 NA WAANDISHI WETU WAKENYA watalazimika kukaza mshipi yao hata zaidi huku serikali ikitarajiwa kuanzisha aina mpya za ushuru na kuongeza idadi ya wanaotozwa kwa wakati huu ikilenga kukusanya angalau Sh650 bilioni kutoka sekta tofauti za uchumi.  Na serikali za kaunti zinaonekana kuiga Serikali ya Kitaifa kwa kuongeza ushuru zinaotoza wafanyabiashara kwa kiwango kikubwa na kuanzisha aina mpya, hatua ambayo inatarajiwa kuongezea raia mzigo wa gharama ya maisha. Wizara ya Fedha imetangaza mipango ya kuoanisha ushuru wa ziada wa thamani (VAT) na wa mataifa mengine ya Jumuiya ya Afrika Mashariki ambazo kwa wakati huu zinatoza asilimia 18. Kwa wakati huu, Wakenya wanalipa VAT ya asilimia 16 kwa bidhaa, zikiwemo za mafuta. “Kwa wakati huu, VAT nchini Kenya ndiyo ya chini miongoni mwa wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki. Soko la Pamoja la Afrika Mashariki linahitaji kuoanishwa kwa ushuru. Kwa minajili hii, serikali itachunguza upya viwango vya VAT,” Wizara ya Fedha inasema katika stakabadhi inayoonyesha jinsi Wakenya watakavyotozwa ushuru katika miaka minne ijayo. Kuongezwa kwa VAT kwa mafuta kutoka asilimia 8 hadi 16 kulisababisha bei za petroli, dizeli na mafuta taa kupanda kwa kiwango kikubwa na zinatarajiwa kupanda zaidi leo Alhamisi serikali itakapotangaza bei mpya zitakazotumika kwa mwezi mmoja ujao. Kupanda kwa VAT kutafanya bei za bidhaa na huduma kupanda na kuumiza zaidi raia wanaobeba mzigo mzito wa ushuru ukiwemo wa nyumba ambao ulianza kutumika Julai mwaka huu. Serikali za kaunti nazo hazijaachwa nyuma huku zikiongeza ushuru zikilenga kukusanya mapato zaidi. Katika kaunti ya Nairobi, serikali ya Gavana Johnson Sakaja sasa inawalenga wahubiri wanaoendeleza injili katika bustani za umma jijini katika Mswada wa Fedha 2023. Wahubiri hao watalazimika kulipa Sh1,000 kwa siku kuhubiri katika bustani za umma. Baadhi ya wahubiri hao wamekuwa wakihubiri katika maeneo wazi kama vile Uhuru Park na Aga Khan Walk, hasa wakati wa mchana. Kulingana na mswada huo mpya unaolenga kuongeza ukusanyaji wa mapato jijini Nairobi, wale wanaohubiri katika bustani ya Jeevanjee ndio watakaolipa Sh500 kwa siku. Nao wale wanaohubiri katika bustani nyingine zote jijini watalipa kiwango cha Sh1,000 kwa siku. Wahubiri kadhaa wamekuwa wakieneza injili katika kumbi mbalimbali jijini baada ya Uhuru Park na Central Park kufungwa kwa ukarabati chini ya Shirika la Kusimamia Huduma za Nairobi (NMS). Kando na hayo, wale watakaofanya mikutano ya kidini na mikutano mingine katika uwanja wa Kamukunji sasa watalipa Sh20,000 kwa siku. Wengine wanaolengwa katika mpango huo ni wanasiasa wanaofanya mikutano katika viwanja maarufu vya Kamukunji ambao watahitajika kulipa Sh100,000 kwa siku. Kadhalika, wasanii ambao watatumia bustani ya Uhuru Park iliyokarabatiwa hivi majuzi kurekodi video za kibiashara watalipa Sh10,000. Serikali ya Sakaja pia inalenga wamiliki wa matatu, na teksi na maduka ya rejareja kwa kuongeza ushuru marudufu, hatua ambayo itafanya nauli na bidhaa kupanda. Wafanyabiashara katika kaunti za Homa Bay, Kisumu na Siaya nao wanalengwa zaidi na nyongeza za ushuru zilizoko kwenye bajeti za kaunti za mwaka wa kifedha 2023/24. Kaunti hizo zinadai nyongeza hizo zinalenga kuziongezea mapato ya kufadhili shughuli za utoaji huduma na utekelezaji wa miradi ya maendeleo. Katika kaunti ya Kisumu, kaunti ndogo za mashambani ndizo zitabebeshwa mizigo mizito ya ushuru baada ya serikali ya Gavana Anyang Nyong’o kuongeza viwango vya ushuru kwa hadi asilimia 100 kulingana na Mswada wa Fedha wa Kaunti wa Kisumu, 2023. Ikiwa mswada huo utapitishwa na Bunge la Kaunti ya Kisumu, maduka ya jumla (supermarkets), vyumba vya kulala (lojing’i) na biashara zingine zilizoko nje ya mji zitalipa marudufu ya ada zinazolipa sasa kwa ukaguzi wa kiafya. Kaunti ndogo zitakazoathirika zaidi ni; Nyando, Nyakach, Seme, Muhoroni, Kisumu Mashariki na Kisumu Magharibi. Ili jengo la kibiashara liidhinishwe kwa matumizi, mmiliki atahitajika kulipa Sh2,000 zaidi, baada ya ada hiyo kuongezwa kutoka Sh3,000 hadi Sh5,000. Wamiliki wa biashara za chakula nao wamepandishiwa ada hiyo kutoka Sh5,000 iliyowekwa mwaka 2022 hadi Sh10,000. Ada ya ukaguzi wa wale wanaomiliki vyumba vya kulala pia imeongezwa kwa asilimia 100 kutoka Sh2,000 hadi Sh4,000. Katika kaunti ya Homa Bay, wafanyabiashara wanabebeshwa mzigo wa Sh1 bilioni kila mwaka na serikali ya Gavana Gladys Wanga. Kulingana na Mswada wa Fedha, 2023 wamiliki wa maduka wenye angalau wafanyakazi 100 na zaidi mjini Homa Bay watahitajika kulipa Sh300, 000 ili kupata leseni ya biashara. Katika kaunti ya Siaya, wahudumu wa bodaboda ambayo hawajakuwa wakilipa ushuru sasa wataanza kuulipa katika mwaka wa kifedha za 2023/2024. Nao wenye magari ambao pia hawajakuwa wakilipa ada ya uegeshaji wataanza kulipa ada hiyo ikiwa Bunge la Kaunti ya Siaya litapitisha Mswada wa Fedha wa Kaunti ya Siaya, 2023. PETER MBURU, BENSON MATHEKA, CHARLES WASONGA, WINNIE ONYANDO, RUSHDIE OUDIA Na KASSIM ADINASI You can share this post!  Be our fan Follow us Join us Subscribe our newsletter to stay updated © Copryright 2023 Taifa Leo. All Rights Reserved  