query: Je,John Sibi-Okumu alisomea katika chuo gani cha upili?

pos:
John Sibi-Okumu
John Sibi-Okumu [www.johnsibiokumu.com] ni mwigizaji Mkenya na mwandishi wa habari anayejulikana kimataifa kwa jukumu lake la uigizaji katika "The Constant Gardener"
Sibi-Okumu alianza kuigiza mwaka 1968 pindi alipokuwa mwanafunzi katika shule ya Lenana, na kuendelea kuchukua hatua mbalimbali katika uigizaji. Ameigiza katika sinema kadhaa, kama vile "Born Free" (1975), "We are the children" (1987) na "Metamo" (1997).
Kama mwandishi wa habari, alianzisha kipindi maarufu cha "Summit" iliyokuwa ikionyeshwa kwa Kenya Television Network (KTN), ambapo yeye aliwahoji wanasiasa wa Kenya.
John Sibi-Okumu alizaliwa nchini Kenya. Yeye alianza kusoma nchini Uingereza, (katika shule ya William Pattern School, London) kisha nchini Kenya, (Shule ya msingi ya Muthaiga na Duke York / Shule ya Upili ya Lenana) na hatimaye akaenda Ufaransa (Chuo Kikuu cha Toulouse, "Le Mirail "). Kwa muda mrefu wa maisha yake ya kikazi, alifunza Kifaransa katika shule ya msingi, kati na sekondari, na alikuwa Mkuu wa Idara ya Lugha za Kisasa katika hatua mbalimbali katika kazi ya muda mrefu. Mwaka wa 2002, alipewa taji la kuheshinika la Chevalier des Palmes Académiques, kwa huduma ya Kifaransa na utamaduni nchini Kenya. Mbali na mafanikio yake kama mwalimu, yeye ana sifa ya kuwa mtu wa Sanaa.
Kwa miaka mingi iliyopita, amekuwa akijulikana na wasikilizaji na watazamaji nchini Kenya kama mtangazaji wa televisheni na redio. Kwa mfano, kutoka mwaka wa 1997 hadi 2002 kupitia "The Summit," aliwahoji watu maarufu kama Daniel arap Moi, Mwai Kibaki, Robert Mugabe, Ellen Johnson-Sirleaf, Richard Leakey na Wangari Maathai. Hivi karibuni, amekuwa akiuliza maswali katika kipindi cha chemsha bongo "The Celtel Africa Challenge," inayochukua nusu saa nusu saa na inahusu mashindano kati ya wanafunzi wa vyuo vikuu mbalimbali. Msimu wa pili, ulionyeshwa mnamo mwaka 2008 nchini Kenya, Uganda, Tanzania, Malawi na Zambia. Mwaka wa 2009, ilibadilishwa kuwa "The Zain Afrika Challenge," na nchi za Nigeria, Ghana na Sierra Leone ziliongezwa katika orodha ya nchi zinazososhindana. Kuna matarajio ya nchi zingine kuongezeka katika miaka ijayo. Yeye amewahi kusimulia maonyesho mbalimbali zilizoshinda tuzo kwa lugha ya Kiingereza na Kifaransa na ameigiza katika filamu kadhaa, miongoni mwao kwenye tamthiliya kama Waziri wa Afya Dr Yoshua Ngaba katika "The Constant Gardener" iliyoshinda tuzo la Oscar na kwenya maisha halisi kama mwanadiplomasia wa Shirika la Umoja wa Mataifa, Jacques Roger Boh-Boh, katika "Shake Hands with the Devil," hadithi ya mauaji ya kimbari ya Rwanda kupitia kwa Romeo Dallaire, ambaye ans asili ya Kifaransa na Canada. Katika miaka iliyopita, ameigiza katika majukumu ya kustaajabisha kama Mfalme Oedipus; Romeo, Oberon and Shylock (Shakespeare); Anouilh Creon katika "Antigone," Beckett Vladimir katika "Waiting for Godot and Mtwa / Ngema' s Percy katika" Woza, Albert! " Yeye mwenyewe ameanzisha "In Search of the Drum Major" na "Like Ripples On a Pond," zote juu ya haki za binadamu (American Civil Rights Movement), na pia "Milestones,"
Yeye ameandika michezo miwili ya awali kabisa:
Ya kwanza, "Role Play - A Journey into Kenyan Psyche," iliyochapishwa mwaka 2005 (Mvule Africa Publishers; ISBN 9966-769-42-0) iliyochambuliwa na Newsweek International kama "mtazamo wa ubaguzi wa kirangi nchini Kenya ambao hauhitaji msamaha." Mchezo wa pili ni, "Minister ... karibu!" iliyotizamwa mjini Nairobi na watazamaji tarehe Oktoba 2007 na itachapishwa tena baada ya kuandikwa tena.
Katika "Minister ... Karibu!" Sibi-Okumu anatumia kinaya, kuwaonyesha Wakenya hatari ya ubinafsi wa kisiasa na jinsi inavyoharibu utulivu wa kijamii . Ameandika kitabu kingine "Tom Mboya: Master of Mass Management," kwa ajili ya wasomaji wachanga, iliyochapishwa na (Sasa Sema / Longhorn Publishers: ISBN 978-9966-36-328-9).
Mwezi Oktoba 2009 John Sibi-Okumu [5] alijihusisha katika kutengeneza filamu ya kimuziki Mo Faya, iliyoonyeshwa katika New York Theatre Festival 2009.
Yeye kama mwandishi wa habari ameandika taarifa tofauti kwa magazeti na majarida ya Kenya kwa kutumia jina la kujibandikiza la Mwenye Sikio na, kwa miaka mitatu, alikuwa kwenye bodi ya kuhariri ya jarida la "AWAAZ-Voices of the South Asian Diaspora," ([www.awaazmagazine.com ]), ambayo anaendelea kuandika mara kwa mara iitwayo: "Alternative Angle." Kuongezea yote hayo,
amekuwa akifanya kazi kama mhariri, akijihusisha mara nyingi na utafiti wa kisayansi. Katika maisha yake ya utu uzima, John Sibi-Okumu daima hukaribishwa fursa kwa kukopesha talanta yake kwa hisani na katika ustawi wa jamii.

neg:
Pius Msekwa
Mh. Msekwa aliwahi kuwa Profesa wa Heshima katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 1976, Mwenyekiti wa Tume ya Kupitia Mfumo wa Sheria nchini Tanzania, iliyojulikana kama "Tume ya Msekwa" kati ya mwaka 1975-1977 na Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kati ya mwaka 1970-1977.

neg:
Chuo Kikuu cha Maseno
Chuo Kikuu cha Maseno kinatoa mafunzo katika kozi zifuatazo: Kufikia sasa chuo hiki kina kampasi tatu:Kampasi Kuu (Main Campus)Chuo cha Siriba (Siriba University and College) na Kampasi ya Kisumu (Kisumu Campus) ambayo inapatikana jijini Kisumu na hutoa mafunzo ya Tarakilishi

neg:
Susan Mashibe
Alipokuwa na umri wa miaka minne alitamani kuendesha ndege, na baadaye katika umri wa miaka 19 yeye alitoka nchini Tanzania akaenda kusoma marekani katika chuo cha Western Michigan.

neg:
Thomas Sankara
Mwaka wa 1966, rais wa kwanza wa Volta ya Juu, Maurice Yameogo, aliondolewa kupitia mapinduzi na kamanda wa jeshi, Sangoulee Lamizana, alichukua uongozi. Lamizana akaanzisha chuo cha wanajeshi mjini Ouagadougou, ambacho kilikuwa cha kwanza nchini. Sankara alisikia kwenye redio tangazo kwamba wanafunzi wa kwanza wa chuo hicho watachaguliwa kutoka waliohitimu shule ya upili. Alipohitimu, alikuwa mmoja wa waliochaguliwa. Wakati huo, alikuwa na umri wa miaka 17.

neg:
Jeromu
Alisomea hata Roma miaka ya 360 - 367, akijipatia elimu ya hali ya juu, aliyoiendeleza maisha yake yote, pia kwa safari nyingi magharibi na mashariki zilizomwezesha kufahamiana na watu wengi maarufu.

neg:
Chuo Kikuu cha Makerere
Makerere ilikuwa chuo waliposoma viongozi wengi wa Afrika, wakiwa pamoja na marais wa zamani Milton Obote (Uganda), Julius Nyerere na Benjamin Mkapa (Tanzania) na Mwai Kibaki (Kenya).

neg:
Edgar Ngelela
Huku akiwa anatuma maombi katika vyuo mbalimbali hatimaye alipata nafasi katika chuo cha sanaa Bagamoyo nchini Tanzania ambapo alikuwa akichukua stashahada ya sanaa kwa muda wa miaka mitatu, na baada ya kuhitimu masomo yake ya sanaa chuoni hapo alijiunga na chuo kikuu cha Dar Es Salaam. Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ambapo alikuwa akichukua shahada ya Sanaa ya Maonesho na Sanaa ya Ufundi (Bachelor of Arts in Fine and Performing Arts) ambapo mwaka 2008, alitunukiwa shahada yake ya kwanza katika masula ya sanaa za maonesho na sanaa za ufundi.

neg:
Sean Combs
Combs alihudhuria Chuo Kikuu cha Howard mjini Washington, DC, ambapo yeye alionyesha mvuto mkuu kwa masoko na kupata sifa kama chama mwendeleshaji biashara. Yeye hatimaye akawa ni mfanyikaz wa muda katika Uptown Records. Kwa muda fulani angeweza kusafiri nje nyuma na kati ya Washington na New York, akihepa madarasa yake na kazi yake, kabla ya hatimaye kuacha Howard na akawa meneja mkuu wa Uptown. Yeye alikuwa kipawa mbele katika kuendeleza Jodeci na kutiliwa sahihi kwaMary J. Blige.

neg:
Chuo Kikuu cha Calabar
Makamu wa Chansela ni Bassey Asuquo. Msajili ni Bibi Julia Omang Dr. The chuo kikuu cha Calabar kilikuwa moja ya vyuo vikuu vya Nigeria kusajili wanafunzi kupitia potali ya Chuo

neg:
Emmanuel Myamba
Emmanuel Peter Myamba ni mwigizaji, mwongozaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Tanzania. Anafahamika sana kwa kucheza kama mchungaji katika filamu ya Sikitiko Langu ambayo alifanya vizuri na hatimaye kuja kucheza tena uhusika huohuo katika filamu kibao hapo baadaye na Fake Pastors. Myamba ambaye baadaye akaja kuwa mchungaji katika maisha ya kweli. Amefungua kanisa lake huko Kigamboni. Myamba pia amefungua chuo cha mambo ya uigizaji wa filamu kinachoitwa Tanzania Film Training Center na vilevile kampuni ya utengenezaji wa filamu Born Again Film Company inayotengeneza na kusambaza filamu. Baadhi ya filamu alizocheza ni pamoja na Moses, Pastor Myamba Temptation, Saturday Morning, White Maria, Msukule, My Pastor, This Is It, From China With Love, Last Minutes, Penina, Fake Pastors na Dar 2 Lagos.

neg:
Yemi Osinbajo
Yemi Osinbajo alisoma ngazi ya msingi kwake Lagos na 1969–1975 alikuwa kwenye shule ya sekondari ya Igbobi College Yaba, Lagos, Nigeria. 1975–1978 alianza masomo ya sheria kwenye Chuo Kikuu cha Lagos hadi kufikia digrii ya kwanza. Halafu akashiriki katika utumishi wa vijana kwa umma (kama JKT ya Tanzania) kulingana na sheria ya Nigeria alipokuwa mshauri wa kisheria katika mkoa wa Bondel. Kutoka hapo aliendelea kusoma Uingereza kwenye London School of Economics alipopata digrii ya pili ya sheria mwaka 1981.

neg:
Chuo Kikuu cha Addis Ababa
Ingawa chuo hiki kina kampasi sita kati ya saba ambazo ziko ndani ya Addis Ababa (ya saba iko katika Debre Zeit, takriban kilomita 45 mbali), inao pia matawi katika miji mingi kote Ethiopia, kudaiwa kuwa "chuo kikuu kubwa katika Afrika. " Serikali huwatuma wanafunzi waliohitimu katika vyuo vikuu hivi baada ya kukamilisha sekondari. Wanafunzi pia huhudhuria vyuo binafsi, kama vile Chuo Kikuu cha Umoja. Mwandishi na mnadharia Richard Cummings aliwahi kuwa mwanachama wa Kitivo cha Sheria.

neg:
Yohane wa Kety
Baadaye akawa gombera katika shule ya Wakanoni huko Miechow, akarudi Krakow kufundisha "Sacrae Scripturae" (Maandiko Matakatifu). Pia alipata udaktari wa teolojia na kuwa mkuu wa idara hiyo.

neg:
Yohane wa Avila
Umuhimu wa pekee kati ya mafanikio yake unacho Chuo kikuu cha Baeza kilichoanzishwa naye mwaka 1538 kwa hati ya Papa Paulo III na ambacho akawa gombera wake wa kwanzahata bila kufundisha mwenyewe, isipokuwa Biblia kwa walei, watawa na wakleri, kwa sababu alitamani sana ijulikane na wote.

neg:
Aga Khan Academy, Mombasa
Katika Shule ya Upili, Chuo hiki ni kinatumia Diploma ya International Baccalaureate (DP) kwa wanafunzi wenye umri wa miaka 16-18. Hii ni somo la miaka miwili mfululizo ambayo huandaa wanafunzi kwa chuo kikuu. Wanafunzi wote wa DP husoma lugha, sayansi ya kijamii, na sayansi ya majaribio, hisabati na somo la sanaa. Mafanikio ya kila mwanafunzi hutahiniwa na watahiniwa huru na hupimwa kulingana na maarifa na ujuzi wa mtahiniwa.

neg:
Mwajuma Selemani Mohamed
HARAKATI ZAKE ZA UANDISHI.
Mwajuma alianza kujishughulisha na uandishi wa Riwaya na Ushairi tangu alipokuwa anasoma sekondari.
Kipaji hicho alikiendeleza hata alipokuwa Chuoni.
Baada ya jitihada kubwa sana alizozionyesha chuoni kama mdau mkubwa wa kiswahili hatimae alijiunga na CHAMA CHA WANAFUNZI WA KISWAHILI VYUO VIKUU VYA AFRIKA YA MASHARIKI (CHAWAKAMA) na kuchaguliwa kuwa Makamu Mwenyekiti, na baade muweka hazina, katika kitivo cha Elimu Chuo Kikuu cha Dodoma.
Mwandishi huyu hakuishia hapo katika kuipigania lugha hii adhimu ya kiswahili kwani aliamua kujiunga na CHALUFAKITA na mwaka 2017 alipata tuzo ya mwalimu mbunifu wa somo la kiswahili.
Mpaka sasa ni mjumbe wa CHAMA CHA LUGHA NA FASIHI YA KISWAHILI TANZANIA (CHALUFAKITA) kanda ya kaskazini.
Sio hivyo tu bali ni Mwenyekiti wa CHAWAVITA) Chama cha Waandishi wa Vitabu Tanzania .
hadi sasa Mwajuma amefanikiwa kutoa kitabu kimoja kiitwacho NDOA YA USALITI
Pamoja na kwamba hiki ndicho kitabu chake cha kwanza kukichapisha lakini mwandishi huyu anamiswada mingine ambayo yuko mbioni kuichapisha kama vile:

neg:
York
Tangu mwaka 2005 John Sentamu mwenyeji wa Uganda amekuwa askofu mkuu.
Kando ya mji wa kihistoria kuna maeneo ya Chuo Kikuu cha York kilichoanzishwa mwaka 1963.

neg:
Moïse Katumbi
Moïse Katumbi alisomea shule ya Kiwele huko Lubumbashi na misheni ya Kapolowe alipopata stashahada (diploma) ya Jimbo, na kuhitimu katika saikolojia.

neg:
Yemi Osinbajo
2007 - 2013 alirudi Chuo Kikuu cha Lagos kama profesa. Tangu 2007 aliingia katika kampuni ya mawakili Simmons Cooper Partners (Barristers and Solicitors), Nigeria.

neg:
Calestous Juma
Calestous Juma alikulia katika fukwe za Ziwa Viktoria ambako alipata elimu ya msingi akasoma shule ya sekondari ya Port Victoria (Bunyala - Busia). Aliendelea kusoma ualimu kwenye Chuo cha Ualimu Egoji, Meru. 1974 hadi 1978 alikuwa mwalimu wa shule huko Mombasa kabla ya kujiunga na gazeti la Daily Nation, Nairobi alipoandika kuhusu mambo ya Sayansi na Mazingira.

neg:
Chuo Kikuu cha Benin (Nigeria)
Chuo kikuu kilianzishwa mwaka 1970 na serikali ya kijeshi ya Samuel Ogbemudia.

neg:
The Man-Eaters of Tsavo
"The Man-eaters of Tsavo" ni kitabu kilichoandikwa na John Henry Patterson mnamo mwaka wa 1907 na inaelezea maisha yake wakati alikuwa anajenga reli ya Uganda kupitia Kenya, kwa wengi inayojulikana sana kwa kurekodi hadithi ya jozi ya simba ambao aliwaua wakati alikuwa nchini Kenya, ambao pia walikuwa wanajulikana kama wala watu wa Tsavo. Kitabu hiki pia kina picha zilizochukuliwa na Patterson wakati huo ambazo zinajumuisha picha zilizopigwa wakati wa ujenzi wa reli; wafanyakazi; makabila ya Kenya; maonyesho maridadi na wanyamapori; na walaji binadamu ambao walikuwa simba.
Hadithi ya kitabu hiki imetumiwa katika filamu mara tatu: a monochrome, filamu ya Uingereza ya mwaka wa 1950, filamu ya mwaka wa 1952 ya 3-D ya iliyojulikana kama "Bwana Devil" l, na filamu ya mwaka wa 1996 toleo lililoitwa "The Ghost and the Darkness" ambapo Val Kilmer alicheza kama mhusika mkuu aliyekuwa mhandisi ambaye hakuwa na uoga wa kuwawinda simba wa Tsavo.
Kitabu hiki kinaelezea mashambulizi ya simba waliokuwa wanawala binadamu ambao walikuwa wajenzi wa Reli ya Uganda katika Tsavo, Kenya mwaka wa 1898 na jinsi simba hatimaye waliuwawa mwandishi wa kitabu hiki, Patterson. Hadithi hii ilikuwa ya ajabu kwani takriban watu 35 waliuawa na simba hao kwa muda wa chini ya mwaka mmoja kabla Patterson kuwaua (ingawa idadi hii inapingwa)
Kitabu hiki cha Patterson cha mwaka wa1907 chenyewe kinasema kwamba "kati yao (simba) hakuna chini ya Wahindi ishirini na nane ambao walinusurika kifo, pamoja na Waafrika ambao kwa bahati mbaya waliuwawa na ambao walikuwa wenyezji wa sehemu hiyo ". Idaidi hii ndogo ilithibitisha katika kitabu cha Dk Bruce Patterson cha "The Lions of Tsavo: Exploring the Legacy of Africa's Notorious Man-Eaters" (McGraw-Hill, 2004), ambayo iliandikwa jumba la maonyesho la Field Museum katika mji mkuu wa Chicago, ambapo simba hawa wameonyeshwa. Alionyesha kwamba idadi kubwa iliyotokana na simba ilitokana na jarida iliyoandikwa na Patterson mwaka wa 1925, iliyosema "simba hawa wawili waliwaua na kuwala wanadamu hawa kwa haraka, katika hali mbaya zaidi kwani idadi ya watu hawa ilikuwa mia moja na thelathini na tano iliyojumuisha Wahinidi naWaafrika ambao walikuwa wafanyikazi walioajiriwa katika ujenzi wa Reli ya Uganda. "(The man-eating lions of Tsavo." Zoology: Jarida 7, Field Museum of Natural History, Chicago).
Kufuatia vifo vya simba hawa, kitabu kinaelezea ukamilifu wa reli na vilevile hadithi nyinginezo nyingi kuhusu wanyamapori wa humo nchini Kenya (pamoja na simba wengine), makabila ya Kenya, ugunduzi wa pango ya walaji wanadamu, na uwindaji mbalimbali wa vikundi.
Kitabu hiki pia kinajumuisha nyongeza ambayo inatoa ushauri watalii wote ambao wanaitembelwa Afrika Mashariki ya Uingereza (British East Africa kwa lugha ya Kiingereza).

neg:
Chuo Kikuu cha Addis Ababa
Chuo Kikuu cha Addis Ababa kilianzishwa mwaka wa 1950 kama ombi kwa Haile Selassie na Mkanadia Jesuit, Dk Lucien Matte SJ kama chuo cha miaka miwili , na kuanza kazi mwaka uliofuata. Katika miaka miwili iliyofuata uhusiano na Chuo Kikuu cha London ulitengenezwa.

neg:
Simeon Nyachae
Katika (mwaka wa 1957) Nyachae akaenda Uingereza kwa masomo ya utawala wa jamii "(Public Administration)" na aliporudi Kenya mwaka 1960, akawa Mkuu wa wilaya katika divisheni ya Kangundi. Alirudi Uingereza kwa masomo zaidi katika chuo cha Churchill huko Cambridge na kupata cheti cha Utawala wa Jamii. Aliporudi tena Kenya aliendelea kupanda ngazi katika Utawala wa Mikoa hadi kuwa Mkuu wa Utumishi wa Umma katika serikali za Kenyatta na Moi.

neg:
Chedieli Yohane Mgonja
1961 --- 62 Chuo Kikuu Cambridge UK -- kozi ya utawala na Diplomasia.
Wengine katika kozi hiyo ni walioapata kuwa mabalozi George Nhigula,John Malecela, Bernard Mulokozi, Raphael Lukindo, Akili Daniel.

neg:
Saadani Abdu Kandoro
Baada ya kumaliza elimu ya msingi katika shule ya msingi Ujiji alijiunga na shule ya upili ya serikali huko Iringa na baadaye Chuo cha Ualimu cha Bwiru, Mwanza.

neg:
John Sentamu
John Sentamu alizaliwa katika kijiji karibu na Kampala akiwa mtoto wa sita kati ya 13. Alisoma sheria kwenye Chuo Kikuu cha Makerere mjini Kampala akawa mwanasheria kwenye mahakama kuu ya Uganda. Mwaka 1973 Idi Amin alimteua kuwa hakimu wa mahakama kuu. Lakini alimkasirisha diketa alipokataa kumwachisha huru binamu mmoja wa Amin. Akafungwa jela wiki tatu baada ya arusi yake kwa muda wa miezi mitatu. Baada ya kuuawa kwa rafiki yake askofu mkuu Janani Luwum aliamua kuondoka Uganda akaenda Uingereza.

neg:
George Miok
Alikuwa mwalimu, alisoma katika Chuo Kikuu cha Alberta. Mnamo mwaka wa 2008-2009 alifundisha masuala ya kidini, hesabu, mambo ya mazoezi kwenye jim kwa ajili ya wanafunzi wa daraja la 7 katika shule ya St. Cecilia's Junior High School mjini Edmonton.

neg:
John Magufuli
Ana Shahada ya Uzamivu ya Kemia (2006 – 2009) kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Pia miaka 1991 – 1994 alisomea Shahada ya Uzamili (Kemia) katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, na baadaye Chuo Kikuu cha Salford nchini Uingereza na miaka 1985 – 1988, alisoma Shahada ya Kwanza ya Elimu katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam akichukua masomo ya Kemia na Hisabati. Kabla ya hapo Magufuli alisoma diploma katika Chuo cha Mkwawa akichukua masomo ya Kemia na Hisabati, hiyo ilikuwa miaka 1981 – 1982.

neg:
Yemi Osinbajo
Baada ya kurudi aliajiriwa mwaka 1981 kuwa mwalimu wa sheria kwenye Chuo kikuu cha Lagos akaendelea hadi 1986. 1988 - 1992 alikuwa mshauri wa mwanasheria mkuu wa Nigeria.

neg:
Dk. Omar Ali Juma
Dk. Omar aliendelea na masomo yake na mwaka 1982 alikuwa mmoja wa wahitimu katika Chuo Kikuu cha Reading, Uingereza na pia kiongozi huyu alipata fursa ya kwenda kusoma katika Chuo cha Kivukoni Ideological mwaka 1982.

neg:
The Notorious B.I.G.
Wallace akahamishia katika shule ya kulipia ya Romani Katoliki ambayo alihitimia hapo, kwa hiari yake, ameomba kujiunga na shule ya George Westinghouse Information Technology High School. Jay-Z na Busta Rhymes nao walikuwa wanafunzi wa shule hiyo pia. Kwa mujibu wa mama'ke, Wallace bado aliendelea kuwa mwanafunzi mzuri tu, lakini aliendeleza tabia zake za "ujanja wa matako" hadi katika shule mpya. Akiwa na umri wa miaka 17, Wallace akaachilia mbali shule na kujihusisha zaidi na masuala ya kihalifu. Mwaka wa 1989, alitiwa mbaroni kwa kosa la umiliki wa silaha kinyume cha sheria huko mjini Brooklyn na kuhukumiwa kifungo cha nje kwa muda miaka mitano. Mwaka wa 1990, alitiwa tena nguvuni kwa kosa la kufanya fujo kwa kifungo chake cha nje. Mwaka mmoja baadaye, Wallace alitiwa tena nguvuni kwa kosa la kugushi dawa za kulevya huko mjini North Carolina. Ametumia takriban miezi tisa jela hadi hapo alipopata dhamana.

neg:
Wole Soyinka
Katika maandishi yake alilenga mara nyingi kwa "buti inayokandamiza bila kujali rangi ya mguu ndani yake". Hasa wakati wa udikteta wa jenerali Sani Abacha (1993-1998) Soyinka alijikuta hatarini. Akaondoka Nigeria akaishi nje alipopata nafasi ya profesa ya fasihi kwenye Chuo Kikuu cha Emory (Atlanta - Marekani).

neg:
Robert Baden-Powell
Baada ya kufundishwa Shule ya Charterhouse huko Surrey, Baden-Powell alifanya kazi katika Jeshi la Uingereza tangu 1876 hadi 1910 nchini India na Afrika. Mnamo mwaka wa 1899, wakati wa Vita kati ya waashanti na wandebele nchini Afrika Kusini, Baden-Powell alifanikiwa kulinda mji huo katika kuzingirwa kwa Mafeking. Vitabu kadhaa vya kijeshi, vilivyoandikwa kwa ajili ya kukubaliana na mafunzo ya kijeshi na mafunzo ya swala katika miaka yake ya Kiafrika, pia vilisomwa na wavulana. Mnamo 1907, alifanya kambi ya maandamano, katika kisiwa cha Brownsea, ambayo sasa inaonekana kama mwanzo wa uskauti. Kulingana na vitabu vyake vya awali, aliandika kitabu cha skauti wa kiume, kilichochapishwa mwaka 1908 na bwana Arthur Pearson, kwa ajili ya usomaji wa vijana. Mnamo mwaka wa 1910 Baden-Powell alistafu kutoka jeshi na alianzisha Chama cha skauti wa kike.

neg:
Chuo Kikuu cha Babcock
Chuo Kikuu cha Babcock kilipewa jina la Marekani aitwaye Daudi C. Babcock, ambaye alianzisha kazi ca Waadventista Wasabato Kanisa nchini Nigeria mwaka 1914. Alikuwa mjini Erunmu katika Oyo , Nigeia.

neg:
Chuo Kikuu cha Benin (Nigeria)
Katika mwanzo, chuo kikuu kilikuwa katika barabara ya Ekewan. Mwaka 1972, mradi wa kujenga kampasi kuu katika Ugbowo na Ekosodin ulianzia na Mhandisi Daniel Uhimwen kama mkurugenzi. Leo, tovuti kuu iko Ugbowo lakini bado baadhi ya kozi zinazotolewa katika kampasi ya Ekewan.

neg:
Philip Emeagwali
Emeagwali alizaliwa katika Akure, Nigeria tarehe 23 Agosti 1954. Aliacha shule mwaka wa 1967 kwa sababu ya vita vya Nigeria vya Biafran. Wakati alipofikisha miaka kumi na nne, alitumbukizwa ndani ya jeshi laBiafra . Baada ya vita alimaliza masomo sawa na ya shule ya upilikwa kujifunza na alienda Marekani kusoma katika chuo kikuu chini ya udhamini. Kwa kweli, Emeagwali alisomea Uingereza baada ya kutoka Afrika. Aienda Marekani baadaye. Alipata shahada ya hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Oregon mwaka wa 1977. Alipata Shahada ya bwana katika uhandisi wa mazingira kutoka Chuo Kikuu cha George Washington mwaka wa 1981, na shahada nyingine ya bwana ya Hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Maryland, College Park mwaka wa 1986. Yeye pia alipewa shahada ya uhandisi wa bahari, pwani na marina kutoka Chuo Kikuu cha George Washingt mwaka huo. Alikuwa pia anafanya kazi kama mhandisi katika Ofisi ya Ardhi katika Wyoming reclamation katika kipindi hiki.

neg:
Makari Mkuu
Hapo alihamia kwenye jumuia ya bonde la Sketes (leo Wadi El Natrun) alipokubali kupewa upadri na kuwa kiongozi wa kiroho wa wamonaki. Kati ya wanafunzi wake wa miaka 356-384 kuna Sisoe, Isaya, Aio, Mose Mwethiopia, Pafnusi, Zakaria, Teodoro wa Ferme.

neg:
Kwame Nkrumah
Nkrumah alfika London mwezi wa Mei 1945 akajiandikisha kwenye chuo cha London School of Economics kama mwanafunzi wa PhD katika anthropolojia. Aliacha baada ya mhula mmoja, akajiandikisha kwenye chuo kikuu kwa shabaha ya kufuata PhD ya falsafa lakini hakuendelea. Mwishoni alijaribu masomo ya sheria. Profesa wa falsafa Alfred Ayer hakumwona Nkrumah kuwa mwanafalsafa bora. Alisema juu yake: "Nilimpenda nikafurahi kujadili naye. Lakini kwangu hakuonekana kuwa na akili ya mchambuzi. Alitafuta majibu ya harakaharaka. Labda sehemu ya matatizo yake ilikuwa ya kwamba hajajikazia kuendeleza thesis yake. Kwake ilikuwa njia tu ya kupita muda hadi aliweza kurudi Ghana"

neg:
Brian Rob Kimutabi
Mwaka wa 2017 alifundisha katika shule ya Upili ya Murunyu mjini Nakuru kwa mwaka mmoja kisha Garissa Academy senior school mwaka 2017.
Kwa sasa anafundisha kiswahili chuo cha ualimu cha lanet Nakuru.

neg:
Maurice Michael Otunga
Maurice alibatizwa kwa umri wa miaka 12 akamaliza masomo yake ya shule Mangu High School. Baadaye akajiunga na seminari ya Kakamega akaendelea masomo ya upadre kwenye semianri ya Gaba (Kampala - Uganda). Masomio ya juu akafuata huko Roma kwenye chuo kikuu cha Papa alipopadrishwa mwaka 1950 pamoja na kupokea cheo cha daktari.

neg:
John Henry Newman
Mwaka 1817 alijiunga na Trinity College huko Oxford akawa shemasi wa Kianglikana mwaka 1824.

neg:
Yohane wa Avila
Baada ya utume wake wa miaka tisa mkoani Andalusia, alirudi Seville, ambako aliondoka tu kwa kazi kubwa zaidi huko Cordoba, alipojiunga na jimbo moja kwa moja, Granada (1536), alipohitimu masomo ya chuo kikuu, Baeza, Montilla na Zafra.

neg:
Seif Shariff Hamad
Alipata elimu yake ya msingi katika skuli ya msingi Uondwe, 1950 na baadaye alijiunga na elimu ya sekondari katika skuli ya watoto wa kiume Wete Pemba 1952.
Baadaye aliendelea na elimu ya sekondari katika skuli ya King George na kuhitimu kidato cha sita mwaka 1963 ambapo baadaye kati ya mwaka 1972 na 1975 alihitimu Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na kutunukiwa shahada ya kwanza ya Sayansi ya Siasa (Political Science).

neg:
Kwame Nkrumah
Chuo kikampa nafasi ya mhadhiri msaidizi kwa masomo ya falsafa akaendelea kusoma teolojia akachukua BA mwaka 1942. Alisoma pia Chuo Kikuu cha Pennsylvania alipomaliza digrii za master katika falsafa na ualimu.. Wakati huohuo alishirikiana na mwanaisimu William Everett Welmers kutunga kitabu cha sarufi ya Fante iliyokuwa lugha yake ya kwanza.

neg:
Pius Msekwa
Pius Msekwa alipata Shahada ya Uzamili katika Sayansi ya Siasa kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kati ya mwaka 1973-1974, pia Shahada ya Sanaa katika Historia kutoka Chuo Kikuu cha Makerere, Uganda kati ya mwaka 1955-1960 na Shahada ya Sheria kutoka Chuo Kikuu Huria cha Tanzania.

neg:
Ushairi wa Christopher Richard Mwashinga
Kipindi cha kwanza kinaanzia mwaka 1978 na kutambaa hadi mwaka 1984. Ingawa Mshairi alihitimu masomo yake ya elimu ya msingi mwaka 1981 katika Shule ya Msingi Ngare-Nairobi iliyoko Siha Magharibi, mkoani Kilimanjaro, bado aliendelea kuandika mashairi hata baada ya kumaliza masomo yake. Alianza kuandika mashairi ya Kiswahili akiwa na umri wa miaka kumi na mitatu hivi, wakati huo akiwa mwanafunzi wa darasa la nne katika Shule hiyo ya Msingi ya Ngare-Nairobi. Wakati huo aliandika mashairi mengi, lakini kwa kuwa hakuwa na njia bora ya kuyahifadhi, yote yalipotea. Yeye mwenyewe anakumbuka sehemu tu ya beti za baadhi ya mashairi ya kipindi hiki cha kwanza. Mfano mzuri ni shairi moja refu lililozungumzia habari za kijana mmoja wa kufikirika aliyeitwa Hasani ambaye alichaguliwa kwenda masomoni Songea, Tanzania ya kusini na baadaye akapatiwa nafasi ya kuendela na masomo ya elimu ya juu nchini Japan. Mistati miwili ya ubeti mmojawapo anaoukumbuka ulikuwa na maneno yafuatayo:

neg:
Salome Joseph Mbatia
Aliendelea na masomo ya sekondari katika shule ya St. Joseph mnamo mwaka 1967 hadi 1970 na baadaye kidato cha tano na sita katika shule ya Wasichana ya mjini Korogwe (Tanga) mwaka 1971 hadi 1972. Alisomea shahada yake ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kuanzia mwaka 1973 hadi 1976.

neg:
Thomas Sankara
Sankara alijiunga na Shule ya Upili ya Ouezzin Coulibaly iliyokuwa kule Bobo-Dioulasso. Huko, alifanya urafiki na vijana wengi ambao baadaye wangekuwa wandani wake alipokuwa serikalini, kama vile Fidele Toe, ambaye akawa waziri, Soumane Toure, nk. Shuleni, aliendelea kuyapenda masomo ya Hesabu na Kifaransa, pamoja na kuanza kuigiza kwenye michezo.

neg:
John Sentamu
John Tucker Mugabi Sentamu (* 10 Juni 1949 mjini Kampala, Uganda) ni askofu mkuu wa York na mku wa jimbo la kanisa Anglikana la York linalojumlisha daiyosisi za kaskazini ya Uingereza. Ana cheo cha heshima cha pili katika kanisa Anglikana la Uingereza baada ya Askofu Mkuu wa Canterbury.

neg:
Chiwale
Kijiji cha Chiwale kilipata usajili wa kudumu kama kijiji rasmi cha ujamaa kati ya miaka ya 1973-1975, hivi, wakati huo kilikuwa na wakazi takribani 200 wengi wao wakiwa ni wahamiaji kutoka katika vijiji vya kusini mwa Masasi na wengine Msumbiji. Viongozi wa kwanza wa kijiji wakiwa ni Edmundi Akili, (Katibu wa kijiji), Muhidin Alias (Mwenyekiti), Mfaume Hassan Hinchuppi (Mkuu wa mabalozi wa nyumba kumi), pamoja na viongozi wengine. Mwaka 1973, ilianzishwa shule ya msingi ambapo mwalimu Edward George Kazibure alihamishiwa kutoka Lukuledi kwa madhumuni ya kuanzisha shule hiyo.

neg:
Kabwe Zuberi Zitto
Alisomea uchumi Tanzania na Ujerumani. Alikuwa mbunge wa jimbo la Kigoma Mjini katika Bunge la Jamhuri ya Muungano ya Tanzania kwa niaba ya Chadema alipokuwa pia Mkurugenzi wa Ofisi ya Masuala ya Kimataifa.
Mwaka 2015 alijiuzulu bungeni, akatoka katika chama cha Chadema na kujiunga na chama cha Umoja wa Mabadiliko na Uwazi (Alliance for Change and Transparency, ACT). Katika uchaguzi wa 2015 alichaguliwa upya bungeni kama mgombea wa chama hiki.

neg:
Addis Ababa
Mji huu uko kwa tako la Mlima Entoto na ni makazi maalum ya Chuo Kikuu cha Addis Ababa. Chuo Kikuu cha Addis Ababa kilijulikana kama Chuo Kikuu cha Haile Selassie I, kutokana na jina la Mfalme wa mwisho wa Ethiopia, ambaye alitoa jumba la mfalme (Jumba Guenete Leul) liwe makao maalum ya Chuo Kikuu cha Addis Ababa mwaka wa 1961.

neg:
Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy
Baada ya kukamilisha masosmo yake katika Chuo cha Ualimu 'Teachers Training College (TTC)', Shaykh Abdullah alisomesha shule za msingi kuanzia mwaka 1932 hadi 1947, na kutokana na jitihada zake kubwa katika kazi, alipewa cheo cha Mkaguzi mkuu wa shule za msingi za Unguja na Pemba kuanzia mwaka 1949 hadi mwaka 1952. Kisha akapewa cheo cha Principal wa Muslim Academy Secondary School kuanzia mwaka 1952 hadi 1956 kabla ya kuchaguliwa kuwa Mwalimu mkuu 'Headmaster' wa Arabic Medium School kuanzia mwaka 1957 hadi 1960.

neg:
John Sibi-Okumu
[www.johnsibiokumu.com]
[www.johnsibiokumu.com]

neg:
Alinikisa Cheyo
Mwaka 1994 mwishoni alikuwa nchini Ujerumani akichukua kozi ya lugha ya Kijerumani katika Taasisi ya Goethe Schwaebisch Hall ambako alihitimu mwaka 1995 na kutunukiwa cheti. Mwaka huohuo 1995 alijiunga na Chuo Cha Diakonia - Martin-Luther-Kolleg nchini Austria katika mji wa Feldkirchen karibu na Klagenfurt. Alimaliza masomo yake ya diakonia mwaka 1997 na kurudi Tanzania. Mwaka 2003 alijiunga na Chuo Kikuu Cha St. Paul Limuru Kenya na Kutunukiwa Shahada ya Kwanza ya Theologia (BD) mwaka 2006. Mwaka 2007 alijiunga na Catholic University of Eastern Africa na kutunukiwa shahada ya Uzamili katika Theologia (Master's in Theology) mwaka 2010. Mwaka huohuo 2010, aliendelea na masomo ya shahada ya uzamivu (doctorate) hapohapo Catholic University.

neg:
Dk. Omar Ali Juma
Pia alisoma Chuo Kikuu cha Edimburgh ambapo napo alimaliza masomo yake mwaka 1977, akapata nafasi tena ya kwenda kusoma Chuo Kikuu cha Florida, Marekani na alimaliza mwaka 1980.

neg:
Sylvia Bahame
Mwaka 2001 alirudi nchini Tanzania na familia yake ambapo alifanya kazi ya kufundisha katika shule moja hivi ya jijini Dar es Salaam maarufu kama "Dar es Salam Independent" ambapo alikuwa akifundisha darasa la pili na la tatu. Mwaka wa 2002 akajiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ambako alisomea masomo ya sheria. Mpaka anakuwa Mrembo wa Tanzania alikuwa ana mwaka wa pili toka aanze Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

neg:
Chuo Kikuu cha Addis Ababa
Addis Ababa University ni chuo kikuu nchini Ethiopia. Awali iilijulikana kwa jina "Chuo na Chuo Kikuu cha Addis Ababa" katika uanzilishi chake, kisha kikabadilishwa jina kwa ajili ya kaizari wa Ethiopia Haile Selassie I mwaka 1962,na kupokea jina linaloyumika leo hii mwaka wa 1975.

neg:
Ahmadu Bello
Ahmadu Bello alipata elimu yake ya kwanza katika Shule ya Mkoa wa Sokoto, shule ya kisasa pekee wakati huo katika jimbo la Sokoto. Kisha, aliendelea katika chuo cha Ualimu cha Katsina.

neg:
Maximilien Robespierre
Tayari kusoma na umri wa miaka 8, Maximilien alianza kuhudhuria chuo kikuu (shule ya kati) ya Arras. [10] Mnamo Oktoba 1769, juu ya mapendekezo ya askofu, alipata ushindi katika Chuo Kikuu cha Paris huko Paris, Collège Louis-le-Grand. Robespierre alisoma huko mpaka umri wa miaka 23, akipokea mafunzo yake kama mwanasheria. Baada ya kuhitimu, alipata tuzo maalum ya pesa 600 kwa miaka kumi na miwili ya mafanikio ya kitaaluma na tabia nzuri ya kibinafsi. [13]

neg:
Donati Salla
Alisoma na Kuhitimu Shahada ya Sanaa na Elimu ("Elimu na Sosholojia") Katika Chuo Kikuu Cha Mtakatifu Agostino Tanzania Mnamo Mwaka 2010 - 2013.

neg:
Amiri Sudi Andanenga
Baadaye alisoma shule ya upili ya Songea ambapo kutokana na tatizo la karo alishindwa kuendelea na masomo ya darasa la kumi.

neg:
Bukoli
Bukoli sekondari ilianza rasmi mwaka 1993 kama shule ya wazazi, baadae ilichukuliwa na serikali. Toka ilipochukuliwa na serikali wanafunzi wakaanza kwenda form five katika shule mbalimbali, hii ni kutokana na serikali kuleta waalimu waliodhamilia kufundisha kwa nguvu na kujitoa kwa moyo wote, mnamo mwaka 2002 Msela Mbumbuli ndiye alikuwa mwanafunzi wa kwanza kupata division one point 17. Mwaka uliofuata 2003 Lesa Simoni pamoja na mhamiaji (mwaka wa form 4) Maziku Faustine ndio waliopata division one za 12 kwa Maziku Faustine, na 17 kwa Lesa Simon. Pia kiranja mkuu Mussa Kasanga, Tumaini Shibitali na wengine wawili walichaguliwa kuendelea na masomo ya kidato cha tano. Mwaka 2005 kulikuwa na division one watatu. Joseph Fred alipata division 1 ya point 10; Abdallah Mwita division 1 ya point 14, na Bahati Albert division one ya point 15 ambazo mpaka leo hakuna mwaka uliovunja record hiyo. Hii ni changamoto kwa vijana wanaosoma shule ya Bukoli secondary kuongeza bidii ili kufanya vizuri zaidi. kwani waliofaulu kwenda kidato cha tano na sita wote walifika vyuo vikuu.

neg:
Ban Ki-moon
Ban alisoma katika Korea Kusini hadi digrii ya kwanza ya B.A. kwenye chuo kikuu cha Seoul (1970). Mwaka 1985 aliongeza digrii ya uzamivu kutoka Chuo Kikuu cha Harvard (Marekani).

neg:
Jua Cali
Alikuwa mwanafunzi katika shule ya msingi ya Ainsworth darasa la 1 hadi la 6 shule ya vijana ya Shepherds,
Buruburu darasa la 6 hadi la 8; shule ya upili ya Jamuhuri na kisha Taasisi ya mafunzo ya viwandani ya Kenya Christian ###K#C#I#T#I Eastleigh## alikotunukiwa shahada ya ##diploma## ya teknologia ya mazulio# Katika hiyo taasisi, alishiriki katika mchezo wa ##mpira wa vikapu##, akiwa na matumaini ya kujiunga na timu ya kitaifa ya mpira wa vikapu ya ##Kenya### Hakuwahi kuweza kujiunga na hiyo timu, akisingizia urefu# Alianza mambo ya muziki kwa kujiunga na bendi ya ‘Sita Futi’ akiwa kama mwimbaji# Sita Futi ilisambaratika tu mara ilipoanzishwa, wengi wakizielekeza talanta zao za muziki kwingineko# Calif Records ilianza wakati Jua Cali na rafikiye wa utotoni ##Clemo## walipoungana na kubuni alama ya kipekee ya kurekodi , huku ikitia fora na kujulikana katika nyanja zote za muziki wa ##Afrika Mashariki### Wasanii wa Calif Records walikuwa mstari wa mbele katika orodha ya muziki na usanii# Calif Records pia ilibuni mtindo wa muziki wa ##Genge### Jua Cali humtaja kakake Chris na mamaye mzazi kama watu waliomtia moyo maishani#

neg:
Benjamin wa Mambo Jambo
Kwa sasa anasomea bachela ya utayarishaji wa filamu katika chuo cha AFDA kilichopo Cape Town, Afrika Kusini.

neg:
Barack Obama
Baada ya kumaliza masomo ya sekondari alisomea masuala ya siasa na sheria katika vyuo vya Occidental huko Los Angeles, Columbia huko New York na baadaye chuo kikuu cha Harvard. Mwaka 1991 alimaliza kwa shahada ya dokta.

neg:
Simoni wa Lipnica
Baada ya kusoma katika shule ya parokia, mwaka 1454 alihamia Kraków ili kusoma katika chuo kikuu maarufu, jina lake Jagiellonian Academy.

neg:
Kenya
Wale wanaojiunga na shule ya upili hufanya mtihani wa taifa mwishoni mwa kidato cha nne - Mtihani wa Cheti cha Kuhitimu Masomo ya Shule ya Upili Kenya (KCSE), ambao huamua watakaojiunga na vyuo vikuu, vyuo vya taatuma nyinginezo au kuajiriwa. Baraza Kuu la Usajili (JAB) ndilo lenye jukumu la kuwachagua wanafunzi watakaojiunga na vyuo vikuu vya umma. Mbali na shule za umma, kuna shule nyingi za binafsi nchini, hasa katika sehemu za miji. Vilevile, kuna shule kadhaa za kimataifa zinazofundisha mifumo mbalimbali ya elimu ya ng'ambo.

neg:
Jost Gippert
Mwaka wa 1972 alihitimu masomo ya sekondari katika "Leibniz-Gymnasium", katika mji wa Essen-Altenessen. Tangu 1972 mpaka 1977 alijifunza isimu wa mlingo, usayansi wa India, usayansi wa Japan na usayansi wa China katika chuo kikuu Marburg na chuo kikuu huru Berlin. Baada ya masomo aliupata udaktari wa Falsafa (Ph.D.) kwa kazi yake kuhusu "Syntax of infinitival formations in the Indo-European languagues". Tangu 1977 mpaka 1990 alifanya kazi nyingine kama mwanamaarifa na alifanya madarasa katika Berlin, Vienna na Salzburg. Mwaka wa 1991, alipofanya kazi kama mwanamaarifa kwa isimu ya mashariki ya kompyuta, yeye alifanya katika chuo kikuu mji wa Bamberg kwa kazi yake kuhusu "Iranian loanwords in Armenian and Georgian". Jost Gippert afundisha isimu ya mlingo katika chuo kikuu "Johann-Wolfgang-Goethe", Frankfurt, tangu 1994. Tangu 1996 yeye ni mwanachama mgeni wa „Gelati Science Academy“ (Georgia). Tangu 2002 yeye ni mwanachama wa "Tufankommission"; na tangu 2007 ni mwanachama wa Katikati "Lugha" ya Chuo cha Sayansi Berlin-Brandenburg (Berlin-Brandenburg Science Academy).

neg:
Benjamin wa Mambo Jambo
Baada ya hapo, akaelekea zake katika mafunzo ya sanaa katika Chuo cha Sanaa cha Bagamoyo kuanzia 1998 hadi 2000.

neg:
Halima James Mdee
Mwaka 1996 hadi 1998 alisoma kidato cha tano na sita katika Shule ya Sekondari ya Wasichana Kilakala mkoani Morogoro na 1999 alijiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ambako alisomea sheria na kuhitimu mwaka 2003.

neg:
Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy
Katika mwaka wa 1922 Shaykh Abdullah Saleh Farsy alijiunga na chuo cha Msikiti Barza baada ya Maulamaa wawili kumtaka afanya hivyo:
Wa kwanza alikuwa Sayyid Hamid bin Mansab (1902-1965) aliyemfunza RISALATUL JAMI'A, yenye mafunzo ya taasisi ya Kiislamu. Imamu huyu wa msikiti wa Forodhani aliyefariki dunia wakati akitoa darsi ndani ya msikiti Gofu alikuwa mwanafunzi wa Shaykh Muhammad Abdul Rahman Makhzymy (1877-1946), mmojawapo wa waalimu wa Shaykh Abdullah Saleh Farsy.
Wa pili alikuwa Sayyid Alawy bin Abdul Wahab (1902-1960) aliyemsomesha vitabu 12 vya Fiq'hi katika lugha ya kiarabu pamoja na sharhi ya MATNI YA RABBIYYAH juu ya elimu ya urithi.

neg:
Ngugi wa Thiongo
1973 alirudi Nairobi kama Profesa wa Kiingereza na mwenyekiti wa idara ya fasihi. Idara hii ilianzishwa kutokana na upinzani wa Ngugi na wenzake dhidi ya hali ya Kiingereza kuwa nguzo kuu ya elimu katika Afrika. Katika makala 'On the Abolition of the English Department' aliyoandika 1968 pamoja na Taban lo Liyong na Henry Owuor-Anyumba, aliwahi kuuliza "Tukihitaji kutazama historia ya utamaduni mmoja kwa undani kwa ajili ya masomo yetu, kwa nini tusichague utamaduni mmoja wa Kiafrika na kuupa kipaumbele ili tulinganishe tamaduni mbalimbali nao?" Kutokana na msimamo huo aliendelea kutafiti fasihi ya simulizi ya makabila ya Kenya, hasa ya Wagikuyu na fasihi ya Kiswahili.

neg:
Chuo Kikuu cha Abia
Chuo Kikuu cha Abia ni Chuo kimoja kinachomilikiwa na serikali nchini Nigeria. Vyuo hivi vya kitaaluma viliumbwa kupanua idadi ya watu waliosajiliwa na kuleta utaalam ujuzi, na vifaa vya utafiti vya kisasa karibu na walioishi mjini na vijijini; na viwasaidie wanafunzi wenye vipaji kupata elimu ya juu.
Chuo kikuu kilianzishwa mwaka 1981 katika Jimbo IMO, kama ilivyokuwa ikiitwa zamani, chini ya jina ya Chuo Kikuu cha IMO Uturu, Okigwe. Kufuatia kuundwa kwa Mji wa Abia mwaka wa 1991, Chuo Kikuu kilipewa jina Abia State; na sasa kinajulikana kama Chuo Kikuu cha Uturu Abia State.Chuo hiki hutoa shahada ya kwanza ya chuo kikuu, kuhitimu na shahada ya udaktari. Chuo kikuu kina vyuo vikuu viwili pamoja na kampasi kuu zake zilizoko katika mji wa Uturu na Kitivo cha Kilimo kipo katika kampasi iliyoko Umuahia, Abia State.

neg:
A Man of the People
A Man of the People ni riwaya ya 1966 iliyoandikwa na Chinua Achebe. Ni riwaya ya nne ya Achebe. Kitabu hicho kinaelezea hadithi ya vijana aliyeelimika aitwaye Odili, na vita vyake na Chief Nanga, mwalimu wake wa zamani ambaye aliingia katika siasa katika nchi ya kisasa ya Afrika isiyotajwa. Odili anawakilisha kizazi kipya; Nanga anawakilisha desturi ya Nigeria. Mwisho wa kitabu unaisha kwa mapinduzi ya kijeshi, sawa na maisha halisi ya Johnson Aguiyi-Ironsi, Chukwuma Kaduna Nzeogwu na Yakubu Gowon. Sawa na maisha halisi ya Johnson Aguiyi-Ironsi, Chukwuma Kaduna Nzeogwu na Yakubu Gowon.

neg:
Hugh Masekela
Akiwa na umri wa miaka ishirini Masekela alikuwa akitumbuiza muziki ya aina tofauti, hasa ya Jazz; Bebop; Funk na Afrobeat wakati huo alikuwa na kundi la "Jazz Epistles"; kundi hilo lilikuwa na wasanii maarufu kama mpiga kinanda mahiri Abdillah Ibrahim. Mwaka 1960 Masekela alikwenda London, Uingereza ambako alijiunga na shule ya muziki ya Guildhall School of Music na baadaye alikwenda New York, Marekani ambako alisoma katika mji wa Manhattan. Mwaka 1962 alitoa albamu yake ya kwanza iitwayo Trumpet Africa. Miaka miwili baadaye alitoa nyingine iitwayo The Americanisation of Ooga Booga ambayo ilitamba mpaka kushika chati, hasa baada ya kupigwa na kituo kimoja cha radio cha mjini California.

neg:
Mwajuma Abdul
Mwajuma Abdul au Maimuna alizaliwa mwaka 1977 jijini Dar es salaam, alipata elimu ya awali shule ya msingi Mjimwema. Elimu ya sekondari alisoma shule ya Iringa Girls School. Kuhusu fani ya uigizaji, alianza toka alivyokuwa shule ya msingi. Na hata baada ya kumaliza masomo, aliamua kuendelea na sanaa kwa kujiunga na kikundi cha "The Lighters" kilichokuwa na Maskani yake Kimara. Pia, anashiriki katika mchezo wa redio wa "Twende" na wakati unarushwa na kituo cha redio Tanzania. Amesema baada ya kutoka Lighters aliamua kujiunga na Kaole kwa ajili ya kufanya sanaa za kwenye Luninga. Alijitoa Kaole na kujiunga na kundi la "Alwatan Artist Theatre". Alitaja baadhi ya Sinema alizocheza ni pamoja na "Joram Lazima Ufe", ni kitabu kilichoandikwa na mwandishi maarufu barani Afrika, Ben Mtobwa. Kitabu hicho kimejipatia umaarufu mkubwa ndani ya nchi na nje ya mipaka ya Tanzania. Sinema nyingine alizocheza ni "Uwanja wa Dhambi". Katika filamu hiyo amecheza kama Maimuna. Sinema ni "I love you" amecheza kwa jina Rose, Husda amecheza kwa jina la Rose, nyingine "Zindiko" amecheza kwa jina la Amanda. Kuhusu wa wasanii wa Kibongo anavutiwa na Anne Mwampamba na Mikala. Wasanii wa nje wanamvutia ni Bruce Lee, Anjela Mau na Genenve Nnanji. Pia ameshiriki katika tamthilia inayotengenezwa na Benchmak inayoitwa hukumu ya Tunu itanayorushwa na ITV.

neg:
Shule ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma
Kufuatia kuongezeka kwa programu nyingi katika uandishi wa habari, shule sasa ikapata wazo la kuwa sehemu ya chuo kikuu cha Dar es Salaam, wazo lililokuwepo tangu mwaka 1995, lakini hadi Mheshimiwa Mohammed Seif Khatibu, aliyekuwa waziri katika ofisi ya waziri mkuu, habari na sera, alipotangaza katika ufunguzi wa Baraza jipya la Uongozi wa chuo, tarehe 14/10/1999, kwamba kama kanuni, Serikali inaliunga mkono wazo la Shule ya Uandishi wa habari Tanzania kuwa sehemu ya Chuo kikuu cha Dar es Salaam, na kuwa wazo hilo sasa si ndoto tena.

neg:
Francis Imbuga
Imbuga alisomea swala la "The Techniques of Improvised Drama" kwa shahada yake ya Masters .Kwa udhamini wa UNESCO kati ya miaka za 1974 na 1975 ,alipata kuzuru Idara ya Uigizaji (Drama Department ) ya University College, Cardiff;Taasisi ya Masomo ya Kiafrika (Institute of African Studies) katika Chuo Kikuu cha Ghana, Legon; na Idara ya Sanaa ya Uigizaji (Department of Theatre Arts) katika Chuo Kikuu cha Ibadan, Nigeria. Mwaka wa 1976, Imbuga aliteuliwa kama mkufunzi katika Idara ya Mawasiliano ya Elimu na Teknolijia (Department of Educational Communication and Technology) katika Chuo Kikuu cha Nairobi. Alihamia mwaka wa 1978 Chuo Kikuu cha Kenyatta, na kupanda ngazi hadi kuwa Mkufunzi Mkuu na kuteuliwa Mkuu wa Idara ya Fasihi ya Kingereza (Department of Literature).

neg:
John Atta Mills
Wakati akisoma kiwango cha udaktari katika Sheria kutoka Shule ya Oriental and African Studies (SOAS) katika Chuo Kikuu cha London, Mills alikuwa amechaguliwa kwa ugenini, kama msomi wa Fulbright katika Chuo cha Sheria cha Stanford huko Marekani.

neg:
Brian Rob Kimutabi
Uledi aliingia kwenye tasnia ya ushairi katika kidato cha tatu mwaka 2010.
Alipata ari na ukakamavu zaidi wakati alipopewa heko na walimu na wenzake shuleni.
Aliwahi kutunga na kughani mashairi kwenye halfla mbalimbali shuleni na hata kutuzwa na viongozi maarufu akiwemo aliyekuwa mbunge wa konoin Mheshimiwa Julius Kones .

neg:
Tumaini Bigilimana
Tumaini Bigilimana (pia: Aunt Fifi, Aunty Fifi) ni mwigizaji na mtayarishaji wa filamu nchini Tanzania. Ndiye mtunzi wa filamu ya Senior bachelor, filamu iliyomletea tuzo kadhaa msanii Jacob Stephen ‘JB’ kupitia filamu hiyo ambayo, pia alipata kutayarisha filamu yake aliyoipa jina la Kizungumkuti na kufanya vizuri.

neg:
George Cleopa Mapunjo
Aliendelea na masomo ya masomo ya kidato cha tano katika Shule aliyochaguliwa ya Minaki mchupeuo WA PCB lakini hakuweza kuendelea zaidi baadae alijiunga na Shule ya Sekondari ya Aga Khan Mzizima kwa mchupuo huo wa Sayansi Lakini aliushindwa na kuamua kubadilisha mchepuo na kusoma HKL katika Shule ya Sekondari St Mary's Jiji Dar es Salaam na kumaliza mwaka 2006.

neg:
Robert Ouko
Mnamo 1955 aliangukia ajira kama ofisa wa ushuru katika Wilaya ya Kisii. Mnamo 1958 alijiunga na Chuo Kikuu cha Haile Selassie]] Jijini Addis Ababa, Ethiopia, hukuu akifuzu kutoka huko mnamo 1963 na shahada katika kitengo cha ‘’Publlic Administration’’, Uchumi na Sayansi ya Siasa. Hatimaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere nvhini Uganda ambapo alisomea Diploma katika Kitengo cha in International Relations and Diplomacy
Kufikia wakati wa kifo chake alikuwa karibu kumaliza Thesis ya shahada ya tatu ambayo alikuwa akisomea katika Chuo Kikuu cha Nairobi. Licha ya kujulikana kuwa Dk. Ouko, alikuwa tu na shahada ya honorary ambayo aliipokea mnamo 1971 kutoka Chuo Kikuu cha Kilutheri cha Pacific

neg:
2Face Idibia
Idibia ametoka eneo la kiserikali la Okpokwu na kabila la IDOMA katika sehemu ya kusini jimbo la Benue, katika Nigeria ya kati. Yeye alihudhuria shule ya upili ya Mount Saint Gabriel katika Makurdi, jibo la Benue. Alisoma kwa ufupi katika Taasisi ya Usimamizi & Technology, IMT, Enugu, moja ya taasisi kubwa ya elimu ambapo alifanya kozi ya Diploma ya Taifa katika usimamizi wa biashara. Hata hivyo, hakumaliza lakini aliimarisha ujuzi wake katika muziki kwani alicheza katika maonyesho na sherehe zilizoandaliwa na IMT na baadhi ya shule nyingine kama Chuo Kikuu cha Enugu cha Sayansi na Teknolojia ,Enugu (ESUT) na Chuo Kikuu cha Nigeria Kampasi ya Enugu (UNEC) .

neg:
Agabo
Kadiri ya mapokeo alikuwa mmojawapo kati ya wanafunzi 70/72 wa Yesu na alifia dini huko Antiokia.

neg:
Ben Okri
Ben Okri (alizaliwa tarehe 15 Machi 1959) na ni mshairi na mwandishi wa riwaya kutoka Nigeria . Alikaa mjini London miaka yake ya mapema ya utotoni, lakini alirudi Nigeria mnamo mwaka wa 1968. Alirudi Uingereza tena mnamo mwaka wa 1968 ambapo alijiuunga na Chuo Kikuu cha Essex. Amepokea shahada ya heshima kutoka Chuo Kikuu cha Westminister (1997)na Chuo Kikuu cha Essex (2002_ na alipwa tuzo la OBE mnamo mwaka wa 2001.

neg:
Dk. Omar Ali Juma
Elimu yake ya msingi aliipata katika Shule ya Msingi ya wavulana ya Chake, ambayo kwa sasa inajulikana kama Shule ya Msingi Michakaini tangu mwaka 1949 mpaka mwaka 1957.

neg:
Sultan Tamba
Kuanzia mwaka 2008, Tamba alijiunga na masomo ya film animation kwenye chuo kiitwacho Media One School of Digital Animation cha mjini Dar es Salaam na kumaliza masomo hayo mwaka 2009 Mei ambapo alichukua fani ya 3D animation & Motion Graphics. Ndio kuwema kwamba hivi sasa mbali na filamu za kawaida, pia ana uwezo wa kutengeneza filamu za katuni za Digital 3D.

neg:
John Garang
Vita vya wenyewe kwa wenyewe vilimalizika baada ya Mkataba wa Addis Ababa wa 1972 na Garang, kama waasi wengine, aliwekwa katika jeshi la Sudan. Kwa miaka kumi na moja, alifanya kazi kama askari na kupanda kutoka safu ya Kapteni hadi Kanali baada ya kufanya Infantry Officers Advanced Course katika Fort Benning, Georgia. Katika kipindi hiki alichukua ruhusa ya kimasomo ya miaka minne na akapata Shahada ya Masters katika Uchumi wa Kilimo na Ph.D. katika uchumi kutoka Iowa State University, baada ya kuandika Thesis juu ya maendeleo ya kilimo ya Sudan Kusini. Kufikia 1983, Knl Garang alikuwa akitumika kama mwalimu mwandamizi katika Shule ya jeshi iliyokuwa Wadi Sayedna kilomita 21 kutoka kitovu cha (Omdurman) ambapo aliwaelekeza makadeti kwa zaidi ya miaka 4 na baadaye yeye akateuliwa kutumika katika idara ya kijeshi katika idara ya utafiti wa kijeshi katika Makao Makuu ya Jeshi mjini Khartoum.

neg:
Shule ya Upili ya Kisii
Shule hii imekuwa na uunganishi mkubwa na Familia ya Musa Nyandusi
ambaye alikuwa Chifu wa Kiwango cha juu wakati wa Ukoloni.
Cheo hiki kilikuwa cha nguvu na kilikuwa tu kinapokea amri kutoka kwa Utawala wa Ukoloni pasipo na uchungaji
Shule hii inajuvunia kuwakuza watu maarufu kama Simeon Nyachae, Mwanaye Musa Nyandusi.
Sasa hivi shule hii inahesabiwa kama taasisi muhimu ya masomo katika nchi, ambayo inaweza kushindana na shule za kataifa katika mtihani wa K.C.S.E.
ilivyoonekana mnamo 2005 wakati shule hii ilitia fora sana.

neg:
Bimbo Odukoya
Odukoya alisoma Historia na Akiolojia katika Chuo Kikuu cha Ibadan ambapo yeye alpipata shahada ya Sanaa . Mchungaji Bimbo alifunga ndoa na Mchungaji mwanzilishaji wa Kanisa la chemchemi ya uzima, Mchungaji Taiwo Odukoya, na wakapata watoto watatu.
Alianza kazi yake kwenye jumba la taifa la usanii mjini Lagos na muda mfupi baadaye kujiuzulu na kuwa mchungaji wa kila saa. Kutoka 1987-1999, yeye aliwahi kuwa mkuu wa idara ya ushauri katika TREM chini ya uongozi wa Askofu Mike Okonkwo.
Wakati wa kifo chake, alikuwa mwandamizi mchungaji mkuu katika kanisa la chemchemi ya Maisha na Rais wa Ugunduzi kwa Wanawake.
Alikuwa mwenyeji wa "hawajaolewa na walioolewa," kipindi cha televisheni kilichoonyeshwa nchini na kimataifa ambacho kilihusika na masuala ya watu wanayokabili katika mahusiano ya ndoa na kuongozwa na kanuni za kibiblia. Alijulikana kama msemaji mashuhuri katika mkutano nchini Nigeria na wakati mwingine kiwango cha kimataifa.

neg:
Yohane wa Msalaba
Kati ya 1564 na 1567 akasoma lugha na falsafa katika chuo kikuu maarufu cha Salamanca.

neg:
Ayi Kwei Armah
Kati ya mwaka wa 1968 na 1970, Armah alisoma katika Chuo Kikuu cha Colombia, huku akipata shahada nyingine ya uandishi bunifu. Katika miaka ya 1970, alifanya kazi kama mwalimu katika eneo la Afrika Mashariki, katika taasisi ya Elimu ya Kitaifa, Chang'ombe, Tanzania, na katika Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Lesotho.

neg:
Kimani wa Mbogo
Alijiunga na vyuo vya uhasibu CEDAT mjini Thika (2004) na German Training Institute, Nakuru (2009) kwa somo la uhasibu.

neg:
Efrem wa Syria
Kisha kulelewa na Yakobo, askofu wa Nisibi (303-338), alianzisha naye chuo cha teolojia katika mji huo.

neg:
Anthony Banzi
Mwaka 1968-1969 alijiunga na Seminari Kuu ya Kibosho kwa masomo ya Falsafa na baadaye Seminari kuu ya Kipalapala kwa masomo ya Teolojia kuanzia mwaka 1970 hadi 1973.