query: Rais wa Irak mwaka wa 1980 alikuwa nani?

pos:
Saddam Hussein
Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti (28 Aprili 1937 - 30 Desemba 2006) alikuwa Rais wa Iraki, kuanzia tarehe 16 Julai 1979 hadi mwaka wa 2003, pia waziri mkuu wa Iraki kati ya 1994 na 2003.

neg:
Jamhuri ya Dominika
Katika miaka iliyofuata Balaguer alirudishwa hadi 1978. Baada ya vipindi vya marais wengine, Balaguer alirudishwa tena 1986, 1990 na 1994.

neg:
Vladimir Putin
Alikaimu kiti cha Urais tarehe 31 Desemba 1999, pale rais Boris Yeltsin alijiuzulu kwa ghafla. Kisha Putin akashinda uchaguzi wa rais mnamo mwaka wa 2000. Mnamo mwaka wa 2004, alichaguliwa upya na kushinda, hivyo aliendelea na kipindi chake cha pili hadi tarehe 7 Mei 2008.

neg:
Mengistu Haile Mariam
Katika ipindi cha miaka ya 1980 serikali ya Mengistu iliona matatizo mengi. Sehemu za sababu zilikuwa kimazingira kama ukame; mengine kisiasa kwa sababu mabadiliko ya uchumi yalileta uhaba wa mazao na vifaa. Kutokana na mipango ya uchumi kilimo kilikwama kabisa kwenye mikoa kadhaa. Njaa kubwa ilitokea 1984-1985 iliyokuwa vibaya zaidi kuliko ile ya zamani za Kaisari Haile Selassie. Watu walianza kupinga serikali na uchukua silaha katika sehemu mbalimbali za nchi.

neg:
Mkimbizi
Takriban 40% ya Wairaki wa daraja la kati wanaaminika kukimbia, Umoja wa Mataifa umesema. Wengi wao wanatoroka kwa sababu ya utaratibu wa mateso na hawana nia ya kurudi. Kila aina ya watu, kutoka wahadhiri wa vyuo vikuu hadi waokaji, wamelengwa na wanamigambo, wapiganaji na wahalifu. Takriban waalimu wa shule 331 waliwawa katika miezi minne ya kwanza ya mwaka wa 2006, kulingana na Shirika la Ulinzi wa Haki za Kibinadamu, na angalau madaktari 2,000 wa Kiiraki wameuawa na 250 kutekwa nyara tangu uvamizi wa Marekani wa mwaka 2003. Wakimbizi wa Irak nchini Syria na Yordani huishi katika jamii maskini ambapo hawasaidiwi vilivyo na nchi za kimataifa ili kupunguza shida zao na ambapo wanapata ulinzi mdogo sana wa kisheria. Nchini Syria pekee inakadiriwa kuwa wasichana na wanawake 50,000 wa Kiiraki, wengi wao wajane, wanalazimishwa kufanya ukahaba ili wajipatie riziki.

neg:
Ethiopia
Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995. Rais wa kwanza Negasso Gidada. EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye aliunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila. Ethiopia sasa ina majimbo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru. Hata hivyo, uhuru wa habari na kisiasa bado umefinywa.

neg:
Iraq
Wakazi wengi (95%), hasa baada ya vita vya hivi karibuni, ni Waislamu, wakiwemo kwanza Washia halafu na Wasuni. Wakristo waliobaki ni 5%, wakiwemo hasa waamini wa Kanisa Katoliki la Wakaldayo na Waashuru wa Kanisa la Mashariki.

neg:
Al-Qaeda
Maandiko ya mkutano wa Bin Laden na wengine tarehe 20 Agosti 1988, yanaonyesha al-Qaeda ilikuwa kundi rasmi: 'kimsingi ikiwa kundi binafsi la Kiislamu, ikiwa na lengo la kuinua neno la Mungu, kuifanya dini Yake kushinda.' Orodha ya mahitaji ya uanachama yalikuwa kama yafuatayo: uwezo wa kusikiliza, tabia nzuri, utiifu na kufa amana (bayat) kufuata wakubwa wa mmoja.

neg:
Anwar Sadat
Sadat alikuwa mwanachama mwandamizi wa Harakati ya Maafisa Huru iliyompindua Mfalme Farouk wa Misri katika mapinduzi ya mwaka 1952. Baadaye alikuwa mshauri wa karibu wa rais Gamal Abdel Nasser akihudumia mara mbili kama makamu wake, halafu baada ya kifo cha Nasser alichukua nafasi yake mwaka 1970.

neg:
Al-Qaeda
Anwar al-Awlaki, imam mzaliwa wa Marekani amebainishwa na vyombo vya habari vya Magharibi kama "Imam wa 9 / 11 " na "msajili wa al Qaeda", ingawa uchunguzi wa FBI kuhusiana na ugaidi haukukusanya ushahidi wa kutosha kwa ajili ya uchunguzi kamili au mashtaka. Yeye hivi karibuni amehusishwa na Chuo Kikuu cha Iman katika Yemen ambapo yeye sasa anakaa. Kuna madai ya wanafunzi wa chuo hicho kuhusishwa na mauaji, na inaongozwa na Abdul Majeed Al-Zindani, ambaye anaonekana katika orodha ya Marekani na Umoja wa Mataifa kama anayehusishwa na Al-Qaeda, na anatakikana kujibu maswali kuhusiana na mashambulizi katika USS Cole uko Yemen.
Mahubiri ya Awlaki uko Marekani yalihudhuriwa na watatu wa watekaji wa 9 / 11 , vilevile mtuhumiwa mpiga risasi waFort Hood Nidal Malik Hasan. Majasusi wa Marekani walipata barua pepe kutoka kwa Hasan Awlaki kati ya Desemba 2008 na mapema 2009. Katika tovuti yake Awlaki alisifu vitendo vya Hasan katika Fort Hood.

neg:
Muhammadu Buhari
Muhammadu Buhari (amezaliwa tar. 17 Desemba 1942) amekuwa rais wa Nigeria tangu 29 Mei 2015. Anashika cheo mara ya pili maana aliwahi kuwa rais toka 31 Desemba mwaka 1983 hadi 27 Agosti mwaka 1985. Wakati ule aliingia madarakani kama jenerali ya jeshi kwa kumpindua rais aliyechaguliwa Shehu Shagari. Buhari mwenyewe alipinduliwa mwaka 1985 na jenerali Ibrahim Babangida.

neg:
Al-Qaeda
Zawahiri na EIJ, ambao walikuwa kama msingi wa al-Qaeda lakini pia wakishiriki katika shughuli zingine tofauti dhidi ya serikali ya Misri, walikuwa na bahati mbaya zaidi nchini Sudan. Katika mwaka wa 1993, msichana mdogo mwanafunzi wa shule aliuawa katika jaribio la EIJ lililotibuka kwenye maisha ya Waziri wa Mambo ya Ndani wa Misri, Hasan al-Alfi. Maoni ya umma ya Misri ikageuka dhidi ya ulipuaji wa mabomu na wanaharakati wa Kiislam na polisi wakawakamata zaidi ya wanachama 280 wa al-Jihad na kuwanyonga wasita wao.

neg:
Hosni Mubarak
Muhammad Hosni Said Mubarak (Ar. : محمد حسنى سيد مبارك ) ( b* 4 Mei 1928) alikuwa rais wa Misri kuanzia 14 Oktoba 1981 hadi 11 Februari 2011.

neg:
Ethiopia
Serikali ya Zenawi ilichaguliwa tena mwaka 2000 kwa uchaguzi wa kwanza wa Kidemokrasia, Rais akiwa Girma Wolde-Giorgis.

neg:
Chama cha Jamhuri cha Marekani
Kulikuwa na Marais kumi na wanane kutoka Chama cha Jamhuri, kuanzia Abraham Lincoln (1861-1865) hadi George W. Bush (2001-2009).

neg:
Winnie Madikizela-Mandela
Katika miaka ya 1980 na miaka ya 1990, alivuta hisia za taifa na mataifa kwa ujumla, na alikuwa akifanyiwa mahojiano na waandishi wa habari wa kitaifa na kimataifa. Chama cha ANC kilichokuwa marufuku ndani ya Afrika Kusini alimtumia kama uso wa upinzani dhidi ya apartheid mbele ya umma wa kimataifa.
Rais Thabo Mbeki alitaja nafasi hii katika barua ya mwaka 2008:
"„Katika muktadha wa mapambano ya kimataifa kwa ajili ya uhuru wa wafungwa wa kisiasa katika nchi yetu, harakati yetu ilichukua uamuzi wa kimakusudi kutumia jina la Nelson Mandela kama kielelezo cha wafungwa hawa. Hivyo tulitumia pia wasifu wake wa kibinafsi wa kisiasa, pamoja na mateso ya mkewe wa awali, Winnie Mandela, kuonyesha dunia na jamii ya Afrika Kusini ukatili wa mfumo wa ubaguzi wa rangi.“"

neg:
Goodluck Jonathan
Raisi Yar'Adua aligonjeka 2009 akaondoka nchini kwenda Saudia kwa matibabu. Baada ya rais Yar'dua kukaa miezi mfululizo katika hospitali nchini Saudia mahakama kuu ilimpa madaraka ya rais. Yar'Adua alipoaga dunia tar. 5 Mei 2010 Jonathan aliapishwa kuwa rais mpya siku iliyofuata kuwa aisi wa 14 wa Nigeria.

neg:
Osama bin Laden
Mwaka 1988 jeshi la Kisovyeti ilianza kuondoka Afghanistan. Viongozi wa mujahedin Waarabu katika Afghanistan waliokuwa Bin Laden na Wamisri kama Aiman az-Zawahiri na Abdullah Azzam walishauriana pamoja namna gani kuendeleza jitihadi zao. Walitofautiana kama kulenga serikali za nchi za Kiarabu zisizokuwa za kidini kama huko Misri au kuhamia Palestina au kupeleka jihadi yao kwenda jamhuri za Kisovyeti za Asia ya Kati kama Tajikistan au Kirgistan zilizokaliwa na Waislamu.

neg:
Olusegun Obasanjo
Kati ya 1980 hadi 1995 alikuwa na vyeo mbalimbali vya kimataifa akagombea nafasi ya Katibu Mkuu wa UM halafu alikuwa mwenyekiti wa halmashari ya Transparency International (TI).
Dikteta wa kijeshi Sani Abacha alimfunga gerezani kati ya 1995 hadi 1998.

neg:
Uajemi
Utawala wa kifalme ulikwisha mwaka 1979 wakati wa mapinduzi ya Kiislamu chini ya uongozi wa Ayatollah Khomeini yaliyoanzisha Jamhuri ya Kiislamu.

neg:
Al-Qaeda
Kufuatia uondoaji wa Wasovyeti kutoka Afghanistan, Osama Bin Laden alirudi Saudi Arabia. Uvamizi wa Iraq wa nchi ya Kuwait mwaka 1990 ulikuwa umeweka ufalme na utawala wa Nyumba ya Saud hatarini. Mashamba yenye wingi zaidi wa mafuta ya thamani duniani yalikuwa karibu sana na vikosi vya Iraq katika Kuwait, na wito wa Saddam wa "harakati za Kiarabu/Kiislamu" ungeweza kuleta migawanyiko ya ndani.

neg:
Omar al-Bashir
Alikuwa rais tangu 1993. Alitangulia kushika mamlaka nchini baada ya kuwa kiongozi wa uasi wa kijeshi uliopindua serikali ya waziri mkuu Sadiq al-Mahdi mwaka 1989. Bashir aliongoza nchi kama mwenyekiti wa kamati ya wanajeshi na baadaye waziri mkuu hadi kujipa cheo cha rais 1993.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1980 Paul Berg, Walter Gilbert na Frederick Sanger

neg:
Kizazi kipya cha viongozi wa Afrika
Katika miaka ya 1980 na 1990, mataifa mengi yaliyo kwenye Afrika chini ya Sahara yalikuwa yakifanya uchaguzi wa vyama vingi. Vita Baridi, vita vya kushirikiana kati ya Marekani na Umoja wa Kisovyeti na vilevile Ubaguzi wa rangi katika Afrika ya Kusini ulikuwa umefika mwisho. Kizazi kipya cha viongozi wa Afrika walikuwa wamechaguliwa na waliahidi kubadili bara lao. Ndoto hii ilijulikana kama African Renaissance. (kuzaliwa tena kwa Afrika) Dhana hii mara nyingi hufafanuliwa tofauti na big man syndrome - uongozi katika miongo miwili ya kwanza baada ya uhuru ambao mtu mmoja alimiliki mamlaka yote na hivyo kuitwa "big men" wa siasa za Afrika .
Wakati rais wa zamani wa Marekani Bill Clinton alipofanya ziara yake ya Afrika mnamo Machi 1998, alisaidia kueneza wazo hili wakati aliposema kuwa aliweka tumaini katika kizazi kipya cha viongozi wa Afrika waliojitolea kuleta demokrasia na mageuzi ya kiuchumi. Ingawa Bill Clinton hakubainisha viongozi hao wa Afrika kwa majina, kwa ujumla inadhaniwa kwamba alikuwa akimaanisha, miongoni mwa wengine, Yoweri Museveni wa Uganda, Paul Kagame wa Rwanda, Meles Zenawi ya Ethiopia na Isaias Afewerki wa Eritrea. Tangu wakati huo, viongozi wengine wameongezwa kwenye orodha hii, nao ni pamoja na Jerry Rawlings wa Ghana, Joaquim Chissano wa Msumbiji na Thabo Mbeki wa Afrika ya Kusini.
Kwa upande mwingine, mabingwa wa uhuru wa Afrika katika miaka ya 1960, km. Kwame Nkrumah, Julius Nyerere, Patrice Lumumba, Jomo Kenyatta, Kenneth Kaunda, Robert Mugabe, na mara kwa mara Pan-Africanists W.E.B Du Bois na Marcus Garvey - wakati mwingine huitwa "kizazi cha zamani cha viongozi wa Afrika" (katika miaka ya 1960 pia walikuwa wakiitwa "kizazi kipya cha viongozi Watukufu" na "kizazi kipya cha Pan-Africanists", na kinyume cha mambo - "kizazi kipya cha viongozi wa Afrika").

neg:
Daish
Daish (pia Daesh, "tamka da-ish au da-esh", kwa Kiarabu داعش, kifupisho cha "ad-Dawlah al-Islāmiyah fīl-ʿIrāq wash-Shām" yaani "Dola la Kiislamu katika Iraq na Shamu"); maarufu pia kama IS, na awali ISIL au ISIS (kutokana na tafsiri ya Kiingereza "Islamic State") ni kundi la Waislamu wenye itikadi kali lililoteka na kutawala maeneo mbalimbali ya Iraq, Syria, Yemen, Libya, Nigeria na kufanya kazi katika nchi nyingine 14, zikiwemo Afghanistan na Pakistan.

neg:
Umaru Yar'Adua
Umaru Musa Yar'Adua (16 Agosti 1951 – 5 Mei 2010) alikuwa mwanasiasa kutoka nchini Nigeria na rais wa 13 wa nchi hiyo tangu 2007 hadi kifo chake hapo 2010. Ni rais wa kwanza mwenye shahada katika historia ya Nigeria.

neg:
Mohamed Boudiaf
Mohamed Boudiaf (23 Juni 1919 - 29 Juni 1992) alikuwa Rais wa nchi ya Algeria kuanzia 11 Januari 1992, hadi siku ya kifo chake alipouawa. Alifuatwa na Ali Kafi.

neg:
Al-Qaeda
Mashambulizi hayo yalifanywa na al-Qaeda, kaimu kwa mujibu wa "Fatwa" iliyotolewa mwaka wa 1998 dhidi ya Marekani na washirika wake na vikosi vya kijeshi chini ya amri ya Bin Laden, al-Zawahiri, na wengine. Ushahidi unaangazia wanaharakati wa kujiua wakiongozwa na kamanda wa kijeshi wa al-Qaeda Mohamed atta kama watekelezaji wa mashambulizi, na Bin Laden, Ayman al-Zawahiri, Khalid Sheikh Mohammed, Hambali kama wapangaji na sehemu muhimu ya amri ya kisiasa na ya kijeshi.

neg:
Ayatollah
Mwingine ni Ayatollah Mkubwa Ali Al-Hoessein al-Sistani ambaye ni kiongozi mkuu wa Washia nchini Iraq.

neg:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais wa tatu aliyemfuata alikuwa Ali Hassan Mwinyi (1984-1995) aliyeendelea kuwa pia rais wa Tanzania tangu 1985.

neg:
Jihadi ya Kiislamu ya Misri
Pamoja na bin Laden Jihadi ya Kiislamu ya Misri ilipata kimbilio kipya huko Sudani. Kutoka hapa waliendelea kupanga mashambulio dhidi ya wawakilishi wa serikali ya Kairo. 1993 walijaribu kumwua waziri wa mambo ya ndani na baadaye waziri mkuu kwa mabomu yaliyobebwa na wanajihadi waliojirusha pamoja na mabomu lakini waliua tu walinzi wa wanaisasa hao pamoja na watu raia waliopita tu.

neg:
Al-Qaeda
Mnamo Septemba 2004, tume ya serikali ya Marekani ya kuchunguza mashambulizi ya 11 Septemba ilihitimisha rasmi kwamba mashambulizi yalipangwa na kutekelezwa na al-Qaeda operatives. Mnamo Oktoba 2004, Bin Laden alionekana akidai uwajibikaji kwa mashambulizi katika video iliyotolewa kupitia Al Jazeera, akisema yeye aliongozwa na mashambulizi ya Israel kwenye majengo marefu katika uvamizi wa 1982 wa Lebanon: "Nilipoona minara iliyobomolewa nchini Lebanon , iliingia katika mawazo yangu kwamba tunapaswa kumuadhibu mtesi katika aina na kwamba tunapaswa kuharibu minara katika Amerika ili wapate ladha ya kile sisi tulionja na hivyo kuwa wanapaswa kukoma kuwaua wanawake na watoto wetu.

neg:
Biafra
Uasi wa pili ulifuata haraka tarehe 29 Julai 1966 na safari hii kikundi cha maafisa kutoka kaskazini walimwua Ironsi na kuchukua serikali mkononi mwao chini ya uongozi wa jenerali Yakubu Gowon. Mwaka uliofuata 1967 serikali mpya ilianza kubadilisha muundo wa utawala; mikoa mitatu ya Nigeria iligawiwa kuwa majimbo 12. Waigbo walisikitika ya kwamba mipaka ilichorwa kwa kusidi la kuacha maeneo ya Delta penye mafuta ya petroli nje ya majimbo penye Waigbo wengi. Ili ilitazamiwa kama jaribio la kuwatenga Waigbo na malighafi hizi.

neg:
Ruhollah Khomeini
Mwanzo wa mapinduzi ya Uajemi ulitokea 1978. Jeshi na polisi walivunja maandamano ya wanafunzi mjini Qom waliopinga makala dhidi ya Khomeini katika gazeti ya serikali. Vifo vya wanafunzi 80 vikaanzisha ufuatano wa maandaano mapya kwa sababu katika kawaida ya Shia kuna ibada za kukumbuka marehemu baada ya siku 40. Hivyo mazishi ya watu waliouawa yalifuatwa na maandamano siku 40 baadaye yaliyosambaa kote nchini. Kwenye maandamano haya vifo vipya vikatokea tena vilivyosababisha maandamano mapya yaliyoendelea kukua na kuvuta watu wengi walioonyesha upinzani wao kwa jumla dhidi ya serikali ya Shah. Haya yote yalisaidia kueneza jina la Khomeini kati ya Wajemi.
Katika Oktoba 1978 Khomeini alifukuzwa katika Irak kwa sababu wakati ule Saddam Hussein alitafuta uhusiano mwema na jirani yake Uajemi. Kwa miezi minne Khomeini alipata kimbilio katika Ufaransa alikotembelewa mara kwa mara na wanahabari wa magazeti na TV ya magharibi walioeneza habari zake kote duniani.

neg:
Emeka Ojukwu
Ojukwu alikuwa rais wa Biafra kati ya 30 Mei 1967 na 8 Januari 1970. Baada ya Biafra kushindwa katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Nigeria Ojukwu alikimbia Côte d'Ivoire. Mwaka 1980 alikaribishwa na rais wa Nigeria Alhaji Shehu Shagari arudi nyumbani.

neg:
Biafra
Katika Januari 1966 ilitokea ghasia katika Nigeria. Sehemu za jeshi zilipindua serikali wakamwua waziri mkuu Abubakar Tafawa Balewa aliyekuwa wa asili ya kaskazini. Kiongozi wa serikali mpya alikuwa jenerali mkuu wa jeshi la Nigeria Johnson Aguiyi-Ironsi aliyekuwa Igbo ambaye mwenyewe hakushiriki katika uasi. Lakini katika miji ya kaskazini ya Nigeria raia Waigbo walitafutwa na kuuawa ovyo. Waigbo maelfu walikimbia katika miji ya kaskazini na kukimbilia kwao nyumbani walipoleta habari za mauaji.

neg:
Iraq
Hatimaye vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoingiliwa na DAESH iliyoteka sehemu kubwa ya nchi, hasa kaskazini na magharibi.

neg:
Osama bin Laden
Mwaka 1995 wanajihadi wa Al-Jihad ya Misri walijaribu kumwua rais Mubarak wa Misri kwenye mkutano wa Umoja wa Muungano wa Afrika mjini Addis Ababa. Hapo Umoja wa Mataifa ilidai Sudan kuwakabidhi kwa mahakama watendaji waliotoka huko na kutangaza hatua dhidi ya taifa hili. Sudan ilijaribu kuepukana na kuadhibiwa na jumuiya ya kimataifa haikutaka kuonekana kama msaidzi wa ugaidi ikalazimisha wanajihadi wa kimataifa kuondoka. Tarehe 18 Mei 1996 Osama bin Laden alipelekwa tena Afghanistan.

neg:
Anwar Sadat
Muhammad Anwar el-Sadat (kwa  "muhammad anwar as-sadat", 25 Desemba 1918 – 6 Oktoba 1981) alikuwa Rais wa tatu wa Misri akihudumia kuanzia 15 Oktoba 1970 hadi kuuawa kwake na maafisa wa jeshi.

neg:
Riz Khan
Mwaka wa 1996, alianzisha kipindi cha mahojiano ya "CNN: Q & A with Riz Khan," na amewahoji watu maarufu kama aliyekuwa Katibu Mkuu wa Shirika la Umoja wa Mataifa Kofi Annan, Marais wa zamani wa Marekani Jimmy Carter na Bill Clinton, Dalai Lama na Nelson Mandela, na mwanasayansi J . Venter Craig. Khan pia aliwahi kufanya mahojiano ya kipekee ulimwenguni mzima na Mkuu wa Pakistan Pervez Musharraf kufuatia mapinduzi yake mnamo Oktoba 1999. Khan alitangaza kipindi cha "Q & A-Asia with Riz Khan."
Hivi vipindi vya mahojiano huweka wanahabari kote duniani na watu maarufu pamoja na wao huulizwa maswali na watazamaji kwa kutumia simu, barua pepe, au kipepesi, pamoja na maswali na maoni kuchukuliwa kutoka chumba cha kipepesi kifunguacho nusu saa kabla ya kila kipindi.

neg:
Jimmy Carter
James Earl Carter, Jr (amezaliwa 1 Oktoba 1924) alikuwa Rais wa 39 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1977 hadi 1981. Kaimu Rais wake alikuwa Walter Mondale.

neg:
Ayman Mohyeldin
Ayman Mohyeldin (amezaliwa 1 Mei 1979) ni mwanahabari Mwarabu wa Marekani ambaye yuko mjini Arabuni anayefanyia kazi Al-Jazeera. anayeripotia kutoka Gaza. Hapo awali alikuwa akisimamia kutengeneza vipindi alipokuwa akifanya kazi CNN na NBC. Ayman alikuwa mmoja wa waandishi wa habari wa kwanza kutoka magharibi kuruhusiwa kuingia Iraq na Serikali ya awali ya Iraq ili kuripoti kuhusu kesi ya Rais wa Iraq Saddam Hussein iliyohusu uhalifu dhidi ya ubinadamu. Hivi karibuni, Ayman aliwahi kuripoti kuhusu vita kati ya Israel na Gaza mnamo Desemba 2008. Yeye alikuwa mwandishi wa kwanza kutoa taarifa kwenye mtandao kuhusu vichuguu ambavyo vilitumiwa kimagendo kupitisha silaha na watu mpakani Misri na Gaza. Mpaka wa leo, njia hii ni muhimu inayotumika kuingiza dawa, chakula na mafuta mjini Gaza

neg:
Idi Amin
Jaribio la Amin la kutwaa sehemu za Mkoa wa Kagera wa Tanzania kwenye mwaka 1978 lilisababisha Vita ya Kagera baina ya Tanzania na Uganda na mwisho wa utawala wake. Amin alikimbia kukaa ugenini Libya na baadaye Saudia alipoishi hadi kifo chake mwaka 2003.

neg:
Harun ar-Rashid
Harun ar-Rashid (kwa Kiarabu  هارون الرشيد) alikuwa khalifa wa tano wa nasaba ya Waabbasi aliyetawala milki kubwa ya Kiislamu (zaidi ya Iran, Iraq, Saudi Arabia, Syria na Afrika Kaskazini) kati ya miaka 786 hadi 809 BK.

neg:
Osama bin Laden
Wanajeshi kadhaa wa Marekani waliendelea kukaa katika Saudia hata baada ya ushindi juu ya Irak katika vita
Hapo bin Laden alianza kupinga waziwazi siasa ya serikali yake. Kutokana na ugomvi huu aliamua kuhamia nchi ya Sudan alipotumia utajiri wake kuanzisha miradi, mashamba na makampuni lakini pia makambi kwa ajili ya vijana wafusi wa Uislamu mkali waliomfuata na kuhamia Sudan. Alikaa karibu na viongozi wa kundi la Al-Jihad ya Misri waliowahi kushirikiana naye Afghanistan na kupambana dhidi ya serikali ya rais Mubarak.

neg:
Bill Clinton
Clinton alikuwa rais wa kwanza kutoka kizazi cha Baby Boom na alikuwa rais wa tatu kijana kutumikia taifa la Marekani. Clinton anatokea chama cha Kidemokrasia. Wasaidizi wa Clinton wanasema ya kwamba rais huyo alisaidia kuinua uchumi wa Marekani katika miaka ya 1990. Wakati urais wake, kulikuwa na mijadala mikali kati yake na chama chake cha Wana-Demokrasia dhidi ya wanasiasa wa chama cha Republicans. Kabla ya kuwa rais, Clinton alikuwa gavana wa jimbo la Arkansas kuanzia mwaka 1979 hadi 1981, na vilevile mwaka 1983 hadi 1993 .

neg:
Ibrahim Babangida
Jenerali Ibrahim Badamasi Babangida (amezaliwa 17 Agosti, 1941), kiumaarufu anajulikana kama IBB, Alikuwa rais wa '8' pia alikuwa kiongozi wa kijeshi wa nchini Nigeria kuanzia mwezi wa Agosti mwaka 1985 hadi safari yake ilipofika ya kutoka ofisini kinguvu, Kutokana na msukumo mzito wa watu wenye kudai demokrasia ya kweli mnamo mwaka 1993, Baada ya kuanguka katika uchaguzi mkubwa uliofanyika mwaka huo.
Uchaguzi huo ulikuwa wa huru na haki katika historia ya Nigeria toka wapate uhuru.
Babangida alitanguliwa na rais Muhammadu Buhari, Kisha akafuatiwa na Ernest Shonekan.

neg:
Rais wa Nigeria
Katika orodha ifuatayo kuna majina ya watu waliokuwa wakuu wa dola nchini Nigeria tangu uhuru katika mwaka 1960:

neg:
Historia ya Nigeria
Baada ya kungonjeka kwake, makamu wa rais Goodluck Jonathan alichukua madaraka ya urais kuanzia mwaka 2010 akachaguliwa kuwa rais kwenye kura ya mwaka 2011.

neg:
Benazir Bhutto
Benazir Bhutto (21 Juni 1953 - 27 Desemba 2007) alikuwa mwanasiasa kutoka nchini Pakistan. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuchaguliwa na kuongoza nchi ya Kiislamu. Pia alishawahi kuchaguliwa kuwa kama Waziri Mkuu wa Pakistani mara mbili kuanzia 1988 hadi 1990 na 1993 hadi 1996. Alikaa ugenini 1999 bis 2007 kutokana na udikteta ya kijeshi na baada ya kurudi kwake aliuawa wiki mbili kabla ya uchaguzi ya kitaifa alimogombea.

neg:
Al-Qaeda
Harakati ya Abu Ayyub al-Masri ya al-Qaeda nchini Iraq mara hutoa video fupi zinazotukuza shughuli za walipuaji wa kujitolea mhanga wa kijiha. Pia, kabla na baada ya kifo cha Abu Musab al-Zarqawi (kiongozi wa zamani wa al-Qaeda nchini Iraq), shirika mwamvuli ambalo al-Qaeda nchini Iraq ni mshirika, Baraza la Mujahideen Shura, limekuwa na uwepo wa mara kwa mara katika mtandao ambapo matangazo yanapeanwa na Murasel.

neg:
Jean-Bedel Bokassa
Katika hali hii Bokassa alisafiri tena kwenda Libya. Wapinzani walichukua nafasi ya kumpindua Bokassa wakiongozwa na aliyewahi kuwa raisi David Dacko tar. 21 Septemba 1979. Milki ilifutwa na Jmahuri kurudishwa.

neg:
Saddam Hussein
Saddam Hussein aliondolewa madarakani wakati wa uvamizi wa Iraki na Marekani katika vita ya pili ya ghuba mwaka 2003. Alienda mafichoni kwa miezi kadhaa, akakamatwa na kupelekwa mbele ya mahakama ya Kiiraki iliyompa adhabu ya kifo kwa jinai dhidi ya binadamu na hasa kesi 148 za mauaji zilizothibitishwa mahakamani.

neg:
Liamine Zeroual
Liamine Zéroual (amezaliwa 3 Julai 1941) alikuwa Rais wa nchi ya Algeria kuanzia 31 Januari 1994, hadi 27 Aprili 1999. Alifuatwa na Abdelaziz Bouteflika.

neg:
Yahya Jammeh
Yahya Abdul-Aziz Jemus Junkung Jammeh (* 25 Mei 1965) alikuwa rais wa nchi ya Gambia hadi tarehe 19 Januari 2017. Alichukua madaraka mwaka 1994 alipokuwa luteni wa jeshi mwenye umri wa miaka 29 na kupindua serikali ya mtangulizi wake Dawda Jawara.
Baada ya kutawala kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi aliunda chama cha "Alliance for Patriotic Reorientation and Construction" akachaguliwa mara ya kwanza kuwa rais mwaka 1996. Aligombea tena miaka 2001, 2006 na 2011. Alishinda kila mara lakini chaguzi zote zilikosolewa kuwa si halali.

neg:
Daish
Tarehe 29 Juni 2014 kundi hilo lilijitangaza kuwa ukhalifa (khilāfah) wa kimataifa chini ya Abu Bakr al-Baghdadi na kwa sababu hiyo kupunguza maneno "fīl-ʿIrāq wash-Shām" (ya Iraq na Syria) katika jina lake kuwa الدولة الإسلامية, ad-Dawlah al-Islāmiyah tu.

neg:
Al-Qaeda
Iwe au isiwe mashambulizi ya al-Qaeda yalikuwa "kisasi" ya mpango wa "Operation Cyclone" wa CIA ya Marekani kusaidia mujahideen wa Afghanistan ni suala la baadhi cha mjadala. Robin Cook, aliyekuwa Katibu wa kigeni wa Uingereza kutoka 1997-2001, ameandika kuwa al-Qaeda na Bin Laden walikuwa "bidhaa ya na mashirika ya magharibi ya usalama," na kwamba "Al-Qaida, literally ni" database ", awali ilikuwa faili ya kompyuta ya maelfu wa mujahideen ambao walisajiliwa na kupewa mafunzo pamoja na msaada kutoka CIA ili kuwashinda Warusi.

neg:
Goodluck Jonathan
Goodluck Ebele Azikiwe Jonathan (* 20 Novemba 1957) ni rais wa Nigeria tangu Januari 2010. Awali hakuchaguliwa lakini alikabidhiwa madaraka akiwa makamu wa rais mgonjwa Umaru Yar'Adua aliyemtangulia na baada ya kifo chake aliapishwa kama rais.
Katika uchaguzi wa kitaifa wa Aprili 2011 alirudishwa ofisini.

neg:
Anwar Sadat
Mwaka 1973 aliongoza Misri katika Vita ya Yom Kippur dhidi ya Israeli akafaulu kurudisha rasi ya Sinai kutoka utawala wa Israeli. Kufaulu hapo kulimfanya shujaa wa taifa akatumia heshima hii kwa majadiliano na Israeli na mkataba wa amani wa mwaka kati ya Misri na Israel. Mwaka 1977 Sadat alikuwa rais wa kwanza wa nchi ya Kiarabu aliyefika mwenyewe nchini Israel na kuhutubia bunge la Knesset.

neg:
A Man of the People
Baada ya kusoma nakala ya mapema ya riwaya, rafiki ya Achebe, mshairi wa Nigeria na Mtunga hadithi John Pepper Clark alisema: "Chinua, "najua" wewe ni nabii. Kila kitu katika kitabu hiki kimetokea isipokuwa mapinduzi ya kijeshi!
Baadaye mwaka 1966, Meja wa Nigeria Chukwuma Kaduna Nzeogwu alipata udhibiti wa mkoa wa kaskazini mwa nchi kama sehemu ya jaribio la mapinduzi makubwa. Makamanda katika maeneo mengine walishindwa, na kisa hiki kilijibiwa na vita vya kijeshi ambavyo vilisababisha urais wa Meja Jenerali Johnson Aguiyi-Ironsi. Mauaji ya watu elfu tatu kutoka kanda ya mashariki wanaoishi katika kaskazini ilitokea mapema baadaye, na hadithi ya mashambulizi mengine ya Wanaigeria waIgbo ulianza kuchuja ndani Lagos. Mnamo Julai 1966, Ironsi mwenyewe alipinduliwa na Yakubu Gowon (kuendelea mzunguko wa mpito na ghasia, Gowon alipinduliwa kwa Mkuu Murtala Mohammed ambaye alikufa mwaka mmoja baadaye katika jaribio lingine la mapinduzi).
Kwa sababu riwaya ya Achebe ilifanana na mapinduzi yaliyotokea muda mfupi baada ya uchapishaji wa kitabu, wanajeshi walimshuku kuwa na ujuzi wa mapinduzi. Achebe alimhamisha mke wake, Christie, na watoto wao, hadi Port Harcourt .Walifika salama, lakini Christie alipoteza mimba yake katika safari ya mwisho. Chinua baadaye alijiunga nao katika Ogidi.

neg:
Idi Amin
Katika miaka yake ya kushika serikali Amin alibadilika kutoka uhusiano wa kirafiki na nchi za magharibi, na hasa Israeli, kuhamia upande wa Muammar Gaddafi wa Libya, Mobutu Sese Seko wa Zaire, Umoja wa Kisovyeti na Ujerumani ya Mashariki. Hata hivyo Amin alipata usaidizi wa ofisi ya upelelezi ya Marekani CIA iliyotuma silaha na vifaa vingine kwa jeshi lake.

neg:
Jiji la Kuwait
Mwaka 1990 mji ulivamiwa na Irak lakini mwezi wa Februari 1991 Wairaki waliondolewa tena na jeshi la ushirikiano wa mataifa chini ya uongozi wa Marekani.

neg:
Uajemi
Uhusiano na nchi za magharibi, na hasa Marekani, umekuwa mgumu tangu mapinduzi, hasa baada ya wanafunzi Waajemi kushambulia ubalozi wa Marekani mjini Teheran na kuwateka Wamarekani kama makole. Fatwa ya Ayatollah Khomeini kudai kifo cha mwandishi Salman Rushdie iliongeza sifa za ukali za Uajemi.
Tangu uchaguzi wa Rais Mahmoud Ahmadinejad mwaka 2006 aliyetamka matishio dhidi ya nchi ya Israeli kuna mashaka juu ya mipango ya Uajemi kupanua teknolojia yake ya kinyuklia kwa hofu ya kwamba serikali yake inalenga kujenga bomu ya nyuklia. Mapatano yalichukua miaka hadi kufikiwa mwaka 2015.
Uajemi ni Jamhuri ya Kiislamu inayoongozwa na katiba yenye sehemu za kidemokrasia na sehemu za kidini.

neg:
Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi cha Watu wa Ethiopia
Kiongozi wa chama hiki alikuwa Meles Zenawi aliyeendelea kuwa kiongozi wa kitaifa wa Ethiopia tangu ushindi wa mapinduzi.

neg:
Abdelaziz Bouteflika
Abdelaziz Bouteflika (amezaliwa 2 Machi 1937) ni Rais wa nchi ya Algeria tangu 27 Aprili 1999.

neg:
Ali Hassan Mwinyi
Ali Hassan Mwinyi (amezaliwa 8 Mei 1925) alikuwa Rais wa Pili wa Tanzania kuanzia 1985 hadi 1995. Aliyemtangulia ni Mwalimu Julius Nyerere, na aliyemfuata ni Benjamin Mkapa.

neg:
Al-Qaeda
Katika mwaka wa 2007, Sayyed Imam Al-Sharif, Mwarabu mshawishi wa Afghanistan aliyefungwa jela, "kiitikadi mwandamizi mzazi wa Al Qaeda", na msaidizi wa zamani wa takfir, aliondoa msaada kutoka al Qaeda na kitabu "Wathiqat Tarshid Al-'Aml Al-Jihadi fi Misr w'Al-'Alam (Rationalizing Jihad in Egypt and the World)."

neg:
Khalifa bin Zayed Al Nahyan
Sheikh Khalifa bin Zayed bin Sultan Al Nahyan (Kiarabu: خليفة بن زايد بن سلطان آل نهيان) (aliyezaliwa 25 Januari 1948), anajulikana aidha kama Sheikh Nahyan au Sheikh Khalifa ni Rais wa sasa wa Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) na Emir wa Abu Dhabi. Alichukua viti hivyo viwili tarehe 3 Novemba 2004, akichukua nafasi ya baba yake Zayed bin Sultan Al Nahyan, ambaye alikufa siku kabla. Alikuwa na kiti cha Urais, tangu baba yake aanze kuwa na afya mbaya.

neg:
Al-Qaeda
Kulingana na Wright, jina halisi la kundi halikuwa likitumika katika maongeo ya umma kwa sababu "uwepo wake bado ulikuwa siri iliowekwa na watu wachache wa karibu." Utafiti wake unaonyesha kuwa al-Qaeda iliundwa katika mkutano wa 11 Agosti 1988, kati ya "viongozi waandamizi kadhaa" wa Egyptian Islamic Jihad, Abdullah Azzam, na Osama Bin Laden, ambapo ilikubaliwa kuunganisha fedha za Bin Laden na utaalamu wa shirika la Islamic Jihad na kuchukua ya njia ya jihadi mahali pengine baada ya Wasovieti kujiondoa kutoka Afghanistan.

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1980
Reagan akapata kura 489, na Carter 49. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

neg:
Ruhollah Khomeini
Wakati wa kutwaliwa kwa ubalozi wa Marekani katika Teheran na wanafunzi Waislamu pia baadaye wakati wa vita kati ya Irak na Uajemi Khomeini alifanya maazimio mengi yaliyofuatwa na serikali hata kama yeye mwenyewe hakuwa na madaraka rasmi.

neg:
Bruno Tshibala
Mnamo Desemba 1980, yeye na wabunge kumi na tatu waliandika barua ya kumuomba Rais Mobutu mageuzi ya kidemokrasia wakati nchi ilikuwa bado chini ya mfumo wa chama kimoja.

neg:
Abu Nuwas
Mwaka 798 Khalifa Harun ar-Rashid aliwaondoa Barmaki madarakani na kuwafunga jela; Abu Nuwasi alikimbilia Misri. Baada ya kifo cha Harun mwaka 809 alirudi Baghdad akikuta kuwa Khalifa mpya ni Muhammad ibn Harun al-Amin aliyewahi kuwa mwanafunzi wake. Miaka michache ya utawala wa al-Amin ilikuwa miaka ambako Abu Nuwasi alitunga mashairi mengi.

neg:
Mkimbizi
Vita vya Iran na Irak kati ya mwaka wa 1980 hadi mwaka wa 1988, Irak kuivamia Kuwait mnamo mwaka wa 1990, Vita vya Kwanza vya Ghuba na migogoro ya baadaye yote ilisababisha kuongezeka kwa mamia ya maelfu kama sio mamilioni ya wakimbizi. Iran pia ilitoa hifadhi kwa wakimbizi 1,400,000 wa Kiirak waliokuwa wameng'olewa kutoka makwao kutokana na Vita vya Ghuba ya Kiajemi (1990-91). Angalau Wakurdi milioni moja wa Irak walipoteza makazi yao wakati wa Kampeni ya Al-Anfal (1986-1989).

neg:
Jean-Bedel Bokassa
Katikia miaka ya 1970 Bokassa alitafuta usaidizi wa Libya akasilimu baada ya kumtembelea Rais Gadhaffi akajiita Salah Eddine Ahmed Bokassa.

neg:
Ruhollah Khomeini
16 Januari 1979 Shah mgonjwa aliondoka Uajemi iliyokuwa katika hali ya uasi na Khomeini alirudi nchini 1 Februari. Alipokelewa na mamilioni ya watu. Serikali ya mwisho wa Shah ikajiuzulu na katika muda wa mwaka moja Khomeini alibadilisha Uajemi kuwa Jamhuri ya Kiislamu alikokuwa na mamlaka ya juu kupitia halmashauri ya mapinduzi iliyoendesha shughuli za kusimamia serikali mpya na kufanya mabadiliko katika jeshi, polisi na mahakamani.

neg:
Dwight D. Eisenhower
Dwight David Eisenhower (14 Oktoba 1890 – 28 Machi 1969) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Watu wengi walikuwa humwita Ike (tamka Aik). Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alikuwa jenerali mkuu aliyeongoza uvamizi wa Normandy tarehe 5 Juni 1944. Kuanzia mwaka wa 1953 hadi 1961 alikuwa Rais wa 34 wa Marekani. Kaimu Rais wake alikuwa Richard Nixon.

neg:
Olusegun Obasanjo
Katika kura ya 2007 alisimama upande wa mgombea Umaru Yar'Adua aliyechaguliwa. Kukabidhi kwa madaraka kutoka Obasanjo kwenda Yar'Adua kulikuwa mara ya kwanza katika historia ya Nigeria ya kwamba marais wawili waliochaguliwa na wananchi waliweza kufuatana.

neg:
Jihadi ya Kiislamu ya Misri
Mwaka 1995 wanajihadi walijaribu kumwua rais mpya wa Misri Hosni Mubarak aliposhirki kwenye mkutano wa Umoja wa Muungano wa Afrika lakini walishindwa. Serikali ya Misri ikajibu kwa kutafuta vikali watu watu walioweza kuwa na uhusiano na kundi. Hapo msingi wake nchini iliharibika na kunda likategemea zaidi pesa za Osama bin Laden.

neg:
Jihadi ya Kiislamu ya Misri
Huko Afghanistan walishirikiana na mujahidin kutoka Uarabuni walioongozwa na Osama bin Laden. Watu waliomtembelea bin Laden katika miaka ya 1980 waliona ya kwamba watu kutoka Misri walikuwa karibu naye kila dakika na kumshawishi. Tangu miaka ile Ayman al-Zawahiri alipata nafasi muhimu zaidi na tangu 1991 alikuwa kiongozi wa kundi lililoachana na kiongozi wa awali aliyekaa jela nchini Misri.

neg:
Meles Zenawi
Meles Zenawi (*9 Mei 1955 - 20 Agosti 2012) alikuwa Waziri Mkuu wa Ethiopia tangu 22 Agosti 1995 hadi kifo chake. Alitangulia kuwa rais wa nchi kati ya 28 Mei 1991 na 22 Agosti 1995. Alifuatwa na makamu wake Haile Mariam Desalegne.

neg:
Al-Qaeda
Mwezi Aprili 2002, kundi hili lilichukua jina "Qa'idat al-Jihad," lenye maana "msingi wa Jihad". Kulingana na Diaa Rashwan, hii ilikuwa, "inaonekana, kama matokeo ya kukutanishwa kwa tawi la Misri la al-Jihad (EIJ), likiongozwa na Ayman El-Zawahiri, pamoja na makundi ambayo Bin Laden alileta pamoja chini ya utawala wake baada ya kurudi Afghanistan katikati ya miaka ya 1990.

neg:
Iraq
Miaka ya hivi karibuni imejulikana hasa kutokana na vita mbalimbaliː kwanza vita dhidi ya Uajemi chini ya serikali ya Saddam Hussein tangu 1981, baadaye vita dhidi ya Kuwait na Marekani.

neg:
Rashid Bin Saeed Al Maktoum
Aliyemtangulia (kama Waziri Mkuu) na mrithi wake alikuwa mwana wake, Sheikh Maktoum bin Rashid Al Maktoum, ambaye alikuwa Waziri Mkuu wa United Arab Emirates 1971-1979 na ambaye alikuwa Emir ya Dubai kuanzia 7 Oktoba 1990 hadi kifo chake tarehe 4 Januari 2006. Mwanake mwengine, Mohammed bin Rashid Al Maktoum, alichukua nyadhifa hizi zote baada ya kifo cha Sheikh Maktoum.
Mmoja wa viongozi wenye mafanikio zaidi katika Mashariki ya Kati, Sheikh Rashid aliwajibika kwa ajili ya mageuzi ya Dubai katika mji wa bandari ya kisasa na kibiashara. Laini yake maarufu, ""babu yangu aliendesha ngamia, baba yangu aliendesha ngamia, mimi naendesha Mercedes, mwanangu aendesha Land Rover, mwanake ataendesha Land Rover, lakini mwanake ataendesha ngamia."" Huangazia wasiwasi wake kwamba mafuta ya Dubai yataisha katika muongo mmoja au mbili. Hivyo alifanya kazi ili kujenga uchumi katika Dubai ambao unaweza kuishi baada ya mafuta ya Dubai kuisha.

neg:
John Garang
SPLA ilipata msaada wa Libya, Uganda na Ethiopia. Garang na jeshi lake walidhibiti sehemu kubwa ya mikoa ya kusini mwa nchi, iliyoitwa "Sudan Mpya" . Yeye alidai kuwa 'ujasiri wa askari wake kutoka kwa "uthibitisho kwamba sisi tunapambana vita vya haki. Hilo ni jambo ambalo Sudan Kaskazini na watu wake hawana. " Wakosoaji walipendekeza motisha za fedha kwa uasi wake, wakibainisha kuwa kiasi kikubwa cha mafuta ya Sudan kiko katika kusini mwa nchi.
Garang alikataa kushiriki katika serikali ya mpito mwaka wa 1985 au uchaguzi wa 1986, na kubaki akiwa kiongozi wa waasi. Hata hivyo, SPLA na serikali zilitia saini mkataba wa amani tarehe 9 Januari 2005 mjini Nairobi, Kenya. Tarehe 9 Julai 2005, aliapishwa kama makamu wa rais, cheo cha pili kwa ukuu katika nchi, kufuatia sherehe ambapo yeye na Rais Omar al-Bashir walitia saini katiba ya kugawana madaraka. Yeye pia alikuwa kiongozi wa utawala wa kusini mwa Sudan yenye uhuru mdogo kwa miaka sita kabla ya kufanyika kwa kura ya maoni ya uwezekano wa Kuganywa. Hakuna Mkristo au mtu kutoka kusini aliwahi kushikilia cheo cha juu kama hicho serikalini. Akizungumza baada ya sherehe, Garang alisema, "Mimi nawapongeza watu wa Sudan, hii si amani yangu au amani ya al-Bashir, ni amani ya watu wa Sudan."

neg:
Benazir Bhutto
Benazir Bhutto alikuwa binti wa waziri mkuu wa Pakistan Zulfikar Ali Bhutto aliyepinduliwa na jeshi mwaka 1977 na kunyongwa 1979. Benazir alienda kukaa ugenini akawa kiongozi wa chama cha babake na baada ya kurudi alishinda uchaguzi wa mwaka 1988. Aliapishwa kama waziri mkuu kwa mara kwanza tar. 2 desemba 1988, lakini aliondolewa madarakani baada ya miezi 20 kwa kashfa ya vitendo vya rushwa, wakati nchi iko chini ya rais Ghulam Ishaq Khan. Ilivyofika mwaka wa 1993 Bhutto akachaguliwa tena, lakini aliondoshwa madarakani tena kwa kashfa zilezile za awali. Lakini sasa amechaguliwa tena na Rais Farooq Leghari na hakuondoka tena maradarakani hadi hapo kifo chake kilipomfika.

neg:
Victor Hipolito Martínez
Kufuatia miaka saba ya uongozi wa kijeshi ulipofeli, uchaguzi ukaaandaliwa katika mwezi wa Oktoba 1983. UCR,iliyoandaa mikutano yao Julai mwaka huo,ilimchagua mwanasheria wa haki za kibinadamu,Raul Alfonsin kugombea urais na Martinez kama naibu wake. Martinez aliyekuwa mhafidhina alikuwa amechaguliwa ili kumsaidia Raul kushinda. Kufuatia wiki za kupigia kura, na kutokuwa na mshindi wazi baina ya Chama cha Justicialista na UCR,UCR ilishinda hatimaye na asilimia ya 12.Martinez akawa Naibu wa Rais.

neg:
Ali Kafi
Ali Hussain Kafi (amezaliwa 1928) alikuwa Rais wa nchi ya Algeria kuanzia 2 Julai 1992, hadi 31 Januari 1994. Alifuatwa na Liamine Zeroual.

neg:
George W. Bush
Mwaka uliofuata Bush aliuamua kwa sababu zisizoeleweka vema kushambulia pia Iraq ingawa Iraq haikushiriki katika mashambulio ya 11 Septemba wala kuwa na uhusiano na Al Qaida.

neg:
Al-Qaeda
Umoja wa Kisovyeti hatimaye ilijiondoa kutoka Afghanistan mwaka wa 1989. Kwa mshangao wa wengi, serikali ya kikomunisti ya Afghanistan ya Mohammed Najibullah ilshikilia uongozi kwa zaidi ya miaka mitatu kabla ya kulemewa na wapiganaji wa mujahedeen. Huku viongozi wa mujahedeen wakishindwa kukubaliana juu ya muundo wa utawala, machafuko yaliibuka, daima kukiwa na fungamano zilizoundwa na kusambaratika kila mara zikipigania kudhibiti uongozi wa wilaya ambazo hazikugawanywa vyema, na yakaacha nchi ikiwa imesambaratika.

neg:
Al-Qaeda
Maafisa wa Marekani wamemwita Awlaki "mfano wa al-Qaeda kufikia ndani" ya Marekani katika mwaka wa 2008 baada ya uchunguzi katika mahusiano yake na watekaji wa 11 Septemba. Ajenti wa zamani wa FBI anamfahamu Awlaki kama "msajili mwandamizi wa al Qaeda", na mtia nguvu wa kiroho.

neg:
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1980
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1980 ulikuwa wa 49 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 4 Novemba. Upande wa "Republican Party", mgombea Ronald Reagan (pamoja na kaimu wake George H. Bush) aliwashinda mgombea wa "Democratic Party" Rais Jimmy Carter (pamoja na kaimu wake Walter Mondale), na mgombea wa "Independent Party" John B. Anderson.

neg:
Kisoli (ukoo)
Nasaba ya Sulemani iliendelea kutawala Ethiopia na kuvuruga kwache hadi mwaka wa 1974, wakati mfalme wa mwisho, Haile Selassie I, amewekwa. Familia ya kifalme kwa sasa haijaswali. Wajumbe wa familia huko Ethiopia wakati wa mapinduzi ya 1974 walifungwa; wengine waliuawa na wengine walihamishwa. Mnamo mwaka wa 1976, wajukuu kumi wa Haile Selassie I waliondolewa kutoka Ethiopia katika jitihada iliyofuata baadaye katika kitabu cha Jodie Collins yenye jina la " Neno la Kanuni: Catherine ". Wanawake wa nasaba waliachiliwa na serikali kutoka jela mwaka 1989, na wanaume hao waliachiliwa mwaka wa 1990. Wanachama kadhaa waliruhusiwa kuondoka nchini katikati ya 1990, na wengine waliondoka mwaka 1991 wakati wa kuanguka kwa Mfumo wa Kikomunisti. Wajumbe wengi wa familia ya Imperial tangu wakati huo wamerejea kuishi Ethiopia.

neg:
Mohamed Abdelaziz
Alikuwa kati ya viongozi wa kwanza wa Polisario iliyopigania uhuru wa Sahara ya Magharibi. Alichaguliwa kuwa Katibu Mkuu wa Polisario mwaka 1976 halafu pia rais wa serikali ya Jamhuri ya Sahara. Anaishi katika kambi la wakimbizi la Tindouf (Algeria).

neg:
Hosni Mubarak
Mubarak alikuwa mmoja wa watawala wenye mamlaka na nguvu zaidi kwenye eneo la Mashariki ya kati. Alifuata siasa ya rais mtangulizi Sadat aliyepatana amani na Israel. Utawala wake ulikuwa wa kidikteta.

neg:
Libya
Kisha kupindua mfalme Idris I, Muammar al-Gaddafi alitawala kidikteta tangu mwaka 1969 hadi alipopinduliwa na kuuawa mwaka 2011.

neg:
Tuzo ya Nobel ya Amani
1978 Anwar Al-Sadat na Menachem Begin

neg:
Ujamaa
Ujamaa ulivunjwa (ingawa si kinadharia) mwaka 1985 wakati Nyerere alipomwachia mamlaka Ali Hassan Mwinyi aliyeingiza nchi katika taratibu za soko huria.

neg:
Saddam Hussein
Alinyongwa Desemba 2006 katika kambi la kijeshi mjini Al Kadhimiya nchini Iraki.

neg:
Idi Amin
Idi Amin Dada (/ˈiːdi ɑːˈmiːn/;  1923–1928 – 16 Agosti 2003) alikuwa mwanasiasa na afisa wa jeshi ambaye alipata kuwa Rais wa Uganda kuanzia mwaka 1971 hadi 1979. Alitawala kidikteta ilhali uchumi wa nchi uliporomoka na makosa mengi ya jinai dhidi ya haki za kibinadamu yalitendwa.

neg:
Yahya Jammeh
Alipogombea tena mwaka 2016 alishindwa na Adama Barrow akatambua matokeo haya na kutangaza mwisho wa urais wake.. Kumbe, baada ya viongozi wa upinzani kutangaza ya kwamba Jammeh na viongozi wengine watafanyiwa utafiti kwa jinai dhidi ya haki za kibinadamu Jammeh alibadilisha msimamo na tarehe 9 Desemba 2016 alitangaza kufutwa kwa matokeo akitaka uchaguzi mpya.


query: Je,mji mkuu wa Urusi ni upi?

pos:
Historia ya Urusi
Tsar Petro I (1689-1725) alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya Ulaya. Alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa Ulaya ya Magharibi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita Sankt Peterburg.

neg:
Kaliningrad Oblast
Kaliningrad Oblast (rus. Калининградская область "kalinin-grads-kaya oblast") ni jina la kutaja mkoa wa Urusi. Mji mkuu wake ni Kaliningrad (hadi 1945 Königsberg).

neg:
MGIMO
Chuo Kikuu cha Moskva cha Mahusiano ya Kimataifa cha Wizara ya Mambo ya Nje ya Urusi (Kirusi: Московский государственный институт международных отношений (Университет) МИД России MGIMO MID) ni chuo kikuu kimojawapo mjini Moskva katika Urusi.

neg:
Kirov Oblast
Kirov Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kirov.

neg:
Jiografia ya Urusi
Takriban asilimia 11 za maeneo za Urusi ni tundra yaani uwanda bila miti kutokana na udongo jalidi wa kudumu, inayojaa matope kipindi cha majirajoto. Hii ni kanda ya kaskazini ya Urusi kutoka mpaka na Ufifi hadi mlangobahari wa Bering. Jua halionekani kwa wiki kadhaa mfululizo wakati wa majirabaridi lakini katika wiki za mwezi wa Juni hakuna usiku kamili.

neg:
Kaluga Oblast
Kaluga Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kaluga.

neg:
Belarus
Mji mkuu ni Minsk na miji mingine ni pamoja na Brest, Grodno, Gomel, Mogilev na Vitebsk.

neg:
Belgorod
Belgorod (Kirusi: Белгород) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 345.515. Iko katika mkoa wa Belgorod Oblast.

neg:
Sankt Peterburg
Sankt-Peterburg (Kirusi: Санкт-Петербург; majina ya kihistoria: Sankt Petersburg, St. Petersburg, Petrograd, Leningrad) ni mji mkubwa katika Urusi ya magharibi kwenye mwambao wa Bahari ya Baltiki. Kuna wakazi milioni 4.7 ikiwa ni mji mkubwa wa pili wa Urusi. Iliwahi kuwa mji mkuu wa nchi.

neg:
Elista
Elista (Kirusi: Элиста) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 104.387. Iko katika mkoa wa Kalmykia.

neg:
Urusi
Eneo la Shirikisho la Kirusi linajumlisha sehemu kubwa ya kaskazini ya mabara ya Ulaya na Asia. Umbali kati ya upande wa magharibi na upande wa mashariki kabisa ni karibu kilomita 8,000.

neg:
Kursk Oblast
Kursk Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kursk.

neg:
Jiografia ya Urusi
Urusi yote iko kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu na kwa jumla iko karibu zaidi na ncha ya kaskazini.

neg:
Balashiha
Balashiha (Kirusi: Балашиха) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 260.704. Iko katika mkoa wa Moscow Oblast.

neg:
Mapinduzi ya Urusi ya 1917
Mwanzoni sovyeti hizi za wanajeshi na wafanyakazi zilikuwa na nguvu katika miji mikubwa ya Sankt Petersburg na Moscow pekee. Ila tu Sankt Petersburg walikuwa na uwezo zaidi kwa sababu ilikuwa makao makuu ya serikali. Walifaulu kupata kibali cha serikali mpya ya kuwa kila kikosi cha jeshi kilitakiwa kuchagua sovyeti yake na kutuma wawakilishi kwenye mkutano wa sovyeti ya wanajeshi na wafanyakazi.

neg:
Jamhuri ya Altai
Jamhuri ya Altai (Kirusi: Республика Алтай) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Gorno-Altaysk.

neg:
Pskov Oblast
Pskov Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Pskov.

neg:
Ryazan
Ryazan (Kirusi: Рязань) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 521.560. Iko katika mkoa wa Ryazan Oblast.

neg:
Krasnodar
Krasnodar (Kirusi: Краснодар) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 646.175. Iko katika mkoa wa Krasnodar Krai.

neg:
Saratov
Saratov (Kirusi: Саратов) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 873.055. Iko katika mkoa wa Saratov Oblast.

neg:
Orsk
Orsk (Kirusi: Орск) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 250.963. Iko katika mkoa wa Orenburg Oblast.

neg:
Tambov
Tambov (Kirusi: Тамбов) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 293.658. Iko katika mkoa wa Tambov Oblast.

neg:
Belgorod Oblast
Belgorod Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Belgorod.

neg:
Peter I wa Urusi
Peter I wa Urusi (au Petro Mkuu) alikuwa Tsar yaani Kaisari wa Urusi. Jina lake la Kirusi lilikuwa Пётр Алексеевич Романов, Pyotr Alekseyevitch Romanov. Alizaliwa tarehe 9 Juni 1672 na kufariki tarehe 8 Februari 1725. Ndiye mtawala aliyeingiza Urusi, iliyokuwa na historia ya Kiasia zaidi, katika siasa na utamaduni wa Ulaya.

neg:
Ufa
Ufa (Kirusi: Уфа) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 1,042,437. Iko katika mkoa wa Bashkortostan.

neg:
Smolensk
Smolensk (Kirusi: Смоленск) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 325.137. Iko katika mkoa wa Smolensk Oblast.

neg:
Tula Oblast
Tula Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Tula.

neg:
Magadan
Magadan (Kirusi: Магадан) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 92.974. Iko katika mkoa wa Magadan Oblast.

neg:
Chuvashia
Chuvashia ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Cheboksary.

neg:
Urusi
Wakati wa Januari halijoto ni −6°C huko Saint Petersburg, −27°C katika Siberia ya magharibi na −43°C huko Yakutsk katika Siberia ya Kati. Wakati wa majirajoto halijoto inapatikana kati ya wastani ya 4°C kwenye visiwa vya aktiki na wastani ya 20°C katika kusini.

neg:
Yekaterinburg
Yekaterinburg (Kirusi: Екатеринбург) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 1,293,537. Iko katika mkoa wa Sverdlovsk Oblast.

neg:
Stavropol Krai
Stavropol Krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Stavropol.

neg:
Historia ya Urusi
Tangu mwaka 1945 jeshi la Urusi lilikaa katika nchi zote za Ulaya ya Mashariki hadi katikati ya Ulaya. Katika nchi hizo zote serikali za kikomunisti zilianzishwa na kusimamiwa na ofisi kuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow.

neg:
Urusi
Ziwa kubwa ni Ziwa Baikal ambayo ni ziwa yenye maji mengi duniani. Maziwa mengine ni pamoja na Ladoga na Onega ambayo ni kati ya maziwa makubwa zaidi ya Ulaya.

neg:
Jiografia ya Urusi
Kilimo hakiwezekani na hivyo wakazi ni wachache, junma ni asilimia moja ya wananahi wa Urusi pekee. Tasnia ya uvuvi na bandari kwenye rasi ya Kola na uzalishaji wa gesi asilia na mafuta ya petrol katika Siberia ya Kaskazini Magharibi ni ajira ya wengi wao. Bandari ya Murmansk na mji wa viwanda Norilsk (wakazi 180,000) ni miji miklubwa kiasi ya pekee hapo katika tundra.

neg:
Nazran
Nazran (Kiingush: Нана-Наьсаре, Kirusi: Назрань) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 109.284. Iko katika mkoa wa Ingushetia.

neg:
Voronezh Oblast
Voronezh Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Voronezh.

neg:
Urusi
Mara nyingi Urusi hutazamwa kama sehemu mbili: Urusi wa Ulaya hadi milima ya Ural na Siberia au Urusi wa Kiasia ambayo ni nchi pana kati ya Ural na Pasifiki.

neg:
Noviy Urengoy
Noviy Urengoy (Kirusi: Новый Уренгой) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 115.092. Iko katika mkoa wa Okrug huru ya Yamalo-Nenets.

neg:
Penza
Penza (Kirusi: Пенза) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 518.025. Iko katika mkoa wa Penza Oblast.

neg:
Magadan Oblast
Magadan Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Magadan.

neg:
Orodha ya miji ya Urusi
Hii ni orodha ya miji ya Urusi yenye angalau idadi ya wakazi 50,000.

neg:
Urusi
Majiji mawili makuu ni Moscow na Sankt Peterburg.
Moscow ni mji mkuu wa kale uliyorudishiwa nafasi yake baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya mwaka 1918.

neg:
Kiev
Kiev inaaminiwa iliundwa mnamo ya karne ya 6 BK. Iliendelea kuwa mji mkuu wa Rus iliyokuwa milki kubwa ya kwanza ya Waslavoni ya mashariki. Mtemi Mkuu Vladimir I aliamua kupokea Ukristo akaamuru wakazi wote kubatizwa mtoni mara moja. Katika kumbukumbu la Ukraine na Urusi hii ilikuwa chanzo cha utamaduni wa kiorthodoksi wa Waslavoni ya mashariki. Hivyo Kiev inaitwa "mji mama wa miji yote ya Urusi".

neg:
Jiografia ya Urusi
Taiga ni kanda inayoenea kutoka mipaka ya magharibi hadi Pasifiki upande wa mashariki na kuwa 60% za eneo la Urusi kwa jumla. Inafunikwa kwa theluji kwa miezi mingi ya mwaka. Miti yake ni hasa aina mbalimbali za misonobari. Kutokana na baridi kuna wanyama wengi wenye manyoya mazito kama vile dubu, fisi-maji, melesi, elki, vicheche, wolverini na wengine waliovindwa kwa sababu ngozi zao zilitafutwa sana kwa matumizi ya koti katika nchi zote zenye majirabaridi kali. Uwindaji huu ulikuwa muhimu kiuchumi na sababu muhimu kwa uenezaji wa Urusi katika Siberia.
Mbuga baridi (kwa Kiingereza "steppe") ni kanda ya nchi inayoenea kuanzia Ukraina kupitia Urusi ya kusini hadi Kazakhstan na Manchuria. Uoto wake ni manyasi bila miti; miti inaweza kutokea penye maji karibu na mito au maziwa. Lakini kwa jumla tabianchi ya kanda hii ni yabisi au nusuyabisi ni hasa ukame unaozuia uoto wa miti.

neg:
Vladivostok
Vladivostok (Kirusi: Владивосток) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 594.701. Iko katika mkoa wa Primorskiy Krai.

neg:
Jiografia ya Urusi
Sehemu kubwa za Urusi zinaona majira mawili tu ambayo ni majirajoto na majirabaridi yenye jeledi. Vipindi vya kati ni vifupi sana. Hii inaathiri pia njia za usafiri. Wakati wa majirabaridi ambako maji yote kwenye mito na maziwa yanaganda barabara zinafunguliwa juu ya barafu ya mito mikubwa au kupitia maziwa makubwa.

neg:
Ingushetia
Ingushetia (Kirusi: Ингушетия) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Magas. Mji mkubwa wake ni Nazran.

neg:
Bahari ya Mashariki ya Siberia
Wakazi asilia walikuwa makabila ya kienyeji wawindaji, wavuvi na wafugaji wa reindeer. Leo hii walio wengi ni Warusi. Kazi yao inapatikana hasa katika migodi na kama mabaharia. Mji mkubwa ni bandari la Pevek ambayo ni mji kaskazini zaidi ya Urusi bara mwenye wakazi 4,721.

neg:
Tomsk Oblast
Tomsk Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Tomsk.

neg:
Maeneo ya Shirikisho la Urusi
Mwaka 1993 kulikuwa na maeneo mwanachama 89. Idadi hii ilipungua kuwa 83 kwenye mwaka kutokana na kuunganishwa kwa maeneo mbalimbali. Mwaka 2014 mji wa Sevastopol na Jamhuri ya Krim yalikuwa maeneo ya 84b na 85 ya Shirikisho la Urusi ingawa hatua hii haikubaliwa na umma wa kimataifa.
a. According to Article 13 of the Charter of Leningrad Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of St. Petersburg. However, St. Petersburg is not officially named to be the administrative center of the oblast.

neg:
Urusi
Kwa jumla kuna mito elfu kadhaa. Mingi iko sehemu ya beseni ya utiririshaji ya Bahari Aktiki ambako kuna watu wachache. Kwa hiyo sehemu kubwa ya maji haina matumizi kwa manufaa ya binadamu. Kinyume chake maeneo ya Urusi ya kusini kwenye vipindi vya joto na wakazi wengi yanaona vipindi vya uhaba wa maji kama vile beseni za mto Don na mto Kuban.

neg:
Urusi
Eneo kubwa la Urusi hugawiwa kwa macho ya ekolojia kwa kanda asilia tano:

neg:
Historia ya Urusi
Dmitry Medvedev alichaguliwa kuwa rais wa Urusi mwaka 2008 na mtangulizi wake Vladimir Putin akawa waziri mkuu, akifuatwa tena na raisi Putin.

neg:
Vladimir Oblast
Vladimir Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Vladimir.

neg:
Oryol
Oryol (Kirusi: Орёл) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 336.137. Iko katika mkoa wa Oryol Oblast.

neg:
Saratov Oblast
Saratov Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Saratov.

neg:
Kanda ya Shirikisho la Urusi
a. According to Article 13 of the Charter of Leningrad Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of St. Petersburg. However, St. Petersburg is not officially named to be the administrative center of the oblast.

neg:
Historia ya Urusi
Marais wa Urusi baada ya 1991 walikuwa Boris Yeltsin na Vladimir Putin.

neg:
Kanda ya Shirikisho la Urusi
b. According to Article 24 of the Charter of Moscow Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of Moscow and throughout the territory of Moscow Oblast. However, Moscow is not officially named to be the administrative center of the oblast.

neg:
Krasnoyarsk
Krasnoyarsk (Kirusi: Красноярск) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 909.341. Iko katika mkoa wa Krasnoyarsk Krai.

neg:
Historia ya Urusi
Mwaka 1903 upanuzi wa Urusi katika Asia uligongana na upanuzi wa Japan na kusababisha vita ya Japani na Urusi ya 1905. Sababu kuu ya vita ilikuwa mashindano ya nchi zote mbili juu ya athira na kipaumbele katika Korea na Manchuria. Urusi ulishindwa, hivyo ililazimika kujiondoa katika Manchuria na Korea na kukubali maeneo haya mawili kuwa chini ya athira ya Japani. Ilikuwa mara ya kwanza kwa taifa la Asia kushinda nchi ya "watu weupe" wa Ulaya tangu zama za kati.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Urusi, Siku ya Soka na Urafiki iliadhimishwa Aprili 25 katika katika majiji 11. Mechi za soka za kirafiki zilifanyika Vladivostok, Novosibirsk, Yekaterinburg, Krasnoyarsk, Barnaul, St. Petersburg na Saransk, kukumbuka viwango muhimu ya programu. Krasnoyarsk, Sochi na Rostov-on-Don, Urafiki wa Kupokezana ulifanyika kwa ushiriki wa wakimbiza mwenge kutoka  kwenye Kupokezana Mwenge wa Olimpiki  2014. Moscow, kwa msaada wa Shirikisho la Michezo la Blind, Mashindano ya Fursa Sawa yaliandaliwa. Tarehe 5 Mei, Siku ya Soka na Urafiki iliadhimishwa huko Nizhny Novgorod na Kazan.

neg:
Vita Kuu ya Pili ya Dunia
Wajerumani walishambulia Urusi wakifika hadi kando ya mji mkuu Moscow, lakini walishindwa kuiteka. Walikamata eneo lote la kusini mwa Urusi hadi milima ya Kaukazi na hadi mto Volga.

neg:
Urusi
Kikatiba jamhuri hizo zote zilikuwa nchi huru lakini hali halisi zilitawaliwa zote kutoka makao makuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow. Katiba hiyo ilipata umuhimu tangu 1989, wakati wa mwisho wa utawala wa Wakomunisti ambako jamhuri zote zilitafuta uhuru wao zikaachana na Umoja.

neg:
Historia ya Urusi
Kubwa kati ya maeneo yale madogo ulikuwa utemi wa Moscow. Watemi wa Moscow walichukua nafasi ya kwanza kuunganisha Waslavoni wa Mashariki dhidi ya Wamongolia na kupanua utawala wao.

neg:
Kiev
Kiev (pia:Kyiv - Kiukraine: Київ) ni mji mkuu wa Ukraine na pia mji mkubwa wa nchi hii wenye wakazi milioni mbili. Iko kando la mto Dnepr kwa 50°27′00″N, 30°31′24″E.

neg:
Jiografia ya Urusi
Jiografia ya Urusi inaeleza tabia za nchi ya Urusi inayotanda juu ya maeneo mapana ya Eurasia ya kaskazini na ambayo ni nchi yenye eneo kubwa duniani, ikiwa na kilomita za mraba milioni 17.
Ina asilimia 11 za maeneo yote ya nchi kavu duniani ndani yake ambayo ni sawa na jumla ya maeneo ya Ulaya na Australia.

neg:
Kurgan, Kurgan Oblast
Kurgan (Kirusi: Курган) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 345.515. Iko katika mkoa wa Kurgan Oblast.

neg:
Kostroma Oblast
Kostroma Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Urusii. Mji mkuu wake ni Kostroma.

neg:
Urusi
Mpaka karne ya 18 eneo la Moscow lilikuwa tayari kubwa likabadilika kuwa Milki ya Kirusi iliyoendelea kupanuka katika Siberia na Asia ya Kati, ikawa kati ya milki kubwa kabisa za historia ikienea kutoka Poland upande wa magharibi hadi bahari ya Pasifiki upande wa mashariki.

neg:
Urusi
Kulingana na katiba ya nchi kuna maeneo 85 yanayofanya shirikisho lake pamoja na eneo la Krim na mji wa Sevastopol.

neg:
Penza Oblast
Penza Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Penza.

neg:
Jiografia ya Urusi
Sehemu zinazopokea mvua nyingi ziko karibu na pwani kama Sochi kwenye Bahari Nyeusi (1500 mm kwa mwaka) na visiwa vya Kurili (1000 - 1500 mm, hasa theluji). Pwani la Baltiki lapokea 600 mm, Moscow 525 mm kwa mwaka. Maeneo yaliyo karibu na Kazakhstan hupokea 20 mm kwa mwaka pekee, na kwenye sehemu za pwani za Aktiki ni 15 mm pekee.

neg:
Moscow
Iko katika sehemu ya kiulaya ya Urusi kwa 55°75'N na 37°62'E. Eneo lake ni kwa kimo cha 156 m juu ya UB. Mazingira ni ya vilima vidogo kando la mto Moskva unaobeba maji yake kwa mto Okra unaoishia katika Volga.

neg:
Tula
Tula (Kirusi: "Тула") ni mji wa Urusi ya kati mwenye wakazi manmo 509,000 uliopo kilimita 200 kusini ya Moskva. Iko katika mkoa wa Tula Oblast.

neg:
Urusi
Sehemu kubwa za Urusi zina majira mawili tu ambayo ni majirajoto na majirabaridi yenye jalidi. Vipindi vya kati ni vifupi sana. Hii inaathiri pia njia za usafiri. Wakati wa majirabaridi, ambako maji yote kwenye mito na maziwa huwa yameganda, barabara zinafunguliwa juu ya barafu ya mito mikubwa au kupitia maziwa makubwa.

neg:
Kirov, Kirov Oblast
Kirov (Kirusi: Киров) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 457.578. Iko katika mkoa wa Kirov Oblast.

neg:
Krasnodar Krai
Krasnodar Krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Krasnodar.

neg:
Orodha ya Marais wa Urusi
Ukarasa huu una orodha ya Marais wa Urusi au Shirikisho la Urusi (kwa Kirusi: "Президент России") tangu mwaka 1991. Kabla ya hapo nchi ilikuwa na katiba tofauti ikiitwa  Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi na hapo Kamati ya Kudumu ya Utendaji ya Sovyeti Kuu ilikuwa na nafasi inayolingana na uraisi; mara nyingi mwenyekiti wa kamati ya kuduma alitajwa kuwa kama "rais". Kabla ya mapinduzi ya 2017 mkuu wa dola alikuwa kaizari au tsar wa Urusi.

neg:
Orenburg
Orenburg (Kirusi: Оренбург) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 549.361. Iko katika mkoa wa Orenburg Oblast.

neg:
Urusi
Tsar Petro I (1689 - 1725) alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya Ulaya. Alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa Ulaya ya Magharibi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita Sankt Peterburg.

neg:
Grozniy
Grozniy (Kirusi: Грозный) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 287.410. Iko katika mkoa wa Chechnya.

neg:
Omsk Oblast
Omsk Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Omsk.

neg:
Maeneo ya Shirikisho la Urusi
b. According to Article 24 of the Charter of Moscow Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of Moscow and throughout the territory of Moscow Oblast. However, Moscow is not officially named to be the administrative center of the oblast.

neg:
Moscow Oblast
Moscow Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Moscow.

neg:
Vladimir (mji)
Vladimir (Kirusi: Владимир) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 325.137. Iko katika mkoa wa Vladimir Oblast.

neg:
Mji mkuu
Baada ya mapinduzi ya 1917 Wakomunisti waliamua kufanya Moscow iwe mji mkuu kuanzia mwaka 1918. Sababu yake ni nafasi ya Moscow iliyoko ndani zaidi ya eneo la Urusi yenyewe.

neg:
Sochi
Sochi ni mji wa Urusi katika mkoa wa Krasnodar Krai. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2002, mji una wakazi wapatao 330,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 30 kutoka juu ya usawa wa bahari.

neg:
Urusi
Sehemu zinazopokea mvua nyingi ziko karibu na pwani, kama Sochi kwenye Bahari Nyeusi (mm 1500 kwa mwaka) na visiwa vya Kurili (mm 1000 - 1500, hasa theluji). Pwani ya Baltiki inapokea mm 600, Moscow mm 525 kwa mwaka. Maeneo yaliyo karibu na Kazakhstan hupokea mm 20 pekee kwa mwaka, na kwenye sehemu za pwani za Aktiki ni mm 15 pekee.

neg:
Ivanovo
Ivanovo (Kirusi: Иваново) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 431.721. Iko katika mkoa wa Ivanovo Oblast.

neg:
Urusi
Katika maeneo matatu kuna wafuasi wa Ubuddha ambayo ni Buryatia, Tuva na Kalmykia.

neg:
Mji mkuu
Urusi ilihamisha mji mkuu mara mbili. Mwaka 1712 Tsar (mfalme) mrusi Peter aliamua kujenga mji mpya katika pembe la magharibi kabisa ya nchi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda St. Peterburg mpya. Tsar Peter aliona nchi yake ilikuwa imebaki nyuma akitaja kuleta maendeleo kwa kuiga mfano wa Ulaya ya Kati na ya Magharibi. Mji mpya ya St. Peterburg ilipangwa kuwa "dirisha la Urusi la kutazama magharibi".

neg:
Jiografia ya Urusi
Ilhali zaidi ya nusu ya nchi iko kaskazini ya latitudo ya 60° sehemu kubwa hufunikwa kwa theluji kwa muda miezi sita. Chini yake iko ardhi kwenye hali ya jalidi ya kudumu kwa kina cha mita mamia. Halijoto ya wastani ya sehemu kubwa ya Siberia iko chini ya 0°.

neg:
Napoleon Bonaparte
Dhidi ya Uingereza Napoleon alipiga marufuku kila aina ya biashara kati ya Ulaya bara na kisiwa cha Britania.
Kaisari Alexander wa Urusi alianza tena kufanya biashara na Uingereza kuanzioa mwaka 1810. Napoleon alijibu kwa kushambulia Urusi kwa jeshi kubwa la askari 612,000 mwaka 1812. Lakini vita hii hakufaulu. Akateka mji mkuu wa Mocow lakini Warusi walichoma mji moto. Katika baridi Napoleon alikosa chakula na usiadizi alipaswa kuondoka Moscow na kuelekea magharibi. Njiani jeshi lake lilishambuliwa vivbaya na Warusi wanajeshi wengi walikufa. Wafaransa 40,000 walirudi wote wengine walikuwa wamekufa au kukamatwa.

neg:
Historia ya Urusi
Mji mkuu Sant Peterburg ulibadilishwa jina kuwa Leningrad na baadaye makao makuu ya nchi yakahamishwa tena kwenda Moscow.

neg:
Urusi (Zanzibar)
Urusi ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 12,431 waishio humo.

neg:
Volzhskiy
Volzhskiy (Kirusi: Волжский) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 313.169. Iko katika mkoa wa Volgograd Oblast.

neg:
Historia ya Urusi
Baada ya anguko la Konstantinopoli mwaka 1453 watawala wa Moscow walipokea cheo cha Kaisari wa Roma kilichoitwa "tsar" na kuwa cheo cha watawala wa Urusi hadi mwaka 1917.