De analemmatische zonnewijzer is een type zonnewijzer, meestal horizontaal uitgevoerd, vaak op de grond. Het voorwerp dat de schaduw geeft (meestal een persoon) staat loodrecht en wordt verplaatst over een datumschaal, een soort kalender. Deze datumschaal is noord-zuid gericht. M.a.w. de meridiaan van de plaats, al of niet aangeduid, loopt over de 'kalender'.

De uuraanduidingen bevinden zich op een ellips. In het noordelijk halfrond staat de aanduiding voor 12 uur in het noorden, in het verlengde van de datumschaal; in het westen staat de aanduiding voor 6 uur; in het oosten die voor 18 uur.
De ellips is meer afgeplat naarmate de breedtegraad kleiner is. Op de pool vormt ze een cirkel, aan de evenaar is ze herleid tot een rechte lijn.

Samengevat: je gaat op de 'kalender' staan ter hoogte van de datum. Je schaduw wijst dan het uur aan.

Dit is een geschikte zonnewijzer voor plaatsen waar niets in de weg mag staan, bijvoorbeeld op de speelplaats van een school.

Het woord 'analemmatisch' komt van het Grieks ana (van boven) en lemma (opname) en betekent dus opname van boven of bovenaanzicht. De analemmatische zonnewijzer is immers het bovenaanzicht van een sferische equatoriale zonnewijzer.

Voorbeelden 
 In de tuin van Het Stedelijk Museum Hasselt
 In de kuidentuin van de Abdij van Herkenrode
 Op het Marktplein in Geldermalsen

Fotogalerij

Zie ook 
 Tijdsvereffening

Zonnewijzer