خشم خداوند
زمانی که به صفات خداوند می‌اندیشیم و در سایه آموزه‌های عهد جدید ؛ محبت خداوند به نوعی خیره کننده نظر ما را به خود جلب می کند. «محبت» است که او را از آسمان به زمین آوَرْد، تمامی رنجهای او از روی محبت است و رستاخیزش پیروزی این محبت. محبتی که چونان اقیانوسی است ژرف با کرانه‌ای لایتناهی.
در مواجهه با چنین حقیقتی، عده‌ای عجولانه به این نتیجه‌گیری رسیده‌اند که خدای محبت هرگز اجازه نخواهد داد تا کسی به عذاب ازلی وارد شود. بلکه او در نهایت همگی مردمان را به بهشت خواهد فرستاد. عده‌ای دیگر بر این باورند که عذاب ازلی فقط شامل حال بدترین جنایتکاران می‌شود و مابقی به نوعی از آن خلاصی خواهند یافت. بویژه کسانی که به عقاید دینی خودشان پایبند بوده باشند، بخشش شامل حالشان خواهد شد و خداوند بایستی نظر مساعدی به آنها نشان بدهد.
اینگونه است که ذهن نفسانی گویی با کلامِ مکاشفه شده خداوند می‌جنگد و آنرا نمی‌پذیرد و نمی‌تواند قبول کند که خداوندی که محبتش بی پایان است،در عین حال در او خشم وجود دارد و مطابق کلام، شب و روز نسبت به گناهکاران خشمگین است.
حال بگذارید تا  را آنگونه که در الهیات مسیحی آموخته شده است، تعریف کنیم: در یک کلام، ،قدوسیت اوست که جامۀ قضاوت به خود گرفته است. مکافات بی پایان و غیر قابل تغییر کسانی که از مرز هر گونه امیدی گذر کرده‌اند، چیزی نیست به غیر از به اجرا گذاردن قدوسیت خداوند. خدایی که از گناه متنفر است و ذات پاک و قدوسش اجازه نزدیکی به هیچ گناهی را نمی‌دهد.
جهنم، همانا عدالت الهی است بدون اینکه رحمت او مانع اجرایش شود، همان خشم الهی است بدون اینکه «خون برّه خدا» (یعنی عیسی مسیح) آنرا فروکش کرده باشد، همان قدوسیت برهنه الهی است بدون جامه فیض. جهنم را خشم بی‌آلایش،خالص و بدون مانع خداوند قدوس شعله‌ور می سازد. آن روز موعود که از پیش مقرر گردیده و به سرعت بدان نزدیک می‌شویم فرا خواهد رسید وقتی که این صحنه خوفناک که یوحنا آنرا به ترسیم کشیده، به وقوع خواهد پیوست: «و آسمان چون صحیفه پیچیده شده، در گذشت و هر کوه و هر جزیره‌ از جای خود منتقل گشت. و پادشاهان زمین و بزرگان و ثروتمندان و سرداران و قدرتمندان، و هر بنده و هر آزادی خود را در غارها و سنگهای کوه‌ها پنهان نمودند و به کوه‌ها و سنگها می‌گفتند که بر ما بیفتید و ما را از روی آنکه بر تخت سلطنت نشسته و خشم برّه پنهان نمایید. زیرا که روز عظیم خشمش آمده است و کیست که تاب مقاومت آورد» (مکاشفه یوحنا ۶ : ۱۴-۱۷).
در اناجیل از عیسی مسیح به عنوان «برّه خدا» یاد شده است، او که خود را برای ایماندارانش قربانی ساخت و مکافات ازلی آنها را به جان خرید. در این آیه دربارۀ «خشم برّه» می‌خوانیم. چه کسی قادر است تا آنرا تشریح کند؟...خشم خدای قدوس، او که خدای محبت است، خشم عیسی مسیح.
این قضییه بغرنج زمانی به درستی فهمیده می‌شود که آنرا با بهایی که خداوند برای نجات گناهکاران پرداخته مقایسه کنیم:
با آن جلالی که خداوند متعال از آن نزول کرد و به زمین آمد تا تحقیر شود.
با آن رنج غیر قابل وصفی که بر روی صلیب تحمل کرد.
با آن قربانی که برای نجات گمراهان فدیه کرد.
رد کردن این نجات که از راه ایمان و بدون توجه به اعمال به گناهکاران بخشیده می‌شود، و رد کردن چنین نجات‌دهنده پر رحمتی، در درون خداوند آتشی از بیزاری عادلانه، پاک و بی‌انتها می‌افروزد که هیچ اقیانوسی از اشک قادر به فروکش کردن آن نیست. این خشم آن خدایی است که جامه بشری پوشیده است. او که در جِتْسِمانی در زیر بار اندوه خم شده بود، او که بر روی صلیب خون خود را ریخت، او که جان خود را برای نجات بسیاری فدا کرد. خشم خدایی که بزرگترین گناهکاران را نیز در مسیح می‌بخشاید و آنها را نجات می‌دهد. خشم خدایی که به رایگان و بدون بهانه، نجات را هدیه می‌کند. او که دستهای خود را گشوده و با آغوش باز گناهکاران را که بی توجه به او به سوی تباهی رفته و مرگ را به حیات ترجیح می‌دهند، به خود می‌خواند تا از راه ایمان به او نجات یابند.
خواننده عزیز که به مسیح ایمان نداری، شما که بیهوده گمان می‌بری که به نحوی در آن ساعت از  در امان خواهی بود و یا به خود قبولانده‌ای که اینها هذیانها و خرافات مذهبی است و تو را باکی ازشان نیست. باحذر باش! روز خداوند به سرعت نزدیک می‌شود و راه گریزی از آن نیست. همۀ مردگان رستاخیز خواهند کرد، همه چشمها او را خواهند دید. تنها کسانی که مسیح عذاب گناهانشان را به خود دیده، شادمانه به حضور پرجلال خداوند خواهند رسید و مابقی با «خشم برّه خدا» روبرو خواهند شد. کوه‌ها قادر نیستند که شما را پنهان سازند، پناهی در میان صخره‌ها برای شما نیست. قبرها شما را نگاه نمی‌دارند. همگی در برابر تخت سلطنت او قضاوت خواهند شد. هر چند در آن روز راه برگشتی نیست اما امروز اگر کلام او را می‌شنوی، قلب خود را سخت مگردان و ایمان آور تا مسیح تو را نجات دهد. او که مجازات بر حق و عادلانۀ گناهان را بدوش کشید. او که آتش  و عذاب ازلی دوزخ را با تحمل رنج صلیبش، در خود خاموش ساخت. تنها او قادر به نجات شماست، باید به او ایمان آورید.
نوشته اوکتاویوس وینسلو (۱۸۶۲ میلادی) - برداشتی آزاد از کتاب «همدردی مسیح» - ترجمۀ دکتر زرین قلوب
«و در آنجا شخصی از فریسیان بود به نام نیقودیموس، یکی از رؤسای یهود. او در شب نزد عیسی آمده به وی گفت، ای استاد! می‌دانیم که تو معلمی هستی که از جانب خدا آمده، زیرا هیچ‌کس نمی‌تواند معجزاتی را که تو می‌نمایی به عمل آورد جز اینکه خدا با وی باشد. عیسی پاسخ داده و گفت، براستی، براستی به تو می‌گویم اگر کسی از سر نو زاده نشود، نمی‌تواند ملکوت خدا را ببیند. نیقودیموس بدو گفت، چگونه ممکن است انسانی که سالخورده است، زاده گردد؟ آیا ممکن است که دوباره داخل شکم مادر رفته و زاده شود؟ عیسی در جواب گفت، براستی، براستی به تو می‌گویم تا کسی از آب و روح زاده نشود، ممکن نیست که وارد ملکوت خدا شود. آنچه از جسم زاده شد جسم است و آنچه از روح زاده گشت، روح است. عجب مدار که به تو گفتم شما باید از سر نو زاده شوید. باد هر کجا بخواهد می‌وزد و صدای آن را می‌شنوی اما نمی‌دانی از کجا می‌آید و به کجا می‌رود. همچنین است هر که از روح زاده شود.» (انجیل یوحنا ۳: ۱- ۸)
محاوره بین نیقودیموس و مسیح که با این آیات آغاز می‌گردد، شامل یکی از مهمترین مباحث انجیل است. در هیچ جای دیگر چنین عبارات مستحکمی راجع به «تولد دوباره» و نجات از راه ایمان به پسر خدا نمی‌بینیم. خوب است که خادمین مسیحی خود را با این فصل به خوبی آشنا سازند. شخصی ممکن است از بسیاری مطالب مسیحیت بی‌خبر باشد اما رستگار گردد ولی بی‌اطلاعی از نکته‌ای که مورد نظر ماست، ما را به بی‌راهه و نابودی خواهد کشانید.
۱. نکته اول: حقجویی ممکن است با تزلزل و گامهای سست شروع کند اما در آخر مسیحی راسخی گردد. نیقودیموس چنین کسی بود که نگران وضعیت روحانی‌اش بود و «در شب نزد عیسی آمد».
جای هیچ شکی نیست که در این حال وی به خاطر ترس از مردم مخفیانه عمل کرد. نیقودیموس واهمه داشت از اینکه دیگران چه خواهند گفت، چه خواهند کرد و یا چه خواهند اندیشید، اگر او را می‌دیدند که به ملاقات مسیح می‌رود! او شبانه نزد مسیح آمد زیرا شجاعت و ایمان کافی نداشت تا این کار را در روز انجام دهد. اما زمانی رسید که همین نیقودیموس در شورای یهودیان جانب خداوندمان را گرفت و گفت: «آیا شریعت ما بر کسی قضاوت می‌کند، جز آنکه اول سخن او را بشنود و کار او را دریافت کند؟» (انجیل یوحنا ۷: ۵۱) و حکایت او در اینجا خاتمه نیافت بلکه زمانی رسید که وی به همراه دیگری بدن مردۀ خداوند را در مقبره قرار داد. درست در وقتی که شاگردان مسیح او را رها کرده و گریخته بودند، نیقودیموس به «یوسف اهل رامه» کمک کرد تا مسیح را به قبر بسپارند. آخرین کار وی بسیار برتر از کار اولش بود و اگرچه با گامهایی سست شروع کرد اما به نیکویی به پایان رسانید.
تاریخ زندگی نیقودیموس به ما یادآور می‌شود که نباید هرگز «روز امور کوچک را خوار شمرد» (زکریا ۴: ۱۰). اگر حق‌جویی با شک و تردید قدم‌های اولش را برای یافتن مسیح برمی‌دارد و هر گامش با تزلزل و اضطراب است، نبایستی به دیده تحقیر بدو بنگریم. باید با خاطر داشته باشیم که چگونه مسیح، نیقودیموس را با آغوش باز پذیرفت. در انجیل متی راجع به مسیح چنین می‌خوانیم: «او نی خوردشده را نخواهد شکست و فتیلۀ نیم سوخته را خاموش نخواهد کرد» (انجیل متی ۱۲: ۲۰). بگذارید تا چون مسیح، دست حق‌جویان را به ملایمت گرفته و با محبت آنها را بپذیریم زیرا برای هر کاری، شروعی است.
از سوی دیگر، افرادی که در ابتدا با هیاهوی فراوان ادعای مسیحی بودن دارند، معمولاً کسانی نیستند که تا به آخر پایدار می‌مانند! وقتی که نیقودیموس کورمال کورمال و به آهستگی به سوی نور گام برمی‌داشت، یهودای اسخریوطی یکی از شاگردان مسیح شده بود. اما بعداً وقتی که نیقودیموس با شجاعت دست به یاری در دفن کردن نجات دهنده‌اش زد، یهودا به وی خیانت کرده و خود را به دار آویخت! این حقیقتی است که نباید آن را فراموش کرد.
۲. نکته دوم: خداوندمان در این آیات اعلام می‌کند که به چه تغییر بنیادی و شگرفی برای رستگاری نیاز است و برای تشریح آن ببینید که از چه اصطلاحی استفاده می‌کند: وی از  صحبت می‌کند و به نیقودیموس می‌گوید: «اگر کسی از سر نو زاده نشود، نمی‌تواند ملکوت خداوند را ببیند»؛ و برای آنکه نکته را روشنتر نماید با این کلام ادامه می‌دهد: «تا کسی از آب و روح زاده نشود، ممکن نیست که وارد ملکوت خدا شود.» با این کلام می‌خواست تا نیقودیموس دریابد که هیچ‌کسی نمی‌تواند از پیروان مسیح گردد مگر اینکه ابتدا «من درونی‌اش» با روح القدس چنان پاکیزه و بی آلایش گردد که بدنش با شست و شوی در آب. برای کسب مزایای ویژۀ یهودیت، فقط لازم بود که فرد از نسل ابراهیم زاده شده باشد، برای کسب مزایای مسیحیت، فرد باید توسط کار روح‌القدس از نو زاده شود.
تغییری که خداوند آن را برای رستگاری ضروری می‌شمارد، بدون شک تغییری سطحی و ظاهری نیست. این تنها داشتن آگاهی از آموزه‌های مسیحیت، تغییر مختصر در نحوه زندگی و تغییری اخلاقی و ظاهری نیست. (عده‌ای گمان دارند که مسیحیت را می‌شود چون جامه‌ای نو به تن کرد، بویژه وقتی از جامه مندرس اسلامی شرمنده و خجل می‌شوند) این تغییر نوعی رستاخیز است: خلقتی تازه است، گذشتن از مرگ به حیات است. فروکاشتن اصلی تازه است از آسمان در دل مُردۀ ما. فراخواندن به هستی یک آفرینش تازه است با طبیعتی نو، رفتار و کنشی نو، عقایدی نو، تمایلاتی نو، سلیقه‌ای نو، اصول اخلاقی نو، امیدهای نو و ترس‌های نو. همه اینها و نه چیزی کمتر از آن مدّنظر خداوند ماست زمانی که اعلام داشت که همه «باید از سر نو زاده شوید.»
چون همگی ما بدون استثناء با طبیعتی فاسد بدنیا آمده‌ایم، لذا برای رستگاری این تغییر درونی مطلقاً ضروری است. «آنچه از جسم زاده شد جسم است» ذات طبیعی ما کاملاً سقوط کرده و فکر نفسانی ما در دشمنی با خداست (رساله رومیان ۸: ۷). ما بدون ایمان، بدون محبت یا ترس از خدا بدنیا می‌آییم و به طور غریزی هیچ تمایلی نداریم که خدا را خدمت کرده یا از او پیروی نمائیم و به طور طبیعی، هیچ لذتی در اجرای اراده‌اش نداریم. اگر به حال خود رها شویم، هیچ‌یک از فرزندان آدمی هرگز به سوی خدا روی نخواهد کرد. آن تغییر اساسی که بدان نیاز داریم تا مسیحی واقعی شویم با این عبارت تعریف شده است: از نو زاده شدن یا تولد دوباره.
ناگفته پیداست که ما نمی‌توانیم بانی این تغییر حیاتی در خود شویم. عنوانی که خداوند بدان می‌دهد، یکی از دلایل قانع کننده است زیرا عیسی آنرا «زایش یا تولد» می‌نامد. هیچ بشری قادر به آفرینش خود نیست، همچنین نیز هیچ‌کس نمی‌تواند روح خود را زنده سازد. اگر روزی مرده‌ای توانست به خود حیات داده و زنده شود، آنوقت می‌شود انتظار داشت که انسان نفسانی خود را روحانی سازد. تنها قدرتی الهی قادر به ایجاد چنین تغییری است، همان قدرتی که کائنات را آفرید. (رساله دوم قرنطیان ۴: ۶) آدمی توانایی انجام کارهای زیادی را دارد اما نمی‌تواند به خودش یا دیگری حیات ببخشد. بخشیدن حیات، حق ویژه خداوند است و لذا وی اعلام می‌کند که ما بایستی «از سر نو زاده شویم».
به علاوه باید به خاطر داشته باشیم که این تغییر عظیم شرط اساسی ورود به بهشت است و بدون آن امکان ندارد وارد بهشت شویم یا از آن لذت ببریم. کلام خداوند در این باره بسیار واضح و دقیق است: «اگر کسی از سرنو زاده نشود، نمی‌تواند ملکوت خدا را ببیند یا وارد آن شود.» بدون ثروت، مقام و رتبه و یا تحصیلات می‌توان به بهشت رسید ولی مثل روز روشن است که بدون «» هیچ احدی راه به بهشت نخواهد یافت.
۳. نکته آخر: در این آیات می‌بینیم که خداوند برای تشریح  از چه مقایسه آموزنده‌ای استفاده می‌کند. وی دریافت که نیقودیموس از شنیدن کلامش دچار شگفتی گردید لذا با مثالی راجع به باد، به اندیشه نگرانش یاری رسانید. تشریحی بهتر و مناسبتر برای کار روح القدس وجود ندارد.
وزش باد و جابجایی آن غیرقابل توضیح و مرموزانه است. «نمی دانی از کجا می‌آید و به کجا می‌رود.» نمی‌توانیم آنرا با دست لمس کرده یا با چشممان نظاره کنیم. زمانی که باد می‌وزد نمی‌توانیم بگوئیم که دقیقاً از چه مکانی شروع شده و تا چه فاصله‌ای تأثیرش محسوس خواهد بود، اما نمی‌توانیم وجود آنرا رد کنیم. کار روح القدس در روح و جان ایماندار نیز دقیقاً شبیه آن است که در نظر ما از بسیاری جهات مرموز و غیرقابل فهم می‌آید. اگر نمی‌توانیم آنرا توضیح داده یا تشریح کنیم، نباید درباره حقیقت آن تزلزلی به خود راه دهیم.
هرگونه رمز و رازی که درباره باد وجود دارد، همیشه وجود آنرا با صدا و یا تأثیرش می‌توان دریافت. خداوند فرمود: «و صدای آن را می‌شنوی» وقتی که صدای باد را می‌شنویم که از لای دریچه زوزه می‌کشد یا ابرها را می‌بینیم که از سویی به سویی می‌راند، بی‌درنگ می‌گوئیم که باد می‌آید. کار روح القدس در جان شخص و زایش دوباره نیز دقیقاً شبیه آن است: هرچند کاری شگفت‌آور و غیرقابل تشریح است اما تأثیرش را همیشه می‌توان دید و شناخت. تولد دوباره چیزی است که نمی‌توان آنرا مخفی کرد. «ثمرات روح» همیشه در ایماندار مسیحی که از روح زاده شده، مشهودند.
آیا می‌خواهید نشانه‌های این  را بدانید؟ خداوند آنها را در رساله اوّل یوحنای قدیس برای ما ثبت کرده است: کسی که از روح خدا زاده شده است «ایمان دارد که عیسی، مسیح است»، وی «مرتکب گناه نمی‌شود»، «کارهای پارسایانه انجام می‌دهد»، «به برادران محبت می‌کند»، «بر دنیا غلبه می‌یابد» و «خود را از شریر محفوظ نگاه می‌دارد.» (رساله اول یوحنا ۵: ۱، ۳: ۹، ۲: ۲۹، ۳: ۱۴، ۵: ۴ و ۵: ۱۸)
چنین فردی از روح زاده شده و مسیحی واقعی است. جایی که این ثمرات روح دیده شود، روح خداوند در کار بوده و  را باعث می‌گردد. کسی که این نشانه‌ها را در خود ندارد، هنوز مرده، در گناه و معصیت است و جایی در ملکوت مسیح ندارد.
حال بگذارید خیلی جدّی از خود بپرسیم، که آیا این تغییرات در ما رخ داده یا نه؟ آیا از سر نو زاده شده‌ایم؟ آیا رفتار و کنش روزانۀ ما نمایانگر کار روح القدس در دلمان است یا نه؟ آیا روح اثرش را در زندگیمان گذاشته است؟... خوشا به حال کسی که پاسخ راضی کننده به این سؤالات دهد. روزی خواهد رسید که آنهایی که از نو زاده نشده‌اند، آرزو می‌کنند که ای کاش هرگز زاده نشده بودند!
نوشته جان سی. رایل (اسقف شهر لیورپول در انگلستان - ۱۹۰۰-۱۸۱۶) - ترجمۀ دکتر زرین قلوب
ترجمه شده از کتاب ‹نکات تفسیری بر انجیل یوحنا›