جان بالبی: زندگی‌نامه روان‌شناس انگلیسی بنیانگذار نظریه دلبستگی
جان بالبی (1907-1990) روانشناس و روانکاو انگلیسی است. بالبی معتقد است دلبستگی اولیه نقش حیاتی در رشد و عملکرد ذهنی فرد دارد. وی در نظریه دلبستگی، بیان می‌کند کودک گرایش زیستی به جست‌وجو و حفظ روابط نزدیک با چهره دلبستگی خود دارد. رابطه نزدیک با مراقب ضمن رفع نیازهای کودک، وی را از خطرات محیطی حفظ می‌کند. 
دوران اولیه زندگی جان بالبی
ادوارد جان مستین بالبی در لندن در خانواده‌ای از طبقه بالای اجتماعی به دنیا آمد. والدین وی معتقد بودند محبت و توجه بیش از حد به کودک آسیب می‌زند؛ بنابراین وقت کمی را برای وی می‌گذاشتند. بالبی در هفت سالگی به مدرسه شبانه روزی اعزام شد كه بعداً آن را یك تجربه آسیب‌زا توصیف كرد.
جان بالبی در ادامه به کالج ترینیتی کمبریج رفت و در آنجا در رشته روانشناسی تحصیل کرد و وقت خود را با کودکان بزهکار گذراند. پس از فارغ التحصیلی از کمبریج، جان بالبی داوطلبانه در مدرسه ای حضور یافت تا تجربه کسب کند و اهداف شغلی خود را دنبال کند. کار او در مدرسه با دو کودک ناسازگار مسیر آینده او را تعیین کرد و مسیر الهام بخشی برای وی شد تا روانپزشک کودک شود.
وی سپس به ادامه تحصیل در رشته روانپزشکی در بیمارستان مادسلی پرداخت. در این مدت، جان بالبی همچنین در انستیتوی روانکاوی انگلیس تحصیل کرد و تحت تأثیر ملانی کلاین قرار گرفت. بالبی سرانجام، با توجه به اینكه رویکرد کلاین بیش از حد روی خیالات كودكان متمركز است و به وقایع در محیط، از جمله تأثیر والدین و مراقبین توجه زیادی نمی كند از نظریات وی فاصله گرفت.
بالبی پس از اینکه در سال 1937 به روانکاوی روی‌آورد، در طول جنگ جهانی دوم در سپاه پزشکی سلطنتی خدمت کرد. در سال 1938، وی با زنی به نام اورسولا لونستاف ازدواج کرد و حاصل آن چهار فرزند شد. پس از پایان جنگ، جان بالبی مدیر کلینیک tavistock شد و در سال 1950 در سازمان بهداشت جهانی (who) مشاور شد.
جان بالبی چگونه به نظریه دلبستگی رسید؟
کار اولیه جان بالبی با کودکان باعث شد تا وی به شدت به موضوع رشد کودک توجه کند. بالبی به خصوص در مورد چگونگی تأثیرگذاری جدایی از مراقبین بر کودکان علاقه مند شد. وی پس از مدتی شروع به مطالعه و توسعه ایده‌های خود در مورد اهمیت دلبستگی در رشد کودک کرد.
در سال 1949 ، who بالبی را مأمور كرد كه گزارشی از سلامت روان كودكان بی خانمان در اروپا بنویسد. در سال 1951 ، نتیجه کار بر روی مراقبت‌های مادرانه و سلامت روان منتشر شد. وی در آن گزارش نوشت "کودک و نوزاد خردسال باید با مادر خود (یا جانشین دائمی مادر) رابطه‌ای گرم، صمیمی و مداوم داشته باشد که در آن رضایت و لذت را پیدا کند."
پس از انتشار گزارش تأثیرگذار، جان بالبی به توسعه نظریه دلبستگی خود ادامه داد. جان بالبی به موضوعات مختلفی از جمله علوم شناختی، روانشناسی رشد، زیست شناسی تکاملی و علم رفتار حیوانات پرداخت. 
تأثیر آزمایشات لورنز بر نظریه جان بالبی
جان بالبی به عنوان یک روانکاو آموزش دیده بود و تقریباً مثل زیگموند فروید، معتقد بود که اولین تجربیات زندگی، تأثیر ماندگار در رشد دارد. به گفته جان بالبی، دلبستگی موجب نزدیک نگه داشتن شیرخوار به مادر می‌شود؛ در نتیجه شانس زنده ماندن کودک را افزایش می‌دهد. وی اظهار داشت که مادران و شیرخواران تکامل یافته‌اند تا نیاز فطری به نزدیکی را اقناع کنند. با حفظ این نزدیکی، احتمالاً شیرخواران مراقبت و حمایت لازم را برای اطمینان از بقای خود دریافت می کنند.
جان بالبی همچنین تحت تأثیر کار کنراد لورنز ، جانورشناس و اخلاق شناس بود که نشان داد دلبستگی هم ذاتی است و هم به بقا کمک می کند. لورنز در مطالعه مشهور سال 1935، نشان داد كه جوجه غازها، در یك دوره بحرانی خاص پس از تولد، محور دلبستگی خود را جست‌و‌جو می‌کنند. لورنز حتی مشاهده کرد غازهای تازه متولد شده به او می‌چسبند و او را به عنوان یک "مادر" می‌بینند. این نشان داد كه دلبستگی نه تنها ذاتی است؛ بلكه دوره خاصی نیز وجود دارد كه در طی آن می‌توان روابط مناسب دلبستگی را ایجاد كرد.
تحقیقات لورنز نشان داد كه پس از مدت معینی (تقریباً 32 ساعت برای غازها) دیگر دلبستگی ایمن شکل نمی‌گیرد. موضوع اصلی نظریه دلبستگی بالبی این است که مادرانی که در دسترس کودک بوده و پاسخگوی نیازهای شیرخوارگان خود هستند، احساس امنیت ایجاد می کنند. کودک می داند که مراقب وی قابل اعتماد است و این باعث می شود که یک پایگاه امن برای کودک ایجاد شود تا در جهان احساس امنیت کند.
اثرگذاری بر روانشناسی
تحقیقات جان بالبی در مورد دلبستگی و رشد کودک تأثیر ماندگاری بر روانشناسی، آموزش، مراقبت از کودک و فرزندپروری گذاشت. محققان تحقیقات خود را توسعه دادند تا تکنیک های درمانی بالینی و راهکارهای پیشگیری را طبق نظریه دلبستگی توسعه دهند. 
کارهای او بر روانشناسان برجسته دیگری نیز تأثیر گذاشت، از جمله همکارش مری آینزورث، که وی همچنین با گسترش تحقیقات بالبی، برای توسعه روشی برای مشاهده دلبستگی کودک به مراقب، در تئوری دلبستگی سهم بسزایی داشت.
منابع مطالعه بیشتر
british developmental psychologist
biography of john bowlby
شارلوت بوهلر، از جمله نظریه‌پردازانی است که در زمینه رشد کودکان و نوجوان، صاحب نظر می‌باشد. نظریه بوهلر با رویکردی انسانگرایانه و وجودی به بررسی مراحل رشدی انسان پرداخته است.
نظریه بوهلر در ارتباط با سایر رویکردها
از آنجایی که بوهلر رویکردی انسانگرایانه-وجودی دارد؛ بنابراین به انسان به عنوان یک کل نگاه می‌کند و با رویکردهایی مانند روانکاوی که به دید کاهشگرایانه به انسان نگاه می‌کنند، متفاوت است. در روانکاوی آگاهی به هشیار و ناهشیار تقسیم می‌شود و رشد شخصیت براساس تمایلات ناهشیاری که به واسطه نهاد در زمینه نیاز جنسی و نیاز به پرخاشگری در فرد احساس می‌شود، تبیین می‌شود. کل‌نگری بوهلر به این معنا نیست که اهمیت نهاد و ناهشیار را در رشد شخصیت انکار می‌کند؛ بلکه بوهلر در حالیکه بر اهمیت این مفاهیم اذعان دارد؛ اما در هر مرحله رشدی تنها یک عامل را اثرگذار نمی‌داند و تعامل عوامل مختلف را در شکل‌گیری شخصیت در هر مرحله، موثر می‌داند.
در راستای دید کل‌نگرانه در نظریه بوهلر، وی به ادراک کلی رفتار اشاره می‌کند. لذا در ارتباط با نظریه رفتارگرایانه که رفتار انسان را صرفا تحت تأثیر جبرگرایی محیطی می‌داند، بوهلر معتقد است رفتار انسان صرفا پاسخی به محیط نیست؛ بلکه ادراک کلی فرد از ارزش‌های محیطی فرد است که رفتار وی را شکل می‌دهد.
چهار گرایش بنیادین انسان در طول رشد در نظریه بوهلر
طبق نظریه بوهلر این چهار گرایش بنیادین در جهت تلاش‌های فرد برای یکپارچه سازی خود است. در نظریه بوهلر این چهار نیاز شامل: ارضا و رضایتمندی، انطباق خود، گسترش خلاق و حمایت از نظم درونی است. 
ارضا و رضایتمندی به معنای رفع نیازهای جسمی مانند نیاز به آب، غذا و میل جنسی و نیازهای هیجانی و فکری مانند خودشناسی، عزت نفس، نیاز به یادگیری و عشق می‌باشد.
انطباق خود به معنای هماهنگ شدن فرد با محیطی است که در آن زندگی می‌کند، به صورتی که امنیت وی تأمین شود. 
گسترش خلاق یعنی که فرد تمایل به کار و فعالیت دارد به طوری که دستاوردی از خود به جای بگذارد تا در محیط خود احساس اقتدار، کنترل و تسلط کند. 
در نهایت نظم درونی به معنای گرایش فرد به انسجام، پایداری و وحدت در شخصیت است. تمام این گرایشات در مراحل مختلف رشدی وجود دارند؛ اما در هر مرحله غلبه با یک گرایش است.
شیرخواران عمدتاً نیاز به رضایت دارند. انطباق خود، در سالهای بعد کودکی غلبه پیدا می‌کند و گسترش خلاق در نوجوانی و بزرگسالی، برجسته است. گرایش به منظور حفظ نظم در دوره میانسالی غالب می‌شود. در دوره پیری و کهنسالی مجددا نیازهای دوران کودکی و شیرخواری در فرد زنده شده و برای فرد کهنسال ارضای نیازها در اولویت قرار می‌گیرد. با این حال کسانی هم هستند که در کهنسالی، همچنان گرایشات گسترش خلاق و حمایت از نظم درونی را دنبال می‌کنند.
چهار مرحله رشدی در نظریه بوهلر
بوهلر طبقه‌بندی از مراحل رشدی کودکی و نوجوانی ارائه می‌دهد که در ادامه به معرفی آن‌ها پرداخته می‌شود.
نوزادی (0 تا 2 سالگی)
در نظریه بوهلر انگیزه اولیه نوزاد، نیاز به ارضا شدن است. در این مرحله نیازهای نوزاد حول نیازهای جسمی مانند خوردن و دفع می‌باشد. کودک همچنین به دنبال برآورده کردن نیازهای شناختی اساسی مانند نیاز به تحریک حسی و تجربه محرک‌های جدید می‌باشد. طبق نظریه بوهلر یک نوزاد نه تنها از تحریک ناخوشایند دوری نخواهد کرد؛ بلکه به طور فعال به سمت محرکهای پیچیده حرکت می‌کند تا دنیا را کشف کند و با محیط منطبق شود. همچنین در این مرحله نوزاد با کنجکاوی و خلاقیت با محیط ارتباط برقرار می‌کند؛ به طوری که با انگشت‌های خود بازی کرده یا آواهای مختلفی تولید می‌کند. ظرف چند ماه نخست نوزاد شروع به هماهنگی بین سیستم حسی و حرکتی خود کرده که طبق نظریه بوهلر نوزاد در جهت گرایش به نظم و یکپارچگی درونی حرکت می‌کند.
کودکی اول (2 تا 8 سالگی)
مطابق با نظریه بوهلر در دوره سنی 2 تا 8 سالگی گرایش اصلی فرد، انطباق خود است. از آغاز 2 سالگی کودک شروع می‌کند به بیان من می‌خواهم........ و اولین تلاش‌ها برای انتخاب کردن و تجربه شرایط هدفمند آغاز می‌شود. کودک طی این تجارب، کم کم در بیان نیازها و خواسته‌های خود احساس اراده می‌کند. در این بازه سنی گرچه کودک شروع به بیان خواسته‌های خود می‌کند؛ اما به مرور متوجه می‌شود بین آنچه می‌خواهد و آنچه در واقع می‌تواند به دست آورد تفاوت وجود دارد. در این مرحله کودکان به مرور می‌آموزند که باید خواسته‌ها، آرزوها و تمایلات خود را با هنجارها و قوانین زندگی اجتماعی منطبق کنند.
کودکی دوم/ نوجوانی اولیه (8 تا 12 سالگی)
در نظریه بوهلر این مرحله به عنوان مرحله بین کودکی و نوجوانی در نظر گرفته می‌شود، پس با دو گرایش انطباق خود و گسترش خلاق شناخته می‌شود. فرد در این مرحله بر روابط شخصی خود و صلاحیت‌ها و شایستگی‌هایی که دارد، متمرکز می‌شود. به طور کلی صلاحیت و شایستگی اجتماعی موضوعات حیاتی برای وی می‌شود. فرد در این سن تمایل دارد تا به بهترین نحو با محیط خود منطبق شود. برای رسیدن به این هدف از تمام توانایی‌های خود به صورت خلاقانه استفاده می‌کند.
نوجوانی / بزرگسالی اولیه (12 تا 25 سالگی)
چهارمین و آخرین مرحله رشدی که در نظریه بوهلر مطرح می‌شود، مرحله نوجوانی است که انتقال از کودکی به بزرگسالی است. گسترش خلاق، گرایش اصلی فرد در این مرحله می‌شود. به همین خاطر بوهلر دنیای نوجوانی را دنیای گسترش یافته می‌نامد. جایی که نوجوان به طور طبیعی شروع به کشف آگاهانه علایق و اهداف خود می‌کند. بوهلر تأکید می‌کند نوجوان سالم خودآگاهی تثبیت شده‌ای دارد که بر اساس آن، آغاز و پایانی برای اهداف خود در نظر می‌گیرد و براساس ارزش‌های خود اقدام می‌کند.
منابع
bühler’s humanistic contributions to child and adolescent psychology
bühler’s developmental theory