خودشیفتگی وخیم : اختلالی میان شخصیت خودشیفته و ضد اجتماعی در دیدگاه کرنبرگ
در دسته بندی اختلالات شخصیت از دیدگاه روانپزشکی، شخصیت خودشیفته در کنار شخصیت‌های مرزی، ضداجتماعی و نمایشی، در دسته b قرار می‌گیرد. ویژگی این دسته از اختلالات شخصیت، هیجانی و تکانشی بودن آن‌هاست. اما بر اساس طبقه‌بندی دیگری که اتوکرنبرگ از سه سطح شخصیت ارائه کرده است، خودشیفتگی به دو صورت خودشیفتگی و خودشیفتگی وخیم، طبقه‌بندی شده است. نوع وخیم این شخصیت، شدیدتر و آسیب‌زاتر است. به همین دلیل، آشنایی با ویژگی‌های این افراد در برقراری ارتباط مناسب با آن‌ها حائز اهمیت است.
خودشیفتگی در نظریه کرنبرگ
در نظریه اتوکرنبرگ، سه نوع سازمان شخصیت نوروتیک یا سالم (واقعیت سنجی سالم)، مرزی (مرز بین نوروتیک و سایکوتیک) و سایکوتیک (واقعیت سنجی مختل) معرفی شده است. در قسمت بالاتر سازمان مرزی، یعنی سمت نزدیکتر به شخصیت سالم، شخصیت خودشیفته قرار گرفته. اما در قسمت پایین‌تر سازمان مرزی، یعنی قسمت نزدیکتر به شخصیت سایکوتیک، خودشیفتگی وخیم قرار دارد.
ویژگی‌های خودشیفتگی وخیم
در خودشیفتگی وخیم ویژگی‌هایی مشابه اختلال شخصیت خودشیفته مطرح شده در dsm وجود دارد. مثلاً این افراد خودمحور هستند، یعنی فقط دیدگاه، خواسته‌ها و افکار خود را می‌بینند و می‌پذیرند و توجهی به دیدگاه و خواسته‌ی دیگران ندارند. اما تفاوتی که در خودشیفتگی وخیم وجود دارد این است که علاوه بر ویژگی‌های افراد خودشیفته، ویژگی‌های شخصیت ضداجتماعی، گرایش به آزار دیگران و فقدان همدلی نیز در آن‌ها وجود دارد. به همین دلیل ممکن است گاهی این افراد را با افراد سایکوپت اشتباه بگیریم. همچنین این افراد ممکن است سوء ظن‌هایی مشابه افراد پارانوئید داشته باشند.
فردی که خودشیفتگی وخیم دارد، به شدت سعی در کنترل کردن دیگران دارد، راه خودش را پیش می‌برد و کاری به این ندارد که در این راه، به چه کسی آسیب می‌رسد. او دنیا را به صورت سیاه و سفید می‌بیند. مثلاً ممکن است فردی را یا دوست ببیند یا دشمن. اما دیدگاهش می‌تواند تغییر کند، یعنی فردی را که در ابتدا دوست خود می‌دانسته پس از مدتی کاملاً دشمن خود می‌داند. او می‌خواهد به هر قیمتی که شده برنده باشد و از شکست و ناکامی خودش جلوگیری کند، حتی به قیمت وارد کردن درد، ناکامی و غم زیاد به دیگران. چنین فردی ممکن است برای دفاع از خود بزرگ منشانه‌اش، دروغ بگوید و اگر شخص مقابلش سعی کند با شواهد واقعی، دروغ او را ثابت کند، به شدت عصبانی می‌شود.
تفاوت شخصیت خودشیفته وخیم با شخصیت ضد اجتماعی
شخصیت خودشیفته وخیم از نظر کرنبرگ، ترکیبی از ویژگی‌های شخصیت خودشیفته و ضداجتماعی است. کرنبرگ می‌گوید با وجود شباهتی که بین این دو وجود دارد اما با هم تفاوت‌هایی هم دارند. از نظر او، خود بزرگ بینی مهم‌ترین عاملی است که باعث تفکیک شخصیت خودشیفته با ضداجتماعی می‌شود. به بیان دیگر، فرد خودشیفته گرایش به خودستایی، مغرور بودن و بزرگ دیدن توانایی‎‌ها و موفقیت‌های خودش دارد. همچنین اگرچه هردوی آن‌ها دیگران را استثمار می‌کنند، اما استثمار برای افراد ضد اجتماعی، هدف اصلی است.
ارتباط برقرار کردن با فرد خودشیفته وخیم
اگر ویژگی‌هایی که درمورد خودشیفتگی وخیم مطرح کردیم برایتان آشنا به نظر می‌رسد خوب است. زیرا اگر بدانید که در ارتباط با فردی هستید که فقط به خودش توجه دارد، پرخاشگر و حساس است، بدگمان و حسود است و ممکن است به شما آسیب برساند، هشداری کمک کننده به شماست. در اینجا چند توصیه برای ارتباط با چنین فردی ارائه می‌شود:
اول اینکه بپذیرید که ارتباط با آن‌ها سخت است. اگر به نظر می‌رسد که امکان دارد به شما آسیب برساند، سعی کنید ارتباطتان را با او تا حد امکان محدود کنید و خود را از او دور کنید. اگرچه آن‌ها ممکن است مرزهای ضعیفی در روابطشان داشته باشند و وقتی شما می‌خواهید مرزی تعیین کنید، رنجیده خاطر می‌شوند.
اگر می‌خواهید از آن‌ها انتقادی کنید یا با آن‌ها مخالفت کنید این کار را در حضور دیگران یا با لحن انتقادی شدید مطرح نکنید. چرا که انتقاد شدید یا انتقاد در حضور دیگران باعث عصبانی شدن، رفتارهای تکانشی و یا تلافی جویانه از جانب آن‌ها می‌شود و سعی می‌کنند دیگران را به واکنش علیه شما تحریک کنند.
نباید از آن‌ها انتظار داشته باشید که تغییر کنند و سعی در تغییر آن‌ها نیز نداشته باشید. چون آن‌ها در برابر تلاش شما برای تغییر مقاومت می‌کنند.
اگر مجبور به ارتباط با آن افراد هستید، مثلاً آن فرد یکی از اعضای خانواده یا همکار شماست، سعی کنید با سایر افرادی که حامی شما هستند نیز ارتباط برقرار کنید تا بخشی از رنجی که آن فرد به شما وارد کرده، کاهش یابد.
درمان خودشیفتگی وخیم
با وجود آنکه احتمال مراجعه افراد خودشیفته وخیم برای درمان، کم است اما به هر حال ممکن است آن‌ها به دلیل تأثیر منفی شخصیتشان بر زندگیشان و یا مشکلاتی که با همکاران، دوستان، خانواده یا شریک‌های عاطفی خود دارند، نهایتاً برای درمان مراجعه کنند. مثلاً ممکن است به دلیل اینکه شریک عاطفی‌شان یک فرصت نهایی به آن‌ها داده تا خود را اصلاح کنند، در پی حل مشکل خود برآیند. به عبارت دیگر آن‌ها معمولاً از اشتباه بودن رفتارشان، آگاهی ندارند و به دلیل پیامدهای ناشی از رفتارشان که شامل افسردگی، تحریک پذیری و مشکل در مدیریت خشمشان است برای درمان مراجعه می‌کنند.
گرچه درمان خودشیفتگی وخیم دشوار است اما به هرحال جلسات درمانی می‌تواند مزایایی را برای همه مشکلات داشته باشد. درمورد شخصیت خودشیفته وخیم نیز با کمک جلسات درمان می‌توان در بعضی جنبه‌ها به آن‌ها کمک کرد. مثلاً
کمک به ایجاد روابط بین فردی قوی‌تر
کمک به افزایش تنظیم هیجان
منبع برای مطالعه بیشتر
what is malignant narcissism?
سایکوپات یا سایکوپت (psychopath) را به عنوان  فردی با شخصیت جذاب، هوش بالا، ناکام در یادگیری از تجارب، عدم ظرفیت در برابر عشق، عدم پشیمانی یا احساس گناه، حس بزرگ منشی و ارزشمند بودن بالا همراه با رفتارهای سلطه جویانه می شناسند. 
براساس تعریف سایکوپات در دیدگاه روانپزشکی، افراد سایکوپات دارای اختلال شخصیت ضد اجتماعی هستند. اما با وجود شباهتهای که بین سایکوپات ها و افراد با شخصیت ضد اجتماعی وجود دارد، تفاوتهایی نیز در آنها مشاهده می شود. افراد با شخصیت ضد اجتماعی الگویی از غلبه بر دیگران و نقض حقوق دیگران را از خود نشان می دهند. 
واژه‌ی آنتی سوشال (antisocial) یا سوسیوپات ها (sociopaths) نیز واژه‌­هایی است که با سایکوپات اشتباه گرفته می شود. اما پژوهشگران مطرح می کنند که ممکن است مردم تصور کنند که معنی آن، فردی است که تنهاست و خود را دور از اجتماع نگه می دارد. اما آنتی سوشال در شخصیت ضد اجتماعی به معنای فردی است که مخالف جامعه و قوانین آن است. 
نشانه های رایج سایکوپات ها
اگرچه برچسب سایکوپات یک تشخیص رسمی محسوب نمی شود. اما یک درصد از جمعیت جهان را به خود اختصاص داده است. از نشانه های رایج در سایکوپات ها می توان به موارد زیر اشاره کرد: 
رفتارهای غیر مسئولانه ی اجتماعی
ناتوانی در درک احساسات دیگران
ناتوانی در تشخیص بین درست و غلط
ناتوانی در ابراز پشیمانی یا همدلی
تمایل به گفتن دروغگویی شدید
تسلط بر دیگری و آسیب رساندن به او
بی اعتنایی به رعایت اصول ایمنی و مسئولیت پذیری
تفاوت بین سوسیوپات و سایکوپات
غالباً سایکوپات و سوسیوپات به صورت متناوب به جای هم مورد استفاده قرار می گیرند  و نمی توان به راحتی دلیل آن را کشف کرد. هر دو را از اشکال مختلف اختلال شخصیت ضد اجتماعی در نظر می گیرند. از چشم انداز بالینی،‌ این افراد با بی توجهی گسترده به حقوق و یا احساسات دیگران مشخص می شوند. 
برخی محققان سوسیوپات ها و سایکوپات ها را دو نوع اختلال شخصیت ضد اجتماعی در نظر می گیرند. یکی از تفاوتهایی که می توان بین سوسیوپات و سایکوپات قایل شد، وجدان است. سایکوپات ها وجدان ندارند و به راحتی دروغ می گویند. اما در سوسیوپات ها وجدان بسیار ضعیفی وجود دارد. 
یک مثال از تفاوت سوسیوپات وسایکوپات
به عنوان مثال، یک سایکوپات به شما دروغ می گوید تا بتواند پول شما را بدزدد. او به راحتی به شما دروغ می گوید و اصلا احساس ناراحتی یا عذاب وجدان ندارد. سایکوپات ها معتقدند که رفتارشان توجیه شده است و از هیچ صدمه ای نگران نیستند. اما فرد سوسیوپات ممکن است بداند، گرفتن پول شما، اشتباه است و ممکن است احساس گناه یا پشیمانی کند. اما این باعث نمی شود رفتارش را متوقف کند. حتی تلاش می‌­کند رفتار اشتباه خود را توجیه کنند. 
خشونت
در حالی که رایج است که سایکوپات ها و سوسیوپات ها را افرادی با خشونت بالا بشناسیم، این بیشتر یک درام تلویزیونی و رسانه ای است تا یک واقعیت. در بسیاری از فیلم‌ های تلویزیونی سوسیوپات ها و سایکوپات ها افرادی مجرم و تبهکار نمایش داده می شوند که دیگران را می کشند و یا شکنجه می دهند. 
در زندگی واقعی، برخی از افراد با اختلال شخصیت ضد اجتماعی می توانند خشن باشند، اما اکثرا این گونه نیستند. در عوض آنها رفتارهای تسلط بر دیگری و رفتار های پرخطر را برای به دست آوردن آنچه می‌خواهند، به کار می برند.
بنابراین، خشونت اگر چه محتمل است، اما در سایکوپات ها و سوسیوپات ها ویژگی ذاتی نیست. افراد سایکوپات که احساس غمگینی، تنهایی و انزوای اجتماعی بیشتری می­ کنند، خطر ابتلا به خشونت و رفتار های تکانشی و بی پروای بیشتری دارند.
نسبت خشونت در اجتماع
اگرچه سایکوپات ها می توانند از قوانین اجتماعی هر وقت که نیاز داشته باشند، متناسب با نیازهایشان پیروی کنند و رفتارهای کنترل شده ای داشته باشند،‌ سوسیوپات ها بیشتر احتمال دارد واکنش های خشونت آمیز از خود نشان دهند و رفتارهای تکانشی از خود بروز دهند، خصوصا وقتی با عواقب اعمال خود رو به رو شوند. 
ویژگی های رفتاری
سایکوپات ها
سایکوپت ها وقتی هدفی را دنبال می کنند، از تحت تاثیر قرار دادن عواطف دیگران ترسی ندارند و  وانمود می کنند که به کسی علاقه دارند. از دروغ گفتن به عنوان ابزاری برای رسیدن به مزایا و منفعت استفاده می‌کنند. در مواجهه با پیامد اعمال خود با بیزاری، پرخاشگری یا حتی سادیسم شدید واکنش نشان می‌دهند. تمایل شدیدی به بی اعتنایی به تعهدات، وعده ها و توافق ها دارند.
>  اعمال پرخطر را با محاسبات دقیق و برنامه ریزی شده، بدون اینکه حتی سر نخی از خود به جای بگذارند، انجام می دهند.   
> 
> 
سایکوپات ها در
روابط
سایکوپات ها از درد عاطفی و تنهایی رنج می برند. اکثر آنها زندگی پر از دردی دارند اما مانند هر انسانی، آنها نیز دوست دارند که دوست داشته شوند و مورد قبول واقع شوند. با این حال، رفتار خود آنها، این ارتباط را حتی اگر غیرممکن نباشد، بسیار دشوار می کند و بیشتر آنها از این موضوع آگاه هستند. برخی از سایکوپات ها از این عملکرد خود ناراضی و ناراحتند اما قادر به کنترل آن نیستند، چون می دانند که این نوع رفتارهای آسیب زا، آنها را از دیگران جدا می کند. 
روابط صمیمانه
از دیگر خصوصیات بین فردی آنان، می توان به فقدان یا کمبود همدلی اشاره کرد. نسبت به رنج و صدمه ی دیگران بی تفاوت هستند. وقتی با صدمه یا خشم دیگران رو به رو می شوند، سعی می کنند کنترل اوضاع را با بی تفاوتی نسبت به آن، دست بگیرند. از داشتن یک رابطه ی صمیمانه محرومند چون مدام در تلاشند شخص دیگر را با کنترل، تسلط، ارعاب، اجبار و یا فریب تحت سلطه ی خود در بیاورند. در نتیجه طرف مقابل رابطه نمی تواند تحمل کند مگر اینکه دارای شخصیتی شدیدا وابسته باشد.
طبیعت یا پرورش؟
محققان معتقدند سوسیوپات ها در اثر محیط پدیدار می شوند اما سایکوپات ها متولد می شوند. ریشه­‌ی این بیماری در نوزادی فرد است و ارثی می باشد. اما ریشه ی بیماری سوسیوپات ها بیشتر به عوامل محیطی مربوط است. محققان معتقدند سایکوپات به دلیل رشد نیافتگی بخش هایی از مغز که هیجان، احساسات و تکانه ها را تنظیم می کند، ناشی می شود. پژوهش ها نشان داده است که سایکوپات ها فاقد هر گونه احساس گناه هستند، که ممکن است ناشی از همین رشد نیافتگی مغز باشد. 
!تفاوت مغز یک سایکوپات و انسان نرمال
مطالعات نشان می دهد علاوه بر عوامل ژنتیکی، افراد سایکوپات اغلب در تاریخچه‌ی زندگی خود، زندگی خانواده‌ای بی ثبات را تجربه کرده اند و یا در محلات فقیر نشین مستعدِ خشونت، کودکی خود را گذرانده‌اند. بسیاری از آنها والدینی با سابقه ی مصرف مواد داشته‌ اند و از راهنمایی و توجه والدین محروم بوده‌ اند. 
سوسیوپات ها نیز در تاریخچه ی زندگیشان، تجاوز جنسی، خشونت جسمی و یا بی ثباتی والدین مشاهده می شود. بنابراین، سوسیوپات ها بیشتر در معرض عوامل محیطی بوده اند. این تمایز بین سایکوپات ها و سوسیوپات ها نشان می دهد که طبیعیت نقش بیشتری در ایجاد سایکوپات ها نسبت به سوسیوپات ها ایجاد می کند.  
منبع برای مطالعه بیشتر
تفاوتهای سوسیوپات و سایکوپات
اطلاعاتی در مورد سایکوپات ها