 NA BRIAN OCHARO MAHAKAMA ya Rufaa (CoA) mnamo Ijumaa imefutilia mbali fidia ya Sh1.3 bilioni ambazo waathiriwa wa sumu ya madini aina ya lead katika eneo la Owino Uhuru walituzwa na Mahakama ya Mazingira na Mashamba mwaka 2020. Kupitia hukumu ya kurasa 87, majaji Pauline Nyamweya , Stephen Kairu na Jessie Lessit walikubali ombi la serikali na kuweka kando fidia hiyo, ambayo waathiriwa walikuwa wametuzwa na mahakama ya kusuluhisha mizozo ya mazingira na mashamba. “Tumefutilia mbali uamuzi uliotolewa na mahakama ya mazingira na ardhi ya Mombasa ya kima cha Sh 1.3 bilioni kuwafidia waathirika,” inasema sehemu ya uamuzi wa majaji hao. Majaji hao wameelezea kuwa, kesi hiyo ya kuwafidia waathiriwa wa Owino Ohuru kwa sasa itasikilizwa upya mbele ya jaji mwingine kando na Jaji Ann Omollo aliyesikiliza kesi awali, katika mahakama ya mazingira na mashamba ya Mombasa. Kusikilizwa tena kwa kesi hiyo kutahusisha kukusanywa kwa ushahidi zaidi kuhusiana na kesi hiyo, pamoja na kukadiria madhara ya waathiriwa kutathmini fidia. Isitoshe itazingatia masuala yaliyoibuliwa na mahakama ya rufaa. Mkurugenzi mkuu wa shirika la Center for Justice Governance and Environmental Action (CJGEA) Bi Phylis Omido ambaye ameghadhabishwa na uamuzi wa mahakama ya rufaa,akieleza kuwa hatua ya kufutilia mbali fidia hiyo inalenga kumhujumu na kuwanyanayasa waathiriwa. Shirika hilo lilikuwa limeishtaki serikali na bodi zingine humu nchini kwa niaba yake na waathiriwa wa eneo hilo, katika kesi hiyo ambayo imechukua takriban miaka 7. Hii inamaanisha ni afueni kwa Halmashauri ya Kitaifa ya Mazingira (Nema) na Mamlaka ya Eneo la Uchakataji Mauzo ya Nje (EPZA) ambazo ndizo pande zilizokuwa zimekata rufaa dhidi ya fidia ambayo waathiriwa walituzwa na Mahakama ya Mazingira na Mashamba mnamo 2020 baada ya kubaini kuwa wakazi hao waliathirika kiafya kutokana na sumu hiyo. Uamuzi wa rufaa ya Nema na EPZA ulifaa kutolewa Desemba 2022 lakini ukaahirishwa hadi Februari 17, 2023 kabla tena kuahirishwa hadi leo Juni 23, 2023. Sasa ni pigo kubwa kwa takriban wakazi 5000 wa jamii ya Owino Uhuru, ambao sasa wanasubiri kitakachoamuliwa na Mahakama ya Mazingira na Mashamba ambayo CoA imeipa maagizo iangalie upya kesi hiyo. Wakazi hao walikuwa wakiwakilishwa na CJGEA. Katika ombi lao la mwisho kwa CoA, waathiriwa waliisihi mahakama hiyo kutojitenga na maamuzi ya mahakama ya mazingira na kuiadhibu serikali kwa uzembe ulioathiri maisha yao. Waliiomba korti kubaini kwamba mashirika ya serikali na makampuni ya kibinafsi ambayo walishtakiwa katika kesi hiyo yalipatikana yakitekeleza uchafuzi wa mazingira katika mitaa ya mabanda ambayo iliathiri afya zao. “Nyaraka zote zilizowasilishwa mahakamani zinathibitisha kwamba Nema iliruhusu kiwanda cha EPZ Metal Refinery kufanya kazi bila kupata leseni,” waliwasilisha kupitia kwa wakili wao. Kulingana na waathiriwa, Nema ilikuwa na taarifa kuhusu uchafuzi huo lakini ikapuuza kuchukua hatua hadi wakaazi wa mtaa huo walipoanza kukumbana na athari za uchafuzi wa mazingira uliokuwa ukifanyika eneo hilo. “Badala ya kuchunguza na kuadhibu kampuni hiyo, Nema iliipa leseni hata baada ya kubaini kampuni hiyo imekuwa ikichafua mazingira,” walisema. Walihitimisha kwa kudai kuwa mashirika hayo ya serikali ndio weliwezesha hatua za kampuni hizo kuchafua makazi yao kwa hivyo lazima wawajibike. Nema ilijitetea kuwa mwaka wa 2007, sekta ya kuyeyusha betri ilikuwa tasnia mpya nchini Kenya kwa hivyo ilikuwa muhimu kuwa na majaribio ya shughuli hiyo kufanyika. Iliendelea kusema kuwa haukuona chochote kibaya na hatua yake, na kuongeza kuwa kifungu cha 69(f) kinaiamuru kuweka mifumo ya ufuatiliaji wa mazingira na hivyo kuruhusu majaribio kufanywa. Waathiriwa hawakuwa tu wamelipwa fidia bali serikali pia iliamriwa kusafisha eneo lililoathiriwa au kulipa faini ya Sh700 milioni. Nema imepinga tuzo hii ikibaini kuwa CJGEA, ambayo ingedhibiti pesa hizo haina wajibu wa kikatiba au wa kisheria kuwajibikia fedha za umma. Nema imedai kuwa kama fedha hizo zitalipwa kutakuwa na suala la uwajibikaji kuhusu fedha za umma. “Tuzo ya Sh700 milioni haikutokana na hesabu yoyote na kwa hakika, wamepata nukuu ya Sh83 milioni kutoka kwa kampuni ya wataalamu iliyoko Canada kwa ajili ya usafishaji huo,” Nema iliwasilisha. EPZA ilijitenga na kesi hiyo ikibaini kuwa mamlaka ya kuamua kama mradi utakuwa na madhara kwa mazingira yako chini ya Nema. You can share this post!  Be our fan Follow us Join us Subscribe our newsletter to stay updated © Copryright 2023 Taifa Leo. All Rights Reserved  