تعریف دستگاه در موسیقی ایرانی چیست؟
دستگاه در موسیقی ایرانی شامل تعدادی گوشه (قطعه موسیقی) است و هر دستگاه نظام فواصل و مد موسیقایی ویژه‌ای دارند. دستگاه تقریبا معادل گام در موسیقی غربی است و شامل ترکیبی از فواصل پرده، نیم پرده و ربع پرده از هفت نت است. همانطور که هر گوشه تقریبا یک درآمد (شروع)، اوج و فرود (پایان) دارد، دستگاه‌ها هم در فواصل مختلف شامل درآمد، نغمه، کرشمه، اوج، بسته‌نگار، زنگوله، حزین و فرود هستند. ترکیب خلاصه‌تر و محدودتری از دستگاه از لحاظ فواصل موسیقی وجود دارد که به آن آواز گفته می‌شود. موسیقی ایرانی هفت دستگاه و پنج آواز دارد که به کل آن ردیف گفته می‌شود. موسیقیدانان بزرگ هر یک روایت خود از ردیف را ارایه کرده‌اند و امروزه روایت‌های مختلفی از ردیف موسیقی ایرانی وجود دارد که در تعداد گوشه، آواز و یا حتی دستگاه، نام‌های آن و نغمات گوشه‌ها تفاوت‌هایی دارند.
> مطالعه بیشتر: بررسی اجمالی روایت‌های مختلف ردیف موسیقی ایرانی
> 
>
کمانچه در قدیم دو، سل، دو، سل کوک می‌شده است و با ورود ویولن به ایران مانند آن می، لا، ر، سل کوک می‌شود. امروزه نیز هم این کوک مورد استفاده است و هم کوکی مشابه کوک ساز تار. به ترتیب از سیم اول تا چهارم: ر، لا، ر (یک اکتاو بم‌تر)، سل که برای اجرای دستگاه شور استفاده می‌شود. در قدیم برای اجرای دستگاه‌های ایرانی سیم‌های اول و دوم در کمانچه فاصله چهارم (یا پنجم) کوک می‌شدند، سیم سوم یک اکتاو بم‌تر از سیم اول، و سیم چهارم یک اکتاو بم‌تر از سیم دوم کوک می‌شده است. کوک کمانچه برای دستگاه نوا: رِ لا رِ سل / برای دستگاه ماهور: می لا رِ لا / برای همایون، چهارگاه، ماهور و راست پنجگاه: می لا می لا
> درس اول از آموزش مقدماتی کمانچه: آشنایی با کمانچه
> 
>