️دلایل کم خونی چیست؟
دلایل کم خونی البته ما در مورد کم خونی اگر بخواهیم صحبت کنیم وقت زیادی می‌خواهد انواع و اقسام کم خونی ها داریم که هر کدام علت های مختلفی داشته باشند، من اگر بخواهم به طور کلی که در فهم بیماران باشد بخواهیم صحبت کنیم، کلاً کم خونی ها یک دسته هستند مربوط به اختلالاتی که مربوط به دستگاه خون ساز هست، دستگاه خون ساز همان مغز استخوان است که خون سازی انجام می‌دهد که علاوه بر خون سازی، کار ساخت پلاکت ها و کار ساخت گلبول های سفید به عهده دارد.   
هر گونه اختلالی در این قسمت به وجود بیاید می‌تواند باعث ایجاد کم خونی بشود که ممکن است نارسایی این ناحیه را ما داشته باشیم یعنی مغز استخوان نارسا باشد یا اینکه ممکن است نارسایی نداشته باشد پرکار باشد ولی موثر نباشد که در این مورد هم ما کم خونی های وابسته به این ارگان ما می‌توانیم داشته باشیم یا به هر دلیلی که مغز استخوان درگیر شده باشد فرضاً مریضی سرطان داشته باشد، متاستاز مغز استخوان داشته باشد سرطان پستان یا دستگاه گوارش، درگیری مغز استخوان داشته باشند.   
اینها می‌توانند باعث ایجاد کم خونی بشوند، علاوه بر کم خونی اگر مربوط به این قسمت باشد، گلبولهای سفید و پلاکتها ممکن است پایین بیافتند، اما یک سری از کم خونی های مهم هستند که کم خونی های وابسته به تغذیه ای محسوب می‌شوند مثل فقر آهن که شایع ترین کم خونی هست، که در سراسر دنیا وجود دارد، حدود یک میلیارد نفر مبتلا به کم خونی فقر آهن هستند که در موردش شاید بیشتر توضیح بدهیم این می‌تواند علت های مختلفی داشته باشد از جمله خونریزی ها، تغذیه ای، دادن خون به مدت زیاد، یا عرض کنم مواردی که نیاز بدن هست مثل حاملگی یا فرد در حال رشد که این نیازش به آهن خیلی زیاد است و بایستی تأمین بشود و اگر تأمین نشود این می‌تواند باعث ایجاد کم خونی بشود.   
یک سری کم خونی هایی هستند که وابسته به کمبود ویتامین ب دوازده یا فولیک اسید هست که اینها هم کم خونی های مگالوبلاستیک گفته می‌شوند که گلبولهای سفید بر اساس کم خونی فقر آهن که کوچک هست اینها گلبولهای سفید و قرمز خون و مغز استخوان افزایش پیدا می‌کنند حجمشان زیاد می‌شود و اینها علتهای مختلفی می‌تواند داشته باشد از جمله شایع ترین آن اختلال در دستگاه گوارش مخصوصاً معده که جذب ویتامین ب دوازده در اینها دچار اشکال می‌شود کم خونی های دیگر هست که مقاوم به درمان می‌گویند که این دسته بزرگی از کم خونی ها هست که معمولاً بیمارانی هستند به درمانهای خوراکی مثل آهن یا ویتامین ب دوازده یا فولیک اسید جواب نمی‌دهند.   
به اینها کم خونی های مقاوم به درمان محسوب می‌شوند اینها یک اشکالاتی در مغز استخوانشان ممکن است وجود داشته باشد، یک دسته بزرگ دیگر کم خونی ها هستند که این کم خونی هایی هستند که مربوط به بیماری های مزمن هستند، یعنی کم خونی مربوط به بیماری مزمن، فرضاً یک بیماری ممکن است روماتوئید آرتواکتیس یا بیماری روماتیمسی داشته باشد لوپوس داشته باشید، یا بیماری پوستی مزمن داشته باشد یعنی یک بیماری مزمن داشته باشد در کنار این بیماری مزمن ممکن است کم خونی هم ایجاد بشود اینها هم بیماری هایی هستند که بایستی بیماری اولیه را درمان کرد تا بشود این کم خونی را برطرف کرد.   
پس به طور کلی کم خونی ها علت هایش می‌تواند متفاوت باشد بستگی دارد چه نوع کم خونی باشد ممکن است باز هم علت های متفاوتی در این زمینه وجود داشته باشد که یکی یکی باید اینها را بررسی بکنیم تشخیص بدهیم و درمان خاص خودش را انجام بدهیم.
سوال خوبی بود، یکی از این انواع کم خونی هایی که سوال کردید و سوال بیماران بود فقر آهن است، فقر آهن یکی از شایع ترین کم خونی های در دنیا هست نه تنها در ایران بلکه در کشورهای حتی غنی در کشورهای توسعه یافته این کم خونی می‌تواند وجود داشته باشد و وجود دارد، همانطور که گفتم حدود یک میلیارد نفر مبتلا به کم خونی فقر آهن هستند، کم خونی های فقر آهن علت هایش می‌تواند متفاوت باشد، بستگی به سن بیمار ممکن است علتهای متفاوتی داشته باشد.   
فرضاً در نوزادان یا کودکان علتش می‌تواند به علت اینکه اینها در حال رشد هستند نیاز به آهن دارند بایستی ساپریمنت آهن بعد از شش ماهگی که بیمار به غذا خوردن می‌افتد بایستی برای بیمار تأمین بشود در دوران حاملگی نیاز بدن مخصوصاً در سه ماهه دوم و سوم حاملگی نیاز بدن به آهن خیلی زیاد است، بایستی به اینها آهن برسانیم به خانم های حامله و در کودکانی که در حال رشد هستند نوجوانان و اینها بایستی که بررسی کنیم.   
یک سری از علتهای دیگر کم خونی فقر آهن که در بالغین خیلی مهم هست و ما بیشتر با آنها، خونریزی ها هستند، خونریزی به هر دلیلی می‌تواند کم خونی ایجاد بکند و معمولاً کم خونی فقر آهن ایجاد می‌کند چرا به خاطر اینکه هر یک سی سی خونی که فرد از دست می‌دهد، برابر با یک میلیگرم آهن که از بدنش خارج می‌شود و این می‌تواند در طولانی مدت باعث کمبود فقر آهن بشود و کمبود آهن بشود. و عرض کنم خدمت شما در خانم ها که در سن قاعدگی هستند که شایع تر هست در خانم ها به علت همین قاعدگی دچار کم خونی فقر آهن می‌شوند.   
ما بیشتر این بیماران را دارید و معمولاً هر خانم که در سیکل قاعدگی خودش، حدود شصت سی سی خون از دست می‌دهد که برابر با شصت میلیگرم آهن هست اگر این میزان آهن جایگزین نشود می‌تواند بیمار را به طرف فقر آهن کشانده بشود، وقتی فقر آهن ادامه پیدا بکند می‌تواند کم خونی پیدا کند و علامت های آن را ایجاد کند و بیماران مراجعه می‌کنند. در یک کم سن بالاتر که ما می‌رویم، در خانم هایی که به آنها می‌گویند پست منوپز یا یائسه هستند یا آقایان در هر سنی با کم خونی فقر آهن مراجعه می‌کنند آزمایشاتی که نشان می‌دهد فقر آهن دارند حتماً بایستی ما مشکوک بشویم به خونریزی های دستگاه گوارشی، می‌تواند مخفی باشد هیچ گونه علامتی نداشته باشد در صدر اینها بدخیمی های دستگاه گوارش هستند مورد بررسی قرارشان بدهیم.   
یک سری دیگر از علتهای کم خونی ممکن است که سوء جذب باشد این معمولاً علامت های دیگر ممکن است همراه آن وجود داشته باشد و یک سری انگل ها هستند بیشتر در مناطقی که بهداشت را به خوبی رعایت نمی‌کنند، کرمهایی هستند که کرمهای خونخوار گفته می‌شود اینها ممکن است باعث خوردن خون و کم خونی فقر آهن بشود.