 NA BENSON MATHEKA INGAWA serikali inahimiza utengenezaji wa bidhaa humu nchini, hatua ya Waziri wa Biashara, Moses Kuria kuzindua mitambo ya kupima mafuta ya kupikia iliyotengenezewa Indonesia wakati ambao Rais William Ruto anahimiza utengenezaji wa bidhaa humu nchini inaibua maswali mengi. Hii ni sababu mojawapo inayofanya sera za serikali ya Kenya Kwanza kuonekana ni za kuzidisha umaskini miongoni mwa raia huku zikiathiri mapato yao na kutovutia wawekezaji ambao ni muhimu kwa kubuni nafasi za ajira na kukuza utajiri. Wanauchumi wanataja sera za ushuru za serikali ya Kenya kama zinazofukuza wawekezaji na kupunguza nafasi za ajira na kutumbukiza wengi katika umaskini. Mashini hiyo ya mafuta ya kupikia na uagizaji wa mafuta yenyewe kutoka nje ya nchi, ni tishio kwa kampuni za kutengeneza mafuta hayo nchini ambazo zimeajiri maelfu ya Wakenya. Haya yanajiri huku ikibainika kwamba mtambo wa aina hiyo unauzwa kwa Sh185,000 hii ikiwa bei ya juu sana kwa mwananchi wa kawaida. Mitambo kama hiyo na iliyotengenezwa humu nchini inaweza ikapatikana hata kwa bei ya kati Sh30,000 na Sh80,000. Serikali pia imefungua milango ya kuagiza sukari kutoka nje ya nchi badala ya mikakati ya kufufua viwanda vya humu nchini vinavyotegemewa na maelfu ya wakulima wa miwa hasa maeneo ya Magharibi na Nyanza. Hali ni sawa na hiyo kwa wakulima wa kahawa ambao sera za serikali zimewafanya kupata bei ya chini ya zao hilo katika kipindi cha miaka mingi. Mnada wa kuuza kahawa wa Nairobi ulifunguliwa wiki hii baada ya kufungwa kwa muda ili serikali itekeleza mageuzi katika sekta hiyo. Wafanyabiashara wanaoagiza bidhaa kutoka nje ya nchi hasa China wamelalamikia sera ya serikali ya kutoza ushuru kila bidhaa, tofauti na zamani ambapo walilipia ushuru shehena za bidhaa kwa pamoja. Hii, pamoja na ushuru wa ziada wa thamani na gharama ya kusafirisha bidhaa hadi masokoni imewafanya kupata hasara na kuachisha kazi wafanyakazi. “Nilikuwa na wafanyakazi 12 lakini sasa nimebaki na wanne tu kwa kuwa biashara imeharibika,” asema mfanyabiashara mmoja ambaye kwa miaka mitano alikuwa akiagiza bidhaa kutoka China. Anasema wawekezaji wengi wa humu nchini na wa kigeni wanalazimika kuwafuta kazi wafanyakazi kutokana na sera za ushuru za serikali. Sera hizo zinawalazimisha kulipia wafanyakazi wao ushuru na ada mbalimbali. Mfanyabiashara huyo aliyeomba tusitaje jina lake akihofia kudhulumiwa, anataja ushuru wa nyumba ambao serikali imeanzisha na VAT kwa bei za mafuta. Wawekezaji wa kigeni wamekuwa wakihama Kenya wakilaumu serikali kwa kushindwa kudhibiti mfumuko wa bei na mazingira ya kisiasa yasiyofaa kwa biashara zao. Viongozi wa Serikali akiwemo Rais William Ruto na naibu wake Rigathi Gachagua wamekuwa wakizunguka kote nchini wakizungumza siasa huku wakilumbana na upinzani ambao umekuwa ukiitisha maandamano yanayovuruga mazingira ya uwekezaji. Aidha, wawekezaji hao wanataja kushuka kwa thamani ya Shilingi, gharama ya juu ya kuendesha biashara kama vile ada za juu za umeme, na riba ya juu kwa mikopo kama sababu zinazozuia Wakenya wanaotaka kujiendeleza kimaisha. “Watu wengi waliokuwa na mikopo wameshindwa kuilipa kwa kuwa mapato yamepungua na biashara hazina faida, mali ya wengi wao imepigwa mnada na kuwaacha maskini,” asema mwanauchumi Ivy Wambui. Anasema japo serikali inatoa mikopo kupitia Hazina ya Hustler, kiwango kinachotolewa hakiwezi kuangamiza umaskini. “ Mipango ya serikali kama vile Hazina ya Mahasla na ajira kupitia nyumba za bei nafuu sio endelevu. Mikopo ya Sh500 haiwezi kufanya mtu kubuni nafasi ya ajira kama mwekezaji anayekopa Sh20 milioni kupanua kampuni yake,” akasema. “Kinachohitajika ni mazingira ya kuvutia wawekezaji wa kibinafsi ambao tunaona wakiondoka au kuepuka Kenya kwa sababu ya kulimbikiziwa ushuru,” asema. Rais William Ruto amekuwa akisisitiza kuwa lengo la Ushuru wa Nyumba ni kuwapa vijana wa Kenya ajira. UFUKARA Kulingana na takwimu za Wizara ya Fedha mnamo Juni 2023, Wakenya milioni 19.1 wanaishi kwa umaskini mkubwa huku shirika la taifa la takwimu (KNBS), likisema kiwango cha umaskini nchini kilikuwa asilimia 38.6 mwaka wa 2021. Shirikisho la Waajiri Kenya (FKE) lilionya kuwa sera za ushuru za serikali zitafanya maelfu ya Wakenya kupoteza ajira. Mkurugenzi Mkuu wa FKE, Jacqueline Mugo alisema wawekezaji watalemewa na zigo la ushuru. “Wanachama wetu wanalalamika ushuru mpya (wa nyumba nafuu) unaowaongezea mzigo baada ya kutekeleza aina nyingine za ushuru,” Bi Mugo alisema kuhusu Sheria ya Fedha 2023. You can share this post!  Be our fan Follow us Join us Subscribe our newsletter to stay updated © Copryright 2023 Taifa Leo. All Rights Reserved  