تاریخچه شخصیت و شناخت این سیر تاریخی توسط اندیشمندان
اگر بخواهیم زمان دقیق سربرآوردن روانشناسی شخصیت رابگوییم، دهه 1930 میلادی است. ولی ریشه‌های تاریخچه شخصیت به زمان‌های قبل‌تری برمی‌گردد. از فیسلوفان یونان باستان گرفته، تا متفکران آلمانی، از بررسی مایعات بدن، تا مشاهده‌ی رابطه‌ی نیازها و انگیزه‌ها با شخصیت، سیری است که تاریخچه شخصیت در خود دیده است.
پیشینیان تاریخچه شخصیت
تاریخچه روانشناسی شخصیت به یونان باستان برمی‌گردد. در واقع، فیلسوفان از قرن 4 قبل از میلاد می کوشیدند دقیقاً آن‌چه را که رفتار ما را به وجود می‌آورد، تعریف کنند. پزشکان یونان باستان، مانند بقراط و گالن‌، بر این عقیده بوده‌اند که فیزیولوژی می تواند بر شخصیت تأثیر بگذارد. در سال 370 پیش از میلاد، بقراط عقیده داشت که از ترکیب دو محور ضربدری شکل، اخلاط چهارگانه صفرا، سودا، خون و بلغم پدید می‌آیند. گرچه بسیاری از کارهایی که از این نظریه ناشی می شود، طبیعتاً دارویی بود، اما همچنین فرض بر این بود که شخصیت بیمار می‌تواند تحت تأثیر عدم تعادل مایعات بدنی باشد. 
بقراط عقیده داشت که تفاوت بین شخصیت افراد، براساس توازن و تفاوت این اخلاط در بدن انسان است. آن‌ها معتقد بودند که مایعات موجود در بدن با خصوصیات شخصیتی مانند مالیخولیا در ارتباط هستند. در حالی که ممکن است مفهوم چنین ادعایی نادرست باشد؛ این عقیده مبنی بر اینکه فیزیولوژی می تواند با تغییرات در شخصیت فرد مرتبط باشد، امروزه به عنوان یک واقعیت پذیرفته شده است. 
دیگر پیشینیان، با دیدگاه‌های متفاوت
از دیگر یونانیان باستان،‌ افلاطون فیلسوفی بود که در راه روانشناسی قدم برمی‌داشت. او بیان داشت که شخصیت فرد از کودکی شروع می‌شود، چیزی که امروزه برای ما بدیهی است. این طرز تفکر طبقه‌بندی کردن شخصیت، باعث نفوذ تفکر کهن در حوزه شخصیت شد. افلاطون چهار گروه را پیشنهاد کرد (هنری ، معقول ، شهودی ، استدلال) و چهار عامل فرضیه ارسطو (نمادین یعنی هنری ، پیستیک یعنی عقل سلیم ، نوئتیکی یعنی شهود و منطق دانیونیک یعنی منطقی) در نحوه‌ی اجتماعی‌شدن یک فرد نقش دارند. ارسطو نیز از نخستین افرادی بود که ارتباط بین جنبه‌های جسمی بدن و رفتار را به تاریخچه شخصیت اضافه کرد. 
نگاه به رابطه رفتار و شخصیت در قرن 18
در اواسط تا اواخر قرن 18، فرانتس یوزف گال، متخصص اعصاب، "شبه علم" جدید بیماری‌شناسی را بنیان گذاشت. آموزه‌ای که همبستگی بین مناطق و عملکردهای خاص مغز را فرض می‌کند. او باور داشت که 27 منطقه در مغز وجود دارد که عملکرد انسان را کنترل می‌کند و افکار درونی، ریشه در شخصیت دارند. گال معتقد بود که اندازه‌گیری جمجمه می‌تواند چیزی درباره‌ی افکار و احساسات درونی افراد نشان دهد، فرضیه‌ای که راه را برای روانشناسی عصبی نوین هموار می‌کند. کار گال اولین حرکت در تاریخچه شخصیت بود که دور از توضیحات فلسفی رفتار و شخصیت، به شخصیتی که ریشه در آناتومی دارد می‌پرداخت.
قرن نوزدهم و اتفاقی شگرف دراین برهه
شواهد فیزیولوژیکی برای چنین ادعایی در اواسط قرن نوزدهم با پرونده نمادین و جذاب فینیاس گیج وارد شد. گیج کارگر ساخت راه آهن از نیوهمپشایر بود. در سال 1848، یک تصادف باعث شد که یک میله‌ی آهنی به طرف صورت، پشت چشم چپ و طول سر برود و از بالای جمجمه‌ی او بیرون رود. گیج به طرز معجزه‌آسایی بهبود پیدا کرد. گرچه ضعیف بود، اما توانست راه برود و صحبت کند. با این حال، آسیب مغزی ناشی از حادثه منجر به تغییرات بسیاری در شخصیت وی شد. 
اگرچه تاریخ، دامنه‌ی این تغییرات را تحریف کرده است؛ اما به طور کلی توافق می‌شود که رفتار فیناس گیج از اخلاقی و آرام بودن به سمت نامرتب، بی‌حوصله و ناسزاگفتن رفت. پرونده‌ی وی یکی از اولین مواردی است که برای ارتباط بین شخصیت و نواحی خاصی از مغز، شواهد جسمی ارائه می‌دهد. 
تاریخچه شخصیت در قرن بیستم
در اوایل قرن بیستم، روانشناسان به فهم این که چگونه شخصیت‌ها تحول می‌یابند و چرا بین افراد تفاوت است علاقمند شدند. بین 1923 و 1928، انجمن روان‌شناختی آمریکا مجمع‌های بی‌شماری حول موضوع شخصیت برگزار کرد. اولین جلد ازمجله "character and personality" در سال 1932 منتشر شد. این مجله در صدد بود اطلاعات انگلیسی و آمریکایی را درباره تفاوت‌های بین‌شخصی با ویژگی‌های شخصیتی که در نمونه‌های آلمانی مشاهده می‌شد ترکیب کند. اولین جلد به تفاوت   "personality" و "character" پرداخت. از نویسنده‌های مشهور در این مجله، می‌توان به آلفرد آدلر و کارل یونگ اشاره کرد. 
زیگموند فروید، اثرگذارترین فرد در تاریخچه شخصیت
زیگموند فروید در سال 1923 مفهوم اید یا عنصرنهاد،‌ ایگو یا عنصر خود و سوپرایگو یا فراخود را به تاریخچه شخصیت اضافه کرد. فروید اظهار داشت که روان انسان از این سه مؤلفه اصلی تشکیل شده است که تمام فکر، هشیار و ناهشیار و بنابراین رفتار را کنترل می‌کند. می‌توان نهاد را به عنوان محرک ذاتی رفتار در نظر گفت که شامل نیازها و خواسته های بدنی است و ما را به جستجوی این خواسته‌ها سوق می‌دهد. به عبارت دیگر، این "قسمت تاریک و غیرقابل دسترسی شخصیت ماست که "شامل چیزهایی است که به ارث رسیده‌اند، غرایزی که منشأ آن‌ها سازمان جسمانی است".
ایگو را می توان به عنوان پلی بین نهاد و واقعیت در نظر داشت. ایگو برای دست‌یابی به آن‌چه که نهاد می‌خواهد، راه‌های واقع‌بینانه پیدا می‌کند و همچنین برای این خواسته‌ها، توجیه فراهم می‌کند. سرانجام، سوپرایگو مؤلفه‌ی سازمان‌یافته‌ی روان است و اغلب از آن برای چک‌کردن ایگو، از نظر اخلاقی یاد می‌شود. سوپرایگو مسؤول داشتن وجدان و تنظیم خواسته‌های نهاد و ایگو با، درست و نادرست تلقی کردن آن خواسته، است.
در 1937، گوردون آلپورت، روان‌شناس آمریکایی، کتابی تحت عنوان "شخصیت: یک تفسیر روان‌شناختی" منتشر کرد. آلپورت می‌خواست روانشناسی شخصیت را تعریف و نظام‌مند کند. کتاب او، مطالعه شخصیت را به گونه‌ای مطرح کرد که می‌توان آن را با علوم اجتماعی همراه دانست. امزوره نظریه آلپورت تحت عنوان نظریه صفات شخصیت، شناخته شده است. 
یونگ و ورود انوع، به تاریخچه شخصیت
کارل یونگ ، روانپزشک و دانشجوی فروید، در تاریخچه شخصیت به عنوان یک نئوفرویدی حساب می‌شود؛ نظریه انواع شخصیت را ایجاد کرد. یونگ در سال 1971، کتاب خود با عنوان "انواع روانشناختی" ادعا می‌کند که افراد در گروه‌های شخصیتی مختلفی قرار می‌گیرند - مثلاً درون‌گرایی / برون‌گرایی. بخشی از نظریه یونگ یعنی نوع‌شناسی شخصیت بعدأ توسط کاترین کوک بریگز و دخترش ایزابل بریگز مایرز مشهور شد که در نهایت مقیاس نوع شخصیت مایرز-بریگز را توسعه دادند، محبوبیت پیدا کرد. نظریه نوع‌شناسی، تا امروز یک مفهوم مشترک از شخصیت باقی مانده است.
گذر از سائق‌های درونی و توجه به نیازها و انگیزه‌ها در شخصیت
روند تحقیق راجع به معمای شخصیت از زاویه "سائق‌های درونی ما چیست" تا دهه 40 و 1950 ادامه یافت. بسیاری با سلسله مراتب نیازهای آبراهام مزلو آشنا هستند؛ اما نتوانسته‌اند تشخیص دهند که نظریه مزلو پیشنهاد داده همه‌ی انگیزه‌های انسان، از ضرورت تحقق این نیازها، طبق اصل خودشکوفایی نشئت می‌گیرد. اصل خودشکوفایی بر این است که انسان‌ها به بهترین چیزی که می‌توانند باشند کشیده می‌شوند. 
در اواخر دهه 1950 ، کارل راجرز ایده های مزلو را بنا نهاد و اظهار داشت که بله، همه ما در تلاش هستیم تا به بالاترین حد بالقوه‌ی خود دست یابیم. اما از آن‌جایی که شخصیت‌های متفاوتی داریم، این کار را متفاوت از یکدیگر انجام می‌دهیم. این نوع استدلال بیشتر شببیه به معمای مرغ و تخم‌مرغ می‌شود: 
انگیزه‌ها برای انجام کاری (مانند برآوردن نیازهای انسانی خود) در نهایت بر رفتار تأثیر می‌گذارند و از این طریق، بر شخصیت تأثیر می‌گذارند (همان‌طور که مزلو معتقد بود). اما، این شخصیت به طور همزمان بر نحوه عملکرد شما بر انگیزه‌ها تأثیر می‌گذارد (همان‌طور که در نظریه راجرز آمده است). درنهایت، پاسخ صحیحی در رابطه با نحوه‌ی گردش این دایره وجود ندارد. معمای حل نشده‌ی ارتباط شخصیت و رفتار در حوزه‌های روان‌شناختی مدرن پابرجاست و هم‌چنان برانگیختن تحقیق و بحث‌و‌گفتگو در بسیاری از زمینه‌های تحقیق ادامه می‌دهد.
منابع برای مطالع بیشتر
تاریخچه روانشناسی شخصیت
کتاب تاریخچه روانشناسی شخصیت از فرانک دومانت، دانشگاه کمبریج
نظریه الیس ، براساس رویکردی تعاملی است و در نظریه‌ شخصیت و درمان تعامل بین شناخت، رفتار و هیجان را در نظر می‌گیرد. براساس نظریه الیس ، رویداد‌­های زندگی، پیرامون افراد رخ می‌دهند. افراد، براساس این رویداد‌ها، نوعی باور و عقیده، نسبت به رویداد برانگیزاننده در خود، پردازش می‌کنند. 
آلبرت الیس با فروید موافق بود که نیرو‌های غیر‌منطقی، افراد دارای روان‌رنجور‌خویی را درگیر می‌کند. اما برخلاف فروید، عقیده داشت که نیرو‌های غیر‌منطقی، تعارضات ناهشیار اوایل کودکی نیستند. الیس عقیده داشت، آنچه افراد با روان‌رنجوری را دچار دردسر می‌کند، آن تفکری است که مدام به خودشان القا می‌کنند، مبنی بر اینکه زندگی دارای فلسفه‌ای غیر‌منطقی است. الیس با تداعی آزاد فروید موافق نبود و آن را رویکردی منفعلانه در نظر داشت. در تداعی آزاد فرد هر چه را به ذهنش می‌رسد، آزادانه بیان می‌کند. در عوض، در نظریه الیس شاهد فعالانه عمل کردن او، علیه نظام عقیدتی و باور‌های بیمار هستیم. الیس بیماران را وادار می‌ساخت تا فعالانه علیه فرض‌های غیر‌منطقی خود، تلاش کنند. 
نظریه الیس در مورد شخصیت
الیس در رویکرد خود مدل abc را در نظر می‌گیرد. در این مدل a مخفف activating events به معنای رویداد برانگیزاننده، b مخفف beliefs به معنای باور‌ها و c مخفف consequences به معنای پیامد‌ها است. الیس در تبیین منطقی شخصیت، معتقد است یک abc ساده رخ می‌دهد. او معتقد بود که باور‌های فرد، ممکن است منطقی باشد یا غیر منطقی. با توجه به این باور منطقی یا غیر منطقی، افراد پیامدهای عاطفی و رفتاری را تجربه می‌کنند. به اشتباه، افراد و درمانگران تصور می‌کنند که پیامدهایی که تجربه می‌کنند، ناشی از رویدادی است که رخ داده است. به عبارت دیگر، رفتار‌گرایان سنتی این عقیده را دارند که محرک یا رویداد برانگیزاننده منجر به پاسخ در ارگانیسم می‌شود و هیچ میانجی بین محرک و پاسخ در نظر نمی‌گیرند. اما، باور و افکار پیرامون آن رویداد است که منجر به پیامدهای تجربه شده می شود. 
کاربرد نظریه شخصیت در درمان
درمان منطقی- عاطفی الیس به عنوان یک نظریه شناختی، به فرایندهای درونی ارگانیزم اشاره دارد و آنها را عوامل تعیین کننده ی مهم کارکرد شخصیت می داند. در نظریه الیس، محرک یا رویدادهای برانگیزاننده، نیستند که اهمیت دارند، بلکه برداشتهای فرد و تعبیر او از رویدادها، مهم هستند. به عنوان مثال، فردی که از سوی یک معشوق ناکام شده است و این رویداد را به صورت منطقی پردازش کند، ممکن است پیامدهای مناسبی را تجربه کند و برای جلوگیری از رخ دادن رویداد ناخوشایند، همه چیز را تغییر دهد. اما اگر پردازش غیر‎منطقی نسبت به طرد معشوق از خود نشان دهد، پیامدهای نامناسبی مثل افسردگی، اضطراب یا بیهودگی را تجربه می‌کند. 
بنابراین، افراد از طریق نحوه‌ی تفکر خود، از لحاظ عاطفی سرحال یا ناراحت می‌شوند و محیط برانگیزاننده و رویدادهای پیرامون افراد نیست که این حالت‌ها را ایجاد می کند. براساس نظریه الیس ، ما به عنوان افرادی که منطقی هستیم و شخصیتی سالم داریم، آگاهیم که دنیا همیشه مطابق میل ما نخواهد بود و رویدادهای ناگوار در زندگی همه رخ خواهد داد. بنابراین، طبیعی است که رنج، پشیمانی و ناخوشایند بودن موقعیت را تجربه کنیم. 
آسیب شناسی روانی براساس رویکرد الیس
براساس نظریه الیس ، انسانها افرادی منطقی هستند اما با  وجود گرایش به منطقی بودن، دارای گرایش به غیر منطقی بودن نیز هستند. آسیب های روانی زندگی روزمره، را نیز با توجه به نظریه الیس در مورد شخصیت، نیز می توان توضیح داد. در آشفتگی‌های عاطفی، رویدادهای برانگیزاننده یا محرک‌ها به صورت باور غیر‌منطقی پردازش می شوند. 
رایج ترین عقاید و باورهای غیر منطقی، که پیامدهای عاطفی آشفته برای افراد به همراه دارد، عبارت است از:‌ 
امیال اساسی انسان مثل امیال جنسی که براساس نظریه الیس ترجیحات افراد محسوب می‌شوند تا نیاز. ما برخی از رویدادهایی که پیرامونمان رخ می دهد، را نمی‌توانیم تحمل کنیم و آنها را ناخوشایند تعبیر می کنیم، مثل مواجه شدن با انتقاد یا طرد.  تمایل داریم دنیا با ما همیشه عادلانه برخورد کند، اما این اتفاق همیشه رخ نمی دهد و براساس نظریه الیس، این باور نوعی عقیده ی غیر منطقی است. ما وظیفه داریم همیشه رضایت دیگران را جلب کنیم، در حالی که در دنیای امروز نمی توان نظر موافق همه را جلب کرد. برخی افراد رذل یا شرور هستند و باید بخاطر شرارتشان تنبیه شوند. گویی که ما می توانیم ارزش دیگران را تعیین کنیم. براساس نظریه الیس این هم نوعی عقیده ی غیر منطقی است. 
سایر عقاید غیر منطقی براساس نظریه الیس
عوامل بیرونی موجب شادی و سرزندگی ما هستند و ما نمی توانیم احساساتمان را کنترل کنیم. تاریخچه و گذشته ی فرد تنها عامل تعیین کننده ی مهم رفتار فعلی افراد است و همیشه سایه ی آن بر زندگی فرد، خواهد بود و نمی تواند از آن رهایی یابد. عقایدی که در کودکی آموخته‌ایم، در بزرگسالی هم بر ما تاثیر خواهند داشت و راهنمای ما هستند. سیگار یا مواد مخدر از ملزوماتی هستند که خوشی زندگی را افزایش می دهند و بدون آنها زندگی ناخوشایند است. براساس نظریه الیس این باورها، همه  نوعی عقیده ی غیر منطقی هستند و برآورده نشدن آنها منجر به آشفتگی عاطفی در افراد می شود.
وجه مشترک عقاید غیر منطقی براساس نظریه الیس
براساس نظریه الیس ، تفکر پرتوقع وجه مشترک عقاید غیر منطقی هستند. تقکر پرتوقع از ویژگی‌های کودکان محسوب می شود و این ويژگی چون در بزرگسالان مانند دوره ی کودکی برآورده نمی شود، منجر به آشفتگی عاطفی می شود. عقاید مطلق، در افراد توقع زیادی را ایجاد می کند. براساس نظریه الیس ،‌ افراد بایدهای زیادی در زندگی، برای خود تدوین کردند. که این بایدها، تفکر را آشفته می کند. 
به عنوان مثال، باید سیگار بکشیم، باید عادلانه با ما برخورد شود، باید تایید شویم، باید ترجیحات ما ارضا شود، تمامی این بایدها توقعات ناپخته هستند. این عقاید، توقعات خشک و تعصب آمیزی هستند که با کلمات باید و حتما بیان می شوند. این تفکر الزام آور، افراد را آشفته می کند و انتساب های بسیار نامعقول و بیش از حد تعمیم یافته ایجاد می کند. پردازش رویدادهای برانگیزاننده از طریق عقاید مطلق الزاما پیامدهای نامناسب به وجود می‌آورد. این عقاید غیر منطقی می توانند پیامدهای ناراحت کننده به وجود آورند. آشفتگی های عاطفی، عملکرد و تفکر را مختل می کنند. این آشفتگی ها با تلف کردن انرژی برای یادگیری، عملکرد و با ایجاد اختلال در نظام شناختی فرد، تفکر را نیز مختل می کنند.  
به مرور، آشفتگی عاطفی فرد را درگیر اضطراب بیشتر و افسردگی بیشتر می کند. این پیامد به خودی خود، رویداد برانگیزاننده ی دیگری برای فرد می شود و عقاید غیر منطقی فرد نیز فاجعه آمیز استنباط می شود. فرد خود را به دلیل ناراحتی عاطفی که دارد، سرزنش می کند و این دور باطل مدام ادامه پیدا می کند و فرد به سمت روان رنجوری بیشتر سوق پیدا می‌کند. 
منبع برای مطالعه بیشتر
مدل abc در نظریه الیس