query: Amos Biwott alizaliwa mwaka upi?

pos:
Amos Biwott
Amos Biwott (alizaliwa 8 Septemba 1947 katika Wilaya ya Nandi) ni mwanariadha wa zamani wa Kenya. Yeye alikuwa mshindi wa mbio ya 3000m ya urukaji viunzi katika Olimpiki ya 1968.

neg:
Abdulaziz Mohamed Abood
Ablulaziz Mohamed Abood (amezaliwa 27 Mei 1959) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Morogoro Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Ester Amos Bulaya
Ester Amos Bulaya (amezaliwa tarehe 3 Machi 1980) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Jimbo la Bunda kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Will Smith
Willard Christopher "Will" Smith, Jr. (amezaliwa tar. 25 Septemba 1968) ni mwigizaji, mtayarishaji wa filamu, na rapa kutoka nchini Marekani. Amefurahia sana mafanikio yake ya kimuziki, televisheni na filamu. Gazeti la "Newsweek" limemwita mwigizaji mwenye uwezo mkubwa kabisa duniani. Smith amewahi kushindanishwa kwenye tuzo za Golden Globe mara nne, Academy Awards mara mbili, na ameshinda matuzo kede-kede ya Grammys.

neg:
Bimbo Odukoya
Abimbola Rosemary "Bimbo" Odukoya (nee Abimbola Rosemary Williams) (12 Septemba 1960 - 11 Desemba 2005) alikuwa mchungaji kutoka Nigeria na mhubiri wa runinga ambaye alikuwa ameolewa na mwanzilishi wa Kanisa la chemchemi ya uzima, Taiwo Odukoya.
Odukoya, mara nyingi aliitwa "Mchungaji Bims," alipokea zaidi ya tuzo 60 kitaifa na kimataifa kwa mchango wake wa ujenzi wa taifa, maendeleo ya nchi yake, Nigeria, na kanda ndogo ya Afrika Magharibi, na kwa uongozi kama mwanamke wa kiwango cha maadili na mfano wa kuigwa na wengi Kma mwandishi, mwinjilisti wa runinga maaarufu, msemaji katika mikutano ya kiwango cha juu,mshauriwa vijana na mshauri wa ndoa, alikuwa mmoja wa watu kadhaa waliochaguliwa kwa Samsung kuwakilisha Nigeria katika kubeba mwenge wa Olimpiki mjini Athens, Ugiriki katika 2004 Olympic Games.

neg:
Jimmy Wales
Jimmy "Jimbo" Donal Wales (amezaliwa tar. 7 Agosti 1966) ni mwanzilishi na ni rais wa sasa wa Wikimedia Foundation. Anafahamika zaidi kama mwanzilishi wa kamusi elezo huru ya Wikipedia. Kwa sasa anaishi mjini St. Petersburg, Florida.

neg:
Mase
Mason Durell Betha (amezaliwa 27 Agosti 1973), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii Mase (mara nyingi kama Ma $ e), awali inajulikana kama Murda Ma $ e, ni rapa wa Marekani, mtunzi, mwimbaji apendwaye kwenye runinga na msemaji. Yeye alikuwa msanii tarehe Sean "Diddy" Combs alikuwa na rekodi ya nyimbo za kisasa Bad Boy studio wakati wa miaka ya 1990. Yeye iliyotolewa albamu mbili katika Bad Boy,zinazojulikana mno "Harlem World" na jaribio , "Double Up." Yeye alistaafu mwakani 1999, tu kurudi muziki mwaka 2004 na albamu "Welcome Back." Mwakani 2005, alijaribu kutia mkataba na Rekodi ya G-Unit.

neg:
Bea Alonzo
Bea Alonzo (jina halisi: Phylbert Angellie Ranollo Fagestrom) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Ufilipino. Alizaliwa mnamo tar. 17 Oktoba 1987. Baba yake ni Mwingereza, wakati mama yake ni Mfilipino. Yeye ni mmoja kati ya washirika wa ABS-CBN wenye vipaji na wanochipukia na wanaojulikana kama "Star Magic" katika mfululizo mzima wa vipindi vya televisheni vya Kifilipono.

neg:
Mbosso
Mbwana Yusuph Kilungi (amezaliwa 3 Oktoba,1991) ni jina la mwimbaji, mtunzi na mwanamuziki maarufu kutoka nchini Tanzania - ambaye anajulikana kwa jina lake la kisanii kama Mbosso. Umaarufu ulianza kujulikana akiwa na kundi zima la Yamoto Band ambalo ndani yake kuliwa na Aslay, Beka Flavour, Enock Bella na Mbosso. Kwa pamoja walikuwa wanaunda Yamoto Band chini ya Mkubwa Fella na Wanawe. Jina la Mkubwa na Wanawe lilikuwa na hadi sasa bado lipo hivyo hivyo kama Mkubwa na Wanawe. Ndani ya mkubwa na Wanawe kuna vipaji mbalimbali.

neg:
Bill Gates
Kipindi cha miaka mitano baadaye Microsoft ilitoa mifumo mipya ya Windows 2.0 iliyokuwa bora zaidi kuliko mifumo ya hapo awali. Kampuni ya Microsoft iliweza kupata umaarufu zaidi katika soko la hisa, na akiwa umri wa miaka 31, Bill Gates aliweza kuwa bilionea mchanga zaidi katika historia ya Marekani.

neg:
Adam Riess
Adam Guy Riess (amezaliwa 16 Desemba, 1969) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa amechunguza uenezi wa ulimwengu kupitia kwa nyota. Mwaka wa 2011, pamoja na Saul Perlmutter na Brian Schmidt, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Desmond Tutu
Desmond Mpilo Tutu (alizaliwa tarehe 7 Oktoba, mwaka 1931) ni Askofu mkuu wa Kanisa Anglikana nchini Afrika Kusini. Ilivyofika mwaka wa 1984 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Isamu Akasaki
Isamu Akasaki (amezaliwa 30 Januari, 1929) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza dutu za nusu kipitishi na kubuni diodi ya kutoa nuru. Mwaka wa 2014, pamoja na Hiroshi Amano na Shuji Nakamura, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Jay Moe
Juma Mohamed Mchopanga (amezaliwa tar. 27 Novemba 1978) ni rapa wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Jay Moe. Pia anajulikana kwa vibao vyake mashuhuri kama vile Bishoo, Jua na Mvua, Kama Unataka Demu, Maisha ya Boding, Stori Tatu Tofauti, na Sihitaji aliyofanya na Lord Eyez wa Nako 2 Nako. Jay Moe ni mmoja kati ya waanzilishi wa kundi la muziki wa hip hop na rap maarufu kama Wateule. Pia anafahamika zaidi kwa kuimba maneno magumu na yenye vina vitata, sana-sana ni yeye na Fid Q.

neg:
Timothy Dalton
Timothy Peter Dalton (amezaliwa tar. 21 Machi 1946) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchi ya Welisi. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama James Bond. Alicheza katika filamu ya The Living Daylights (1987) na Licence to Kill ya mwaka 1989.

neg:
Amos Biwott
Biwott hakuwa amekimbia mbio nyingi za urukaji viunzi kabla ya kushiriki katika michezo ya Olimpiki hiyo, alikuwa amekimbia mbio tatu tu. Hivyo basi, mtindo wake haukuwa bora na wa kawaida hasa katika kuruka viunzi. Alitumia njia ya iliyochekesha sana. Alikuwa mtu wa kwanza kuwa na ujasiri wa kuruka kikwazo chote bila kukikanyaga, mbinu hii ilihitaji kuruka kwa nguvu kwelikweli. Alipotumia mbinu hiyo ya kuruka hivyo, alipunguza muda wa kuruka viunzi (uliokuwa sekunde 1.1) kwa nusu ukawa sekunde 0.55. Yeye ndiye alikuwa mwanariadha pekee kumaliza mbio hiyo na miguu kavu bila maji hata kidogo katika mbio ya uhitimu na hata katika fainali. Alishinda mbio ya fainali akiwa mbele ya mwanariadha mwenzake kutoka Kenya , Benjamin Kogo. Alimshindia muda wa sekunde 0.6.

neg:
Akon
Alipata umashuhuri mwaka wa 2004 kufuatia kutolewa kwa wimbo wa "Locked Up", uliokuwa wa kwanza kutoka kwa albamu yake ya kwanza iliyoitwa, Trouble. Albamu yake ya pili, Konvicted, ilimwezesha kuteuliwa kushindania tuzo la Grammy kutokana na wimbo wa "Smack That". Yeye kufikia sasa ameanzisha kampuni mbili za kurekodi ambazo ni, Konvict Muzik na Kon Live Distribution.
Yeye anajulikana kama mojawapo wa waimbaji waliofanikiwa na hodari zaidi wa mtindo wa R & B wa karne ya 21, apataye zaidi ya dola milioni 30 kwa mwaka . Haya ni kulingana na jarida la Forbes.

neg:
Matt Damon
Umaarufu wake ulianza kukua katika soko la filamu kuanzia mwaka wa 1997, tangu hapo akawa ana pambanishwa na waigizaji wakubwa-wakubwa wa wa A-list, na leo hii ni mmoja kati ya waigizaji wakubwa kabisa katika Hollywood.

neg:
Mwinyi Kazimoto
Mwinyi Kazimoto (amezaliwa tarehe 25 Desemba 1988) ni mchezaji wa soka wa Tanzania. Anacheza kama kiungo wa timu ya taifa ya Tanzania na klabu ya Simba S.C.. Yeye ni mwanachama wa timu ya mpira ya miguu nchini Tanzania katika kufuzu kwa Afrika kimataifa mwaka wa 2013.

neg:
James Rainwater
Leo James Rainwater (9 Desemba 1917 – 31 Mei 1986) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza nadharia ya atomu na kugundua mfumo isopacha wa kiini cha atomu. Mwaka wa 1975, pamoja na Aage Bohr na Ben Mottelson alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Beyoncé Knowles
Knowles alitoa upya albamu hii ya "B'Day" tarehe 3 Aprili 2007 , iloyokuwa na nyimbo tano mpya na matoleo ya Kihispania ya nyimbo za "Irreplaceable", na "Listen". Sambamba na hayo, "diwani ya albamu ya B'Day" ilitolewa akishirikisha video 10 za muziki. Katika kuipigia debe albamu hii, Knowles kulianza ziara yake ndefu iliyoitwa The Beyoncé Experience tour, na kutembelea zaidi ya kumbi tisini duniani, na ambayo ilitolewa kama video ya DVD iliyoitwa "The Beyoncé Experience Live!." Katika mashindano ya Grammy Awards, 2007, albamu ya B'Day " ilimshindia Knowles tuzo ya Albamu Bora ya Kisasa ya R & B." "Knowles alifanywa jambo la kihistoria katika shindano la 35 la kila mwaka linalohusisha mashindano ya muziki Annual American Music Awards kwa kuwa mwanamke wa kwanza kushinda tuzo ya msanii wa Kimataifa."

neg:
Amos Kimunya
Kimunya alijiuzulu kutoka katika baraza la mawaziri tarehe 8 Julai 2008 ili madai hayo yachunguzwe baada ya umma kutia mashinikizo makali ajiuzulu. Siku chache kabla ya kujiuzulu kwake, alikuwa ameapa kubakia katika kazi yake na kupambana na jaribio lolote la kushinikiza kujiuzulu kwake, alikwenda mbele na kutangaza kuwa "mimi ni afadhali nife kuliko kujiuzulu!" Kwa hiyo, kujiuzulu kwake kulikuja kama mshangao kwa wengi.

neg:
Arthur Schawlow
Arthur Leonard Schawlow (5 Mei 1921 – 28 Aprili 1999) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Kama mtoto na kijana aliishi na kusoma nchini Kanada kabla hajarudi Marekani. Hasa alichunguza mnururisho na kubuni leza alipofanya kazi pamoja na Charles Townes. Mwaka wa 1981, pamoja na Nicolaas Bloembergen na Kai Siegbahn alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Beyoncé Knowles
Mwaka 2007, Knowles alitokea kwenye ngozi ya jarida la "Sports Illustrated Swimsuit Issue," mwanamke wa kwanza asiyehusika na mtindo wala michezo, kutokea kwenye jarida hilo na modeli wa kwanza mwenye asili ya kiafrika kutoka Marekani tangu modeli Tyra Banks. Katika mwaka uo huo, Knowles alitokea katika mabango na magazeti kote Marekani, akiwa ameshika kishika sigara kikuukuu. Picha hiyo iliyokuwa imetolewa nyuma ya ngozi ya albamu ya "B'Day," ilizua maoni kutoka kwa kikundi cha wapinga uvutaji wa sigara, waliosema kuwa yeye hakuwa na haja ya kuongeza kishika sigara " ili kujifanya aonekane mngwana zaidi".

neg:
Beyoncé Knowles
Beyoncé Giselle Knowles (alizaliwa 4 Septemba 1981), anayefahamika zaidi kwa jina moja Beyoncé ni mwimbaji wa R & B, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa rekodi, mwigizaji na mwanamitindo kutoka Marekani. Alizaliwa na kukulia Houston, Texas na alihudhuria shule mbalimbali zinazofunza sanaa. Pia alianza kushiriki katika mashindano ya kuimba na kucheza ngoma akiwa mtoto. Knowles alikuja kujulikana katika mwisho wa miaka ya 1990 kama mwimbaji kiongozi wa kikundi cha wasichana cha R & B, Destiny's Child. Kulingana na Sony, mauzo ya rekodi za Knowles, yakiunganishwa na yale ya kikundi cha Destiny's Child, yamezidi milioni 100.

neg:
Hussein Mkiety
Sharo ndiye msanii wa kwanza wa vichekesho nchini Tanzania kufanya ucheshi bila kuvaa midabwada. Awali ilionekana kawaida sana kwa mchekeshaji kuvaa midabwada ili aonekane anachekesha. Au kuvaa nguo zenye mwonekano wa kipekee tofauti na hali ya kawaida. Hili alionesha mapinduzi ya hali ya juu. Baadaye alikuja kushiriki katika filamu ya Chumo iliyoongozwa na Jordan River yenye maudhui ya kupambana na ugonjwa wa malaria. Vilevile amepata kuonekana katika video ya "Sababu ya Ulofa" ya Top C. Alifamika sana kwa staili yake ya "Ooh mama" ambayo ndiyo ilikuja kuwa kama alama ya kumtambulisha Sharo katika kila kazi. Vilevile alikuwa na uhusiano wa karibu na King Majuto, ambaye walishiriki ote katika filamu ya Alosto.
Mnamo tarehe 26 Novemba, 2012 ni siku ambayo alipata ajali hukohuko Tanga akiwa sio mbali sana na nyumbani kwa mama yake ambako alikuwa anaenda kusamlimu. Ajali ilitokea saa mbili usiku, huku ikitipotiwa kuwa mwendokasi ndiyo kiini cha ajali hiyo. Hussein alikuwa anaenda Tanga kwa mama yake kumpatia fedha kwa ajili kulimia shamba na baadaye aanze ujenzi wa nyumba imara kwa ajili ya mama yake mzazi. Alikuwa anaendesha gari aina ya Toyota Harrier. Kifo kiligubikwa na dhana nyingi za ushirikina, huku marafiki wa karibu (Kitale) wakiweweseka juu ya kuondoka mapema duniani kwa Sharo.

neg:
Kamoya Kimeu
Kamoya Kimeu, ( alizaliwa mnamo mwaka wa 1940) ni mmoja wa wachuma wa wa mabakaki ya kitambo (yaani fossil kwa lugha ya kimombo) waliofanikiwa sana duniani , pamoja na ushirikiano wake na wapaleontologia Meave Leakey na Richard Leakey walivumbua baadhi ya Akolojia muhimu zaidi. Kimeu alipata fuvu la "homo habilis" fuvu lililokuwa linajulikana kama KNM ER 1813, na ni karibu mifupa kamili ya "homo erectu]" iitwayo KNM-WT 15000 au Turkana Boy (pia inajulikana kama Nariokotome boy). Ana mabakai ya mamalia mbili za aina ya "Primates" kwa lugha ya Kiingereza ambazo zimatajwa baada yake: "Kamoyapithecus hamiltoni" na "Cercopithecoides kimeui."

neg:
Dwight D. Eisenhower
Dwight David Eisenhower (14 Oktoba 1890 – 28 Machi 1969) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Watu wengi walikuwa humwita Ike (tamka Aik). Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alikuwa jenerali mkuu aliyeongoza uvamizi wa Normandy tarehe 5 Juni 1944. Kuanzia mwaka wa 1953 hadi 1961 alikuwa Rais wa 34 wa Marekani. Kaimu Rais wake alikuwa Richard Nixon.

neg:
James Watt
James Watt (19 Januari 1736 - 19 Agosti 1819) alikuwa mhandisi kutoka Uskoti. Amekuwa maarufu kwa kuboresha injini ya mvuke kufikia kiwango kilichowezesha matumizi ya mashine hii kwa viwanda. Kwa njia hiyo alikuwa katiy a watu waliweka msingi kwa mapinduzi ya viwanda wa karne ya 18 na karne ya 19.
Alizaliwa Uskoti katika familia ya kipresbiteri kama mtoto wa mjenzi wa meli. Shuleni alipenda hisabati na kusoma mengi lakini lugha na historia aliacha kando. Angependa kuwa daktari lakini wazazi walishindwa kumgharamia masomo ya chhuoni. Alipofikia umri wa miaka 17 aliingia katika mafunzo ya fundi makanika huko London. Aliamwacha fundi mwalimu alipoona hajifunzi kitu kipya tena bila kusubiri kutimiza miaka saba ya kawaida na kwa sababu hiyo hakutambuliwa kama fundi kamili.
Watt alibahatika alipopata kazi ya fundi kwa vifaa vya upimaji kwenye chuo kikuu cha Glasgow. Alipendwa na walimu na wanafunzi waliokutana katika karakana ndogo ya Watt kwa majadiliano. Profesa wa fizikia Joseph Black na mwanauchumi Adam Smith wakawa marafiki zake.

neg:
Alex Haley
Alex Palmer Haley (11 Agosti 1921 – 10 Februari 1992) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa riwaya yake "Roots" ("Mizizi") inayosimulia historia ya vizazi vya Waafrika waliofungwa utumwani na kupelekwa Marekani. Mwaka wa 1977, alipokea tuzo maalumu ya Pulitzer upande wa bunilizi.

neg:
Babyface
Mwaka wa 1989, Edmonds alikuwa mmoja wa waanzilishi wa studio ya LaFace Records akiwa na Reid. Wasanii watatu wa kwanza katika lebo hii ni pamoja na TLC, Usher, na Toni Braxton ambao walipata mafanikio makubwa sana. Albamu ya pili ya TLC CrazySexyCool, alitunga na kutayarisha baadhi ya vibao vikali kutoka katika albamu hiyo. Baadaye ikaja kuwa moja kati ya albamu iliyouza sana kwa upande wa makundi ya muziki ya wasichana nchini Marekani. Chini ya uongozi wake, TLC waliweza kuuza nakala zaidi ya milioni 60 duniani kote, na kujumuisha jumla ya rekodi milioni 75 kwa kazi zote walizofanya nae. Albamu ya kwanza ya Toni Braxton, "Toni Braxton" (1993) na "Secrets" (1996), ambayo ametunga sehemu kubwa ya nyimbo, ilikwenda kuuza jumla ya nakala milioni kwa Marekani pekee.

neg:
Bruce Willis
Walter Bruce Willis (amezaliwa tar. 19 Machi 1955) ni mwgizaji wa filamu na mwimbaji kutoka nchi ya Marekani. Alianza kupata umaarufu kuanzia maiaka ya 1980 hivi, na akabaki kuwa kama mwigizaji kiongozi pia mwigizaji msaidizi katika baadhi ya filamu zilizo kuwa zinaigizwa huko Hollywood.

neg:
Barry Goldwater
Barry Goldwater (2 Januari, 1909 – 29 Mei, 1998) alikuwa mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Jamhuri. Alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani kuanzia 1953 hadi 1965 na tena kuanzia 1969 hadi 1987, akiwakilisha jimbo la Arizona. Mwaka wa 1964 aligombea urais lakini akashindwa na Rais Lyndon B. Johnson.

neg:
Quincy Jones
Mnamo mwaka wa 1968, Jones na mtunzi wa nyimbo mwenzake Bw. Bob Russell wamekuwa ndiyo Waafrika-Waamerika wa kwanza kushindanishwa kwenye tuzo za Academy Award katika kundi la "Nyimbo Bora za Asilia". Mwaka huohuo, amekuwa Mwafrika-Mwamerika wa kwanza kuchaguliwa mara mbili katika kipindi cha mwaka mmoja kwa kazi yake ya kutengeneza kibwagizo cha filamu ya mwaka wa 1967, "In Cold Blood".

neg:
Tim Berners-Lee
Tim Berners-Lee (* 18 Juni 1955 mjini London, Uingereza) alianzisha wavuti wa walimwengu (WWW) au intaneti ya dunia zima. Wavuti ni mfumo unaowezesha watu kutazama habari, picha na kurasa kutoka dunia yote kwenye tarakilishi yao.

neg:
Babyface
Edmonds alizaliwa mnamo tarehe 10 Aprili, 1959, mjini Indianapolis, Indiana, na Marvin na Barbara Edmonds. Barbara alikuwa msimamizi wa uzalishaji katika kiwanda cha dawa. Edmonds, ambaye ni wa sita kati ya familia ya watoto sita wa kiume (ikiwa ni pamoja na wanachama wa baadaye wa kundi la After 7 bwana Melvin na Kevon Edmonds, ambaye baadaye akaja kuwa msanii wa kujitegemea mwenye mafanikio makubwa sana). Edmonds alihitimu North Central High School huko mjini Indianapolis, na akiwa kijana mwenye aibu, alitunga wimbo wa kuelezea hisia zake. Akiwa darasa la nane, baba mzazi wa Edmonds anafariki kansa ya mapafu, anamwacha mama yake akilea watoto peke yake. Katika umri huu, Edmonds anatazamia sasa kubaki na kazi ya muziki.

neg:
Grace Ogot
Alihojiwa mwaka wa 1974 na Lee Nichols wa chombo cha habari cha Voice of America kwa ajili ya tangazo la redio ambalo liliwekwa hewani kati ya miaka ya 1975 na1979 (makala ya mazungumzo ya redio ya Voice of America na waandishi wa Afrika, no. . 23). Maktaba ya Bunge ina nakala ya kanda hiyo ya utangazaji na mahojiano asili ambayo hayajafanyiwa mabadilisho yoyote. Ukurasa wa utangazaji huo unaweza kupatikana katika kitabu Conversations with African Writers (Washington, DC: Voice of America, 1981), uk 207-216.

neg:
Chioma Chukwuka
Chioma Chukwuka (amezaliwa 12 Machi 1980 katika Oraifite, Anambra State, Nigeria) ni mwigizaji Nollywood Nigeria. Mwaka 2007 aliibuka mshindi wa Afrika Kisasa Academy Award kwa 'Muigizaji bora katika mhusika mkuu'.

neg:
Plies
Algernod Lanier Washington (amezaliwa 1 Julai 1976) anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii Plies, ni rapa wa Marekani na mwanzilishi Rekodi ya wa Rekodi ya Big Gates Baada ya kuacha chuo, yeye alianzisha Rekodi ya Big Gates pamoja na ndugu yake. Alitia mkataba na kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide , 2007-2008 yeye iliyotolewa Albamu tatu. Plies ilipata kushika nafasi ya mwaka 2007 na "kupitia Agano" na chati-ya nyimbo bora "shawty" na "Hypnotized". Plies pia alitoaAlbamu bestselling mbili mwaka 2008, "Definition of Real" na "Da REAList" na mipango ya "Goon Affiliated" itakayotolewa mwaka 2010.

neg:
James Wright (mshairi)
James Arlington Wright (13 Desemba 1927 – 25 Machi 1980) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1972 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.

neg:
Cuba Gooding, Jr.
Cuba M. Gooding, Jr. (amezaliwa tar. 12 Januari 1968) ni mwigizaji filamu kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa ushindi wake Tuzo ya Academy-akiwa kama mwigizaji mwandamizi bora kwenye filamu ya "Jerry Maguire" ambamo kacheza kama Rod Tidwell mnamo 1996, akiwa sambamba kabisa na Tom Cruise. Pia anafahamika sana kwa kucheza kwenye filamu iliongozwa na John Singleton ya "Boyz n the Hood" mnamo mwaka wa 1991.

neg:
Matt Damon
Matthew Paige Damon (amezaliwa tar. 8 Oktoba 1970) ni mwigizaji wa filamu na mhisani kutoka nchini Marekani. Ameshinda Tuzo ya Akademi akiwa kama mwandishi bora muswaada andishi kwa filamu ya Good Will Hunting, ana tunukiwa unyota bora kwa filamu hiyohiyo.

neg:
Plies
Plies alizaliwa Algernod Lanier Washington tarehe 1 Julai 1976, katika Fort Myers, Florida na kukulia katika Mashariki Dunbar, Florida. Wakati alikua Fort Myers Junior High School, yeye alicheza katika timu ya mpira, iliyonyakua taji la Mfalme, na alichaguiwa kama "Mwanafunzi aliyeng'ara zaidi" katika darasa lake. Yeye alihudhuria Chuo Kikuu Miami kwa mwaka na kucheza katika timu yake ya mpira wa kikapu, kisha kuhamishiwa Chuo Kikuu cha Florida Kuu kwa mwaka na kjichuja mwihoni mwa mwaka. Katika miaka ya 1990, Plies na ndugu yake Ronnell Lawrence Lavatte, pia anajulikana kama Big Gates, walianzisha studio ya kujitegemea, Rekodi ya Big Gates. Ingawa mwanzoni alikataa Plies rap, baada ya maandamano kwa wasanii wake mmoja, Big Gates aliamua kushika Plies 'mstari kwenye wimbo "Tell Den Krackers dat". Plies na Big Gates kukuzwa kwa moja na mara nyingi alisafiri hadi Miami, ambayo hatimaye ilisababisha mpango Plies tarehe kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide . Mpenzi wa Pliers Brandy Lacole Lyons aliyemzalia mwana, Nijier Lanier Washington, katika Hospitali ya University Community iliyoko Tampa, Florida tarehe 20 Oktoba 2003. Baada ya kutia mkataba na kuingizwa Slip-n-Slide mwaka 2004, Plies alitoa tepu za kuchanganya kadhaa.

neg:
Osama bin Laden
Osama bin Mohammed bin Awad bin Laden (kwa Kiarabu: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن "ʾusāmah bin muḥammad bin ʿawaḍ bin lādin"); * 10 Machi 1957 – + 2 Mei 2011, alikuwa mwanzilishi na kiongozi wa kundi la kigaidi la Al Qaida.

neg:
Mangwair
Albert Keneth Mangwair (16 Novemba 1982 - 28 Mei 2013) a.k.a Mimi a.k.a Ngwair alikuwa msanii wa Hip Hop ya Bongo kutoka mchini Tanzania.

neg:
Tom Mboya
Mboya iliyoandaliwa mwaka 1959 Afrika ya Airlift mradi, pamoja na African-American Wanafunzi Foundation katika Marekani, kupitia ambayo wanafunzi 81 wa Kenya walikuwa flown Marekani kusoma katika vyuo vikuu Marekani. Barack Obama babaye, barack Obama, Sr alikuwa rafiki wa Mboya's na Waluo wenzake; ingawa hakuwa airlift ya kwanza ndege mwaka 1959, tangu alikuwa zinazoongozwa kwa Hawaii, si bara US, yeye alipata udhamini kupitia AASF na mara ya ruzuku kwa ajili ya vitabu na gharama.Mwaka 1960 Foundation ya Kennedy ilikubali underwrite ya airlift, baada Mboya alitembelea Seneta Jack Kennedy kwa kuomba msaada, na Afrika Airlift ilipanuliwa na Uganda, Tanganyika na Zanzibar (sasa Tanzania), Northern Rhodesia (sasa Zambia), Southern Rhodesia (sasa Zimbabwe ), na Nyasaland (sasa Malawi). Baadhi ya wanafunzi 230 wa Afrika walipata scholarships kujifunza saa Hatari mimi ackrediterade vyuo katika Marekani mwaka 1960, na mamia zaidi katika 1961-63. [3]
Mwaka 1960, Mboya's People's Congress Party alijiunga na Umoja wa Afrika Kenya na Kenya Independent Movement na kuunda Kenya African National Union (KANU) katika jaribio la kuunda chama ambayo wote transcend tribal siasa na kujiandaa kwa ajili ya kushiriki katika Lancaster House Conference (uliofanyika at Lancaster House inLondon) ambapo Kenya's kikatiba ram na uhuru walikuwa kuwa mazungumzo. Kama Katibu Mkuu wa KANU, Mboya aliongoza ujumbe wa Kenya.
Baada ya uhuru wa Kenya mwaka 1963, Mboya alichaguliwa kuwa mbunge kwa ajili ya Nairobi, Kati Constituency (leo: Kamukunji Constituency) [4] na akawa Waziri wa Katiba na Sheria, na baadaye Waziri wa Uchumi, Mipango na Maendeleo. Katika jukumu hili, yeye aliandika muhimu "kikao Paper 10" on Harambee na Kanuni ya African Socialism (antog na Bunge mwaka 1964), ambayo ilitoa mfano wa makao ya serikali ya Afrika maadili.

neg:
James Ward-Prowse
James Ward-Prowse (alizaliwa mnamo 1 Novemba 1994) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Southampton na timu ya taifa ya Uingereza.

neg:
Amos Tutuola
Amos Tutuola (Abeokuta, Nigeria 20 Juni 1920 - 8 Juni 1997) ni mwandishi kutoka nchi ya Nigeria. Hata hivyo ameandika hasa kwa Kiingereza. Maandiko mashuhuri yake ni "The Palm-Wind Drinkard: And His Dead Palm-Wine Tapster in the Dead's Town" (1946) na "My Life in the Bush of Ghosts" (1954).

neg:
Billy Hughes
William Morris "Billy" Hughes CH PC KC (25 Septemba 1862 – 28 Oktoba 1952) alikuwa mwanasiasa wa Australia. Alikuwa mbunge wa muda mrefu kabisa katika historia ya Australia, na pia alikuwa Waziri Mkuu kuanzia mwaka wa 1915 hadi 1923.

neg:
Andy Warhol
Andy Warhol (jina la kuzaliwa ni Andrew Warhola, 6 Agosti 1928- 22 Februari 1987) alikuwa kati ya wasanii mashuhuri wa Marekani katika sehemu ya pili ya karne ya 20. Akumbukwa kama mwanzilishaji wa mtindo wa Pop Art alioitekeleza katika picha na filamu.

neg:
Amos Biwott
Alizaliwa katika eneo la Nandi, Kenya. Amos Biwott alikuwa wa kwanza katika orodha refu ya wanariadha wa Kenya waliomfuata na kushiriki katika mbio ya 3000m ya urukaji viunzi. Tangu kushinda mbio hiyo ,kwa njia ya kiajabu, katika michezo ya Olimpiki ya Mexico City, Biwott alifungulia Waafrika wengine njia katika kushinda mbio za masafa marefu.

neg:
Philip Emeagwali
Emeagwali alizaliwa katika Akure, Nigeria tarehe 23 Agosti 1954. Aliacha shule mwaka wa 1967 kwa sababu ya vita vya Nigeria vya Biafran. Wakati alipofikisha miaka kumi na nne, alitumbukizwa ndani ya jeshi laBiafra . Baada ya vita alimaliza masomo sawa na ya shule ya upilikwa kujifunza na alienda Marekani kusoma katika chuo kikuu chini ya udhamini. Kwa kweli, Emeagwali alisomea Uingereza baada ya kutoka Afrika. Aienda Marekani baadaye. Alipata shahada ya hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Oregon mwaka wa 1977. Alipata Shahada ya bwana katika uhandisi wa mazingira kutoka Chuo Kikuu cha George Washington mwaka wa 1981, na shahada nyingine ya bwana ya Hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Maryland, College Park mwaka wa 1986. Yeye pia alipewa shahada ya uhandisi wa bahari, pwani na marina kutoka Chuo Kikuu cha George Washingt mwaka huo. Alikuwa pia anafanya kazi kama mhandisi katika Ofisi ya Ardhi katika Wyoming reclamation katika kipindi hiki.

neg:
Mel Gibson
Kuongoza kwake filamu ya Braveheart kume mfanya awe nyota wa sita wa filamu aliegeuka kuwa mtengenezaji wa filamu kwa kupokea tuzo ya Oscar kama mwongozaji bora. Mnamo mwaka 2004, aliongoza na kuitaarisha filamu ya The Passion of the Christ, filamu yenye mafanikio makubwa, iliyoonyesha saa na maisha ya mwisho ya Yesu. Gibson ni Ofisa mwamrishi wa Australia na vile vile alipewa cheo na gazeti la Forbes (Forbes magazine) kwa kuwa kama mmoja wa watu mashuhuri wenye nguvu duniani mnamo mwaka 2004.

neg:
Sean Combs
Sean John Combs (amezaliwa 4 Novemba 1969), anajulikana kwa jina lake la kisanii Diddy, ni Mmarekani mtayarishaji wa rekodi, rapa(mwimbaji), mwigizaji, mtengenezaji wa nguo za kiume, mjasiriamali na mchezaji ngoma shupavu.

neg:
Chiwale
Kijiji cha Chiwale kilipata usajili wa kudumu kama kijiji rasmi cha ujamaa kati ya miaka ya 1973-1975, hivi, wakati huo kilikuwa na wakazi takribani 200 wengi wao wakiwa ni wahamiaji kutoka katika vijiji vya kusini mwa Masasi na wengine Msumbiji. Viongozi wa kwanza wa kijiji wakiwa ni Edmundi Akili, (Katibu wa kijiji), Muhidin Alias (Mwenyekiti), Mfaume Hassan Hinchuppi (Mkuu wa mabalozi wa nyumba kumi), pamoja na viongozi wengine. Mwaka 1973, ilianzishwa shule ya msingi ambapo mwalimu Edward George Kazibure alihamishiwa kutoka Lukuledi kwa madhumuni ya kuanzisha shule hiyo.

neg:
George Minot
George Richards Minot (2 Desemba 1885 – 25 Februari 1950) alikuwa mwanafizioljia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza na kutibu upungufu wa damu. Mwaka wa 1934, pamoja na George Whipple na William Murphy alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Vanessa Williams
Vanessa Lynn Williams (amezaliwa Machi 18, 1963) ni mwimbaji, mwigizaji, mtayarishaji, mwanamitindo wa zamani, na Mlimbwende wa Marekani kwa mwaka wa 1984 - kutoka nchini Marekani. Mwaka wa 1983, amekuwa Mwamerika-Mweusi wa kwanza mwanamke kupewa taji la Miss America. Juma saba kabla mwisho wa taji lake, lakini, kashfa ikatokea pale jarida la ""Penthouse""  liliponunua picha za utupu zisizoruhusiwa za Williams. Akavuliwa taji na kukabidhiwa mshindi wa pili wa taji hilo Bi. Suzette Charles wa New Jersey. Williams akarudi tena akiwa na kazi kama mburudishaji, na kupata teuzi kibao za Grammy, Emmy, na  Tony Award. Mnamo September, 2015 katika shindano la Ulimbwende la America 2016, Afisa Mtendaji Mkuu wa Miss America  Sam Haskell alimuomba radhi Williams (ambaye awali alisimama kama jaji mkuu) wa kulazimisha kujiuzuru kwake mnamo 1984.

neg:
Booth Tarkington
Newton Booth Tarkington (29 Julai 1869 – 19 Mei 1946) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Alituzwa Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi mara mbili: mwaka wa 1919 kwa riwaya yake "The Magnificent Ambersons", na mwaka wa 1922 kwa riwaya yake "Alice Adams".

neg:
Beyoncé Knowles
Knowles alizaliwa katika Houston, Texas, na ni binti wa Mathew Knowles, meneja mashuhuri wa rekodi, na Tina Beyincé, mtengenezaji wa mavazi na nywele. Babake Knowles 'ni Mmarekani mwenye asili ya Kiafrika na mama yake ni Mkrioli mwenye asili ya (Mwafrika Mmarekani, Mmarekani alisia, na Mfaransa). Knowles alibatizwa na kuchukua jina la mama yake la kati, kama ishara ya shukrani kwa mama yake na kuzuia jina hilo lisisahaulike, kwani ni wanaume wachache tu wa familia ya Beyincé wanaolitumia jina hilo. Babu na bibi wa mama yake, Lumis Albert Beyincé na Agnéz Deréon, walikuwa Wakrioli kutoka Louisiana.waliozungumza Kifaransa Yeye ni dada mkubwa wa Solange, mwimbaji - mtunzi wa nyimbo, na mwigizaji.

neg:
Mohammed Al-Owais
Mohammed Al-Owais (alizaliwa 10 Oktoba 1991) ni mchezaji wa soka wa Saudi Arabia ambaye anacheza kama kipa wa klabu ya Al-Ahli na timu ya taifa ya Saudi Arabia.

neg:
Thomas More
Thomas More alizaliwa katika mji wa London tarehe 7 Februari mwaka 1478.

neg:
Joseph Mbilinyi
Joseph Osmund Mbilinyi (amezaliwa 1 Mei 1972) ni rapa, mwanaharakati wa haki za binadamu na mwanasiasa kutoka nchini Tanzania. Anajulikana sana kwa jina lake la kisanii kama Mr. II na Sugu au 2-proud. Huyu ni miongoni mwa waanzilishi wa mwanzo kabisa wa hip hop ya Tanzania. Kwanza akiwa na Da Young Mob, ambao alishirikiana nao katika kinyang'anyiro cha Yo Rap Bonanza iliyokuwa inaandaliwa na akina Kim the Boyz na Ibony Moalim katika miaka ya 1990 kabla ya kwenda kuwa rapa wa kujitegemea na kutoka albamu ya kwanz iliyokwenda kwa jina la Ni Mimi mnamo mwaka wa 1995. Vivile Sugu ni mwanasiasa wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa  Mbeya Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Mangwair
Alizaliwa na jina la Albert Keneth Mangwair mnamo tar. 16 Novemba, 1982, Mbeya, Tanzania. Kiasili, ni mtu wa Ruvuma, yaani, ni Mngoni. Lakini alizaliw mjini Mbeya na akiwa na umri wa miaka 5, familia yake ilihamia mjini Morogoro kikazi na hatimaye kuanza masomo ya msingi hukohuko mjini Morogoro hadi darasa la 5 na kupata uhamisho wa kwenda Dodoma ambapo aliweza kujiunga na shule ya msingi ya Mlimwa. Kisha baadaye shule ya Sekondari ya Mazengo na Chuo cha Ufundi cha Mazengo.

neg:
Adiutus
Adiutus alizaliwa Italia ya kati, akafia dini ya Ukristo huko Morocco pamoja na Ndugu Wadogo wenzake Berardo, Petro wa San Gemini, Oto na Akursius.

neg:
Mesut Ozil
Mesut Özil (alizaliwa tarehe 15 Oktoba 1988 mjini Gelsenkirchen) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani. Tangu mwaka 2013 anachezea timu ya klabu ya Arsenal. Mwaka 2014 alishinda Kombe la Dunia la FIFA katika timu ya taifa ya Ujerumani.

neg:
Harold Varmus
Harold Elliot Varmus (amezaliwa 18 Desemba 1939) alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza virusi. Mwaka wa 1989, pamoja na Michael Bishop alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Samuel Beckett
Samuel Barclay Beckett (13 Aprili 1906 – 22 Desemba 1989) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ireland. Aliandika kwa Kiingereza na Kifaransa. Anajulikana hasa kwa tamthiliya yake "Kumngojea Godot" (kwa Kifaransa "En attendant Godot") iliyotolewa mwaka wa 1952. Mwaka wa 1969 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Pierce Brosnan
Pierce Brendan Brosnan (amezaliwa tar. 16 Mei 1953, Drogheda, Ireland) ni mwigizaji filamu na mtaarishaji wa Kiireland-Marekani. Labda anafahamika zaidi kwa kuigiza kama 'James Bond' katika filamu nne alizocheza kuanzia mwaka 1995 hadi 2002, ambazo ni
"GoldenEye", "Tomorrow Never Dies", "The World Is Not Enough" na "Die Another Day".
Tangu atumie jina James bond Brosnan, pia amecheza filamu zingine tofauti ikiwemo ile ya "Evelyn" na "Seraphim Falls".

neg:
Nyomi Banxxx
Nyomi Banxxx (amezaliwa na jina la Amanda Dee; 14 Oktoba, 1972) ni mwigizaji wa zamani wa filamu za kikubwa na mtangazaji wa vipindi vya redio kutoka nchini Marekani. Banxxx aliingia katika tasnia ya filamu za kikubwa mnamo 2006 na kustaafu mwaka wa 2013. Jina lake la kisanii linatokana na wanamitindo maarufu-bab-kubwa Naomi Campbell na Tyra Banks.

neg:
Demi Lovato
Demetria Devonne "Demi" Lovato (amezaliwa 20 Agosti 1992) ni mwigizaji filamu na mwimbaji wa kike kutoka nchi ya Marekani. Alianza kuigiza filamu akiwa na umri wa miaka kumi tu. Baadaye akaanza kuimba pia katika bendi, na kutoa albamu kama "Don't Forget", "Here we go Again" na "Unbroken".

neg:
AZ (rapa)
Anthony Cruz (amezaliwa tar. 9 Mei 1972 mjini Brooklyn) ni rapa wa Kimarekani mwenye asili ya Dominika. anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama AZ. Pia, hujulikana zaidi na zaidi kwa kuwa rafiki mkubwa wa kitambo wa rapa mwenzi - Nas na kuwa mmoja kati ya wanachama wa kundi bab-kubwa la hip hop, The Firm, ikiwa ni pamoja na Nas, Nature na Foxy Brown. AZ anafahamika sana kwa maudhui yake ya uimbaji wa kina na silabasi mbalimbali.

neg:
Mangwair
Katika ngazi ya familia, yeye ni mtoto wa mwisho (kwa baba akiwa mtoto wa 10) - na (kwa mama akiwa mtoto wa 6). Albert alifariki dunia mnamo tar. 28 Mei katika mwaka wa 2013 kwa hicho kinachoaminiwa kwamba alizidisha kipimo cha dawa za kulevya huko nchini Afrika Kusini. Ngwair ameacha mtoto mmoja.
Ngwair alikuwa akiishi jijini Dar es Salaam, Tanzania ambako alikokutana na mtayarishaji mahiri wa mziki P. Funk Majani na kuanza kufanya naye kazi. Hiyo ilikuwa ni mwaka 2003 ambapo alitoa kibao cha kwanza kiitwacho 'Ghetto Langu,' wimbo uliompatia umaarufu mkubwa sana.

neg:
Michelle Rodriguez
Mayte Michelle Rodriguez alizaliwa 12 Julai 1978 anayejulikana kuigiza filamu kama "Girlfight", "The Fast and The Furious", "Blue Crush", "Resident Evil", "S.W.A.T.", na "Avatar". Vilevile, ameigiza kama Ana Luzia Cortez kwenye kipindi cha "Lost".

neg:
1997
Ni mwaka mbao Steve Iwatta alizaliwa

neg:
Amos Kimunya
Kimunya alibakia kama waziri wa Fedha katika Baraza la Mawaziri walioteuliwa na Kibaki on 8 Januari 2008, kufuatia utata wa Uchaguzi Mkuu wa 2007 Baada ya ugawaji madaraka kati ya Kibaki na Raila Odinga, wote ambao alidai ushindi katika uchaguzi wa rais, Kimunya alibakia na kazi yake Bunge ilitotajwa tarehe 13 Aprili 2008.

neg:
Usain Bolt
Usain Bolt St Leo (/ ju ː seɪn /, Born. Agosti 21, 1986, Trelawny, Jamaika) ni mwanariadha alishinda medali tatu za dhahabu katika mashindano ya Olimpiki.
Anashikilia rekodi ya dunia ya sasa katika wote 100 na 200 dash mita na alama ya 9:58 na sekunde 19:19 mtiririko huo. Got alama hizi katika XII ya Mabingwa wa Dunia uliofanyika katika Berlin. Hasa, Bolt imeweza kuvunja rekodi kwa dash mita 100 Agosti 16, 2009 [2] na mita 200 kwa siku nne baadaye, tarehe 20 Agosti 2009. [3]

neg:
Laurence Fishburne
Laurence John Fishburne III (amezaliwa tar. 30 Julai 1961) ni mshindi wa tuzo ya Academy na ya Emmy-mwigizaji, mtayarishaji, mwongozaji na mwandikaji bora script wa Kimarekani. Fishburne alianza kujibebea umaarufu tangu mwaka 1979 baada ya kuigiza filamu ya Apocalypse Now, vilevile katika Fled, Deep Cover , Boyz N the Hood, Teenage Mutant Ninja Turtles na mfululizo wa filazmu za Matrix.

neg:
Quincy Jones
Quincy Delight Jones, Jr. (amezaliwa tar. 14 Machi 1933) ni mwelekezi wa muziki, mtayarishaji wa rekodi, mpangaji muziki, mtunzi wa vibwagizo vya filamu, na mpiga talumbeta kutoka nchini Marekani. Katika kipindi cha makumi yake matatu ya shughuli za kiburudani, Jones amepata kushindanishwa katika tuzo za Grammy Award mara 79, kashinda 27 Grammys, ikiwemo na tuzo ya Grammy Legend Award mnamo 1991. Anafahamika zaidi na zaidi kwa kutayarisha albamu ya "Thriller", ya mwanamuziki wa pop Michael Jackson, ambayo imeuza zaidi ya nakala milioni 110 dunia nzima, na ndiyo mtayarishaji na mwelekezi wa wimbo wa hisani wa “We Are the World”.

neg:
Babyface
Edmonds baadaye alicharaza na waimbaji wa funk kina Bootsy Collins, ambao walimpa jina la "Babyface" kutokana na mwonekanano wake wa kitoto. Vilevile aliwahi kufanya kazi na kundi la Manchild (ambalo lilitoa wimbo wake maarufu mnamo 1977 uliokwenda kwa jina la "Especially for You" akiwa na mwanachama Daryl Simmons) kama mpiga gitaa. Halkadhalika amewahi kucharaza kinanda na kundi la funk na R&B nyepesi na kundi la the Deele (ambalo pia lina mwanachama mwengine mpiga drama Antonio "L.A." Reid, ambaye baadaye akaja kuungana nae kwa kazi ya utunzi na utayarishaji wa kazi za muziki). Kazi yake ya kwanza kusifika ya kutungia wasanii wa nje mbali na wale wa kundi moja ilikuwa ya tuni ya "Slow Jam" kwa ajili ya bendi ya R&B ya Midnight Star mnamo mwaka wa 1983. Tuni hiyo imo kwenye albamu ya mwaka wa 1983 ya kundi la Midnight Star iliyogonga platinamu dabali "No Parking on the Dance Floor", ajabu iliyoje haikuwa kama singo na lakini ilipokelewa vyema kabisa katika maredio mbalimbali. Babyface alibaki katika kundi la Deele hadi 1988, ambapo wote wawili yeye na Reid alivyoliacha kundi.

neg:
Toots Mondt
Toots Mondt (jina kamili: Joseph Raymond "Toots" Mondt; alizaliwa Garden Grove, Iowa, 18 Januari 1894 - 11 Juni 1976) alikuwa mtaalamu wa Marekani na mtetezi ambaye alibadili sekta ya ushindani mapema katikati ya 1920 na ushirikiano kuchochea Shirika la Wrestling wote la Dunia.

neg:
Joti
Lucas Lazaro Mhuvile (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Joti; amezaliwa 9 Julai 1982) ni mwigizaji wa filamu na michezo ya televisheni kutoka nchini Tanzania. Sanaa yake mara nyingi hufanya na Mpoki ambaye ni mwenzi wake tangu alipoanza shughuli za sanaa. Kwa pamoja wanaitwa "Mpoki na Joti". Wametengeneza mifululizo ya filamu za vichekesho kadha wa kadha. Ulio maarufu sana ni ule wa Kung Fu Bongo - ambao ndani yake wamecheza na Kingwendu.

neg:
Al Gore
Al Gore (amezaliwa 31 Machi, 1948 mjini Washington, D.C.) ni mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Bill Clinton kuanzia mwaka wa 1993 hadi 2001. Mwaka wa 2007, Gore alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Abebe Bikila
Abebe Bikila alizaliwa 7 Agosti 1932 nchini Ethiopia. Alifariki 25 Oktoba 1973 kutokana na matatizo kuvuja damu kwenye ubongo kutokana na ajali ya gari. Ajali hiyo ilikuwa mbaya kiasi cha kupooza mwili wake toka kiunoni kwenda chini.

neg:
Charles-Albert Gobat
Charles-Albert Gobat (21 Mei 1834 – 16 Machi 1914) alikuwa mwanasheria na mwanasiasa kutoka nchi ya Uswisi. Pia alikuwa mkurugenzi wa Ofisi ya Amani ya Kimataifa. Mwaka wa 1902, pamoja na Elie Ducommun alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Jimmy Jam na Terry Lewis
James Samuel "Jimmy Jam" Harris III (amezaliwa mnamo 6 Juni 1959, mjini Minneapolis, Minnesota) na Terry Steven Lewis (amezaliwa mnamo 24 Novemba 1956, mjini Omaha, Nebraska) ni watayarishaji wa muziki wa R&B na pop, na watunzi kutoka nchini Marekani. Wanafahamika zaidi kwa kushirikiana sana na msanii wa kike Bi. Janet Jackson. Watayrishaji hawa, walitamba sana kuna miaka ya 1980 na wamefanyakazi na wasanii kibao.

neg:
Jung Jin-woon
Jung Jin-woon (amezaliwa tar. 2 Mei 1991) mara nyingi sifa kama Jinwoon, ni Korea Kusini muimbaji na muigizaji. Ilipata kushika nafasi kama mwanachama wa kundi 2AM mwezi Julai 2008. Alianza kazi yake kaimu katika 2012 katika mfululizo KBS ya Dream High 2, kucheza Jin Yoo-jin.

neg:
Akon
Aliuane Badara Akon Thiam (amezaliwa tar. 30 Aprili 1973), anayefahamika zaidi kwa jina lake la kati ambalo analitumia kwa usanii; Akon ni chotara wa Msenegali na Mwamerika ambaye ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za R & B, mtayarishaji wa rekodi, mfanyabiashara, na mhisani.

neg:
Rufus Wainwright
Rufus Wainwright (Rhinebeck, Nueva York, 22 Julai 1973) ni mwimbaji kutoka nchi ya Marekani.

neg:
Ban Ki-moon
Ban Ki-moon (* 13 Juni 1944 mjini Eumseong katika Korea) alikuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa tangu tarehe 1 Januari 2007 hadi 31 Desemba 2016 akimfuata Kofi Annan.

neg:
Akon
Akon amedai katika mahojiano kwamba jina lake kamili ni Aliuane Damala Bouga Time Puru Nacka Lu Lu Lu Badara Akon Thiam ingawa kuna utata na mjadala kuhusu jina lake halisi na tarehe yake ya kuzaliwa. Akon kwa kawaida anajulikana kama Aliuane Thiam. Juu ya jina lake refu , jina kamili la Akon limeripotiwa kuwa Aliaune Badara Thiam na Alioune Badara Thiam na mtandao wa About.com unadai kwamba jina lake la katikati halijawahi kuthibitishwa. Kuhusu tarehe yake ya kuzaliwa, baadhi ya vyombo vya habari vimeripoti kwamba Akon alizaliwa mwaka 1981. Taasisi zingine, ikiwemo AP, wanadai kuwa Akon alizaliwa mwaka wa 1973, na mamake alisaidiwa kujifungua na daktari msenegali aitwaye Magueye Seck.

neg:
Justin Timberlake
Justin Timberlake (amezaliwa tar. 31 Januari 1981 mjini Memphis, Tennessee) ni mwimbaji wa muziki wa pop na R&B kutoka nchini Marekani. Timberlake alianza kujipatia maarufu baada ya kucheza kipindi cha televisheni (Mickey Mouse Club) kilichokuwa maalum kwa ajili ya watoto, na baadaye katika kuwa kama mmoja wa washindi wa tuzo ya Grammy-bendi bora ya vijana *NSYNC. Baadaye alianza kuimba akiwa kama msanii pekee na akafanikiwa kutoa albamu mbili za muziki, Justified na FutureSex/LoveSounds.

neg:
Nicolaas Bloembergen
Nicolaas Bloembergen (amezaliwa 11 Machi 1920) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uholanzi. Mwaka wa 1958 alikata uraia wa Marekani. Hasa alichunguza mnururisho na usumaku wa kiini cha atomu. Mwaka wa 1981, pamoja na Arthur Schawlow na Kai Siegbahn alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Amos Kimunya
Kimunya alirudishwa kwa Bunge na Rais Kibaki kama Waziri wa Biashara tarehe 23 Januari 2009.
Tarehe 15 Agosti 2009 mlinzi wake alipigwa risasi na majambazi kama anaendesha gari Nairobi. Kimunya hakuwa pale

neg:
Beyoncé Knowles
Knowles na mama yake walianzisha House of Deréon, aina ya mitindo ya kisasa ya mavazi, ya wanawake, katika mwaka wa 2005. Wazo hili lilichochewa na vizazi vitatu vya wanawake katika familia yao, waliotumia jina Deréon na waliotaka kuonyesha heshima zao kwa bibi yake Knowles, Agnèz Deréon, ambaye alifanya kazi ya kushona. Kulingana na Tina Knowles, mtindo huu wa mavazi kwa jumla unaonyesha ladha na mitindo wanayoipendelea na wanawake kutoka familia ya Knowles. Bidhaa za 'House of Dereon', zilizozinduliwa mwaka 2006, ziliwekwa kwenye maonyesho kwa umma wakati wa ziara ya kikundi hiki ya "Destiny Fulfilled." Duka za bidhaa hizi, ambazo zinapatikana kote Marekani na Kanada, zinauza nguo za michezo, denimu pamoja na manyoya, nguo za kawaida pamoja na mikoba na viatu. Bidhaa hizi pia zinahusisha viatu, ambazo hutengenezwa na Knowles wakishirikiana na 'House of Brands', kampuni ya viatu ya huko kwao. Katika mwaka wa 2004, Knowles na mama yake walianzisha kampuni ya familia yao inayoitwa 'Beyond Productions', ambayo inatoa leseni kwa na usimamizi wa bidhaa za House of Deréon. Mapema mwaka 2008, wao walianzisha 'Beyoncé Fashion Diva', mchezo wa simu ulio na sehemu ya mitandao ya kijamii, ikishirikisha 'House of Deréon'.

neg:
G.W.M
Gangstas With Matatizo (mara nyingi hufupishwa kwa: G.W.M) lilikuwa kundi la muziki wa hip hop lililotamba sana katika miaka ya tisini huko nchini Tanzania. Kundi linaundwa na KR (jina halisi Rashid Ziada) na D-Chief (jina halisi Robert E. Makala) na Easy Dope (jina halisi Richard Makala) kaka mkubwa wa D Chief. Kundi lilianzishwa rasmi mnamo mwaka wa 1997.

neg:
Kim Min-woo
Kim Min-woo (alizaliwa 25 Februari 1990) ni mchezaji wa soka wa Korea Kusini ambaye sasa anacheza katika klabu ya Suwon Samsung Bluewings.

neg:
Amos Biwott
Alimwoa Cherono Maiyo, aliyeshiriki katika Michezo ya Olimpiki ya 1972 akawa mmojawapo wa wanawake wa Kenya wa kwanza kushiriki katika Michezo ya Olimpiki. Walifunga ndoa katika mwaka wa 1973 na wana watoto watano.

neg:
Hamoud Abuu Jumaa
Hamoud Abuu Jumaa (amezaliwa 10 July 1970) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kibaha Vijijini kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Space Jam (kibwagizo)
Space Jam ni kibwagizo halisi cha albamu ya filamu ya mwaka wa 1996 yenye jina sawa na la albamu, ambayo ndani yake imechezwa na Michael Jordan na washiriki wote wa Looney Tunes. Albamu imeshirikisha kibwagizo cha filamu ambacho pia kilichopigwa na kutolewa na James Newton Howard. Kibwagizo hiki kilitolewa na studio ya Atlantic Records mnamo 12 Novemba 1996.

neg:
Rocawear
Rocawear ni kiwanda cha nguo kilichoanzishwa katika 1999 na Shawn "Jay-Z" Carter na Damon Dash.
Rocawear ina mauzo ya kila mwaka ya Uro milioni 700 . Rocawear ilipanuka kupitia leseni ya mwito wa kuendeleza mistari kwa watoto na vijana; [[sokisi na viatu; ngozi, suedi, na manyoya nguo za nje; mikoba na mishipi; mapumziko kuvaa; kubwa na refu; Vitabaa vya kichwa; kujitia; na miwani; vile vile bidhaa za asili kwa kusaidiana na Pro-Keds,|sokisi na [[viatu]]; ngozi, suedi, na [[manyoya]] nguo za nje; [[mikoba na mishipi]]; mapumziko kuvaa; [[kubwa na refu]]; Vitabaa vya kichwa; kujitia; na [[miwani]]; vile vile bidhaa za asili kwa kusaidiana na [[Pro-Keds]], Jimbo Property, na Team Roc.

neg:
Kris Kross
Kris Kross lilikuwa kundi la muziki wa hip hop lililoundwa mwanzoni mwa miaka ya 1990, likiongozwa na James Christopher "Mac Daddy" Kelly (Agosti 11, 1978 – Me 1, 2013) na Christopher "Daddy Mac" Smith (amezaliwa Januari 10, 1979). Kundi linatoka nchini Marekani. Kundi lilitamba sana na kibao chao cha 1992 "Jump", ambacho kilishika nafasi ya kwanza kwenye chati za Billboard Hot 100 kwa majuma manane mfululizo na kutunukiwa platinum.


query: Je,msitu Mau ina ukubwa wa kiasi gani?

pos:
Msitu wa Mau
Msitu wa Mau ni misitu tata katika Bonde la Ufanchini Kenya. Ni msitu asili wa milimani ulio mkubwa zaidi katika Afrika Mashariki. Msitu tata wa Mau una eneo wa hektari 273300 [0]

neg:
Rasi ya Malay
Rasi inaanza kwenye latitudo ya +13 na kuelekea kusini hadi latitudo ya +1. Urefu wake ni 1,555 km. Sehemu nyembamba iko katika sehemu ya Kithai yenye 60 km pekee.
Sura ya nchi ina tabia mbalimbali: milima, tambarare, maziwa, pwani na misitu minene.

neg:
Msitu wa mvua
Misitu hii imepungua sana kutokana na kukatwa kwa miti na upanuzi wa kilimo.

neg:
Amazonas (mto)
Upana wa mto ni wa kilomita kadhaa kufika hadi 100 km wakati wa mafuriko ya kila mwaka. Delta ya Amazonas ina upana wa mamia ya kilomita; ndani yake kuna kisiwa cha Marajó chenye eneo la 49,000 km² ambalo ni kubwa kushinda nchi kama Rwanda au Burundi.

neg:
Bahari ya Hindi
Kwa hiyo eneo lote la uso wa bahari hii ni kilomita za mraba 70,560,000 km²; kina cha wastani ni mita 3,741 ilhali kina kikubwa kinafikia mita 7,906. Mjao wake ni kilomita za ujazo 264,000,000 km³ inayolingana na asilimia 19.8% ya mjao wa bahari zote duniani.

neg:
Milima ya Lubwe
Kilele kina urefu wa mita 1,017 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Bwawa la Malebo
Bwawa la Malebo (far. Pool Malebo, majina mengine Malebo Pool, zamani Stanley Pool, pia Ziwa Ngobila au Ziwa Nkunda) ni sehemu ya mwendo wa mto Kongo ambako mto unapanuka sana kwa urefu wa kilomita 35 ukifikia upana wa kilomita 23.
Jina la Malebo latokana na jina la kienyeji "lilebo (uwingi malebo)" kwa miti ya aina mchapa (Borassus flabellifer) inayopatikana kwa wingi hapo.

neg:
Bahari ya Shamu
Ghuba yote ina urefu wa takriban 2000 km; upana wake ni kati ya 300 km na 20 km tu kwenye Bab el Mandeb. Eneo lake ni 450,000 km². Vilindi vyake vinaelekea hadi 2500 m chini ya uwiano wa bahari. Vilindi hivi ni sehemu ya Bonde la Ufa. Halijoto ya maji ni kati ya 21-25 °C.

neg:
Milima Mandara
Urefu wake unafikia hadi mita 1,494 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Chui
Tafiti juu ya chui zinaonesha kuwa asilimia karibu 13% ya chui wote wanapatikana katika maeneo yanayotunzwa. Katika tafiti yao ya IUCN, Nowell and Jackson walisema chui dume huwa nahimaya ya kilomita za mraba 30-38, lakini jike huwa na kilomita za mraba 15-16 tu.

neg:
Milima Bvumba
Urefu wake unafikia hadi mita 1,911 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Monte Maggio
Urefu wake ni mita 1,853 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Wasukuma
Eneo hili linakadiriwa kuwa na ukubwa wa mita za mraba 910 hadi 1200.

neg:
Mvua
Mvua ni aina ya usimbishaji. Kama matone yafikia kipenyo cha zaidi ya milimita 0.5 huitwa mvua. Kama matone ni madogo zaidi kunaitwa manyonyota. Mgongoni mwa ardhi mvua imetapaka kisawasawa.

neg:
Mlima Makungwini Mashariki
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kifaru
Faru wa Sumatra wana kimo cha urefu wa sentimeta 130 mpaka mabegani, na mwili wake wa urefu sentimeta 240 – 315, na wana uzito wa kilogramu 700, japo baadhi yao wana uzito hata kufikia kilogramu 1000. Kama faru wa Afrika, hao wana pembe mbili zenye urefu mpaka sentimeta 25 – 27 na ile pembe ya pili ni ndogo na huwa ndogo kufikia sentimeta 10. Faru dume wana pembe kubwa kuliko faru jike. Nywele/manyoya ya miili yao hupungua kadiri wanavyoongezeka umri. Rangi ya faru hawa ni kahawia – nyekundu. Mwili wao ni mfupi na miguu yao pia na midomo yao ina nguvu sana.

neg:
Ziwa Kyoga
Upeo wa kina cha Ziwa huwa karibu mita 5.7, nakaribu lote huwa chini ya 4 m . Maeneo chini 3 m huwa na mimea ya maji , wakati eneo kubwa la pwani kinamasi huwa na papyrus na mimea ya majini. Mimea hii pia huunda visiwa vinavyootea ambavyo husonga katikati ya visiwa vidogo vya kudumu. Maeneo yaliyo na maji ambayo hutoa maji kutoka mito huzunguka ziwa hili . Ziwa Kwania ni ziwa ndogo lakini lenye kina kirefu.
Aina 46 wa samaki wametamulikakatika Ziwa Kyoga, na mamba ni wengi.
Mvua zaidi ya El Ninokatika 1997-1998 ulisababisha ngazi za juu za maji,na kuzidisha ukuaji wa papyrus na mimea ya majini`ambayo iliunda mikeka na kufunga mdomo wa Victoria Nile. Kufungana huku kulisababisha ngazi ya maji kupanda juu zaidi, mafuriko karibu 580 km ² za ardhi iliyozunguka eneo hili(DWD 2002) na kusababisha watu kukimbia makazi yao na uharibifu wa uchumi. Mwaka wa 2004, serikali ya Misri ilitunza Uganda dola milioni 13 kurekebisha mtiririko wa mto Nile katika Ziwa Kyoga. mdomo huu bado umefungwa.

neg:
Wilaya ya Meatu
Maeneo mengine ya 4,582 km ni ardhi ya kilimo na ufugaji.
Eneo la Meatu ni nusu yabisi yaani haipokei mvua nyingi. Kiwango cha mvua kinapungua kutoka kaskazini kuelekea upande wa kusini ambako ni milimita 400 za pekee zinazonyesha kwa mwaka ilhali sehemu za kaskazini zapokea milimita 900.. Kiwango cha mvua huweza kuwa tofauti kila mwaka ambyo ni tatizo kwa ajili ya wakulima.

neg:
Ndau
Ndau ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Rote. Eneo la kisiwa ni 8.6 km². Watu wakaao kisiwani kwa Ndau huongea Kidhao.

neg:
Milima ya Tikatupu
Kilele kina urefu wa mita 1,690 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Msitu wa Mau
Ndege wanaopatikana katika eneo hilo ni pamoja na Hartlaub's Turaco "(Tauraco hartlaubi)," Hunter's Cisticola "(Cisticola hunteri)" na Jackson's Francolin "(Francolinus jacksoni)"

neg:
Ziwa Michigan
Ziwa lina urefu wa kilomita 494 na upana mkubwa wa 190 km. Uso wake una eneo la 58,000 km2. Kina cha wastani ni 85 m lakini kina kikubwa chafikia 281 m.

neg:
Msitu wa Mau
Mnamo 15 Julai 2008, Waziri Mkuu Raila Odinga alitoa amri kwamba uhamisho utekelezwe kabla ya mwezi wa Oktoba 2008, ili kulinda misitu kutokana na uharibifu Amri hii imepingwa na baadhi ya wanasiasa wa eneo la Bonde la Ufa, wakiongozwa na Isaac Ruto. Baadhi ya wanasiasa, wakiongozwa na waziri wa kilimo William Ruto, walipendekeza kwamba iwapo uhamisho utatekelezwa, serikali inapaswa kuwatengea ardhi wanaohamishwa mahali pengine

neg:
Milima ya Maweni
Kilele kina urefu wa mita 1,139 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Msitu wa Mau
Uhamisho ulianza Novemba 2009. Pia baadhi ya watu mashuhuri wanaelekea kupoteza ardhi yao, wakiwemo pamoja na familia ya rais wa zamani Daniel arap Moi

neg:
Milima ya Matemdawanu Namiboko
Urefu wake ni mita 416 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kisiwa cha Mafia
Mafia kisiwa kikuu ina urefu wa km 49 na upana wa km 16; eneo lake ni takriban km² 400. Inajulikana pia kwa jina "Chole mjini" kutokana na mji wa kale wa Chole iliyokuwepo kwenye kisiwa kidogo cha Chole mjini karibu na kisiwa kikuu.

neg:
Kidudu-dubu
Vidudu-dubu (kutoka Kiholanzi ) ni viumbehai vinavyofanana na dubu wadogo sana wenye jozi nne za miguu; wengi zaidi wana mm 0.3-0.5 wakiwa wazima, lakini kuna spishi kadhaa za hadi mm 1.2 na nyingine za mm 0.1 tu. Wanatokea katika maji au mahali pa majimaji. Wanyama hawa wanaweza kuendelea kuishi katika hali za kuzidi kiasi: kutoka halijoto ya karibu na sifuri halisi hadi juu ya kiwango cha kuchemka, ukavu kabisa, kanieneo kubwa sana, ombwe kabisa na mnururisho kali unaoionisha. Wakikaa katika hali ya ukavu kabisa, hupoteza takriban maji yote mpaka kubaki na 3% tu na hata baada miaka kumi katika hali hii wanaweza kuamka na kuendelea kuishi.

neg:
Mlima Koma
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Msitu wa Mau
Katika msimu wa joto wa 2008 kulikuwa na mvutano wa kisiasa kuhusu swala la makazi ya watu, ambayo yalikuwa yametengwa katika uongozi wa KANU katika miaka ya 80 na 90. Baadhi ya walowezi ni wanasiasa mashuhuri, kama Franklin Bett na Zakayo Cheruiyot. Katika mwaka wa 2004 Paul Ndung'u alitoa "Ndungu Report", ambayo ilitaja kugawa ardhi hizi, kuwa haramu na ilipendekeza ugawavi huu utupiliwe mbali. Baadhi ya uhamisho ulitekelezwa kati ya mwaka wa 2004 na 2006, bila ya mfuko wa makazi

neg:
Milima ya Mhandu
Kilele cha juu kiko mita 1,481 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Soui
Kilele kina urefu wa mita 1,438 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mauna Loa
Una kimo cha mita 4,169 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Hifadhi ya Kitulo
Mwaka 2005, Kitulo ilitangazwa rasmi kuwa hifadhi ya Taifa ikijumuisha sehemu ya eneo la shamba la mifugo, Msitu wa Livingstone na bonde la Numbi kiasi cha kilometa za mraba 412.9 ndani ya mwinuko wa mita 2100 na 3000 juu ya UB.

neg:
Mkoa wa Tabora
Eneo la mkoa ni km 76,151; mnamo km 34,698 (46%) ni hifadhi ya misitu, km 17,122 (22%) ni hifadhi ya wanyama.

neg:
Hifadhi ya Ziwa Manyara
Hifadhi hii iko umbali wa kilometa 126 kutoka Arusha mjini ina ukubwa wa kilometa za mraba 330.

neg:
Kifaru
Faru wa Java pia wana pembe moja. Pia ngozi yao ya kijivu ina mikunjo na wana nundu kama faru wa India, na hawana nywele. Urefu wa mwili wake ni mita 3.1 – 3.2, pamoja na kichwa na urefu wa mita 1.5 – 1.7. Faru wakubwa wanaripotiwa kufikia uzito wa kilogramu 900 – 1400 au 1360 – 2000, kwa chanzo tofauti. Pembe za faru dume hufikia mpaka sentimeta 26 huku faru jike huwa na nundu tu, na wakati mwingine hawana kabisa.

neg:
Kisiju
Eneo la mji mwenyewe lina takriban hektari 8. Ni bandari kubwa kati ya Dar es Salaam na Kilwa. Biashara yote kutoka na kwenda visiwa vya Kwale na Koma inapita bandari yake pamoja na sehemu za bidhaa zinezopelekwa Mafia. Kuna huduma ya mabasi kwenda Dar es Salaam.

neg:
Mkoa wa Kigoma
Mkoa una eneo la km² 45,066 (sawa na 4.8% ya eneo lote la Tanzania) ikiwa km² 8,029 ndizo maji ya ndani (hasa Ziwa Tanganyika) na km² 37,037 ndizo nchi kavu.

neg:
Mkoa wa Cà Mau
Cà Mau ni mkoa wa Vietnam. Mji mkuu ni Cà Mau. Eneo lake ni 5,211 km². Mwaka 2009 wakazi 1.206.938 walihesabiwa.

neg:
Milima ya Maula
Kilele kina urefu wa mita 1,670 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Kifaru
Faru hufahamika sana kwa umbo lake kubwa (ni miongoni mwa wanyama walanyasi wakubwa sana ambao wanabakia); huku kila spishi ya faru ikikaribia kuwa na uzito wa tani moja na ngozi ngumu ya kujilinda, yenye unene wa sentimeta 1.5 – 5.0; ubongo mdogo wa mamalia (gramu 400 – 600) na pembe kubwa. Hula sana majani.

neg:
Imbabura
Urefu wake ni mita 4,631 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Ruvu (Pwani)
Tangu mwaka 1958 kiasi cha maji ya Ruvu kinapimwa kwenye daraja la barabara kuu takriban kilomita 40 kabla ya mdomo wake. Kwa wastani zimepita hapa m³ 61 kwa sekunde. Kiwango hiki kinabadilika sana kulingana na majira ya mvua na ya ukame.

neg:
Ziwa Magadi (Kenya)
Ziwa Magadi lina ukubwa wa kilomita 100 mraba na huwa limejaa maji iliyokolea sodium karbonati ambayo huwa na kiasi kikubwa cha madini ya trona. Asili ya chumvi hii ni chemichemi ya moto inayopatikana katika bonde la ufa. Chemichemi hizi huwa kaskazini magharibi na kusini mwa ziwa hili. Wakati wa msimu wa mvua chumvi huwa inapungua ziwani na kisha uzidi tena maji yanapokauka na kuacha chumvi nyeupe. Kuna aina moja tu ya samaki kwenye ziwa hili, cichlid Alcolapia grahami. Samaki huyu anaishi kwenye chemichemi moto zilizo kwenye ufukwe wa ziwa hili.

neg:
Ziwa Nakuru
Hifadhi hii ya wanyama sasa (2009) ina zaidi ya vifaru weusi 25, moja ya viwango vya ukubwa nchini, pamoja na takriban vifaru weupe 70. Pia kuna idadi fulani ya twiga aina ya Rothschild, ambazo ziliamishwa kwa usalama kutoka magharibi mwa Kenya mwanzo wa mwaka 1977. Waterbuck ni ya k Kati ya wanyama wanaokula wenzao ni simba na chui, lakini ni chui ambayo imekuwa ikionekana sana hivi karibuni. Hifadhi hii pia ina nyoka wakubwa ambao wanaishi ndani ya msitu na uonekana ya kivuka barabara ama kurukaruka mitini.

neg:
Niau
Niau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Toau. Eneo la kisiwa ni 20 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Tupana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 226. Watu wakaao kisiwani kwa Niau huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Nyoka-misitu
Nyoka hawa sio warefu sana, sm 52 kwa kipeo lakini sm 20-35 kwa kawaida. Rangi yao ni kahawia au kijivu na mara nyingi wana mlia au milia myeusi myembamba mgongoni. Tumbo ni kijivu, hudhurungi au maziwa.

neg:
Nyati-maji wa mwitu
Nyati-maji wa mwitu ana urefu wa mita 2.4–3, urefu wa mkia wa mita 0.6–1, kimo cha mita 1.5–1.9 mabegani, na uzito wa hadi tani 1.2 kwa madume.

neg:
Matandu
Nyoka hawa ni wafupi na wembamba, sm 55 kwa kipeo lakini chini ya sm 40 kwa kawaida. Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia. Wale wenye rangi kahawia wana kichwa cheusi na/au baka jeusi shingoni kwa kawaida.

neg:
Milima ya Maji Moto
Kilele kina urefu wa mita 1,257 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Nyangumi
Nyangumi wa bluu ndiye mamalia mkubwa zaidi aliyepata kuishi, na pia mnyama mkubwa, kufikia mpaka mita 35 kwa urefu na uzito wa tani 150.

neg:
Mlima Zumbu
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Milima ya Igwisi
Urefu wake ni mita 1145.

neg:
Kericho
Chanzo cha maji cha msitu mau ambacho ni kikubwa kuliko zote nchini Kenya kinapatikana mjini Kericho. Mji huu ni makao makuu ya sekta kubwa ya kilimo cha chai nchini Kenya. Makampuni makubwa ya chai kwa mfano Unilever Kenya' James Finlay na Williamson tea zinapatikana hapa. Chai inayokuzwa hapa huwa inasafirishwa na kuuzwa nchi za Uropa hasa Uingereza. Idadi ya watu wote kwenye kaunti hii ni 752,396 (sensa 2009).

neg:
Nyati-maji wa mwitu
Akiwa na uzito zaidi ya tani moja, nyati-maji wa mwitu ni mnyama mkubwa mwenye nguvu sana aliye na pembe pana kuliko wanyama wengine wote katika familia ya Bovidea. Pembe hizo zina umbo wa hilali na ni nzito kwenye tako na nyembamba karibu na ncha, na madume wana pembe pana kuliko majike. Mara nyingi hizo pembe zina upana zaidi ya mita
mbili. Kwato kubwa zinazotanuka pia ni faida kwa kutembea katika matope na vinamasi pale wanapokula nyati hao. Mnyama huyo ana manyoya marefu ya kutawanyika, yenye rangi ya kijivu hadi nyeusi, na ana miguu meupe-michafu chini ya magoti. Mkia wake ni mrefu kiasi mwenye manyoya zaidi kwenye ncha yake, naye ana alama ya 'V' nyeupe katika chini ya shingo yake.

neg:
Jua
Kipenyo cha Jua ni takriban kilomita 1,392,684 ambayo ni mara 109 kipenyo cha dunia yetu. Masi yake ni mara 330,000 masi ya dunia.

neg:
Mdudu-gamba
Wadudu-gamba ni wadogo. Kwa kawaida kiwiliwili chao kina urefu wa mm 1-5, lakini spishi za familia kadhaa ni kubwa zaidi, hata mpaka mm 35. Majike huchoza kifuniko cha nta ambacho kinaweza kikubwa kuliko mdudu mwenyewe. Kifuniko hiki kinafanana mara nyingi na gamba la samaki au reptilia (asili ya jina lao), lakini nta inaweza kutoka kama nyuzi nyeupe nyembamba, kama kwa Pseudococcidae (vidukari-sufu). Majike hawana mabawa wala miguu lakini madume wana miguu angalau, na pengine mabawa pia, kwa sababu wanaihitaji ili kutafuta majike. Kwa kweli majike huhifadhi umbo wa lava ambayo huitwa neotenia (neoteny). Kama madume wakiwa na mabawa yale ya nyuma yamepungua, mara nyingi mpaka alama tu.

neg:
Bara Arabu
Eneo la Bara Arabu kwa jumla ni kilomita mraba 3,191,022, ikiwa Saudia inakalia sehemu nne katika tano ya jumla ya maeneo yake, na sehemu iliyobakia ambayo ni moja katika tano inakaliwa na nchi zilizobakia, zote zikiwepo pembezoni mwa Saudia kwenye bahari ya Ghuba ya Uajemi na bahari ya Waarabu na bahari ya Shamu.

neg:
Ruangwa
Halmashauri ya wilaya ya Ruangwa ina ukubwa wa eneo la kilometa za mraba 2,560, sawa na hekta za mraba 256,036. Kati ya hekta hizo za mraba hekta 104,000 zinatumika kwa kilimo hekta 72,000 sawa na 35% zinatumika kwa kilimo cha mazao ya chakula na hekta 32,000 sawa na 16%kwa kilimo cha mazao ya biashara, sawa na asilimia 51 ya eneo linalofaa kwa kilimo ambalo ni hekta za mraba 204,826 sawa na 80% Hekta 40,612 sawa na 16% ni eneo la misitu ya asili na ya kupandwa. Hekta 10,562 sawa na 4% ni eneo linalofaa kwa matumizi ya makazi ya watu na matumizi mengine.

neg:
Mlima Meru
Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilometa za mraba 137 na ipo umbali wa kilometa 35 kutoka mji wa kitalii wa Arusha na Uwanja wa ndege wa Kilimanjaro.

neg:
Msitu mweusi
Mlima mkubwa ni Feldberg mwenye kimo cha mita 1,493m.

neg:
Tanganyika (ziwa)
Kina cha wastani ni m 570, ni kubwa zaidi katika sehemu ya kaskazini ambako vilindi vyake hufikia kina cha mita 1470. Kutokana na kina kikubwa kinashika kiwango kikubwa cha maji matamu kati ya maziwa yote ya Afrika (18,900 km³) na asilimia 16 ya maji matamu yote duniani.

neg:
Ziwa Viktoria
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu.

neg:
Ziwa Maggiore
Ziwa Maggiore (kwa Kiitalia: "Lago Maggiore" IPA: / 'Lago ma'ddʒjore / , yaani Ziwa Kuu; pia: "Verbano" IPA: / ver'bano /, kutoka Kilatini: "Lacus Verbanus)" liko magharibi zaidi ya maziwa makubwa ya prealpine katika Italia na la pili kubwa baada ya Ziwa la Garda. Liko katika
Lina eneo la km² 213 upeo urefu wa km 54 na upana wake, ni km 12. Bonde la ziwa hili huwa na asili ya tectonic-glacialna wingi wake ni km³ 37.

neg:
Vârful Moldoveanu
Urefu wake ni mita 2,544 juu ya usawa wa bahari. Hivyo unazidi milima yote ya Romania.

neg:
Hawaii
Visiwa vyote vina asili ya kivolkeno. Mlima Mauna Kea ni volkeno ndefu kabisa duniani yenye kimo cha mita 4201 juu ya UB lakini inaanza chini ya bahari katika kina cha mita 5,000, hivyo kimo cha jumla ni zaidi ya mita 9,000. Volkeno ya pili ni Mauna Loa yenye masi kubwa zaidi. Mauna Loa ni volkeno hai kwenye kisiwa kikuu cha Hawaii, pamoja na mlima Kilauea.

neg:
Kuba
Kisiwa kikuu kina urefu wa kilomita 1,250 na eneo la km² 104,556. Sehemu kubwa ni tambarare isipokuwa milima ya Sierra Maestra katika kusini magharibi inayofikia kimo cha mita 1,974.

neg:
Mlima Boru
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

neg:
Chui milia
Ukubwa wa wanyama hao hutofautiana kutokana na maeneo yao na nususpishi zao. Wale wa Sumatra ni wadogo wakiwa na urefu wa mwili (pamoja na kichwa bila mkia) sentimita 140 pekee na uzito wa 120 kg. Mkubwa ni chui milia wa Siberia mwenye urefu unaopita mita 2 na uzito wa kilogramu 150 (jike) hadi 250 (dume). Aina ya Siberia ni kubwa kushinda simba Mwafrika.
Jike anazaa wadogo 2-3 na kuwatunza kwa miaka 2 - 3. Baadaye wanapaswa kujitafutia eneo lao. Kwa umri wa miaka 3-4 anaweza kuzaa na kufikia umri wa miaka 20 - 25.

neg:
Ua Pou
Ua Pou ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Nuku Hiva. Eneo la kisiwa ni 106 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Hakahau. Mwaka wa 2007, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2157. Watu wakaao kisiwani kwa Ua Pou huongea Kimarkesa ya Kaskazini na Kitahiti.

neg:
Nyumbanitu
Nyumbanitu si nyumba, kama lilivyo neno lenyewe, bali ni msitu mdogo, wenye ukubwa wa hekta mbili na nusu (2.5) tu, lakini una mambo ya kustaajabisha. Kuna watu ambao huenda Nyumbanitu kuomba mizimu iwape baraka katika mambo yao. Kuna ambao huenda kuchuma dawa, wengine huenda kujifunza mila na desturi za mahali hapo ambazo pengine zinahusiana na ushirikina n.k.

neg:
Mönch
Urefu wake ni mita 4,101 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Msitu wa mvua
Misitu hii iko kwenye kanda ya ikweta duniani kati digrii za longitudo 10° kusini na kaskazini.

neg:
Mwezi
Mwezi wetu huwa na umbo la tufe lakini si tufe kamili. Kipenyo cha wastani ni kilomita 3,476 ambacho ni takribani robo ya kipenyo cha Dunia. Mwezi unazunguka dunia yetu kwenye obiti chenye umbo la duaradufu. Umbali wake na Dunia ni baina ya kilomita 363,300 hadi 405,500 kutoka Dunia.

neg:
Ziwa Huron
Ziwa lina urefu wa kilomita 332 na upana mkubwa wa 245 km. Uso wake una eneo la 59,600 km2. Kina cha wastani ni 59 m lakini kina kikubwa chafikia 230 m.

neg:
Nyangumi
Spishi nyingi za nyangumi ni kubwa sana. Nyangumi buluu (Blue whale) anaweza kufikia uzito wa tani 200 na urefu wa mita 33. Nyangumi wadogo ni hasa familia ya pomboo ambao wale wadogo wanafikia urefu wa mita na nusu tu.

neg:
Msitu wa Mau
Katika mwaka wa 2008, uzinduzi wa mradi wa nguvu za umeme ya Sondu-Miriu Hydro uliahirishwa kutokana na kiwango cha chini cha maji, ambao ulisemekana ulitokana na uharibifu katika msitu wa Mau [9]

neg:
Mwasauya
Kata ina changamoto nyingi sana hasa katika suala la upatikanaji wa maji salama kwa ajili ya matumizi ya binadamu, kwani mpaka sasa ina visima virefu viwili tu: kisima cha Sokoine na kisima cha Mdilu.

neg:
Nguva
Nguva (ing.: Sirenia) ni wanyama wakubwa wanaoishi baharini. Hata hivyo ni mamalia wanaozaa watoto walio hai na kuwalisha kwa maziwa. Nguva huwa na mikono ya mbele na mkia wenye umbo la pembetatu. Wanaishi kwenye pwani za Bahari ya Hindi, Bahari ya Karibi, Afrika ya Magharibi na mto wa Amazonas. Wanaweza kufikia urefu wa mita 2.5 hadi 4 na uzito wa kg 1,500.

neg:
Marokau
Marokau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 14.7 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Vaiori. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 91. Watu wakaao kisiwani kwa Marokau huongea Kituamotu na Kitahiti.

neg:
Milima Cal Madow
Urefu wake unafikia hadi mita 2,410 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Hifadhi ya Mikumi
Hifadhi ya Mikumi ni moja kati ya hifadhi za Taifa mashuhuri na kubwa nchini Tanzania. Hifadhi hii ina ukubwa wa kilometa za mraba 3230, hivyo inashika nafasi ya nne nchini.

neg:
Jimbo Katoliki la Wau
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 134,572, ambapo kati ya wakazi 4,000,000 (2013) Wakatoliki ni 2,800,000 (sawa na 70%). Parokia ziko 19, mapadri ni 43 na watawa 62,

neg:
Gaua
Gaua ni kisiwa cha Vanuatu. Zamani kiliitwa Santa Maria. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Vanua Lava. Eneo la kisiwa ni 342 km². Kijiji kikubwa kabisa kisiwani huitwa Jolap. Mwaka wa 2009 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2491. Lugha za asili ambazo huzungumzwa kisiwani kwa Gaua ni Kilakon, Kiolrat, Kidorig, Kinume na Kikoro.

neg:
Nchi kavu
Nchi kavu ya dunia yetu huwa na eneo la milioni 149.4 km² ambayo ni sawa na asilimia 29.3 % za uso wa dunia. Eneo hili ni hasa mabara ya Ulaya na Asia, Amerika ya Kaskazini na Amerika ya Kusini, Afrika, Antaktiki na Australia. Sehemu ndogo zaidi za nchi kavu ndani ya magimba ya maji huitwa kisiwa.

neg:
Milima ya Munguru
Kilele kina urefu wa mita 1,267 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Uoto asilia
Msitu ni mkusanyiko wa miti mirefu na mikubwa ambayo huota sehemu kubwa kwa kukaribiana na vichaka ambavyo ni miti midogomidogo na mifupi iliyokusanyika kwa pamoja sana na mbuga ni uoto wa kisavana ambao ni kama nyasi.

neg:
Msitu wa mvua
Msitu wa mvua ni msitu unaopokea mvua nyingi yaani usimbishaji wa zaidi ya milimita 2,000 kwa mwaka. Kwa hiyo msitu unastawi vizuri kuna aina nyingi za mimea na wanyama kushinda misitu mingine.

neg:
Kifaru
Faru weusi wana mdomo uliochongoka. Wanafanana kwa rangi na faru weupe. Hii inachanganya sana, sababu majina yao ni tofauti lakini rangi zao ni sawa kabisa. Spishi hii ina spishi nyingine nne ndani yake. Faru mkubwa mweusi huwa na urefu wa sentimeta 132 – 180 mabegani mwake na urefu wa mita 2.8 – 3.8 kuanzia kichwani mwake. Huwa na uzito wa kilogramu 850 mpaka 1600, na wachache mpaka kg 1800, huku faru jike wakiwa na umbo dogo kiasi kuliko wanaume. Pembe kubwa mbili zimetengenezwa kwa keratini huku ile kubwa ya mbele ikiwa ina urefu wa mpaka sentimeta 50, na mmoja aliwahi hata kufikia sentimeta 140. Wakati fulani hata pembe la tatu hujitokeza. Faru weusi ni wadogo kiasi kuliko faru weupe, na wana mdomo uliochongoka kwa ajili ya kukusanya majani kabla ya kula.

neg:
Kuba
Kuba yote ina eneo la kilomita za mraba 110,860 pamoja na sehemu za bahari, nchi kavu peke yake ni km² 109,884.

neg:
Kuku Mashuhuri Tanzania
Kuku wa kienyeji wanatofautiana kwa umbo na rangi lakini wote wanafanana kwa mambo yafuatayo. Kwanza woteni wadogo kwa umbo na wana wastani wa uzito wa kilo 1 hadi kilo 2 wanapofika umri kamili. Kutaga kwao huwa kwa kipindi, na kwa wastani hutaga mara tatu kwa mwaka. Wataalam wachunguzi walifanya majaribio na wakaona kuwa kuku wa kienyeji alitaga wastani wa mayai 72 kwa mwaka ambapo kuu wa kigeni alitoa wastani wa mayai 182 na zaidi kwa mwaka.

neg:
Samoa
Eneo lake ni visiwa tisa (au kumi kama kisiwa kidogo sana kinahesabiwa humo), jumla ni kilomita za mraba 2,934. Visiwa viwili vikubwa vya Upolu (km² 1,118) na Savai'i (km² 1,708) vina asilimia 96 za eneo lote. Kuna bado visiwa viwili vidogo vya Manono na Apolima vyenye wakazi, halafu visiwa vingine visivyokaliwa na watu.

neg:
Walanyama
Ukubwa wao unaanzia kwa vicheche wadogo kama (Mustela nivalis), mwenye gramu 25 na sentimeta 11, hadi dubu barafu (Ursus maritimus), ambaye anaweza kupima kilogramu 1,000, na Tembo-bahari wa kusini (Mirounga leonina), ambao wanaume wazima wanafikia kilogramu 5,000 (lb 11,000) na urefu wa mita 6.9 (futi 23).

neg:
Mirihi
Kipenyo cha Mirihi ni km 6.794 (takriban nusu kipenyo cha dunia); eneo la uso wake ni nusu ya eneo la uso wa dunia; masi yake ni sehemu ya kumi tu ya masi ya dunia.

neg:
Kanada
Katika eno la km² 9,984,670, km² 9,093,507 ni nchi kavu na km² 891,163 ni maji.


query: Je,ziwa kubwa zaidi bara Afrika ni ipi?

pos:
Ziwa Viktoria
Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini.

neg:
Erie (ziwa)
Ziwa Erie ni moja ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini. Pamoja na maziwa mengine ya Ziwa Superior, Ziwa Huron na Ziwa Ontario liko mpakani kati ya Marekani na Kanada na mpaka huu umepita ziwani.

neg:
Ziwa Timsah
Ziwa Timsah (pia linajulikana kama Ziwa Mamba) ni ziwa lililopo nchini Misri katika Delta la Mto Nile. Linapatikana katika eneo la kuanzia Bahari ya Mediteranea hadi katika Ghuba ya Suez, kupitia katika kanda ya Maziwa ya Bitter.

neg:
Chad
Katikati iko beseni ya ziwa Chad lililokuwa kati ya maziwa makubwa kabisa duniani lakini limepungua sana miaka iliyopita.

neg:
Ziwa Assal
Liko m 155 chini ya usawa wa bahari katika Bonde la Afar. Fuo zake zinashirikisha eneo la chini zaidi barani Afrika na ni ya pili ya chini zaidi duniani baada ya Bahari ya Chumvi huko Israeli/Palestina/Jordan.

neg:
Mto Laminkwais
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Ziwa Albert (Afrika)
Ziwa Albert - pia Albert Nyanza na zamani Ziwa Mobutu Sese Seko - ni moja ya maziwa makubwa ya Afrika. Ni ziwa kubwa la saba katika Afrika, likiwa na nafasi ya ishirini na saba kwa ukubwa katika ulimwengu mzima.

neg:
Mto Kanaiki
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Nyasa (ziwa)
Sababu ya mzozo ni utaratibu wa kikoloni. Wakati wa kuundwa kwa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani serikali za Uingereza na Ujerumani zilipatana kuhusu mipaka ya eneo la Kijerumani kwa kutaja mpaka ulifuata ufuko wa Ziwa Nyasa.

neg:
Afrika
Nchi kubwa ya Afrika ni Algeria na nchi ndogo ni funguvisiwa la Shelisheli katika Bahari Hindi. Nchi ndogo Afrika bara ni Gambia.

neg:
Mto Enumpapa
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Funguvisiwa
Mafunguvisiwa muhimu ya Afrika ni Zanzibar, Shelisheli na Komoro katika Bahari Hindi, halafu Visiwa vya Kanari na Visiwa vya Madeira katika Atlantiki.

neg:
Ziwa Galilaya
La pekee ni kwamba liko chini ya usawa wa bahari (mita 209-215), hivyo ni ziwa la maji baridi lililoko chini kuliko yote duniani. Bahari ya Chumvi tu liko chini zaidi.

neg:
Mto Kajukujuk
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Upande wa Kenya mstari ulichorwa kuanzia Bahari Hindi kwa mdomo wa mto Umba hadi Ziwa Jipe, halafu kufuata mitelemko ya kaskazini ya mlima Kilimanjaro na kutoka hapa hadi Ziwa Viktoria. Mipaka na Uganda ilifuata latitudo ya kwanza ya kusini ya ikweta hadi mpaka na Kongo. Upande wa Kongo mpaka ulifuata sehemu za chini za bonde la Ufa na katikati ya maziwa kama Kivu na Tanganyika.

neg:
Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Eneo la koloni lilikuwa na kilomita za mraba 997,000 pamoja na sehemu za maziwa makubwa kama Ziwa Tanganyika na Ziwa Viktoria. Eneo hili lilikuwa karibu mara mbili kuliko eneo la Ujerumani wenyewe kabla ya mwaka 1914.

neg:
Ziwa Bogoria
Ziwa Bogoria ni ziwa alkali la chumvi, lililoko katika kanda la volkeno katika nusu-graben bonde la kusini la Ziwa Baringo, Kenya, kaskazini kidogo ya ikweta. Ziwa Bogoria, kama vile Ziwa Nakuru, Ziwa Elmenteita, na Ziwa Magadi kusini zaidi katika Bonde la Ufa, na Ziwa Logipi kaskazini, ni nyumbani kwa wakati mmoja kwa ukubwa duniani wakazi wa mindre heroe. Ziwa ni tovuti Ramsar na imekuwa hifadhi ya taifa imekuwa inalindwa tangu 29 Novemba 1973. Ziwa Bogoria ni vifupi (mita 10 kina juu), na inapata urefu wa kilomita 34 kwa kilomita 3.5 upana, pamoja na bonde la mifereji ya 700 km ².

neg:
Tana (ziwa)
Ziwa la Tana ni ziwa kubwa la Ethiopia na asili ya Nile ya Buluu. Beseni yake iko taktiban 370 km kaskazini-magharbibi ya Addis Ababa katika nyanda za juu za Ethiopia.

neg:
Mito mirefu ya Afrika
Mito mirefu ya Afrika inaonyeshwa katika orodha ifuatayo.
Mara nyingi mto wa Nile unahesabiwa kuwa mtu mrefu kuliko yote ya Afrika pia duniani. Kadirio la urefu wa mto hutegemea jinsi ya kuhesabu tawimito yake. Orodha inayofuata ina tofauti na orodha inayokadiria kwa namna nyingine.

neg:
Milima ya Ufa Mashariki
Milima ya Ufa Mashariki ni safu mbili za milima ya eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, katika nchi a Kenya, Uganda, Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda na Burundi.
Inaitwa hivyo kutokana na uhusiano wake na Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki; safu ya magharibi ina: Milima ya Virunga, Milima ya Mitumba na Milima ya Rwenzori, wakati ile ya mashariki ina vilele vya juu zaidi katika bara zima la Afrika: Mlima Kilimanjaro (mita 5,895, sawa na futi 19,340) na Mlima Kenya (mita 5,199, futi 17,058). Kati ya milima mingine kuna Mlima Elgon kati ya Kenya na Uganda. Yote, isipokuwa Ruwenzori ina asili ya volkeno.

neg:
Ziwa Maggiore
Ufuko wa ziwa hili umezungukwa na Prealps za Piemonte na Lombardia. Ufuko wa magharibi katika Piemonte (wilaya za Novara na Verbano-Cusio-Ossola) na mashariki katika Lombardia wilaya ya Varese), ambapo sehemu kaskazini inaendelea kilomita kumi na tatu katika Uswisi, ambapo huchangia katika eneo ambalo liko chini zaidi juu ya bahari - ngazi katika nchi nzima.

neg:
Mto Akope
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Tanganyika (ziwa)
Kutokana na mahali pake katika tropiki kwenye jua kali, Ziwa Tanganyika linapotewa na maji mengi kwa njia ya uvukizaji. Kwa hiyo kiasi cha maji ndani yake inategemeana na kiasi cha maji yanayoingia. Kwa sasa chanzo kikubwa ni maji ya Ziwa Kivu. Imegunduliwa ya kwamba uwiano wa ziwa ulibadilika sana katika historia.

neg:
Ziwa la Garda
Ziwa la Garda (kwa Kiitalia: "Lago di Garda") ndilo ziwa kubwa zaidi la Italia. Liko kati ya mikoa ya Lombardia, Veneto na Trentino-Alto Adige(Italia Kaskazini).

neg:
Mto Lazuli
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Barafuto
Afrika ina barafuto ndogo kadhaa juu ya mlima Kilimanjaro na mlima Kenya lakini zinaelekea kupotea kutokana na uhaba wa mvua itakayobadilika kuwa theluji mpya.
Zamani za enzi ya barafu kiwango cha barafu kwenye ncha ya kaskazini kilikuwa kikubwa kiasi cha kusababisha barafuto kutokea zilizosukuma barafu hadi Ulaya ya Kati.

neg:
Ziwa Eyre
Ziwa Eyre (hutamkwa "air") nndilo eneo ambalo liko chini zaidi katika Australia, takribam (AHD) chini ya usawa wa bahari, na, wakati wakati nadra inapojaza, ndiyo ziwa kubwa zaidi katika Australia. Ndiyo kituo cha Bonde la Ziwa Eyre na hupatikana katika kaskazini wa Adelaide.

neg:
Jangwa la Namib
Jangwa hili lizunguka eneo ya ukubwa wa takribani kilomita mraba 80,900 (maili mraba 31,200 ). Umbo la Namib ni kanda lenye urefu wa 2000 km na upana wa 100-160 km kuanzia mwambao wa Atlantiki. Jangwa limesababishwa na mkondo wa Benguela unaosukuma maji baridi kutoka Antaktika kuelekea pwani la Afrika. Mkondo huu unazuia mvua kunyesha karibu na mwambao hivyo kuleta hali ya hewa kavu.
Baada ya kustaahimili hali ya ujangwa au nusu jangwa kwa zaidi ya miaka milioni 55, inadhaniwa kuwa jangwa kongwe zaidi duniani. Hali ya ukame ya Namib unasababishwa na hewa kavu ya Hadley Cell, inaposhuka na kupoeshwa na hewa ya baridi ya Benguela kando ya pwani. Ina chini ya milimita 10 (nchi 0.4 ) ya mvua kila mwaka na ardhi yake iko karibu tasa.
Kuna spishi kadhaa zisizo za kawaida za mimea na wanyama zinapatikana tu katika jangwa hili. Moja yazo ni "Welwitschia mirabilis," moja kati ya spishi zisizo za kawaida. "Welwitschia" ni mmea unaofanana magugu, lakini inakua tu na majani mawili marefu tu maisha yake yote. Majani haya yanaweza kuwa mita kadhaa kwa urefu, yaliyokunjika na kupindika kutokana na upepo wa jangwani . Mzizi wa kati wa mmea huu hujiendeleza hadi ukawa kama sinia na umri. "Welwitschia" ni mashuhuri kwa uwezo wake wa kustahimili ukame mkubwa katika jangwa la Namib, wakati mwingine ukitoa unyevu kutoka ukungu wa mwambao.
Namib haina makazi ya watu isipokuwa miji michache pwani. Miji muhimu ni Swakopmund na Walvis Bay penye bandari kuu ya Namibia. Lüderitz ni mji mdogo tu uliokuwa muhimu zaidi zamani za kuchimba almasi karibu na mji huu.

neg:
Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Upande wa kusini ulifuata mstari kati ya ncha ya kusini ya ziwa Tanganyika hadi mdomo wa Mto Songwe katika Ziwa Nyasa. Eneo lote la ziwa lenyewe lilibaki upande wa Nyasaland ya Kiingereza, halafu mstari kutoka Ziwa Nyasa kwa kufuata mto Ruvuma hadi Rasi ya Delgado kwenye Bahari Hindi.

neg:
Mlima wa Meza
Mlima wa Meza unaojulikana zaidi ni ule wa Cape Town (Afrika Kusini), ambao urefu wake unafikia mita 1,085 juu ya usawa wa bahari. Lakini umbo hili linapatikana sehemu nyingi duniani.

neg:
Mto Kamarethi
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Afrika
Afrika imezungukwa na bahari karibu pande zote. Kuna kiungo chembamba cha nchi kavu upande wa kaskazini mashariki na bara la Asia kwenye rasi ya Sinai .

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Ziwa Tanganyika mashariki kwa Tanzania ni la pili duniani kwa kina.

neg:
Mto Kaimo
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Mto Kadoupokimak
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Ziwa Albert (Afrika)
Ziwa Albert liko katikati ya bara, juu ya mpaka kati ya Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani Zaire). Liko kaskazini katika mlolongo wa maziwa wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

neg:
Nchi za Maziwa Makuu
Nchi za Maziwa Makuu ni nchi zinazopakana na maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki ambazo ni Tanzania, Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kenya na Uganda.

neg:
Ziwa Albert (Afrika)
Heritage Oil na Tullow Oil zimetangaza eneo kuu la mafuta katika bonde la Ziwa Albert, pamoja na makadirio ya kwamba eneo hili la mabilioni litakuwa eneo kubwa la mafuta katika Afrika kusini kwa Sahara kwa zaidi ya miaka ishirini.

neg:
KwaZulu-Natal
Durban ni bandari kuu ya Afrika Kusini na kitovu cha viwanda vingi. Bandari ya Richards Bay inatumiwa hasa kwa kubeba nje makaa mawe kuna pia kiwanda kikubwa cha aluminiamu. Migodi ya makaa mawe yako hasa Vryheid, Dundee, Glencoe na Newcastle.

neg:
Mto Kaiemute
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Zambezi (mto)
Zambezi ni kati ya mito mirefu ya Afrika ikiwa na nafasi ya nne baada ya Nile, Kongo na Niger. Ni mto mrefu wa Afrika wa kuingia Bahari Hindi. Beseni lake lina km² 1,570,000 au nusu ya mto Nile. Chanzo chake iko Zambia inapita Angola mpakani na Namibia, Botswana, Zambia na Zimbabwe kwenda Msumbiji inapofikia Bahari Hindi katika delta ya 880 km².

neg:
Ziwa Ontario
Ziwa Ontario ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini. Ziwa limepakana na Kanada (Ontario) upande wa kaskazini halafu na Marekani (New York) upande wa kusini.

neg:
Sahara
Sahara iko kaskazini mwa Afrika. Ina nchi za Moroko, Algeria, Tunisia na Libya upande wa kaskazini. Upande wa kusini kuna nchi za kanda la Sahel kama Chadi, Mali, Mauritania na Niger. Sahara ya Magharibi ina sehemu ufukoni mwa Atlantiki, na upande wa mashariki ni Sudani na Misri ambako oasisi ya mto Nile inakata eneo lake.

neg:
Ziwa Albert (Afrika)
Ziwa Albert ni sehemu ya mfumo mgumu wa mto Nile wa juu. Vyanzo vyake vikuu ni Victoria Nile hatimaye kutoka Ziwa Victoria hadi kusini mashariki, na mto Semliki, ambao hutoka Ziwa Edward hadi kusini magharibi. Maji ya Nile Victoria yana chumvi kiasi kuliko yale ya Ziwa Albert. Mlango wake, katika ncha ya kaskazini ya ziwa, ni Albert Nile (ambayo huwa inajulikana kama Mlima Nile wakati inaingia Sudan).
Katika mwisho wa kusini wa ziwa, ambapo Semliki huingilia, kuna Vinamasi. Katika kusini kuna mlima wa Ruwenzori wakati anuwai ya milima iitwayo Blue Mountains iko katika pwani ya kaskazini magharibi. Makazi machache yaliyo kando ni Butiaba na Pakwach.

neg:
Ziwa Nakuru
Ziwa Nakuru, ziwa ndogo yenye maji ya chumvi kusini mwa mji wa Nakuru inapatikana takriba kilomita 160 kutoka Nairobi. Hivyo basi inaweza kutumbelewa katika ziara ya siku moja kutoka mji mkuu.Au zaidi, kama sehemu ya mzunguko inayohusisha Masai Mara au Ziwa Baringo na Samburu mashariki. Ziwa hili ni maarufu sana duniani kama eneo kubwa ya kusanyiko ya ndege aina ya flamingo ambayo idadi yao ni zaidi ya milioni moja- ama hata milioni mbili!Wao hula mwani, ambayo hupatitakana kwa wingi katika ziwa hili.

neg:
Afrika
Nusu ya kaskazini ya bara ni jangwa au angalau yabisi. Sehemu za kati na za kusini zina maeneo ya savanna na kanda za msitu wa mvua.

neg:
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Ziwa Victoria linaunganisha nchi za Kenya, Uganda na Tanzania na ni la pili duniani kwa eneo.

neg:
KwaZulu-Natal
KwaZulu-Natal ni moja kati ya majimbo tisa ya Afrika Kusini. Imepakana na Uswazi, Msumbiji, Lesotho, Bahari Hindi na majimbo ya Afrika Kusini ya Mpumalanga, Rasi ya Mashariki na Dola Huru. Jimbo liliundwa 1994 kwa kuunganisha jimbo la Natal na bantustan ya KwaZulu. Mji mkuu ni Pietermaritzburg.

neg:
Urusi
Ziwa kubwa ni Ziwa Baikal ambayo ni ziwa yenye maji mengi duniani. Maziwa mengine ni pamoja na Ladoga na Onega ambayo ni kati ya maziwa makubwa zaidi ya Ulaya.

neg:
Entebbe
Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.

neg:
Ziwa la Como
Ziwa la Como (kwa Kiitalia: "Lago di Como") liko Italia kaskazini, katika mkoa wa Lombardia. Ndilo ziwa kubwa la tatu nchini Italia.

neg:
Mto Kamogoro
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Maziwa ya Afrika
Ziwa Nyasa (pia: Malawi)

neg:
Mto Akaderte
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Maziwa ya Afrika
Ziwa Kyoga - pia (Kioga)

neg:
Ziwa Bogoria
Vyenye maji vya ziwa vina mchanganyiko mkubwa wa ioni Na+, HCO3- na CO32-. Zinatokana na kuingia kutoka kwa mito Sandai na Emsos, na kutokana na kama chemchem za moto 200 za alkali ambazo ziko hadi wa leo katika ufuo za ndani tatu: Loburu, Chemurkeu, na kusini mwa kikundi (Ng'wasis, Koibobei, Losaramat). Chemchem zingine hutokwa moja kwa moja kutoka ziwa sakafu. Ziwa Bogoria pia ina uwingi wa matenki ya kweli Afrika (angalau 18 yanajulikana). Maji ya ziwa ni alkali (pH: 10,5) na chumvi (hadi 100 g / L ujumla wa chumvi iliyoyeyushwa). Ziwa halina kieleaji cha kutoa maji na hivyo inafanya maji kuwa chumvi hasa kupitia uvukizi, ambayo ni ya juu katika hili eneo nusu jangwa. Ziwa lenyewe ni meromictic (stratified) na chini maji yaso mazito yanaelea juu ya maji chumvi yaliyo mazito zaidi. Ingawa kiwango cha chumvi ni cha juu kabisa, ziwa lina uzalishaji kwa wingi sana wa cyanobacteria (Arthrospira fusiformis) ambayo hulisha heroe, lakini kuna viumbe vingine vidogo vinavyokaa katika ziwa.

neg:
Tanganyika (ziwa)
Ni ziwa kubwa la pili duniani kwa wingi wa maji matamu baada ya Ziwa Baikal (Siberia) kwa kuzingatia kiasi cha maji ndani yake na kina (hadi mita 1,470).

neg:
Ziwa Timsah
Ziwa Timsah ni ziwa lenye asili ya weusi na pia hupata rutuba katika vipindi tofautitofauti. Kazi za binadamu katika ziwa hili zimesababisha athari mbalimbali, hasa kushuka kwa kiwango cha uzalishaji wake. Kupungua kwa rutuba katika ziwa hili kulianza kuonekana tangu mwaka 1871, hii ikiwa ni kufuatia na kujengwa kwa mfereji wa Suez na hatimaye kueongezwa kwa matawi kutoka katika mfereji huo kwenda katika matawi mbalimbali yanayohitaji.. The El-Gamil outlet serves as Lake Timsah's principal source of salt water.

neg:
Mto Murua Nyaap
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Nusutufe ya kusini
Kati ya mabara ni yote ya Antaktiki na Australia, asilimia 90 za Amerika Kusini na theluthi ya kusini ya Afrika yaliyopo kwenye nusutufe. Kuna pia visiwa vikubwa vya Asia zilizopo kusini ya ikweta na visiwa vingi nya Pasifiki.

neg:
Nzera
Kata ya Nzera imepakana na Ziwa Victoria upande wa kaskazini mashariki na iko kandokando ya ziwa hili kubwa barani Afrika. Wakazi wengi wanajihusisha na uvuvi wa samaki kwa kutumia njia za asili zaidi. Samaki wanaovuliwa hutumika eneo lote la wilaya ya Geita na wengine husafirishwa Mwanza kwenye viwanda vya samaki. Wavuvi katika kata hii hawana elimu ya uvuvi.

neg:
Afrika
Afrika ni bara la pili duniani kwa ukubwa, likiwa na eneo la kilometa za mraba zipatazo 30,370,000 na kwa idadi ya wakazi, hao wakiwa 1,225,080,510 (mwaka 2016). Asia ndiyo bara pekee la kushinda Afrika.

neg:
Titicaca (ziwa)
Ni ziwa kubwa la pili katika Amerika Kusini lenye eneo la kilomita za mraba 8,372. Liko kwa kimo cha mita 3,809 juu ya UB. Maji yake ina kina cha 105 m. Hivyo ni ziwa la juu duniani penye usafiri kwa meli ndogo kuna pia manowari ya jeshi la maji.

neg:
Maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini
Kuna visiwa zaidi ya 35,000 ndani ya maziwa haya. Kisiwa cha Manitoulin katika ziwa Huron upande wa Kanada ni kisiwa cha ziwani kikubwa duniani chenye eneo la 2,766 km² na eneo hili ni kubwa kuliko maeneo ya Unguja (1,658 km²) na Pemba (980 km²) pamoja.

neg:
Volta (mto)
Katika Ghana boma la lambo la Akosombo (Ghana) limesababisha kutokea kwa ziwa la Volta ambalo ni lambo kubwa kabisa duniani. Baada ya kuondoka katika ziwa hili lisilo asilia Volta inaingia katika Ghuba ya Guinea ya bahari Atlantiki.

neg:
Afrika
Kuna kisiwa kikubwa cha Madagaska na funguvisiwa mbalimbali.

neg:
Ziwa
Ziwa ni gimba kubwa la maji linalozungukwa na nchi kavu pande zote. Tofauti na bahari ni ukubwa na kutobadilishana maji na bahari kuu. Lakini maziwa kadhaa yamepewa pia jina la "bahari" hasa kama yana maji ya chumvi au kama watu wa eneo lake hawajui magimba makubwa zaidi ya maji. Mfano wake ni Bahari Kaspi katika Asia ambayo ni kubwa sana lakini hali halisi ni ziwa lenye maji ya chumvi.

neg:
Nile
Mto wa Nile (pia: Naili; kwa Kiarabu  ,النيل an-nīl) ni mto mkubwa upande wa mashariki ya bara la Afrika. Mara nyingi hutajwa kuwa pia ni mto mrefu kabisa duniani kushinda mto Amazonas. Kutoka Ziwa la Viktoria Nyanza hadi mdomo wake kwenye Bahari ya Mediteranea Nile inavuka nchi za Uganda, Sudan Kusini, Sudan na Misri kwa urefu wa km 6,650.

neg:
Tanganyika (ziwa)
Jina la ziwa limepokewa na Wazungu wapelelezi wa kwanza kutoka kwa wenyeji wa Ujiji. Henry Morton Stanley aliyetembelea ziwa mnamo mwaka 1876 aliandika ya kwamba watu wa Ujiji hawakuwa na uhakika kuhusu maana ya jina, ila tu ilimaanisha ziwa kubwa. Maana waliita maziwa madogo "Kitanga", na waliita pia "ziwa la Usukuma" yaani Viktoria Nyanza kwa jina hili "Tanganika". Wajiji walimwambia Stanley ya kwamba labda neno "nika" ilitoka kwa aina ya samaki walioitwa vile. Baadaye Stanley alikumbuka neno "nika" katika lugha nyingine za Kiafrika kwa maana ya "tambarare, eneo kubwa bapa" akahisi ya kwamba waliita ziwa kama "tambarare kubwa iliyotanda" .

neg:
Benki ya Zenith
Benki ya Zenith (ZETH.LG) ni benki iliyoko Nigeria katika kisiwa cha Victoria, Lagos. Kufikia Novemba 2007, ilikuwa kampuni kubwa zaidi nchini Nigeria na kwote Afrika Magharibi, ikiwa na mitaji ya dola bilioni 21 kulingana na tangazo katika CNN. Bali na Nigeria, benki hii ina matawi nchini Ghana, Sierra Leone, Afrika ya Kusini, na Uingereza.

neg:
Lagos
Bandari ya Lagos ni bandari kubwa ya Nigeria iko pia kati ya mabandari makubwa ya Afrika. Ina pande tatu ambazo ni kando la kisiwa cha Lagos chenyewe halafu sehemu za Apapa (penye kituo cha kontena) na Tin Can. Bandari imeunganishwa na mfumo wa reli ya Nigeria.

neg:
Mto Kanamukuin
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Angola
Angola ni nchi kubwa iliyopo upande wa kusini wa bara la Afrika ikipakana na Namibia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na Zambia. Upande wa magharibi kuna pwani ndefu ya Bahari Atlantiki. Mkoa wa Kabinda umetenganika na sehemu nyingine za nchi na unapakana na Jamhuri ya Kongo pia.

neg:
Kongo (mto)
Mto wa Kongo (kati ya miaka 1971 na 1997 uliitwa zaidi "Zaire") ni mto mkubwa wa Afrika ya kati. Ni mto mrefu wa pili katika Afrika baada ya Nile.

neg:
Mto Kamuma
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Ziwa Michigan
Ziwa Michigan ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini kwenye sehemu ya Marekani pekee.

neg:
Ziwa Albert (Afrika)
Katika mwaka wa 1864, ndio wakati Samuel Baker alipogundua ziwa hili, akalipatia jina la aliyeachwa Mfalme Albert, na mke wake Malkia Victoria. Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Mobutu Sese Seko, kwa muda mfupi alilipatia ziwa hili jina lake.

neg:
Afrika ya Magharibi
Kwa kawaida huhesabiwa humo nchi zilizo kati ya jangwa la Sahara na Bahari ya Atlantiki. Upande wa mashariki ukanda huu unaishia kwenye mstari kati ya mlima Kamerun na ziwa Chad.

neg:
Ziwa Edward
Ziwa Edward au Edward Nyanza ndilo ziwa dogo zaidi kati ya Maziwa Makuu ya Afrika. Liko magharibi mwa Bonde kuu la ufa, katika mpaka wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda, na kaskazini mwa pwani yake iko kilometa chache kusini mwa Ikweta.

neg:
Mto Angamojak
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Tanganyika (ziwa)
Kina cha wastani ni m 570, ni kubwa zaidi katika sehemu ya kaskazini ambako vilindi vyake hufikia kina cha mita 1470. Kutokana na kina kikubwa kinashika kiwango kikubwa cha maji matamu kati ya maziwa yote ya Afrika (18,900 km³) na asilimia 16 ya maji matamu yote duniani.

neg:
Ziwa Eyasi
Ziwa Eyasi (zamani pia Ziwa Njarasa, au Ziwa Hohenlohe) ni ziwa kubwa ya chumvi nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, karibu na Hifadhi ya Serengeti, mita 1,030 juu ya usawa wa bahari.

neg:
Mto Kaetako
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

neg:
Ziwa Huron
Ziwa Huron ni ziwa kubwa wa pili la bara hili. Pamoja na maziwa ya Ziwa Superior, Ziwa Erie na Ziwa Ontario liko mpakani kati ya Marekani na Kanada na mpaka huu umepita ziwani.

neg:
Zimbabwe
Jamhuri ya Zimbabwe (iliyojulikana wakati wa ukoloni kama Rhodesia ya Kusini) ni nchi isiyo na bahari iliyoko upande wa kusini wa Bara la Afrika, kati ya mto Zambezi na mto Limpopo.