جشن سده چیست؟
هر ساله در بین تمامی ایرانیان باستان یک سری جشن‌هایی برپا می‌شود که هر کدام با اعتقادات اقشار خاصی شکل گرفته است و تمامی این جشن‌ها عاملی برای شادی و خوشحالی تمامی افراد در زمان خاص خودش است. تاریخ جشن سده در روز دهم بهمن ماه هر سال است و همچنان در بسیاری از نقاط کشورمان برگزاری این جشن در زمان خودش پابرجا است. بر اساس یک سری اعتقادات، جشن سده را به عنوان کشف آتش از جانب عموم مردم نامگذاری کردند. این افراد آتش را جزو یکی از نشانه‌های حرارت و روشنایی در دوران حیات تصور می‌کنند و همینطور در زمان‌های خیلی قدیم آتش را یک ابزاری می‌دانستند تا برای رهایی از سرما، تاریکی و همینطور ترساندن شیطان استفاده کنند. به همین خاطر همه ساله در تاریخ دهم بهمن ماه تعدادی از مردم در اکثر شهرها و روستاها به دورهم جمع می‌شوند و در مکانی که قبل از جشن برای برگزاری تعیین کرده‌اند (که معمولا این مکان‌ها می‌تواند شامل پشت بام‌های خودشان، کوهستان‌ها و بلندترین ارتفاعات باشد) و با هماهنگی یکدیگر همه افراد برای برگزاری جشن آماده می‌شوند. این رسومات معمولا بین زرتشتیان رواج داشته است.
این آداب و رسومی که هم اکنون عنوان می‌شود، همچنان و در حال حاضر نیز، در شهرها و روستاهایی که این جشن مرسوم است، پا برجا است.آتش زدن هیزم یکی از اصلی ترین رسومات در برگزرای این جشن است و یکی از معمول‌ترین کارهایی است که در تمامی شهرها اجرا میشود. امروزه خیلی قبل تر از فرا رسیدن روز جشن که (همان دهم بهمن ماه است)، تمامی افراد برای برپایی جشن در تکاپو هستند. به دلیل مقدس بودن آتش، چوب‌های خشک یا همان هیزم‌ها را جمع می‌کنند و کپه‌ای از هیزم آماده می‌کنند و بعد از جمع آوری آن، جوانان مشعل ها را در دست می‌گیرند و همگی سه مرتبه به همراه موبد خود، دور هیزم‌ها می‌چرخند و نیایش می‌کنند سپس هیزم‌ها را توسط مشعل‌هایی که دردست دارند، آتش می‌زنند.معمولا انبار هیزم‌ها را تا حدی جمع می‌کنند که با شعله ورشدن آن ساعت‌های طولانی آتش باقی بماند. به دلیل اینکه بزرگی و حرارت آتش را عاملی برای رفع سردی زمستان و همینطور دلیل برای دوری شیطان می‌دانند، تا پاسی از شب به دور این شعله‌های آتش شادی و پایکوبی می‌کنند. در آن شب، شعری بابت جشن سده خوانده می‌شود که در شاهنامه وجود دارد. هنگام خواندن شعر، باید تمامی افرادی که در آنجا حضور دارند، سکوت کنند اما پس از پایان شعر، مجدد می‌توانند شادی خود را نشان دهند.حتی بسیاری از جوانان نیز، در این مراسم شب زنده داری می‌کنند. در آخر نیز هنگامی که تمامی چوب‌های خشک شعله ور شد و خاکستر آن باقی ماند، کشاورزان و افرادی که صاحب زمین هستند، خاکسترها را جمع می‌کنند تا بر روی زمین‌هایشان بریزند و افزایش محصول داشته باشند. آن‌ها با انجام این عمل  معتقدند که این خاکستر، خوش یمن است به دلیل اینکه از هیزم‌های جشن سده باقی مانده است، باعث حاصلخیزی و پربار شدن زمین‌هایشان خواهد شد.