اسطخدوس و کاربردهای درمانی
اسطوخودوس گیاهی است با برگ‌های نیزه‌ای سبزرنگ سفیدفام و گل‌های خوشه‌ای ریز آبی- بنفش و گاه سرخابی و بسیار معطر که روغن آن در داروسازی و عطرسازی مصرف فراوان دارد.
رومیان از عطر این گیاه برای معطر ساختن حمام و شست‌وشوی بدن استفاده می‌کرده‌اند.
روغن اسطوخودوس (لاوانر) برای ماساژ و مصارف ناراحتی‌های پوستی و کنترل درد مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
در زمان‌های گذشته برای خوشبو ساختن لباس‌ها و ملافه‌ها، گلبرگ‌های خشک این گیاه را در لابه‌لای لباس‌های شسته‌شده و درون کمد لباس می‌پاشیدند.
هنوز هم در میان مادربزرگ‌ها رسم است که گل‌های این گیاه معطر را درون کیسه‌های کوچک پارچه‌ای ریخته و به جالباسی آویزان می‌کنند. چه عطر مطبوع این گیاه علاوه بر معطر ساختن لباس‌ها، باعث فرار پروانه‌ها و بیدها می‌شود و از نفتالین نیز بسیار خوشایندتر است.
● حمام کاهش اضطراب
از لاوانر در حمام‌درمانی به‌ویژه برای کاهش اضطراب استفاده می‌کنند. طریقه استفاده آن یا با استفاده از روغن اسطوخودوس است که در هر بار ۱۰-۶ قطره از آن را در وان آب گرم ریخته و مدت نیم‌ساعت در آن غوطه‌ور شده و بدن را ماساژ می‌دهند.
به جای روغن اسطوخودوس می‌توان از گیاه خشک آن نیز استفاده کرد.
برای استفاده از گیاه خشک، یک مشت از گل‌ها و ریشه اسطوخودوس در یک لیتر آب جوش که ۱۰ دقیقه ملایم جوشیده و از صافی رد کرده مورد استفاده قرار می‌گیرد.
● خواص درمانی اسطوخودوس
اسطوخودوس کاربردهای درمانی فراوانی دارد. از گذشته‌های دور حکیم جالینوس از آن به عنوان یک گیاه کامل برای درمان ناراحتی‌های کبد و معده یاد کرده است.
در طب گیاهی برای اسطوخودوس خاصیت ضدعفونی‌کننده و تصفیه‌کننده قائل‌اند. گیاه‌شناسان آن را برای معالجه ناراحتی‌های مغزی، حالات عصبی، تشنج، فلج، غش و دردهای معده مفید دانسته‌اند.
لاوانر (اسطوخودوس) در ترکیبات دارویی برای معالجه یرقان مورد استفاده قرار می‌گرفته است. مصرف عرق آن را به مقدار دو قاشق در روز در تقویت قلبی موثر می‌دانند.
اسطوخودوس اثری قطعی بر ناخوشی‌های عصبی با ریشه روانی (روان‌تنی) مانند تشنج، سرگیجه و... دارد. در نفخ و کولیک‌های نفخی، نزله‌ها و ناراحتی‌های ریوی نیز کاربرد دارد.
در طبقه‌بندی گیاهان دارویی، اسطوخودوس را جزو گیاهان سر دانسته‌اند. از این گیاه برای تقویت مغز و اعصاب در غش، فلج، صرع و خمودگی‌ها و نیز روماتیسم،‌ نفخ و دفع بلغم سمی از راه تنفس می‌توان استفاده کرد.
همچنین در فشردگی‌های عصبی و نیز به عنوان ضدعفونی‌کننده، مدر، مقوی معده،‌نفخ‌شکن از این گیاه با ارزش استفاده می‌کنند.
این گیاه یک آرام‌بخش قوی است که اعصاب را آرام می‌کند و در ناراحتی‌های عصبی، شورزدگی و تشنج کاربرد دارد.
لاوانر یک تقویت‌کننده خوب قلبی است که می‌تواند تحریکات شدید عصبی نسوج را ساکت ساخته بحران‌ها را تخفیف داده و آرامش قابل توجهی به وجود آورد.
لاوانر همچنین داروی خوبی برای سیستم گوارش است. از این گیاه شفابخش در مصارف خارجی به عنوان ضدعفونی‌کننده، محرک، مقوی و حلال یاد کرده‌اند. خاصیت زخم‌بند و ضدعفونی‌کننده لاوانر به قدری است که می‌توان زخم‌ها را با آن شست حتی زخم‌های شدید، سوختگی‌ها و گزیدگی‌ها را با آن آرام ساخت.
لاوانر داروی موثری برای ناراحتی‌های سیستم تنفسی است و از آن به صورت بخور برای درمان آسم، نزله ریوی،‌کرکیپ و ناراحتی‌های بینی، لارنژیت و سیاه‌سرفه می‌توان استفاده کرد.
روش مصرف:
مقدار مصرف این گیاه به عنوان جوشانده و داروی کمکی برای موارد یادشده روزانه ۵ تا ۱۰ گرم در نیم‌لیتر آب‌جوش است.ـ دم کرده اسطوخودوس: حدود ۵ گرم سرشاخه گل‌دار و یا گل این گیاه را در یک لیتر آبجوش ریخته و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید. مقدار مصرف این دم‌کرده ۴-۳ فنجان در روز است‌.
ـ کمپرس اسطخدوس‌: ۳۰ گرم گل و یا سرشاخه گل‌دار این گیاه را با یک لیتر آبجوش مخلوط کرده و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید‌.
ـ اسانس و روغن اسطوخودوس: می‌توانید از فروشگاه‌های گیاهان داروئی و یا برخی از داروخانه‌ها تهیه کنید برای مصرف یک قطره از آن را با یک قاشق روغن بادام و یا روغن زیتون مخلوط کرده و برای ماساژ استفاده کنید‌. و یا یک قطره آن را روی یک حبه قند و یا یک قاشق عسل مخلوط کرده بخورید‌.
مضرات‌
اسطوخودوس گیاهی است بی‌ضرر که همه می‌توانند از آن استفاده کنند‌. فقط برای اشخاص صفراوی مزاج خوب نست و باعث آشفتگی می‌شود‌. این‌گونه اشخاص باید آن را با سکنجبین یا کتیرا بخورند‌.
یکی از ساده ترین و موثر ترین راه ها برای از بین بردن درد دندان استفاده از میخک می باشد.
برای غلبه موضعی بر درد دندان، تا دست یابی به دندانپزشک در اسرع وقت، گیاه میخک مشکل اساسی درد دندان را درمان می کند.
میخک چیست؟
میخک یک نوع ادویه مورد استفاده در غذاهای مختلف می باشد و همچنین در طب گیاهی کاربرد دارد. میخک را به عنوان چاشنی به نوشابه و چای اضافه می کنند، همچنین به عنوان یک عنصر مهم در شیرینی زنجفیلی و ترشی نیز بکار می رود.
نام لاتین: eugenia caryophylata
فصلی: میخک گیاهی همیشه سبز و بومی اندونزی است.
برگها : برگ های آن بزرگ و تخم مرغی شکل می باشد.
گل : شکوفه های میخک از تعداد زیادی گل سرخ تشکیل شده است.
شکوفه های این گل ها جمع آوری و خشک می شوند.
این شکوفه های خشک شده میخک، خریداری شده و در فروشگاه ها در قالب ادویه به عموم عرضه میگردد.
پراکنش: اگر چه اندونزی تولید حدود ۸۰ درصد از میخک را در در کارنامه خود دارد،اما دیگر کشورها و مناطق نیز از این ادویه ، تولید می کنند.از جمله می توان به ماداگاسکار ، زنگبار ، پاکستان ، هند ، سری لانکا و تانزانیا اشاره کرد.
مواد تشکیل دهنده دارویی:
میخک حاوی یک ماده شیمیایی بسیار قوی به نام بی حس کننده اوژنول می باشد.
اوژنول نه تنها بی حس کننده، بلکه سبب مهار اعصاب و توقف درد می شود اما کمکی به ضدعفونی کردن میکروب ها نمی کند و فقط درد را تسکین میدهد،لذا در صورت استفاده مداوم از آن،ممکن است منجر به عفونت دندان شود.
اوژنول همانند بی حس کننده های موضعی موجب مهار هدایت پیامها از گیرنده های حس درد به طور محیطی می شود و با مهار التهاب و تاثیر بر مسیر درد به صورت مرکزی موجب تسکین درد مزمن نیز می گردد.
میخک در حدود ۲۰ برابر قدرت مندتر از اوژنول و دیگر ترکیبات ضد درد می باشد.
استفاده از میخک برای مهار درد دندان
میخک ها در اشکال متفاوت در دسترس هستند و معمولا به سه شکل اصلی دارویی کاربرد دارند:
• پودر
• مایع
• عصاره
در استفاده از میخک برای درد دندان، می توان از هر یک از این اشکال بهره گرفت.
پودر میخک
درآشپزخانه اغلب مردم این نوع از میخک موجود است. برای استفاده از میخک، آنرا پودر کرده و در محل درد قرار دهید.پس از چند لحظه میخک با بزاق دهان مخلوط شده ومنطقه درد را بی حسی می کند.
همچنین جوانه کامل خشک شده میخک برای تسکین درد می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
برای استفاده از گل میخک جهت مهار درد دندان ،دو یا سه گل را در دهان خود یا بخش دردناک دهان قرار داده و نگه دارید. پس از چند لحظه گل های میخک شروع به نرم شدن در دهان میکند و لذا باید آنرا کمتر فشار دهید.این فرایند اجازه می دهد تا روغن میخک منتشر شده و با بزاق دهان مخلوط می شود و سبب بی حسی گردد.
میخک را برای سی تا چهل دقیقه در محل درد استفاده و سپس از میخک جایگزین برای رفع درد استفاده کنید.
روغن میخک
روغن میخک را می توان در اکثر داروخانه ها یافت.روغن میخک یک بی حس کننده قوی می باشد و توسط پزشکان و دندانپزشکان برای سالهای متمادی به منظور تسکین درد دندان استفاده می شود.
روغن میخک باید با احتیاط مصرف شود.برای استفاده از روغن میخک مستقیما از شیشه حاوی روغن می توان یک سواب پنبه را درب شیشه گذاشت و آنرا آغشته نمود.سپس با دقت اطراف ناحیه دردناک را مالش داد.
اگر درد دندان از عصب باشد این فرایند فوق العاده موثر می باشد. در این مورد، سعی کنید پنبه آغشته به روغن میخک را با قرار دادن در داخل حفره دندانی، در محل عصب قرار دهید.
راه دیگر استفاده از میخک مصرف عصاره آن است. برای استفاده از عصاره میخک جهت مهار دندان درد :
۱٫ دهان خود را با محلول آب نمک شستشو دهید.
۲٫ چند قطره از روغن میخک(تقریبآ نصف قاشق چای خوری) با یک قاشق چای خوری روغن زیتون مخلوط نمایید.
۳٫ یک توپ پنبه در این مخلوط قرار دهید تا خیس خورده و آن را در محل درد نگه دارید.