طلا در تفسير نمونه 1
تفسير نمونه    ج‏1    254    بزرگترين انحراف بنى اسرائيل .....  ص : 253  
بعد از نجات بنى اسرائيل از چنگال فرعونيان و غرق شدن آنها در نيل، موسى ماموريت پيدا مى‏كند براى گرفتن الواح تورات، مدت سى شب به كوه طور برود، ولى بعدا براى آزمايش مردم، ده شب تمديد مى‏گردد، سامرى كه مردى نيرنگ باز بود از اين فرصت استفاده كرده، از طلا و جواهراتى كه نزد بنى اسرائيل از فرعونيان به يادگار مانده بود گوساله‏اى مى‏سازد كه صداى مخصوصى از آن بگوش مى‏رسد و بنى اسرائيل را به پرستش آن دعوت مى‏كند. اكثريت قاطع بنى اسرائيل به او مى‏پيوندند، هارون ع جانشين و برادر موسى ع با اقليتى بر آئين توحيد باقى مى‏مانند، اما هر چه مى‏كوشند ديگران را از اين انحراف بزرگ باز گردانند توفيق نمى‏يابند، بلكه چيزى نمانده بود كه خود هارون را هم از بين ببرند.  
تفسير نمونه    ج‏2    21    تفسير: فرمان جنگ با ستمكاران .....  ص : 18  
در اينكه" فتنه" چيست، مفسران و ارباب لغت، درباره آن بحثهايى دارند، اين واژه در اصل از" فتن" (بر وزن متن) گرفته شده كه به گفته" راغب" در" مفردات" به معنى قرار دادن طلا در آتش، براى ظاهر شدن ميزان خوبى آن از بدى است و به گفته بعضى گذاشتن طلا در آتش براى خالص شدن از ناخالصيهاست واژه فتنه و مشتقات آن در قرآن مجيد، دهها بار ذكر شده و در معانى مختلفى به كار رفته است.  
تفسير نمونه    ج‏2    22    تفسير: فرمان جنگ با ستمكاران .....  ص : 18  
ولى ظاهر اين است كه تمام اين معانى به همان ريشه اصلى كه در معنى فتنه گفته شد باز مى‏گردد (همانگونه كه غالب الفاظ مشترك چنين حالى را دارند) زيرا با توجه به اينكه معنى اصلى قرار دادن طلا در زير فشار آتش براى خالص سازى، يا جدا كردن سره از ناسره است، در هر مورد كه نوعى فشار و شدت وجود داشته باشد اين واژه به كار مى‏رود، مانند امتحان كه معمولا با فشار و مشكلات همراه است، و عذاب كه نوع ديگرى از شدت و فشار است، و فريب و نيرنگ كه تحت فشارها انجام مى‏گيرد و همچنين شرك يا ايجاد مانع در راه هدايت خلق كه هر كدام‏  
تفسير نمونه    ج‏2    456    ترجمه: .....  ص : 456  
14- محبت امور مادى، از زنان و فرزندان و اموال هنگفت از طلا و نقره و اسبهاى ممتاز و چهارپايان و زراعت، در نظر مردم جلوه داده شده است، (تا در پرتو آن، آزمايش و تربيت شوند، ولى) اينها (در صورتى كه هدف نهايى آدمى را تشكيل دهند،) سرمايه زندگى پست (مادى) است، و سرانجام نيك (و زندگى والا و جاويدان)، نزد خداست.  
تفسير نمونه    ج‏2    456    تفسير: جاذبه زينتهاى مادى .....  ص : 456  
در آيات گذشته سخن از كسانى بود كه تكيه بر اموال و فرزندانشان در زندگى دنيا داشتند و به آن مغرور شدند و خود را از خدا بى‏نياز دانستند، اين آيه در حقيقت تكميلى است بر آن سخن، مى‏فرمايد:" امور مورد علاقه، از جمله زنان و فرزندان و اموال هنگفت از طلا و نقره و اسبهاى ممتاز و چهارپايان و زراعت و كشاورزى در نظر مردم جلوه داده شده است" تا به وسيله آن آزمايش شوند (زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ).  
تفسير نمونه    ج‏2    458    2 - منظور از القناطير المقنطرة و الخيل المسومة چيست؟ .....  ص : 458  
بعضى براى" قنطار" حد معينى تعيين كرده‏اند و گفته‏اند:" قنطار" هفتاد هزار دينار طلا است، بعضى صد هزار و بعضى دوازده هزار درهم دانسته‏اند و بعضى ديگر،" قنطار" را يك كيسه پر از سكه طلا يا نقره دانسته‏اند.  
تفسير نمونه    ج‏2    619    شان نزول: .....  ص : 619  
اين آيه در باره دو نفر از يهود نازل گرديده كه يكى امين و درستكار و ديگرى خائن و پست بود نفر اول" عبد اللَّه بن سلام" بود كه مرد ثروتمندى 1200 اوقيه طلا نزد او به امانت گذارد عبد اللَّه همه آن را به موقع به صاحبش رد كرد و به واسطه امانت دارى خداوند او را در آيه فوق مى‏ستايد نفر دوم" فنحاص بن عازورا" است كه مردى از قريش يك دينار به او امانت سپرد" فنحاص" در آن خيانت كرد خداوند  
تفسير نمونه    ج‏2    652    ترجمه: .....  ص : 652  
91- كسانى كه كافر شدند و در حال كفر از دنيا رفتند، اگر چه در روى زمين پر از طلا باشد، و آن را به عنوان فديه (و كفاره اعمال بد خويش) بپردازند، هرگز از هيچ يك آنها قبول نخواهد شد، و براى آنان، مجازات دردناك است، و ياورانى ندارند.  
تفسير نمونه    ج‏2    654    تفسير: توبه بى فايده .....  ص : 653  
در آيه بعد به دنبال اشاره‏اى كه در آيه گذشته به توبه‏هاى بيهوده شد سخن از كفاره بيهوده مى‏گويد: مى‏فرمايد:" كسانى كه كافر شدند و در حال كفر از دنيا رفتند اگر تمام روى زمين پر از طلا باشد و آن را به عنوان" فديه" (و كفاره اعمال زشت خويش) بپردازند هرگز از آنها پذيرفته نخواهد شد" (إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْ‏ءُ الْأَرْضِ ذَهَباً وَ لَوِ افْتَدى‏ بِهِ).  
تفسير نمونه    ج‏2    654    تفسير: توبه بى فايده .....  ص : 653  
روشن است كفر تمام اعمال نيك انسان را بر باد مى‏دهد و اگر تمام روى زمين پر از طلا باشد و در راه خدا انفاق كنند پذيرفته نخواهد شد و صد البته اگر چنين چيزى در قيامت در اختيار آنها باشد و بدهند پذيرفته نيست.  
تفسير نمونه    ج‏2    655    تفسير: توبه بى فايده .....  ص : 653  
بديهى است منظور از اين تعبير (تمام روى زمين پر از طلا باشد و انفاق كنند) اين است كه انفاق آنها هر قدر زياد هم باشد با وجود آلودگى روح و جان و دشمنى با حق بى فايده است و گرنه معلوم است كه اگر مجموع زمين پر از طلا گردد در آن موقع ارزش طلا با خاك يكسان خواهد بود. بنا بر اين جمله بالا كنايه‏اى براى بيان وسعت دايره انفاق و بخشش است.  
تفسير نمونه    ج‏4    65    احكام قتل خطا .....  ص : 61  
4- در آيه شريفه اشاره‏اى به مقدار ديه نشده است و شرح آن به سنت موكول گرديده كه مطابق آن ديه كامل هزار مثقال طلا يا يكصد شتر و يا دويست گاو و در صورت توافق قيمت اين حيوانات است (البته تعيين طلا و يا بعضى از حيوانات به عنوان ديه طبق يك سنت اسلامى است كه مقياسهاى خود را از امور طبيعى انتخاب مى‏كند نه مصنوعى و قرار دادى تا با گذشت زمان دگرگون نشوند).  
تفسير نمونه    ج‏5    186    تفسير: بزرگترين ظلم .....  ص : 183  
و اصل" فتنه" در لغت چنان كه" راغب" در" مفردات" مى‏گويد: آن است كه طلا را در آتش بيفكنند و زير فشار حرارت قرار دهند تا باطن آن آشكار گردد و معلوم شود خالص است يا ناخالص؟ اين معنى را در آيه فوق مى‏توان به عنوان يك تفسير ديگر پذيرفت، زيرا آنها هنگامى كه در روز رستاخيز در فشار سخت و وحشتهاى آن روز فرو مى‏روند بيدار مى‏شوند و به خطاى خود واقف مى‏گردند و براى نجات خود اعمال گذشته را انكار مى‏كنند.  
تفسير نمونه    ج‏5    246    تفسير: آگاهى از غيب .....  ص : 245  
نخست اينكه آنها به پيامبر ص پيشنهاد معجزات عجيب و غريبى مى‏كردند، و هر يك به ميل خود پيشنهادى داشتند، حتى قانع به مشاهده معجزات مورد در خواست ديگران نيز نبوده‏اند گاهى خانه‏هايى از طلا، و گاهى نزول فرشتگان و زمانى تبديل سرزمين خشك و سوزان مكه به يك باغستان پر آب و ميوه، و گاهى موضوعات ديگر از پيامبر ص تقاضا مى‏كردند. چنان كه در سوره اسراء ذيل آيه 90 شرح آن خواهد آمد.  
تفسير نمونه    ج‏5    398    شان نزول: .....  ص : 397  
جمعى از مفسران در شان نزول اين آيه نقل كرده‏اند كه عده‏اى از قريش خدمت پيامبر ص رسيدند و گفتند: تو براى موسى و عيسى، خارق عادات و معجزات مهمى نقل مى‏كنى، و همچنين درباره انبياى ديگر، تو نيز امثال اين كارها را براى ما انجام ده تا ما ايمان آوريم، پيامبر ص فرمود: مايليد چه كار براى شما كنم؟ گفتند: از خدا بخواه كوه صفا را تبديل به طلا كند، و بعضى از مردگان پيشين ما زنده شوند و از آنها در باره حقانيت دعوت تو سؤال كنيم، و نيز فرشتگان را به ما نشان بده كه در باره تو گواهى دهند، و يا خداوند و فرشتگان را دستجمعى با خود بياور! ...  
تفسير نمونه    ج‏5    408    در اينجا به چند نكته بايد توجه كرد: .....  ص : 407  
(2) بايد توجه داشت كه زخرف در اصل به معنى زينت و همچنين به معنى طلا كه وسيله زينت است آمده، سپس به سخنان فريبنده كه ظاهرى زيبا دارد نيز" زخرف" و" مزخرف" گفته شده است.  
تفسير نمونه    ج‏6    372    چگونه گوساله طلايى صدا كرد؟ .....  ص : 371  
نكته ديگرى كه در اينجا بايد به آن توجه داشت اين است كه سامرى از آنجا كه مى‏دانست قوم موسى ع سالها در محروميت به سر مى‏بردند و به علاوه روح ماديگرى چنان كه در بسيارى از نسلهاى امروز آنها نيز مى‏بينيم بر آنها غلبه داشت و براى زر و زيور احترام خاصى قائل بودند، لذا او گوساله خود را از طلا ساخت، تا توجه شيفتگان و بردگان را به سوى آن جلب كند.  
تفسير نمونه    ج‏7    130    تفسير: دعوت به سوى حيات و زندگى .....  ص : 126  
" فتنه" در قرآن مجيد در موارد متعددى بكار رفته گاهى به معناى آزمايش و امتحان و گاهى به معناى بلاء و مصيبت و عذاب آمده است اين كلمه در اصل به معناى داخل كردن طلا در كوره است تا خوبى و بدى آن آشكار شود سپس به معنى آزمايشها كه نشان دهنده چگونگى صفات باطنى انسان‏هاست بكار برده شده است، و همچنين در مورد بلاها و مجازات‏ها كه باعث تصفيه روح انسان و يا تخفيف گناه اوست بكار مى‏رود.  
تفسير نمونه    ج‏7    182    6 - آيا اختصاص نيمى از خمس به بنى هاشم تبعيض نيست؟ .....  ص : 181  
بنا بر اين كسانى كه قادر به كار كردن هستند، (بالفعل و يا بالقوة) مى‏توانند در آمدى كه زندگى آنها را بگرداند داشته باشند هرگز نمى‏توانند از اين قسمت خمس استفاده كنند و جمله‏اى كه در ميان بعضى از عوام معروف است كه مى‏گويند سادات مى‏توانند خمس بگيرند، هر چند ناودان خانه آنها طلا باشد، گفتار عوامانه‏اى بيش نيست، و هيچ گونه پايه‏اى ندارد.  
تفسير نمونه    ج‏7    365    3 - اقتباس اين خرافات از ديگران .....  ص : 364  
در حديث ديگرى چنين آمده است كه" عدى" ابن حاتم مى‏گويد: خدمت رسول خدا ص آمدم در حالى كه صليبى از طلا در گردن من بود، به من فرمود:  
تفسير نمونه    ج‏7    389    ترجمه: .....  ص : 389  
34- اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد بسيارى از علما (ى اهل كتاب) و راهبان، اموال مردم را به باطل مى‏خورند و (آنان را) از راه خدا باز مى‏دارند، و آنها را كه طلا و نقره را گنجينه (و ذخيره و پنهان) مى‏سازند، و در راه خدا انفاق نمى‏كنند، به مجازات دردناك بشارت ده.  
تفسير نمونه    ج‏7    392    كنز ممنوع است .....  ص : 390  
اين موضوع به قدرى دامنه‏دار است كه جمعى از علماى روشنفكر مسيحى صريحا به آن اعتراف كرده‏اند كه روش سنتى كليسا در مبارزه ناجوانمردانه با اسلام يكى از علل بيخبر ماندن غربيها از اين آئين پاك است. سپس قرآن به تناسب بحث دنيا پرستى پيشوايان يهود و نصارى به ذكر يك قانون كلى در مورد ثروت‏اندوزان پرداخته، مى‏گويد:" كسانى كه طلا و نقره را جمع‏آورى و پنهان مى‏كنند و در راه خدا انفاق نمى‏نمايند آنها را به عذاب دردناكى بشارت ده" (وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ).  
تفسير نمونه    ج‏7    392    كنز ممنوع است .....  ص : 390  
" ذهب" به معنى" طلا" و" فضه" به معنى" نقره" است. بعضى از دانشمندان لغت (طبق نقل طبرسى در مجمع البيان) در باره اين دو لغت تعبير جالبى كرده‏اند و گفته‏اند: اينكه به" طلا"" ذهب" گفته مى‏شود براى آن است كه به زودى از دست مى‏رود و بقايى ندارد (ماده" ذهاب" در لغت به معنى رفتن است) و اينكه به" نقره"" فضه" گفته مى‏شود به خاطر آن است كه به زودى پراكنده و متفرق مى‏گردد (" انفضاض" در لغت به معنى پراكندگى است) و براى پى بردن به چگونگى حال اينگونه ثروتها همين نامگذارى آنها كافى است!.  
تفسير نمونه    ج‏7    393    كنز ممنوع است .....  ص : 390  
پيدايش" نقره" و از آن مهمتر" طلا" به اين فكر تحقق بخشيد و اين دو فلز به ترتيب پول ارزان قيمت و گران‏قيمت را تشكيل دادند و به وسيله آنها گردش معاملات رونق بيشتر و چشمگيرترى پيدا كرد.  
تفسير نمونه    ج‏8    120    در اينجا به چند نكته بايد توجه كرد: .....  ص : 119  
تنها سؤالى كه در اينجا باقى ميماند اين است كه طبق روايتى پيامبر ص يك سوم اموال ابو لبابه و يارانش را پذيرفت، در حالى كه مقدار زكات در هيچ- مورد يك سوم نيست، در گندم و جو و خرما و مويز گاهى يك دهم و گاهى يك بيستم است، و در طلا و نقره تقريبا 5: 2 درصد مى‏باشد، و در چهار پايان (گاو و گوسفند و شتر) نيز هرگز به يك سوم نمى‏رسد.  
تفسير نمونه    ج‏8    255    اين آيه دليل بر نفى معجزه نيست .....  ص : 254  
ثانيا- در چند آيه قبل خوانديم كه آنها به قدرى لجوج بودند كه به پيامبر پيشنهاد مى‏كردند كتاب آسمانى خود را به كتاب ديگرى تبديل كند و يا حد اقل آياتى كه اشاره به نفى بت پرستى است تغيير دهد! ثالثا- طبق اصل مسلمى كه در تفسير آيات داريم" القرآن يفسر بعضه بعضا": آيات قرآن يكديگر را تفسير مى‏كنند ما مى‏توانيم از آياتى مانند آيات 90- 94 سوره اسراء به خوبى بفهميم كه اين بت پرستان لجوج طالب معجزه براى هدايت نبودند لذا گاهى مى‏گفتند ما به تو ايمان نمى‏آوريم تا چشمه‏هايى از اين زمين خشكيده بيرون بياورى، ديگرى مى‏گفت اينهم كافى نيست بايد قصرى از طلا داشته باشى، ديگرى مى‏گفت اينهم براى ما قانع كننده نيست بايد جلو چشم ما به آسمان پرواز كنى، سپس اضافه مى‏كرد كه پرواز به آسمان نيز كافى نيست مگر اينكه نامه‏اى از طرف خدا براى ما بياورى! و از اين گونه ترهات و لا طائلات.  
تفسير نمونه    ج‏9    37    شان نزول: .....  ص : 36  
اگر راست مى‏گويى كه پيامبر خدا هستى كوه‏هاى مكه را براى ما طلا كن! و يا فرشتگانى را بياور كه نبوت تو را تصديق كنند! آيات فوق نازل شد و به آنها پاسخ گفت.  
تفسير نمونه    ج‏10    41    5 - سقايه يا صواع .....  ص : 41  
مفسران در خصوصيات اين ظرف مطالب زيادى دارند، بعضى گفته‏اند از نقره بوده، بعضى گفته‏اند از طلا، و بعضى اضافه كرده‏اند كه جواهر نشان بوده است، و در بعضى از روايات غير معتبر نيز اشاره‏اى به اينگونه مطالب شده است، اما هيچيك دليل روشنى ندارد.  
تفسير نمونه    ج‏11    54    تفسير: گنجينه همه چيز نزد ما است .....  ص : 52  
در بعضى از روايات نيز اشاره به اين معنى شده است، در روايتى از امام باقر ع مى‏خوانيم: كه تفسير اين آيه را از حضرتش پرسيدند، فرمود:" منظور اين است كه خداوند در كوه‏ها معادن طلا و نقره و جواهرات و ساير فلزات آفريده است".  
تفسير نمونه    ج‏12    279    ترجمه: .....  ص : 278  
92- يا قطعات (سنگهاى) آسمان را آن چنان كه مى‏پندارى- بر سر ما فرود آرى: يا خداوند و فرشتگان را در برابر ما بياورى!! 93- يا خانه‏اى پر نقش و نگار از طلا داشته باشى، يا به آسمان بالا روى، حتى به آسمان رفتنت ايمان نمى‏آوريم مگر آنكه نامه‏اى بر ما نازل كنى كه آن را بخوانيم!! بگو منزه است پروردگارم (از اين سخنان بى ارزش) مگر من جز بشرى هستم فرستاده خدا؟!  
تفسير نمونه    ج‏12    280    شان نزول: .....  ص : 279  
گفتند اگر چنين نمى‏كنى لا اقل از خدايت بخواه كه فرشته‏اى بفرستد و تو را تصديق كند، و براى ما باغها و گنجها و قصرها از طلا قرار دهد! فرمود: به اين امور هم مبعوث نشده‏ام، من دعوتى از ناحيه خدا دارم اگر مى‏پذيريد چه بهتر و الا خداوند ميان من و شما داورى خواهد كرد.  
تفسير نمونه    ج‏12    283    تفسير: بهانه‏هاى رنگارنگ! .....  ص : 281  
5-:" يا اينكه خانه‏اى از طلا داشته باشى، خانه‏اى پر نقش و نگار و زينتى" (أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ).  
تفسير نمونه    ج‏12    283    تفسير: بهانه‏هاى رنگارنگ! .....  ص : 281  
" زخرف" در اصل به معنى زينت است، و از آنجا كه طلا يكى از فلزات معروف زينتى است به آن زخرف گفته مى‏شود خانه‏هاى پر نقش و نگار را نيز" زخرف" مى‏گويند، و همچنين سخنان پر آب و رنگ فريبنده را گفتار مزخرف مى‏نامند.  
تفسير نمونه    ج‏12    414    ترجمه: .....  ص : 414  
31- آنها كسانى هستند كه بهشت جاودان از آنشان است، باغهايى از بهشت كه نهرها از زير درختان و قصرهايش جارى است، در آنجا با دستبندهايى از طلا آراسته‏اند، و لباسهاى (فاخرى) به رنگ سبز از حرير نازك و ضخيم در بر مى‏كنند، در حالى كه بر تختها تكيه كرده‏اند، چه پاداش خوبى و چه جمع نيكويى؟!  
تفسير نمونه    ج‏12    419    تفسير: پاكدلان پابرهنه! .....  ص : 415  
آنها با دستبندهايى از طلا آراسته‏اند" (يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ).  
تفسير نمونه    ج‏12    424    4 - لباسهاى زينتى در جهان ديگر - .....  ص : 424  
اين سؤال ممكن است براى بسيارى پيدا شود كه خداوند در قرآن مجيد از زرق و برق دنيا نكوهش كرده، ولى وعده اين گونه چيزها را به مؤمنان در آن جهان مى‏دهد، زينت آلات طلا، پارچه‏هاى ابريشمين، نازك، ضخيم، اريكه‏ها و تختهاى زيبا و مانند آن.  
تفسير نمونه    ج‏12    516    6 - آن گنج چه بود؟ .....  ص : 515  
در كتاب كافى از امام صادق ع چنين نقل شده كه فرمود: اين گنج طلا و نقره نبود، تنها لوحى بود كه چهار جمله بر آن ثبت بود  
تفسير نمونه    ج‏12    516    6 - آن گنج چه بود؟ .....  ص : 515  
ولى در بعضى ديگر از روايات آمده لوحى از طلا بود، و به نظر مى‏رسد اين دو با هم منافات ندارد، زيرا هدف روايت اول اين است كه انبوهى از درهم و دينار آن چنان كه از مفهوم گنج به ذهن مى‏آيد نبوده است.  
تفسير نمونه    ج‏13    289    تفسير: سرنوشت دردناك سامرى! .....  ص : 282  
از آن برمى‏خاست، و اما مساله سوزاندن ممكن است به يكى از دو علت باشد، يكى اينكه اين مجسمه تنها از طلا نبوده بلكه احتمالا چوب هم در آن به كار رفته و طلا پوششى براى آن بوده است.  
تفسير نمونه    ج‏13    289    تفسير: سرنوشت دردناك سامرى! .....  ص : 282  
ديگر اينكه به فرض كه تمام آن هم از طلا بوده، سوزاندن آن براى تحقير و توهين و از ميان بردن شكل و ظاهر آن بوده، همانگونه كه اين عمل در مورد مجسمه‏هاى فلزى پادشاهان جبار عصر ما تكرار شد! بنا بر اين بعد از سوزاندن، آن را با وسائلى خرد كرده، سپس ذراتش را به دريا ريختند.  
تفسير نمونه    ج‏13    289    تفسير: سرنوشت دردناك سامرى! .....  ص : 282  
سؤال ديگر اينكه: آيا ريختن اينهمه طلا به دريا مجاز بوده؟ و اسراف محسوب
تفسير نمونه    ج‏18    112    نكته‏ها: ارزيابى ارزشها! .....  ص : 111  
1- فرعون جبار و زر و زورپرست به اطرافيانش مى‏گويد: من باور نمى‏كنم موسى از طرف خدا باشد اگر راست مى‏گويد پس چرا دست بند طلا به او داده نشده است؟!" فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ" (سوره زخرف آيه 53).  
تفسير نمونه    ج‏18    267    ترجمه: .....  ص : 267  
33- (پاداش آنها) باغهاى جاويدان بهشت است كه وارد آن مى‏شوند، در حالى كه به دستبندهايى از طلا و مرواريد آراسته‏اند و لباسشان در آنجا از حرير است! 34- آنها مى‏گويند حمد (و ستايش) براى خداوندى است كه اندوه را از ما برطرف ساخت، چرا كه پروردگار ما غفور و شكور است.  
تفسير نمونه    ج‏18    268    تفسير: آنجا كه نه غمى است، نه رنجى، و نه درماندگى! .....  ص : 268  
" اين پيشگامان در خيرات در آن بهشت جاويدان به دستبندهايى از طلا و مرواريد آراسته‏اند و لباسشان در آنجا حرير است"! (يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ لُؤْلُؤاً وَ لِباسُهُمْ فِيها حَرِيرٌ).  
تفسير نمونه    ج‏19    264    تفسير: حكم به عدالت كن و از هواى نفس پيروى منما! .....  ص : 261  
سزاوار است اين جمله با آب طلا نوشته شود و در برابر ديدگان همه مخصوصا حكمرانان و قضات و مسئولين امور قرار گيرد.  
تفسير نمونه    ج‏19    405    تفسير: خطوط اصلى برنامه بندگان مخلص .....  ص : 400  
او براى خود امتيازى از اين جهات بر ديگران قائل نيست، و اين خود نشانه روشنى بر عظمت و حقانيت او است، نه همچون مدعيان دروغين كه مردم را به پرستش خويش دعوت مى‏كردند، و خود را ما فوق بشر، و از گوهرى والاتر معرفى كرده، و گاه پيروان خويش را دعوت مى‏كنند كه هر سال هم وزنشان طلا و جواهرات به آنها بدهند! او در حقيقت مى‏گويد: من همچون سلاطين جبارى كه مردم را موظف به وظايفى مى‏كنند و خود را" ما فوق وظيفه و تكليف" مى‏پندارند نيستم، و اين در واقع اشاره به يك مطلب مهم تربيتى است كه هر مربى و رهبرى بايد در انجام دستورات مكتب خويش از همه پيشگامتر باشد، او بايد اولين مؤمن به آئين خويش و كوشاترين فرد و فداكارترين نفر باشد، تا مردم به صداقتش ايمان پيدا كنند، و او را در همه چيز" قدوه" و" اسوه" خود بشناسند.  
تفسير نمونه    ج‏21    4    محتواى سوره زخرف: .....  ص : 3  
نام سوره از آيه 35 سوره گرفته شده كه از ارزشهاى مادى و" زخرف" (طلا و مانند آن) سخن مى‏گويد.  
تفسير نمونه    ج‏21    57    تفسير: قصرهاى باشكوه با سقفهاى نقره‏اى!(ارزشهاى دروغين). .....  ص : 55  
" زخرف" در اصل به معنى هر گونه زينت و تجمل توأم با نقش و نگار است، و از آنجا كه يكى از مهمترين وسائل زينت طلا است به آنهم" زخرف" گفته شده است، و اينكه به سخنان بيهوده" مزخرف" مى‏گويند به خاطر زرق و برقى است كه به آن مى‏دهند.  
تفسير نمونه    ج‏21    57    تفسير: قصرهاى باشكوه با سقفهاى نقره‏اى!(ارزشهاى دروغين). .....  ص : 55  
(1) بعضى" زخرفا" را عطف بر" سقفا" دانسته، و اشاره به وسائل زينتى مستقلى مى‏دانند كه در اختيار اينگونه افراد گذارده مى‏شود، و بعضى عطف بر" من فضة" دانسته‏اند و در اصل" من زخرف" بوده، سپس منصوب به" نزع خافض" شده، در اين صورت مفهوم جمله چنين مى‏شود كه سقفها و درها و تختهاى خانه‏هاى آنها را بعضى از طلا و بعضى از نقره قرار مى‏داديم (دقت كنيد).  
تفسير نمونه    ج‏21    59    1 - اسلام ارزشهاى غلط را درهم مى‏شكند .....  ص : 58  
" موسى بن عمران با برادرش وارد بر فرعون شدند در حالى كه لباسهاى پشمين در دست داشتند و در دست هر كدام عصاى (چوپانى) بود، با او شرط كردند كه اگر تسليم فرمان خدا شود حكومت و ملكش باقى مى‏ماند، و عزت و قدرتش دوام خواهد يافت، اما او گفت: آيا از اين دو تعجب نمى‏كنيد كه با من شرط مى‏كنند كه بقاى ملك و دوام عزتم بستگى به خواسته آنها دارد، در حالى كه فقير و بيچارگى از سر و وضعشان مى‏بارد! (اگر راست مى‏گويند) پس چرا دستبندهايى از طلا به آنها داده نشده است"؟  
تفسير نمونه    ج‏21    59    1 - اسلام ارزشهاى غلط را درهم مى‏شكند .....  ص : 58  
" اين سخن را فرعون به خاطر بزرگ شمردن طلا، و جمع‏آورى آن، و تحقير پشمينه‏پوشى گفت".  
تفسير نمونه    ج‏21    59    1 - اسلام ارزشهاى غلط را درهم مى‏شكند .....  ص : 58  
" اگر خدا مى‏خواست به هنگام بعثت پيامبرانش درهاى گنجها و معادن طلا و باغهاى سبز و خرم را به روى آنان بگشايد مى‏گشود، و اگر اراده مى‏كرد پرندگان آسمان و حيوانات وحشى زمين را همراه آنان گسيل مى‏داشت، ولى اگر اين كار را مى‏كرد آزمايش مردم از ميان مى‏رفت و پاداش و جزا بى‏اثر مى‏شد"!.  
تفسير نمونه    ج‏21    62    2 - پاسخ به يك سؤال .....  ص : 61  
وانگهى اينها در صورتى ارزش دارد كه در حد معقول و شايسته و خالى از هر گونه اسراف و تبذير باشد، نه ساختن كاخهايى از طلا و نقره و گرد آوردن زينتهاى انبوهى از سيم و زر! و از اينجا روشن مى‏شود كه نه بهره‏مند بودن گروهى از كفار و ظالمان از اين مواهب مادى دليل بر شخصيت آنها است، و نه محروم بودن مؤمنان از آن، و نه استفاده از اين امور در حد معقول، به صورت يك ابزار، ضررى به ايمان و تقواى انسان مى‏زند، و اين است تفكر صحيح اسلامى و قرآنى.  
تفسير نمونه    ج‏21    78    تفسير: فرعونيان مغرور و پيمان‏شكن .....  ص : 78  
زيرا" فرعون" نيز همين ايراد را به موسى داشت، و منطق او عينا همين منطق بود، فرعون او را به خاطر لباس پشمينه‏اش و نداشتن زيورآلات طلا مورد ملامت و سرزنش قرار داد.  
تفسير نمونه    ج‏21    83    ترجمه: .....  ص : 83  
51- فرعون در ميان قوم خود ندا داد و گفت: اى قوم من! آيا حكومت مصر از آن من نيست، و اين نهرها تحت فرمان من جريان ندارد؟ آيا نمى‏بينيد؟! 52- من از اين مردى كه خانواده و طبقه پستى است و هرگز نمى‏تواند فصيح سخن بگويد برترم! 53- اگر راست مى‏گويد چرا دستبندهاى طلا به او داده نشده؟! يا اينكه چرا فرشتگان همراه او نيامده‏اند؟ (تا گفتارش را تاييد كنند).  
تفسير نمونه    ج‏21    84    تفسير: اگر پيامبر است چرا دستبند طلا ندارد؟! .....  ص : 84  
تفسير: اگر پيامبر است چرا دستبند طلا ندارد؟!  
تفسير نمونه    ج‏21    86    تفسير: اگر پيامبر است چرا دستبند طلا ندارد؟! .....  ص : 84  
سپس فرعون به دو بهانه ديگر متشبث شده گفت:" چرا دستبندهايى از طلا به او داده نشده؟! يا اينكه چرا فرشتگان همراه او نيامده‏اند تا گفتار او را تصديق كنند"؟! (فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ).  
تفسير نمونه    ج‏21    87    تفسير: اگر پيامبر است چرا دستبند طلا ندارد؟! .....  ص : 84  
اگر خداوند او را رسول خود قرار داده چرا همچون رسولان ديگر به او دستبند طلا نداده و يار و معاونانى براى او قرار نداده است؟.  
تفسير نمونه    ج‏21    87    تفسير: اگر پيامبر است چرا دستبند طلا ندارد؟! .....  ص : 84  
مى‏گويند فرعونيان عقيده داشتند كه رؤسا بايد دستبند و گردن‏بند طلا زينت خود كنند، لذا از اينكه موسى چنين زينت‏آلاتى همراه نداشت، و بجاى آن لباس پشمينه چوپانى در تن كرده بود اظهار تعجب مى‏كند، و چنين است حال جمعيتى كه معيار سنجش شخصيت در نظر آنها طلا و نقره و زينت‏آلات است.  
تفسير نمونه    ج‏21    87    تفسير: اگر پيامبر است چرا دستبند طلا ندارد؟! .....  ص : 84  
لازم به يادآورى است كه" اسورة" جمع" سوار" (بر وزن هزار) به معنى دستبند است، خواه از طلا باشد يا نقره، و اصل آن از واژه فارسى" دستواره"  
تفسير نمونه    ج‏21    113    ترجمه: .....  ص : 113  
71- ظرفها (ى غذا) و جامها (ى شراب طهور) از طلا گرداگرد آنها مى‏گردانند، و در آن (بهشت) آنچه دل مى‏خواهد و چشم از آن لذت مى‏برد وجود دارد، و شما در آن هميشه خواهيد ماند.  
تفسير نمونه    ج‏21    115    تفسير: آنچه دل بخواهد و چشم از ديدنش لذت برد... .....  ص : 113  
و در سومين نعمت مى‏فرمايد" ظرفهاى غذا و جامهاى شراب طهور از طلا مملو از بهترين غذا و شرابهاى بهشتى به وسيله خدمتكاران مخصوص گرداگرد آنها مى‏گردانند" (يُطافُ عَلَيْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوابٍ).  
تفسير نمونه    ج‏21    115    تفسير: آنچه دل بخواهد و چشم از ديدنش لذت برد... .....  ص : 113  
گر چه در آيه فوق تنها سخن از ظرفهاى طلا به ميان آمده، و از غذا و نوشيدنيهاى آن بحثى نشده، ولى پيداست ظرفهاى خالى را هرگز براى پذيرايى اطراف ميهمانها نمى‏گردانند.  
تفسير نمونه    ج‏21    167    تفسير: اگر ايمان نمى‏آوريد لا اقل مانع ديگران نشويد .....  ص : 167  
" فتنا" از ماده" فتنه" در اصل به معنى قرار دادن طلا در كوره آتش براى تصفيه از ناخالصيهاست، سپس به هر گونه امتحان و آزمايشى كه براى آزمودن ميزان خلوص انسانها انجام مى‏گردد اطلاق شده است، آزمايشى كه سرتاسر زندگى انسانها و جوامع بشرى را فرا مى‏گيرد، و به تعبير ديگر تمام دوران زندگى انسان در دنيا در اين آزمايشها سپرى مى‏شود كه اين جهان دار آزمون است.  
تفسير نمونه    ج‏21    347    7 - زهد پيشوايان بزرگ .....  ص : 347  
در حديثى آمده است كه روزى عمر در" مشربه ام ابراهيم" (محلى در نزديكى مدينه) خدمت پيامبر ص آمد در حالى كه بر حصيرى از برگ خرما خوابيده بود و قسمتى از بدن مبارك او روى خاك قرار داشت، و متكائى از الياف درخت خرما زير سر داشت، سلام كرد و نشست، گفت: تو پيامبر خدا و بهترين خلق او هستى، كسرى و قيصر بر تختهاى طلا و فرشهاى ابريشمين مى‏خوابند، ولى‏  
تفسير نمونه    ج‏21    457    نكته: اشراط الساعة چيست؟ .....  ص : 454  
فرمود: آرى سوگند به كسى كه جانم در دست او است، اى سلمان! در آن هنگام پسران امت مرا با طلا تزيين مى‏كنند، و لباسهاى ابريشمين حرير و ديباج مى‏پوشند، و از پوستهاى پلنگ براى خود لباس تهيه مى‏كنند!.  
تفسير نمونه    ج‏21    459    نكته: اشراط الساعة چيست؟ .....  ص : 454  
باز مدتى كه خدا مى‏خواهد به همان حال مى‏مانند، سپس در اين مدت زمين را مى‏شكافند و زمين پاره‏هاى دل خود را بيرون مى‏افكند، فرمود منظورم طلا و نقره است، سپس به ستونهاى مسجد با دست مباركش اشاره كرد و گفت: همانند اينها! و در آن روز ديگر طلا و نقره‏اى به درد نمى‏خورد (و فرمان الهى فرا مى‏رسد) اين است معنى سخن پروردگار" فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها".  
تفسير نمونه    ج‏22    139    تفسير: آداب حضور پيامبر(ص) .....  ص : 135  
" امتحن" از ماده" امتحان" در اصل به معنى ذوب كردن طلا  
تفسير نمونه    ج‏22    318    تفسير: سوگند به آسمان و چين و شكنهاى زيبايش! .....  ص : 312  
" فتنه" در اصل به معنى قرار دادن طلا در كوره است، تا طلاى خوب و خالص از ناخالص شناخته شود، و به همين مناسبت به معنى هر گونه آزمايش و امتحان استعمال مى‏شود، و به معنى" دخول انسان در آتش" نيز آمده است، و گاه به معنى بلا و عذاب و ناراحتى چنان كه آيه مورد بحث نيز اشاره به همين معنى است.  
تفسير نمونه    ج‏23    54    تفسير: سرانجام دردناك قوم ثمود .....  ص : 49  
" فتنه" چنان كه قبلا نيز گفته‏ايم به معنى بردن طلا در بوته و آتش براى روشن ساختن ميزان خلوص آن است، سپس به هر گونه آزمايش و امتحان اطلاق شده.  
تفسير نمونه    ج‏23    175    تفسير: دو بهشت ديگر با اوصاف شگفت‏آورش .....  ص : 175  
" دو بهشت كه بناى آنها و هر چه در آنها است از نقره است، و دو بهشت است كه بناى آنها و هر چه در آنها است از طلا است" (تعبير به طلا و نقره ممكن است اشاره به تفاوت ارزش مواهب آنها باشد).  
تفسير نمونه    ج‏23    176    تفسير: دو بهشت ديگر با اوصاف شگفت‏آورش .....  ص : 175  
" دو بهشت از طلا است براى مقربان، و دو بهشت از نقره براى اصحاب اليمين".  
تفسير نمونه    ج‏23    176    تفسير: دو بهشت ديگر با اوصاف شگفت‏آورش .....  ص : 175  
(2)" در المنثور" جلد 6 صفحه 146- چنان كه گفتيم تعبير به طلا و نقره ممكن است اشاره به تفاوت مرتبه اين دو بهشت باشد.  
تفسير نمونه    ج‏23    326    3 - پيشگامان در ايمان و جهاد و انفاق .....  ص : 325  
گفتيم: آيا آنها از ما بهترند، اى رسول خدا؟! فرمود: اگر براى يكى از آنها كوهى از طلا باشد و در راه خدا انفاق كند به اندازه يك مد يا نصف آن كه شما انفاق مى‏كنيد پاداش ندارد، بدانيد اين تفاوتى است ميان ما و مردم و شاهد آن، اين سخن خدا است: لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ ....  
تفسير نمونه    ج‏25    224    تفسير: وليد آن ثروتمند مغرور حق نشناس! .....  ص : 222  
و بعضى گفته‏اند باغها و مزارعى داشت كه غلات يكى تمام نشده ديگرى مى‏رسيد، بعلاوه داراى صد هزار دينار طلا بود، و همه اين معانى در كلمه" ممدود" جمع است.  
تفسير نمونه    ج‏25    371    تفسير: پاداشهاى عظيم بهشتى! .....  ص : 362  
در بعضى از آيات قرآن مانند آيه 30 سوره كهف آمده است كه بهشتيان يا دستبندهايى از طلا تزئين مى‏شوند" يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ" و اين منافاتى با آنچه در آيه مورد بحث آمده ندارد، زيرا ممكن است از جهت تنوع، گاه با اين تزيين كنند، و گاه با آن.  
تفسير نمونه    ج‏25    371    تفسير: پاداشهاى عظيم بهشتى! .....  ص : 362  
تفسير نمونه    ج‏25    371    تفسير: پاداشهاى عظيم بهشتى! .....  ص : 362  
در اينجا اين سؤال پيش مى‏آيد كه مگر دستبند طلا و نقره زينت زنانه نيست؟ چگونه براى مردان بهشتى اين زينت ذكر شده؟  
تفسير نمونه    ج‏25    371    تفسير: پاداشهاى عظيم بهشتى! .....  ص : 362  
ولى جواب آن روشن است چرا كه در بسيارى از محيطها زينت طلا و نقره هم براى مردان است، و هم براى زنان (هر چند اسلام زينت طلا را براى مردان تحريم كرده) ولى البته نوع دستبندهاى مردان و زنان متفاوت است، و از آيه 53 سوره زخرف كه از قول فرعون نقل شده: فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ" چرا به موسى دستبندهايى از طلا داده نشده"؟ بر مى‏آيد كه دستبند طلا براى مردان در محيط مصر نشانه عظمت محسوب مى‏شد.  
تفسير نمونه    ج‏26    345    تفسير: شكنجه‏گران در برابر مجازات الهى .....  ص : 344  
" فتنوا" از ماده" فتن" (بر وزن متن) و" فتنه" در اصل به معنى قرار دادن طلا در آتش است تا ميزان خلوص آن روشن شود، سپس اين ماده (فتنه) هم به معنى" آزمايش"، و هم به معنى" عذاب و مجازات" و هم به معنى" گمراهى و شرك" به كار رفته است و در آيه مورد بحث به معنى عذاب و آزار و شكنجه است، نظير آن در آيه 13 و 14 ذاريات نيز آمده: يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ:" همان روزى كه آنها بر آتش سوزانده مى‏شوند، و به آنها مى‏گويند: بچشيد عذاب خود را، اين همان چيزى است كه در باره آن عجله داشتيد"! جمله" ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا" نشان مى‏دهد كه راه توبه حتى براى چنين شكنجه- گران ستمگرى باز است، و اين نهايت لطف پروردگار را نسبت به گنهكاران نشان مى‏دهد، و ضمنا هشدارى است به مردم مكه كه تا دير نشده است دست از آزار و شكنجه مؤمنان بردارند، و به سوى خدا بازگردند.  
تفسير نمونه    ج‏26    423    تفسير: دورنمايى از نعمتهاى روحپرور بهشتى .....  ص : 420  
" ابن عباس" مى‏گويد: اين تختهاى بلند چنان هستند كه وقتى صاحبان آنها اراده جلوس بر آن كنند تواضع مى‏كند و فرو مى‏نشيند، و بعد از جلوس به حال اول بازمى‏گردد! اين احتمال نيز وجود دارد كه توصيف اين تختها به" مرفوعة" اشاره به گرانبها بودن آنها است، و آن گونه كه بعضى گفته‏اند از قطعات طلا ساخته شده، و مزين به زبرجد و در و ياقوت است.  
تفسير نمونه    ج‏27    252    تفسير: سوگند به جهادگران بيدار! .....  ص : 241  
" حصل" از ماده" تحصيل" در اصل به معنى بيرون آوردن" مغز" از" پوست" است، همچنين به تصفيه معادن، و خارج كردن طلا و امثال آن از سنگ معدن اطلاق مى‏شود، سپس در معنى وسيعى يعنى مطلق استخراج و مجزا ساختن به كار رفته است، و در آيه مورد بحث منظور جداسازى خير و شرى است كه در دلها نهفته شده، اعم از ايمان و كفر، يا صفات حسنه و رذيله، و يا نيات خوب و بد كه در آن روز آنها از يكديگر جدا و ظاهر و آشكار مى‏شود، و هر كس بر طبق آن به پاداش كيفر خود مى‏رسد.  
تفسير نمونه    ج‏27    320    2 - حرص بر جمع مال .....  ص : 319  
علاقه به چنين مالى نه تنها دنياپرستى نيست بلكه دليلى بر علاقه به آخرت است، و لذا در حديثى از امام صادق ع مى‏خوانيم: هنگامى كه حضرت ذهب و فضه (طلا و نقره) را لعن و نفرين فرمود: يكى از ياران تعجب كرد و در اين سؤال نمود امام ع فرمود: