query: Samir Nasri alizaliwa mwaka gani?

pos:
Samir Nasri
Samir Nasri (amezaliwa 26 Juni 1987) ni mchezaji wa kandanda wa kimataifa wa Ufaransa ambaye anaichezea klabu ya Arsenal katika ligi kuu ya Uingereza.

neg:
Samuel Umtiti
Samuel Umtiti (amezaliwa tarehe 14 Novemba mwaka 1993) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza kama mchezaji wa nyuma/au kwa jina lingine ni beki wa klabu ya Hispania iitwayo Barcelona F.C. na timu ya taifa ya Ufaransa.

neg:
Nargis
Nargis Dutt (, ; 1 Juni 1929 – 3 Mei 1981), alizaliwa na jina la "Fatima Rashid" alkini alifahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nargis, alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini India. Huhesabiwa kama mmoja kati ya waigizaji filamu wakali katika historia ya sinema za Kihindi. Alipata kuonekana kwa mara ya kwanza akiwa kama mtoto kwenye seti ya "Talash-E-Haq" mnamo 1935, lakini kazi yake ya uigizaji ilianza rasmi 1942 na "Tamanna". Wakati wa kazi zake ambazo zilitamba sana kunako miaka ya 1940 na 60, Nargis amepata kuonekana katika kazi kadhaa zenye-mafanikio, vilevile kwenye kazi ambazo ziliheshimika vibaya mno, nyingi katika hizo humshirikisha mwigizaji mwenzi na mtengenzaji wa filamu Raj Kapoor. Moja kati ya nyusika maarufu alizocheza ni pamoja na Radha (-liopa kushindanishwa kwenye Academy Award)- "Mother India" (1957), kazi ambayo alijipatia tuzo ya kama mwigizaji bora na Filmfare Awards na Karlovy Vary International Film Festival. Mnamo 1958, Nargis ameolewa na mshiriki mwenzake wa katika filamu ya "Mother India", mwigizaji Sunil Dutt, na akaachana na masuala ya soko la filamu. Alionekana mara kadhaa tu kwenye filamu za miaka ya 60.

neg:
Osama bin Laden
Osama bin Mohammed bin Awad bin Laden (kwa Kiarabu: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن "ʾusāmah bin muḥammad bin ʿawaḍ bin lādin"); * 10 Machi 1957 – + 2 Mei 2011, alikuwa mwanzilishi na kiongozi wa kundi la kigaidi la Al Qaida.

neg:
Salim Hassan Turky
Salim Hassan Turky (amezaliwa 11 Februari 1963) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa  Mpendae kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Saadani Abdu Kandoro
Saadani Abdu Kandoro (alizaliwa katika eneo la Kasingirima-Ujiji mkoani Kigoma tarehe 8 Desemba 1926) alikuwa mwanasiasa na mshairi nchini Tanzania. Anahesabiwa kati ya wanasiasa waliopigania uhuru wa Tanganyika wakishirikiana na Julius Nyerere.

neg:
Vahid Amiri
Vahid Amiri (alizaliwa 2 Aprili 1988) ni mchezaji wa soka wa Irani anayecheza klabu ya Trabzonspor katika Süper Ligi.
Amiri aliwakilisha timu ya taifa ya soka Iran katika Kombe la Afrika na Kombe la Dunia la FIFA 2018. Yeye hucheza sana kama winga wa Kushoto.

neg:
Omary Ahmad Badwel
Omary Ahmad Badwel Amezaliwa 5 Machi 1969 ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha siasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Bahi kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Sean Connery
Sir Thomas Sean Connery (amezaliwa tar. 25 Agosti, 1930) (pia inasemekana kazaliwa 1922) ni mwigizaji na mtaarisha wa filamu mstaafu kutoka nchini Scotland, ambaye huenda akawa anafahamika kama mwigizaji wa kwanza kuigiza katika mfululizo wa filamu za James Bond, aliyecheza katika filamu sita. Mnamo mwaka wa 1987 ameshinda tuzo ya Oscar kama mwigizaji msaidizi kutoka katika filamu ya The Untouchables. Mwaka wa 2000 amepewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

neg:
AZ (rapa)
Anthony Cruz (amezaliwa tar. 9 Mei 1972 mjini Brooklyn) ni rapa wa Kimarekani mwenye asili ya Dominika. anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama AZ. Pia, hujulikana zaidi na zaidi kwa kuwa rafiki mkubwa wa kitambo wa rapa mwenzi - Nas na kuwa mmoja kati ya wanachama wa kundi bab-kubwa la hip hop, The Firm, ikiwa ni pamoja na Nas, Nature na Foxy Brown. AZ anafahamika sana kwa maudhui yake ya uimbaji wa kina na silabasi mbalimbali.

neg:
Ommy Dimpoz
Omary Faraji Nyembo (amezaliwa tar. 12 Septemba, 1987) ni jina la mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania ambaye anajulikana kwa jina la kisanii kama Ommy Dimpoz. Ommy alianza kuvuma kwa wimbo wake wa Nai Nai aliomshirikisha Ali Kiba, Baadaye, Mama alioshirikishwa na Christian Bella, Me and You alioshirikishwa na Vanessa Mdee, Utamu alioshirikishwa na Dully Sykes, Hello Baby alioshirikishwa na Avril kutoka Kenya, Cheche, Achia Body, Tupogo, Ndagushima, Wanjera na Kajiandae. Ommy Dimpoz ni msanii mwenye masihara na maneno mengi ya kuchekesha. Sawa na Rayvanny wa WCB. Ommy ni moja kati ya wasanii ambao wanajali sana faragha za maisha yao.

neg:
Nnamdi Azikiwe
Benjamin Nnamdi Azikiwe (16 Novemba 1904 –11 Mei 1996), kwa kawaida hujulikana kama Nnamdi Azikiwe, au, kinyumbani na maarufu, huitwa "Zik". Alikuwa muanzilishi wa utaifa wa Nigeria na pia alikuwa rais wa kwanza wa Nigeria ya leo. Alishirikiria nafasi kama mwanajamhuri wa kwanza wa Nigeria.

neg:
Samia Yusuf Omar
Samia Yusuf Omar alizaliwa Somalia mnamo 25 Machi 1991, kwa Omar Yusuf na Dahabo Ali akiwa wa kwanza kati ya watoto sita. Mamake aliwahi kuwa mwanariadha kwenye ngazi ya kitaifa.

neg:
Gabi Fernandez
Gabriel Fernández Arenas (matamshi ya Kihispania: [ɡaβɾjel feɾnandeθ aɾenas]; alizaliwa 10 Julai 1983), anayejulikana kama Gabi, alikuwa mchezaji wa soka wa Hispania ambaye alicheza katika klabu ya Atletico Madrid F.C na sasa anachezea katika klabu ya Qatari Al Sadd SChuko Saudi Arabia kama kiungo mkabaji.

neg:
Savio Nsereko
Nsereko alizaliwa mjini Kampala na alianza kazi yake katika 1860 Munich. Aliingia Brescia katika majira ya joto ya 2005,akiwa na umri wa 16, umri wa chini ulioruhusiwa na FIFA katika uhamisho wa kimataifa kati ya mataifa ya Ulaya.

neg:
Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy (kwa jina kamili Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa; * 28 Januari 1955 Paris) ni mwanasiasa aliyekuwa Rais wa Ufaransa tangu 16 Mei 2007.

neg:
Anwar Sadat
Mwaka 1973 aliongoza Misri katika Vita ya Yom Kippur dhidi ya Israeli akafaulu kurudisha rasi ya Sinai kutoka utawala wa Israeli. Kufaulu hapo kulimfanya shujaa wa taifa akatumia heshima hii kwa majadiliano na Israeli na mkataba wa amani wa mwaka kati ya Misri na Israel. Mwaka 1977 Sadat alikuwa rais wa kwanza wa nchi ya Kiarabu aliyefika mwenyewe nchini Israel na kuhutubia bunge la Knesset.

neg:
Leroy Sané
Leroy Aziz Sané (matamshi ya Kijerumani: [liːʁɔʏ zaneː]; alizaliwa 11 Januari 1996) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama mshambuliaji katika timu ya Uingereza Manchester City na timu ya taifa Ujerumani.

neg:
Lionel Messi
=Maisha ya zamani=
Lionel Andrés Messi alizaliwa tarehe 24 Juni 1987 huko Rosario, wa tatu wa watoto wanne wa Jorge Messi, meneja wa kiwanda cha chuma, na mke wake Celia Cuccittini, ambaye alifanya kazi katika viwanda vya sumaku. Kwa upande wa baba yake, yeye ni wa asili ya Kiitaliano na Kihispania, mjukuu wa wahamiaji kutoka Marche na Catalonia, na kwa upande wa mama yake, ana asili ya Kiitaliano. Kukua katika familia yenye kuunganishwa sana na ya soka, "Leo" alifanya shauku kwa ajili ya mchezo tangu mwanzo, akicheza mara kwa mara na ndugu zake mkubwa, Rodrigo na Matías, na binamu zake, Maximiliano na Emanuel Biancucchi, wote wawili akawa wavulana wa soka. Alipokuwa na umri wa miaka minne alijiunga na klabu ya Grandoli, ambapo alipigwa na baba yake, ingawa mvuto wake wa kwanza kama mchezaji alikuja kutoka kwa bibi yake ya uzazi, Celia, ambaye alimpeleka naye kwa mafunzo na mechi. Aliathirika sana na kifo chake, muda mfupi kabla ya kuzaliwa kwake kumi na moja; tangu wakati huo, kama Katoliki mwenye kujitolea, ameadhimisha malengo yake kwa kutazama na kuelezea angani kwa ushuru wa bibi yake.
"Wakati ulipomwona ungefikiri: mtoto huyu hawezi kucheza mpira, yeye ni mdogo, yeye ni tete sana, mdogo sana. Lakini mara moja utajua kwamba alizaliwa tofauti, kwamba alikuwa ni jambo la ajabu na kwamba alikuwa akienda kuwa kitu cha kushangaza. "
-Newell's Old Boys kocha wa kijana Adrián Coria anahisi hisia yake ya kwanza ya Messi mwenye umri wa miaka 12.

neg:
Saidi Salim Bakhresa
Saidi Salim Bakhresa (alizaliwa Zanzibar mnamo mwaka 1949) ni mfanyabiashara mkubwa nchini Tanzania.

neg:
Mohammad Ansari
Mohammad Ansari (alizaliwa Tehran, Iran, 23 Septemba 1991) ni mchezaji wa soka wa Irani, ambaye sasa anacheza katika klabu ya Persepolis.

neg:
Samia Suluhu
Samia Hassan Suluhu (alizaliwa tarehe 27 Januari 1960) ni mwanasiasa wa Tanzania na mwanachama wa chama tawala cha Chama Cha Mapinduzi.

neg:
Seyed Reza Hosseini Nassab
Grand Ayatollah Seyed Reza Hosseini Nassab (amezaliwa 22 Novemba 1960) ni kiongozi Washia, ambaye anaishi katika Canada.

neg:
Yemi Osinbajo
Oluyemi Oluleke Osinbajo (* 8 Machi 1957) ni wakili na mwanasiasa nchini Nigeria. Tangu 29 Mei 2015 alikuwa makamu wa rais wa Nigeria Muhammadu Buhari. Yeye ni pia wakili, mwanasheria aliyefundisha kwenye chuo kikuu alishika vyeo mbalimbali katika idara ya sheria ya Jimbo la Lagos anakotoka.

neg:
Pol Pot
Saloth Sar alizaliwa tarehe 19 Mei 1925, wa nane kati ya watoto tisa na wa pili kati ya watoto watatu wa Kalamu Saloth na Sok Nem. Kaka yake Saloth Chhay alizaliwa miaka mitatu ya awali. Familia iliishi katika kijiji kidogo cha uvuvi wa Prek Sbauv, Kampong Thom Mkoa wakati kifaransa wakoloni kudhibitiwa eneo hilo. Kalamu Saloth alikuwa mchele mkulima ambaye inayomilikiwa 12 hekta ya ardhi na kadhaa nyati; familia alikuwa na kuchukuliwa kiasi tajiri kwa viwango vya siku. Ingawa Kalamu Saloth familia ilikuwa ya Sino-Khmer asili na Saloth Sar alikuwa na jina lake ipasavyo kutokana na haki yake complexion ("Sar" njia nyeupe katika Khmer), jamaa alikuwa tayari assimilated wenyewe na tawala Khmer jamii kwa wakati Sar alizaliwa. Saloth Sar elimu katika Buddhist monasteri. Yeye ingekuwa na baadaye kutoa wake Marxism "tincture ya Ubuddha."

neg:
Dennis Haysbert
Dennis Dexter Haysbert (amezaliwa tar. 2 Juni 1954) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Nelson Mandela katika filamu ya "Goodbye Bafana", mchezaji baseball Pedro Cerrano katika seti ya mfululizo wa filamu ya "", Rais David Palmer katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha "24", na Sajenti Meja Jonas Blane katika seti ya "The Unit". Pia, anafahamika sana kwa sauti yake iliozito.

neg:
Damas Pascal Nakei
Damas Pascal Nakei (amezaliwa tar. 19 Februari 1959) ni mbunge wa jimbo la Babati Magharibi katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

neg:
T-Pain
Faheem Rasheed Najm (amezaliwa tar. 30 Septemba 1985) ni mwimbaji-mtunzi, rapa, na mtayarishaji wa rekodi kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama T-Pain. Ameanza shughuli za urapa akiwa katika kundi la Nappy Headz. Mnamo mwaka wa 2005, akawa mwimbaji na kuweza kutoa albamu yake ya kwanza iliyoitwa "Rappa Ternt Sanga" ikiwa na vibao vyake vikali vya "I'm Sprung" na "I'm N Luv (Wit A Stripper)". Shughuli zake kama mwimbaji, T-Pain ametumia sana kionjo cha sauti cha Auto-Tune. Tangu kutolewa kwa albamu yake ya kwanza, T-Pain ametayarisha vibao kadhaa vikali vyake mwenyewe na vya marapa na waimbaji wengine wa R&B. T-Pain pia amekuwa na single kumi kwenye chati za Billboard Hot 100. Mnamo mwaka wa 2008, ameshinda tuzo ya Grammy na rapa Kanye West kwa ajili ya single ya "Good Life". Mnamo mwaka wa 2010 ameshinda tuzo nyingine ya Grammy na Jamie Foxx kwa ajili ya single ya "Blame It". T-Pain pia ni mwanzilishi wa studio ya kurekodia ya Nappy Boy Entertainment, imeanzishwa mwaka wa 2005.

neg:
Amaury Nolasco
Amaury Nolasco (Amaury Nolasco Garrido amezaliwa tar. 24 Desemba 1970) ni mwigizaji anayejulikana sana kwa kuigiza kama Fernando Sucre kwenye tamthiliya "Prison Break".

neg:
Joshua Nassari
Joshua Samwel Nassari ni Mwanasiasa wa chama cha CHADEMA nchini Tanzania na ni mbunge katika jimbo la Arumeru Mashariki tangu 2012.

neg:
Khalifa bin Zayed Al Nahyan
Sheikh Khalifa bin Zayed bin Sultan Al Nahyan (Kiarabu: خليفة بن زايد بن سلطان آل نهيان) (aliyezaliwa 25 Januari 1948), anajulikana aidha kama Sheikh Nahyan au Sheikh Khalifa ni Rais wa sasa wa Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) na Emir wa Abu Dhabi. Alichukua viti hivyo viwili tarehe 3 Novemba 2004, akichukua nafasi ya baba yake Zayed bin Sultan Al Nahyan, ambaye alikufa siku kabla. Alikuwa na kiti cha Urais, tangu baba yake aanze kuwa na afya mbaya.

neg:
Riccardo Giacconi
Riccardo Giacconi (amezaliwa 6 Oktoba, 1931) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Italia aliyehamia Marekani baadaye. Hasa alichunguza mionzi ya eksirei kutoka nyota. Mwaka wa 2002, pamoja na Raymond Davis na Masatoshi Koshiba, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Amr Diab
Amr Diab alizaliwa mnamo tarehe 11 Oktoba 1961 mjini Port Said, Misri kutoka katika familia ya kisanii. Baba yake, Mzee Abdul Basset Diab, alikuwa mfanyakazi wa Shirika la Mfereji wa Suez na alikuwa mwenyekiti wa kampuni ya ujenzi iliyokuwa inajulikana kwa jina la Marine Construction & Shipbuilding huko Mfereji wa Suez. Baba yake mzazi alihusika vilivyo katika kutia utambi harakati za awali za kazi ya muziki ya Diab. Diab, katika umri wa miaka sita, alianza kupata umaarufu baada ya kuimba wimbo wa taifa la Misri "Bilady, Bilady, Bilady" katika kumbukizi za kila mwaka mnamo Julai 23 huko Port Said mbele ya hayati Gamal Abdel Nasser. Matokeo yake, akazawadia gitaa kutoka kwa gavana wa Port Said kipindi hiko, na kuanza kutambulika nchi nzima. Diab ni mhitimu wa shahada ya muziki wa Kiarabu kutoka katika Chuo Kikuu cha Sanaa cha Kairo ("Cairo Academy of Arts) mnamo mwaka wa 1986.

neg:
Arsene Wenger
Arsène Wenger, OBE (alizaliwa Strasbourg, Ufaransa, 22 Oktoba 1949) ni meneja ambaye ameweza kuongoza kilabu cha ligi ya Uingereza, yaani Arsenal F.C. tangu mwaka wa 1996 hadi 2018. Yeye ni meneja mwenye mafanikio zaidi katika historia ya Arsenal katika suala la nyara na pia ni meneja aliyedumu sana.

neg:
Walid Hichri
Walid Hichri (alizaliwa Aryanah tarehe 5 Machi mwaka 1986) ni mchezaji wa soka wa timu ya Tunisia, ambaye anacheza kama kituo cha Avenir de la Marsa.

neg:
Jackie Joyner-Kersee
Mwaka wa 1988, Joyner-Kersee ilianzisha Foundation ya Jackie Joyner-Kersee, ambayo hutoa vijana, watu wazima, na familia yenye masomo ya mashindano na rasilimali za kuboresha ubora wao wa maisha na tahadhari maalum iliyoelekezwa kwa East St Louis, Illinois. Mwaka wa 2007, Jackie Joyner-Kersee pamoja na Andre Agassi, Muhammad Ali, Lance Armstrong, Warrick Dunn, Mia Hamm, Jeff Gordon, Tony Hawk, Andrea Jaeger, Mario Lemieux, Alonzo Mourning, na Cal Ripken, Jr. ilianzishwa , Shirika la usaidizi, ambalo husaidia wanariadha wa kitaaluma kushiriki katika sababu za usaidizi na kuwahamasisha mamilioni ya wasio wanariadha kujitolea na kusaidia jamii.

neg:
Khadija Nassir Ali
Khadija Nassir Ali (amezaliwa tarehe 28 Juni 1990) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Samir Handanović
Samir Handanović (alizaliwa 14 Julai 1984) ni mchezaji wa soka wa Slovenia ambaye anacheza kama golikipa wa klabu ya Italia Inter Milan.

neg:
Nani
Luís Carlos Almeida da Cunha (anajulikana sana kama Nani; alizaliwa 17 Novemba 1986) ni mwanakandanda winga wa Ureno na anazichezea klabu ya Lazio ya Italia na timu ya taifa ya kandanda ya Ureno.

neg:
Nice Mohamed
Nice Mohamed (amezaliwa 17 Aprili, 1973) ni mwigizaji, mwongozaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Tanzania. Anafahamika sana kwa ushiriki wake katika mifululizo ya TV iliyokuwa inarushwa hewani na ITV chini ya Kaole Sanaa Group na jina maarufu la Mtunisi. Filamu alizocheza ni pamoja na: Tom Boy – Jike Dume, The Dream Ndoto, Kisasi cha Utata, Yellow Banana na Chanzo Kisu.

neg:
Ahmed Zewail
Ahmed Hassan Zewail (amezaliwa 26 Februari 1946) ni mwanakemia kutoka nchi ya Misri. Hasa alichunguza kemia ya femto, yaani athari za kikemia zilizo haraka sana. Mwaka wa 1999 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Seif Shariff Hamad
Maalim Seif Shariff Hamad ni Katibu Mkuu wa chama cha upinzani CUF ( Chama cha Wananchi ). Alizaliwa 22 Oktoba mwaka 1943, katika kijiji cha Nyali, Mtambwe kisiwani Pemba, Tanzania.

neg:
Batuli (mwigizaji)
Yobnesh Yusuph Hassan (maarufu kama Batuli au Nesh Adan.; alizaliwa Mwanza, 1 Febuari 1986) ni mwigizaji kutoka Tanzania Ameonekana katika filamu zaidi ya kumi ambazo zimehusisha waigizaji maarafu Steven Kanumba na Vincent Kigosi.

neg:
Robert De Niro
Robert De Niro (amezaliwa tar. 17 Agosti 1943 mjini New York City) ni mwigizaji filamu kutoka nchini Marekani. Miongoni mwa filamu zake maarufu ni pamoja na "Mean Streets" (1973), "The Godfather: Part II" (1974), "Taxi Driver" (1976), "The Deer Hunter" (1978). Katika miaka ya karibuni, amepata kucheza katika filamu kama "Casino" (1995) na "The Good Shepherd" (2006).

neg:
Riyad Mahrez
Riyad Karim Mahrez (alizaliwa 21 Februari 1991) ni mchezaji wa kulipwa wa soka ambaye anacheza kama winga katika klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Manchester City na timu ya taifa ya Algeria.

neg:
Aggrey Deaisile Joshua Mwanri
Aggrey Deaisile Joshua Mwanri (amezaliwa 17 Julai 1955) ni mkuu wa Mkoa wa Tabora, na aliwahi kuwa mbunge wa jimbo la Siha katika bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Anatokea katika Chama Cha Mapinduzi (CCM).

neg:
Hosni Mubarak
Mubaraka na familia yake walikaa kwenye rasi ya Sinai lakini tar 24 Mei 2011 serikali ilimshtaki Mubarak pamoja na wanawe Gamal na Alaa na aliyekuwa mkuu wa polisi ya kisiri Hussein Kamal al-Din Ibrahim Salem kuwa waliwajibika kwenye mauaji ya waandamaji 800 wakati wa maandamano wa 2011, pia ufisadi na wizi wa mali ya dola. Kesi ilifunguliwa tar 3 Agosti na Mubaral alipelekwa kotini katika kitanda ya hospitali.

neg:
Sergio Ramos
Sergio Ramos Garcia (kwa Kihispania hutamkwa [ˈserxjo ˈramos ɣarˈθi.a]; alizaliwa tarehe 30 Machi 1986) ni mchezaji na nahodha wa klabu ya Real Madrid na timu ya taifa ya Hispania anacheza kama beki wa kati na pia ana uwezo wa kucheza kama beki wa kulia.

neg:
Winston Churchill
Winston Leonard Spencer Churchill (30 Novemba 1874 – 24 Januari 1965) alikuwa mwanasiasa, mwanajeshi na mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Mara mbili alikuwa Waziri Mkuu wa Uingereza, miaka ya 1940-45, na 1951-55. Mwaka wa 1953 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Pia, mwaka wa 1953 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

neg:
Anwar Sadat
Muhammad Anwar el-Sadat (kwa  "muhammad anwar as-sadat", 25 Desemba 1918 – 6 Oktoba 1981) alikuwa Rais wa tatu wa Misri akihudumia kuanzia 15 Oktoba 1970 hadi kuuawa kwake na maafisa wa jeshi.

neg:
Neymar Jr
Neymar da Silva Santos Júnior (matamshi ya Kireno: [nejˈmaʁ dɐ ˈsiwvɐ ˈsɐ̃tus ˈʒũɲoʁ], kwa kawaida anajulikana kama Neymar au Neymar Jr; amezaliwa 5 Februari 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu mzawa wa Brazil.

neg:
Saddam Hussein
Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti (28 Aprili 1937 - 30 Desemba 2006) alikuwa Rais wa Iraki, kuanzia tarehe 16 Julai 1979 hadi mwaka wa 2003, pia waziri mkuu wa Iraki kati ya 1994 na 2003.

neg:
Jimmy Jam na Terry Lewis
James Samuel "Jimmy Jam" Harris III (amezaliwa mnamo 6 Juni 1959, mjini Minneapolis, Minnesota) na Terry Steven Lewis (amezaliwa mnamo 24 Novemba 1956, mjini Omaha, Nebraska) ni watayarishaji wa muziki wa R&B na pop, na watunzi kutoka nchini Marekani. Wanafahamika zaidi kwa kushirikiana sana na msanii wa kike Bi. Janet Jackson. Watayrishaji hawa, walitamba sana kuna miaka ya 1980 na wamefanyakazi na wasanii kibao.

neg:
Yerry Mina
Yerry Fernando Mina González (alizaliwa Septemba 23, 1994) ni mchezaji wa soka wa Colombia ambaye anacheza kama beki wa kati wa klabu ya Hispania FC Barcelona.

neg:
Norman Ramsey
Norman Foster Ramsey (amezaliwa 27 Agosti 1915) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza sehemu za atomu na mbinu na kuzichunguza. Mwaka wa 1989, pamoja na Wolfgang Paul na Hans Georg Dehmelt alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Nagib Mahfuz
Mahfuz alizaliwa 11 Desemba 1911 katika familia ya wastani ya Waislamu kwenye eneo la Gamaliya mjini Kairo. Wazazi walimpa jina kulingana na profesa Naguib Pasha Mahfouz (1882–1974) tabibu mashuhuri Mkopti aliyesimamia kuzaliwa kwake. Katika familia yake alikuwa mtoto wa saba na mdogo kati ya akina kaka wanne na akina dada wawili.

neg:
Shmuel Yosef Agnon
Shmuel Yosef Agnon (17 Julai 1888 – 17 Februari 1970), au שמואל יוסף עגנון kwa Kiebrania, alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Israel. Alizaliwa nchini Poland na jina la "Shmuel Yosef Halevi Czaczkes". Akiwa bado kijana alihamia Israel. Hasa aliandika riwaya, na lugha zake zilikuwa Kiebrania na KiYiddish. Mwaka wa 1966, pamoja na Nelly Sachs alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Nassima Saifi
Nassima Saifi (* 29 Oktoba 1988) ni mwanariadha mlemavu kutoka nchini Algeria. Anashindana hasa katika mchezo wa kurusha tufe na kurusha kisahani. Alipata medali ya dhahabu mbili katika fani zote mbili wakati wa michezo ya Paralimpiki akawa bingwa wa dunia mara tatu.

neg:
Hermann Emil Fischer
Hermann Emil Fischer (9 Oktoba 1852 – 15 Julai 1919) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Baadhi ya utafiti mwingine aligundua usanisi wa glukosi (aina ya sukari). Mwaka wa 1902 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Dknob
Dknob alizaliwa mnamo tarehe 12 Februari ya mwaka wa 1980, katika mkoa wa Tabora, Tanzania. Amenza kupata elimu yake ya msingi katika shule ya Mazoezi Ligula Mtwara na kuja kumalizia katika shule ya msingi ya Kipawa iliyopo Dar es Salaam. Baada ya kumaliza elimu ya msingi, baadaye akawa anaendelea na masomo ya sekondari katika shule ya sekondari ya Pugu kwa kidato cha kwanza mpaka nne na baadaye kidato cha tano na sita akamalizia katika shule ya sekondari ya Jitegemee ya jiji Dare es Salaam.

neg:
Samir Nasri
Nasri alianza kuicheza Marseille akiwa na umri wa miaka 9. Alianza kucheza katika Ligue 1 (ligi kuu ya Ufaransa) katika msimu wa 2004/2005 akiwa na umri wa miaka 17, na alianza mechi 13 na akaja kama mbadala mechi 11, na kufunga bao moja. Msimu uliyofuata ulimpa uzoefu katika kombe la UEFA (mechi 10 bila kufunga bao) na kombe la Intertoto (alicheza mechi moja na kujunga bao moja). Katika msimu wa 2006/2007 alifunga bao lake la kwanza la mwaka katika Ligue 1 msimu ukielekea kuisha tarehe 29 Aprili 2007, wakati alianza mechi dhidi ya FC Sochaux-Montbéliard na alisaidia timu yake kushinda 4-2. Ushindi huu uliifanya Marseille kupanda hadi nafasi ya nne katika Ligi 1 mechi nne zikisalia, na hivyo basi kuiweka Mairseille katika nafasi ya kufuzu katika Kombe la UEFA. Nasri alikuwa katika kikosi kilichoshindwa katika fainali ya Coupe de France mwaka 2006 dhidi ya Paris Saint-Germain na pia alikuwa katika kikosi kilichoshindwa katika fainali dhidi Sochaux mwaka wa 2007.

neg:
Adrian Siaga
Adrian Adrian Siaga au Adiri (amezaliwa tar. 19 Januari 1975) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Tanzania. Huenda akawa anafahamika zaidi kama Mhina kutoka katika filamu ya "Zinduna" iliyoshirikisha baadhi ya nyota maarufu kama vile Ashura Mushi, Emmanuel Mgaya, Mohammed Muki na Hussein Mkiethi. Vilevile Semwali kutoka katika filamu ya "Kimela" iliyoshirikisha nyota wengine kadhaa, Anna Peter, Mwasiti Madhohari, Juma Chete, Lilian Nyanza, Zubeiri Ramadhani na Faraji Mohammed. Adiri kutoka katika filamu "Seuta II" na Seuta II itimisho, Moses kutoka katika filamu ya "Julia" huku akiwa pamoja na Juma Chete, Mukasa Lawrence, Silvia Tairo, Leah Mussa, Shukuru Kilala, Bakari Abdallah, Abdul Mawazo, Winfrida Wilson, Emma Hassan, Paulina Edward na mwisho kabisa Hussein Mkiethi.

neg:
Françoise Barré-Sinoussi
Françoise Barré-Sinoussi (amezaliwa 30 Julai, 1947) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza virusi visababishavyo ukimwi. Mwaka wa 2008, pamoja na Harald zur Hausen na Luc Montagnier, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Philipp Lahm
Philipp Lahm (alizaliwa mnamo 11 Novemba 1983) ni mchezaji mstaafu wa soka wa Ujerumani ambaye alicheza kama mchezaji wa haki au kiungo cha kujihami na alitumia muda mwingi katika kazi yake ya kucheza mpira. Alikuwa nahodha wa Bayern Munich, baada ya kubeba makombe mengi ikiwa ni pamoja na Ligi ya Mabingwa ya UEFA 2013 kama sehemu ya Treble. Yeye pia ni nahodha wa zamani wa timu yake ya kitaifa, ambayo aliongoza kushinda Kombe la Dunia la FIFA ya 2014, kabla ya kustaafu kutoka soka ya kimataifa.

neg:
Cassidy
Barry Adrian Reese (amezaliwa tar. 7 Julai 1982) ni mwimbaji muziki wa rap kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Cassidy
Amezaliwa na kulelewa katika Miradi ya West Oak Lane, Kaskazini Philadelphia, Pennsylvania, Cassidy alihudhuria Central High School, Filadelfia. Alipoanza kuimba rap alipokuwa na umri wa miaka 13 na kuwa maarufu na kuonekana kwenye masindano ya redio 103.9 The Beat, (sasa kama 100.3 The Beat) iliyojulikana kama Cypher. Pia alikuwa mwanachama wa kundi la Larsiny pamoja na marafiki wake wa Nyumbani Cal Akbar na Shiz Lansky. Mtayarishaji Swizz Beatz alitia saini Kamili na Cassidy katika alama yake ya J Records na kumhusisha katika albamu yake ya mwaka wa 2002 Hadithi za Ghetto . Alikuwa bingwa katika Filadelfia katika kipindi cha redio cha "The Cypher". Cassidy alipata umaarufu baada ya kushinda shindano akiwa na Roc-A-Fella artist Freeway. Mnamo Septemba mwaka wa 2004, Cassidy aliteuliwa kuwa "Msanii wa mwaka" katika Tuzo za Source.

neg:
Musikari Kombo
Musikari Nazi Kombo (alizaliwa mnamo 13 Machi 1944 katika wilaya ya Bungoma) ni mwanasiasa kutoka nchi ya Kenya na sasa anahudumu kama Mbunge wa kuteuliwa. Alijiunga na Shule ya Msingi ya Misikhu kwa elimu yake ya msingi, kisha akajiunga na shule ya msingi ya Rakwaro, na hatimaye kuhamia Mumias ambapo yeye alimaliza elimu ya msingi. Kisha alijiunga Shule ya Upili ya Nyeri High School kwa elimu yake ya sekondari.

neg:
Hassan Selemani Kaunje
Hassan Selemani Kaunje (amezaliwa 10 Aprili 1982) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Lindi Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
David Mwiraria
David (Daudi) Mwiraria (aliyezaliwa 3 Septemba 1938) alikuwa Waziri wa Mazingira na Maliasili na awali alikuwa Waziri wa Fedha wa Kenya hadi Desemba 2007 wakati Kenya ilifanya Uchaguzi wake Mkuu. Licha ya kugombea tena na tikiti ya Party of National Unity, alishindwa kukihifadhi kiti chake kama Mbunge wa North Imenti na alishindwa na Silas Muriuki, ambaye alikuwa akitumia tikiti ya Mazingira Green Party of Kenya.

neg:
Amr Diab
Amr Abd El-Basset Abd El-Azeez Diab () (amezaliwa 11 Oktoba , 1961) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka nchini Misri. Alizaliwa mjini Port Said, huko Misri.

neg:
Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy
Alizaliwa Zanzibar mwezi wa Februari mwaka 1912 katika ukoo maarufu, akajifunza Qur-aan kutoka kwa Fatma Hamid Said (1854-1936), aliyesoma kwa Shaykh Amin bin Ahmed aliyekuwa akifundisha Qur-aan kijiji cha Jongeani mahali alipozaliwa Shaykh Abdullah Farsy na kukulia.

neg:
Louis Simpson
Louis Aston Marantz Simpson (27 Machi 1923 – 14 Septemba 2012) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alizaliwa nchini Jamaika, babake akiwa na mababu kutoka Afrika na Uskoti, mamake akiwa Myahudi kutoka Urusi. Simpson akiwa na umri wa miaka 17 tu akahamia Marekani kusomea lugha ya Kiingereza chini ya Profesa Mark Van Doren. Baada ya Marekani kuingia Vita Kuu ya Pili ya Dunia Simpson akawa mwanajeshi na miaka ya 1943-1945 akafanya kazi ya kijeshi nchini Ufaransa, Uholanzi, Ubelgiji na Ujerumani. Alitunga mashairi kuhusu uzoefu wake wa vita. Mwaka wa 1964 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.

neg:
Bernie Sanders
Bernie Sanders (amezaliwa 8 Septemba 1941) ni mwanasiasa nchini Marekani.

neg:
Hiroshi Amano
Hiroshi Amano (amezaliwa 11 Septemba, 1960) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza dutu za nusu kipitishi na kubuni diodi ya kutoa nuru. Mwaka wa 2014, pamoja na Isamu Akasaki na Shuji Nakamura, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Nas
Nasir Jones (amezaliwa tar. 14 Septemba 1973) ni mwanamuziki wa rap na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake kisanii kama Nas. Zamani alikuwa akijiita Nasty Nas. Nas ni mtoto wa mwanamuziki wa jazz wa zamani Mzee Olu Dara. Alizaliwa na kukulia katika nyumba za miradi za mjini (nyumba za watu wenye kipato cha chini) Queensbridge, New York.

neg:
Subrahmanyan Chandrasekhar
Subrahmanyan Chandrasekhar (19 Oktoba 1910 – 21 Agosti 1995) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Amezaliwa nchini Pakistan. Anajulikana hasa kwa utafiti wake wa mifanyiko tendani ya kifizikia ya nyota. Mwaka wa 1983, pamoja na William Fowler alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

neg:
Napoleon Bonaparte
Alizaliwa kwenye kisiwa cha Korsika akasomeshwa katika shule ya jeshi na kuwa mwanajeshi. Wakati wa mapinduzi mwaka 1793 alijipatia sifa dhidi ya watetezi wa ufalme kwenye mji wa Toulon waliosaidiwa na Uingereza akapandishwa cheo na kuwa jenerali akiwa na umri wa miaka 24.
1796 alipewa amri ya jeshi la Ufaransa katika Italia akafaulu dhidi ya jeshi la Austria iliyopaswa kuwachia Wafaransa utawala wa Italia.
1798 aliongoza uvamizi wa Ufaransa katika Misri kwa shabaha ya kukata mawasiliano kati ya Uingereza na koloni yake ya Uhindi. Alifaulu kushinda Wamisri lakini manowari zake ziliharibiwa na Waingereza katika mapigano ya Abukir. 1799 Napoleon alipaswa kuacha jeshi lake nyuma na kujiokoa pekee yake kwa kurudi Ufaransa. Uvamizi wa Wafaransa ilikuwa muhimu kisayansi kwa sababu aliongozana na wataalamu waliochungulia majengo ya Misri ya kale na nchi kwa jumla.

neg:
Frederick Sanger
Frederick Sanger (amezaliwa 13 Agosti 1918) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mfumo wa molekuli mbalimbali. Alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mara mbili, mwaka wa 1958 peke yake, na mwaka wa 1980 pamoja na Paul Berg na Walter Gilbert.

neg:
Nicky Byrne
Nicholas Bernard James Adam Byrne (amezaliwa tar. 9 Oktoba 1978 mjini Dublin) ni msanii wa muziki wa pop kutoka nchini Ireland. yeye ni mwanamuziki mkongwe zaidi katika kundi la Westlife la huko nchini Ireland.

neg:
Nadine Gordimer
Nadine Gordimer (amezaliwa 20 Novemba 1923) ni mwandishi kutoka nchi ya Afrika Kusini. Hasa aliandika riwaya dhidi ya siasa ya ubaguzi ya rangi (yaani "apartheid"), na kuonyesha uharibifu katika maisha ya Waafrika. Mwaka wa 1991 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Shirin Ebadi
Shirin Ebadi (amezaliwa 21 Juni, 1947 mjini Hamadan) ni mwanasheria kutoka nchi ya Uajemi. Mwaka wa 2003 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Nakaaya
Nakaaya Abraham Sumari (amezaliwa tar. 3 Septemba 1982, Arusha mkoa wa Kaskazini mwa Tanzania) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, Hip hop, na dansi kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nakaaya. Pia, anajulikana sana kwa kibao chake mashughuli cha Mr. Politician. Huyu ni dada ya aliyekuwa mrembo wa Tanzania kwa mwaka wa 2005, Nancy Sumari.

neg:
Nathan Söderblom
Lars Olof Jonathan Söderblom (15 Januari 1866 – 12 Julai 1931) alikuwa askofu wa Kanisa la Kilutheri kutoka nchi ya Uswidi. Hasa alijitahidi upande wa umoja wa madhehebu. Mwaka wa 1930 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

neg:
Hamdi Nagguez
Nagguez alizaliwa Menzel Kamel, Tunisia, na alianza kazi yake katika klabu ya Étoile Sportive du Sahel mwaka 2013.

neg:
Ahmad Nassir
AHMAD NASSIR ni mzee mswahili wa Mombasa.
Kama watoto wengine wa kimombasa wa wakati huo aliingia chuoni kusoma Quraani na dini ya kiislamu .
Mafunzo hayo aliyapata kwa babu yake Sheikh Muhammad Ahmad Matano , mpaka alipohitimu.
Baada ya mafunzo hayo, alikwenda shule ya kizungu kwa wakati huo ikijulikana kama Arab Boys ( Serani Primary School ) hapo hapo Mombasa,Kwa bahati mbaya hakumaliza masomo yake na aliwata (aliwacha) akiwa darasa la nne, na akaanza kufanya kazi.
Bwana huyu ni mshairi mashuhuri katika uwanda (uwanja) wa mashairi, anajulikana sana kwa jina la Ustadh Bhalo.

neg:
Nassir Nuh Abdi
Nassir Nuh Abdi ni mwanasiasa kutoka Kenya. Yeye ni mwananchama wa Orange Democratic Movement na alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Bura katika Bunge la Kumi la Kenya katika uchaguzi uliofanyika mwaka wa 2007. Amezaliwa katika eneo la bangale,tana river

neg:
Nasreem Ndiye
Nasreem Ndiye ni mrembo aliyeiwakilisha nchi ya Tanzania katika mashindano ya Miss World 2008 nchini Afrika Kusini. Alizaliwa mnamo mwaka wa 1986. Kwa sasa anachukua digrii yake ya masuala ya Mahusiano ya Kimataifa. Yeye anataka afanyekazi katika mashirika ya wahisani.

neg:
Anwar Sadat
Sadat alikuwa mwanachama mwandamizi wa Harakati ya Maafisa Huru iliyompindua Mfalme Farouk wa Misri katika mapinduzi ya mwaka 1952. Baadaye alikuwa mshauri wa karibu wa rais Gamal Abdel Nasser akihudumia mara mbili kama makamu wake, halafu baada ya kifo cha Nasser alichukua nafasi yake mwaka 1970.

neg:
Hosni Mubarak
Mwaka 1975 aliteuliwa na rais wa Misri Anwar as Sadat kuwa makamu wa rais. Sadat aliuwa mwaka 1981 na Waislamu wakali hivyo Mubarak akawa rais mpya. Kuanzia 14 Oktoba 1981 alishika vyeo vya rais wa taifa hadi mwaka 2011. Kuanzia 25 Januari 2011 wananchi wa Misri alianza kuandamana dhidi ya utawala wake na tarehe 11 Februari Mubarak alijiuzulu na kumkabidhi makamu wake madaraka yote.

neg:
James Fraser Stoddart
James Fraser Stoddart (amezaliwa 24 Mei 1942) ni mwanakemia kutoka nchi ya Uskoti. Alifanya kazi katika Uskoti, Uingereza, Kanada na tangu mwaka 2002 Marekani. Hasa alichunguza jinsi molekuli kubwa zinaweza kuunganishwa kwa shabaha ya kuunda injini ya kimolekuli. Mwaka wa 2016, pamoja na Jean-Pierre Sauvage na Bernard Feringa alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia kwa michango yake ya kubuni na kuunda injini za kimolekuli .

neg:
Hussein Nassor Amar
Hussein Nassor Amar (amezaliwa 20 Aprili 1958) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Nyang'hwale kwa miaka 2015 – 2020.

neg:
Samuel Wanjiru
Samuel Kamau Wanjiru (10 Novemba, 1986 mjini Nyahururu - 15 Mei, 2011) alikuwa mwanariadha wa Kenya ambaye mbio zake maalum ni mbio za masafa marefu. Akawa mtaalamu katika umri mdogo na kuvunja rekodi ya dunia ya nusu marathon alipokuwa na umri wa miaka 18. Mwaka 2007, alivunja rekodi ya kukimbia ya barabara ya kilomita 20 na kuboresha rekodi ya nusu marathon kwa zaidi ya sekunde ishirini.

neg:
Tomas Lindahl
Tomas Lindahl (amezaliwa 28 Januari, 1938) ni mwanakemia kutoka nchi ya Uswidi na Uingereza. Hasa alichunguza jinsi ya kutibu saratani. Mwaka wa 2015, pamoja na Paul Modrich na Aziz Sancar, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

neg:
Mohamed Larbi
Mohamed Larbi (alizaliwa 1987), ni mchezaji wa soka wa Tunisia ambaye anacheza kama kiungo wa Tours ya Kifaransa Tours.

neg:
Rabindranath Tagore
Rabindranath Tagore (7 Mei 1861 – 7 Agosti 1941) alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka nchi ya Uhindi. Tagore ni mwakilishi mkuu wa fasihi ya Kihindi ya kisasa. Pia alitafuta mawasiliano ya kitamaduni na Ulaya na Marekani ambako amesafari mara kadhaa. Mwaka wa 1913 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

neg:
Nature
Jermain Baxter (amezaliwa tar. 5 Disemba, 1972), hujulikana kwa jina lake la kisanii kama Nature, ni rapa kutoka nchini Marekani. Hasa hujulikana kwa ushirikiano wake na rapa mzaliwa mwenzie kutoka huko mjini Queensbridge- rapa Nas na kuchukua nafasi ya Cormega katika kundi la The Firm.
Albamu

neg:
Najari (kundinyota)
Najari ni kati ya kundinyota zilizobuniwa katika kipindi cha kisasa. Kundinyota hii ilielezwa kwa mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “Atelier du sculpteur “ lililomaanisha “karakana ya mchongaji ». Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini) akitazama nyota za anga ya kusini ambazo zilianza tu kujulikana na wanaastronomia wa Ulaya wakati ule. Alipima nyota 10,000 akizipanga katika kundinyota na kutunga majina kwa kundinyota mpya 14. Jina lilitafsiriwa kwa Kilatini na kufupishwa kama "Sculptor" (mchongaji) na kutafsiriwa katika mashariki kwa jina la mchonga ubao sawa na seremala.
Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya teknolojia kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale.

neg:
Jahffarie
Japhari Msham Ally (amezaliwa tar. 29 Septemba 1980) ni msanii wa muziki wa hip hop na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Jahffarie. Anafahamika zaidi kwa baadhi ya vibao vyake mashuhuri kama vile Niko Bize, Anajua Anachotaka, Hawapendi, n.k. Jahffarie pia ni mmoja katika ya wanakundi la muziki wa hip hop na rap la Wateule.

neg:
Luc Montagnier
Luc Montagnier (amezaliwa 18 Agosti, 1932) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza virusi visababishavyo ukimwi. Mwaka wa 2008, pamoja na Harald zur Hausen na Françoise Barré-Sinoussi, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Mike Tyson
Michael Gerard Tyson (amezaliwa 30 Juni 1966) ni mpiga ngumi wa uzito wa juu duniani unaotambuliwa na Shirikisho la Ngumi Duniani (WBC). Ni bondia wa kwanza kuwahi kutwaa taji hilo akiwa na umri mdogo. Mike alizaliwa katika mji wa Brooklyn New York. Alikuwa mtoto mtukutu akijihusisha na matukio ya uporaji mitaani. Alipelekwa katika shule ya kurekebisha tabia (Jela ya watoto) huko New York. Akiwa huko alionekana mwenye kipaji na mwalimu wa ngumi Mmarekani aitwaye Cus D'Amato ambaye matunda yake mengine ni mwanamasumbwi aitwaye Floyd Petterson na kutwaa taji la ngumi 1956.

neg:
Muhammad Ali
Muhammad Ali (jina la awali: Cassius Marcellus Clay Jr.; mnamo 17 Januari 1942 - 3 Juni 2016) alikuwa mwanamasumbwi kutoka nchini Marekani. Alipata kuwa bingwa wa uzito wa juu mara tatu. Katika mchezo wa ngumi anatazamwa kama mmoja wa wanamasumbwi bora wa uzito wa juu wa muda wote.

neg:
Nash MC
Nash amezaliwa na jina la "Mutalemwa Jason Mushungusi." Jina lina maana ya “mpambanaji”, “mpiganaji”. Alizaliwa mnamo tarehe 1 Januari 1985 katika hospitali ya Hindu Mandal, jijini Dar es Salaam. Wakati huo anazaliwa mama yake na baba yake walikuwa wakiishi katika Mtaa wa Pazi, Temeke Dar es Salaam. Baadaye wakahamia mtaa wa Ruvuma karibu na shule ya Madenge, Temeke Kata 14. Maisha yake yote amekuwa akiishi Temeke, na mara kadhaa alisafiri kwenda kijijini Chigugu Masasi ambapo ni nyumbani kwao kwa asili anapotokea mama yake, Bi. Arafa Nashir Adnan. Nyumba yao ya mtaa wa Ruvuma inatazama na shule. Ambayo baadaye aliandikishwa katika shule hiyo hiyo mnamo mwaka wa 1989—shule ya Kata ya 14 CCM. Mutalemwa akiwa mdogo amekuwa mtu wa misukusuko na utundu kupita kiasi. Katika hangai zake za ukorofi, ikatoka akiwa shuleni amewahi kuvunja mkono mara mbili. Alisoma hadi 1992 mwishoni. Baadaye kwenye 1993 alianza dara la kwanza na kumaliza 1999. Mwaka wa 2000 anjiunga na shule ya Sekondari ya Benjamin Mkapa zamani City High School na kumaliza 2003.


query: Je,nani mwanzilishi wa mpira wa vikapu duniani?

pos:
Mpira wa kikapu
Kila goli katika kikapu cha upande mwingine linahesabiwa kama pointi 2 au 3, kutegemeana na umbali wa kurusha. Goli la penati huleta pointi 1 tu.
Mchezo huu ulianzishwa na mwalimu James Naismith kwenye chuo cha Springfield College huko Massachusetts mwaka 1891. Alibuni mchezo huo kwa ajili ya wanafunzi wake ili wapate mazoezi wakati wa kipupwe waliposhindwa kucheza nje.

neg:
Kurusha kisahani
Katika karne ya 19 mwalimu wa michezo Christian Georg Kohlrausch aligundua upya mchezo huu uliosahauliwa pamoja na wanafunzi wake mjini Magdeburg. Kutoka msingi huu kurusha kisahani kuliingia katika michezo ya Olimpiki ya kwanza ya kisasa mwaka 1896.

neg:
Detroit Pistons
Detroit Pistons ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Detroit, Michigan. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Allan Iverson.

neg:
Uchapishaji skrini
Uchapishaji skrini uliweza kushika mizizi vizuri haswa kwa ubunifu wa msanii Andy Warhol ambaye aliweza kufanya watu wapende uchapishaji skrini wa serigraphy. Warhol aliweza kupigwa jeki katika ubunifu wake na mchapishaji skrini mkuu kwa jina Michel Caza aliyekuwa mwanzilishi mkuu wa Fespa na anayekumbukwa kwa kumchora Marilyn Monroe kwa njia ya uchapishaji skrini.

neg:
Lev Yashin
Yashin alicheza kombe la dunia mara nne kutoka 1958 mpaka 1970 na mwaka 1998 alichaguliwa kwenye timu ya dunia,FIFA inasema kwamba Yashin aliokoa penati 150 kwenye historia ya soka na hakuna golikipa aliyeweza kufanya hivyo na alipokea tuzo ya Ballon d'or na ni golikipa pekee aliyeshinda tuzo hiyo.Mwaka alichaguliwa kuwa golikipa pekee duniani.

neg:
Gremio Foot-Ball Porto Alegrense
Gremio ni timu ya mpira wa miguu ya Brazil iliyoanzishwa mnamo mwaka 1903 na Mwingereza Andy Fairbank na Mjerumani Paul Choclin na wenzao.

neg:
Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani
Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani (kwa Kiingereza: National Basketball Association au kifupi NBA) ni chama cha kitaifa cha timu za mpira wa kikapu zinazocheza katika ligi kuu huko Marekani.

neg:
Diego Maradona
Diego Armando Maradona (amezaliwa 30 Oktoba 1960) ni mchezaji maarufu wa mpira wa miguu wa zamani kutoka nchi ya Argentina.
Watu wengi wanamchukulia kuwa ni mchezaji bora duniani kwa wakati wote.
Mwaka 2000 katika zawadi ya mchezaji bora wa karne iliyotangazwa na FIFA, Maradona alikwenda sambamba katika kugombea mchezaji bora wa karne na Pele baada ya wote kuwa wa kwanza katika uchaguzi wakuchagua ambao FIFA ilitangaza kipitia rai za watu kwenye Internet ili kuchagua mchezaji bora wa karne ya 20.

neg:
Cleveland Cavaliers
Cleveland Cavaliers ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Cleveland, Ohio. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na LeBron James.

neg:
Miroslav Klose
Klose alijifunza mpira wa miguu katika klabu ya kijiji iitwayo Blaudach-Diedelkopf, katika Ligi ya saba ya Ujerumani.Klose Umashuhuri wake ulijitokeza zaidi kuanzia kwenye klabu iitwayo 1.FC Kaiserslautern katika Bundesliga iliyomnunua kutoka kwenye klabu iitwayo FC Homburg, mwaka 2001 aliweza kujiunga na timu ya taifa ya Ujerumani Aliichezea klabu hiyo ya Kaiserslautern kuanzia mwaka 1994 hadi mwaka 2004 na umashuhuri wake zaidi ulijitokeza katika kombe la dunia 2002 huko Japan na Korea Kusini hata bei yake ilipanda kutokana na umashuhuri wake na uchezaji wake mpaka klabu nyingi ziliweza kujitokeza nakutaka kumnunua hadi ilipofika mwaka 2004 klabu mashuhuri Ujerumani na barani ulaya iitwayo Werder Bremen iliweza kumnunua kwa kiwango cha pesa Milioni 5 €(Euro).
Klose mara nyingi hulinganishwa na wachezaji wakubwa na maarufu duniani kama vile Michael Owen na Ruud Van Nistelrooy na Ronaldo na wengine pia mashuhuri.

neg:
Plastiki
Hatua kubwa ilikuwa mbinu wa kutia dawa la sulfuri kwenye mpira asilia. Kwa njia hii Charles Goodyear wa Marekani aliweza kutengeneza mpira ulioendelea kuwa laini. Aliendelea kubuni njia ya kubadilisha tabia za mpira kuwa mgumu kabisa.

neg:
Miroslav Klose
Kombe la dunia lililofanyika mwaka 2006 Ujerumani, katika mechi ya kwanza dhidi ya Kosta Rika Klose alifunga mabao mawili dhi ya timu hiyo ambayo mechi iliisha 4-2,Mechi ya kufatia ilikua dhidi ya nchi yake ya asili ya Poland mechi hiyo iliisha moja bila Klose mwenyewe hakufunga goli na la ajabu katika sehemu ya ushambuliaji alikua akishirikiana na mchezaji mungine mwenye asili ya Poland aitwae Lukas Podolski kwa ujumla wote wa wili walifunga magoli ma 8.
Mechi nyingine ilikua dhidi ya Ekuador alifunga magoli yote ma wili na mechi yakufuatia ya mwenye kufungwa nakuaga mashinda ilikua dhidi ya Uswidi alitoa mchango mkubwa kwakusaidia kupatikana magoli ma wili na magoli hayo aliyafunga mchezaji Lukas Podolski.
Mechi dhidi ya Argentina tar 30 Juni mwaka 2006 katika robo fainali mechi hiyo Argentina walikua wanaongoza moja bila dhidi ya Ujerumani lakini mshambuliaji huyo aliweza kugomboa goli hilo mechi hiyo iliendelea hadi zikapigwa penalti na Ujerumani ilishinda 4-2.
Klose ni Mjerumani wa pili kuchukua (Golden boot) mfungaji bora katika mashindano ya kombe za duni baada ya Gerd Müller ambae alichukua zawadi hiyo mwaka 1970,Klose ana magoli kumi katika mashindano ma wili yote ya kombe za dunia. Kombe la dunia 2002 alichaguliwa katika timu iliyochaguliwa na Fifa ya wachezaji walionekana wazuri katika shindano hilo katika hiyo timu alikua pamoja na mchezaji mwenziwe Michael Ballack na pia alichaguliwa katika kombe la dunia la 2006 na wengine wachezaji wa Ujerumani wa 3,Klose ameweka rikodi yakua mchezaji wa kwanza kufunga magoli ma 5 katika kombe za dunia tofauti za kufatana 2002 na 2006.

neg:
Washington Wizards
Washington Wizards ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Washington, DC. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Gilbert Arenas.

neg:
Fila
Bidhaa ya msingi ya kampuni ilikuwa chupi, kabla ya kuhamia kwenye michezo katika miaka ya 1970, awali na kuidhinishwa kwa mchezaji wa tenisi Björn Borg. Fila ilikuwa maarufu zaidi baada ya kuhamia katika michezo.

neg:
Kunyanyua vyuma
Michezo mbalimbali duniani hutumia aina hii ya mazoezi kuimarisha nguvu na afya za wachezaji. Michezo hii ni kama vile mpira wa kikapu, mpira wa miguu, mpira wa magongo, riadha, mieleka, n.k.

neg:
Ukristo barani Afrika
Mjerumani kwa jina Gutenberg alitengeneza mashine ya kwanza ya kupiga chapa vitabu. Hivyo vitabu vilianza kupatikana kwa urahisi. Habari zikazunguka haraka kati ya nchi na nchi, hali isiyojulikana karne nyingi tangu anguko la Dola la Roma.

neg:
Mpira wa miguu
Orodha ifuatayo inaonyesha baadhi ya wanasoka maarufu duniani, lakini haiashirii usanjari huu kulingana na ubora. Wapo wengine wengi ambao hawajatajwa hapa.

neg:
Soka kwa ajili ya Urafiki
Kombe la Viwango Tisa ni tuzo ya Programu ya Kimataifa ya Watoto ya ya Kijamii ya Soka kwa Urafiki. Kila mwaka Kombe linatuzwa kwa kujitolea zaidi kwa maadili ya mradi: urafiki, usawa, haki, afya, amani, uaminifu, ushindi, mila na heshima. Mashabiki kutoka duniani kote hushiriki katika kuchagua mshindi, lakini uamuzi wa mwisho hufanywa na washiriki wa programu ya Soka kwa ajili ya Urafiki kwa kupiga kura. Vilabu vya soka ambavyo ni wamiliki wa Kombe la Viwango Tisa: Barcelona (2015), Bayern Munich (2016), Al Wahda (Tuzo maalum), Real Madrid (2017).

neg:
Johannes Gutenberg
Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg, anayejulikana kifupi kama Johannes Gutenberg, (mnamo 1398 - 3 Februari 1468) alikuwa fundi dhahabu na mvumbuzi kutoka Ujerumani anayekumbukwa hasa kama mbuni wa uchapaji vitabu kwa herufi za kusogezeka.

neg:
Houston Rockets
Houston Rockets ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Houston, Texas. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Yao Ming.

neg:
Mpira wa miguu
Ilhali ulikuwa mwanzoni mchezo wa kizungu ulienea haraka kati ya vijana Waafrika kupitia shule, jeshi na wafanyakazi wa reli. Kwa mfano kisiwani Unguja walikuwa wafanyakazi Wazungu na Wahindi waliocheza soka pamoja wakitazamiwa na wenyeji, halafu wanafunzi wa shule ya misioni St Andrew's ya UMCA. Khamis Fereji alikumbuka jinsi gani mnamo 1910 soka ilichezewa na watoto na vijana kote Zanzibar mjini wakitumia mipira ya tennis mtaani au mwambanoni wakati wa jioni ilhali wazee walitazama. Vivyi hivyo aliandika Dr. Nmandi Azikiwe katika kumbukumbu ya maisha yake ya kwamba alipokuwa mtoto Calabar (Nigeria) kabla ya Vita Kuu ya Kwanza walicheza mpira kila mahali kwa kutumia maembe, machungwa au mipira ya tennis

neg:
Zipu
Zipu ilivumbuliwa na mhandisi Gideon Sundback aliyepata hataza mnamo mwaka 1909 na kuboreshwa naye hadi mwaka 1917.

neg:
Spika (muziki)
Alexander Graham Bell, mzinduzi wa simu ya kwanza aliidhinisha spika ya simu yake mwaka 1876. Hili lilifuatwa na uzinduzi mwingine bora na Ernst Siemens.

neg:
Mlipuko
Mabomu ya bandia kwa kawaida ni mabomu ya kikemikali, kwa kawaida yanahusisha majibu ya oksidi ya haraka na ya vurugu yanayotokana na kiasi kikubwa cha gesi ya moto. Maendeleo mengine mapema katika teknolojia ya kulipuka kemikali yalikuwa maendeleo ya Frederick Augustus Abel mwaka 1800 na uvumbuzi wa Alfred Nobel ya nguvu katika mwaka 1866. Mlipuko wa kikemikali mara nyingi huanzishwa na cheche, umeme au moto. Milipuko ya ajali inaweza kutokea katika mizinga ya mafuta, injini za roketi, n.k.

neg:
Ingmar Bergman
Ingmar Bergman (14 Julai 1918 – 30 Julai 2007) alikuwa mwigizaji na mwongozaji wa filamu wa Kiswidi. Yasemekana kwamba Bergman ndiye mwanzilishi na mjuzi zaidi wa kutengeneza filamu za kisasa.

neg:
UEFA
UEFA pia huendesha mashindano mawili makuu ya vilabu barani Ulaya (yajulikanayo kama "mashindano ya vilabu ya UEFA" : Ligi ya Mabingwa ya UEFA ilifanyika kwanza mwakani 1955, na ilikuwa ikijulikana kama Kombe la Vilabu Bingwa barani Uropa (au Kombe la Uropa tu) hadi 1992; na Ligi ya Uropa ya UEFA (awali Kombe la UEFA), kwa washindi wa mchujo wa kitaifa na timu za ligi bora zaidi, ilizinduliwa na Uefa mwaka 1971 kama mwandamizi wa Kombe la Inter-Cities Fairs (pia ilianza mwaka 1955 lakini haikutambuliwa na UEFA Shindani la tatu,Kombe la Washindi, lilianza mwaka 1960 na lilimezwa na kombe la UEFA mwaka 1999.

neg:
Robert Koch
Heinrich Hermann Robert Koch (11 Desemba 1843 – 27 Mei 1910) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali. Mwaka wa 1882 aligundua kirusi kinachosababisha kifua kikuu, na mwaka wa 1883 kirusi kinachosababisha kipindupindu. Mwaka wa 1905 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

neg:
Gameti
Jina la gameti lilianzishwa na mwanabiolojia wa Austria Gregor Mendel.

neg:
Mpira wa miguu
Wachezaji wawili wa Kilabu ya Darwin, John Dove na Fergus Suter walikuwa wa kwanza kulipwa kwa mchezo wao. Kitendo hiki kilikuwa mwanzo wa soka ya kulipwa iliyohalalishwa mwaka wa 1885.

neg:
Vienna Fingers
Vienna Fingers ilikuwa mojawapo ya bidhaa zilizouzwa na kampuni ya Sunshine Biscuits. Kuki hizi ziliuzwa kwanza na Sunshine Biscuits katika mwaka wa 1915 na kuwekwa alama maalum kuwa ni biskuti za Sunshine mnamo Novemba 1947. Umaarufu wa biskuti za Vienna Fingers ulitiwa katika kumbukumbu na mtunga hadithi Neil Simon katika mchezo wa kuigiza wa 1965,"The Odd Couple" - iliundwa kama filamu ya kuchekesha ya 1968. Katika mchezo huo wa kuigiza, Oscar Madison anajaribu kumvutia Felix Ungar,aliyekuwa amehuzunika, na vitafunio:"Je,utakula biskuti za vanilla? Au Vienna Fingers? Nina kila kitu. [7]

neg:
Mpira wa kikapu
Mpira wa kikapu ni aina ya michezo inayopendwa katika sehemu nyingi za dunia na watu wengi hutamani mchezo huu.

neg:
San Antonio Spurs
San Antonio Spurs ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini San Antonio, Texas. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Tim Duncan.

neg:
Mchezo wa ngumi
Mchezo wa ngumi jinsi ulivyoenea leo kote duniani ulianza Uingereza katika karne ya 19.

neg:
Hidetoshi Nakata
Nakata ilikuwa mwaka 2004 kama mtu wa pekee Kijapani, kuchaguliwa kwa FIFA 100, ni daraja ya mpira wa 125 bora wanaoishi katika historia, na pia katika wawili 1,997 na 1,998 kupigiwa kura ya mchezaji bora wa mwaka katika bara la Asia.

neg:
Netiboli
Waanzilishi wa mchezo huo walikuwa Waingereza mnamo mwaka 1890.

neg:
Pelé
Mwaka 1999 alichaguliwa na shirikisho la mpira wa miguu duniani kuwa mchezaji bora wa karne. Kwa mujibu wa shirikisho la mpira wa miguu alikuwa mfungaji bora wa muda wote kwa kufunga magoli 1281 kati ya mechi 1363. Ana wastani wa goli moja kwa kila mechi katika uchezaji wake wote. Katika kipindi cha uchezaji wake alikuwa mchezaji anayelipwa pesa nyingi duniani.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Kitoboaji mbegu cha Jethro Tull kilichovumbuliwa mnamo mwaka wa 1731 kilikuwa kifaa cha kupanda mbegu ambacho kilizisambaza mbegu vizuri katika ardhi. Jembe ya Rotherham ya Joseph Foljambe ya mnamo mwaka wa 1730, ndiyo iliyokuwa jembe ya chuma ya kwanza kufanikiwa kibiashara. mashine ya kupura ya Andrew Meikle ya 1784 ilikuwa ndiyo mwisho kwa wafanyikazi wengi wa mashamba, na ilisababisha uasi wa kilimo wa Maandamano ya Swing ya mnamo mwaka 1830.
Katika miaka ya 1850 na 1860 John Fowler, aliyekuwa mhandisi na mvumbuzi, alianza kutafuta uwezekano wa kutumia injini za mvuke kwa kulima na kuchimba mifereji ya kupitishia maji. Mfumo aliovumbua ulihusisha injini moja ambayo haikusonga katika sehemu moja ya shamba ikivuta majembe kwa kutumia kamba au injini mbili ziliwekwa katika pande mbili za mwisho za shamba zinazovuta jembe mbele na nyuma. Mfumo wa kulima wa Fowler ulipunguza gharama ya kulima mashamba pakubwa ikilinganishwa na majembe yaliyovutwa na farasi. Pia, mbinu yake ya kilimo , ilipotumika kuchimba mifereji ya kupitishia maji, ilifanya ardhi yenye maji mengi ambayo haingeweza kutumika hapo awali iweze kutumika. Injini ya kuvutwa baadaye ilikuwa inaonekana kwa wingi ikitumika pamoja na mashine za kupura wakati wa kutengeneza nyasi ya mifugo na wakati wa kuyalima mashamba.

neg:
Oklahoma City Thunder
Oklahoma City Thunder ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Oklahoma City, Oklahoma. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Kevin Durant. Timu ilianzishwa mnamo mwaka wa 1967.

neg:
Mpira wa miguu
Ilianza wakati mashirikisho mawili (Shirikisho la Mpira wa miguu na Mpira wa Ragbi) yalipotawanyika. Shirikisho la kwanza lilibakia Uingereza. Mnamo Oktoba 1963, Vilabu 11 vya London vilituma wawakilishi katika mkutano wa Freemasons ili kujadili na kuweka kanuni zilizokubalika kusimamia mechi zilizochezwa kati yao.

neg:
Atlanta Hawks
Atlanta Hawks ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Atlanta, Georgia. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Mike Bibby.

neg:
Toronto Raptors
Toronto Raptors ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Toronto, Ontario. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Chris Bosh.

neg:
Brooklyn Nets
Brooklyn Nets ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini New York City. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Tony Battie.

neg:
Karate
Karate (pia kareti, jap. 空手) ni aina ya michezo ya mapigano kutoka nchini Japan. Ilianzishwa kwenye kisiwa cha Okinawa ikafika Japani penyewe kwenye chanzo cha karne ya 20 na kusambaa duniani baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia.

neg:
Marco Polo
Marco Polo (15 Septemba 1254 – 8 Januari 1324) alikuwa mpelelezi na mfanyabiashara wa Kiitalia. Ndiye wa kwanza kufanya upelelezi katika nchi zilizokingama na bara la Asia na “Mashariki ya Mbali” na wa kwanza kufanya upelelezi duniani kwa jumla.

neg:
Ally Sykes
Ally Sykes ndiye alikuwa akipewa kazi za hatari za kumwaga ‘’sumu na upupu’’ dhidi ya serikali. Sumu na upupu huu yalikuwa makaratasi aliyokuwa akichapa nyumbani kwake usiku makaratasi ambayo Waingereza waliyaita makaratasi ya ‘’uchochezi.’’ Waingereza na makachero wake walikuwa wanamjua Ally Sykes vizuri. Waingereza walikuwa wakijua kuwa alikuwa na medali ya mlenga shabaha bingwa aliyopata Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Huyu ndiye Ally Sykes mzalendo muasisi wa TANU ambaye sahihi yake ndiyo iko katika kadi ya TANU ya Baba wa Taifa.

neg:
Utah Jazz
Utah Jazz ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Salt Lake City, Utah. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Deron Williams.

neg:
Shirikisho la Mataifa
Wazo la kuwa na shirikisho la mataifa lilitolewa mara ya kwanza na mwanafalsafa Mjerumani Immanuel Kant mnamo mwaka 1795. Wazo la Kant lilirudiwa na wanafalsafa mbalimbali. Wakati wa vita kuu ya kwanza rais wa Marekani Woodrow Wilson alipendekeza hatua za kuanzisha shirikisho hili kwa kusudi la kuzuia vita za wakati ujao baada ya mwisho wa vita ile.

neg:
Johannes Gutenberg
Alitengeneza mashine ya kwanza ya kuchapa vitabu, alibuni aloi ya kufaa kwa herufi alizotumia katika mashine hii pamoja na wino.

neg:
Mpira
Mipira hutengenezwa kwa mata kama ngozi, plastiki au dutu ya mpira inayotakiwa kuwa nyumbufu. Mara nyingi mpira ni aina ya ganda tu inayojaa hewa lakini kuna pia mipira inayojaa dutu fulani kwa mfano mpira wa golf au hockey.

neg:
Internazionale Milano
Internazionale Milano, maarufu kama Inter au Inter Milan kwa wasio wataliano ni klabu ya mpira wa miguu iliyopo Milano nchini Italia. Ni moja ya timu zinazoheshimika duniani. Timu hii ilianzishwa mwaka 1908 na mashabiki wa AC Milan ambao walitaka timu iruhusu wachezaji wa kigeni ndio maana ikapata jina la Internazionale (ya kimataifa).

neg:
Rafadha
Leonardo da Vinci ni mtu wa kwanz anayejulikana kutambua nafasi ya rafadha kwa kusukuma chombo alipochora ramani ya helikopta ya kwanza lakini wakati wke teknolojia haikupatikana ilikuwa mchoro tu. Wengine kama James Watt walitambua pia uwezo wa rafadha lakini hawakuitumia katika mitambo.

neg:
Santiago Bernabeu
Santiago Bernabeu ni moja ya viwanja vikubwa vya mpira wa miguu vilivyo maarufu duniani.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Lewis Paul aliandikisha patenti ya mashine ya kuzungusha ya kubingiria na mashine ya mfumo wa “flyer and bobbin” ya kutengeneza sufu iwe na umbo laini, iliyoundwa na usaidizi wa John Wyatt mjini Birmingham. Paul and Wyatt walifungua kiwanda cha nguo mjini Birmingham ambacho kilitumia mashine yao mpya ya kubingiria iliyoendeshwa na punda. Mnamo mwaka wa 1743, kiwanda kilifunguliwa mjini Northampton kikiwa na mbao za kushona hamsini katika kila moja kati ya mashine tano za Paul na Wyatt. Upanuzi huu uliendelea hadi mwaka wa 1764. Kiwanda sawa cha nguo kilijengwa na Daniel Bourn katika mji wa Leominster, lakini kilichomeka. Lewis Paul na Daniel Bourn wote walipatenti mashine za kadi mnamo mwaka wa 1748, zIkitumia mipangilio miwili ya mibingirio ambayo ilizunguka kwa mbio tofauti, baadaye zilitumika katika kiwanda cha kwanza cha pamba kuzungushia pamba. Uvumbuzi wa Lewis baadaye uliendelezwa na kuboreshwa na Richard Arkwright katika fremu ya maji na Samuel Crompton katika mashine yake ya farasi mdogo wa kuzungushia.

neg:
Gofu (michezo)
Michezo inayofanana na gofu ilijulikana katika nchi na tamaduni mbalimbali lakini chanzo cha gofu cha kisasa kinaaminiwa kipo Uskoti. Tangu karne ya 18 wachezaji waliungana katika shirika ("golf club") na polepole wakaanza kupatana kanuni za mchezo kwa kusudi ya mashindano. Mwaka 1900 na 1904 gofu ilikuwa sehemu ya michezo ya Olimpiki. Mwaka 1971 mwanaanga Alan Shepard alibeba mpira na kingoe hadi mwezi alipopiga mpira huu mara mbili.

neg:
Schweppes
Mwishoni mwa karne ya kumi na nane, Johann Yakobo Schweppe(1740-1821), aliyekuwa amezaliwa Ujerumani lakini akawa muundaji wa saa na mwanasayansi huko Uswidi,alivumbua mchakato wa kutengeneza maji yenye kabondayoksaidi.Alianzisha Kampuni ya Schweppes katika jiji la Geneva(1783). Katika mwaka wa 1792 alihamia jiji la London ili kuendeleza biashara huko.

neg:
Mikrobiolojia
Robert Koch alikuwa mwanzilishi wa taaluma ya uuguzi wa mikrobiolojia na alishughulikia kipindupindu, kimeta na kifua kikuu. Katika utafiti wake wa kifua kikuu, Koch hatimaye alithibitisha nadharia ya kijidudu, ambayo ilimfanya atunukiwe Tuzo la Nobel mwaka wa 1905. Katika madai yake, Koch aliweka vigezo vya kutathmini kama kiumbe ndicho husababisha ugonjwa, na madai haya yanatumika mpaka leo hii.

neg:
Ulinzi Stars
Mbali na kuwa na timu ya soka,walikuwa na timu ya mpira wa vikapu iliyoitwa Ulinzi Warriors.Ulinzi Warriors iliacha kucheza mwaka wa 2007 ingawa walikuwa Mabingwa watetezi katika ligi ya mpira wa vikapu.Timu hii ilikuwa imeshinda ligi hiyo ya mpira wa vikapu mara tano mfululizo.Palikuwepo pia na timu za raga na voliboli.

neg:
Miroslav Klose
Klose ni mchezaji maarufu duniani kwa kufunga magoli kwakutumia kichwa na hata umaliziaji wake kwakutumia miguu ni mkali pia, lakini zaidi hujulikana kwakutumia kichwa, na umaarufu wake kuhusu kutumia kichwa ni katika kombe la dunia lililofanyika Korea Kusini na Japani maana magoli mengi aliyoyafunga alifunga kwakutumia ufundi wa kichwa na alichukua na fasi ya pili baada ya Ronaldo kwakufunga magoli mengi katika shindano hilo.

neg:
Michezo
Michezo ni ya aina nyingi ikiwemo michezo ya juu angani, majini, kwenye nchi kavu na pia kwenye barafu. Watu hushiriki kwenye michezo kushindania zawadi, kama aina ya mazoezi au kujiburudisha tu.
Mifano maarufu ya michezo ni mpira wa miguu, mpira wa kikapu, mpira wa mikono, mpira wa magongo, aina za mbio, mashindano ya kuogelea na kadhalika.

neg:
Thomas Edison
Thomas Alva Edison (11 Februari 1847 - 18 Oktoba 1931) alikuwa mvumbuzi mashuhuri na mfanyabiashara nchini Marekani. Aliboresha vifaa kama balbu ya umeme, mikrofoni na kugundua gramafoni. Utafiti na uvumbuzi wake ulihusu hasa mitambo ya umeme. Akajishughulisha pia na mtandao wa ugawaji wa umeme.

neg:
Bodi ya saketi iliyochapishwa
Mvumbuzi wa Bodi za saketi zilizochapisha, aliyejulikana kwa jina la Paul Eisler (1907-1995) aliyekuwa raia wa Austria, pindi alipokuwa akifanya kazi nchini Uingereza, alipoifanya moja ya circa 1936 kama sehemu ya redio.

neg:
Karatasi
Tangu Johannes Gutenberg abuni mashine ya kuchapa vitabu, mahitaji ya karatasi yaliongezeka sana duniani.

neg:
Mchezo wa pool
Mchezo wa pool ni kati ya michezo inayopendwa sana na vijana. Pool huwa na bodi yenye vijishimo ambapo vijana hupiga vijipira kwa miti huku lengo lao likiwa kuweka mipira yote kwa vishimo. Kila mchezaji hujaribu kila awezalo kuhakikisha kwamba yeye ndiye atakayerusha mipira mingi zaidi ndani ya vile vijishimo.

neg:
Historia ya Kanisa
Mjerumani kwa jina Gutenberg alitengeneza mashine ya kwanza ya kupiga chapa vitabu. Hivyo vitabu vilianza kupatikana kwa urahisi. Habari zikazunguka haraka kati ya nchi na nchi, hali isiyojulikana karne nyingi tangu anguko la Dola la Roma.

neg:
Kichanganyi
Stephen J. Poplawski alianza pale Marekani kutengeneza kichanganyi cha vinywaji mwaka 1919 alipokuwa akifanya kazi na Arnold Electric Company. Muundo wake uliweza kuidhinishwa na kupewa patent mwakani 1922.

neg:
Karatasi
Karatasi yenyewe ilibuniwa nchini China. Waziri Tsai-Lun alieleza mnamo mwaka 105 mbinu ya kutengeneza karatasi katika kitabu chake. Mabaki ya hariri yalichanganywa na nguo zilizochakaa na utembo wa miti. Yote yalipondwa na kusagwa halafu kupikwa katika maji na kusafishwa. Nyuzi tupu zilizobaki zilichotwa kwa chujio halafu zikasilibiwa ndani ya chujio na kukandamizwa na kukaushwa.

neg:
Maurice Odumbe
Alizaliwa katika mji mkuu wa Nairobi na alihudhuria Shule ya Msingi ya Dr. Aggrey na shule ya sekondari ya Upper Hill, ambapo mchezaji huyu ambaye ni “batsman” wa mkono wa kulia na “bowler” wa mkono wa kulia alionyesha hamu na uwezo wa kucheza mchezo wa kriketi. Odumbe alicheza mechi yake ya kwanza kwa timu ya kitaifa ya Kenya mnamo 4 Juni 1990 dhidi Bangladesh katika sehemu ya Amstelveen katika nyara ya ICC, alifunga 41 na kuchukua 1 / 26 na alikuwa amekuwa mmoja wa wachezaji wao wanaoongoza wa One Day International (ODI) katika mechi yake ya kwanza ya kombe la dunia la Kriketi mwaka wa 1996. Odumbe alishinda tuzo la mchezaji bora wa mechi katika mojawapo wa mishtuko kubwa katika mchezo wa kriketi, kwa kuchukua 3 kwa 14 katika ushindi wa Kenya dhidi ya West Indies.

neg:
Mpira wa kikapu
Hadi leo ligi muhimu zaidi duniani ni ile ya Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani.
Shabaha ya mchezo ni kushinda vikapu vingi kuliko timu nyingine.

neg:
Dallas Mavericks
Dallas Mavericks ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Dallas, Texas. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Dirk Nowitzki.

neg:
Mpira wa kikapu
Mara nyingi hufanywa ukumbini wakati timu mbili za wachezaji wanajaribu kuingiza mpira katika kikapu cha timu nyingine.

neg:
Mpira wa kikapu
Mpira wa kikapu ulienea haraka kwenye vyuo vya Marekani, na katika karne ya 20 pia nje ya vyuo.

neg:
Lebron James
Lebron James (alizaliwa 30 Desemba 1984) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Marekani kwa Wakubwa wa Cleveland wa Chama cha Taifa cha Mpira wa Kikapu (NBA).

neg:
Angelo Rovati
Angelo Rovati (Monza, 3 Desemba 1945 – Milano, 19 Aprili 2013) alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu, meneja wa michezo na mwanasiasa wa Italia.

neg:
Stempu
Stempu ya kwanza ilitolewa Uingereza tarehe 1 Mei 1840. Kutoka huko stempu zimeenea duniani kote.

neg:
Orlando Magic
Orlando Magic ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Orlando, Florida. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Dwight Howard.

neg:
Plies
Plies alizaliwa Algernod Lanier Washington tarehe 1 Julai 1976, katika Fort Myers, Florida na kukulia katika Mashariki Dunbar, Florida. Wakati alikua Fort Myers Junior High School, yeye alicheza katika timu ya mpira, iliyonyakua taji la Mfalme, na alichaguiwa kama "Mwanafunzi aliyeng'ara zaidi" katika darasa lake. Yeye alihudhuria Chuo Kikuu Miami kwa mwaka na kucheza katika timu yake ya mpira wa kikapu, kisha kuhamishiwa Chuo Kikuu cha Florida Kuu kwa mwaka na kjichuja mwihoni mwa mwaka. Katika miaka ya 1990, Plies na ndugu yake Ronnell Lawrence Lavatte, pia anajulikana kama Big Gates, walianzisha studio ya kujitegemea, Rekodi ya Big Gates. Ingawa mwanzoni alikataa Plies rap, baada ya maandamano kwa wasanii wake mmoja, Big Gates aliamua kushika Plies 'mstari kwenye wimbo "Tell Den Krackers dat". Plies na Big Gates kukuzwa kwa moja na mara nyingi alisafiri hadi Miami, ambayo hatimaye ilisababisha mpango Plies tarehe kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide . Mpenzi wa Pliers Brandy Lacole Lyons aliyemzalia mwana, Nijier Lanier Washington, katika Hospitali ya University Community iliyoko Tampa, Florida tarehe 20 Oktoba 2003. Baada ya kutia mkataba na kuingizwa Slip-n-Slide mwaka 2004, Plies alitoa tepu za kuchanganya kadhaa.

neg:
Ronaldo
Mmojawapo wa michezo maarufu zaidi duniani, viatu vya kwanza vya Nike Mercurial- R9-waliagizwa kwa Ronaldo mnamo mwaka 1998. Aliitwa jina la FIFA 100, orodha ya wachezaji wengi walioishi katika mwaka 2004 na Pelé, na aliingizwa kwenye Burudani ya Burudani ya Soka ya Familia ya Brazili na Hall ya Fame ya Italia.

neg:
Minnesota Timberwolves
Minnesota Timberwolves ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Minneapolis, Minnesota. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Al Jefferson.

neg:
Charles-Valentin Alkan
Charles-Valentin Alkan (30 Novemba 1813 - 29 Machi 1888) alikuwa mtunzi wa muziki na mpigaji wa kinanda maarufu kutoka nchi ya Ufaransa. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Charles-Valentin Morhange; wakati wa utoto yeye na ndugu zake wakatumia jina la babao Lakan kama jina la familia. Charles-Valentin alikuwa mpigaji kinanda mashuhuri na mwenye uwezo wa kupiga kinanda haraka zaidi na alitunga tungo nyingi za kinanda, ambazo nyingi zilikuwa vigumu kwa watu wengine kuweza kuzipiga.

neg:
Johan Cruyff
Cruyff alikuwa wa kwanza kuweza kutumia falsafa ya Total Football iliyoundwa na Rinus Michels, na anajulikana kama mchezaji bora wa soka kuwahi kutokea katika historia ya soka.Katika miaka ya 1970 mpira wa Uholanzi uliibuka na kuwa na ushindani kwenye michuano.

neg:
Wimpy (Mikahawa)
Wimpy ilijenga jina katika miaka ya 1950s. Jina hili lilitokana na tabia ya J. Wellington Wimpy kutoka Popeye katuni iliyoundwa na E. C. Segar. Eddie Gold alikuwa akiendesha mikahawa 12 katika miakaya mapema ya 1950s ndipo akapata wazo la mikahawa ya kupika vyakula vya kupikwa haraka(mfano:vibanzi,kaukau na baga) iliwafikia wakurugenzi wa J. Lyons and Co. Lyons wakasajilisha jina hilo kwa matumizi nchini Uingereza na mwaka wa 1954 "Wimpy Bar" ya kwanza ilianzishwa katika Nyumba ya Lyons Corner, Coventry Street,London. Hapo mwanzoni, mikahawa hii ilikuwa sehemu ndogo ya mikahawa ya kawaida ya Corner House lakini ufanisi wa sehemu hizo ilifanya mikahawa tofauti ya Wimpy kuanzishwa ikiandaa vyakula vya aina ya baga pekee yake. Ilipofika miaka ya 1970,biashara ilikuwa imepanuliwa hadi ikawa na mikahawa elfu katika nchi 23.

neg:
Nani
Nani husherehekea mabao yake kwa "mfu" au, kwa Kiingereza, "mruko ya kifo", sawa na ule wa Obafemi Martins na Lomana LuaLua. Njia hii ya kusheherekea, asili yake ni nyumbani anakotoka Nani katika "capoeira" , ambayo alikuwa anaifanyia mazoezi kama mtoto. Kwa muda, iliripotiwa kwamba meneja wa Manchester United, Alex Ferguson, alikuwa amempiga marufuku Nani kutosherehekea bao namna hiyo, kuogopea usalama wake, ingawa kamwe hii haikuungwa mkono na maneno yoyote ya moja kwa moja kutoka kwa Ferguson au Nani. Licha ya walidhani marufuku, Nani imeendelea kuadhimisha katika namna hii.

neg:
Phoenix Suns
Phoenix Suns ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Phoenix, Arizona. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Steve Nash.

neg:
Mapinduzi ya Viwandani
Jambo lingine muhimu lilikuwa uvumbuzi wa kokoto mnamo mwaka wa 1756 (iliyoundwa kwa kutumia Chokaa ya kujenga iliyofinyiliwa) na mhandisi Mwingereza John Smeaton, ambayo ilikuwa imepotea kwa muda wa karne 13.

neg:
Jua Cali
Alikuwa mwanafunzi katika shule ya msingi ya Ainsworth darasa la 1 hadi la 6 shule ya vijana ya Shepherds,
Buruburu darasa la 6 hadi la 8; shule ya upili ya Jamuhuri na kisha Taasisi ya mafunzo ya viwandani ya Kenya Christian ###K#C#I#T#I Eastleigh## alikotunukiwa shahada ya ##diploma## ya teknologia ya mazulio# Katika hiyo taasisi, alishiriki katika mchezo wa ##mpira wa vikapu##, akiwa na matumaini ya kujiunga na timu ya kitaifa ya mpira wa vikapu ya ##Kenya### Hakuwahi kuweza kujiunga na hiyo timu, akisingizia urefu# Alianza mambo ya muziki kwa kujiunga na bendi ya ‘Sita Futi’ akiwa kama mwimbaji# Sita Futi ilisambaratika tu mara ilipoanzishwa, wengi wakizielekeza talanta zao za muziki kwingineko# Calif Records ilianza wakati Jua Cali na rafikiye wa utotoni ##Clemo## walipoungana na kubuni alama ya kipekee ya kurekodi , huku ikitia fora na kujulikana katika nyanja zote za muziki wa ##Afrika Mashariki### Wasanii wa Calif Records walikuwa mstari wa mbele katika orodha ya muziki na usanii# Calif Records pia ilibuni mtindo wa muziki wa ##Genge### Jua Cali humtaja kakake Chris na mamaye mzazi kama watu waliomtia moyo maishani#

neg:
Kevin Prince Boateng
Kevin-Prince Boateng (hutamkwa [ˈkɛvɪn pʁɪns bo.aˈtɛŋ]; amezaliwa 6 Machi 1987 na wazazi wa mataifa tofauti: baba Mghana mama Mjerumani. Ni bingwa wa mpira wa miguu ambaye kwa sasa anachezea timu ya Eintracht Frankfurt.

neg:
Iker Casillas
Iker Casillas Fernández(alizaliwa 20 Mei 1981) ni mchezaji kutoka Hispania anayecheza kwenye klabu ya FC Porto na timu ya taifa ya Hispania kama golikipa.
Cassilas anajulikana kama golikipa mwenye mafanikio makubwa kwa muda wote katika soka.Casillas alianza kucheza mpira mwaka 1999 katika timu ya wadogo ya Real Madrid.
Akiwa Madid Casillas alipata mafanikio mengi ikiwemo kuchukua kombe la UEFA mara tatu na kuchukua kombe la LA LIGA.
Katika timu ya taifa Casillas amefanikiwa kuiwezesha kuchukua kombe la Dunia mwaka 2010 nchini Afrika kusini walipocheza fainali na timu ya taifa ya Uholanzi.
Kwenye mafanikio yake amewahi kushinda tuzo ya golikipa bora wa dunia nyuma yake akiwa Buffon wa Italia mwaka 2010.

neg:
Mpira wa miguu
Mataifa mengine mengi yalianzisha Mashirikisho ya Kandanda kufikia 1904 wakati Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) lilipoanzishwa. Tangu hapo, kandanda ya kimataifa imekuwa ikikua licha ya vikwazo mbalimbali.

neg:
Franco Luambo Makiadi
François Luambo Luanzo Makiadi (6 Julai 1938 – 12 Oktoba 1989) alikuwa mtu mashuhuri wa karne ya ishirini katika muziki wa Kikongo na muziki wa Afrika kwa ujumla. Hasa huitwa Franco Luambo au, kifupi, Franco.Alijulikana sana kwa uwezo wake wa kuumiliki muziki wa rumba. Alipewa jina la utani kama "Mchawi wa Gitaa" hasa kwa juhudi zake ya upigaji wa gitaa. Akiwa kama mwanzilishi wa bendi ya muziki wa jazz OK Jazz, huhesabiwa kama moja kati ya waanzilishi muziki wa Kikongo wa kisasa.

neg:
Robert Baden-Powell
Robert Baden-Powell (pia: Baron Baden-Powell, Luteni Mkuu Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, OM, GCMG, GCVO, KCB, DL; 22 Februari 1857 - 8 Januari 1941) alikuwa afisa wa jeshi la Uingereza na mwandishi wa kitabu cha skauti wa kiume, ambaye alikuwa msukumo wa mtapakao wa skauti,alikuwa mwanzilishi na Mkunga Mkuu wa kwanza wa Chama cha skauti ya wavulana na mwanzilishi wa Viongozi wa Vijana.

neg:
Pelé
Pelé alikulia katika hali ya umaskini huko Bauru kwenye mji wa Paulo.Alijikusanyia fedha kidogo alipofanya kazi kwenye duka la chai.Alfundishwa kucheza mpira wa miguu na baba yake lakini hakuweza mara acheze na soksi iliyojazwa na magazeti au magada ya mapera huku akifunga na kamba.Amechezea klabu nyingi za vijana kama "Sete de Setembro", "Canto do Rio", "São Paulinho", na "Amériquinha". Pelé aliisaidia "Bauru Athletic Club" klabu ya vijana (ikifundishwa na Waldemar de Brito) kushinda mataji mawili ya mashindano ya klabu za vijana za São Paulo.Pelé alishindana mashindano ya mpira wa miguu ya ndani ya chumba ambapo aliisaidia timu yake ya Bauru.

neg:
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell (3 Machi 1847 – 2 Agosti 1922) alikuwa kati ya wagunduzi wa mawasiliano ya simu. Alizaliwa katika mji wa Edinburgh nchini Uskoti lakini baadaye alihamia nchi za Kanada na Marekani. Baba yake alikuwa mwalimu wa watoto wenye matatizo ya kusikia na kuongea. Alifanikiwa katika jaribio lake la kwanza mwaka 1876.

neg:
Michael Jordan
Jordan ilicheza misimu 15 katika NBA akiwa Chicago Bulls na Washington Wizards. Historia yake kwenye tovuti ya NBA inasema: "Kwa kulazimisha, Michael Jordan ni mchezaji mkubwa wa mpira wa kikapu kwa wakati wote".

neg:
Violet Barasa
Violet Awindi Barasa (alizaliwa 21 Juni 1975, katika kijiji cha Sikhendu , Wilaya ya Bungoma, nchini Kenya na alifariki 12 Februari 2007, Webuye) alikuwa mchezaji wa voliboli wa Kenya. Jina lake la kiasili pia huandikwa Baraza .
Alikuwa nahodha wa muda mrefu wa timu ya wanawake ya kitaifa ya voliboli ya Kenya. Baraza alishiriki akiwa kwenye yimu ya Kenya katika michezo ya olimpiki ya 2000 na 2004 , mara tatu kwenye Kombe la Dunia la Voliboli na kwenye mapambano kadhaa ya bara Afrika. .
Alikuwa miongono mwa Wakenya wachache kucheza voliboli ya kulipwa katika nchi za ng'ambo, akichezea kilabu cha Al-Ahly nchini Misri, Vileo na Unic-Romania nchini Romania, Panellinios nchini Ugiriki na Chuo Kikuu cha Dicle nchini Uturuki .
Alifariki mnamo Februari 2007 katika Hospitali ya Wilaya ya Webuye na sababu za kifo chake hazikuwekwa wazi. Wakati wa kifo chake, alikuwa bado mchazaji wa kawaida na kilabu cha voliboli cha Kenya Commercial Bank ,ingawa alikuwa amechujwa kwenye kikosi cha kitaifa.
Alikuwa ameoleka kwa Kenneth G. Kimani, aliyezaliwa katika kata ndogo ya t Karatun, kata ya Ndarugu ,wilaya ya Kiambu , taarafa ya Gatundu katika Mkoa wa Kati. Alisomea shule ya msingi ya Ndarugu na kisha kijiunga na shule ya upili ya Muhoho, na kisha baadaye kujiunga na Chuo kikuu cha Jomo Kenyatta ,Juja.
Ken kama mkewe, alikuwa miongoni mwa Wakenya wachache kucheza voliboli ya kulipwa katika mataifa ya ng'mbo ,akichezea Panellinios nchini Ugiriki Chuo Kikuu cha Dicle nchini Uturuki .
Kenneth na Awindi hawakuwa na mtoto.
Ken sasa ndiye msimamamizi wa GTN (Gospel Television Network)

neg:
New Orleans Pelicans
New Orleans Pelicans ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini New Orleans, Louisiana. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Chris Paul.

neg:
Fidla
Kadiri fidla ilivyopendwa, idadi ya wapiga fidla iliongezeka pamoja na mahitaji ya idadi kubwa ya ala. Kwa hiyo fidla za bei nafuu zilitengenezwa katika viwanda vidogo. Mwaka 1888 kiwanda cha kwanza cha fidla kilianzishwa nchini Japani.

neg:
Golden State Warriors
Golden State Warriors ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Oakland, California. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Corey Maggette.

neg:
Kobe Bryant
Kobe Bean Bryant (alizaliwa 23 Agosti 1978) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa zamani wa Marekani.

neg:
Vuvuzela
vuvuzela ilianza kutambulikana kimataifa wakati wa kuendesha hadi 2009 Kombe la Dunia la FIFA Confederations na mwaka 2010 katika kombe la dunia la FIFA yote mwenyeji wake akiwa Afrika Kusini. shirika linalotawala kandanda duniani FIFA, lilitaka kupiga marufuku matumizi ya vuvuzela wakati wa Kombe la Dunia 2010 kwa sababu ya wasiwasi kwamba wahuni wanaweza kutumia kifaa hicho kama chombo cha silaha na kwamba biashara zingeweza matangazo ya vuvuzela. Hata hivyo South African Football Association (SAFA) lilifanya uwasilishaji kwamba vuvuzela ilikuwa muhimu kwa kandanda Afrika Kusini kwa uzoefu, na FIFA aliamua mwezi Julai 2008 kutoa. Vuvuzela zilikubaliwa wakati wa mechi za kombe la Confederations 2009 na zinatarajiwa kuruhusiw saa World Cup 2010 Afrika ya Kusini.

neg:
Indiana Pacers
Indiana Pacers ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Indianapolis, Indiana. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Mike Dunleavy.

neg:
Injini ya mvuke
Injini za kwanza za mvuke zilitengenezwa kwa kuendesha pampu za kuvuta maji kwenye migodi ya makaa huko Uingereza. Kuanzia miaka ya 1780 mafundi waliongeza gia na fitokombo na hivyo injini ya mvuke ilitumiwa hata viwandani kuendesha mashine mbalimbali zilizowahi kutumia awali nguvu ya wanadamu au ya wanyama. Mhandisi James Watt anakumbukwa kwa uboreshaji wa injini za kwanza.