 NA RICHARD MUNGUTI HATIMA ya Sheria ya Fedha ya 2023 itajulikana baada ya siku 72 majaji watatu watakapoamua ikiwa itaharamishwa au la. Na wakati huo huo, Meneja Mkurugenzi wa Mamlaka ya Kudhibiti Bei za Kawi na Mafuta (EPRA) Daniel Kiptoo, atahukumiwa kwa kukaidi agizo la mahakama na kuongeza bei ya mafuta ya petroli mnamo Julai 1, 2023. Majaji David Majanja, Christine Meoli na Lawrence Mugambi walitenga Novemba 24, 2023, siku ya kuamua ikiwa mahakama itaharamisha Sheria ya Fedha ya 2023. Seneta wa Busia Okiya Omtatah pamoja na walalamishi wengine 11 wameiomba Mahakama Kuu ifutilie mbali sheria hiyo wakidai inakinzana na Katiba. Bw Omtatah aliwaeleza majaji hao Bunge lilikosa kupitisha sheria hiyo kabla ya sehemu 22 kati ya 84 kuchangiwa maoni na wananchi. “Sheria hii ya Fedha 2023 iko na kasoro. Wakenya wanatozwa ushuru kimakosa.Ipigwe marufuku,” Bw Omtatah aliwasihi majaji hao watatu. Mawakili Dkt Otiende Amolo, Daniel Maanzo, Jotham Arwa, Ochieng Odinga na wanaharakati sita waliomba majaji hao wawaokoe Wakenya dhidi ya kunyanyaswa na kuteswa na Serikali ya Kenya Kwanza inayoongozwa na Rais William Ruto, wakisema inawatoza kodi kwa nguvu. Wanaomba kuharamisha kwa sheria hiyo. Katika mawasilisho yao, walalamishi hao wameeleza kinagaubanga jinsi sehemu 22 za sheria hiyo ya fedha zilivyopenyezwa wakati wa kusomwa kwa mswada huo wa fedha mara ya tatu mnamo Juni 2023. Lakini serikali ilitetea sheria hiyo ikisema haikukaidi sheria yoyote ilipopotisha mswada wa fedha. Serikali ilisema imeruhusiwa kisheria kuwatoza kodi wananchi. Katika tetezi zake Omtatah ameirarua Sheria ya Fedha 2023 kwa kuanika wazi sehemu 22 za sheria hiyo zilizopenyezwa na kupitishwa na Bunge kabla ya kujadiliwa na umma huku Serikali ikiutetea na kuomba kesi 12 zinazoipinga zitupiliwe mbali. Bw Omutatah aliwaomba majaji David Majanja, Christine Meoli na Lawrence Mugambi waharamishe sheria hiyo na kuwaokoa Wakenya. Akifafanua sehemu baada ya nyingine, Bw Omtatah alisema “bunge lilikosea kuwabebesha Wakenya mzigo wa kugharimia bajeti ya Sh3.6 trilioni kwa njia ya ujanja na ukora.” Alisema mswada wa bajeti hiyo haikupelekwa katika Bunge la Seneti kupata uungwaji mkono kabla ya kupitishwa na bunge la kitaifa. Seneta huyo alisema Wakenya watatozwa Sh211 bilioni kinyume cha sheria. Mwanasiasa huyo alifichua sehemu 22 kati ya sehemu 84 za sheria ya fedha 2023 hazikujadiliwa na uuma kutoa maoni yao. “Ikiwa sehemu 22 zilipenyezwa wakati wa kusomwa kwa mara ya tatu kwa mswada wa fedha bungeni, basi sheria yote iko na kasoro,iharamishwe,” Bw Omtatah alifafanua huku akiwasihi majaji hao “wawaokoe Wakenya.” Omtatah alisema kutokana na makosa hayo ya bunge sasa wakenya watalazimika kuchanga Sh1.2trilioni za kulipia madeni ambayo yangeepukwa. Alisema sasa imebidi Waziri wa Fedha akope pesa kugharimia bajeti hiyo ya Sh3.6 trilioni. Seneta huyo alisema ufisadi mwingi umesheheni katika Sheria ya Fedha 2023 kutokana na ujanja wa kuingizwa kwa sehemu 22 kati ya 84 za sheria hiyo ya kuinua fedha za kuendesha shughuli za Serikali ya Rais William Ruto. Majaji Majanja, Meoli na Mugambi walielezwa sheria hiyo haikupelekwa mbele ya Bunge la Seneti kujadiliwa na kupata uungwaji mkono. “Sheria hii ya Fedha 2023 ilipotea njia tangu mwanzo kwa vile haikupataa uungwaji mkono na bunge la Seneti. Maspika Moses Wetang’ula na Amason Kingi (wa Seneti) walikubaliana isipelekwe kuungwa mkono na maseneta kwa madai haihusiani na serikali za kaunti,” Omtatah alichacha. Alisema makubaliano ya Wetang’ula na Kingi ni yao tu lakini kisheria “hayatambulikani.” Alisema ikiwa sheria imeweka utaratibu fulani ufuatwe na haukufuatwa wakati wa kutungwa na kupitishwa kwa sheria hiyo, “basi hiyo sio sheria na haipasi kuzingatiwa.” Bw Omutatah alisema Wakenya wanatozwa kodi ya nyumba ya asili mia tatu kimakosa. Alisema inadhibitiwa na wizara ya nyumba badala ya shirika la kitaifa la nyumba (NHC). Alisema agizo la waziri wa ujenzi pesa za nyumba zipokewe na mamlaka ya ushuru nchini (KRA) imepotoka. Alisema nyumba ambazo zinapigiwa upatu zapasa kujengwa na kusimamiwa na Shirika la Kitaifa la Nyumba (NHC). Seneta huyo alisema Waziri wa Leba ndiye angelizindua suala la nyumba na wala sio Waziri wa Ujenzi, Barabara, Nyumba na Miundomsingi. “Pesa zinazotozwa wakenya kugharamia ujenzi wa nyumba za watu wa mapato ya chini zinapasa kushughulikiwa na NHC na wala sio Waziri wa Ujenzi,” alitetea Omtatah. Seneta huyo alisema bunge lilipitisha sheria hiyo kabla ya vipengee vya mswada huo wa fedha kusomwa mara ya tatu. “Baadhi ya sehemu 84 za sheria hii ya fedha zilijumuishwa kinyume cha sheria na sasa wakenya wanaumia kwa kutozwa kodi ambayo haikuidhinishwa,” alisema Omtatah huku akiomba majaji watatu wa mahakama kuu waharamishe sheria hiyo. Bw Omutatah alifafanua kwamba kodi ya nyumba, kodi ya ziada (VAT) na nyongeza ya bei za mafuta ya petroli zilizopitishwa na bunge zimechangia kuongezeka kwa gharama ya maisha. “Sheria ambayo imepitishwa kinyume na utaratibu uliowekwa haipasi kuruhusiwa itekelezwe kwa vile itawakandamiza wananchi,” alisema wakili Dkt Otiende Amolo. Bw Amolo, chama cha wanasheria nchini LSK kupitia rais wake Eric Theuri waliomba mahakama iharamishe sheria ya fedha 2023 wakisema utaratibu uliofuatwa kuipitisha haukubaliki. Ochieng Odinga anayewakilisha walalamishi 12 alisema “sheria iliyopitishwa kwa ujanja haipasi kuruhusiwa itekelezwe.” Lakini mawakili Prof Githu Muigai, Kiragu Kimani na Mahati Somane walitetea Sheria ya Fedha 2023 wakisema haina kasoro yoyote na kuharamishwa kwake kutazua mtafaruku wa kikatiba kwa vile serikali haitakuwa na pesa za kugharimia maendeleo na mishahara ya watumishi wa umma. You can share this post!  Be our fan Follow us Join us Subscribe our newsletter to stay updated © Copryright 2023 Taifa Leo. All Rights Reserved  