13- طرح‌های پانزی در ارزهای دیجیتال چگونه عمل می کنند؟
!
ارزهای دیجیتال یک‌سری ویژگی‌های خاص دارند که کار را برای کلاهبرداران پانزی و هرمی تا حد زیادی راحت کرده‌اند و این روزها بیشتر طرح‌های پانزی با استفاده از همین ارزها راه‌اندازی می‌شوند.
رهگیری تراکنش‌های ارز دیجیتال بسیار مشکل‌تر از روش‌های سنتی مثل بانک است، نیازی ساختن حساب بانکی برای ارسال یا دریافت سرمایه‌ها نیست و رد کمتری از کلاهبردار به جا می‌ماند. همچنین تراکنش‌های ارز دیجیتال محدود به یک کشور خاص نمی‌شود و از همه جای دنیا می‌توان سرمایه جذب کرد.
بیت‌کانکت – بزرگترین پانزی تاریخ ارزهای دیجیتال  
بیت کانکت (Bitconnect) یک پلتفرم سرمایه‌گذاری و وام‌دهی ارزهای دیجیتال بود که در سال 2017 به شدت مطرح شد. ارز دیجیتال آن یعنی BCC با قیمت بیش از 500 دلار در رده‌های بالای بازار جا خشک کرده بود و صرافی‌های بسیار معتبری از آن پشتیبانی می‌کردند.
در ژانویه ۲۰۱۸، پس از بررسی نهادهای تنظیم کننده بر فعالیت‌های این سازمان و مشخص شدن کلاهبرداری پانزی، بیت کانکت فروپاشید. پس از خبر فروپاشی توکن BCC بیش از ۹۰ درصد ارزشش را در کمتر از چند ساعت از دست داد. در همان ماه ارزش این ارز دیجیتال از ۴۰۰ دلار به حدود ۷ دلار کاهش یافت و اکنون با قیمت صفر، یک ارز دیجیتال مرده به شمار می‌آید.  
استخراج یا ماینینگ ابری (Cloud mining)  
بخش بزرگی از کلاهبرداری‌های پانزی در حوزه ارزهای دیجیتال به وب‌سایت‌های ماینینگ ابری اختصاص دارند که ادعا می‌کنند با پول سرمایه‌گذاران اقدام به استخراج ارزهای دیجیتال می‌کنند. اغلب این سایت‌ها از روش پانزی استفاده می‌کنند و از سود سرمایه‌گذاران جدید به سرمایه‌گذاران قدیمی سود پرداخت می‌کنند. سودهای نجومی و تضمینی بدون در نظر گرفتن ریسک‌های استخراج، عدم شفافیت در نحوه کار، عدم وجود آدرس یا شماره تلفن معتبر و … از نشانه‌های طرح‌های پانزی ماینینگ هستند.
فروش توکن‌های بی‌ارزش  
این روش به خودی خود پانزی یا هرمی محسوب نمی‌شود اما مکملی برای طرح‌های کلاهبرداری پانزی و هرمی است. روش کار این طرح‌ها به این صورت بوده که ابتدا پول زیادی در قالب بیت کوین یا ارزهای دیجیتال معتبر از مردم دریافت می‌کنند تا سودهای تضمینی به آن‌ها پرداخت کنند. اما در نهایت، این سود را با ارز دیجیتالی که خودشان ساخته‌اند و هیچ ارزشی ندارد، می‌پردازند و این امیدواری را به مردم می‌دهند که قیمت آن در آینده افزایش خواهد یافت.
استخراج ارز دیجیتال در ربات‌های تلگرامی  
ربات‌های تلگرامی هم از دیگر طرح‌های کلاهبرداری هستند که از هیچ برای سازندگان خود پول می‌سازند. وعده و نحوه کار این ربات‌ها معمولا به شرح زیر است:  
کاربر در ربات عضو می‌شود و مقداری الماس برای شروع کار هدیه می‌گیرد. با آن الماس‌ها می‌توان دستگاه‌های استخراج مجازی در ربات خریداری کرد تا اقدام به ماینینگ بیت کوین کنند. برای بدست آوردن الماس‌های بیشتر شما چند راه دارید که مهترین آن‌ها این دو هستند:
با استفاده از لینک عضوگیری، دوستان خود را دعوت کنید و الماس هدیه بگیرید  
با استفاده از بیت کوین، الماس بخرید  
اما در این ربات‌های تلگرامی هیچ‌گونه استخراجی صورت نمی‌پذیرد و تنها کاربران را برای خرید بیشتر الماس مجاب به پرداخت بیت کوین می‌کند. کاربرانی هم که روش عضو‌گیری را انتخاب می‌کنند در نهایت برای برداشت مبالغ استخراج شده پیامی را مبنی بر اینکه زیر مجموعه شما حتما باید با بیت کوین الماس خریده باشند، دریافت می‌کنند. به این ترتیب برای دریافت سودها حتما باید زیر مجموعه شما خرید انجام دهد. این یک طرح پانزی بسیار پیشرفته است.  
سرمایه‌گذاری در املاک، خودرو، بورس، انرژی و …  
نوع دیگر از طرح‌های پانزی در ارزهای دیجیتال که بسیار متداولند، وب‌سایت‌هایی هستند که ادعا می‌کنند پول سرمایه‌گذاران را در بازارهای خارجی املاک، خودرو، بورس، انرژی و یا هر چیز دیگری سرمایه‌گذاری می‌کنند. برخی از این سایت‌ها حتی سندهای مالکیت جعلی هم برای کاربر صادر می‌کنند که مثلا یک نفر ده متر از یک خانه در نیویورک را خریداری کرده است.
با توجه به تحریم‌های بین‌المللی و سخت‌گیری روزافزون شرایط استفاده پلتفرم‌های خارجی مانند لوکال بیت کوینز که پیش‌تر کاربران ایرانی به طور گسترده از آن برای خرید بیت کوین استفاده می‌کردند، خرید مستقیم ارزهای دیجیتال شناخته‌شده مانند بیت کوین، اتریوم و گاهی اوقات ریپل، بیت کوین کش و لایت کوین معمولا از صرافی‌های ایرانی ساده‌ترین شیوه برای افرادی است که قصد سرمایه‌گذاری دارند.
برای انتخاب یک صرافی داخلی می‌توان از استک ارزدیجیتال برای مشاهده تجربه سایر کاربران استفاده کرد. کاربران باید توجه داشته باشند که چون اطلاعات حساسی مانند اطلاعات شناسایی خود را در اختیار صرافی‌ها می‌گذارند که امکان سو‌ء‌استفاده و کلاهبرداری با آن‌ها وجود دارد، باید به صرافی در حفظ و نگهداری این اطلاعات اعتماد داشته باشند و ریسک آن را بپذیرند.
پس از طی مراحل ثبت نام در صرافی‌ها داخلی، ارائه مدارک و پذیرفته شدن آن‌ها، کاربران می‌توانند سفارش خود را ثبت کرده و ارز دیجیتال خود را به کیف پول ارسال کنند.  
خرید آلت کوین  
ارز دیجیتال اصلی صرافی‌های داخلی معمولا بیت کوین یا اتریوم است و به احتمال فراوان توکنی که چند ماه بیشتر از عرضه آن نگذشته و شما آن را به عنوان یک گزینه مناسب خرید شناسایی کرده‌اید را ندارند.
در ابتدا برای اینکه بدانید کدام صرافی‌های خارجی ارز دیجیتال مورد نظر شما را پشتیبانی می‌کنند، با جستجوی نام آلت کوین در سایت ارزدیجیتال به صفحه مخصوص آن رفته و تب «صرافی‌ها» را انتخاب کنید.  
پس از باز شدن صفحه، لیست صرافی‌هایی را مشاهده می‌کنید که بر اساس حجم معاملات روزانه مرتب شده‌اند. بررسی صرافی‌ها را می‌توانید به ترتیب از بالا به پایین انجام دهید. البته باید به نکاتی مانند اعتبار صرافی، جفت‌ارزهایی که دارد و همچنین نحوه برخورد آن با کاربران ایرانی دقت داشته باشید. بد نیست بدانید که تعداد زیادی از صرافی‌ها با گزارش‌ جعلی میزان معاملات روزانه، سعی می‌کنند در این لیست بالاتر از بقیه صرافی‌ها قرار بگیرند. برای همین نیز بهتر است از تجربه سایر کاربران استفاده کنید و در صورت معتبر بودن صرافی از آن‌ها استفاده کنید.
فراموش نکنید که به دلیل تحریم‌های بین‌المللی در صورت استفاده از صرافی‌های خارجی، هر لحظه خطر بلوکه شدن حساب شما وجود دارد، بنابراین قبل از استفاده از یک صرافی خارجی حتما از امکان استفاده آن برای کاربران ایرانی مطمئن شوید. همچنین پیشنهاد می‌کنیم که دارایی‌های خود را طولانی مدت روی صرافی‌های خارجی نگهداری نکنید.  
آخرین نکته‌ای که باید به آن توجه کنید، جفت‌ارزهایی است که برای آلت کوین مورد نظر شما در صرافی موجود است. در حالت عادی و خرید مستقیم شما با پرداخت پول‌های رایجی مانند ریال و دلار می‌توانید بیت کوین بخرید. در واقع شما بیت کوین را در برابر ریال معامله می‌کنید و جفت ارز آن ریال/بیت کوین (BTC/IRR) است. اما برای بیشتر آلت کوین‌ها امکان خرید مستقیم با ریال وجود ندارد و باید ارز دیجیتال پایه‌ای را انتخاب کنید که با آلت کوین مورد نظر جفت ارز داشته باشد. برای مثال در مورد ارز دیجیتال زِم (XEM) صرافی‌های خارجی جفت‌ارزهای XEM/USDT ، XEM/BTC و XEM/ETH را ارائه می‌دهند، و اگر می‌خواهید با بیت کوین، زِم بخرید صرافی‌هایی مانند HitBTC و Binance این جفت‌ارز را پشتیبانی می‌کنند.
پس از اطمینان یافتن از اینکه صرافی مورد نظر مشکلی با کاربران ایرانی ندارد، با استفاده از یک آی‌پی ثابت از یک کشور خارجی (کاربران کشور مورد نظر نیز نباید مشکلی در استفاده کردن از آن صرافی داشته باشند)، می‌توانید ارز دیجیتال پایه خود را به صرافی انتقال دهید. همچنین سعی کنید که در هنگام ثبت نام در یک صرافی خارجی، شماره موبایل ایران وارد نکنید و ترجیحا فقط با ایمیل ثبت نام کنید. با این حال همچنان ریسک وجود خواهد داشت.
بیشتر صرافی‌های خارجی ساختار یکسانی دارند. برای واریز ارز دیجیتال به آن‌ها معمولا بخشی تحت عنوان Deposit، برای برداشت از Withdraw و برای معامله بخش Exchange استفاده می‌شود. برای آشنا شدن با انواع سفارشات در صرافی‌ها و نحوه ثبت سفارش نیز می‌توانید مطلب «انواع سفارشات ارزهای دیجیتال در صرافی‌ها» را مطالعه کنید.
پس از خرید آلت کوین مورد نظر، بهترین کار خارج کردن آن از صرافی و نگهداری‌اش در یک کیف پول امن و مطمئن است.