آیا پسوند «جات» پارسی است؟
پرسش: آیا پسوند «جات» در سبزیجات و میوه‌جات پارسی است؟
—
پاسخ: «تازیان برخی از واژگان پارسی پایان‌یافته به «ه» بیانِ حرکت را عربی‌ کرده و سپس به «ات» جمع بسته‌اند و ایرانیان این‌گونه جمع‌های معرب را از آنان گرفته‌اند و واژگان دیگر، از فارسی و عربی و دیگر را نیز به همان روش به کار برده‌اند؛ از این شمارند: انبجات، کارخانجات، دستجات، نوشتجات و میوجات و … . اما بهتر آن است که بگوییم: نوشته‌ها، دسته‌ها، کارخانه‌ها، میوه‌ها و… .
مردم عادی به قرینه‌ی واژگان بالا، شماری از واژگانی را هم که به «ه» پایان نیافته‌اند ولی با واکه‌ی «و» یا «ی» یا «ا» به پایان می‌رسند با «جات» جمع بسته‌اند. مانند مرباجات، دواجات، ترشیجات، داروجات، که به جای آ‌‌نها باید گفت: داروها، ترشی‌ها، مرباها و… ».
برگرفته از: فرشیدورد، خسرو؛ (۱۳۸۶)؛ فرهنگ پیشوندها و پسوندها؛ نشر زوار؛ رویه‌ی ۳۰۰؛ با ویرایش.
پرسش از هرمزان پو: دیگرسانی میان morpheme با phoneme در چیست؟
—
پاسخ:phoneme را «واج» و phone را «آوا» می‌گویند.
آوا صوتی است که همراه بیرون آمدن هوا از شش‌ها (و گاهی هتا بر اثر درون‌شد هوا) و برخورد آن با برخی از بخش‌های حنجره و دهان و زبان و لب‌ها و بینی -که در فن‌واژه به آن‌ها «اندام‌های گویایی» می‌گویند- رخ می‌دهد.
اگر این آواها دگرگونیِ معنایی ایجاد کنند، آن وقت به آن‌ها «واج» می‌گویند. برای نمونه «غ» و «ق» در فارسی آوا هستند، نه واج؛ چون دگرگونی معنایی ایجاد نمی‌کنند؛ ولی در عربی واج هستند. «ب» و «پ» واج هستند؛ چراکه در ساخت‌های «پَر» و «بَر» تمایز معنایی ایجاد می‌کنند.
«تکواژ» (morpheme) یکانی واژگانی است که به بخش‌های دستوری یا معنایی کوچکتری بخش نشود. برای نمونه: «دانش» دو تکواژ دارد: دان+ ش و «کتاب» یک تکواژ.
برای آگاهی بیشتر به کتاب‌های زبان‌شناسی بنگرید.