Liên Xô trở thành một nước cộng hòa bán tổng thống đa đảng từ tháng 3 năm 1990 cho đến khi tan rã vào tháng 12 năm 1991, dẫn đến mười một quốc gia mới (Armenia, Azerbaijan, Belarus, Georgia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Tajikistan, Turkmenistan, Ukraine và Uzbekistan), đã tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô trong suốt năm, trong khi các quốc gia Baltic (Estonia, Latvia và Lithuania) giành lại độc lập vào tháng 9 năm 1991 sau Cách mạng hát. Phần còn lại của Liên Xô, chiếm phần lớn khu vực, tiếp tục với việc thành lập Liên bang Nga vào tháng 12 năm 1991. Albania và Nam Tư đã từ bỏ chủ nghĩa cộng sản giữa năm 1990 và 1992. Đến năm 1992, Nam Tư đã chia rẽ thành năm quốc gia mới, cụ thể là Bosnia và Herzegovina, Croatia, Cộng hòa Macedonia, Slovenia và Cộng hòa Liên bang Nam Tư, sau đó được đổi tên thành Serbia và Montenegro vào năm 2003 và cuối cùng chia rẽ vào năm 2006 thành hai quốc gia, Serbia và Montenegro. Serbia sau đó đã bị chia rẽ hơn nữa với sự ly khai của nhà nước Kosovo được công nhận một phần vào năm 2008. Tiệp Khắc tan rã ba năm sau khi chấm dứt chế độ Cộng sản
, chia rẽ một cách hòa bình thành Cộng hòa Séc và Slovakia vào ngày 1 tháng 1 năm 1993. Tác động của những sự kiện này đã được cảm nhận ở nhiều quốc gia xã hội chủ nghĩa. Chủ nghĩa Mác-Lên đã bị từ bỏ ở các quốc gia như Ethiopia (1991), Nam Yemen (1990, thống nhất với Bắc Yemen), Angola (1991), Benin (1990), Congo-Brazzaville (1991), Mozambique (1990), Somalia (1991), Afghanistan (1992), Angola (1992), Mông Cổ (1992), và Campuchia (1993).