عملكرد پدال هاى پيانو
‎⁠⁣عملکرد پدال های پیانو
‎در پیانوهای آکوستیک در مقابل پای نوازنده سه پدال قرار گرفته است که هر یک وظایف مخصوصی دارند.
‎پدال سمت راست یا damper که عمدتا به "پدال ساستین" معروف است، مانع برگشتن چکش ها بر روی سیم ها شده، تا حتی با برداشتن دست از روی کلاویه، سیم ها همچنان به ارتعاش ادامه دهند تا به تدریج صدا از بین رود.
‎پدال وسط یا sostenuto در پیانوهای آکوستیک دیواری و گرند پیانوها، عملکرد متفاوتی دارد. در پیانوهای دیواری حکم پدال تمرین را دارد تا با قرار دادن یک لایه نمدی بین چکش ها و سیم ها از شدت برخورد سیم ها بکاهد و صدای ضعیف تری از پیانو به گوش برسد.
‎اما در گرند پیانوها با این پدال می توان مجموعه ای از نت ها را برای پایدار بودن انتخاب کرد بنابراین صدای این نت ها همچنان ادامه می یابد و می توان سایر نت ها را بدون اینکه ادامه دار باشند نواخت.
‎پدال سمت چپ که به آن soft یا پدال نرم گفته می شود نیز در پیانوهای دیواری و گرند پیانو ها عملکرد متفاوتی دارد.
‎در پیانو هر نت از دو یا سه سیم تشکیل شده که با گرفتن این پدال در گرند پیانوها، چکش فقط به یکی از این سیم ها که در یک صدا کوک شده اند برخورد می کند و در پیانوهای دیواری، چکش ها به سیم ها نزدیک تر می شوند تا صدا کمی خفیف تر به نظر برسد و نوازنده وزن کمتری را بر روی کلاویه ها حس کند.
فریم یا چارچوب
فریم یا چارچوب، اسکلتی است که سایر بخش های داخلی پیانو را در خود نگه می دارد. فریم ها معمولاً از چوب هستند ولی گاهی برای افزایش استحکام از میله های آهنی در درون آن ها استفاده می شود.
ساند بورد یا صفحه صدا
قلب و روح پیانو ساند برد آن است.
ساند بورد یک صفحه چوبی بزرگ است که به عنوان یک آمپلیفایر عمل می کند و هدف از وجود ساند بور انتشار حجم بالایی از صدا در محدوده فرکانسی وسیع است. بر روی ساند بورد قطعات بلندی از چوب تحت عنوان پل یا بریج به شکل نوار نصب می شوند که وظیفه بریج نگه داشتن یک سر سیم های پیانو می باشد. سر دیگر سیم ها به سیمگیرها بسته شده است.
تغییرات ناگهانی دما و رطوبت می تواند موجب انبساط و یا انقباض ساند بورد شده و در نتیجه این تغیرات، باعث بروزمشکلاتی مانند تغییر کوک و در موارد حادتر ترک برداشتن آن شود. از این رو رطوبت و خشکی شدید هوا آسیب های جدی را به ساند بورد وارد می کنند.
نکاتی که در مورد ساند بورد باید بدانید ؛
وجود قوس باریک قسمت جلوی ساند بورد برای کیفیت بهتر صدا ضروری است.
بریج ها باید اتصالات قوی و محکم با همه نقاط داشته باشند تا صدای گز در هنگام نواختن شنیده نشود
صفحه چدنی (cast iron plate):
صفحه چدنی که به آن هارپ نیز گفته می شود، مسول تحمل فشار عظیم سیم ها است.در گذشته و تا سال ۱۸۰۰ قاب این صفحه از جنس چوب بود که همین مساله باعث خمیدگی آن در فشار های بالا می شد که برای جلوگیری از این مساله مجبور بودند پیانو را در فرکانس های پایین کوک کنند،امروزه با پیشرفت علم متالوژی و استفاده از آلیاژ های ترکیبی می توان ساز را در فرکانس های بالا کوک کرد بدون این که فشاری بر آن تحمیل شده و موجب آسیب رسیدن به قسمت های مختلف آن شود.
اکشن(action ):
بسیاری از قطعات پیانو از قبیل ؛دمپر ها، کلید ها، چکش ها، اهرم های نگهدارنده،در یک فریم آهنی یک شکل تحت عنوان اکشن جای گرفته اند.
تخته سیم گیر ها (pin block ):
تخته سیم گیر یکی از قسمت های مهم پیانو است که موجب می شود پیچ های کوک(سیم گیر ها ) سر جای خود ثابت بمانند و پیانو از کوک خارج نشود
پدال ها :
پدال های پیانو اهرم هایی هستند که صدای ساز را به روش های مختلف تغییر می دهند.
پیانو های امروزی به طور معمول سه پدال دارند؛
پدال نرم (soft pedal )،پدال تمرین (sustenuto pedal ) و پدال نگهدارنده یا همان پدال طنین(sustaining pedal ). در برخی از پیانو ها پدال تمرین(sustenuto ) حذف شده یا به جای آن یک پدال میانی افزوده شده که کار آن گرفتن صدا است و به آن silent piano می گویند.
پدال نگه دارنده (sustain pedal ):
به این پدال، دمپر نیز می گویند و پرکاربردترین پدال پیانو به شمار می رود که در سمت راست قرار دارد. این پدال همه دمپر ها را از سطح تماسشان با سیم ها دور می کند و به این ترتیب سیم های پیانو در مدت زمان طولانی تری در ارتعاش باقی می مانند و صدای تولید شده مدت زمان بیشتری باقی می ماند.
همچنین با استفاده از این پدال نوازنده می تواند اجرای خود حالت لگاتو بدهد که به طریق دیگری این کار میسر نیست.
پدال تمرین (sustenuto ):
گرچه این پدال،پدال وسطی پیانو است اما آخرین پدالی است که در جریان تغییر و تحولات پیانو به آن افزوده شده و ایده آن توسط فرانسوی ها مطرح شده است.
وقتی پیانیست از این پدال استفاده می کند،دمپر نت یا کوردی که هنگام گرفتن پدال در حال اجرای آن بوده از سیم ها دور شده و فقط طنین نت یا کورد مربوطه باقی می ماند و اثری روی سایر نت ها ندارد و تفاوت این پدال با پدال طنین در همین مساله است که پدال طنین عملکرد خود را روی همه نت ها اعمال می کند اما این پدال فقط روی نت اجرا شده همزمان با استفاده از پدال اعمال اثر دارد.
پدال نرم(soft pedal ):
به این پدال، پدال تک کوردی(una chorda pedal ) نیز می گویند. با فشار دادن این پدال حجم صدای پیانو تغییر کرده و کاهش می یابد.