data را «داده» ترجمه کنیم یا «داده‌ها»؟
پرسش از مجید: کجا data را «داده» ترجمه کنیم و کجا آن را «داده‌ها»؟
datum که دیسه مفرد data است، امروزه در متون انگلیسی به خصوص در زمینه‌ی انفورماتیک به کار نمی‌رود و تقریبا در همه حال از data استفاده می‌کنند.
در انگلیسی گاهی data را به صورت یک mass noun در نظر می‌گیرند و مثلا می‌گویند: data is
گاهی هم به صورت جمع آن را درنظر می‌گیرند و مثلا می‌گویند: data are و اگر هر دوی “data is” و “data are” را در گوگل جست‌وجو کنید می‌بینید که هر دو به کار می‌روند.
شماری از نویسندگان هم اصلا قاعده خاصی را در نظر نمی‌گیرند و همیشه برای data فعل مفرد به کار می‌برند یا در طرف مقابل نویسندگانی هستند که همیشه برای data فعل جمع به کار می‌برند. 
تکلیف چیست؟
—
پاسخ: واژه در زبان فارسی با زبان انگلیسی دیگرسان است. در زبان انگلیسی همه­‌ی نامواژه­‌های جمع هم با کارواژه­‌ی مفرد به کار می­‌روند و هم جمع؛ اما در زبان فارسی هنگامی که بن­مایه­‌هایی که این داده‌ها از آن بیرون کشیده شده‌­است یکی نیست، می‌گوییم: «من به واکاوی داده­‌ها پرداختم».
به دیگر سخن، کاربرد دیسه‌­ی جمع زمانی سپارش می­‌شود که داده‌­ها همگن نیست، ولی چنانچه داده همگن باشد از دیسه­‌ی مفرد آن بهره می­‌بریم. فراموش نشود که اگر درباره­‌ی جنس سخن می­‌گوییم برای نمونه می‌­گوییم: «اسب حیوان نجیبی است»، از دیسه‌ی مفرد بهره می­‌بریم؛ زیرا درباره­‌ی هموندان آن نوع یا گروه یا جنس درست می‌نماید.
پرسش از مجید: بن به کاررفته درواژه‌های آراستن، آرایش، ویرایش، ویراستن و نوشتن چیست و به چه چم؟
—
پاسخ: ریشه‌ی واژگان آراستن، آرایش، ویرایش و ویراستن در زبان اوستایی و پارسی‌ باستان «راد» به معنای مرتب‌کردن است. ساخت این واژگان این چنین بوده‌است:
aray = (ماده‌ساز کنون) a+ (ریشه) rad + (پیشوند کارواژه‌ای) a
pati+ rad+ a = payray= piray
wi+ rad+ a = wiray
نوشتن: ni+ pis+ ta
a, pati, wi , ni در واژگان بالا پیشوند کارواژه‌ای هستند. همچنین ta در واژه‌ی نوشتن از کارواژه، زاب می‌سازد. به آن در انگلیسی participle می‌گویند. pis در نوشتن ریشه‌ی ضعیف pais به معنای آراستن است.
برای آگاهی بیشتر به کتاب بررسی ریشه‌شناختی فعل‌های زبان پهلوی از یدلله منصوری و ماده‌های فعل‌های فارسی دری از محسن ابوالقاسمی بنگرید.