 NA FARHIYA HUSSEIN BAADHI ya wakimbizi wanaoishi katika maeneo ya mijini nchini Kenya, wanatoa malalamishi kwamba vikwazo vikali vinavyowazuia kupata fursa za ajira, na hivyo kusababisha ugumu wa kukidhi mahitaji yao ya kila siku. Wanasema licha ya kukaa kwao kwa muda mrefu nchini, wanaendelea kukabiliana na maisha ya hatari. Wanakabiliana na vizuizi vingi ambavyo vinazuia uwezo wao wa kustawi na kujumuika kikamilifu katika jamii ya Kenya. Miaka 10 iliyopita Bw Razene Zarai alikimbilia nchini Kenya akiepuka mizozo ya kisiasa nchini mwake Eritrea. Katika miaka hiyo yote, Bw Zarai anasema hajawahi kukanyaga nje ya Kaunti ya Mombasa. “Si kwamba sitaki kusafiri, lakini ni kwa sababu ya vikwazo ambavyo mimi na familia yangu tunapaswa kupitia kwa hali yetu ya ukimbizi,” anaeleza Bw Zarai. Kwake, imekuwa vigumu kwa sababu wakati anasajiliwa rasmi kama mkimbizi nchini Kenya, hawezi kupata leseni ya udereva au kuendesha shughuli za benki. Bw Zarai anaishi nje ya kambi, kwa hivyo anaainishwa kama mkimbizi wa mjini. Yeye ni miongoni mwa wakimbizi 580,792 waliosajiliwa na wanaotafuta hifadhi wanaohifadhiwa nchini Kenya kufikia Februari 2023, kulingana na takwimu kutoka Idara ya Huduma kwa Wakimbizi. Ripoti hiyo inasema asilimia 12 ya watu wanatafuta hifadhi, huku asilimia 88 ya watu wakiwa wamesajiliwa rasmi kuwa wakimbizi. Asilimia 84 ya wakimbizi na wanaotafuta hifadhi wanaishi katika kambi, huku asilimia 16 iliyosalia wakiishi mijini. “Kitambulisho cha mkimbizi kinakusudiwa kusasishwa kila baada ya miaka mitano, lakini inaonekana hakina matumizi hata kidogo. Licha ya kuwa katika taifa kwa zaidi ya mwongo mmoja, hatuwezi kupata huduma zozote za serikali. Siwezi kufanya kazi au kushughulikia pesa,” Bw Zarai anadai. Kwao, ni hitaji la mara kwa mara la kuimaliza siku nzima nchini Kenya. Alipokuwa na umri wa miezi mitatu mwaka 1994, Bi Firdaus Ahmed alitoroka nchini Somalia. “Marafiki wangu wa utotoni na shuleni wameajiriwa. Kuwa katika hali hii ni kitu kibaya na ninahuzunika,” Bi Ahmed anasema. Wakimbizi hao walikuwa wakizungumza katika Hoteli ya Travelers Beach mjini Mombasa kama sehemu ya mazungumzo ya Tume ya Kitaifa ya Haki za Kibinadamu ya Kenya (KNCHR) inayoleta pamoja wakimbizi, jumuiya zinazowahifadhi na mashiriki ya kijamii yasiyokuwa ya kiserikali. Kesi yao ni sawa na ile ya Eugene Lubangi, ambaye alitoroka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) mnamo 1999. Lubangi anasema alipata bahati na kuolewa na Mkenya, na kwa pamoja walibarikiwa kupata watoto. “Licha ya kuwa nchini Kenya kwa miaka zaidi ya 20 na kuongeza, ninapata taabu kuomba vibali vya kufanya kazi ikiwemo leseni ya udereva,” anasema Lubangi. Wakimbizi wa mijini wanataja maisha yao kuwa magumu zaidi kwani hali ngumu huwalazimisha kutafuta kazi kulisha familia zao. Lubangi anaongeza: “Si kama tunaishi kwenye kambi na kila kitu kimetolewa kwa ajili yetu, na nilipokimbia vurugu katika nchi yangu, Mombasa haikuwa chaguo langu la kwanza. Ingawa hivyo, nilijipata Mombasa na kutokana na vikwazo vya kutembea, sikuweza kuhamia sehemu nyingine yoyote tangu wakati huo. Sijawahi kuenda kwenye kambi na sifahamu sehemu yoyote nje ya Mombasa.” Miongoni mwa hao wakimbizi kuna maprofesa, madaktari, na wahandisi ambao sasa wanalazimika kukaa nyumbani kwa sababu hawawezi kufanya kazi au kuendesha biashara ya aina yoyote nchini Kenya. Walitaja suala jingine kubwa wanaloshughulikia kuwa ni kunyanyaswa na baadhi ya polisi. “Nilipokuja katika nchi hii (Kenya) kutoka katika nchi yangu ya asili Somalia, nilikuwa na umri wa miaka miwili. Sikujua kwa nini tunahama; kama ungeniuliza wakati huo, nisingekuwa na ujuzi au sababu za kuelezea. Nilifuata taratibu na kupata kitambulisho changu cha mkimbizi, lakini zaidi ya kukibeba, hakina thamani nyingine. Afisa wa sheria wa Muungano wa Wakimbizi usiokuwa wa kiserikali (RCK), ambao unatetea wakimbizi na jumuiya zinazowahifadhi, anahisi panahitajika pawepo na ushawishi mkubwa na elimu miongoni mwa maafisa tofauti wa serikali. Kulingana na kundi hilo, wakimbizi wanaoishi nchini Kenya bado wanabaguliwa na kwa muda mrefu, wamekuwa wakitafsiriwa vibaya kama wahamiaji haramu. “Hakuna anayechagua kuitoroka nchi yake na kutafuta hifadhi katika nchi nyingine. Watu hawa wanastahili kutendewa utu na heshima,” akasema afisa wa masuala ya kisheria wa RCK Bi Cindy Adundo. Takwimu za Idara ya Huduma za Wakimbizi zinaonyesha kuwa kufikia Februari 2023, wakimbizi na waomba hifadhi 289,701 walitoka nchini Somalia. Wengine ni wa kutoka Sudan Kusini (155,852), DRC (54,860), na Ethiopia (32,221). Nao wengine ni wa kutoka Burundi (26,667), Sudan (10,517), Uganda (3,835), Eritrea (2,682), Rwanda (2,482), na mataifa mengine kwa ujumla (1,085). You can share this post!  Be our fan Follow us Join us Subscribe our newsletter to stay updated © Copryright 2023 Taifa Leo. All Rights Reserved  