TEXT: 1
  Stolica Władztwa Lechickiego
  Historia
  - I -
  Gniezno
  dodatek do gry fabularnej
  
  4. Wojsko
  (Dariusz „Sable” Czywilis)
  Choć na co dzień lud słowiański zajmuje się zwykłą pracą, 
  prawie każdy mężczyzna, który osiągnął właściwy wiek, gotów 
  jest w razie potrzeby stanąć do walki u boku księcia. Dla Słowian 
  bowiem od wieków podstawą sił zbrojnych jest pospolite rusze-
  nie. Po wioskach jeżdżą gońcy z zapalonymi żagwiami okrzykując 
  Pogoń, czyli wzywając na wojnę. W takich chwilach każdy zdolny 
  do posiadania broni mężczyzna rusza w bój.
  Drużyna (ciężka jazda):
  Dla każdego władcy grodowego, od zwykłego grododzierż-
  cy po księcia wszystkich ziem Lechitów, najważniejszym wspar-
  ciem jest drużyna. W każdym grodzie można znaleźć kilkudzie-
  sięciu (czasem nawet kilkuset) doborowych jeźdźców z oddzia-
  łów drużynnych. Owi woje, odziani w skórzane, nabijane żela-
  zem kaftany, a nawet kolczugi, są podstawą sił każdego grodu. 
  Do ich zalet zalicza się: wyszkolenie (do drużyny na ogół rekrutu-
  je się najtwardszych, najbardziej doświadczonych w walkach wo-
  jaków), dobre opancerzenie, (wystarczające w starciu z chrześci-
  jańskim rycerstwem, ale dość lekkie, żeby nie utrudniać manew-
  rów w leśnych ostępach) oraz uzbrojenie – przede wszystkim mie-
  cze (pochodzące z nielicznych słowiańskich kuźni lub zdobyte w 
  walce). Każdy drużynnik ma też przy koniu tarczę z drewna i 
  skór, włócznię, topór na krótkim stylisku, często również łuby z 
  łukiem, by móc razić wroga przed bezpośrednim starciem.
  Drużyna jest bezpośrednio podporządkowana władcy gro-
  dowemu i jego rozkazom, od niego otrzymuje spyżę, broń z 
  grodowej zbrojowni i pieniądze. Na jego ręce składa w obli-
  czu bogów przysięgę w momencie wstępowania na służbę. Siłą 
  drużyny jest zarówno lojalność wobec dowódcy i towarzyszy, 
  jak też wyszkolenie i zapał bojowy. Połączenie tych cech spra-
  wia, iż Lechici nawet w otwartym polu mogą stanowić zagro-
  żenie dla pancernych huf chrześcijańskich.
  Lekka jazda
  Obok ciężkozbrojnej drużyny szczególnie cenione są lżejsze jednostki 
  konne, które potrafią, mimo słabego opancerzenia (co najwyżej skórzane ka-
  ftany) i lekkiego uzbrojenia (głównie łuki, włócznie i topory), skutecznie nę-
  kać wraże armie. Lechickie konie niskie i krępe, swobodnie poruszają się za-
  równo po borach i bagnach, jak i po otwartym terenie.
  Podobnie jak od drużynników, od lekkozbrojnych jeźdźców wymaga 
  się dobrego wyszkolenia i opanowania konia. Nie muszą oni składać 
  przysięgi na wierność przed ołtarzami bogów ani mieszkać w okoli-
  cach grodu, żeby być gotowymi na każde skinienie władcy. Muszą 
  jednak pamiętać, że za nieprzestrzeganie obowiązku Pogoni grozi 
  kara śmierci, podobnie jak za najmniejsze oznaki nieposłuszeństwa w 
  trakcie wojny. Liczebność, mobilność, bitność i niewiele 
  gorsze od drużynnego uzbrojenie sprawiają, że lek-
  ka jazda jest podstawą lechickiej armii. Szczególnie 
  sprawdza ona się w atakach z zasadzek i uderze-
  niach oskrzydlających. Często zdarza się, że gro-
  dodzierżcy spośród tych jeźdźców wybierają goń-
  ców. Zawsze też pierwszy zew Pogoni ogła-
  sza się właśnie pośród lekkiej jazdy.
  15
  Wojsko
  - IV -
  
  Tarczownicy
  W jednostkach grodowych, obok drużyny pancernej, stacjonują piesi 
  tarczownicy. Są to zaprawieni w bojach, woje, którzy wiele lat spędzili w 
  służbie książęcej. Na nich również ciąży przysięga wierności, jednak zwol-
  nieni są z obowiązku przebywania na podgrodziu – głównie ze względu 
  na ich liczebność. W odróżnieniu od drużyny nie pobierają za swą służbę 
  wynagrodzenia, są jednak zaopatrywani zarówno w pancerze (skórzane 
  kaftany, tarcze i hełmy), jak i broń (włócznie, topory i łuki). Tarczownicy 
  znani są ze swej waleczności i nieustępliwości, bardzo często stanowią 
  więc trzon lechickich linii obronnych.
  Stróża i narok
  Jednym z obowiązków, ciążących na mieszkańcach 
  grodów położonych niedaleko przepraw wodnych czy 
  przesmyków górskich, jest stróża, czyli obowiązek peł-
  nienia przez cały rok wart przy ważnych dla wojsk 
  brodach czy przełęczach. Często książę lub kasztelan 
  wzmacnia stróże narokami, czyli wojami - rekrutami 
  ściąganymi z osad narocznych. Przyucza się w nich 
  młodych mężczyzn do posługiwania się machi-
  nami obronnymi oraz zaprawia się ich w pełnie-
  niu wart. Narok i stróże szkoli się też do zwiadu, 
  nękania obozów wroga i niszczenia machin oblęż-
  niczych i taborów. Czasem stróże i narok wspiera-
  ne są przez dziwożony, które przyuczają narocznych do 
  sztuki łuczniczej, pokazują sposoby bezszelestnego po-
  ruszania się po lesie, czy zdradzają sekrety roślin 
  leczniczych przydatnych przy opatrywaniu ran.
  Pogoń(lekka piechota)
  Nazwą tą określa się zarówno obowiązek uczestniczenia w 
  działaniach wojennych, jak i biorące w nich udział pospolite ru-
  szenie mas pieszych, złożone ze wszystkich zdolnych do nosze-
  nia broni mężczyzn. Choć niewyszkolona i uzbrojona tyl-
  ko w przypadkową broń (toporzyska, proce, łuki, cza-
  sem nawet maczugi nabijane krzemieniem), nosząca na 
  grzbietach niewiele więcej niż własne koszule, bitnością 
  pogoń nie ustępuje wiele tarczownikom. Pogończycy czę-
  sto zasadzają się w ostępach leśnych, by stamtąd kąsać przecho-
  dzące wojska wroga, a potem błyskawicznie znikać w gę-
  stwinie czy pośród bagnisk. Z tych właśnie wojsk rekru-
  tuje się zwiadowców spośród kmieci mieszkających w 
  okolicach, gdzie prowadzi się działania wojenne.
  Wojsko
  16
  - IV -
  
  17
   
  Najemnicy
  Ludzie żyjący z wojaczki - „żołnierze Fortuny” istnie-
  li zawsze i w każdym zakątku świata. Nic dziwnego więc, 
  że najemne oddziały służą też władcom lechickim. Jednak 
  ich liczebność nie jest duża. Najemników bo-
  wiem nie darzy się zbyt wielkim zaufaniem. 
  Są oni doraźnie werbowani tuż przed wy-
  prawami, a po ich zakończeniu rozpusz-
  czani. Czasem zdarza się, że pojedynczy 
  godni zaufania weterani służą księciu 
  lub kasztelanowi przez dłuższy okres. 
  Są to jednak rzadkie przypadki.
  Najemną wojaczką zajmują się 
  głównie ludzie. Inne rasy, z wyjąt-
  kiem stolemów, krzywym okiem pa-
  trzą na ten sposób zarabiana na ży-
  cie. A same stolemy często zaciąga-
  ją się do oddziałów najemnych 
  lub na służbę u władyki nie dla 
  pieniędzy czy innych dóbr, ale 
  dla przygody lub z powodów, 
  o których niechętnie mówią, 
  zapewne związanych z kultu-
  rą tej rasy.
  Najemnicy Lechitów to 
  głównie Skandynawowie i 
  Rusini. Umiejętności bojo-
  we i morale Wikingów znane 
  są w całym świecie. Natomiast 
  ludzie ze wschodnich stepów i 
  lasów nie mają wielkich wymagań, 
  co do warunków służby czy zapłaty 
  i często walczą dla samej przyjem-
  ności przelewania krwi. Czasem 
  można też spotkać najemnika 
  pochodzącego z plemion bał-
  kańskich. Bardzo rzadko 
  wśród oddziałów zacięż-
  nych pojawiają się nawet 
  mieszkańcy 
  Bizancjum 
  czy Arabowie.
  Rozmieszczenie wojsk w okolicach Gniezna
  W odległości jednego dnia pieszej wędrówki od 
  Gniezna, w okolicznych wsiach i na Ostrowie Lednickim 
  stacjonuje prawie 3000 wojów. To dużo. 
  Jednak w razie potrzeby książę w bardzo 
  krótkim czasie ma silną armię, gotową ode-
  przeć napaść.
  Gniezno – W grodzie, na podgrodziu oraz 
  w najbliższych gospodarstwach mieszka 900 
  pancernych. Opiekę nad końmi zapewniają 
  dwie stadniny, położone nad brzegami Jeziora 
  Jelonek. Oprócz konnicy w grodzie przebywa 
  300 tarczowników, przede wszystkim na kwa-
  terach w pobliżu świątyni i przy dworze książę-
  cym. To na nich spoczywa obowiązek bezpośred-
  niej ochrony księcia. Gnieźnieńscy tarczow-
  nicy, w odróżnieniu od oddziałów z in-
  nych miejscowości (z wyjątkiem Ostrowa 
  Lednickiego), mają tarcze pomalo-
  wane na czerwono. Oczywiście w 
  trakcie przemarszów i podcho-
  dów, nakładają na nie pokrowce 
  z płótna, by ukryć rzucającą się 
  w oczy czerwień.
  Ostrów Lednicki – załogę 
  grodu na wyspie stanowi 200 pan-
  cernych i setka tarczowników. Piesi 
  woje ledniccy, podobnie jak tarczow-
  nicy z Gniezna, wyróżniają się czer-
  wonymi tarczami.
  Okoliczne wsie, z wyjątkiem Smolar, 
  goszczą  po kilkudziesięciu wojów, bądź 
  to tarczowników (jak Trzemeszno), bądź 
  lekką jazdę. W Smolarach, Dębowcu i 
  Imiołkach, oprócz „regularnych” wojsk, 
  przebywa też narok, od kilkunastu do kil-
  kudziesięciu ludzi. Ich liczba zmienia się 
  stale, gdyż często wyruszają do niewielkich 
  obozów w lasach, by ćwiczyć się w rzemio-
  śle wojennym.
  Wojsko
       Jady bojowe – tym mianem Słowianie określają za-
  gęszczone wywary z roślin trujących, stosowane do za-
  truwania strzał na wojnie i podczas polowań. Używają 
  ich jednak rzadko, bo chociaż są skuteczne, proces ich 
  przyrządzania jest długi i dość skomplikowany, trwa 
  czasem i tydzień. Na sporządzenie niewielkiego sło-
  iczka jadu trzeba zebrać sporą ilość roślin, następnie 
  sporządzić wywar, który trzeba gotować tak długo aż 
  zmieni się w lepką maź, którą można nakładać na gro-
  ty strzał.
  - IV -
  
SOURCE: textdata/thevault/Arkona [PL]/Arkona - Gniezno (fragmenty).pdf