 NA COLLINS OMULO KWA takriban mwongo mmoja, barabara Kuu ya Thika Superhighway ilisifika kama kielelezo cha pekee cha safari ya Kenya tangu uhuru hadi sasa ambapo nchi inaelekea kujumuika na mataifa yaliyo katika uchumi wa kadri duniani. Barabara hiyo yenye urefu wa kilomita 50 iliyotajwa na aliyekuwa Rais Mwai Kibaki kama kiini cha fahari ya kitaifa ilipozinduliwa rasmi Novemba 2012, miaka mitatu baada ya kufunguliwa kwa mara ya kwanza, ilikuwa muundomsingi wa aina yake kuwahi kushuhudiwa nchini. Huku ikianzia jiji kuu la Nairobi na kupitia miji mbalimbali kabla ya kutawanyika viungani mwa Thika, barabara hiyo kuu ya kifahari yenye mikondo minne iliyogharimu Sh36 bilioni wakati huo, iliwakilisha ukuaji wa mtandao wa barabara nchini. Uhuru Kenyatta Punde si punde, historia ya miundomsingi iliyoachwa na Bw Kibaki ilizidiwa na bonge la mradi wa Nairobi Expressway, ulioanzishwa na mrithi wake, Rais Mstaafu Uhuru Kenyatta. Barabara ya Expressway yenye umbali wa kilomita 27.1, ambayo ni moja kati ya miradi tajika ya Uhuru, iliashiria hatua nyingine kuu katika ukuaji wa miundomsingi nchini Kenya, na kupiku kirahisi barabara kuu ya Thika Superhighway. Miradi hiyo miwili muhimu ni ishara ya safari ambayo Kenya imesafiri huku ikiendelea kuboresha miundomsingi katika kipindi cha miaka 60 tangu ilipopata uhuru. Kuanzia kwa barabara kuu yenye kilomita 17.7 ya Dongo Kundu jijini Mombasa hadi barabara ya Nuno-Modogashe yenye kilomita 135 Kaskazini, msambao wa barabara nchini umekuwa pakubwa. Waziri wa Barabara na Uchukuzi Kipchumba Murkomen alisema tangu uhuru, jumla ya kilomita 21,556 za barabara za lami zimekamilishwa nchini huku kitaifa kukiwa na jumla ya kilomita 458 kwa kila kaunti 47. Kwa kiasi kikubwa, uboreshaji wa barabara kote nchini hasa unatokana na ari ya Kenyatta ya kuanzisha miradi mikuu ya miundomsingi, hususan uwekezaji katika upanuzi wa msambao wa barabara nchini. Kati ya 2013 na 2022, serikali ya Jubilee ilitumia kitita cha Sh1.44 trilioni katika ujenzi na ukarabati wa barabara huku ikijenga jumla ya kilomita 11,000 za barabara kuu mpya. Hii ilikuwa takriban mara sita zaidi ya kiasi ambacho serikali iliyoitangulia ilijenga katika miaka 10 ilipokuwa mamlakani kati ya 2002 na 2012. Hatua nyingine kuu katika msambao wa barabara nchini ni mradi unaoendelea wa kujenga Mkondo wa Usafiri baina ya Bandari ya Lamu, Sudan Kusini na Ethiopia (Lapsset) utakaounganisha Kenya na Ethiopia, Uganda na Sudan Kusini. Mradi huo wa Sh25 bilioni ambao ndio mkuu zaidi kuwahi kushuhudiwa Afrika Mashariki unajumuisha miradi saba muhimu ikiwemo kitengo cha barabara kuu za kimaeneo kutoka Lamu hadi Isiolo, Isiolo hadi Juba (Sudan Kusini), Isiolo hadi Addis Ababa (Ethiopia), na Lamu hadi Garsen (Kenya). Rironi-Mau Summit Aidha, kuna barabara kuu ya umbali wa kilomita 175 ya Rironi-Mau Summit inayotazamiwa kupiku Nairobi Expressway, ambayo itawahudumia moja kwa moja wanajamii wapatao milioni sita na wengine milioni 19 wanaoishi Kaunti ya Nakuru na kwingineko. Barabara Kuu ya Rironi-Nakuru-Mau Summit ambayo ni sehemu ya Mkondo wa Kaskazini, inapitia Kaunti za Kiambu na Nakuru na ilikuwa imepangiwa kuboreshwa kwa gharama ya Sh160 bilioni. Kama ithibati ya kiasi kikubwa cha uwekezaji kwenye barabara na utawala uliopita, Rais William Ruto alisema katika mahojiano ya hivi majuzi, kuwa alipata muafaka wa Sh900 bilioni kwa miradi ya miundomsingi, uliowekwa na serikali ya awali. Hata hivyo, serikali ya Ruto imepunguza kiasi hicho kilichoafikiwa kwa karibu robo au Sh220 bilioni na katika mchakato huo kukatiza ujenzi wa kilomita 1,089 za barabara pamoja na kusitisha ukarabati na ustawishaji wa kilomita 2,304 katika bajeti inayotumika sasa. “Nilipochukua hatamu, nilipata tulikuwa na muafaka wa Sh900 bilioni kwa barabara. Nimejaribu kujadiliana na mashirika mbalimbali kudhibiti muafaka huo na tumeweza kuupunguza hadi Sh680 bilioni,” alisema Dkt Ruto. Wakati uo huo, uwekezaji kwa kiasi kikubwa katika ujenzi wa barabara na serikali mbili zilizopita umechochea ukuaji wa uchumi katika maeneo husika. Akihutubu kutoka Uingereza kuadhimisha miaka 59 ya Uhuru, Bw Kenyatta alisema, “Miundomsingi ina namna ya kugeuza vinamasi kuwa miji, maeneo yaliyoachwa ovyo kuwa mali ya thamani kuu na vituo vya kibiashara vijijini kuwa majengo makuu ya kibiashara mijini. Pasipo miundomsingi, hapana namna ya kufanikisha uwezekano mpya.” Nairobi Expressway Rais huyo mstaafu hakukosea kuhusu shughuli tele za kiuchumi ambazo zimeshuhudiwa kwenye miradi iliyochipuka kwenye barabara hizo na kuwezesha kuunda nafasi za ajira na kuimarisha uchumi. Magari milioni 10 yamepitia barabara ya Nairobi Expressway, miezi sita tangu ilipozinduliwa rasmi mwaka uliopita. Waendeshaji magari hulipa kati ya Sh120 na Sh1,800 kwenye kituo cha kutoka cha Expressway kulingana na ukubwa wa gari na masafa ya usafiri. Mkurugenzi wa Moja Expressway, Steve Zhao, alisema, kwa jumla, takriban magari 50,000 hutumia kituo cha kulipia ada hiyo kila siku, mara tano zaidi, tangu kilipofunguliwa kwa majaribio ya umma mnamo Mei 14 mwaka jana. Aidha, serikali imetenga miaka mitano kuboresha na kuongeza msambao wa barabara katika kaunti 14 zilizotengwa ili zifikie maeneo mengine nchini kwa madhumuni ya kufaulisha maendeleo ya kaunti hizo. Kaunti hizo ni pamoja na Turkana, Lamu, Mandera,Wajir, Marsabit, Samburu, Pokot Magharibi, Tana River, Narok, Kwale, Garissa, Kilifi, Taita Taveta na Isiolo. You can share this post!  Be our fan Follow us Join us Subscribe our newsletter to stay updated © Copryright 2023 Taifa Leo. All Rights Reserved  