طلا در تفسير آسان 1
تفسير آسان    ج‏1    165    آيه 71 قال إنه يقول إنها بقرة - الى آخره: .....  ص : 165  
گفته شده: آن گروه بدين لحاظ نزديك بود آن گاو را ذبح نكنند كه قيمت آن خيلى گران بود. زيرا از ابن عباس حكايت شده: آن گاو را به اين قيمت خريدند كه پوستش را از مال مقتول پر از طلا نمودند. سدى ميگويد:  
تفسير آسان    ج‏1    165    آيه 71 قال إنه يقول إنها بقرة - الى آخره: .....  ص : 165  
بلكه ده برابر وزن آنرا طلا دادند- مج.  
تفسير آسان    ج‏1    171    قصص قرآن: .....  ص : 169  
(هنگامى كه خداى عليم اوصاف آن گاو را شرح داد) يك چنين گاوى را نيافتند مگر همان گاو كه نزد آن جوان نيكرفتار بود. هنگامى كه راجع به بهاء آن گاو با آن جوان گفتگو كردند او گفت: من پر پوست اين گاو طلا ميخواهم. وقتى آنان نزد موسى آمدند و جريان را شرح دادند فرمود:  
تفسير آسان    ج‏1    265    سبب نزول: .....  ص : 265  
منظور از جمله: تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ اين است كه قلوب آنان از نظر: كفر و قساوت و اعتراض بر پيامبران شبيه يكديگرند، بدون اينكه حجتى داشته باشند. نظير قول يهود كه بموسى ميگفتند: خدا را بنحو آشكار بما نشان بده و مثل قول نصارى كه بعيسى مى‏گفتند: مائده‏اى از آسمان براى ما نازل كن و نظير قول عرب كه به پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله مى‏گفتند: كوه صفا را براى ما به طلا تبديل كن- مج.  
تفسير آسان    ج‏1    431    چرا امام حسين خويشتن را بكشتن داد!؟: .....  ص : 430  
باب- 135- از صادق آل محمّد روايت ميكند كه فرمود: جبرئيل صحيفه‏اى از آسمان براى پيغمبر اعظم اسلام آورد كه قبلا و بعدا خدا نظير آنرا نازل نكرده بود و آن صحيفه به مهرهائى از طلا ممهور بود. (در آن صحيفه وظائف امامان عليهم السّلام تعيين شده است. وظيفه امام حسن صلح با معاويه و وظيفه امام حسين پيكار با يزيد تعيين گرديده است. چون آن صحيفه طولانى است لذا لازم است طالبين به كتاب مزبور مراجعه فرمايند).  
تفسير آسان    ج‏2    41    حرمت قمار: .....  ص : 39  
يعنى و آن افرادى كه هر گاه انفاق ميكنند اسراف نميكنند و سخت‏گيرى هم نمى‏نمايند و براى انفاق نمودن يك ميزان و مقياس معلومى در كار است- آلاء مردى بحضور پيامبر خدا آمد كه مقدارى طلا بشكل يك تخم مرغ همراه خود داشت. وى گفت: يا رسول اللّه اين طلا را از باب صدقه از من بگير. بخدا كه من غير از اين طلا چيزى ندارم. رسول خدا از او اعراض نمود. وى دوباره در جلو آنحضرت آمد و سخن خود را اعاده كرد. پيغمبر اعظم اسلام در حالى كه خشمناك شد به او فرمود: آنرا بياور! وقتى آنرا گرفت پرتابش نمود و فرمود: چرا بعضى از شما مال خود را كه غير از آن چيزى نداريد نزد من ميآوريد و ميخواهيد بنشينيد و دست احتياج نزد مردم دراز كنيد!! پرداخت صدقه وظيفه كسى است كه غنى باشد. اين طلا را بگير، ما احتياجى به آن نداريم- كاشف.  
تفسير آسان    ج‏2    165    خطر سؤال و تكدى: .....  ص : 164  
امام مجتبى دستور داد تا مبلغ (50) دينار طلا به او دادند. امام حسين دستور داد: مبلغ- 49- دينار به او عطا كردند. عبد اللّه جعفر دستور داد:  
تفسير آسان    ج‏2    216    ترجمه: .....  ص : 215  
دوست داشتن شهوت‏ها و خواستنى‏ها از قبيل: زنان و پسران براى مردم جلوه‏گر شده است. و پوست‏هاى آگنده از قبيل: طلا و نقره و اسبان با علامت و گاو و گوسفندها و كشتزارها آراسته گرديده است. اينها متاعهاى دنيوى ميباشند. ولى بازگشت و جايگاه نيكو نزد خدا است‏  
تفسير آسان    ج‏2    217    تفسير: .....  ص : 216  
2- سياق اين آيه و آيات و اخبار ديگر نشان ميدهند كه خداى سبحان در صدد بيان اين است كه محبوب بودن اينگونه اشياء يك موضوع موقت و بى اعتبارى است. چنانكه در پايان آيه هم ميفرمايد: (ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا) پس چگونه ميشود كه خدا شيئى را از طرفى مورد مذمت قرار دهد و از طرف ديگر همان شيئى را در نظر بشر زينت دهد و جلوه‏گر سازد، و بدين وسيله مردم را اغفال و اغراء بغرور نمايد!؟ مثلا اگر شخصى عاشق زنى شود و عمل نامشروعى انجام دهد آيا ميتوان گفت: چون خدا آن زن را جلوه و زينت داده است لذا آن مرد مقصر نيست؟ مثلا اگر كسى طلا و نقره فراوانى را براى اينكه آنها را دوست دارد ذخيره كند و آنها را در راه خدا انفاق نكند ميشود گفت:  
تفسير آسان    ج‏2    217    تفسير: .....  ص : 216  
چون خدا آنها را در نظر او زينت داده او مسئوليت خدائى ندارد. اگر اينطور باشد پس معنى قسمتى از آيه 33 سوره توبه كه ميفرمايد: (وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ) چيست. يعنى آن افرادى كه طلا و نقره را اندوخته ميكنند و آنها را در راه خدا انفاق نمينمايند آنانرا بعذابى دردناك بشارت بده.  
تفسير آسان    ج‏2    218    تفسير: .....  ص : 216  
كلمه (الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ) كنايه از كثرت مال و ثروت است. لذا در حديث وارد شده: اگر فرزند آدم داراى دو وادى يعنى دره طلا باشد باز هم تمنا ميكند وادى سومى به آنها اضافه شود، و شكم فرزندان آدم را غير از خاك چيزى نخواهد كرد. منظور از كلمه (وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ) بنا بقولى: اسب‏هاى با علامت است- كاشف. ما بقى آيه چندان احتياجى بتفسير ندارد- مؤلف.  
تفسير آسان    ج‏2    317    پند و اندرزى از عيسى: .....  ص : 317  
امام جعفر صادق عليه السّلام ميفرمايد: حضرت عيسى با سه نفر از اصحاب خود بدنبال كارى ميرفتند. در آن بين به سه خشت طلا برخوردند كه خارج از جاده افتاده بودند. حضرت عيسى به اصحاب خود فرمود: اين طلاها هستند كه مردم را بقتل ميرسانند! سپس براه افتادند. چند قدمى از آن طلاها دور نشده بودند كه يكى از اصحابش گفت: من كارى دارم و برگشت! بعدا آن دو نفر ديگر نيز بنفر قبلى پيوستند و عيسى را تنها رها كردند!! و عيسى منظور آنانرا دريافت.  
تفسير آسان    ج‏2    318    پند و اندرزى از عيسى: .....  ص : 317  
هنگامى كه آن سه نفر نزد آن سه خشت طلا اجتماع نمودند دو نفر آنان بنفر ديگر گفتند: برو در شهرى كه نزديك ما ميباشد غذائى براى ما خريدارى كن. آن شخص وارد شهر شد و غذائى خريد و آنرا مسموم نمود تا آن دو نفر را بقتل برساند و آنان در آن طلاها شريك وى نباشند!! آن دو نفر نيز مشورت نمودند كه وقتى وى از شهر برگردد او را بكشند تا در آن طلاها شريك ايشان نباشد. هنگامى كه وى از شهر مراجعت نمود آنان برخواستند و او را كشتند. موقعى كه آنان از آن غذاى مسموم خوردند مردند!! سپس حضرت عيسى بر سر نعش ايشان كه در اطراف سه خشت طلا افتاده بودند آمد. آنان را به اجازه خدا زنده كرد و به ايشان فرمود: آيا بشما نگفتم:  
تفسير آسان    ج‏2    335    سبب نزول: .....  ص : 335  
ابن عباس ميگويد: منظور از جمله: (مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ) عبد اللّه بن سلام است كه شخصى مبلغ هزار و دويست- 1200- اوقيه طلا به وى بعنوان امانت داده بود. چون ابن سلام آن امانت را پرداخت لذا خداى عليم او را ستوده است. و جمله: (مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينارٍ لا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ) در باره فنحاص ابن عازوراء نازل شد. زيرا شخصى از قريش مبلغ يك دينار بعنوان امانت نزد او نهاده بود و او در باره آن خيانت نمود!! در بعضى از تفاسير مينويسند: آن افرادى كه امانت را ادا ميكردند مسيحيان و آن مردمى كه اداء نمى‏نمودند يهود بودند.  
تفسير آسان    ج‏2    354    ترجمه: .....  ص : 354  
91- يقينا افرادى كه كافر شدند و در حال كفر مردند گرچه احدى از آنان سراسر زمين را پر از طلا فديه دهد (كه از عذاب نجات پيدا كند) هرگز از او قبول نخواهد شد. اينان همان افرادى هستند كه دچار عذابى دردناك خواهند شد و ياورى براى آنان وجود ندارد  
تفسير آسان    ج‏2    359    آيه 91 إن الذين كفروا و ماتوا و هم كفار - الى آخره: .....  ص : 359  
چون كفار در عالم آخرت نسبت به هيچ چيزى مالك نيستند و از طرفى هم كسى در دنيا نيست كه طلاهاى او زمين را مملو نمايد لذا- گرچه خدا عالم است- ولى اين آيه شريفه در باره محروم و معذب بودن كفار مبالغه شديدى ميكند. گويا: مثلى ميزند و ميفرمايد: اگر شخص كافر در حالى كه زنده و كافر بود و زمين را پر از طلا ميكرد و فديه ميداد كه از عذاب جهنم نجات پيدا كند باز هم بعلت اينكه كافر بود از او قبول نميشد- چنانكه در آيه 35 سوره مائده به اين معنا تصريح ميكند و ميفرمايد:  
تفسير آسان    ج‏3    106    سبب نزول: .....  ص : 105  
سپس بحضور پيامبر اعظم اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلم آمدند و گفتند: معجزه تو چيست؟ از خدا بخواه تا كوه صفا را براى ما طلا كند! لذا خداى عليم آيه 190 را فرستاد كه ميفرمايد: (إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ) الى آخره- جلاء.  
تفسير آسان    ج‏3    107    آيه 190 إن في خلق السماوات و الأرض و اختلاف الليل و النهار - إلى آخره: .....  ص : 106  
اين آيه نظير آيه 164 سوره: بقره است كه تفسير شد. مشركين مكه چنانكه در مبحث سبب نزول نگاشتيم نزد پيامبر اسلام مى‏آمدند و از آن بزرگوار براى اثبات وجود خدا و نبوت آنحضرت معجزه مى‏خواستند. يكى از پيشنهادهاى ايشان اين بود كه برسول خدا مى‏گفتند: كوه صفا را براى ما طلا كن. خداى توانا در جوابشان ميفرمايد: خلقت آسمانها و زمين و آمد و رفت شب و روز از نظر اثبات خالق براى افراد خردمند اهميت بيشترى دارد. يعنى آيا مى‏شود اين آسمانها و زمين و آن همه مخلوقات حيرت‏آورى كه در آنها موجود است بدون خالق باشند. آيا مى‏شود پذيرفت: اين شب و روز منظمى كه در همه دوره ماه و سال حتى بقدر يك ثانيه از دايره تنظيمى خود تخلف نميكنند بدون يك آفريننده مقتدرى باشند!؟ آيا خلقت اينگونه موجودات مهمتر است، يا كوه صفا را تبديل بطلا نمودن؟ از مفهوم كلمه: (لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ) كه ترجمه شد استفاده مى‏شود: افرادى كه اينگونه مخلوقات را مشاهده ميكنند و معذلك منكر خالق آنها بودند يا باشند عاقل نيستند و اين سفسطه‏هائى كه از آنان شنيده مى‏شود نتيجه خردمندى آنان نيست. بلكه محصول شيطنت ايشان است- مؤلف.  
تفسير آسان    ج‏3    182    آيه 20 و إن أردتم استبدال زوج مكان زوج - إلى آخره: .....  ص : 181  
معناى كلمه قنطار: پوست گاوى است كه پر از طلا باشد. اين معنا از حضرت امام محمّد باقر و امام جعفر صادق عليه السّلام روايت شده است- آلاء.  
تفسير آسان    ج‏3    210    تفسير: .....  ص : 207  
14- نپرداختن زكات. زيرا مى‏فرمايد: صورت و پهلو و پشت‏هاى آن افرادى كه زكات طلا و نقره‏ها را نمى‏دهند بوسيله همان طلا و نقره‏ها داغ خواهد شد.  
تفسير آسان    ج‏4    282    سبب نزول: .....  ص : 281  
بنا بقولى هنگامى آيه مورد بحث نازل شد كه پيامبر خدا نماز عصر را خواند و تميم و برادرش را احضار نمود و آنان را نزد منبر خود بخدا سوگند داد آنان گفتند: ما غير از اين اموال را از ابن ابى ماريه نگرفتيم و چيزى را از آنها پنهان ننموده‏ايم، و پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلّم ايشان را رها كرد. بعدا ظرف نقره‏اى را كه بوسيله طلا منقوش شده بود نزد آنان يافتند و به ايشان گفتند:  
تفسير آسان    ج‏5    66    سبب نزول: .....  ص : 65  
موسى عصائى داشت كه هر گاه آنرا به سنگ مى‏زد دوازده چشمه آب از آن جارى مى‏شد! بما مى‏گوئى: عيسى مردگان را زنده مى‏كرد! بما مى‏گوئى: قوم ثمود داراى ناقه‏اى بودند. پس تو نيز يكى از اين قبيل آيات و معجزات را براى ما بياور، تا ما پيامبرى تو را تصديق نمائيم. پيغمبر اكرم فرمود: كدام يك از اين معجزات را دوست داريد تا براى شما بياورم؟ گفتند: كوه صفا را براى طلا بگردان و اموات ما را زنده كن تا از آنان جويا شويم: آنچه كه تو مى‏گوئى بر حق است يا باطل. و فرشتگان را بما نشان بده تا بر حقانيت تو گواهى دهند. يا اينكه خدا و فرشتگان را بياور تا ضامن تو شوند. پيامبر اعظم اسلام فرمود: اگر من يكى از اين خواسته‏هاى شما را برآورده كنم مرا تصديق مى‏كنيد؟ گفتند:  
تفسير آسان    ج‏5    66    سبب نزول: .....  ص : 65  
هنگامى كه پيامبر خدا برخواست تا دعا كند: كوه صفا طلا شود جبرئيل نازل شد و گفت: اگر بخواهى كوه صفا طلا شود مى‏شود، ولى اگر تو را تصديق نكنند آنانرا عذاب خواهم كرد. و اگر بخواهى ايشانرا رها كن تا هر كدام مايل باشند توبه نمايند. پيغمبر خدا فرمود: توبه كردن آنان مناسب‏تر است. لذا خدا آيه 109 را نازل كرد كه ميفرمايد: (وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ) الى آخره- مج.  
تفسير آسان    ج‏5    177    آيه 23 قالا ربنا ظلمنا أنفسنا - إلى آخره: .....  ص : 176  
از جمله‏اى كه نوشته و ترجمه شد استفاده ميشود: حضرت آدم و حواء عليهما السّلام اعتراف به گناه، يعنى ترك اولى نمودند. و اين خود يك درسى است براى فرزندان آنان. به اين معنى كه اعتراف بگناه از يكطرف موجب عفو پروردگار و از طرفى باعث ترك گناه خواهد شد. و نيز جمله: (وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ) كه ترجمه شد درس ديگرى است براى افرادى كه اهليت داشته باشند، به اين معنا: تنها كسى كه حق آمرزش را دارد فقط خدا است، نه مخلوق خدا. و اگر انسان اينطور تصور كند كه كسى غير از خدا يك چنين حقى را دارد بطور قطع از زيانكاران خواهد بود. چنانكه در بعضى از اديان ديده و شنيده شده: هر گاه از پيروان آنها گناهى سر زند و مقدارى پول، يا طلا به بزرگ دين خود به پردازد او وى را مى‏آمرزد- مؤلف.  
تفسير آسان    ج‏5    315    چرا شپشه‏ها دانه‏ها را ميخورند: .....  ص : 315  
حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام ميفرمايد: خداى مهربان بر بندگانش منت نهاد و حبه را (يعنى دانه‏هاى گندم و جو و ...) بر آنان عطا كرد. و بعدا شپشه را بر آن حبه‏ها مسلط نمود. اگر نه چنين بود پادشاهان گندم و امثال آنرا انبار و احتكار مينمودند. همانطور كه طلا و نقره‏ها را در خزانه‏هاى خود جمع ميكنند- علل.  
تفسير آسان    ج‏6    111    سبب نزول: .....  ص : 110  
سعيد بن جبير ميگويد: ابو سفيان در جنگ احد علاوه بر آن لشگرى كه از قبائل عرب بهمراه خود آورده بود دو هزار نفر مرد از سياه پوستان حبشه را براى پيكار با پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله اجير نموده بود. گفته شده: رؤساى قريش مبلغ پنجاه هزار مثقال طلا براى لشكر كفر بمصرف رساندند و به جنگ: احد رفتند. بعدا آيه 36 نازل شد كه ميفرمايد: (إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ) الى آخره- منهج.  
تفسير آسان    ج‏6    162    سبب نزول: .....  ص : 161  
نازل شد. عباس كه در جنگ: بدر اسير شده بود مبلغ بيست مثقال طلا همراه خود داشت: وى آن مبلغ را براى اطعام مشركين با خود برداشته بود. عباس يكى از آن ده نفر كافرى بود كه اطعام افراد جنگ بدر را بعهده گرفته بودند. ولى نوبت به عباس نرسيده بود تا اينكه اسير گرديد. عباس ميگفت: مسلمان هستم، ولى كفار مرا به اكراه با خود آورده‏اند. پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلّم در جوابش فرمود:  
تفسير آسان    ج‏6    162    سبب نزول: .....  ص : 161  
من با رسول خدا در باره اينكه آن مبلغ طلا را بمن واگذار نمايد گفتگو كردم.  
تفسير آسان    ج‏6    162    سبب نزول: .....  ص : 161  
پيامبر اكرم فرمود: تو چيزى را با خود آورده‏اى كه بوسيله آن عليه ما قيام كنى، و ما آنرا نزد تو نخواهيم گذاشت. بعدا آن بزرگوار مرا مكلف نمود تا (فداء) برادر زاده‏ام: عقيل را كه بيست اوقيه طلا بود و (فداء) نوفل بن حارث را هم بپردازم. عباس گفت: يا محمّد! پس مهلت بده تا اين مبلغ را از قريش بگيرم.  
تفسير آسان    ج‏6    162    سبب نزول: .....  ص : 161  
رسول اعظم اسلام صلى اللّه عليه و آله به عباس فرمود: پس آن طلا كجاست كه بهنگام خروج از مكه به ام الفضل دادى و به وى گفتى: من نميدانم: چه پيش آمدى برايم خواهد كرد. اگر حادثه‏اى براى من رخ داد آن طلا براى تو و عبد اللّه و عبيد اللّه و فضل باشد. عباس گفت: تو از كجا ميدانى!؟ پيامبر خدا فرمود:  
تفسير آسان    ج‏6    163    سبب نزول: .....  ص : 161  
من گواهى ميدهم: تو راستگوئى و گواهى ميدهم كه غير از خداى يكتا خدائى وجود ندارد و تو بنده و پيامبر خدا ميباشى. بخدا سوگند كه غير از خدا كسى از آن طلا آگاه نبود. من آن طلا را در تاريكى شب به ام الفضل تسليم نمودم. من در آن هنگام راجع به پيامبرى تو ترديد داشتم. ولى اكنون كه اين خبر را بمن دادى ترديدى در باره پيغمبرى تو ندارم. عباس ميگويد: خداى مهربان بهتر از آن طلا را بمن عطا فرمود. زيرا من فعلا داراى بيست غلام زر خريد هستم كه كوچكترين (و ارزان‏ترين) آنان ارزش بيست هزار (مثقال طلا را دارد) خداى مهربان زمزم را بمن عطا كرده كه دوست ندارم آنرا به جميع اموال اهل مكه بدهم. و من از طرف پروردگارم انتظار آمرزش را ميبرم- غرائب.  
تفسير آسان    ج‏6    246    آيه 31 اتخذوا أحبارهم و رهبانهم أربابا من دون الله - إلى آخره: .....  ص : 246  
عدى بن حاتم ميگويد: من در حالى بحضور پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلّم مشرف شدم كه يك صليب از طلا بگردن خود داشتم. پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم به من فرمود:  
تفسير آسان    ج‏6    246    آيه 31 اتخذوا أحبارهم و رهبانهم أربابا من دون الله - إلى آخره: .....  ص : 246  
(1) صليب: چليپا، خاج، چوب: دارى كه حضرت عيسى را به آن آويختند، و به اين شكل () بوده است. و اين علامت به همان جهت در نزد عيسويان مقدس است. و اين شكل را از طلا، يا نقره درست مى‏كنند و به گردن خود مى‏اندازند- فرهنگ عميد.  
تفسير آسان    ج‏6    256    پس چه زمانى اسلام بر كليه اديان غالب ميشود؟: .....  ص : 255  
(طلا و نقره‏هاى آتشين!:)  
تفسير آسان    ج‏6    256    ترجمه: .....  ص : 256  
34- اى افرادى كه ايمان آورده‏ايد يقينا گروه كثيرى از كشيش‏ها و ديرنشينان اموال مردم را به ناحق ميخورند، و از پيشرفت راه و دين خدا جلوگيرى مى‏نمايند. و آن افرادى كه طلا و نقره را اندوخته مى‏كنند و آنها را در راه پيشرفت دين خدا به مصرف نميرسانند آنانرا به عذابى دردناك بشارت بده‏  
تفسير آسان    ج‏6    257    ترجمه: .....  ص : 256  
35- (عذاب دردناك آنان عبارت است از) روزى (خواهد آمد كه) آن طلا و نقره‏ها در آتش دوزخ سوزان و سرخ ميشوند، بعدا: پيشانى‏ها و پهلوها و پشت‏هاى ايشان بوسيله آن طلا و نقره‏ها داغ خواهد شد (به آنان گفته ميشود) اين همان چيزهائى است كه شما براى خويشتن ذخيره نموده‏ايد.  
تفسير آسان    ج‏6    257    لغت، معنى، تركيب: .....  ص : 257  
كلمه يَكْنِزُونَ: جمع كردن طلا و نقره و اندوخته نمودن آنها. كلمه فَبَشِّرْهُمْ: آنان را بترسان. كلمه فَتُكْوى‏: داغ ميشود- كلمه وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ:  
تفسير آسان    ج‏6    259    چك و سفته غفران!: .....  ص : 258  
بلكه (واو) ابتداء و استيناف است. بنابراين: قسمت اول آيه مورد بحث به علماء و ديرنشينان ملت يهود و مسيحى اختصاص دارد. ولى جمله (وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ) كه ترجمه شد شامل حال عموم افراد مى‏شود. خواه مسلمان، و خواه غير مسلمان. در زمان نزول قرآن مجيد بلكه در هر زم�
تفسير آسان    ج‏8    261    لغت، معنى، تركيب: .....  ص : 261  
كلمه زبد بفتح (زاء و باء) آن كفى كه بر روى آب بوجود مى‏آيد كلمه رابِياً: كفى كه بر فراز آب است. كلمه حِلْيَةٍ: آن زر و زيورى كه از طلا و نقره مى‏سازند. كلمه مَتاعٍ در اينجا: آن وسائل و لوازم زندگى كه از آهن و مس و امثال آنها درست ميكنند. كلمه جُفاءً: باطل. كلمه مهاد بكسر ميم فراش و جايگاه- كلمه زَبَدٌ: مبتداى مؤخر و كلمه مِثْلَهُ صفت آن. و خبر آن محذوف است. كلمه ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ: مفعول لاجله است براى كلمه يُوقِدُونَ كلمه جُفاءً: حال است براى ضمير كلمه فَيَذْهَبُ. كلمه لِلَّذِينَ اسْتَجابُوا: خبر مقدم و كلمه الْحُسْنى‏ مبتداى مؤخر. كلمه الَّذِينَ لَمْ يَسْتَجِيبُوا: مبتداء و جمله لَوْ أَنَّ لَهُمْ: خبر آن. كلمه ما فِي الْأَرْضِ: اسم ان. و آن مصدرى كه تصور ميشود:  
تفسير آسان    ج‏8    262    آيه 17 أنزل من السماء ماء - إلى آخره: .....  ص : 261  
اما آن مثالى كه خداى عليم براى حق و باطل مى‏زند: مقارنه بين فلزات معدنى از قبيل طلا و نقره است كه در ميان آتش آب ميشوند، و از آنها زيور آلات مى‏سازند، يا از قبيل: آهن و سرب و مس كه از آنها ظرف و آلت‏هاى ديگرى درست مى‏كنند. و بين آن كفى كه بر فراز آب اشياء معدنى فوق الذكر قرار ميگيرد. و اين كف همانند آن كفى كه بر فراز آب قرار مى- گيرد فورا نابود خواهد شد. پس بنابر اين: حق همانند هر نوع فلز معدنى است كه براى بشر مفيد باشد. و باطل همانند آن كفى ميباشد كه برفراز اشياء معدنى است كه بوسيله آتش آب ميشوند. و همين است معنى جمله ذيل كه ميفرمايد (وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ) و ...  
تفسير آسان    ج‏9    42    آيا خدا هم خزانه دارد؟: .....  ص : 41  
به مناسبت جمله (عِنْدَنا خَزائِنُهُ) مى‏گوئيم: آيا خدا هم خزانه دارد، و اگر دارد كجايند و چگونه‏اند؟ آرى خدا خزانه دارد، ولى نه مثل خزانه خزانه داران كه ارزاق و قوت لا يموت و طلا و نقره و انواع ثروت و موجودى بى‏نوايان را به يغما مى‏برند و احتكار مى‏نمايند، و سر انجام:  
تفسير آسان    ج‏9    148    آيه 21 أموات غير أحياء - الى آخره: .....  ص : 148  
مثلا نظير نطفه و تخم پرندگان كه ميت بالفعل و زنده بالقوه‏اند. چرا كه اين استعداد و قابليت را دارند كه بعدا زنده گردند. اما آن بت‏هائى كه مشركان از جماد و فلزات، نظير: سنگ و چوب و طلا و نقره و ... بدست خويشتن مى- ساختند و مى‏پرداختند زنده كه نبودند بجاى خود، بلكه ميت بودند. آنهم نه مثل ميتى كه قابليت و استعداد پذيرش حيات و روح را داشته باشد. در صورتى كه خود مشركان اقلا اين قابليت و استعداد را داشتند كه روح در بدنشان دميده شود. با توجه به مطالب فوق، معلوم ميشود: كلمه (غير احياء) به اين منظور بكار رفته كه بت‏هاى بت پرستان حتى نظير اموات معمولى هم نيستند كه لا اقل بتوانند استعداد پذيرش روح و حيات را داشته باشند، و از عبادت پرستندگان خود آگاه كردند.  
تفسير آسان    ج‏10    91    سبب نزول: .....  ص : 91  
ابن عباس مى‏گويد: سبب نزول آيه 59 كه ميفرمايد: (وَ ما مَنَعَنا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآياتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ) الى آخره اين بود كه كفار مكه از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله خواستند تا كوه صفا را براى آنان طلا و زمين مكه را وسيع نمايد تا ايشان مشغول كشاورزى و زراعت شوند. بعد از اين جريان بود كه جبرئيل از طرف خداى وحى آورد كه يا محمّد (ص) اگر تو بخواهى و صلاح بدانى ما خواسته‏هاى اينان را برآورده مى‏كنيم. ولى اگر ايمان نياورند ما فورا ايشان را نظير امم سابق نابود خواهيم كرد. و چنانچه صلاح بدانى ما به آنان مهلت خواهيم داد. پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله مهلت دادن ايشانرا انتخاب نمود (تا شايد توبه كنند، و يا اين كه حجت بر آنان تمام شود) كشف- فتوحات- غرائب.  
تفسير آسان    ج‏10    143    نماز شب و اهميت آن: .....  ص : 142  
و هر كس نصف يك شب را نماز بخواند اگر زمين هفتاد هزار مرتبه پر از طلا شود معادل جزائى كه به وى داده مى‏شود نخواهد بود. و اين عمل او نزد خدا افضل و برتر است از اينكه هفتاد غلام زر خريد را از نسل حضرت اسماعيل آزاد نمايد.  
تفسير آسان    ج‏10    170    لغت، معنى، تركيب: .....  ص : 170  
كلمه ينبوع: چشمه آب. كلمه كِسَفاً به كسر كاف كه جمع كسفه است تكه‏اى از چيزى. كلمه قَبِيلًا: مقابل و رو برو. كلمه زُخْرُفٍ: طلا يا زينت.  
تفسير آسان    ج‏10    176    پنجم: و ششم آيه 93 أو يكون لك بيت من زخرف - الى آخره: .....  ص : 176  
ما، در صورتى به پيامبر بودن تو ايمان مى‏آوريم كه داراى خانه‏اى پر از طلا باشى. آرى يك چنين سخنى هم از آنان بعيد نبود. زيرا اينطور مى‏پنداشتند كه هر مقام والا و بالا حتى مقام نبوت بايد به ثروتمندان اختصاص داشته باشد.  
تفسير آسان    ج‏10    285    آيه 31 أولئك لهم جنات عدن - إلى آخره: .....  ص : 284  
1- پيامبران- 2- صديقان و راستگويان 3- شهيدان. خداى سبحان به (عدن) ميفرمايد: خوشا به حال كسى كه داخل تو شود. افرادى كه داخل جنات عدن مى‏شوند داراى چهار نعمت و امتياز خواهند بود. 1- (تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ) آب نهرها از زير مسكن آنان در جريان خواهند بود 2- (يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ) آنان در بهشت عدن بوسيله دستبرنجن‏هائى از طلا آراسته خواهند شد.  
تفسير آسان    ج‏10    287    لباسهاى زينتى در جهان ديگر: .....  ص : 286  
اين سؤال ممكن است براى بسيارى پيدا شود كه خداوند در قرآن از زرق و برق دنيا نكوهش كرده، ولى وعده اينگونه چيزها را به مؤمنان در آن جهان مى‏دهد. زينت آلات طلا، پارچه‏هاى ابريشمين، نازك، ȶخيم، اريكه‏ها و تخت‏هاى زيبا و مانند آن. در پاسخ اين سؤال قبلا توجه به اين نكته را لازم مى‏دانيم كه ما هرگز مانند توجيه گرانى كه همه اين الفاظ را كنايه از مفاهيم معنوى مى‏دانند اينگونه آيات را تفسير نمى‏كنيم. چرا كه از خود قرآن آموخته‏ايم كه: معاد هم جنبه (روحانى) دارد، هم (جسمانى) و به اين ترتيب لذات آن جهان بايد در هر دو بخش باشد كه البته بدون شك لذات روحانيش قابل مقايسه با لذات جسمانى نيست.  
تفسير آسان    ج‏10    294    آيه 34 و كان له ثمر فقال لصاحبه و هو يحاوره أنا أكثر منك مالا و أعز نفرا. .....  ص : 293  
يعنى (ثمر) انواع مالى است كه استفاده شود، هر منفعتى ميباشد كه از چيز ديگرى بدست آيد، طلا و نقره و ... اضافه بر آنچه كه از معناى لغوى (ثمر) فهميديم ذيل آيه مورد بحث كه از نظرمان گذشت بهترين گواه بر اين است. زيرا از قول آن كافر به رفيق خود مى‏گويد اموال و قدرت من از تو بيشتر است. و اين بيانگر آن ميباشد كه مقصود از كلمه (ثمر) اموال و قدرت است- مؤلف- معجم.  
تفسير آسان    ج‏10    380    منظور از آن گنج چه بود!؟: .....  ص : 380  
حضرت على بن أبي طالب عليه السّلام راجع به جمله (وَ كانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُما) كه در همين آيه ترجمه و تفسير شد ميفرمايد: آن گنج عبارت بود از يك لوح طلا كه در آن نوشته بود: لا اله الا اللّه محمّد رسول اللّه. تعجب مى‏كنم از  
تفسير آسان    ج‏10    389    آن گنج چه بود!؟: .....  ص : 389  
در ميان مفسران گفتگو است- نمونه- صادق آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مى‏فرمايد: منظور از اين گنج: طلا و نقره نبوده است. بلكه لوحى بود كه حاوى چهار جمله بود، بدين شرح:  
تفسير آسان    ج‏11    70    آيه 7 يا زكريا إنا نبشرك بغلام اسمه يحيى - إلى آخره: .....  ص : 68  
و لذا در شرح حال حضرت حسنين عليهما السّلام مى‏خوانيم: هنگامى كه هر يك از آنان متولد شدند فاطمه زهراء و على بن أبي طالب بدون اجازه پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نام ايشان را تعيين نكردند، و رسول خدا هم بدون اجازه خداوند سبحان نامى براى آنان تعيين ننمود. در هر صورت: قابل توجه و لازم به تذكر است: فقط پنج نفر بودند كه احدى قبل از ايشان به نام مباركشان نامگذارى نشده بود، بدين شرح: 1- حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم 2- حضرت علي بن- أبي طالب 3- حضرت امام حسن 4- حضرت امام حسين 5- حضرت يحيى عليهم السّلام. و اين نكته نيز دانستنى است كه امام حسين از دو جهت ديگر هم به حضرت يحيى شباهت داشت. يكى اينكه: آن دو بزرگوار شش ماهه بدنيا آمدند. و ديگر اينكه سر بريده ايشان در ميان طشت طلا نهاده شد- مؤلف.  
تفسير آسان    ج‏11    222    سبب نزول: .....  ص : 221  
خباب گفت: آن زمان كه دين من و تو يكى بود و من به جهت اينكه با تو در يك دين بودم مدارا مى‏كردم گذشت. ولى چون اكنون تو كافرى و من مسلمانم لذا تا طلب خود را وصول نكنم نخواهم رفت. عاص گفت: مگر نه چنين است كه شما مسلمانها مى‏گوئيد: بهشت داراى طلا و نقره است؟  
تفسير آسان    ج‏11    236    دومين افرادى كه وارد بهشت مى‏شوند: .....  ص : 236  
علي بن ابراهيم در تفسير خود از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل مى‏كند كه به حضرت على بن ابى طالب عليه السّلام فرمود: فرشتگان با ناقه‏هاى بهشتى به استقبال افراد باتقوا مى‏آيند. ناقه‏هائى كه جهاز آنها از طلا و به وسيله در و ياقوت‏ها مكلل، و: جل آنها از استبرق و سندس مى‏باشد. مهارشان از چوب ارغوان، و: زمامشان از زبرجد است. آن ناقه‏ها پرواز مى‏كنند و افراد با تقوا را به صحراى محشر وارد مى‏كنند. با هر يك از مردان باتقوا هزار فرشته خواهد بود كه طرف راست و چپ و جلو آنان خواهند بود، كه ايشان را به سرعت مى‏برند تا بر در بزرگ بهشت وارد ميشوند. درختى بر در بهشت مى‏باشد كه هر برگ آن صد هزار نفر را در زير خود جاى مى- دهد. چشمه‏اى طرف راست آن درخت است كه مطهره يعنى پاك كننده مى‏باشد. هنگامى كه يك شربت از آب آن چشمه به ايشان داده ميشود خداى توانا قلب ايشان را از حسودى پاك مى‏نمايد. و موهاى (زائد) بشره آنان فرو ميريزد! و همين است معنى قول خداى سبحان كه در سوره: هل اتى، در قسمتى از آيه 21 مى‏فرمايد:  
تفسير آسان    ج‏12    55    آيه 89 أ فلا يرون ألا يرجع إليهم قولا - إلى آخره: .....  ص : 53  
حتما خدا هر كسى را آزمايش مى‏كند: در اينجا به مناسبت جمله (فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ) كه در ترجمه و تفسير شد به نگارش اين موضوع مى‏پردازيم كه خداوند عليم قطعا هر كسى را امتحان و آزمايش مى‏نمايد. كلمه و ماده (فتنه) در اصل به معنى گذاشتن طلا در آتش مى‏باشد، تا خوب و بد آن معلوم شود. و لذا جمله فتنت الذهب في النار.  
تفسير آسان    ج‏12    55    آيه 89 أ فلا يرون ألا يرجع إليهم قولا - إلى آخره: .....  ص : 53  
يعنى طلا را در آتش امتحان نمودم در موردى بكار مى‏رود كه طلا را در ميان آتش بگذارى تا خالص و ناخالص بودن آن معلوم و مشخص گردد.  
تفسير آسان    ج‏12    55    آيه 89 أ فلا يرون ألا يرجع إليهم قولا - إلى آخره: .....  ص : 53  
آرى چون خالص و ناخالص بودن طلا براى زرگر مجهول است لذا آنرا در آتش امتحان مى‏اندازد، تا خلوص و عدم خلوص طلا برايش معلوم شود.  
تفسير آسان    ج‏12    360    عمل خيرى كه كافر انجام مى‏دهد: .....  ص : 360  
يكم: آيه 91 سوره: آل عمران كه مى‏فرمايد (إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا ...) يعنى قطعا آن افرادى كه كافر شدند و در حال كفر از دنيا رفتند اگر زمين را پر از طلا كنند و آنرا (براى نجات از عذاب خدا) فديه دهند هرگز از آنها قبول نخواهد شد (قبول كه نمى‏شود به جاى خود) بلكه عذاب دردناكى دچارشان خواهد شد، و هيچ ياورى نخواهند داشت.  
تفسير آسان    ج‏13    89    ترجمه: .....  ص : 89  
23- خداوند بطور حتم آن افرادى را كه ايمان آورده‏اند (يا بياورند) و عمل صالح انجام داده‏اند (يا بدهند) داخل آن باغهاى بهشتى مى‏كند كه نهرها از زير آنها در جريانند (و) به وسيله دست برنجنهائى از طلا و مرواريد زينت داده مى‏شوند. و لباسشان در آن بهشتها از ابريشم است‏  
تفسير آسان    ج‏13    92    آيه 23 إن الله يدخل الذين آمنوا و عملوا الصالحات جنات تجري من تحتها الأنهار - إلى آخره: .....  ص : 90  
مقدس اسلام، بر مردان حرام كرده كه خود را در دنيا به وسيله طلا زينت و تحليه نمايند. ولى اين عمل را در عالم آخرت براى آنان مباح فرموده است.  
تفسير آسان    ج‏13    92    آيه 23 إن الله يدخل الذين آمنوا و عملوا الصالحات جنات تجري من تحتها الأنهار - إلى آخره: .....  ص : 90  
گواه بر اين معنى: كلمه (يحلون) يعنى زينت داده مى‏شوند- مى‏باشد كه جمع مذكر است. يعنى براى مردان بكار رفته است. و نيز از اين كلمه كه مضارع مجهول باب تفعيل و متعدى مى‏باشد معلوم مى‏شود. خود بهشتيان اين عمل را انجام نمى‏دهند. بلكه به امر خداوند مهربان است كه آنان به وسيله طلا و مرواريد زينت خواهند شد.  
تفسير آسان    ج‏13    92    آيه 23 إن الله يدخل الذين آمنوا و عملوا الصالحات جنات تجري من تحتها الأنهار - إلى آخره: .....  ص : 90  
نعمت سوم اينكه: ميفرمايد وَ لِباسُهُمْ فِيها حَرِيرٌ يعنى لباس بهشتيان از حرير خالص و مخصوص است. همانگونه كه در ذيل نعمت دوم گفته شد- اسلام بر مردان مسلمان و پيروان خود حرام كرده كه در دنيا لباس حرير بپوشند. ولى در عالم آخرت- چنانكه صريح آيه مورد بحث است- لباس مردان از ابريشم خالص خواهد بود. و چون پوشيدن اين نوع لباس در دنيا بر مردان حرام است لذا ضمير (هم) را در كلمه (لِباسُهُمْ) به كار برده كه براى مردان به كار مى‏رود. و اما زنان: چون در دنيا مجازند خود را بوسيله طلا و لباس حرير تزيين نمايند پس در عالم آخرت به طريق اولى مجاز خواهند بود- مؤلف.  
تفسير آسان    ج‏13    129    آيه 30 ذلك و من يعظم حرمات الله فهو خير له عند ربه - إلى آخره: .....  ص : 126  
چه از سنگ، يا از چوب، يا چيز ديگرى باشد. و (صنم) را از اين جهت (وثن) گفتند كه نظير (وثن) در يك مكان، منصوب و ثابت است. كلبى در صفحه- 53- كتاب (اصنام) مى‏گويد: اگر بت از چوب، يا طلا، يا نقره و به صورت انسان باشد آنرا (صنم) نامند. و اگر از سنگ باشد آنرا (وثن) گويند- مؤلف- ق.  
تفسير آسان    ج‏14    159    سبب نزول: .....  ص : 157  
او قبل از اينكه غسل جنابت را به جاى آورد شمشير خود را بر گرفت كه متوجه جنگ شود. زوجه‏اش در آن بين فرستاد تا چهار نفر از زنان انصار را آوردند، و آن زن مؤمنه آن چهار زن را گواه گرفت كه حنظله با وى عروسى كرده است. و ايشان بعد از آنكه اقرار حنظله را شنيدند به زوجه وى گفتند: منظور تو از اين شهود چه بود!؟ وى در پاسخ گفت: من امشب در عالم خواب ديدم كه گويا: آسمان شكافته شد، و حنظله داخل آن گرديد، و آسمان به هم پيوست! چون تعبير خوابم اين است كه حنظله فردا شهيد خواهد شد لذا شما را گواه گرفتم كه اگر من باردار شدم بدانيد كه از او است! هنگامى كه حنظله وارد ميدان جنگ شد أبو سفيان را ديد كه بر اسبى سوار و مشغول جولان زدن است! حنظله پس از اينكه بر ابو سفيان حمله نمود اسبش را پى كرد، و ابو سفيان، پس از اينكه نقش زمين شد فرياد زد: اى گروه قريش! من ابو سفيانم و حنظله در نظر دارد: مرا به قتل برساند! ابو سفيان گريخت و حنظله وى را تعقيب كرد. در همين حال بود كه مردى از مشركان نيزه‏اى به حنظله نواخت، و حنظله ضربتى به او زد، و وى را كشت. بعدا حنظله در ميان: حمزه و عمرو بن جموح و عبد اللّه بن حزام و گروهى از انصار بر زمين افتاد و شهيد شد. در اين هنگام بود كه پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: من فرشتگان را ديدم كه حنظله را در ميان آسمان و زمين با آب مزن و كاسه‏هاى طلا غسل مى‏دادند. و او را به:  
تفسير آسان    ج‏14    180    سبب نزول: .....  ص : 178  
مشركان گفتند: يا محمّد (ص) اگر آنچه را كه ما به تو عرضه كرديم نمى‏پذيرى پس از خودت، يا از پروردگارت بخواه كه فرشته‏اى بفرستد تا تو را در باره آنچه مى‏گوئى تصديق نمايد، و ما را از تو باز گرداند. از خداى خود بخواه باغ‏ها و قصرهائى از طلا و نقره براى تو قرار دهد، و تو را از آنچه كه در طلب آن هستى بى‏نياز كند. چرا كه تو در بازارها برمى‏خيزى و نظير ماها طلب معيشت مى‏كنى آنچه ما گفتيم انجام بده، تا ما فضيلت و منزلت تو را كه گمان مى‏كنى نزد پروردگارت بنگريم. اگر گمان مى‏كنى پيامبرى پس آنچه ما گفتيم انجام بده. پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: آنچه شما گفتيد من نمى‏پذيرم. من آن كسى نيستم كه اين مطالب را از پروردگارم بخواهم. و براى يك چنين هدفى به سوى شما مبعوث نشده‏ام. بلكه خدا مرا فرستاده كه بشير و نذير يعنى بيم دهنده باشم. پس از اين جريان بود كه خداى سبحان اين آيه را نازل كرد (وَ قالُوا ما لِهذَا الرَّسُولِ) فتح.  
تفسير آسان    ج‏14    206    خوب‏ترين و بدترين جا و مكان!: .....  ص : 206  
محل و اقامتگاه خود را چگونه يافتى؟ او خواهد گفت: بدترين اقامتگاه و جايگاهى كه بندگان تو در آنند. بعدا فرياد مى‏زند: اى پروردگار من! مبادا مرا به سوى آن مكان بازگردانى! خداى سبحان به او مى‏فرمايد: اگر تو را از آن خارج نمايم براى من چه خواهى كرد؟ او خواهد گفت: هر چه كه بخواهى براى تو انجام مى‏دهم. خدا مى‏فرمايد: زمين را پر از طلا كنى و به من بدهى. وى مى‏گويد: اگر بتوانم تقديم مى‏كنم. خدا مى‏فرمايد:  
تفسير آسان    ج‏15    60    آيه 35 و إني مرسلة إليهم بهدية فناظرة بم يرجع - المرسلون .....  ص : 60  
دريابد كه آيا حضرت سليمان عليه السلام پادشاه است، يا پيامبر؟ اگر هديه را قبول كند پادشاه است، و الا پيامبر مى‏باشد. و اما هديه‏ها عبارت بودند از شمش‏هاى طلا و نقره. گواه بر اين معنى: مضمون آيه 36 است كه خواهد آمد. و آن اينكه از قول حضرت سليمان مى‏فرمايد (... قالَ أَ تُمِدُّونَنِ بِمالٍ ...) يعنى آيا مى‏خواهيد مرا به وسيله مال، امداد نمائيد ... اضواء.  
تفسير آسان    ج‏15    208    آيه 76 إن قارون كان من قوم موسى فبغى عليهم - إلى آخره: .....  ص : 208  
هنگامى كه فرعونيان بدريا غرق شدند قارون آن همه طلا و اموال را تصاحب نمود- متشابهات.  
تفسير آسان    ج‏15    210    آيه 76 إن قارون كان من قوم موسى فبغى عليهم - إلى آخره: .....  ص : 208  
بعضى از مفسران، كلمه (مفاتح) را جمع كلمه (مفتح) بر وزن (مكتب) دانسته‏اند كه به معنى جاى اشياء نفيس است. و طبق اين تصور، معنى كلمه (مفاتح) همان صندوق و صندوقچه‏هائى است كه در بالا از نظرمان گذشت. و برخى ديگر، كلمه (مفاتح) را جمع كلمه (مفتح) بر وزن (منبر) بكسر ميم مى‏دانند كه به معنى (كليد) است. و بنابر اين تصور، كلمه (مفاتح) به معنى كليدها مى‏باشد. و شايد بتوان گفت: قول دوم با ظاهر آيه مناسبت بيشترى داشته باشد. زيرا چندان مهم و تعجب- آور نيست كه شخصى مثلا داراى چند صد كيلو طلا باشد. بلكه مهم و شگفت‏آور اين است كه حمل و نقل كليدهاى او براى يك گروه، ثقيل و سنگين باشد. و اين بيانگر كثرت اموال و ثروت قارون است كه قرآن در صدد بيان آن مى‏باشد. اضافه بر آنكه معلوم نيست عرض و طول، و وزن كليدهاى آن زمان چقدر و چگونه بوده است. چه بسا وزن هر كليدى از آنها چند برابر كليدهاى فعلى اين زمان بوده است. به هر حال در اين آيات مورد بحث، پنج موعظه مهم و خواندنى و شنيدنى به قارون داده شده كه ذيلا از نظرمان مى‏گذرد.  
تفسير آسان    ج‏15    229    آيه 2 أ حسب الناس أن يتركوا أن يقولوا آمنا و هم لا - يفتنون .....  ص : 229  
(1) كلمه (يُفْتَنُونَ) از ماده (فتنه) در اصل به معنى گذاشتن طلا در آتش براى شناخته شدن ميزان خلوص آن است. سپس به هر گونه آزمايش ظاهرى و معنوى اطلاق شده است- نمونه.  
تفسير آسان    ج‏15    247    آيه 17 إنما تعبدون من دون الله أوثانا - إلى آخره: .....  ص : 247  
(1) كلمه (أوثان) جمع كلمه (وثن)