Các nước cộng hòa trên biển là các thành bang - đối tác Địa Trung Hải của các thị trấn Hanse ở Bắc Âu. Họ thường là các nước cộng hòa và chính thức độc lập, mặc dù hầu hết trong số họ có nguồn gốc từ các lãnh thổ từng chính thức thuộc Đế chế Byzantine (trừ trường hợp chính là Genoa và Pisa). Trong thời gian độc lập, tất cả các thành phố này đều có hệ thống chính phủ tương tự (mặc dù không giống hệt nhau), trong đó tầng lớp thương gia có quyền lực đáng kể.
Đế quốc Byzantine