mojawapo muhimu ya vita ilikuwa suala la utumwa. Majimbo ya kaskazini yaliwahi kupiga utumwa marufuku lakini majimbo ya kusini yaliendelea na sheria zilizoruhusu utumwa na matajiri wengi wa kusini walitegemea kazi ya watumwa. Vita vilikuwa virefu na watu 650.000 walikufa, lakini mwishoni kaskazini ilishinda.

neg:
Mkataba wa Tordesillas
Mapatano yaligawa maeneo yaliyogunduliwa nje ya Ulaya kwenye mstari wa kilomita 2,200 upande wa magharibi wa Visiwa vya Kanari. Mstari huo ulikuwa takriban katikati ya Visiwa vya Kabo Verde vilivyotawaliwa na Ureno na visiwa vipya vilivyogunduliwa na Kristoforo Kolumbus katika Karibi. Maeneo upande wa mashariki ya mstari huo yalitolewa kwa Ureno na maeneo upande wa magharibi yalitolewa kwa Hispania.

neg:
Historia ya Afrika
Wazungu walianza kugundua bara la Afrika katika karne ya 15, wakati Wareno walipokuja kwenye fukwe za bara la Afrika kutafuta njia nyepesi na ya amani ya kufikia India, na kuweza kupata nafasi ya kushikilia biashara ya dhahabu na pembe na watumwa ambayo ilikuwa ikiendelea wakati huo katika bara la Afrika. Katika mwaka 1488 Bartolomeo Dias alizunguka Rasi ya Tumaini Jema (kwa Kiingereza: Cape of Good Hope), na katika mwaka 1498 Vasco da Gama alifika ufukwe wa Afrika Mashariki na kuendelea mpaka India.

neg:
Historia ya Kanisa
Mfalme Karolo V wa Ujerumani alikuwa pia Mfalme wa Hispania. Mwaka 1521 jeshi la Wahispania liliteka Meksiko, baadaye Peru katika Amerika Kusini. Dhahabu na fedha za huko zilianza kuletwa Hispania. Mfalme hakuwa na muda wala nguvu kushindana na sehemu kubwa ya makabaila wa Ujerumani waliomuunga mkono Luther.

neg:
George Clinton
George Clinton (26 Julai 1739 – 20 Aprili 1812) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Thomas Jefferson, halafu chini ya Rais James Madison kuanzia mwaka wa 1805 hadi kifo chake 1812.

neg:
Kolombia
Jina la nchi limeteuliwa kwa heshima ya Kristoforo Kolumbus" (Kihisp.: Cristóbal Colón; kwa Kiitalia: Cristoforo Colombo)" aliyegundua njia kati ya Hispania na Amerika mwaka 1492.

neg:
Historia ya Kanisa Katoliki
Kabla ya hapo, uvumbuzi wa njia za baharini za kufikia Amerika (1492), bara lililokuwa halijulikani na Wakristo, na Asia mashariki, ulichochea upya umisionari. Kwa kuwa nchi zilizoshika kwa kiasi kikubwa maeneo mapya duniani kote wakati huo zilikuwa za Kikatoliki (Hispania na Ureno), Kanisa kwa kutumia hasa mashirika ya kitawa liliweza kufidia upungufu uliosababishwa na Uprotestanti.

neg:
Wagermanik
Caesar aliwakuta kando ya mto Rhine mnamo mwaka 50 KK. Mwandishi Mroma Tacitus aliwajua wengine waliokaa kaskazini na mashariki zaidi. Waroma waliandika ya kwamba walipenda vita, walikuwa na wafalme waliochaguliwa katika mkutano wa wanaume huru waliovaa silaha, walikula nyama ya kuchoma na kunywa bia au divai. Waroma walijaribu kupanua utawala wao ndani ya Germania lakini baada ya kushindwa na Wagermanik mnamo mwaka 9 BK walijenga maboma mengi na ukuta mkubwa kando ya mito Rhine na Danubi kama mpaka wa kudumu dhidi yao.

neg:
John F. Kennedy
Mwaka 1947 alianza kujiingiza katika siasa na mwaka 1960 alichaguliwa kuwa Rais wa Marekani. Ni rais pekee muumini wa Kanisa Katoliki katika historia ya nchi hiyo.

neg:
Santo Domingo
Kanisa Kuu la Santa Maria de la Encarnación ni kanisa la kale la Amerika yote lilioanzishwa mwaka 1521 na kukamilika 1540. Hadi 1992 lilikuwa na kaburi ambalo kwa imani ya wenyeji lilikuwa la Kristoforo Kolumbus lililohamishwa kwa sherehe ya miaka 500 ya kufika kwake Amerika na kupelekwa katika jengo jipya.

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1892
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1892 ulikuwa wa 27 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "Democratic Party", Rais Grover Cleveland (pamoja na kaimu wake Adlai Stevenson) aliwashinda mgombea wa "Republican Party" Rais Benjamin Harrison (pamoja na kaimu wake Whitelaw Reid) na mgombea wa "Populist Party" James B. Weaver (pamoja na kaimu wake James G. Field).

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1884
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1884 ulikuwa wa 25 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 4 Novemba. Upande wa "Democratic Party", Grover Cleveland (pamoja na kaimu wake Thomas Hendricks) alimshinda mgombea wa "Republican Party" James Blaine (pamoja na kaimu wake John Logan).

neg:
Amerika
Amerika yote ilifanywa kuwa koloni la nchi za Ulaya; Wahispania na Wareno walitawala sehemu za kusini; Waingereza na Wafaransa walishindana juu ya kaskazini ikawa Waingereza walishinda. Mataifa madogo ya Ulaya kma Uholanzi na Denmark yalipata nafasi katika visiwa vya Karibi na katika Guyana.

neg:
Comer Vann Woodward
Comer Vann Woodward (13 Novemba 1908 – 17 Desemba 1999) alikuwa mwanahistoria kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1982, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Historia kwa kitabu chake "Mary Chesnut's Civil War", mkusanyiko wa barua zilizoandikwa wakati wa Vita Kuu ya Marekani 1860-65.

neg:
Christopher Lee
Sir Christopher Frank Carandini Lee (27 Mei 1922 – 7 Juni 2015) alikuwa mwigizaji, mwimbaji na mtunzi wa riwaya kutoka nchini Uingereza. Kwa kazi aliyofanya karibia miaka 70, Lee awali alicheza kama adui na kuwa mashuhuri kupitia kiasi kwa uhusika wake kama Count Dracula katika mfululizo wa filamu za kutisha za Hammer. Nyusika zake zingine za filamu ni pamoja na Francisco Scaramanga kwenye filamu ya James Bond "The Man with the Golden Gun" (1974), Saruman kwenye mfululizo wa za "The Lord of the Rings" (2001–2003) na trilojia ya "The Hobbit" (2012–2014), na Count Dooku katika filamu mbili za mwisho za "Star Wars" (2002 na 2005) na "" (2008).

neg:
Amerika
Amerika iko kati ya Bahari ya Atlantiki na Bahari ya Pasifiki kwa urefu wa kilomita 15,000 kutoka kaskazini (rasi Columbia) hadi kusini (rasi Hoorn).

neg:
Pieter Dirkszoon Keyser
Mwaka 1595 alikuwa nahodha wa safari ya kwanza ya Waholanzi kuelekea "Uhindi ya Mashariki", yaani visiwa vya Indonesia. Katika safari hii alichora ramani za nyota za nusutufe ya kusini, ambazo kwa jumla hazikujulikana bado huko Ulaya, na kubuni kundinyota mpya 12 .

neg:
Bahari ya Karibi
Jina la Karibi limetokana na makabila ya Wakaribi wenyeji waliokalia visiwa nya Antili Ndogo (kati ya kisiwa cha Puerto Rico na pwani la Venezuela) wakati wa kufika kwa Kristoforo Kolumbus mnamo mwaka 1500. Visiwa vikubwa vilikaliwa na wenyeji Waarawaki Wenyeji hawa walipotea kabisa kutokana na magonjwa yaliyoletwa na Wazungu Wahispania na vita dhidi ya wakoloni hawa.

neg:
Ukristo barani Afrika
Mabaharia Wareno wakaanza kufuata pwani za Afrika Magharibi kuelekea kusini. Elimu mpya iliwasaidia. Mnamo mwaka 1450 vitabu vya kwanza vilikuja kupatikana vikieleza uhusiano kati ya nyota, majira ya mwaka na jiografia. Pamoja na chombo kipya cha "compass" vikawawezesha mabaharia kupiga hesabu juu ya safari zao baharini wakipima nyota hata bila kuona pwani.

neg:
Ukristo barani Afrika
Kusini-Mashariki kwa Kushi tunakuta eneo kubwa lenye milima mirefu inayosimama kama mnara katika tambarare ya nchi jirani. Ni nyanda za juu za Ethiopia au Uhabeshi. Mnamo mwaka 300 B.K. kulikuwa na ufalme katika eneo la Aksum (Ethiopia ya leo) na Ukristo ulikuwa umeshafika kupitia wafanyabiashara wa Bahari ya Shamu.

neg:
Washington, D.C.
Jina la mji mkuu limechaguliwa kwa heshima ya kiongozi wa uhuru na rais wa kwanza George Washington. Jina la "District of Colombia" likachaguliwa kwa heshima ya Kristoforo Kolumbus mpelelezi wa Amerika.

neg:
Cape Town
Taarifa za kihistoria zinaanza baada ya Vasco da Gama kugundua njia ya kupita Afrika upande wa kusini kutoka Atlantiki kwenda Bahari Hindi mwaka 1497.

neg:
Anthropolojia ya Kimarekani
Katika miaka ya 1940 na 1950,tafiti kadhaa muhimu zimelengwa kwenye namna biashara baina ya watu wenyeji asilia na wazungu kutoka ulaya ambao walikuwa wametawala Amerika na kuathiri utamaduni wa kienyeji kupitia kwa mabadiliko katika mipanglio ya kazi au kupitia kwa mabadiliko katika teknolojia muhimu. Bernard Mishkin alitafiti kuhusu athari ya kuanzishwa kwa farasi katika mpanglio wa kisiasa na vita wa Kiowa. Oscar Lewis naye akachunguza athari ya biashara ya usufi kwa utamaduni wa blackfoot(akitegemea sana marejeleo ya kihistoria). Joseph Jablow aliandika namna mpangilio wa kijamii na mbinu za kula za Cheyenne zinavyoamuliwa na nafasi yao katika mitandao ya biashara inayounganisha wazungu na wahindi kati ya mwaka wa 1795 na 1840. Frank Secoy alielezea kuwa mpangilio wa kijamii na mbinu za kijeshi za wahindi wa Great Plains ulibadilika wakati farasi walioletwa na Wahispania kutoka kusini zilisambaa hadi kaskazini na bunduki zilizoletwa na Waingereza na Wafaransa kutoka mashariki,zilisambaa hadi magharibi.

neg:
Simu
Watu wengi wanaamini kuwa simu iligunduliwa mnamo 1876 na Alexander Graham Bell, Mskoti mwenye umri wa miaka 29 aliyeishi nchini Marekani. Lakini Mwitalia Antonio Meucci alianzisha matumizi ya simu toka mwaka wa 1871 hukohuko Marekani.

neg:
Kris Kross
Urafiki wa James Christopher Kelly na Christopher Smith ulianza tangu wakiwa darasa la kwanza. Vijana hawa waligunduliwa na Jermaine Dupri wa enzi hizo aliyekuwa na miaka 19 - aliwakuta katika Marikiti moja huko mjini Atlanta mnamo mwaka wa 1991.

neg:
Orodha ya Marais wa Marekani
Kumeapishwa marais 43, na kumekuwa na marais 44, kwa sababu rais Grover Cleveland alihudumu mihula miwili isiyofuatana, na kwa hivi anahesabiwa mara mbili, kama rais nambari 22 na nambari 24. Marais wanne walifariki kawaida wakiwa mamlakani (William Henry Harrison, Zachary Taylor, Warren G. Harding, na Franklin D. Roosevelt), mmoja akajiuzulu (Richard Nixon), na wanne wakauawa (Abraham Lincoln, James A. Garfield, William McKinley, na John F. Kennedy). Rais wa kwanza wa Marekani alikuwa George Washington, aliyeapishwa 1789 bada ya kupigiwa kura na wajumbe wote katika kongamano. William Henry Harrison alihudumu kwa muda wa siku 31 pekee, mwaka 1841, naye Franklin D. Roosevelt akahudumu kwa muda mrefu zaidi kuliko wote, miaka 12. Rais wa sasa ni Barack Obama, aliyeapishwa 20 Januari 2009.

neg:
Historia ya Iceland
Mwaka 985 Mwiceland aligundua njia ya kufika Greenland na baadaye Amerika ya Kaskazini. Mviking "Erik Mwekundu" alifukuzwa kisiwani kwa sababu alikuwa mwuaji. Alielekea magharibi kwa jahazi yake na kufika kwanza Greenland halafu pwani ya Kanada ya leo. Aliita bara jipya "nchi ya mzabibu" kwa sababu alikuta aina ya mizabibu isipokuwa bila matunda.

neg:
Marekani
Nchi ilianza kama mkusanyiko wa makoloni ya Uingereza kwenye pwani ya mashariki ya Amerika ya Kaskazini tangu karne ya 17. Walowezi kutoka Uingereza walijipatia ardhi wakipigana na wenyeji Waindio.

neg:
Mji mkuu
Marekani iliteua eneo la Mkoa wa Colombia kuwa mahali pa mji mpya wa shirikisho ulioitwa baadaye kwa jina la raisi wa kwanza "Washington". Mkoa wa Colombia si sehemu ya dola lolote la shirikisho la Marekani. Mji wa Washington D.C. na mkoa wa Colombia ni eneo lilelile.

neg:
Robert Koch
Heinrich Hermann Robert Koch (11 Desemba 1843 – 27 Mei 1910) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali. Mwaka wa 1882 aligundua kirusi kinachosababisha kifua kikuu, na mwaka wa 1883 kirusi kinachosababisha kipindupindu. Mwaka wa 1905 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Charles Howard McIlwain
Charles Howard McIlwain (15 Machi 1871 – 1 Juni 1968) alikuwa mwanahistoria kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1924, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Historia kwa kitabu chake "The American Revolution: A Constitutional Interpretation".

neg:
Christopher Walken
Ronald Walken (amezaliwa tar. 31 Machi 1943) akiwa kama mwigizaji, hutumia jina la Christopher Walken, ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama muhusika mwasi au kichaa. Kuna ki[indi hutumia picha ile kwa ajili ya vionjo vya kuchekesha. Huyu, alizaliwa mjini Queens, New York na baba Mjerumani na mama Mscotland.

neg:
Orinoco
Delta ya Orinoco ilikuwa mahali ambako Kristoforo Kolumbus alikanyaga mara ya kwanza bara la Amerika mwaka 1498.

neg:
Hispania Mpya
Uhuru wa Mexiko ulitokea mwaka 1821 na kuanzia sasa zilikuwa sehemu za Kuba, Puerto rico na Ufilipino pekee zilizobaki chini ya Hispania hadi Vita ya Marekani dhidi Hispania mwaka 1898 iliyomaliza utawala wa Hispania katika Amerika na Asia.

neg:
True Jesus Church
Kanisa lilianzishwa wakati wa kustawishwa kwa harakati za Kipentekoste nchini Uchina mwanzo wa karne ya 20. Harakati hizi zilianzia Marekani wakati wa mkutano wa kwanza wa Kipentekoste katika Azusa Street Revival huko Los Angeles iliyoongozwa na William J. Seymour miaka [1906]]-1908.

neg:
Amerika ya Kilatini
Kipaumbele cha lugha za Kirumi kimetokana na historia. Baada ya Kristoforo Kolumbus nchi hizi zilikuwa koloni ama za Hispania au za Ureno hadi karne ya 19. Wakazi wengi ni watoto wa wahamiaji kutoka Ulaya au chotara kati ya wahamiaji wale na wakazi asilia.

neg:
Amerika
Eneo lote ni km² 42,000,000 na jumla ya wakazi ni milioni 800.

neg:
Zama za Dhahabu za Katuni za Marekani
"Katuni ya kwanza ilitengenezwa huko Britania na Arthur Melvin Cooper mnamo 1899, amewafunga pamoja na kuanza kuwatembeza taratibu katika kila fremu." Soko la filamu lilikuja kupinduliwa na uanzishaji wa wa filamu za sauti, na ndani ya miaka miwili uvumbuzi huo ukaenea katika sekta ya filamu za katuni. Ingawa katuni ya kwanza kutumia maujanja ya sauti ilikuwa ile ya Max Fleischer, "My Old Kentucky Home", mnamo 1926, "Steamboat Willie" ya Walt Disney (1928), mwonekano wa tatu wa Mickey Mouse, ulikuwa maarufu sana na ulipata mafanikio. Huhesabiwa kama iliyopata fedha nyingi kupindukia, "Steamboat Willie" ilipata mafanikio mazuri sana katika box-office, ilipendwa na wengi na kutoa cheche za umaarufu wa Disney.

neg:
Marekani
Muungano wa Madola ya Amerika (kwa Kiingereza: "United States of America"), inajulikana pia kama Marekani (kwa Kiingereza: "United States", "US", "USA" au "America"), ni nchi inayopakana na Kanada na Meksiko katika Amerika ya Kaskazini, mbali ya kuundwa pia na visiwa vya Hawaii.

neg:
Amerika ya Kusini
Tangu mwaka 1808 Simon Bolivar aliongoza kikosi cha wanamgambo na kupigana na jeshi la kikoloni hadi kushinda mwaka 1813. Argentina ilifuata mwaka 1816 na kujitangazia uhuru, Chile na Kolombia zikafuata mwaka 1818. Mapigano ya mwisho yalitokea mwaka 1824 huko Peru: waasi walishinda na Hispania iliondoka katika Amerika ya Kusini ikibaki kwenye visiwa vya Karibi.

neg:
Hispania Mpya
Hispania Mpya (Kihisp. Virreynato de Nueva España) ilikuwa eneo la kikoloni la Hispania katika Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kati na sehemu za visiwa vya Asia kuanzia mwaka 1535 hadi 1821. Lilijumlisha nchi za leo za Mexiko, Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nikaragua, Costa Rica, visiwa vya Karibi, Ufilipino na visiwa mbalimbali katika Pasifiki pamoja na maeneo yaliyo leo majimbo ya kusini ya Marekani (majimbo ya Kalifornia, Nevada, Utah, Colorado, Wyoming, Arizona, New Mexico, Texas na Florida). Hata Venezuela ilikuwa sehemu yake hadi kuhamishwa Granada mpya mnamo 1717.

neg:
John Adams
John Adams (30 Oktoba 1735 – 4 Julai 1826) alikuwa Rais wa pili wa Marekani kuanzia mwaka wa 1797 hadi 1801.

neg:
Vita ya uhuru wa Marekani
Mwaka 1775 Waingereza walitangaza koloni la Massachusetts kuwa eneo la waasi na sheria ya kukataza wavuvi kutoka Marekani kuvua samaki katika Atlantiki.

neg:
Kristoforo Kolumbus
Mara nyingi aliitwa Mzungu wa kwanza wa kufika Amerika, lakini baadaye imejulikana ya kwamba Waviking walitangulia kufika Amerika ya Kaskazini mnamo mwaka 1000. Ila jitihada zake zilianzisha njia ya mawasiliano ya kudumu kati ya Amerika na mabara mengine tofauti na safari zote zilizovuka bahari kabla yake.

neg:
Ukristo barani Amerika
Kwa kiasi kikubwa uinjilishaji uliendana na ukoloni wa karne XVI na XVII: katika sehemu mbalimbali wahamiaji wengi kutoka Ulaya walizidi idadi ya wenyeji, lakini pia hawa wa mwisho waliingia Ukristo kwa wingi.

neg:
Chombo cha angani
Chombo cha angani cha kwanza kilikuwa Sputnik 1 kilichorushwa na Umoja wa Kisovyeti mwaka 1957 na kuzunguka dunia kwa miezi 3. Kilifuatwa na chombo cha Marekani "Explorer 1" mwaka 1958.

neg:
Mlango wa Bering
Kufuatana na nadharia za wataalamu wa historia hapa palikuwa mahali pa kuvuka kwa watu wa kwanza kutoka Asia kwenda Amerika. Inafikiriwa ya kwamba wakati wa Enzi ya Barafu miaka 10,000 iliyopita kiasi kikubwa cha maji duniani kilipatikana kwa umbo la barafu na hivyo kiasi cha maji kiowevu kilikuwa kidogo kuliko leo. Kwa sababu hiyo usawa wa bahari ulikuwa takriban mita 121 chini ya uwiano wa leo na mlango wa Bering ulikuwa mkavu ukapitika kwa miguu. Hivyo watu waliingia kwa mara ya kwanza barani Amerika.

neg:
Donald Cram
Donald James Cram (22 Aprili 1919 – 17 Juni 2001) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua Kanuni ya Cram. Mwaka wa 1987, pamoja na Jean-Marie Lehn na Charles Pedersen alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.


query: Je,jina la timu la taifa ya soka la Kenya inaitwaje?

pos:
Musa Otieno
Otieno ni mojawapo wa wachezaji mashuhura walioheshimika nchini Kenya ,kwani aliichezea timu ya taifa ya Kenya kwa mara ya kwanza dhidi ya Zaire mwaka wa 1993 akiwa tu na umri wa miaka 19. Tangia hapo,amekuwa nahodha wa Harambee Stars mara kadhaa. Alikuwa pia miongoni mwa kikosi cha timu ya Kenya cha mwaka wa 2004 kwenye Kombe la Mataifa ya Bara Afrika, ambao walimaliza katika nafasi ya tatu kwenye kundi lao katika mzunguko wa kwanza wa ushindani, na hiv basi kushindwa kufuzu kwa robo fainali.

pos:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya
Timu ya taifa ya soka ya Kenya, iitwayo "Harambee Stars" , ni timu ya taifa ya Kenya na imedhibitiwa na Shirikisho la Soka la Kenya. Haijawahi kuhitimu kucheza katika Kombe la Dunia.

neg:
Ulinzi Stars
Ulinzi Stars pia ndio timu ya Jeshi La Kenya na wamehitimu kucheza katika Mashindano Ya Majeshi Duniani ya mwaka wa 2011.

neg:
Shirika la Riadha la Kenya
Mashindano ya Kenya hufanyika katika misimu ya joto, lakini majaribio tofauti hutumika kubaini wanariadha kwa michuano ya kimataifa. Wanariadha mabingwa wa Kenya kwa kawaida huhudhuria matukio hayo, manake wale wanaozikosa huenda kuwa wanakosa michuano mikubwa vilevile. Wanariadha wengi wa Kenya hushindana Ulaya, michuano ya kitaifa na majaribu ni tukio tu ambapo watazamaji wanaweza kuwatazama wakishindana.

neg:
Jomo Kenyatta
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.

neg:
Gör Mahia
Gör Mahia ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa Nairobi nchini Kenya. Ni mmojawapo wa vilabu viwili maarufu zaidi nchini katika kandanda ya vilabu nchini Kenya (klabu nyingine maarufu na mpinzani wake wa jadi ni AFC Leopards). Gör Mahia imeshinda Ligi ya Kenya mara 11 na Kombe la Kenya mara nane. Gör Mahia ndiyo klabu ya kipekee nchini Kenya kushinda Taji la bara Afrika, kwani klabu hii ilishinda Kombe la Afrika la mabingwa mwaka wa 1987. Klabu hii ilianzishwa mwaka wa 1968 wakati vilabu viwili vya kandanda,"Luo United" na "Luo Sports Club (pia ilikuwa inajulikana kama Luo Stars)" , viliungana. Mmoja wa mwanzilishi wake alikuwa mwanasiasa Tom Mboya. Uwanja wao wa kucheza mechi za nyumbani ni Nairobi City Stadium.

neg:
Michael Wamalwa Kijana
Katika pilkapilka za uchaguzi wa mwaka 2002, walianzisha muungano wa kisiasa na Mwai Kibaki na Charity Ngilu ili kuja na upande wa kushinda. Baadaye Kalonzo Musyoka na Raila Odinga,walipogundua upande wao wa KANU ulikuwa umeelekea kupoteza, walibadili mrengo na kujiunga nao ili kufaidi na hali na watu kwa sasa kutoa changamoto kwa chama cha aliyekuwa rais wakati huo Daniel arap Moi, Kenya African National Union, Kenya African National Union (KANU). Muungano huu uliitwa National Rainbow Coalition (NARC), na ulipata ushinda mkubwa katika uchaguzi huo na Mwai Kibaki kama Rais. Wamalwa aliteuliwa makamu wa rais.

neg:
Collins Injera
Sasa yeye ni mchezaji imara kwenye kikosi cha timu ya taifa Sevens ya Kenya. Injera alipata nafasi kwenye timu hii wakati wa 2006 Dubai Sevens na kucheza katika Kombe la Dunia la 2009 Rugby Sevens ambapo Kenya ilifika nusu fainali. Yeye alikuwa mwenye alama mingikatika {0 2008-09 IRB Sevens World Series{/0} ambapo alifunga alama 42. Yeye pia alifunga pointi 210 na kumaliza wa pili nyuma ya Ben Gollings wa Uingereza katika ujumla wa pointi. Injera pia alibuniwa katikaIRB sevens - mchezaji wa mwaka tuzo ambayo hatimaye ilishinda na Ollie Phillips wa Uingereza

neg:
Peter Kenneth
Anapenda Kilimo, Bima,biashara ya kujenga nyumba na Viwanda. Yeye pia ina mengi yanayo mhusisha na michezo, baada ya kuwa mwenyekiti wa Shirikisho la Soka Kenya mnamo 1996 hadi 2000 na kuwa mwakilishi katika Kamati ya FIFA (futsal) kuanzia mwaka 1998 hadi 2000.Kenneth alikuwa kipa alipokuwa bado katika shule na hata alikwenda kucheza katika Ligi Kuu ya Kenya kwenye timu ya Reunion FC. Baadaye alilazimishwa kujiuzulu kutoka kucheza kandanda baada ya kuvunjika kwenye mkono wake wa kulia.

neg:
Lucas Onyango
Lucas Onyango (amezaliwa mnamo 12 Mei 1981) ni mchezaji wa ligi ya raga kutoka Kenya anayeichezea klabu ya Uingereza ya Oldham Roughyeds. Alikuwa mchezaji wa raga wa kitambo wa timu ya kitaifa ya raga ya Kenya. Yeye ni mchezaji mwenye kasi sana na yeye ni wing'a wakati anacheza.

neg:
Godfrey Walusimbi
Mnamo Desemba 2013, Walusimbi alijiunga na klabu ya Premier League ya Kenya iitwayo Gor Mahia ambako alishirikiana na kocha wa zamani wa timu ya taifa ya Uganda Bobby Williamson.

neg:
Kenya
Kenya ni jamhuri ya kidemokrasia ya kiuwakilishi inayoongozwa na rais, ambaye ndiye mkuu wa taifa na kiongozi wa serikali, na yenye mfumo wa vyama vingi. Serikali ndiyo yenye mamlaka ya juu.

neg:
National Alliance Party of Kenya
National Alliance Party of Kenya (NAK) ilikuwa maungano ya vyama vya kisiasa nchini Kenya yaliyoanzishwa kabla ya uchaguzi wa rais na bunge wa mwaka 2002. Kusidi lake lilikuwa kuunganisha vikundi vyote vilipinga utawala wa rais Daniel arap Moi na chama chake cha KANU. NAK ilikwisha mwaka uleule katika ushirikiano wa NARC.

neg:
Lucas Onyango
Dadake, Sharon Onyango, ameichezea timu ya muungano wa raga ya kitaifawanawake ya raga ya wanawake ya Kenya rugby umoja wa kitaifa timu

neg:
Shirika la Riadha la Kenya
Shirika hili lilikuwa likijulikana kama Shirikisho la Amecha Kenya mpaka mwaka wa 2002. Shirikisho ilianzishwa katika ukoloni Kenya mwaka wa 1952 na marehemu Derek Erskine.

neg:
Mungu ibariki Afrika
Kenya kulikuwa na Kenya African Union (KAU) kabla ya Tanganyika African National Union. Baadaye KAU ikabadili jina kidogo na kuitwa KANU. Na ndugu zetu Zimbabwe waliunda chama kinachoitwa ZANU baada ya baadhi yao, pamoja na Robert Mugabe, kuondoka na kuachana na ZAPU.

neg:
Tusker FC
Tusker FC ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa Nairobi nchini Kenya. Ni klabu ya tatu iliyofanikiwa zaidi nchini Kenya kwani ina ligi nane za michuano ya Kenya na tatu za Kombe ya Kenya. Aidha, imeshinda mataji manne katika kombe la klabu za CECAFA katika eneo la Afrika Mashariki.

neg:
Shirikisho la Soka Kenya
Shirikisho la Soka Kenya (au Shirikisho la Mpira wa Miguu Kenya) (kwa Kiingereza: Football Kenya Federation au kifupi FKF) ni shirikisho la Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya.
Orodha ya timu za Kenyan Premier League (ligi kuu):

neg:
Emmanuel Ake
Emmanuel Ake Richard Muttendango zamani alikuwa anajulikana kama Ali Akida, (allizaliwa mnamo 11 Juni 1980 katika mji mkuu wa Mombasa) ni mwanakandanda mshambuliaji wa kimataifa kutoka Kenya ambaye katika misimu nane iliyopita amekuwa akizichezea vilabu tofauti nchini nchini Denmark.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya
Kenya imetokea katika mashindano matano ya Kombe la Mataifa ya Africa, na haijawahi kamwe kufika raundi ya pili. Timu iliingia katika majaribio ya kufuzu katika kombe la dunia la FIFA mwaka 1974. Kufikia mwaka 2006, bado hawajahitimu michuano ya fainali.

neg:
Timu ya taifa
Timu ya taifa (kwa Kiingereza: "national sports team", "national team" au "national side") ni kundi la wachezaji wanaowakilisha taifa lao, si klabu wala eneo fulani, katika michezo ya kimataifa.

neg:
Chuo Kikuu cha Nairobi
Tarehe 20 Mei 1964, Royal College Nairobi ilibadilishwa jina ikawa University College Nairobi kama chuo kilichokuwa sehemu ya Inter-territorial Federal University of East Africa, na baadaye vizazi ya wanafunzi waliojiunga walikuwa wakihitimu shahada zao kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki badala ya Chuo Kikuu cha London. Mwaka 1970, University College Nairobi kiligeuzwa kikawa chuo kikuu cha Taifa cha kwanza nchini Kenya na kikabadilishwa jina kuwa Chuo Kikuu cha Nairobi.

neg:
Mike Okoth Origi
Origi alikuwa mchezaji wa mara kwa mara ya wa timu ya kandanda ya kitaifa ya Kenya na alicheza katika Kombe la Mataifa ya Afrika mara tatu (1990, 1992 na 2004).

neg:
Kelvin Yondan
Anachezea klabu ya Yanga Sc nchini Tanzania. Pia anachezea timu ya taifa ya Tanzania Taifa Stars.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Afrika Kusini
Timu ya kandanda ya kitaifa Afrika Kusini au Bafana Bafana ni timu ya kitaifa ya Afrika Kusini na hudhibitiwa na Shrikisho la Kandanda la Afrika Kusini (SAFA). Walirudi kwenye jukwaa la dunia mwaka wa 1992, baada ya miaka ya kupigwa marufuku kutoka FIFA. Watakuwa mwenyeji wa kombe la dunia la FIFA mnamo Juni 2010 baada ya kuwa mwenyeji wa Kombe la Shirikisho la FIFA mwaka wa 2009. Afrika Kusini itakuwa nchi ya kwanza barani Afrika kuwa mwenyeji wa Kombe la Dunia la FIFA. Wao wamekuja njia ndefu kuanzia wakati walipigwa marufuku na FIFA mwaka wa 1962 na kuwa mwenyeji wa Kombe la Dunia.

neg:
Kenya
Kenya imejiundia jina katika muungano wa raga. Mchezo huo ni maarufu nchini hasa kwa sababu ya mchuano wa kila mwaka wa Safari Sevens. Timu ya Kenya ya raga ya wachezaji saba kila upande ilikuwa nambari ya 9 katika michezo ya dunia ya wachezaji saba IRB katika msimu wa mwaka 2006.

neg:
Bendera ya Kenya
Bendera ya Kenya ina msingi katika bendera ya muungano wa kitaifa wa Kenya African . Rangi zinaashiria weusi wengi wenyeji , nyekundu ni damu iliyomwagwa wakati wa mapambano ya uhuru, na kijani kibichi ni mali asili; mikanda meupe yaliongezwa baadaye na yanasimamia amani. Ngao nyeusi, nyekundu, na nyeupe ya jadi ya Kimaasai na mikuki miwili yanaashiria ulinzi wa mambo yote yaliyotajwa hapo juu.

neg:
Utamaduni wa Nigeria
kadanda (mara nyingi inajulikana kama "mpira") ni maarufu sana kote nchini na hasa miongoni mwa vijana, Katika soka ya viwanjani na soka ya kimataifa, imesababisha mazoea ya umoja na mgawanyiko. Wafuasi wa Manchester United, klabu ya Arsenal, Liverpool na Chelsea hujigawanya mara nyingi zaidi ya ugawanyaji wa kidini na kikabila ili kushiriki katika timu za Ligi Kuu ya Uingereza Timu ya Taifa ya Nigeria inayoitwa Super Eagles, ni timu ya taifa ya Nigeria na shughuli zake huendeshwa na na Shirikisho la Soka Nigeria (NFF). Kulingana na FIFA , Nigeria imechukua nafasi ya 22 nakushikilia nafasi ya tatu ya miongoni mwa mataifa ya Afrika nyuma Kamerun (11) na Côte d'Ivoire (16). Nafasi ya juu iliwahi fika nafasi ya 5 kwenye FIFA Aprili mwaka wa 1994.
Chakula cha Nigeria hasa huwa wanga kijadi wa Afrika kama Muhogo kikwa na vilevile supu ya mboga iliyotengenezwa kutoka majani . Inayosifiwa na Wanigeria kwa nguvu yake, Garri ni poda ya Nafaka ya Muhogo ambayo inaweza kwa urahisi kuliwa kama mlo na ni bei rahisi. Kikwa aidha hukaangwa kwa mafuta au usagwa na kutengeneza viazi vilivyobondwa kama pottage yam. Maharagwe ya Nigeria , ambayo ni tofauti kabisa na mbaazi za kijani, ni maarufu sana. Nyama pia ni maarufu na Suya ya Nigeria , njia ya kuchoma nyama, ni kitamu kinachojulikana. Nyama ya kichaka, nyama kutoka porini m kama twiga pia ni maarufu. Bidhaa za mitende hutumika hutumika kama vinywaji vya zamani, Mvinyowa mtende, na Muhogo lala.
muziki wa Nigeria ni pamoja na aina ya nyimbo za jadi na muziki maarufu , baadhi ya miziki hii inajulikana duniani kote. Wanamuziki wa jadi hutumia vyombo mbalimbali, kama vile ngoma za Gongon s.
Maneno mengine ya utamaduni yanapatikana katika siri mbalimbali za Nigeria, kama vile eyo , ya Ekpe na Ekpo ya Efik / Ibibio / Annang / Igbo watu wa pwani ya kusini-mashariki ya Nigeria (Ekpe zamani siri jamii ya Ufalme Calabar - mwanzilishi wa Nsibidi ), na Edo Kaskazini. Vinyango vya Yoruba vya mbao hutumika katika siri za Gelede .

neg:
Sofapaka
Klabu ya Sofapaka , ni klabu ya mpira wa miguu yenye makao yake mjini Nairobi. Wao hucheza michezo yao ya nyumbani katika Uwanja wa Taifa wa nyayo.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Argentina
Timu ya soka ya taifa ya Argentina inawakilisha Argentina katika soka na inasimamiwa na Chama cha Soka cha Argentina (AFA), kiongozi wa soka nchini Argentina. Uwanja wa nyumbani wa Argentina ni Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti huko Buenos Aires.

neg:
Victor Wanyama
Victor Mugubi Wanyama (; alizaliwa 25 Juni 1991) ni mchezaji wa kulipwa wa Kenya ambaye anacheza kama kiungo wa kujihami kwa klabu ya Southampton na ni nahodha watimu ya taifa ya Kenya . Akiwa uwanjani, Wanyama, ni anajulikana kwa ajili ya sifa za uwanamichezo na za uongozi.

neg:
Steve Tikolo
Tikolo aliendeleza zaidi sifa yake kama “batsman” bora zaidi wa Kenya akiwa na 147 dhidi Bangladesh katika fainali ya nyara ya ICC mwaka wa 1997. Miingio hii iliwapa Kenya rasmi hali ya ODI na kuwapa Kenya nafasi kushiriki katika kombe la dunia la mwaka wa 1999 ambalo mwenyeji wake alikuwa Uingereza. Hili lilikuwa kombe lingine la dunia lenye mafanikio kwa Steve Tikolo kwani alitengeneza jozi za 50 dhidi ya India na Uingereza.

neg:
Orodha ya lugha za Kenya
Kenya ni nchi ya lugha nyingi. Lugha zake za taifa ni Kiswahili na Kiingereza. Kuna jumla ya lugha 62 zinazozungumzwa nchini Kenya (kulingana na "Ethnologue"), nyingi zikiwa za asili ya Kiafrika na baadhi za asili ya Kiasia na Mashariki ya Kati.

neg:
Kenya
Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957. Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza.

neg:
Steve Tikolo
Tikolo aliongoza timu ya kitaifa ya Kenya wakati walishiriki katika nusu fainali ya kombe la dunia la kriketi mwaka wa 2003. Hii ilikuwa mafanikio makubwa kwa nchi ya Kenya ambayo bado haijapewa hali za Test.

neg:
Kenya
Hivi majuzi, kumekuwa na mzozo wa wanariadha wa Kenya waliosaliti nchi yao na kuwakilisha nchi nyingine, hasa Bahrain na Qatar. Wizara ya michezo ya Kenya imejaribu kuzuia usaliti huu, lakini umeendelea tu, Bernard Lagat akiwa wa mwisho, akichagua kuiwakilisha Marekani. Usaliti huu, kwingi unatokana na sababu za kiuchumi au kifedha ingawa pia wanariadha wazuri wasioweza kufaulu katika timu nzuri ya taifa huona ni rahisi kufaulu kwa kukimbilia nchi nyingine.

neg:
Joe Masiga
Joseph (Joe) Masiga (anajulikana sana kama JJ Masiga ) ni mwanakandanda wa zamani wa kimataifa wa Kenya na pia mchezaji wa raga. Masiga alicheza kandanda ya klabu katika timu ya AFC Leopards, timu yenye mizizi katika magharibi ya Kenya. Masiga alistaafu kutoka michezo hodari na sasa ni daktari wa meno katika mji mkuu wa Nairobi.

neg:
National Alliance Party of Kenya
Waliungwa mkono na vyama vingine vidogo jumla 13. Mwanzoni walitumia jina la "National Alliance for Change" (NAC) lakini chama kilitwa rasmi NAK.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ufaransa
Rangi ya timu ni rangi ya bluu, nyeupe na nyekundu, Ufaransa inajulikana kwa bidii kama Les Bleus (The Blues). Kundi la Ufaransa ni wamiliki wa Kombe la Dunia, na kushinda Kombe la Dunia ya FIFA 2018 Julai 15, 2018.

neg:
Kenya
Wakati wa michezo ya Olimpiki ya Beijing Kenya ilishinda medali 6 za dhahabu, 4 za fedha, 4 za shaba na kulifanya taifa lililofaulu sana barani Afrika katika michezo ya Olimpiki ya mwaka 2008. Wanariadha wapya walitambulikana, kama Pamela Jelimo, mshindi wa medali ya dhahabu katika mbio za mita 800 kwa wanawake aliyejitahidi na kushinda tuzo la Golden League, na Samuel Wajiru aliyeshinda mbio za masafa marefu kwa wanaume.

neg:
Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Baadaye mpisho unaotumika hivi sasa ulijengwa upande wa pili wa ujia wa ndege na uwanja ulibadilishwa jina na kuitwa Uwanja wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta. Mpisho ule wa awali mara kwa mara huitwa uwanja wa Zamani wa Embakasi na hutumiwa na kikosi cha Kenya cha wanajeshi wa hewa.

neg:
Daniel Agina
Ameichezea timu ya kandanda ya kitaifa ya Kenya na katika ligu kuu ya Kenya ameichezea klabu ya Tusker FC na kuwasaidia kushinda mataji mawili ya ligi na mawili katika michuano ya Afrika ya Mashariki na ya Kati.

neg:
Historia ya Kenya
Mwezi Juni mwaka wa 1982, bunge lilirekebisha katiba na kufanya rasmi Kenya kuwa nchi ya chama kimoja.

neg:
Historia ya Kenya
Wakikuyu waliamua kuanzisha chama chao cha kwanza cha harakati za kisiasa ambacho kiliitwa Young Kikuyu Association. Kiongozi wake alikuwa Harry Thuku. Sababu nyingine ya kuanzishwa kwa chama hiki ni kwamba Waafrika hawakuwa na mwakilishi katika siasa. Chama hicho kilianzishwa mwaka wa 1921. Baadaye jina la chama lilibadilishwa likawa Kenya African Union (KAU), shirika la kitaifa lilodai kuingia katika nchi iliyomilikwa na walowezi. Mwaka 1947, urais wa chama hiki ulitolewa kwa Jomo Kenyatta.

neg:
Antoine Hey
Aliteuliwa meneja wa Liberia mnamo Februari 2008. Mnamo Februari 2009 , aliteuliwa kocha wa timu ya taifa ya Kenya.

neg:
James Siang'a
Siang'a alicheza kama mlinda lango na alicheza katika kiwango cha kimataifa kwa timu ya kitaifa ya Kenya.

neg:
Ulinzi Stars
Ulinzi Stars ni klabu ya Kenya iliyo na makao yake katika mji wa Nakuru.

neg:
Oscar Fanuel Joshua
Oscar amewahi itwa katika kikosi cha timu ya Taifa ya Tanzania huku akicheza michezo 14 ya Timu ya taifa ya Taifa stars mchezo wa mwisho kucheza Oscar wa timu ya Taifa ulikuwa ni mchezo kati ya Taifa Stars dhidi ya Misri Taifa stars ikifungwa 3 bila mchezo huo

neg:
Robert Mambo
Mambo Mumba amecheza mechi 50 za kimataifa na ameifungia timu ya taifa ya Kenya mabao 15. Alishiriki katika Kombe la Mataifa ya Afrika ya mwaka wa 2004. Mambo Mumba ndiye alikuwa nahodha wa timu ya taifa ya Kenya, baada ya kustaafu kwa Musa Otieno ambaye kwa sasa anaichezea klabu ya Cleveland City Stars nchino Marekani.

neg:
Orange Democratic Movement
Baada ya farakano kutokea suala la jina likajitokeza. Kundi la Raila likawa kubwa zaidi. Lakini ofisi ya Msajili Mkuu wa Kenya ilidai kuwa haijapokea habari za wenye cheo waliochaguliwa hivyo jina la ODM-Kenya likabaki mkononi wa watu waliokuwa upande wa Musyoka. Hapa kundi la Raila likaanza majadiliano na wakili Imanyara aliyekabidhi jina la "ODM" kwao.. Inasemekana ya kwamba kambi la Odinga lililipa mamilioni kadhaa kwa jina hili..

neg:
Raila Odinga
Raila anajulikana kama mpenzi wa mpira wa miguu aliyeshiriki mara nyingi katika timu ya Bunge la Kenya. Anapenda kutazama michezo uwanjani. Katika hotuba zake alichukua mara nyingi nafasi ya mtangazaji wa redio akilinganisha siasa na mchezo wa mpira.

neg:
Peter Kenneth
Alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa Shirikisho la Soka Kenya mnamo 1996 nafasi ambayo alihudumia mpaka mwaka wa 2000.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Jibuti
Kandanda ilianzishwa nchini Jibuti kabla ya Uhuru kutoka Ukoloni, huku ikichezwa san asana na Majeshi wa Kifaransa. Huku eneo hilo enzi hizo likiitwa French Somaliland, walikuwa wakishiriki katika mijuano ya kufuzu kwa Kombe la Dunia la FIFA kutoka 1930 hadi 1974. Hata hivyo hawakuwahi kufuzu kwa kombe hilo hata mara moja. Baada ya Uhuru mnamo 1977, Jibuti ilishirikishwa katika Kombe la Mataifa Bingwa Barani Afrika lakini matokeo yake yalikuwa duni.

neg:
Mumias Sugar FC
Mumias Sugar FC ilikuwa klabu ya kandanda nchini Kenya iliyoanzishwa mwaka wa 1977 na makao ilikuwa mjini Mumias. Uwanja wake wa nyumbani ulikuwa Mumias Sports Complex. Ilikuwa mwanachama wa zamu wa divisheni ya juu zaidi katika kandanda ya Kenya, lakini klabu hii ilivujwa katikati mwa msimu wa 2007

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ujerumani
Timu ya soka ya taifa ya Ujerumani ni timu ya soka ya mpira wa miguu ambayo imewakilisha Ujerumani katika mashindano ya kimataifa tangu mwaka 1908.
Timu hii inaongozwa na Chama cha Soka cha Ujerumani, kilianzishwa rasmi mwaka 1900. Mwishoni mwa Kombe la Dunia la FIFA la mwaka 2014, Ujerumani ilipata kiwango cha juu zaidi cha Elo cha timu yoyote ya soka ya kitaifa katika historia na pointi 2205.

neg:
Mbwana Samatta
Mbwana Aly Samatta (amezaliwa Dar es Salaam, 7 Januari 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini Tanzania ambaye anacheza kama mshambuliaji katika klabu ya Genk ya nchini Ubelgiji na ni nahodha wa timu ya taifa ya Tanzania.

neg:
Benki Kuu ya Kenya
Benki Kuu ya Kenya ilianzishwa mwaka 1966 baada ya Kufutwa kwa East Africa Currency Board (EACB).

neg:
Nairobi fly
Jina la Nairobi linakwenda au Kenya kuruka hutumika kwa aina mbili za beetle ambazo huishi Afrika Mashariki, Paederus eximius na Paederus sabaeus.

neg:
Kenya National Bureau of Statistics
Kenya National Bureau of Statistics (kifupi: KNBS; Taasisi ya Kitaifa ya Takwimu ya Kenya) ni taasisi ya serikali ya Kenya iliyopewa kazi ya kutunza takwimu za nchi hii

neg:
Violet Barasa
Violet Awindi Barasa (alizaliwa 21 Juni 1975, katika kijiji cha Sikhendu , Wilaya ya Bungoma, nchini Kenya na alifariki 12 Februari 2007, Webuye) alikuwa mchezaji wa voliboli wa Kenya. Jina lake la kiasili pia huandikwa Baraza .
Alikuwa nahodha wa muda mrefu wa timu ya wanawake ya kitaifa ya voliboli ya Kenya. Baraza alishiriki akiwa kwenye yimu ya Kenya katika michezo ya olimpiki ya 2000 na 2004 , mara tatu kwenye Kombe la Dunia la Voliboli na kwenye mapambano kadhaa ya bara Afrika. .
Alikuwa miongono mwa Wakenya wachache kucheza voliboli ya kulipwa katika nchi za ng'ambo, akichezea kilabu cha Al-Ahly nchini Misri, Vileo na Unic-Romania nchini Romania, Panellinios nchini Ugiriki na Chuo Kikuu cha Dicle nchini Uturuki .
Alifariki mnamo Februari 2007 katika Hospitali ya Wilaya ya Webuye na sababu za kifo chake hazikuwekwa wazi. Wakati wa kifo chake, alikuwa bado mchazaji wa kawaida na kilabu cha voliboli cha Kenya Commercial Bank ,ingawa alikuwa amechujwa kwenye kikosi cha kitaifa.
Alikuwa ameoleka kwa Kenneth G. Kimani, aliyezaliwa katika kata ndogo ya t Karatun, kata ya Ndarugu ,wilaya ya Kiambu , taarafa ya Gatundu katika Mkoa wa Kati. Alisomea shule ya msingi ya Ndarugu na kisha kijiunga na shule ya upili ya Muhoho, na kisha baadaye kujiunga na Chuo kikuu cha Jomo Kenyatta ,Juja.
Ken kama mkewe, alikuwa miongoni mwa Wakenya wachache kucheza voliboli ya kulipwa katika mataifa ya ng'mbo ,akichezea Panellinios nchini Ugiriki Chuo Kikuu cha Dicle nchini Uturuki .
Kenneth na Awindi hawakuwa na mtoto.
Ken sasa ndiye msimamamizi wa GTN (Gospel Television Network)

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Marekani
'Timu ya kitaifa ya soka ya Marekani, iitwayo "The Yanks" , ni timu ya taifa ya Marekani na imedhibitiwa na United States Soccer Federation. Wao hawajawahi kuhitimu kucheza katika Kombe la Dunia.

neg:
Kaizer Chiefs F.C.
Kaizer Chiefs ilianzishwa mwaka wa 1970 muda mfupi baada ya kurejea kwa Kaizer "Chincha Guluva" Motaung kutoka Marekani ambako alicheza kama mshambuliaji wa klabu ya Atlanta Chiefs ya Ligi ya Soka ya Amerika Kaskazini (NASL).
Watu wengine kadhaa wamecheza majukumu muhimu katika malezi na ukuaji wa Chiefs, pamoja na marehemu Gilbert Sekgabi, Clarence Mlokoti, China Ngema, na Ewert "The Lip" Nene.
Kaizer Chiefs –pia inajulikana kama Amakhosi na mashabiki wake-ilikuwa moja ya klabu za kwanza kugeuka kuwa klabu ya utaalamu kikamilifu. Makao yao makuu ni "Kaizer Chiefs V" illage, katika sehem ya Naturena, kilomita sita kusini ya Johannesburg.
Mbali na rekodi yake ya kuvutia ya mataji 80 katika miaka 36, Chiefs pia wameweka vigezo katika udhamini wa soka ya mitaa.
Msimu wa 2001/2002 ilikuwa moja ya misimu bora ya klabu hii, kwani lilishinda nyara nne kuu katika miezi minne. Nyara hizi zilijumuisha Vodacom Challenge, BP Top Eight, kombe la Coca-Cola, na kombe la CAF la mabingwa, pia inajulikana kama "kombe la Mandela."
Kwa kulishinda Kombe la Mandela, Chiefs walikwenda kucheza na mabingwa wa wakati huo wa ligi ya mabingwa ya CAF, Al-Ahly ya Misri katika kombe la Super. Mwezi Aprili 2002, mafanikio ya Kaizer Chiefs yalitambuliwa kwa kuchaguliwa kama "Klabu ya CAF ya Mwaka."
Katika msimu wa 2003/2004 Chiefs walipewa tuzo la Fair Play katika Kombe la Amani nchini Korea Kusini. Chiefs walikamilisha msimu kama mabingwa wa ligi kwa kushinda PSL kwa mara ya kwanza katika historia yao.
Katika msimu wa soka wa 2004/2005, Chiefs waliwapita viongozi wa muda mrefu wa ligi hiyo (Orlando Pirates) katika mechi ya mwisho ya msimu kutetea taji lao la PSL. Chini ya uongozi wa kocha mwenye asili ya Kiromania, Ted Dumitru, mshambuliaji wa Zambia, Collins Mbesuma, alikuwa na msimu wa kuvunja rekodi kwa kufunga mabao 35 katika mashindano yote.
Ushiriki wa Kaizer Chiefs katika mashindano ya Afrika ulisimamishwa na marufuku ya Shirikisho ya Kandanda ya Afrika (CAF). Hata hivyo, Kaizer Chiefs itarejea mashindanoni kombe la kila mwaka la Vodacom Challenge ambayo itajumuisha Kaizer Chief na Orlando Pirates pamoja na klabu ya Ulaya itakayoalikwa. Chiefs wameshinda kombe la Vodacom Challenge mara 4 tangu kuanzishwa kwake. Waliicharaza timu changa ya Manchester United mwaka wa 2006 na kushinda nyara hiyo.
Manmo Machi 2007, kocha Ernst Middendorp aliiacha klabu ya Chiefs. Mara moja klabu lilimwajiri kocha wa zamani wa Orlando Pirates Kostadin Papic kwa salio la msimu wa 2006/07.
Muhsin Ertugral alirudi msimu wa 2007/2008 kuanza hisabu yake ya pili na Chiefs kwa kuwa tayari ameikocha "Glamour of Soweto Boys" kuanzia mwaka wa 1999 hadi 2003.

neg:
Tusker (pombe)
Tusker FC ni klabu inayomilikiwa na East African Breweries. Makao yake mjini Nairobi, Kenya. Ni klabu tatu bora zaidi nchini Kenya ikiwa imechukua ubingwa mara nane ya ligi ya michuano ya Kenya na mara tatu kikombe cha Kenya. Pia, imeshinda mara nne katika kombe la klabu la CECAFA Afrika .

neg:
AFC Leopards
AFC Leopards SC , mara nyingi hujulikana kama "AFC" au "the Leopards," ni klabu ya soka, mjini Nairobi, ambayo ilianzishwa mwaka wa 1964. Jina lake lingine ni "ingwe" ( "chui" katika lugha ya Kiluhya), ni klabu maarufu na ya kitamaduni ya Kenya na uwanja wake wa nyumbani ni Uwanja wa Taifa wa Nyayo, ambayo ina nafasi ya watu 30000. Licha ya kuwa na makao katika mji mkuu, Nairobi katika sehemu ya kusini mashariki, ushabiki wake kwa wingi hutoka mkoa wa magharibi. Timu huvalia jesi nyeupe , vinyasa vyeupe na soksi za bluu na wakati mwingine na shati yenye rangi ya bluu na nyeupe; nguo mbadala ni jesi nyekundu na vinyasa vyeupe. Mpinzani wake wa jadi ni Gör Mahia; makabiliano yao hufurahisha sana, na kutokana na mapenzi ya mashabiki makabiliano ya hawa wawili huchukuliwa kama "derby" maarufu na makali zaidi katika kanda. AFC inachukuliwa kama timu hatari ya Afrika ya mashariki, ya kati na ya kusini kwa sababu ya mechi nyingi ambazo imecheza barani na utawala wake katika michuano ya klabu ya CECAFA, kwa kuongezea wachezaji wake wazuri.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Senegal
Timu ya soka ya taifa ya Senegal, inayojulikana kama "Lions of Teranga", ni timu ya taifa ya soka kutoka Senegal inayosimamiwa na Fédération Sénégalaise de Football.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
113. Jamhuri ya Kenya

neg:
Freestyle Football Tanzania
FFT kabla ya kuwa chombo kilikuwa kinatambulika kama Chama cha uchezeaji wa mpira wa miguu wa Tanzania - TFFA (Tanzania Freestyle Football Association) , hivyo kilijulikana rasmi na serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mnamo Julai 19, 2015 kama FFT (Freestyle Football Tanzania).. FFT iliweza kusajili klabu ya kwanza iitwayo Genius MP. Morison Mosses Jumanne ndiye rais wa awamu ya I ya FFT na mwenyekiti wa klabu ngazi ya taifa na Pascal Chang'a ndiye makamu wa rais wa awamu ya I ya FFT na makamu mwenyekiti wa klabu ngazi ya taifa tangu Julai 19, 2015.
Ni klabu mama ya mchezo wa kuchezea mpira wa miguu yenye jukumu na mamlaka ya kusimamia, kuendesha na kuratibu mchezo huu. Ilianzishwa 2015 na kusajiliwa Aprili 27, 2016 kwa kupewa namba ya usajili NSC 11410. Klabu ina uhusiano na shirikisho la ulimwengu ambalo balozi wake mkuu ni Ronaldinho Gaucho. Waanzilishi ni Morison Mosses Jumanne na Pascal Chang’a.

neg:
Shilingi ya Kenya
Shilingi ya Kenya (KES au Ksh) ni fedha za Kenya. Shilingi moja imegawanywa kwenye senti mia moja.

neg:
Wasuba (Kenya)
Kundi la Suba au Suna ndilo kabila la Wasuba na waliingia Kenya kutoka eneo la Mara, Tanzania. Ingawa Wasuba huchukuliwa kama kabila, wao ni kabila dogo tu lililokuwa chini ya kabila kubwa la Wagirango lililowajumuisha pamoja na makabila mengine madogo kama vile Wategi na Wagire. Kwa hiyo basi wao hujulikana pia kama Wasuba-Girango au Wasuna-Girango.

neg:
National Alliance Party of Kenya
Vikundi vyote viwili vya NAK na LDP vikaamua kuungana kwa jina la "National Rainbow Coalition". Vyama vya NAK havikushikamana tena pamoja katika uchaguzi lakini vyama vyote vilipatana kuepukana na mashindano kato yao hata vikipeleka wagombea kwa jina la kila chama.

neg:
LDP (Kenya)
Punde baada ya kuingia LDP viongozi walianza majadiliano na maungano wa upinzani National Alliance of Kenya (NAK) yaliyounganisha chama cha DP chini ya Mwai Kibaki na vyama vidogo vingine kama NPK ya Charity Ngilu na FORD-Kenya ya Michael Wamalwa. NAK na LDP walipatana kugombea uchaguzi pamoja kwa jina la National Rainbow Coalition (NARC). Kibaki aliteuliwa kuwa mgombea wa urais na Odinga aliahidiwa atakuwa waziri mkuu baada ya sahihisho la Katiba.

neg:
Lucy Chege
Lucy Chege (amezaliwa [[15 Novemba]) ni mchezaji wa voliboli kutoka nchini [[Kenya]]. Amekuwa nahodha ya timu ya kitaifa ya wanawake ya Kenya ya voliboli.. Ameshiriki katika [[Kombe la Dunia la Voliboli]]. Nchini Kenya,anachezea kilabu cha voliboli cha [[Kenya Pipeline]].

neg:
Victor Wanyama
Wanyama alishiriki katika uzalishaji wa filamu fupi kuhusu soka nchini Kenya iitwayo Mdudu Kijana, imeandikwa na kuongozwa na mwigizaji Ella Smith.
Wanyamaa anatoka kwenye familia ya wanamichezo. Kaka yake McDonald Mariga anachezea Parma Fc, pia kama mchezaji wa kiungo cha kati, Kaka zake wengine Thomas na Sylvester Wanyama, pia ni wachezaji katika Ligi ya Kenya. Baba yake, Noah Wanyama, alikuwa mchezaji wa AFC. Leopards katika miaka ya themanini(1980), na dada yake Mercy ni mtaalamu wa mpira wa kikapu huko Marekani.

neg:
Kenya
Kulingana na katiba, mwaka 2002 Moi hakuruhusiwa kuwania urais tena, na Mwai Kibaki wa chama cha upinzani cha "National Rainbow Coalition" — NARC akachaguliwa kuwa rais. Uchaguzi huo ulitambulikana kuwa wa kidemokrasia na wachunguzi wa humu nchini na wa kimataifa na hivyo kuwa chanzo cha mageuzi makubwa ya kidemokrasia nchini Kenya.

neg:
Ulinzi Stars
Ulinzi Stars ni klabu inayohusishwa na Jeshi la Kenya huku wachezaji wao wengi wakiwa wanajeshi. Wao hushindana katika ngazi ya juu ya ligi, Ligi Kuu ya Kenya. Timu hii imekuwa mabingwa wa Kenya mara tatu; mwaka wa 2003,wa 2004, na wa 2005 . Hii ilifanya kuwa timu ya tatu katika Ligi Kuu ya Kenya kuwa mabingwa kwa miaka mitatu mfululizo, baada ya AFC Leopards na Gör Mahia. Ulinzi Stars hucheza mechi zao katika Uwanja wa Afraha,[Nakuru]. Hapo zamani, makao ya klabu hiyo ilikuwa katika mji wa [Thika], lakini imehamia mji wa [Nakuru] tangu msimu wa 2004/05.Mechi zao zote za nyumbani wamekuwa wakicheza katika Uwanja wa Afraha, [Nakuru].

neg:
Mlima Kenya
Mwaka 1963, katika siku ya uhuru wa Kenya, Kisoi Munayo alikita bendera ya Kenya juu ya mlima. Mwaka 1997, mlima Kenya uliteuliwa kuwa eneo la urithi wa dunia na UNESCO.
Hifadhi ya Taifa ya Mlima Kenya, ilianzishwa mwaka 1949. Inahifadhi eneo linalozunguka mlima. Awali ilikuwa hifadhi ya misitu. Tangu Aprili 1978 eneo limeteuliwa kama Hifadhi ya Mazingira ya dunia UNESCO .

neg:
Salomon Kalou
Ametajwa katika kikosi cha taifa cha Cote d'Ivoire mara kadhaa, Hata hivyo yeye alikataa kuiwakilisha timu hiyo hadi tarehe 6 Februari 2007 wakati alicheza mechi yake ya kwanza ambayo ilikuwa ya kirafiki dhidi ya Guinea, ambayo ”The Elephants”,kama timu hiyo ya Ivory Coast inavyojulikana, ilishinda 1-0. Pia aliiwakilisha timu ya Ivory Coast katika kombe la mataifa barani Afrika na alifunga bao muruwa dhidi ya Nigeria, ambao walitarajiwa kuishinda kombe hilo, katika mechi ya ufunguzi.

neg:
Nembo ya Kenya
Nembo ya Kenya huonyesha simba wawili wanaoshika mishale na ngao ya Maasai. Ngao huoneyesha rangi za taifa zilizogawanyika katika sehemu nne.Sehemu nyekundu huonyesha jogoo anayeshika shoka; hii humaanisha maisha bora.
Ngao na simba wamesimama juu ya Mlima Kenya. Chini ya ngao kimeandikwa Harambee.

neg:
Kenya Airways
Kenya Airways ni kampuni ya ndege ya taifa ya Kenya yenye makao makuu jijini Nairobi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1977 baada ya kuvunjika kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki kulikopelekea kuvunjika kwa "East African Airways". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Afrika, Ulaya na India. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Afrika kuliko kampuni yoyote barani Afrika. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Kenya mpaka mwaka 1996.

neg:
Mathare United
Mathare United ni klabu ya kandanda nchini Kenya yenye makazi katika mtaa wa mabanda wa Mathare katika mji mkuu wa Nairobi. Wao ni mwanachama wa zamu wa ligi kuu ya Kenya katika kandanda ya Kenya. Uwanja ambao wao hutumia kwa mechi zao za nyumbani ni Moi International Sports Centre. Klabu hii ilianzishwa mwaka wa 1994 kama klabu ya utaalamu kwa Mathare Youth Sports Association (MYSA) (ambayo ilianzishwa mwaka wa 1987).
Mwaka 1996 klabu hii ilishinda ligi ya mkoa wa Nairobi na kupandishwa hadi ligi ya National Super League.
Mathare United ilishinda Kombe la Kenya mwaka wa 1998, wakati bado walikuwa wanasakata kabumbu ya katika divisheni ya pili. Klabu hii imekuwa katika Ligi ya kuu ya Kenya tangu mwaka wa 1999. Klabu hii ilishinda tena Kombe la Kenya kwa mara ya pili mwaka wa 2000.
Mpango unaoendelea wa vijana wa MYSA imewatengeneza wachezaji wengi wa Kenya, kwa mfano Dennis Oliech. Mwennyekiti wa Mathare United ni Bob Munro.
Timu ya vijana ya Mathare United, Mathare Youth ilipandishwa ngazi katika ligi kuu ya Kenya mwaka wa 2005. Mathare Youth inaendeshwa kama klabu ya kandanda tofauti.

neg:
National Development Party of Kenya
National Development Party (NDP) ilikuwa chama cha kisiasa nchini Kenya. Ilikuwa maarufu kama chama cha Waluo hasa tangu 1994 hadi kuungana na KANU mwaka 2001.

neg:
Kenya
Mnamo Desemba 2002, Wakenya walifanya uchaguzi uliokuwa wa kidemokrasia na uwazi ambao kwa kiasi kikubwa uliamuliwa kuwa huru na wa haki na wachunguzi wa kimataifa. Uchaguzi wa mwaka huo ulikuwa mwanzo mpya na uliiletea Kenya mabadiliko makuu ya kisiasa yaliyowezesha chama cha Kenya African National Union (KANU), kilichokuwa kimeitawala nchi tangu uhuru, kukabidhi kwa amani mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARK), uliokuwa muungano wa vyama vingi.

neg:
Macdonald Mariga
Mariga alianza kucheza kambumbu na timu ya Ulinzi Stars kabla kuhamia timu ya Pipeline FC. Mariga alikuwa mojawapo wa wachezaji wa timu ya 'Golden Boys' katika shule ya upili ya Kamukunji. Alishirkiana humo na mwenzake katika timu ya taifa ya Kenya Dennis Oliech ambaye anachezea klabu ya Auxerre, Ufaransa.Timu yao ya 'Golden Boys' ilishinda Kombe la Mabingwa wa Taifa miaka mbili mfululizo(2002 na 2003).

neg:
Kenya African National Union
Katika uchahguzi wa 1963. KANU ilishinda vyama vya KADU na APP na kupata ruhusa ya kuunda serikali huru ya kwanza nchini Kenya. Mwaka iliyofuata wabunge wa hivi vyama walivuka sakafu na kujiunga na KANU. Kenya ikawa nchi ya utawala wa chama kimoja, yaani defacto. Mambo yaliendelea hivo hivo, isipokuwa muda mfupi kutoka 1966-69, mpaka 1982 mwaka katiba ya Kenya iliharirishwa kulingana na mfumo wa chama kimoja na KANU kuwa chama cha kisiasa cha pekee yaani dejure. Vyama vingine vilipigwa marufuku. Hali hii ilidumu hadi 1991 wakati serikali ya Moi ililazimishwa kukubali vyama vingi na badiliko la katiba tena.

neg:
Bendera ya Kenya
Bendera ya Kenya imejikita kwenye bendera nyeusi juu ya nyekundu juu ya kijani ya chama cha KANU, chama cha siasa kilichoongoza mapambano ya uhuru wa Kenya. Baada ya uhuru, mikanda meupe, inayoashiria amani na umoja, na ngao zikaongezwa.

neg:
Party of National Unity (Kenya)
Party of National Unity (kifupi: PNU) au Chama cha Umoja wa Kitaifa ni muungano wa vyama vya kisiasa nchini Kenya ulioanzishwa tarehe 16 Septemba 2007 kabla ya uchaguzi mkuu wa rais na bunge. Kusudi lake lilikuwa kuunganisha vikundi vyote vilivyosimama upande wa rais Mwai Kibaki aliyejiandaa kugombea urais mara ya pili dhidi ya upinzani wa Orange Democratic Movement (ODM).

neg:
Allan Wanga
Katika mwaka wa 2005 alijiunga na Lolwe FC ,iliyo na makao yake Kisumu, ikishirki katika Ligi ya Nationwide(ligi ya zamu ya pili nchini Kenya) Ingawaje, alibaki timu hiyo kwa miezi tatu tu kwa kuwa ligi hiyo ilifungwa ili kuimarishwa na kujengewa miundombinu. Alitengewa mpango wa kujiunga na timu ya Agro Chemical lakini mpango huo haukufaulu kwa kuwa Wanga alitishiwa na wachezaji wa Agro Chemical waliohofia kupoteza nafasi yao katika timu. Yeye,kisha,akaenda nyumbani alikoshawishiwa na mama yake ,Noel, kujiunga na jeshi. Yeye alianguka mtihani wa jeshi lakini akapata nafasi na timu ya Sher Karuturi,mojawapo ya klabu katika Ligi Kuu ya Kandanda nchini Kenya. Alipokuwa akisubiri mkataba na klabu,ndugu yake,Richard,alimtafutia kazi nchini Canada.Allan alijiunga na kaka yake Nairobi ili kuandaa mipango ya kazi hiyo lakini hakufanikiwa kuipata.

neg:
Dennis Oliech
Alianza kucheza mechi ya kimataifa katika Timu ya Taifa ya Kenya na ilikua dhidi ya timu ya Nigeria na mechi hiyo walifungwa 3-0.

neg:
East African Breweries
Kilabu kilikuwa kinajulikana kama "Kenya Breweries" hadi mwaka wa 1999 wakati kilibadilisha jina hadi la sasa. Tusker FC uwanja mbili wa kuchezea wa nyumbani, Moi International Sports Centre na Ruaraka Sports Ground.

neg:
Jomo Kenyatta
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni "Mkuki wa Moto" (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata.

neg:
Majeshi ya Ulinzi ya Kenya
Vitengo vilivyokuwa vya King's African Rifles vilifanywa kuwa Vikosi vya Jeshi la Kenya na serikali huru ya Kenya ikapewa uwezo wa kuteua majina ya vitengo itakavyo kuanza thenashara alfajiri 12 Disemba 1963. Hivyo 3 KAR, 5 KAR, na 11 KAR vikawa 3 Kenya Rifles, 5 Kenya Rifles, na 11 Kenya Rifles mtawalia. Mabadiliko ya King's African Rifles Kenya Vikosi vya Kijeshi juu ya usiku wa manane wa tarehe hiyo ilikuwa hatua kubwa katika msingi wa leo wa vitengo vya Jeshi la Kenya.

neg:
Historia ya Kenya
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.

neg:
Uwanja wa Nyayo
Uwanja wa kitaifa wa Nyayo ni uwanja wa azma tofauti tofauti mjini Nairobi, Kenya. Iko karibu na kituo cha mji. Uwanja huu unaweza kushikilia watu elfu thelathini na ulijengwa mwaka wa 1983. Hivi sasa hutumiwa zaidi kwa mechi ya kandanda. Klabu maarufu ya AFC Leopards huchezea mechi zao mengi za kinyumbani huko. Uwanja huu pia hutumika kwa Riadha na sherehe mbalimbali. Vifaa vingine katika uwanja wa nyayo ni pamoja na Gym na mita hamsini ya pahali pa kuogelea.
Kukamilika kwa uwanja wa nyayo ulipatia Kenya nafasi ya kuwekwa katika jamii ya Mataifa yalioalikwa
kushindania kuandaa michezo ya nne ya Pan African games mwaka wa 1987. Kenya ilinyakua nafasi hii na kuipa sifa kimataifa. Hivi uwanja wa kitaifa wa nyayo ulisababisha kujengwa kwa uwanja wa kimataifa wa Moi.
Uwanja wa nyayo ulibadilishwa jina na kuwa uwanja wa kitaifa wa coca cola, baada ya kampuni hii ya kimataifa kushinda haki za kuipa jina mwezi wa februari 2009. Mpango huo alikuwa wa thamani ya dola milioni 1.5,
na kampuni hii ya coca cola ingeweza kuipa jina, na kuirekebisha kwa miaka mitatu. Miezi mitatu tu baadaye, Coca Cola ilijiondoa kutoka kwenye mkataba, kwa sababu serikali ya Kenya ilitaka jina ya uwanja uwe uwanja wa kimataifa wa nyayo coca cola.
Makao makuu ya Shirikisho la Soka Kenya na Athletics Kenya, iko uwanja mkuu wa Nyayo.
Yafuatayo ni orodha kina ya miundombinu katika uwanja;
Miundo mikuu

neg:
Bendera ya Kenya
Rangi za bendera zimebuniwa na Hifadhi ya Taifa ya Kenya.

neg:
Tusker FC
Klabu hii inamilikiwa na East African Breweries na jina lake linahusu "Tusker" bia ya kusisimua na ambayo inajulikana sana ya kampuni hii. Klabu hii ilikuwa inajulikana kama Kenya Breweries hadi mwaka wa 1999, wakati ambapo jina lake la sasa lilianzishwa. Tusker FC ina uwanja mbili ambazo hutumia kwa mechi za nyumbani, Moi International Sports Centre na Ruaraka Sports Ground.

neg:
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Afrika Kusini
Kandanda iliwasili kwa mara kwanza nchini Afrika Kusini kupitia ukoloni mwishoni mwa karne ya kumi na tisa, kwani mchezo huu ulikuwa maarufu miongoni mwa askari wa Uingereza. Kuanzia siku za mwanzo wa mchezo huu nchini Afrika Kusini hadi mwisho wa ubaguzi wa rangi, kandanda ya kupangwa iliathiriwa na mfumo wa nchi wa ubaguzi wa rangi. Shirikisho la Kandanda la Afrika Kusini (FASA-Football Association of South Africa) lililokuwa la wazungu pekee wakati huo, lilianzishwa mwaka wa 1892, wakati Shirikisho la Kandanda la Kihindi la Afrika Kusini (SAIFA- South African Indian Football Association), Shirikisho la Kandanda la Bantu la Afrika Kusini (SABFA- South African Bantu Football Association) na Shirikisho la Kandanda la Rangi la Afrika Kusini (SACFA- South African Coloured Football Association) yalianzishwa katika miaka ya 1903, 1933 na 1936 mtawalia.
Afrika Kusini ilikuwa moja kati ya mataifa nne ya Afrika kuhudhuria mkutano wa FIFA wa mwaka wa 1953, ambapo wote wanne walidai, kushinda, uwakilishi kwenye kamati FIFA. Hivyo mataifa haya manne (Afrika Kusini, Ethiopia, Misri na Sudan) zilianzisha Shirikisho la kandanda la Kiafrika (Confederation of African Football-CAF) mwaka wa 1956, [5] na mwakilishi wa Afrika Kusini, Fred Fell, alihudhuria mkutano wa kwanza kama mwanachama mwanzilishi. Ilkuja kuwa wazi kuwa katiba ya Afrika Kusini ilipiga marufuku timu zenye wachezaji wa rangi tofauti kutoshiriki katika mchezo ya ushindani na hivyo basi wangeweza kutuma tu aidha ni timu ya Waafrika pekee au timu ya Wazungu pekee kwa Kombe la Mataifa ya Afrika ya mwaka wa 1957 iliyopangwa. Hii ilikuwa haikubaliki kwa wanachama wengine wa Shirikisho na Afrika Kusini ilipigwa marufuku kutoshiriki kwenye mashindano hayo, hata hivyo baadhi ya vyanzo vilisema kwamba walijiondoa kutokana na hiari yao.
Katika mkutano wa pili wa CAF mwaka wa 1958 Afrika Kusini walifukuzwa rasmi kutoka kwa CAF. Wazungu(FASA) waliandikishwa kwa FIFA katika mwaka huo huo, lakini mnamo Agosti 1960 Afrika Kusini ilipewa muda wa mwaka mmoja kuzingatia kanuni za kutobagua rangi za FIFA. Mnamo 26 Septemba 1961 katika mkutano wa kila mwaka wa FIFA, Shirikisho la Afrika Kusini lilipigwa marufuku rasmi kwa muda kutoka FIFA. Sir Stanley Rous, rais wa Shirikisho la Kandanda la Uingereza na mtetezi wa uanachama wa FIFA wa Afrika Kusini, aliteuliwa kama rais wa FIFA siku chache baadaye. Rous alikuwa na uhakika kwamba michezo, na FIFA hasa, haipaswi kujihusisha katika masuala ya kisiasa na dhidi ya upinzani mkali. Aliendelea kupinga majaribio kufukuza Afrika Kusini kutoka FIFA. Marufuku hiyo ilitupiliwa mbali mnamo Januari 1963 baada ya Rous kuitembelea Afrika Kusini kuchunguza hali ya mpira nchini.
Rous alitangaza kuwa iwapo marufuku haitatolewa, kandanda nchini Afrika Kusini ingekomeshwa, ikiwezekana kwa uhakika hakungekuwa na ahueni. Mkutano uliyofuata wa FIFA mnamo Oktoba 1964 ulifanyika katika mji mkuu wa Tokyo na ulihudhuriwa na wawakilishi wengi wakubwa kutoka mashirika ya Afrika na Asia na hapa kusimamishwa kwa uanachama wa Afrika Kusini kulipitishwa tena. Mwaka wa 1976, baada ya uasi ya Soweto, walifukuzwa rasmi kutoka FIFA.
Mwaka wa 1991, huku mfumo wa ubaguzi wa rangi ukianza kupotea, shirikisho mpya ya kandanda ya Afrika Kusini ya watu wa rangi tofauti ilianzishwa na ikaandikishwa na FIFA. Mnamo 7 Julai 1992, timu ya kitaifa ya Afrika Kusini ilicheza mechi yake ya kwanza kwa miongo miwili, na kuicharaza Kamerun 1-0. Afrika Kusini walishiriki katika kombe la dunia la miaka ya 1998 na 2002, lakini walishindwa kufuzu kutoka kwa makundi yao mara zote mbili. Walikuwa mwenyeji (na washindi) wa Kombe la Mataifa ya Afrika ya mwaka wa 1996 na watakuwa mwenyeji Kombe la Dunia wa mwaka wa 2010, tiafa ya kwanza barani Afrika kufanya hivyo.
Afrika Kusini walishindwa kuvutia wafuasi wa nchi yao kwa kutofunga bao katika Kombe la Mataifa ya Afrika la 2006. Kufuatia maonyesho mabaya na mchezo mbaya katika shindano hilo iliamuliwa kwamba ilikuwa ya kukodisha meneja mwenye uzoefu zaidi kulikuwa muhimu. Uvumi ulianza kuruka, kabla ya mwaka wa 2006, kuwa kocha wa Uingereza, Sven-Göran Eriksson ndiye mtu aliyefaa kupewa kazi hiyo, na SAFA ilifaa kumlipa kitita cha randi milioni 30 kusaidia Bafana-Bafana katika utukufu mwaka wa 2010. Hata hivyo habari hiyo imekataliwa. Hivi karibuni zaidi kocha wa zamani wa Brazili Carlos Alberto Parreira alikubali kazi hiyo. hiyo. Alisaini mkataba wa randi milioni 100 wa miaka minne. Muda wake kama meneja ulianza 1 Januari 2007 kulenga kushinda kombe la dunia la 2010 lakini alijiuzulu mwezi Aprili 2008 kutokana na sababu za kifamilia.
Joel Santana alisaini mkataba kama kocha wa Afrika Kusini hadi mwaka wa 2010.
Afrika Kusini ilikuwa mwenyeji wa Kombe la Shirikisho la mwaka wa 2009, mwaka kabla ya Kombe lao la Dunia, na kumaliza katika nafasi ya nne, kupitia hatua za kundi kwa kushinda [7] na kutoka sare na [8] licha ya kucharazwa na [9]. Basi waliopoteza katika nusu fainali kwa [10] kwa kufungwa bao la “free-kick” madakika ya mwisho baada ya kuwa sare ya 0-0 kwa muda mwingi wa mechi hiyo. Katika mechi ya kupata timu ya 3 na 4, walipoteza mechi hiyo kwa Uhispania baada ya muda wa ziada, licha ya kuongoza 1-0 katika nusu ya kwanza. Kwa watangazaji wengi [11] uwezo wa Bafana Bafana kupambana na mabingwa wa Marekani Kusini na mabingwa wa Ulaya ulionyesha pahali timu hii imetoka.Ingawa Afrika Kusini imeshiriki mara mbili katika Kombe la Dunia, hawajafaulu kupita raundi ya kwanza. Ushiriki wao wa kwanza ulikuwa katika kombe la dunia la mwaka wa 1998 nchini Ufaransa, miaka sita baada ya kuandikishwa tena katika familia ya kandanda ya dunia. Licha ya kucharazwa na Ufaransa kwa mabao tatu bila jibu katika mechi yao wa ufunguzi, walitoka sare dhidi ya Denmark na Saudi Arabia. Korea / Japan mwaka wa 2002 ulitarajiwa kuwa fursa kwa Bafana Bafana kupita raundi ya kwanza, kwa bahati mbaya hawakufanikiwa, walioondolewa baada ya mechi za kundi licha ya kuicharaza Slovenia kwa bao moja bila jibu kwa ushindi wao wa kwanza katika kombe la dunia .

neg:
Utalii nchini Kenya
Mbuga ya taifa ya Mlima Kenya , iliyoanzisha mwaka wa 1949, hulinda kanda inayozunguka Mlima Kenya. Awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kutangazwa kama mbuga ya kitaifa. Hivi sasa ni mbuga ya taifa ndani ya hifadhi ya misitu ambayo imeizunguka.Mnamo Aprili mwaka wa 1978 eneo hilo lilifanywa hifadhi la Biosphere la UNESCO. Mbuga ya taifa na hifadhi ya misitu ziliunganishwa zikawa katika orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO mwaka wa 1997.

neg:
Jeshi la Anga la Kenya
Lilivunjwa baada ya mapinduzi yaliyoshindikana kufanywa na maafisa wa jeshi hili tarehe 1 Agosti 1982. Shughuli zake zilianzishwa tena na kudhibitiwa vikali chini ya jeshi lililojulikana kama 82 Air Force. Jeshi la Anga lilipata uhuru wake tena mwaka 1994.

neg:
Simba Wanyika
Simba Wanyika ilikuwa bendi nchini Kenya iliyoundwa mwaka wa 1971 na wana ndugu kutoka Tanzania, Wilson Kinyonga na George Kinyonga. Bendi hii ilivunjika mwaka wa 1994. Simba Wanyika na bendi zingine mbili zilizotoka kwayo, Les Wanyika na Super Wanyika Stars, zilikuwa bendi mashuhuri sana nchini Kenya. Muziki wao uliotokana na sauti ya gitaa, ikiongozwa na mpiga gitaa wa Soukous, Dr Nico,ikichanganywa na maneno matamu ya muziki wa rumba na kuimbwa kwa Kiswahili. "Simba wa nyika" tafsiri yake kwa Kiingereza ni "Lions of the Savannah".

neg:
Orange Democratic Movement
Orange Democratic Movement (ODM) (jina kamili: Orange Democratic Movement Party of Kenya ni chama cha kisiasa nchini Kenya. Kilianzishwa mwaka 2006 katika maandalizi ya uchaguzi wa bunge la Kenya wa mwaka 2007, lakini asili yake ni harakati za kura juu ya katiba mpya nchini Kenya ambayo ilianzishwa mwaka 2005 kwa ajili ya kura ya maoni ya katiba ya Kenya.