Marthe-Lucie Bibesco de Brancovan, geboren Martha-Lucia Lahovary (Boekarest, 28 januari 1886 – Parijs, 29 november 1973) was een Frans schrijfster van Roemeense herkomst.

Leven 
Martha Bibesco was de dochter van de Roemeense gezant in Parijs en een Griekse prinses. Ze groeide afwisselend op in Biarritz en Balotești, en gold als vroegrijp en intelligent. Op veertienjarige leeftijd werd ze geïntroduceerd in het Parijse salonleven, waar ze koning Ferdinand I van Roemenië leerde kennen.

In 1902 trouwde Marthe te Boekarest haar verre neef prins Valentin Bibesco (1880−1941), die later een luchtvaartpionier zou worden. Ze kregen samen een dochter, maar het huwelijk was nooit erg gelukkig. In de eerste jaren na haar trouwen zocht ze troost in lezen en schrijven, regelmatig onder het pseudoniem Lucile Decaux. Later hield het echtpaar er een open huwelijksmoraal op na en had ze spraakmakende affaires met de Roemeense koning Ferdinand I, koning Alfons XIII van Spanje, de Duitse kroonprins Wilhelm van Pruisen en later ook Winston Churchill en Charles de Gaulle.

Bibesco verkeerde ook haar hele leven met vooraanstaande schrijvers, waaronder Edith Wharton, Marcel Proust, Jean Cocteau, Antoine de Saint-Exupéry, Anatole France, Rainer Maria Rilke, Robert de Montesquiou, Paul Valéry en Paul Claudel. Door haar vriendschap met de abbé Arthur Mugnier liet ze zich op latere leeftijd bekeren tot het katholicisme. In 1962 werd ze opgenomen in het Legioen van Eer. Ze overleed in 1973 in haar huis te Île Saint-Louis, in Parijs, op 87-jarige leeftijd, en werd begraven op het kerkhof Père Lachaise.

Werk 
Bibesco trok pas in de jaren twintig als literair schrijfster serieus de aandacht met Le perroquet vert (1924) en Catherine-Paris (1927). Veel succes oogstte ze vervolgens met haar geromantiseerde biografieën en populair-historische werken, zoals Jours d’Égypte (1929), Charlotte et Maximilien (1937), Katia (1938), Câline (1948, over Maria Carolina van Bourbon-Sicilië) en Elizabeth II (1957).

Haar werk bezit een frisse levendigheid en een persoonlijke stijl waarin ze korte zinnen laat afwisselen met lange lyrische episodes, waarin ze haar bewondering voor François René de Chateaubriand verraadt.

Bibesco schreef ook een aantal nog altijd lezenswaardige herinneringen aan haar vriendschappen met Marcel Proust (Au bal avec Marcel Proust, 1928) en Paul Claudel (Échanges avec Paul Claudel, 1972). Van haar tiendelige memoires werd slechts een selectie gepubliceerd, deels postuum.

In 1955 werd ze lid van de Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique, op de zetel van Anna de Noailles. In 1957 won ze de literatuurprijs van de Academie française.

Bibliografie 

 Les Huit Paradis: Perse, Asie mineure, Constantinople... (1908)
 Alexandre asiatique, ou l'Histoire du plus grand bonheur possible (1912)
 Isvoru, Le Pays de Saules (1923)
 Le Perroquet Vert (1923)
 Une visite à la Béchellerie... (1924)
 Le perroquet vert (1924)
 Le destin du lord Thomson of Cardington (1927)
 Une victime royale, Ferdinand de Roumanie (1927)
 Catherine-Paris (1927)
 La Turquoise (1928)
 Au bal avec M. Proust (1928)
 Noblesse de robe (1928)
 Jour d'Égypte (1929)
 Royal portraits
 Portraits d'hommes: Ferdinand de Roumanie, Herbert Henry Asquith, Anatole France, Jean Lahovary (1929)
 Pages de Bukovine et de Transylvanie (1930)
 Pourquoi j'écris ? De peur d'oublier la vie (1930)
 Croisade pour l’anémone (1931)
 Le Destin de Lord Thomson of Cardington, suivi de Smaranda (1932)
 Lettres d'une fille de Napoléon (Fontainebleau et Windsor), 1853-9 (1933)
 Un roi des sommets: Albert Ier de Belgique (1934)
 Une fille inconnue de Napoléon... (1935)
 Le rire de la Naïade (1935)
 Égalité (1935)
 Le tendre amour de Napoléon, Marie Walewska (1936) (als Lucile Decaux)
 Images d'Épinal (1937)
 Charlotte et Maximilien, les amants chimériques (als Lucile Decaux)
 Katia, le démon bleu du tsar Alexandre (1938) (alsLucile Decaux)
 Louison, le bel amour du dernier roi de France (1938) (als Lucile Decaux)
 Feuilles de calendrier (1939)
 Loulou, prince impérial (1939) (als Lucile Decaux)
 Pont-l'Abîme ou la Grande passion de la duchesse de Baume (1947) (als Lucile Decaux)
 Le Voyageur voilé, Marcel Proust. Lettres au duc de Guiche et documents inédits (1947)
 La Duchesse de Guermantes, Laure de Sade, Comtesse de Chevigné... (1950)
 Théodora, le cadeau de Dieu (1953)
 Les Appartements du Baron de Redé en l'Hôtel Lambert (1954) (als René Héron de Villefosse)
 La Vie d'une amitié ... (1951 - 1957)
 Churchill ou le Courage (1956)
 Elizabeth II (1957)
 La Nymphe Europe. Livre 1. Mes vies antérieures... (1960)
 Le Confesseur et les poètes: avec des lettres inédites de Jean Cocteau, Marcel Proust, Robert de Montesquiou, Paul Valéry et Maurice Baring à l'abbé Mugnier (1970)
 Échanges avec Paul Claudel: nos lettres inédites (1972)
 Où tombe la foudre (1976)

Literatuur
 A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur, Bussum (1980)
 Christine Sutherland: Enchantress: Marthe Bibesco and Her World, Farrar Straus & Giroux (1997) 
 Ghislain de Diesbach: La Princesse Bibesco. La dernière orchidée 1886 - 1973'', Librairie Académique Perrin (1986)

Externe links 
Princess Marthe Bibesco

Roemeens Franstalig schrijver