Carolinum redivivum. Teaching Crisis in the Royal Carolingian Gymnasium in Szczecin in the Years 1679–1680 in the Light of Didactic Documentation of the School
Małgorzata Cieśluk
W latach 1676–1677 Szczecin, pozostający pod kontrolą wladz szwedzkich, przezyl dwa oblezenia armii elektora brandenburskiego. Szczegolnie drugie z nich przynioslo istotne konsekwencje dla dzialającego w mieście Krolewskiego Gimnazjum Karolinskiego. wyniku ostrzalow artyleryjskich zniszczone zostaly miedzy innymi zabudowania uczelni, ktorej dydaktyczna dzialalnośc zamarla na okres ponad roku – od konca sierpnia
1677 do września 1678 roku. 
Konsekwencje kryzysu lat znacząco wplywaly warunki i jakośc pracy szkoly oraz wiele aspektow jej codziennego zycia, szczegolnie pierwszych po przywroceniu dzialalności. Na blizszą obserwacje stanu uczelni 1679–1680 pozwalają, wykorzystywane dotąd niklym stopniu, materialy dydaktyczne plany zajec wykazy prac uczniow Carolinum. Celem niniejszego artykulu jest pokazanie, jaki sposob objawialy sie problemy funkcjonowaniu dydaktycznych tym okresie. Istotną role odgrywa takze zaobserwowanie dzialan rektora Johanna Ernsta Pfuela, co przyczynilo przelamania odzyskania przez szkole wysokiego poziomu dydaktycznego. rozwazaniach przedstawiono najpierw analize ilościową jakościową kadry, dalej omowiono sposoby nauczania formy stosowane okresie, koniec poddano refleksji kwestie zalezności kryzysem dydaktycznym a sytuacją Carolinum.
W świetle analizy wykazu za rok 1679 planu 1680 okazalo sie, ze nie tyle zniszczenia bazy materialnej podkreślane ogol literaturze przedmiotu, stanowily glowną trudnośc uczelni. Czynnikiem, ktory najmocniej zagrazal stabilności dzialania byl katastrofalny stan kadry dydaktycznej. Wplynelo to rowniez ograniczenia realizowanego programu nauczania, jednak bylo minimalizowane dzieki dydaktycznemu zaangazowaniu rektora. Dośc szybko natomiast poprawila liczebnośc efekcie roznorodnych szczecinska szkola przetrwala kryzys dydaktyczny ciągu kilku powrocila wysokich standardow funkcjonowania.
Przegląd Zachodniopomorski