Romen dillerinin ortaya çıkmasına kadar Latincenin geçirdiği evrim
Marıa Jesus HORTA SANZ
Latince, Roma’da kullanılan bir dil haline gelmesiyle birlikte pek çok bölgeye yayılmış Hint-Avrupa kökenli dildir. Doğudaki bölgelerde zorunlu olarak Koine Grekçesiyle arada varlığını sürdürürken, batıdaki hegemonyaya dayalı dile dönüşmüştür. Ancak Latince hiçbir zaman homojen olmamış, coğrafi bölgelere, toplumsal sınıflara, bu dili konuşan insanların cinsiyetine, eğitim düzeyine, mesleklerine ya da anadillerine göre varyantlara sahip olmuştur. Ayrıca Orta Çağ Latincesine erişene kadar yüzyıllar boyunca evrim geçirmiştir ve Rönesans’la bazı değişikliklere uğrayan günümüzde hâlâ kurumunda öğrenilmektedir. XI. yüzyıla doğru hızlı çöküş dönemine giren kısa süre sonra da, belli yazılı metinlerde kullanılmaya devam etmesine rağmen, konuşma kesin şekilde ortadan kalkmıştır. Günümüzdeki Roman dilleri, önceleri yalnızca dilinin varyantları olarak, daha başlı başına birer Latincesinden türemişlerdir. Latinceyi öğrenmek, dilin nasıl, neden ne geçirdiğini bilmek, dillerinin dilbilim açısından işleyişini iyi anlamamıza yardımcı olur.
Dil ve edebiyat araştırmaları dergisi|DergiPark (Istanbul University)