Rey Rasathanesi’nin sekstantının yaklaşık çspı ksç metredir?
60 metre
SEMERKANT RASATHANESİ
Rasathane, yaklaşık 21 metre yüksekliğinde, doğu - batı yönünde 85 metre eninde ve kuzey - güney yönünde de 170 metre eninde düz bir tepede bulunmaktaydı. Geriye kalan izler, yaklaşık 46 metre çapında dairesel bir temelin sözkonusu olduğu düşüncesine götürmektedir. Silindir biçimindeki binanın yerden yüksekliğinin yaklaşık 30 metre olduğu tahmin edilmektedir. Hesaplama, meridyen yönünde, basamaklarla donatılmış iki daire yayı arasında bulunan çok fazla tahrip edilmemiş skalanın yarıçapına dayanmaktadır. Bu alet, yaklaşık 60 metre çapındaki Rey Rasathanesi’ nin sekstantının ileri seviyede gelişmiş biçimidir. Kompleksin tahmini olarak tanınan yatay izdüşümü, çok büyük boyutta bir rasathane izlenimi vermektedir. Semerkant Rasathanesi’ nde kullanılan aletler büyük ölçüde, önemli bilginlerinden Ğıyāseddīn el - Kāşī’ nin Risāle der Şerḥ - i Ālāt - i Raṣad adlı eserinde işlediği aletlerden oluşmaktaydı. 1. İki Bacaklı Alet, 2. Çemberli Alet, 3. Ekvatoriyal Çember, 4. İki Çember, 5. el - Faḫrī Sektantı, 6. Azimut ve Yükseklik Belirleme Aleti, 7. Sinüs ve ters sinüsü belirleyen alet, 8. Küçük Çemberli Alet.
Yıldızların Birbirlerinden Uzaklıklarını Ölçme Sekstantı
Tycho Brahe’nin sextans astronomicus trigonicus pro distantiis rimandis olarak adlandırdığı bu sekstant, kendisinin zaman içinde hemen hemen özdeş olan üç versiyon halinde imal ettiği bir modele aittir.Çünkü kendi ifadesine göre, bu modelin kesin gözlem için oldukça uygun olduğu ortaya çıkmıştır. Sekstant, bir kasede bulunan nispeten büyük bir küreye, bağımsız hareket edebilir biçimde bir pimle tutturulmuştur. Bu, gözlemciye sekstantı dikey ve yatay olarak doğubatı ve tam tersi yönde hareket ettirme olanağı sağlamakta ve sadece meridyenlerdeki yüksekliği değil, aynı zamanda yıldızların birbirlerinden uzaklıklarını ve böylece konumlarını da belirleme olanağı vermektedir, tıpkı İstanbul Rasathanesi’ nin aletiyle mümkün olduğu gibi(bkz.İstanbul Aletleri no VIII). Her iki alette de, tespit edilen konumu bozmadan kaydedebilmek için, aletin iki ağaç sopayla zeminden desteklenmesi özellikle dikkat çekmektedir. Sekstantın bacak uzunluğu yaklaşık 1,7 metreyi bulmaktadır. Kitaptaki resimlerin oransal büyüklüğüne bakılarak, aletinin 2,5 metre yüksekliğe sahip olduğu tahmin edilebilir. Paralaks Cetveli
İstanbul Rasathanesi aletler kitabında altıncı sırada bahsedilen alet, daha önce Ptoleme tarafından betimlenen paralaks cetvelidir(Arapçası İki Delikli(zāt es - suḳbeteyn)). Müʾeyyededīn el - ʿUrḍī, Ptoleme’ nin tarifine göre yapılan bu cetveli üç yönden oldukça yetersiz saymıştır(bkz.H.Seemann Die Instrumente der Sternwarte zu Marâgha nach den Mitteilungen von al - ʿUrḍî, adı geçen yer ve tarih, s .104 - 107, özellikle s .106; Tekrarbasım: adı geçen yer ve tarih, s .170 - 173, özellikle s .172).İstanbul astronomları, Müʾeyyededīn el - ʿUrḍī’ nin bu çekincelerini dile getirmemişlerdir. Aletler kitabındaki tarifi maalesef çok kısadır. Söz edilmeyen pek çok ayrıntıyı okurun bildiği varsayılmıştır. Birbirine bağlı her iki cetvele 12 arşınlık, yaklaşık 6 metre, uzunluk verilerek, el - ʿUrḍī’ nin üç çekincesinden birisi kolaylıkla bertaraf edilmiştir. İstanbul Rasathanesi’ nde batı ve doğuya döndürülebilir cetvel, sadece meridyendeki Ay paralaksının ölçümüne değil, aynı zamanda bunun da ötesinde uzun bacaklarıyla gök cisimleri yüksekliğinin olabildiğince doğru ölçümüne yaramaktaydı. Duvar Kadranı
İstanbul Rasathanesi çerçevesinde Güneş’ in ve gezegenlerin enlem çizgisine varış yüksekliklerini bulmak için meridyen yönüne doğru bir duvar kadranı(labina) inşa edilmiştir.Büyüklüğü aşağı yukarı 7 x 7 metredir. Yıldızlar Arasındaki Mesefayi Ölçmeye Yarayan Alet
Bu alet, Tycho Brahe tarafından Parallaticum aliud, sive regulae tam altitudines quam azimutha expedientes olarak adlandırılmıştır.Hem yapısı hem de gördüğü işlev bakımından bu alet, Merāġa Rasathanesi’ nin āle zāt el - ceyb ve - s - semt olarak adlandırılan aletine(bkz.Merāġa aletleri no VIII) tekabül etmektedir.Tycho Brahe’nin yaptığı tek değişiklik şundan ibarettir: Merāġa Rasathanesi aletinde olduğu gibi, dikey bacaklar artık iki tarafıyla değil, sadece bir tarafıyla yatay temel rayda kaymaktadır.Dairesel duvarın çapı Tycho Brahe’ de 5 metre, bacakların ve temel rayın uzunluklarının toplamı 3,5 metredir. Alet 1602 yılından önce inşa edilmiştir. Halkalı Küre
İstanbul Rasathanesi’ nin aletleri hakkındaki kitapta Halkalı Küre(zāt el - ḥala ḳ), ilk sırada bulunmaktadır. Taşıyıcı vazifesi gören ufuk halkasının büyüklüğü için en az 4 metrelik bir çap önerilmiştir. Ufuk halkası bir yana, bu alet, öncelikle sabit yıldızların koordinatlarını belirlemeye yarayan 6 halkaya sahipti. Büyüklüklerine göre bu halkalar: 1. Hareketsiz olarak kuzey - güney yönünde bulunan meridyen halkası, 2. Hareketli büyük meridyen halkası, 3. Ekliptik halkası, 4. Kolur halkası(Arapça ḥāmile, taşıyan), 5. Ekliptik kutupları boyunca devam eden küçük meridyen halkası ve 6. İki nişangâhla donatılmış enlem halkası. Bütün halkalar kompleksini taşıyan ufuk halkası, altı çubuk yoluyla aynı büyüklükteki bir temel halkaya bağlıdır. Aletler kitabının verdiği bilgilere göre bu gözlem aracıyla çalışmak için beş kişi gerekmekteydi. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü
Türk bilim tarihinin önemli kurumlarından biri olan Kandilli Rasathanesi 1868 yılında Rasathane-i Amire adıyla kuruldu. Fransız hükümeti, rasathanenin kuruluşunu hava tahminlerinin telgrafla diğer merkezlere iletilmesi amacıyla desteklemiştir. Avrupa'dan satın alınan gözlem aletleri ile Pera'da 74 metre yüksekliğindeki bir tepede kurulan rasathanenin ilk müdürü Aristide Coumbary’dir.
 İTÜpSAT1
Başarılı geçen fırlatmadan bir süre sonra, 700km açıkta alçak dünya yörüngesinde yer alan altı yüzden oluşan İTÜpSAT1 yapay uydunun ilk olarak gönderdiği işaret sinyali Kaliforniya Politeknik Üniversitesi tarafından                     alınmıştır. Uydu, kuzey-güney kutupsal yörüngede, neredeyse saniyede 7.5 kilometreye ulaşan bir hızla, her 90 dakikada bir kez yeryüzünü dönecektir. Bîrûnî
 O dönemde Büveyhîler'in idaresinde bulunan Rey'de hükümdar Fahrüddevle'nin emriyle Ebu Mahmud el-Hucendî tarafından büyük bir sekstant yapılmış ve güneşin o boylama girişlerini gözetlemekte kullanılmıştı. Bîrûnî, adını hükümdardan alan Fahri Sekstantı'nı tarif etmiş ve bizzat Hucendî'den elde ettiği bilgilere dayanarak yapılan rasatları Hikâyetü'l-âleti'l-müsemmât bi's-südsi'l-Fahrî adlı risalesinde ayrıntılarıyla kaydetmiştir. Bîrûnî Kâs'ı 995'te terkettiğine ve Hucendî 1000 yılında öldüğüne göre ikisinin Rey'de görüşmeleri herhalde şehri terkediş tarihinden fazla uzak değildir. Onun 997 yılında Kâs'a geri döndüğü kesindir. Nitekim Bîrûnî, 24 Mayıs 997 tarihinde daha önce kararlaştırılmış bir randevu ile burada büyük İslam matematikçisi ve astronomu Ebü'l-Vefâ el-Büzcâni ile buluşmuş ve ikisi birlikte ay tutulmasını gözlemlemişlerdir. Bu arada Gilân şehrine de gitmiş olma ihtimali mevcuttur. Zira Kitâbü Makâlîdi 'ilmi'l-hey'e adlı eserini bu şehrin hükümdar ya da valisi olan Merzûbân b. Rüstem'e ithaf ettiği bilinmektedir. Ayrıca Bîrûnî 1000 yılında bitirdiği el-Âşârü'1-bâkıye adlı eserinde Gilân ispehbedinin huzurunda bulunduğundan bahsetmektedir.  Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü 
Türk bilim tarihinin önemli kurumlarından biri olan Kandilli Rasathanesi 1868 yılında Rasathane-i Amire adıyla kuruldu. Fransız hükümeti, rasathanenin kuruluşunu hava tahminlerinin telgrafla diğer merkezlere iletilmesi amacıyla desteklemiştir. Avrupa'dan satın alınan gözlem aletleri ile Pera'da 74 metre yüksekliğindeki bir tepede kurulan rasathanenin ilk müdürü Aristide Coumbary’dir.31 Mart Vakası (12 Nisan 1909) sırasında tahrip edildi ve Maçka'ya taşındı. Matematikçi hem de din adamı Fatin Hoca (Gökmen) tarafından 1911 yılında halen bulunduğu yer olan Kandilli'ye taşındı.1982'ye kadar Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı kalan Rasathane, 1982'de Boğaziçi Üniversitesi’ne devredildi. Daha sonra 28.03.1983 tarih ve 2809 sayılı yasayla kanunlaşan 41 sayılı kararnameyle; üniversite bünyesinde; Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) adını aldı. Enstitü kapsamında; deprem mühendisliği, jeodezi, jeofizik anabilim dalları ile astronomi, jeomanyetizma, meteoroloji laboratuvarları bulunmaktadır. Prof. Dr. Haluk Özener 2015 yılında Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem ve Araştırma Enstitüsüne Genel Müdürü olarak atanmıştır. RASAT.txt
= RASAT =


RASAT, tasarımı ve üretimi Türkiye'de gerçekleştirilen ilk yer gözlem uydusudur. Türkiye’nin BiLSAT uydusundan sonra ikinci uzaktan algılama uydusudur.DPT tarafından sağlanan kaynakla TÜBİTAK UZAY tarafından, danışmanlık ya da dış destek alınmadan Türkiye'de tasarlanan uydu, 17 Ağustos 2011 tarihinde Rusya'nın Kazakistan sınırındaki Orenburg bölgesinde bulunan Yasny Fırlatma Üssü'nden Dnepr fırlatma aracıyla uzaya gönderildi. 969 saniye içinde yörüngeye yerleşen uydu, ilk sinyalleri Türkiye saati ile 11.50'de vermeye başladı. 18 Ekim 2011 tarihindeyse uydu tarafından çekilen fotoğrafların TÜBİTAK'ın yer istasyonundan indirilmeye başlandığı duyuruldu.

3 yıllık bir görev ömrüne sahip olmak üzere tasarlanan RASAT; 685km irtifada, Güneş ile eşzamanlı bir yörüngede bulunmaktadır. Pankromatik bantta 7,5 m ve kırmızı, mavi, yeşil bantlarında 15 m. yer örneklem mesafesine sahip olan uydu; haritacılık, afet izleme, kirlilik ve çevrenin izlenmesi ile şehircilik ve planlama amaçlarıyla görev yapmaktaydı. Bunun dışında, TÜBİTAK UZAY tarafından tasarlanan ve geliştirilen uçuş bilgisayarı BİLGE, gerçek zamanlı görüntü sıkıştırma donanımı ve X-bant iletişim modülleri de test edilmektedir.

== Kaynakça ==
== Dış bağlantılar ==

