نظریه بالبی : اهمیت سال‌های اولیه زندگی در شکل‌گیری دلبستگی و شخصیت فرد
بالبی همانند فروید روانکاو بود. وی معتقد است، سلامت روان و مشکلات رفتاری به تجارب کودکی فرد برمی‌گردد. نظریه دلبستگی، نخستین بار توسط بالبی مطرح شد که به نقش جدایی کودک از والدین در شکل‌گیری شخصیت اشاره دارد. 
ریشه‌ی نظریه بالبی
بالبی تحت تأثیر نظریه کردارشناسی قرار گرفت. وی به‌ویژه تحت تأثیر آزمایش لورنز، دریافت كه رفتارهای نوزاد پس از تولد فطری است و ارزش بقا دارد. 
لورنز تعدادی تخم اردک را در زیر پای اردک مادر و تعدادی را در شرایط دیگری نگهداری کرد. پس از تولد، اردک‌هایی که در بدو تولد با اردک مادر مواجهه شده بودند، رفتارهای وی را تقلید می‌کردند. اما اردک‌های گروه دیگر که در بدو تولد با لورنز مواجهه شده بودند، وی را به عنوان چهره دلبستگی خود پذیرفته بودند و همه جا به دنبال لورنز می‌رفتند. وی نتیجه گرفت در ابتدای زندگی یک دوره حیاتی وجود دارد که کودک در آن نقش‌پذیری می‌کند و رفتارهایی که لازمه بقایش هستند، شکل می‌گیرند.
بر این اساس، بالبی دریافت كه رفتارهای كودكان برای جلوگیری از جدایی از والدین یا در هنگام برگشت مجدد والدین، صرف‌ نظر از لحاظ جسمی آن مانند گریه ، فریاد زدن و چسبیدن، ارزش تکاملی دارد. بالبی معتقد است که این رفتارها، احتمالاً طی انتخاب طبیعی تقویت شده و شانس بقای کودک را افزایش می‌دهد. 
سبک دلبستگی در نظریه بالبی
بالبی معتقد است که نوزاد و مادر، نیاز بیولوژیکی برای ارتباط با یکدیگر دارند. کودک با رفتارهای ذاتی و آرام‌بخش اجتماعی مانند گریه و لبخند باعث تحریک مراقبت بزرگسالان می‌شود. تعیین کننده دلبستگی، غذا نیست بلکه مراقبت و پاسخگویی است. بالبی در نظریه خود بیان می‌کند که رفتارهای دلبستگی غریزی هستند و با هر شرایطی که به نظر می‌رسد دستیابی به چهره دلبستگی مورد تهدید است، فعال می‌شوند. 
نوزادان، با تمایل به بروز برخی رفتارهای ذاتی متولد می‌شوند که به اطمینان از نزدیکی و تماس با مادر یا چهره دلبستگی کمک می‌کند. این رفتارهای دلبستگی (به عنوان مثال: گریه، لبخند، سینه‌خیز رفتن)، در ابتدا کارکردی مانند الگوهای عمل ثابت، دارند و یکسان عمل می‌کنند.
طبق نظریه بالبی این رفتارها، زمانی که بقای فرد به خطر می‌افتد، فعال می‌شوند. از آنجایی که نوزادانی که این رفتار‌ها را انجام می‌دادند، بیشتر زنده می‌مانند، غرایز به طور طبیعی در بین نسل‌ها ادامه یافت و تقویت شد. 
این رفتارها چیزی را تشکیل می دهند که بالبی به عنوان "سبک‌های دلبستگی" معرفی می‌کند. سیستمی که الگوهای شکل گیری و حفظ روابط را می‌سازد.
سبک‌های دلبستگی در نظریه بالبی
تحقیقات در مورد نظریه بالبی نشان داد که نوزادانی که در شرایط ناآشنایی قرار گرفته اند و از والدین خود جدا شده اند، به محض پیوستن به والدین، به طور کلی به یکی از سه روش واکنش نشان می دهند:
دلبستگی ایمن
کودکان با سبک دلبستگی ایمن، از جدایی از محور دلبستگی خود ناراحت می‌شوند؛ اما به دنبال آرامش هستند و هنگام بازگشت والدین به راحتی آسایش می‌یابند. 
دلبستگی دوسوگرا
کودکان با سبک دلبستگی دوسوگرا، گرچه از جدایی از مادر ناراحت هستند و به شدت پریشان می‌شوند؛ اما با برگشتن او هم کاملا آرام نمی‌گیرند و با گریه و زاری انگار که قصد تنبیه مادر را دارند، واکنش نشان می‌دهند.
دلبستگی اجتنابی
کودکان با سبک دلبستگی اجتنابی، حداقل فشار روانی را هنگام جدایی از والدین نشان می‌دهند و هنگام بازگشت مجدد مادر نیز، تمایلی به مادر ندارند.
!نظریه دلبستگیانواع سبک های دلبستگی از نظر بالبی
اخیرا سبک چهارمی هم اضافه شده است که در ادامه توضیح داده می‌شود:
دلبستگی آشفته
والدینی که رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی دارند، فرزندانی با سبک دلبستگی آشفته پرورش می‌دهند. چنین کودکانی در برخورد با مادر گیج و سردرگم هستند. گاهی به مادر می‌چسبند و گاهی کاملا از او اجتناب می‌کنند.
نکات اصلی نظریه بالبی
در ادامه اصول اساسی که بالبی به آن‌ها معتقد است مطرح می‌شوند:
کودک نیاز ذاتی به یک تصویر دلبستگی دارد
در نظریه بالبی، اهمیت وجود سایر چهره‌های دلبستگی برای کودک رد نشده است؛ اما وی معتقد است که باید یک پیوند اولیه (معمولا مادر) وجود داشته باشد که بسیار مهمتر از سایرین است. بالبی معتقد است که این دلبستگی، از نظر کیفی با هرگونه ارتباط بعدی متفاوت است. شکسته‌شدن دلبستگی مادرانه منجر به پیامدهای منفی جدی می شود.
كودك باید تقریباً در دو سال اول زندگی ازمراقبتهای مداوم این تصویر دلبستگی برخوردار شود
در نظریه بالبی بیان می‌شود كه مادری کردن، اگر تقریباً بین دو سال و نیم تا سه سال به تأخیر بیوفتد، بی‌فایده است و برای بیشتر كودكان اگر تا 12 ماه به تاخیر بیفتد، شرایط بحرانی به وجود می‌آورد. اگر شکل دلبستگی در طی دو سال بحرانی شکسته یا مختل شود، کودک عواقب طولانی مدت برگشت ناپذیری این محرومیت مادر را متحمل می شود. 
پیامدهای طولانی مدت محرومیت مادر شامل موارد زیر است:
بالبی معتقد است که ارتباط ناسالم بین نوزاد و مراقب، می‌تواند منجر به مشکلات طولانی مدت شناختی، اجتماعی و عاطفی برای نوزاد شود؛ بزهکاری، کاهش هوش، افزایش پرخاشگری، افسردگی، ناتوانی در بیان احساسات و انجام رفتارهای ضداجتماعی بدون احساس گناه از جمله این پیامدها هستند.
بالبی معتقداست که جدایی کوتاه مدت از یک تصویر دلبستگی، منجر به پریشانی روانی می شود
سه مرحله پیشرونده پریشانی، شناخته شده است:
اعتراض: کودک هنگام ترک والدین، ​​با عصبانیت گریه می‌کند، فریاد می‌زند و اعتراض می‌کند. در این مرحله، کودک سعی می‌کند که مانع والدین شود تا او را ترک نکنند.
ناامیدی: اعتراض کودک کم‌کم کاهش می‌یابد و به نظر می‌رسد که آرام‌تر هستند؛ اما هنوز ناراحت هستند. کودک به تلاش دیگران برای آرام کردنش بی‌توجه است.
جدا شدن: اگر جدایی ادامه یابد، کودک بازگشت مراقب خود را رد می‌کند و علائم شدید عصبانیت را نشان می دهد.
منابعی برای مطالعه بیشتر
رابطه دلبستگی و شکست در روابط عاطفی
یکی از رویکردهای بررسی شخصیت، رویکرد رفتارگرایی است. جان واتسون روانشناس پیشگام در حوزه رفتارگرایی می‌باشد. وی معتقد است روانشناسی در درجه اول باید مبتنی بر مشاهده رفتارهای قابل مشاهده علمی باشد. او با مطالعات و آزمایشاتی که انجام داد، به فرآیند شرطی‌شدن پی برد. در رفتارگرایی واتسون مشاهده شد که فرد، طی فرآیند یادگیری می‌تواند نسبت به محرکی که برای وی خنثی بوده احساس ترس پیدا کند. تحقیقات او، همچنین نشان داد كه این ترس را می‌توان نسبت به سایر اشیاء مشابه نیز تعمیم داد.
زندگی تحصیلی و حرفه‌ای جان واتسون
جان واتسون در 9 ژانویه 1878 به دنیا آمد. وی در کارولینای جنوبی بزرگ شد. با اینکه بعدها خود را به عنوان دانشجویی ضعیف توصیف کرد؛ اما در سن 16 سالگی وارد دانشگاه فورمان شد. پس از فارغ التحصیلی، 5 سال بعد با مدرک کارشناسی ارشد، تحصیلات روانشناسی را در دانشگاه شیکاگو شروع کرد. در سال 1903 در سن 25 سالگی مدرک دکتری خود را کسب کرد. 
واتسون تدریس روانشناسی را در سال 1908 در دانشگاه جان هاپکینز آغاز کرد. در سال 1913، وی سخنرانی در دانشگاه کلمبیا، با عنوان "روانشناسی از منظر رفتارگرایی" ارائه داد. 
در این سخنرانی به تفصیل، جزئیات رفتارگرایی بیان شد. به گفته واتسون، روانشناسی باید علم رفتارهای قابل مشاهده باشد. روانشناسی از منظر رفتارگرایی شاخه‌ای کاملاً عینی از علوم طبیعی است. هدف نظری آن پیش‌بینی و کنترل رفتار است. در این دیدگاه، مفاهیمی همچون درون‌نگری جایگاه و ارزش علمی ندارند. 
آزمایش آلبرت کوچولو
جان واتسون، در معروف‌ترین و بحث‌برانگیزترین آزمایش خود، که به عنوان آزمایش "آلبرت کوچولو" شناخته می‌شود، به همراه دستیارش روزالی رایرر، از طریق شرطی‌سازی ترس را در پسربچه‌ای به وجود آوردند .
آنها چندین بار، موشی را با صدای بلند و ترسناکی همراه کردند. در نهایت پاسخ ترس از موش، نسبت به این صدا شرطی شد. آنها همچنین توانستند ثابت كنند كه این ترس را می‌توان به سایر اشیاء سفید و خزدار تعمیم داد. امروزه اصول اخلاقی این آزمایش را مورد انتقاد قرار داده‌اند، خصوصا که پس از انجام آزمایش، نتوانستند ترس کودک را از بین ببرند.
در سال 2009، محققان دریافتند نام اصلی آلبرت کوچولو، داگلاس مریت بوده. سرنوشت این کودک چندین دهه مبهم باقی ماند. متأسفانه محققان دریافتند که این کودک در شش سالگی بر اثر هیدروسفالی درگذشت.
در سال 2012 ، محققان شواهدی ارائه دادند مبنی بر اینکه مریت در زمان آزمایش، از اختلالات عصبی‌شناختی رنج می‌برده و ممکن است واتسون آگاهانه کودک را به عنوان یک نوزاد "سالم" و "عادی" معرفی کرده باشد.
ترک شغل دانشگاهی
واتسون تا سال 1920 در دانشگاه جان هاپکینز ماند. وی با رینر وارد رابطه شد، همسر اول خود را طلاق داد و سپس دانشگاه از وی خواست تا از سمت خود استعفا دهد. واتسون بعداً با رینر ازدواج کرد و تا پایان عمر وی یعنی سال 1935 با هم ماندند. پس از بیرون آمدن از دانشگاه، واتسون کار خود را برای یک آژانس تبلیغاتی شروع کرد و تا زمان بازنشستگی در سال 1945، آن‌جا ماند. 
در اواخر زندگی وی، روابط ضعیف واتسون با فرزندانش به تدریج بدتر شد. او سالهای آخر عمر خود را در یک مزرعه در کانکتیکات گذراند. اندکی قبل از مرگ وی در 25 سپتامبر 1958 ، او بسیاری از دست نوشته‌ها و نامه‌های شخصی منتشر نشده خود را آتش زد.
سهم وی در روانشناسی
در سیر تاریخی روانشناسی، جان واتسون رویکرد رفتارگرایی را تثبیت کرد. رویکرد رفتارگرایی خیلی زود بر روانشناسی مسلط شد. با اینکه رفتارگرایی از سال 1950 رو به افول رفت، بسیاری از مفاهیم و اصول آن امروزه هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. شرطی‌سازی و تغییر رفتار هنوز هم به طور گسترده در درمان و آموزش رفتاری به کار می رود؛ تا به درمانجویان کمک کند رفتارهای مشکل ساز را تغییر دهند و مهارتهای جدیدی را بیاموزند.
آثار منتشر شده واتسون
جان واتسون در طول زندگی خود جوایز و دستاوردهایی داشت که در ادامه معرفی می‌شوند:
کتاب روانشناسی از دیدگاه رفتارگرایی: 1919
کتاب رفتارگرایی: 1925
کتاب مراقبت روانی از نوزاد و کودک: 1928
مقاله روانشناسی از دیدگاه رفتارگرایی: 1913
مقاله واکنش‌های هیجانی شرطی شده: 1920
نقل قول معروف جان واتسون
تعدادی کودک سالم را به من بدهید تا آنها را بزرگ کنم . هر کسی را به طور تصادفی انتخاب می‌کنم و او را آموزش می‌دهم. فارغ از استعدادها، دلهره ها، تمایلات، توانایی‌ها، حرفه‌ها و نژاد اجداد آن‌ها، قادرم آنها را پزشک، وکیل، هنرمند، رئیس، بازرگان و حتی دزد و گدا پرورش دهم.
منبعی برای مطالعه بیشتر
goodtherapy