خواص آزاد
نام های دیگر:
درخت آزار- آزار- ازدار- نیل- سیاه دار- سیاه دور- آقچه- آغاج- بر- بوز- رفق- سلک وا.
-planere- zelkowa a feuilles crenelees- zelkowa
مشخصات گیاهی:
آزاد گیاهی است از خانواده ulmaceae،درختی است به بلندی ۲۰-۲۵ متر وبرگ های سبز تیره و دندانه دار.چوب آن قابل ارتجاع و خمیده است.این درخت در اغلب مناطق نیمکره شمالی می روید.در آمزیکا و اروپا و آسیا دیده می شود.در ایران در سراسر جنگل های شمال از آستارا تا گلی داغی،جنگل های بجنورد و همچنین در جنگلهای بجنورد و همچنین در جنگل های کردستان،سنندج و مریوان ودر فارس انتشار دارد.
برگ درخت آزاد
خواص درمانی:
۱- آن را له کنید و ضماد نمایید برای تحلیل ورم ها و انسدادهای خنازیری مفید است.
۲- آب جوشانده ی آن،همچنین مالش برگ های تازه آن حشرات کثیف را از بین می برد.
۳- آشامیدن عصاره ی تازه آن مدر بول وحیض است، درمان کننده عرق النساء می باشد،قولنج را برطرف می سازد،محلل خون منجمد در مثانه ودافع سموم بارده است.
میوه درخت آزاد
خواص درمانی:
بیست تا چهل گرم از آن را در نیم لیتر آب یا شیر ده دقیقه بجوشانید.بعد ده دقیقه درب ظرف را بسته و دم کنید،بعد آب آن را صاف نموده و هر صبح و ظهر و شب در فاصله بین دو غذا یک فنجان بنوشید.تشنجات عصبی را برطرف می سازد.
گیاهی بوته‌ای و دارای ساقه‌های متعدد، نازک، سخت و بسیار منشعب بوده، به ارتفاع ۴۰ تا ۸۰ سانتیمتر، گردینه‌پوش، سبزمتمایل به سفید و معطر است. برگ آن کوتاه دارای دمبرگ کوتاه، مدور یا بیضی شکل با طول و عرض ۷-۵ میلیمتر، در قاعده مقطع تا تقریباً قلبی شکل و در انتها مدور و نوکچه‌دار است. گلهای آن سفید و کوچک گویچه‌ای، بسیار متراکم و واقع در گل آذین‌های باریک تسبیح مانند، ساده و براکته‌های پهن دراز است. کاسۀ گل غشائی کوتاه به طول ۲ میلیمتر، ۵ پهلو و در زاویه‌ها مژکدار، دارای دندانه‌های مثلثی کوتاه می‌باشد. پرچم‌ها ۴ عدد و دو به دو مساوی است. جام گل سفید و اندکی طویلتر از کاسۀ گل می‌باشد ...
اندام داروئی:
برگها و گلهای گیاه اندام داروئی آن را تشکیل می‌دهد .
خواص عمومی آن در باز کنندگی مجاری و قطع کنندگی و خشک‌کنندگی و حل کنندگی بادها و بلغم و لطیف کنندگی اغذیه غلیظ و سنگین و اشتهاآور و مبهی و جهت پاک‌کنندگی ریه و کبد و امعا مشهورترین داروی طبی است.
بهترین و موثرترین آن آویشن شیرازی است که موجب از بین رفتن کلسترول خون و جمع کردن رطوبات اضافی معده و بلغم بوده و مانع از تبخیر زیادی بخارات شده و مسکن درد دندان و دردهای عارضی از نیروی بدن در مواضع تکیه‌گاهی مفاصل بوده و دردهای مثانه و رحم و مجاری ادرار را با نیروی تریاقیت خود از بین می‌برد
کاکوتی نیز از انواع مختلف آویشن است که دارای خواص مشابه و اعمال یکسانی است
هضم کننده و باد شکن و مقوی معده و ضد جوش سر و صورت و بدن و مدر و قاعده‌آور و ضد درد مفاصل و معده و ضد کرم  وعرق آویشن در درمان عفونت‌ها و قارچ‌ها و عفونت‌های روده‌ای موثر است عرق آویشن بدلیل حبس اسانس فرار در خود تند و معطر می‌باشد و تاثیر آن بر روی درمان گلودردهای چرکین بشرط آنکه حداقل یک ساعت یک بار غرغره شود بسیار سریع‌تر از پنی‌سیلین و آنتی‌بیوتیک‌ها دیگر می‌باشد و از آن گذشته عوارض منفی این داروهای ضد حیات را ندارند
غرغره آن از صبح که شروع شود تا شب به درمان کامل عفونت گلو می‌انجامد در حالیکه استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های شیمیایی باعث مزمن شدن عفونت‌های گلو و سینوس‌ها می‌شود و استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها در نوزادی و پس از آن معمولا به حساسیت‌های فصلی و به آسم منجر می‌شود و از دیدگاه طب سنتی برخورد با عفونت‌ها بوسیله آنتی‌بیوتیک‌ها در اغلب موارد مردود و محکوم به ضرر و زیان‌ و خسارت‌های جبران‌ناپذیر می‌شود.