نظریه بوهلر :رویکرد انسانگرایی به روانشناسی رشد کودک و نوجوان
شارلوت بوهلر، از جمله نظریه‌پردازانی است که در زمینه رشد کودکان و نوجوان، صاحب نظر می‌باشد. نظریه بوهلر با رویکردی انسانگرایانه و وجودی به بررسی مراحل رشدی انسان پرداخته است.
نظریه بوهلر در ارتباط با سایر رویکردها
از آنجایی که بوهلر رویکردی انسانگرایانه-وجودی دارد؛ بنابراین به انسان به عنوان یک کل نگاه می‌کند و با رویکردهایی مانند روانکاوی که به دید کاهشگرایانه به انسان نگاه می‌کنند، متفاوت است. در روانکاوی آگاهی به هشیار و ناهشیار تقسیم می‌شود و رشد شخصیت براساس تمایلات ناهشیاری که به واسطه نهاد در زمینه نیاز جنسی و نیاز به پرخاشگری در فرد احساس می‌شود، تبیین می‌شود. کل‌نگری بوهلر به این معنا نیست که اهمیت نهاد و ناهشیار را در رشد شخصیت انکار می‌کند؛ بلکه بوهلر در حالیکه بر اهمیت این مفاهیم اذعان دارد؛ اما در هر مرحله رشدی تنها یک عامل را اثرگذار نمی‌داند و تعامل عوامل مختلف را در شکل‌گیری شخصیت در هر مرحله، موثر می‌داند.
در راستای دید کل‌نگرانه در نظریه بوهلر، وی به ادراک کلی رفتار اشاره می‌کند. لذا در ارتباط با نظریه رفتارگرایانه که رفتار انسان را صرفا تحت تأثیر جبرگرایی محیطی می‌داند، بوهلر معتقد است رفتار انسان صرفا پاسخی به محیط نیست؛ بلکه ادراک کلی فرد از ارزش‌های محیطی فرد است که رفتار وی را شکل می‌دهد.
چهار گرایش بنیادین انسان در طول رشد در نظریه بوهلر
طبق نظریه بوهلر این چهار گرایش بنیادین در جهت تلاش‌های فرد برای یکپارچه سازی خود است. در نظریه بوهلر این چهار نیاز شامل: ارضا و رضایتمندی، انطباق خود، گسترش خلاق و حمایت از نظم درونی است. 
ارضا و رضایتمندی به معنای رفع نیازهای جسمی مانند نیاز به آب، غذا و میل جنسی و نیازهای هیجانی و فکری مانند خودشناسی، عزت نفس، نیاز به یادگیری و عشق می‌باشد.
انطباق خود به معنای هماهنگ شدن فرد با محیطی است که در آن زندگی می‌کند، به صورتی که امنیت وی تأمین شود. 
گسترش خلاق یعنی که فرد تمایل به کار و فعالیت دارد به طوری که دستاوردی از خود به جای بگذارد تا در محیط خود احساس اقتدار، کنترل و تسلط کند. 
در نهایت نظم درونی به معنای گرایش فرد به انسجام، پایداری و وحدت در شخصیت است. تمام این گرایشات در مراحل مختلف رشدی وجود دارند؛ اما در هر مرحله غلبه با یک گرایش است.
شیرخواران عمدتاً نیاز به رضایت دارند. انطباق خود، در سالهای بعد کودکی غلبه پیدا می‌کند و گسترش خلاق در نوجوانی و بزرگسالی، برجسته است. گرایش به منظور حفظ نظم در دوره میانسالی غالب می‌شود. در دوره پیری و کهنسالی مجددا نیازهای دوران کودکی و شیرخواری در فرد زنده شده و برای فرد کهنسال ارضای نیازها در اولویت قرار می‌گیرد. با این حال کسانی هم هستند که در کهنسالی، همچنان گرایشات گسترش خلاق و حمایت از نظم درونی را دنبال می‌کنند.
چهار مرحله رشدی در نظریه بوهلر
بوهلر طبقه‌بندی از مراحل رشدی کودکی و نوجوانی ارائه می‌دهد که در ادامه به معرفی آن‌ها پرداخته می‌شود.
نوزادی (0 تا 2 سالگی)
در نظریه بوهلر انگیزه اولیه نوزاد، نیاز به ارضا شدن است. در این مرحله نیازهای نوزاد حول نیازهای جسمی مانند خوردن و دفع می‌باشد. کودک همچنین به دنبال برآورده کردن نیازهای شناختی اساسی مانند نیاز به تحریک حسی و تجربه محرک‌های جدید می‌باشد. طبق نظریه بوهلر یک نوزاد نه تنها از تحریک ناخوشایند دوری نخواهد کرد؛ بلکه به طور فعال به سمت محرکهای پیچیده حرکت می‌کند تا دنیا را کشف کند و با محیط منطبق شود. همچنین در این مرحله نوزاد با کنجکاوی و خلاقیت با محیط ارتباط برقرار می‌کند؛ به طوری که با انگشت‌های خود بازی کرده یا آواهای مختلفی تولید می‌کند. ظرف چند ماه نخست نوزاد شروع به هماهنگی بین سیستم حسی و حرکتی خود کرده که طبق نظریه بوهلر نوزاد در جهت گرایش به نظم و یکپارچگی درونی حرکت می‌کند.
کودکی اول (2 تا 8 سالگی)
مطابق با نظریه بوهلر در دوره سنی 2 تا 8 سالگی گرایش اصلی فرد، انطباق خود است. از آغاز 2 سالگی کودک شروع می‌کند به بیان من می‌خواهم........ و اولین تلاش‌ها برای انتخاب کردن و تجربه شرایط هدفمند آغاز می‌شود. کودک طی این تجارب، کم کم در بیان نیازها و خواسته‌های خود احساس اراده می‌کند. در این بازه سنی گرچه کودک شروع به بیان خواسته‌های خود می‌کند؛ اما به مرور متوجه می‌شود بین آنچه می‌خواهد و آنچه در واقع می‌تواند به دست آورد تفاوت وجود دارد. در این مرحله کودکان به مرور می‌آموزند که باید خواسته‌ها، آرزوها و تمایلات خود را با هنجارها و قوانین زندگی اجتماعی منطبق کنند.
کودکی دوم/ نوجوانی اولیه (8 تا 12 سالگی)
در نظریه بوهلر این مرحله به عنوان مرحله بین کودکی و نوجوانی در نظر گرفته می‌شود، پس با دو گرایش انطباق خود و گسترش خلاق شناخته می‌شود. فرد در این مرحله بر روابط شخصی خود و صلاحیت‌ها و شایستگی‌هایی که دارد، متمرکز می‌شود. به طور کلی صلاحیت و شایستگی اجتماعی موضوعات حیاتی برای وی می‌شود. فرد در این سن تمایل دارد تا به بهترین نحو با محیط خود منطبق شود. برای رسیدن به این هدف از تمام توانایی‌های خود به صورت خلاقانه استفاده می‌کند.
نوجوانی / بزرگسالی اولیه (12 تا 25 سالگی)
چهارمین و آخرین مرحله رشدی که در نظریه بوهلر مطرح می‌شود، مرحله نوجوانی است که انتقال از کودکی به بزرگسالی است. گسترش خلاق، گرایش اصلی فرد در این مرحله می‌شود. به همین خاطر بوهلر دنیای نوجوانی را دنیای گسترش یافته می‌نامد. جایی که نوجوان به طور طبیعی شروع به کشف آگاهانه علایق و اهداف خود می‌کند. بوهلر تأکید می‌کند نوجوان سالم خودآگاهی تثبیت شده‌ای دارد که بر اساس آن، آغاز و پایانی برای اهداف خود در نظر می‌گیرد و براساس ارزش‌های خود اقدام می‌کند.
منابع
bühler’s humanistic contributions to child and adolescent psychology
bühler’s developmental theory
شارلوت بوهلر روانشناس آلمانی است که در حوزه روانشناسی رشد صاحب نظر است. وی در رشد روانشناسی انسانگرا نیز نقش گسترده‌ای داشته است. او در زمینه مراحل رشدی نیز طبقه‌بندی ارائه داده؛ اما مراحل وی در مقایسه با مراحل رشدی که پیاژه، فروید و اریکسون ارائه کرده‌اند کمتر شناخته شده است. با این حال، وی با تأکید بر اینکه چگونه مسیر رشد بیولوژیکی انسان تأثیر عمده‌ای بر رشد شخصیت وی دارد، سهم عمده‌ای در مطالعه مراحل زندگی دارد.
زندگی شخصی شارلوت بوهلر
بوهلر در سال 1893 در برلین متولد شد. وی فرزند اول خانواده بود. او مدرک لیسانس خودرا از دانشگاه برلین و فوق لیسانس را از دانشگاه مونیخ گرفت. در همان‌جا با کارل بوهلر آشنا شد ودر سال 1916 با هم ازدواج کردند. وی در سال 1918 مدرک دکتری خود را دریافت کرد، سپس به درسدن مهاجرت کرده و در دانشگاه فنی آنجا مشغول به تدریس شدند.
زندگی حرفه‌ای
بوهلر زمانی که در درسدن مشغول به فعالیت بود، با کار بر روی بچه‌ها به مطالعه و بررسی مراحل رشدی پرداخت. همچنین وی آزمونی را طراحی کرد که بر اساس آن نقاط عطف رشدی پیگیری می‌شود؛ که این تست امروزه هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.
شارلوت بوهلر در سال 1923 به همراه همسرش به وین مهاجرت کرد تا در آنجا با موسسه روانشناسی وین که به تازگی تأسیس شده بود، همکاری کند. او به صورت اختصاصی مطالعه بر روی نوزادان و نوجوانان را انتخاب و با همکاری هیلدگارد هتزر تست هوشی را برای بچه‌ها طراحی کرد.
بعد از 15 سال فعالیت در وین با قدرت گرفتن حزب فاشیست، کارل بوهلر به واسطه فعالیت‌های سیاسیش به زندان افتاد. ازآنجایی که یکی از والدین شارلوت بوهلر یهودی بودند وی هم مورد اذیت و آزار قرار گرفت. پس از آزادی کارل از زندان، این دو به اسلو ، نروژ گریختند؛ در آنجا او به تدریس در دانشگاه اسلو مشغول شد و سال بعد به همسرش در مینیاپولیس مینه سوتا پیوست. شارلوت بوهلر روانشناس ارشد بیمارستان مرکزی مینیاپولیس شد و در سال 1945 شهروند آمریکایی محسوب شده و در لس‌آنجلس کالیفرنیا ساکن شدند.
این نظریه پرداز، در سال‌های سکونت در آمریکا فعالیت‌ها و سمت‌های مختلفی را داشت. در آنجا به عنوان روانشناس ارشد در بیمارستان عمومی لس‌آنجلس و استاد بالینی روانشناسی در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی مشغول به کار بود. او همچنین در موسسه‌ای خصوصی تا سال 1972 فعالیت داشت. 
شارلوت بوهلر در سال 1974 در اشتوتگارت ، آلمان غربی درگذشت.
سهم شارلوت بوهلر در روانشناسی
به همراه آبراهام مزلو و کارل راجرز، بوهلر به پیشرفت روانشناسی انسانگرا کمک کرد. برخلاف روانکاوی سنتی و رفتارگرایی، روانشناسی انسانگرا معتقداست انسان نیرویی قوی در درون خود دارد که وی را به سمت خود-شکوفایی سوق می‌دهد. این امر طی یک فرآیند رشدی رخ می دهد، یعنی ابتدا نیازهای اولیه شخص باید برآورده شوند تا بتواند به سمت خودشکوفایی گام بردارد.
روانشناسی انسان گرایانه بوهلر استدلال می کند که تحقیقات علمی سنتی همیشه برای درک رفتار انسان مناسب نیست؛ زیرا روش علمی برای علوم فیزیکی طراحی شده است. با این حال ، انسان‌شناسان از تحقیقات علمی دور نمی شوند و انسانگرایی دارای تاریخچه قوی تحقیقات تجربی است. شارلوت بوهلر به شدت تحت تأثیر حوزه کار اجتماعی است که مستقیماً به بسیاری از اصول انسانگرایی توجه می شود. به عنوان مثال توجه به تأثیرات موضوعات اجتماعی و فرهنگ بر انسان، نتیجه اصول انسانگرایانه است.
فعالیت‌ها
در سال 1922 شارلوت بوهلر کتاب زندگی ذهنی نوجوانان را منتشر کرد که در آن برای نخستین بار به مرحله رشدی نوجوانی از دید روانشناختی، پرداخته شده بود. همچنین آزمون بوهلر در این سال منتشر شد که آزمونی فرافکن است.
در سال 1927 در وین آغاز به مطالعه تخصصی نوزادان و نوجوانان کرد. وی عمده مطالعات خود را براساس خاطرات افراد و مشاهده رفتار انجام داد.
در ایالات متحده ، او چهار "گرایش اساسی" برای انسان ها به وجود آورد: رضایت ، اسکان خود محدود کننده ، گسترش خلاق و حفظ نظم درونی. راه های دیگر برای بیان این تمایلات عبارتند از: انگیزه برای رضایت شخصی ، تعدیل به منظور دستیابی به امنیت ، خلاقیت یا بیان خود و نیاز به نظم. او پایه های روانشناسی اومانیستی را به همراه کارل راجرز و آبراهام مزلو قرار داد.
انتشارات
شارلوت بوهلر در مجموع 186 عنوان چاپ شده دارد که اکثر آنها به 21 زبان ترجمه شده‌اند.
افسانه و تصورکودکان 1918
زندگی درونی نوجوانان: تحلیل و نظریه بلوغ ذهنی 1922
کودکان و نوجوانان: ریشه آگاهی 1928
روانشناسی کاربردی کودکان 1938
کودک و خانواده: مطالعاتی بر تعاملات کودک و خانواده 1937
آزمون کودکان شارلوت بوهلر: آزمون رشدی کودکان 1تا 6 سال 1952
منبعی برای مطالعه بیشتر 
charlotte buhler biography