دیس منوره
 (درد قاعدگی) چیست ؟
به طور کلی دیسمنوره به علائم قاعدگی گفته می شود  که به دو دسته تقسیم می شود: اولیه (که در عدم وجود پاتولوژی لگن اتفاق می افتد) و ثانویه (که نتیجه بیماری های ارگانیک قابل شناسایی می باشد).
برای تشخیص قطعی  موارد زیر باید در سابقه ی بیمار کامل بررسی شود:
سن فرد به هنگام وقوع اولین قاعدگی(menarche)
فراوانی قاعدگی، طول دوره پریودها، تقریبی از جریان خون قاعدگی و وجود یا عدم وجود خونریزی intermenstrual
علائم همراه با آن
شروع، دوره، نوع و شدت درد، هم چنین ارتباط آن با چرخه های قاعدگی
فاکتورهای خارجی که بر درد تاثیر می گذارد
تاثیر دیسمنوره بر فعالیت فیزیکی و اجتماعی
پیشرفت شدت علائم
سابقه زایمان و فعالیت جنسی
از علل  می توان به موارد زیر اشاره کرد :
علل
انقباضات قوی و طولانی مدت دیواره عضلانی رحم (پروستاگلاندین‌ها موجب این انقباضات می‌شوند)
عفونت لگن- آندومتریوز: در این بیماری، بافت پوشاننده رحم، در خارج از رحم رشد می‌کند.
فیبروئیدها و تومورهای خوش‌خیم رحم: این تومورهای غیرسرطانی، می‌توانند به طور چسبیده به پوشش داخل رحم رشد کنند.
استفاده از آی یو دی
گرما به رفع درد کمک می‌کند. می‌توانید روی شکم و کمرتان، کمپرس گرم (مثل کیسه آب گرم) بگذارید، یا این که حمام آب داغ بگیرید
عوامل تشدید کننده – بلوغ زودرس (سن شروع بلوغ کمتر از 11 سال باشد)
مصرف کافئین
استرس، مسایل عاطفی و روانی که به خودی خود باعث ایجاد درد نمی‌شوند، اما می‌توانند درد را بدتر کنند.
سابقه خانوادگی قاعدگی دردناک
ورزش نکردن
رژیم غذایی نامناسب
ویژگی های بالینی  اغلب شامل موارد زیر است :
 اولیه :
شروع درد به مدت کوتاهی بعد از اولین قاعدگی (کمتر از شش ماه)
دوره معمول 48 تا 72 ساعت (اغلب چند ساعت قبل یا درست بعد از شروع جریان خون قاعدگی آغاز می شود)
وجود کرامپ
سابقه ای از دردهایی در ناحیه پایینی شکم، رادیوتراپی در ناحیه کمر و یا ران
نتیجه نرمال در معاینه لگن (از جمله معاینه مقعد)
دیسمنوره ثانویه  :
آغاز دیسمنوره در 20s یا 30s، بعد از چرخه های نسبتا بدون درد قبلی
جریان خون سنگین و یا خونریزی های نامنظم
دیسمنوره که در طول چرخه های اول و دوم بعد از نخستین قاعدگی menarche اتفاق افتاده باشد.
وجود ناهنجاری هایی که در اثر معاینه لگن به دست آمده است.
پاسخ ضعیف به داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی یا nasaid ها و یا کنتراسپتیوهای خوراکی
ناباروری
دیسپارونی
ترشحات واژینال
درمان  :
 معمولا تحت عامل خارجی و داخلی میتواند بهبود پیدا کرده یا تشدید شود لذا بیشتر پزشکان و ماماها صرفا به درمان دارویی بسنده نمی کنند و توصیه هایی غیر دارویی و طب مکمل نیز میتواند در درمان آن راهگشا باشد.
درمان دارویی
داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (مثل مفنامیک اسید و ایبوپروفن) معمولا درد را به طور موثر کاهش می دهند. این داروها اگر 1 تا 2 روز قبل از شروع قاعدگی مصرف شوند و در حین و پس از دو روز از قاعدگی مصرف آنها ادامه یابد بهترین کارایی را خواهند داشت.
در مواردی هم که درد قاعدگی ثانویه به علت دیگری باشد،  درمان آن ضایعه به بهبود درد کمک خواهد نمود.
در حال حاضر بیشترین تمرکز روی  سه داروی nsaid معمول است که بصورت otc در دسترس می باشد شامل ایپوپروفن، ناپروکسن و کتوپروفن. در مصرف ایپوپروفن باید توصیه ها و احتیاطات لازم مدنظر قرار گیرد مثل احتیاطات آلرژیک (احتمال ایجاد کهیر، آسم، تورم صورت، یا شوک) و نیز توصیه های مصرف (در صورت سوزش خفیف سر دل،  ناراحتی و یا درد معده با غذا یا شیر مصرف شود) و نیز هشدار در مورد علائم مصرف همزمان با الکل .
البته دیورتیکها می توانند در کنترل بعضی از علائم از جمله تورم و ادم و افزایش وزن ناشی ازتجمع مایع در سندرم پیش از قاعدگی و یا در دوره قاعدگی مصرف گردند کافئین یک دیورتیک مؤثر است ولی میتواند باعث عوارض جانبی مثل تغییرات فشارخون گردد و نیز یک ماده بالقوه اعتیاد آور و با علائم محرومیت شناخته شده بوده و میتواند باعث تشدید سندرم پیش از قاعدگی گردد.
توصیه های درمانی غیردارویی
1- اسیدهای چرب اساسی بیشتری مصرف نمایید :
مطالعات زیادی نشان داده، که مصرف این اسید های چرب که عمدتا در غذاهایی مانند ماهی های آبهای سرد مثل سالمون و همچنین آجیل ها مثل گردو ، بادام و یا دانه هایی مانند کنجد و قلوس وجود دارد،سبب کاهش علائم دیسمنوره (علائم قبل از قاعدگی)می گردد.
2- یک هفته قبل از شروع قاعدگی رژیم غذایی خود را تغییر دهید :
یک هفته قبل از شروع پریود بهتر است ازاسفناج(می توانید آنرا بخارپز کرده وبا ماست میل نمایید که بسیار هم خوشمزه است) ،تمشک وگردواستفاده کنیدوهمچنین از زعفران ،رازیانه ، ترخون ،تره فرنگی، موسیر،فلفل سیاه ،دارچین و پوست پرتقال بیشتری در موقع طبخ غذاها استفاده نمایید.
3-از چای های گیاهی استفاده نمایید :
چایی بابونه ، سنبل الطیب و گل گاوزبان، تمشک وسرخ ولیک در کاهش درد وایجاد آرامش در شما بسیار موثرند.هریک از این دم کرده ها را می توانید بطور مجزا تهیه وبه دلخواه خود مصرف نمایید. لازم به ذکر است که این چای های گیاهی در واقع گنجینه های علم پزشکی شرق است که به ما به ارث رسیده وبا مصرف بجا می توانید از آنها بسیار بهره ببرید.
4- مکملهای منیزیوم مصرف نمایید :
در بعضی از خانمها به دلیل کاهش سطح منیزیوم خون ، دچار دردهای پیش ازقاعدگی می گردند ، لذا توصیه می گردد، یک هفته قبل از پریود، شروع به مصرف روزانه 500 میلیگرم به علاوه 50 میلیگرم ویتامین b6 نمایید که بسیار در کاهش دردو گرفتگی های زیر شکم بسیار مفید است.
5- یک لیست تهیه کنید:
حتما تا حالا متوجه شدید که یک هفته قبل از پریود به بعضی غذاها حساسیت و واکنش نشان می دهید و گاهی سبب تشدید ناراحتی شما در طول دوره قاعدگی می گردد، لذا به شما توصیه می کنیم تا لیستی از این غذاها تهیه نموده ودر دوره های بعد از مصرف آنها خودداری نمایید
6-تمرینات ورزشی وفکری انجام دهید:
برخلاف گذشته که توصیه به استراحت می شد اما در طب چینی توصیه به انجام ورزشهای فیزیکی و فکری آرام و در حد متوسط می گردد(مانند ورزشهای تایی چی ، یوگا ). این سبب می گردد تا شمادر آرامش و تعادل بیشتری به سر ببرید.
7-از خوردن نمک، الکل، کافئین، و……..خودداری نمایید :
ممکن است شما نسبت به خوردن این مواد اشتیاق زیادی داشته باشد اما باید بدانید که بسیار در تشدید مشکلات شما موثرند واگر واقعا نمی توانید در برابر آنها مقاومت کنید، حداقل مصرف متوسط و کمی از آنها داشته باشیدویاشکلات بخورید!
8- نفس عمیق :
در مواقعی که بسیار کلافه و مضطربید، پنج باراز راه بینی نفس عمیق بکشید و بیرون دهید ، خواهید دید که در تخفیف درد وعلائم شما بسیار موثراست .
!
بیماری اندومتریوز چیست؟
 به معنی رشد بافت داخلی رحم در جایی بیرون از رحم است. لگن شایع ترین محل بروز  است.
در این بیماری بافت اندومتر (لایه داخلی رحم) در بیرون از محل اصلی خود (رحم) تشکیل می شود. این بافت می تواند در تمام بافت های بدن به جز طحال به وجود آید، ولی رایج ترین محل پدید آمدن آن، لگن است که در این قسمت هم، تخمدان ها بیشتر گرفتار اندومتریوز می شوند.
در ، بافت آندومتر تغییر جا داده، اما همچنان به فعالیت خود ادامه می دهد و در هر دوره قاعدگی، این بافت ضخیم می شود و خونریزی می کند.
در ، بافت های اطراف ممکن است تحریک شوند و در نهایت موجب زخمی شدن بافت و چسبندگی گردد.
 می تواند باعث درد شدید، مخصوصا در دوران عادت ماهانه گردد. مشکلات بارداری نیز ممکن است بوجود آورد.
میزان شیوع :
اندومتریوز عمدتا در زنان سنین باروری یافت می شود،اما در نوجوانان و زنان یائسه تحت هورمون درمانی جایگزین نیز گزارش شده است.
شیوع این بیماری 10 درصد است.
عوامل خطر :
ناباروری ،داشتن موی قرمز،منارک در سن کم،مدت کوتاه تر سیکل قاعدگی ،تماس داخل رحمی با هورمون ها،سابقه بیماری اندومتریوز در اقوام درجه یک،رژیم غذایی غنی پرچربی و گوشت قرمز،جراحیهای قبلی یا درمان طبی برای اندومتریوز.
عوامل محافظت کننده :
بارداری،شیردهی،ورزش،رژیم غذایی غنی از سبزی و میوه ،اندومتریوز نوعی بیماری وابسته به استروژن است.
علایم بالینی :
اندومتریوز حتی در زنان مبتلا به بیماری پیشرفته ،ممکن است بدون علامت باشد.
علایم گوارشی شدید ،(درد،تهوع،استفراغ،سیری زودرس،نفخ،اتساع شکم،تغییر عادات دفع مدفوع )همراه باشد.
درد ،در زنان بزرگسال اگر دیس منوره بعد از چندین سال قاعدگی بدون درد شروع شود،قویا حاکی از اندومتریوز است.درد دوران قاعدگی اغلب قبل از شروع خونریزی قاعدگی آغاز می شود و در طول سیکل قاعدگی ادامه می یابد.
درد اغلب حالت دوطرفه دارد،علائم موضعی ممکن است ناشی از درگیری بخشی از انتهای روده ی منتهی به مقعد ،حالب و مثانه باشد و ممکن است با کمردرد همراه باشد.
کاهش باروری،در مواردی که درجه اندومتریوز متوسط تا شدید است،درگیری تخمدان ها وجود داردو بیماری سبب ایجاد چسبندگی هایی شده که مانع تحرک لوله تخمدان و برداشت تخمک شده اند،این نوع اندومتریوز با کاهش باروری همراه است. شناخته‌شده‌ترین پیامد اندومتریوز‌، نازایی است. برآورد می‌شود که 30 تا 40 درصد زنان مبتلا به این بیماری، نازا هستند.
اختلالات هورمونی،اندومتریوز ممکن است باعث عدم تخمک گذاری در پی اختلال هورمونی،کاهش سطح استروژن در گردش خون،لکه بینی قبل از قاعدگی،و افزایش سطح هورمون پرولاکتین همراه باشد.
اندومتریوز خارج لگنی
اندومتریوز ممکن است در قسمت هایی خارج از محدوده لگن ،مانند دستگاه گوارش به ویژه در روده بزرگ و کوچک و مقعد رخ دهد و علائمی نظیر درد شکم ،کمردرد،اتساع شکم،خونریزی دوره ای از مقعد،یبوست ایجاد کند.
در مواردی که اندومتریوز لوله های ادرار بر (حالب ها)را درگیر می کند می توانند سبب انسداد لوله های ادراری ،درد مثانه ای دوره ای ،درد هنگام ادرار و خون در ادرار شود.
اندومتریوز می تواند به بافت ریه نیز نفوذ کند و باعث بروز اختلالات دستگاه تنفسی شود.
روش های تشخیص بیماری :
1)معاینه فیزیکی
2)سونوگرافی
3)لاپاراسکوپی
درمان :
چون عوامل پدید آورنده‌ی این بیماری هنوز ناشناخته‌اند، درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد. درمان‌هایی که اکنون پیشنهاد می‌شود تا اندازه‌ای می‌توانند از پیشرفت بیماری بکاهند و آرام‌بخش باشند. پژوهش‌ها برتری هیچ کدام را بر دیگری نشان نداده‌اند. گزینش هر کدام از آن‌هابر پایه‌ی نشانه‌های بیماری و نیازهای هر زن یا دختر، سن او و این که بخواهد باردار بشود یا نه، انجام می‌شود.
آرام‌بخش‌ها
درد معمول‌ترین نشانه‌ی این بیماری در بسیاری از زنان است. از این رو بسته به تشخیص پزشک، از آرام‌بخش‌های ساده‌ای مانند آسپرین و پاراستامول گرفته تاآرام‌بخش‌های ترکیبی(آمیزه‌ای از آسپرین یا پاراستامول و مواد مخدری مانند کدوئین) یا آرام‌بخش‌های قوی مانند مورفین و داروهای ضدالتهاب(مانند نوروفن، پانستان،ولتارن و دیگر) تجویز می‌شود.(توجه: هیچ کدام از این داروها را نباید خودسرانه مصرف کرد.)
درمان هورمونی
هدف از درمان هورمونی اندومتریوز تنظیم تولید استروژن در بدن زن است تا از این راه نشانه‌های بیماری فروکش کند. درمان هورمونی ممکن است با قرص‌های ضدبارداری، پروجستین‌ها، هم‌اثرهای هورمون جی.‌ان.‌آر.‌اچ.(gnrh) و دانازول انجام شود. پژوهشگران روی کارآیی مهارکننده‌های آروماتاز نیز کار می‌کنند. هورمون‌درمانی پی‌آمدهایی نیز دارد و متأسفانه در بیشتر بیماران حتی اگر درد فروکش کند، پس اززمان کوتاهی بار دیگر باز می‌گردد.
جراحی
بیشتر پزشکان پذیرفته‌اندکه جراحی لاپاروسکوپی تنها راه قطعی تشخیص اندومتریوز است. در بسیاری از موارد،این بیماری را می‌توان به همان روشی که تشخیص داده می‌شود، درمان نیز کرد. موفقیت جراحی تا اندازه‌ی زیادی به مهارت جراح و درست انجام شدن جراحی بستگی دارد. هدف ازجراحی برداشتن بافت نابجا است.
خوراک‌درمانی
برنامه‌ی غذایی متعادل برای همه‌ی ما ضروری است، چرا که خوراک مناسب به سلامت‌ همه‌ی بخش‌های بدن کمک می‌کند.
تغذیه مناسب توان زنان مبتلا به اندومتریوز را برای تحمل درمان‌های پزشکی و پی‌آمدهای جانبی درمان افزایش می‌دهد، به او انرژی می‌بخشد و به درست فکرکردن او کمک می‌کند. هم اکنون کارشناسان تغذیه روی برنامه‌های غذایی ویژه‌ی بیماران اندومتریوز کار می‌کنند.
درمان مکمل
هر چند پژوهش‌ها کارایی روش‌های درمان مکمل را برای اندومتریوز نشان نداده‌اند، برخی زنان مبتلا به این بیماری به روش‌های طب سنتی، از جمله گیاهان دارویی، هومیوپاتی و طب سوزنی، روی آورده‌اند.